Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар берудің әдістемесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.7

I . тарау: Жалпы білім беретін мектептердегі кәсіптік бағдар берудің
теориялық негіздері.
1.1.Кәсіптік бағдардың мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8.18
1.2.Оқушыларға кәсіби бағдар берудің мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... .19.26

II . тарау. Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар берудің
әдістемесі.
2.1.Оқушыларға кәсіптік бағдар берудің әдістері мен формалары ... ... 27.34
2.2.Жоғары сынып оқушыларына кәсіби бағдар беру жұмысын
бақылау және бағалау нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35.61

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63.65
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66.69
        
        Мазмұны
Кіріспе...................................................................
...........................................3-7
I - тарау: Жалпы білім беретін мектептердегі кәсіптік бағдар берудің
теориялық ... ... мәні ... кәсіби ... ... ... - тарау. Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар берудің
әдістемесі.
2.1.Оқушыларға кәсіптік ... ... ... мен ... ... оқушыларына кәсіби бағдар беру жұмысын
бақылау және ... ... ... ... мектеп оқушыларына кәсіптік бағдар жұмысын үйлестіру
үшін тәжірибе ретінде қалаларда, ... ... ... ... құру ... ... алынып отыр.
Сонымен, алдағы уақытта халық шаруашылығының мамандар ... ... ... ... ... ... қалалық
және ауылдық мектептердің мүмкіндіктерін ескере отрырып, мектеп оқушыларын
еңбекке баулудың профильдерін, ... ... ... және ... өз ... ұйымдастыру, олардың мақсаты,мазмұнды болуын,
сөйтіп, жалпы ... ... орта ... ... дер ... ... ... жауапты міндеттер тұр.
Қазіргі кезде саны бар сапасы жоқ оқу орындары да көбейіп білім ... ... ... қатар мектепті он екі жылдыққа көшіру мәселесі
көптеп қолға алынып ... Сол ... ... қабырғасынан жүргізілетін
кәсіптік бағдар жұмыстарына мықтап көңіл бөлуді қажет етеді. Әрбір оқушы
мектеп қабырғасын бітірісімен сұранысты ... ... ... жатса.
Қазіргі заманымызға байланысты оқушыларға білім беру, сонымен ... ... ... айқындау қажетті болып отыр. Өйткені, ... ... ол ... ... оқу ... түскісі келеді. Осындай
жағдайда олар қаншама мамандық ішінен өзіне керегін ... ... ... ... де ... мамандық таңдауында оларға бірден бір көмекші
оның сынып жетекшісі, пән ... ... ... Ал енді ... бағдар жұмыстарын жүргізуде қандай жағдайларды ескеру керек?
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңының 3 бабында ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік бағдарлау» принциптері қамтылған. Қазіргі заманымызда
оқушыларға сапалы білім мен ... ... беру ... ұстаздардың алдына
қойған басты мақсаты деп ойлаймыз. Ал енді білім мен тәрбие беру мен қатар
оқушыларға кәсіптік білім беру ... ... ... жүр. ... ... ... бір ... иесі болу керек. Бірақ оны іске асыру үшін
және кәсіптік мамандық игермес ... ... ... ... үлкен-
көңіл бөлу қажет. Себебі оқушының кәсіптік ынтасын, икемділігін білмей
кәсіпке баулу ... ... Осы ... ... жұмыстарын не үшін жүргізу
қажет? Қалай жүргізуте болады? Нәтижесінде нені көруге ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстарының нәтижесінен
байқауға болады.
Қазіргі таңда мемлекеттің басты проблемаларының бірі -бұл білім, ... ... ... үшін ... ... ... кәсіптік бағдар
жұмыстарының жүргізілуі, яғни оқушылардың кәсіптік бағдары. ... ... ... ... ... ... мәселесі. Оның мамандықты дұрыс
таңдауы қоғамға да, өзіне үлкен пайда келтірмек.
Кәсіптік бағдар көптеген сұрақтарды ... ... ... ... ... ... медициналық физиологиялық
және танымдық сұрақтарды қамтиды. Мамандықты ... ... ... ... ... ... мамандықтан жалыға бастайды. Бұл
өзінің таңдаған мамандығына ... ... ... ... әкеліп соғады, жұмыстың ауысуы, жұмысшыны қайта даярлау - бұл
мемлекеттің, кәсіпорындардың және оның ... ... ... ... білім беретін мектептерде жоғарғы сынып ... ... ... ... және ... енгізу Республикадағы нарықтық
қатынастарды реттейді оқушылардың ... ... ... және ... ... ... өнімді күштерді айқындайтын болады.
Қоғамдағы қайта дайындау міндетті түрде жастардың ... ... ... іскерлігін таңдауын өзгертеді. Сонымен қатар қазіргі
таңдағы қатынастар олардың ... ... ... себепкер болады.
Республикамыздағы экономиканың өсуі, әр-түрлі кәсіпкердік жаңа ... ... ... ... ... рыногында бәсекелестік жүріп жатыр.
Жастардың мүмкіндіктеріне, белгілі бір мамандыққа қызығушылығына қарай
оларды жұмысқа ... ... тұр. ... ... қабырғасын
бітірісімен сұранысты айқындайтын маман болуы қажет. Проблеманың бұл ... ... ... ... ... таңдай алмауында. Қазіргі
кездегі қоғамдағы жұмысшы мамандыққа бағдар беру, яғни қоғамның сұранысын
айқындау.
Проблеманың қазіргі кездегі ... ... ... яғни оқушылар
таңдаған мамандығы бойынша жұмыс ... оның ... ... ... Оның
таңдаған мамандығының қазіргі кездегі сұранысқа еңбек нарығында ... ... ... ... ... ... бағдар
жұмыстарын бақылау, болжау және ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Кәсіптік бағдар мемлекеттің кадрларға деген сұранысын және адамның
өзіндік ... ... ... таңдауының өлшемдер жүйесі
(психологиялық-педагогикалық, экономикалық және т.б.).
Жұмысшы ... ... және ... да ... ... ... Біз
бірнеше әдебиеттерді қарастырып өтеміз.
Кәсіптік бағдар жұмыстарының ғылыми әдістемелік негізі П.Р. Атутов, ... М.Н. ... Г.А. ... ... ... ... базасы, кәсіптік білім мен жалпы ... ... ... қарастырады.
А.Д. Сазонов, В.Д. Симоненко, B.C. Аванесов, Б.И. Бухвалов еңбектерінде
кәсіптік оқу, еңбек процесіндегі оқушылардың кәсіптік ... ... ... Захаров еңбегінде мектеп оқушыларының кәсіптік бағдар жұмысының
тәжірибесі және ... ... ... ... және ... ... ... нақты
көрініс табады.
Мамандық таңдаудағы ... ... ... ... ... Р.Г. Гуровтың, И.Н. Назимовтың, В.Н. Шубиннің,
С.Н. ... С.Н. ... Г.Г. ... ... ... ... ... бағдарын, жеке
-тұлғаның икемділіктерін қызығулықтарын ... ... ... И.Н. ... Е.А. ... Г.Н. Шунин, С.Д. Рубинштейн, Л.Н.
Капустин, С.Н. ... С.В. ... В.Д. ... ... ... ... және ... басқа формаларында
үйымдастырылу мәселесін В.П. ... А.В. ... Г.Ф. ... ашып көрсетеді.Ал Қазақстанда кәсіптік бағдар мәселелерімен
Г.А. Уманов, А.П. Сейтешов, Б.Ж. ... Л.В. ... Б.А. ... ... Ж. ... Р.А. Озғамбаева және т.б. (өңдеді) айналысты.
Жолмұхан Түрікпенұлының «Кәсіптік бағдар» еңбегінде, кәсіптік бағдар
пәнін оқу ... орта ... ... мен ... ... ... және кәсіпорындармен бірлесіп атқаратын
жұмыс түрлері жан-жақты баяндалған. Тәлім беру барысында ... ... ... ... сөз ... ... ... арнайы зерттеулер оқушылардың кәсіптік бағдарын
бақылау, болжау, түзету ... ... ... жоқ ... ... барып қайшылықтар туындайды.
Бұл қазіргі жағдайға бейімделген әдістемелердің ... ... ... ... ... реттелуін және олардың кәсіптік
бағдар жұмыстарына дайын еместігін көрсетеді. Осы қарама-қайшылықтарды шешу
үшін ізденіс ... ... ... ... ... мақсаты; жалпы білім беретін мектептерде жоғары ... ... ... беру ... ... ... енгізудің жүйесін
жасау, оны ғылыми теориялық жағынан негіздеу және ... ... ... объектісі: жалпы білім беретін мектептегі жоғары сыныптағы
оқу-тәрбие үрдісі
Зерттеу пәні: жалпы білім беретін мектептерде кәсіптік бағдар беру
процесі.
Зерттеудің міндеттері:
- Жалпы ... ... ... ... сынып оқушыларына кәсіби бағдар
беру процесін бақылау, бағалау және ... ... ... Қазіргі кезеңдегі жүргізіліп жатқан кәсіптік бағдар ... ... ... ... білім беретін мектептердегі жоғары ... ... ... ... жұмыстарының бірыңғай жүйесін құру;
Зерттеу базасы: ... ... № 50 А. ... ... ... ... ... маңыздылығы: жоғары сынып ... ... ... жолдары, кәсіптік бағдар жұмысын жүргізудің
әдістемесі жасалынды.
Диплом жұмысының ... ... ... ... екі ... ... ... және қосымшадан тұрады.
I тарау. Жалпы білім беретін мектептердегі кәсіптік бағдар берудің
теориялық негіздері.
1.1. Кәсіптік ... мәні мен ... ... - бұл ... таңдаудағы жеке икемділіктерінің,
қызығушылығының, кәсіптік ... және ... ... ... және әр-түрлі мамандық кадрларына сұранысымен жастарды
дайындаудағы бағытталған іс-әрекет.
«Мамандық таңдаудағы жастардың ойлануы» атты ... ... ... ... ... ... дегеніміз ол адамның бүкіл өмірін тас-талқан етіп,
жоспарын жоқ етіп оны ... етуі ... ... ... ... кәсіптік бағдар
жұмыстарының мұғалімін даярлаудағы ... ... ... ... ... ауыл-шаруашылығы, кәсіптік бағдар ... ... ... ... мен ... ... ... отыр. Бұл жерде айтпағымыз, әрбір мұғалім кәсіптік бағдар
беріп отыруы керек. Қазіргі таңдағы ... ... ... жаңа ... ... ... бойынша шолу жасап отыруы керек.
Жастардың кәсіптік бағдары мәні жағынан тек қана ... ... ... Оны қоғамдық проблема десе де болады, оны шешу үшін ... ... ... ғана ... ... ... ... (МОӨК), кәсіптік техникалық мектептің ... ... ... (КТЛ), кәсіпорындардың, бұқаралық ақпарат құралдарының,
мемлекеттік еңбекпен ... ... және т.б. ... ... ... ... қоғамдық проблема ретіндегі мәні қоғамның кадрларға
деген сұранысын, ондағы қайшылықты ... ... ... кәсіптік
талпынысынан көрінеді. Әрине, бұл қайшылықты шешуде педагогикалық ұжымның,
мұғалімдердің, оқушылардың еңбектік және кәсіптік дайындығына жауаптылардың
іс-әрекеті ... роль ... ... ... теориясы және
әдіснамалық сұрақтарына келіп тоқталатын ... оны ... ... екен.
Кәсіптік бағдардың мақсаты және тапсырмаларды теорияға және методологияға
сүйене отырып жасалады. Теория мен ... ... ... ... және ... ... тексеріліп қалыптастырылады.
«Кәсіптік бағдар» түсінігі кімге болса да түсінікті. Бүл - оқушылардың
сол немесе басқа мамандықтарға ... ... ... да ... береді, яғни ол жерде ... ... ... ... таңдауда көмек ретінде көрсетеді.
«Кәсіптік бағдар» түсінігі көптеген ғылыми түсініктер сияқты бір ... ... Ол ... мақсатының көзқарасына, тапсырмаларына,
әдістеріне, ... ... ... ... ... дамып отырады.
Бұл түсініктің өзгеруі келтірілген анықтамалармен өзара байланысты, оның
әр қайсысы кәсіптік ... сол ... ... ... ... қандайда бір функцияны бөліп көрсетеді, оның практикалық ... даму ... ... басқару теориясының, ... ... ... ... бағдардың жалпы анықтамасын бермес ... ... 3 ... ... ... «бағдар» нақтылап алайық.
Философиялық сөздіктерде «іс әрекет» түсінігі адамның ... ... ... оны саналы түрде өзгерту және пайдалану
белсенділігі ретінде анықталады. «Іс-әрекет» ұғымының қарастырып отырған
«кәсіптік ... ... ... ... бағдар ұғымын тек практика
жағынан ғана емес, теориялық іс-әрекет ретінде, нақтылап айтсақ, белгілі
бір ... ... ғана емес сол ... ... іс-әрекетті
дисциплинаралық ғылыми бағытты көрсетеді.Кәсіптік бағдарда практикалық іс-
әрекет туындап, теориямен толықтырыла түседі, нәтижесінде кәсіптік бағдарда
теориялық және ... ... ... ... ... ... (лат. pofessio-белгілі бір іс-әрекеттің көрсеткіші, мамандық,
profiteer-өзімнің ісім деп қарастырамын) - белгілі бір еңбек іс-әрекеті.
Атақты ғалым ... С.Г. ... ойы ... бір біріне жақын
мамандықтар топтарға біріктірілуі мүмкін, мысалы, металл өңдеушілер, ... ... және ... ... ... ғылымдарда қолданылады, геометрияда бағдар тіке,
қисық, жазықтыққа, химияда - ... ... Бұл ... ... ... ... ... «бағдар» түсінігі
барлық ғылымдарда орынды анықтау және қозғалыс ... ... ... бағдар (фр. Orientation - шығысқа ... oriens - ... ... мағнада түсіндіріледі.
Қандай анықтамалар келтірілсе де, «бағдар» түсінігі мамандық таңдауда
негізгі ... ... Егер ... ... әлемінде бағдар алып
белсенді түрде сол ... оның ... ... сай ма, соны ... ... ... оның мамандыққа бағдарын көрсетеді.
Егер де бағдар беру педагогикалық ... ... ... ... оның ... және ... қажетті мамандық таңдауына бағдар жасалса,
онда оны мамандыққа бағдарлау дейді.
Практикалық жағы ... және ... ... ... ... ... жалпы қоғамдағы және тұлғаның
қызығуындағы әлеуметтік және кәсіптік анықталуындағы процесін ... ... ... ... ... ... ... болады; кәсіптік
бағдардың іс-әрекетінің қарқынды (эффектілі) болу үшін, идеялардың және
көзқарастардың өзіндік мағынасының ... ... ... ... ... ... қарастырып
өтейік. Олар; фактілер, заңдылықтар, прициптер. Кәсіптік ... ... ... ... нақты фактілер аз. Сондықтанда басты тапсырманың
бірі - ол жаңа фактілер жинап, оларға дұрыс бағыт ... ... Бұл ... ... бір ... ... гипотезалар арқылы жүргізілсе ғана іске
асады. Соңғысы теорияның бір бөлігін құрайды. Мысалы, әр бір ... ... бір ... ... әсер ... өзінің спецификалық
факторлары бар. Мұндай ... ... ... ... жүргізілетін кәсіптік бағдар жұмысының
жақсаруына, іздену әдістерінің ... ... ... ... ... теориясындағы басты компонент - заңдылықтарды анықтау.
Оларды іздеу ғылыми іс-әрекеттің жалпы мақсатына (қызметіне) жатады.
Әрбір ... даму ... ... сапасы мен оның құраушысы арқылы
анықталады. Кәсіптік ... ... ... ... үшін ... бөлініп жатқан жоқ. Бірақта кәсіптік бағдар жүйесінің өңделу
жұмыстары бітті деп айта ... алда ... ... ... ... ... ... бағдар беру іс-әрекетінің объектісі адамның өзін тануындағы
әлеуметтік-кәсіптік процесс болғандықтан, біріншіден ... ... ... ... ... ... мен ... қоғамның әлеуметтік
құрылымында өзіне мамандықты таңдап алуы.Осыған байланысты кәсіби ... ... ... етіп ... ... ... ... еңбек іс-әрекетіндегі тек өзінің
ғана қызығуын емес қоғамға пайда келтіруде ... ... ... Қазіргі кездегі ауыл-шаруашылығына қажетті мамандықты
таңдауды сезіну, ... ... ... ... ... ... ... икемділігі, ынтасы, таңдаған
мамандығы ... ... ... ... ... мамандықтағы кадрларға
сұранысын қанағаттандыру. Қоғамда өмір сүріп ... ... тыс ... дегендей, өзінің жеке қызығуына қарай қоғамның сұранысын есепке
алмай мамандық таңдауға болмайды. Тұлғаның және қоғамның ... келу ... ... кадрлардың кәсіптік құрылымындағы тепе-
теңсіздікке алып келеді.
Белсенділік (активность) ... ... ... өзін ... ... іс-әрекеттің түрін сипаттайды. Кәсіпті белсенді түрде
әркім өзі іздеуі қажет. Бұл ... ... ... ... және кәсіптік
дайындау процесінде практикалық сынау, ата-аналар кеңесі және олардың
кәсіптік тәжірибесі, ... ... ... ... ... және оқу, ... үйірмелерде жұмыс, курстарға қатысу, тәжірибе
барысында жұмыс жасау және көптеген басқа да ... ... роль ... ... ... ... принципі. Бұл принцип кәсіп таңдау
идеясында ... ... ... ... ... ... және ... тәжірибесінің өсуінен, қоғамдық жұмысына
белсене араласуынан, тұлғаның мәдени қажеттіліктерін қанағаттандыратынын,
тұрғын ... ... және т.б. ... ... ... ... жалпы педагогикалық принциптермен тығыз байланысты
(көбінесе қиылысатында) ... тобы бар. Ол, ... ... ... ... нарықтық бағыты мамандық тандаудағы
мәселе нарықтық тәрбиенің жалпы тапсырмаларымен тығыз байланыста ... ... ... қалыптастыру;
кәсіптік бағдардың өмірмен, еңбекпен, нарықтық құрылыстың тәжірибесімен
байланысы, адамға ауыл-шаруашылығының квалификациялы
кадрларға сұранысы мамандық таңдаудағы ... ... ... ... ... дайындығымен байланысы -оқушылардың
техникалық шығармашылығын үйымдастыру, өнімді еңбек, қоғамдық пайдалы ... ... ... беру ... ... және ... ... алдын-
ала дұрыс қоятын принципі. Еңбек дайндығынан бөлініп кеткен кәсіптік бағдар
белгісіз, түсініксіз сызықтар секілді болып ... ... ... ... және кәсіптік дамуына кері әсерін тигізеді. Кәсіптік
бағдардағы ... орта ... оқу ... базалық
шаруашылықтардың, жанұяның, мектептің өзара байланысы ... ... ... көмек көрсетудің жұмысымен тығыз байланыста болады.
Осыдан барып бірігу ... ... ... мақсаттқа
бағыттылығы артуы өсе түсуі жоспарланады.
Кәсіптік бағдардың тәрбиелік ... ... ... ... еңбектік,
экономикалық, танымдық, эстетикалық, құқықтық және физикалық тәрбиесі
бірлігінде гармониялық тұлғаны қалыптастыру ... ... ... бағдар жұмысын жүргізудегі диагностикалық және тәрбиелік
әркеттердің (подход) өзара байланысы, бір әрекеттің ... - ... ... ... Оның әр ... өзінің тапсырмасын
шешеді;
дифференциалды және индивидуальды әрекет (подход). Оқушылардың өмірлік
жоспардағы ... ... жас ... және ... ... (сформированность) деңгейіне бағынышты.
Оқушылар тобымен диференциялау әсер етудің ... ... Ол ... қарқынды болғанымен екіншісінде төмен болуы мүмкін.
Кәсіптік бағдар ... ... ... ... ... ... таңдау барысындағы қоғамның және тұлғаның
қызығушылығын оңтайландыратын ... ... ... және ... ... ... ... зерттеу әдістерді және жастарға ... ... ... негізі.
Кәсіптік бағдардың әдіснамалық сұрақтарына кәсіптік бағдар жүйесін
анықтау және оны дамыту сұрақтары да ... ... ... ... ... мектептің реформаларының негізгі бағыты оқушылардың кәсіптік
бағдарды ... ... ... бағдар жүйесінің жалпы анықтамасын жинақтамас бұрын, бастапқы
бірнеше қосымшаны қарастырайық;
1. Кәсіптік бағдар жүйелік іс-әрекетті көрсетеді, оның ... ... ... ... формалар, әдістер,
қарқындылық(эффективность) критерийлері, деңгейлері, ... ... ... ... және ... ... ... элементтер кіреді.
2. Оқушыларды жалпы кәсіптік бағдар жүйесі олардың еңбек және ... ... жүйе ... ... ... ... жүйесі - қазіргі қоғам дамуы ... ... ... және ... ... құрылымдық жүйесіндегі ... ... бір ... ... ... әлеуметтік жүйеге жатады, ол әр-түрлі ... ... ... ... адам ... ... проблемаларды тудырады. Кәсіптік ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің проблемасын шешуде
бір ғана министрлік ... және ... ... бір ғана
ғылымның ... ... күші ... Сол ... ... жүйесі тиімді ... үшін ... ... ... сонымен қатар әр-түрлі ... ... ... ... ... қарқындылығына көптеген әр-түрлі объективті және
субъективті ... ... бар. Бұл ... ... ... өте ... Осы және ... да жағдайлар кәсіптік бағдардың қиын
екенін көрсетеді.
Жоғарыда келтірілген 5 ... ... ... ... ... ... шығады.
Оқушылардың кәсіптік бағдар жүйесі - бұл жалпы қоғамдағы тұлға
қызығушылығындағы ... ... ... (өзін тануы) әлеуметтік
және кәсіптік процесін ... ... ... мемлекеттің және
қоғамдық бірлестіктердің, мекемелердің, мектептердің, сонымен қатар
жанұяның ұйымдасқан, басқару ... ... ... ... ... мақсаты - оқушыларды өзінің жеке
қызығушылығын және ... ... ... ... даярлау. Бұл мақсат оқушылардың еңбек даярлығына сай келеді және
осы дайындық ... ... ... Мектептегі, оқу-өндірістік
комбинатындағы кәсіптік бағдар ... ... ... ... ... ... тапсырмалар, негізгі бағыттар сонымен ... ... ... ... ... ... мен ... оқу-өндірістік комбинатының кәсіптік бағдар жүйесі іс-әрекеті
төмендегі бағыттардың қамтиды;
1) Кәсіптік ағарту, оның ... ... ... ... кәсіптік адаптация кіреді. Оқушыларды қазіргі кездегі қоғамға
және жуық 20-30 ... ... ... мамандық әлемімен сонымең қатар
олардың практикалық мүмкіндіктерімен таныстыру.
Кәсіптік насихаттау әлеуметтік ... ... ... ... негізгі функциясы білімді, идеяны, көркемдік бағалылықты тарату.
Кәсіптік насихаттаудың ... ... - ... ... ... формалар мен әдістердің әр-түрлілігі.
Кәсіптік насихат базалық кәсіпорындарға, ... ... және ... оқушылардың мамандық таңдауына белсенді әсер етуді мақсат ... ... ... ... және ... ... ... кәсіптік диагностикасы. Бұл мақсатты орындау үшін ... және ... ... қолданылады.
3) Кәсіптік консультанттардың, мамандардың ... ... ... ... ... ... ... мен ата-
аналар қамтылуы тиіс.
4) Кәсіптік іріктеу ... ... ... Бұл жерде таңдаушы ... ... ... ол таңдаған мамандығының еңбек ... ... ... ... ... ... оқу ... оқушылардың еңбек
бірлестіктерінде және т.б. ... ... ... кең ... ... ... оқушыларының базалық
кәсіпорындағы өндірістік практикасы болып табылады.
6) Кәсіптік тәрбиелеуде ... ... ... ... ... ... кәсіптік құрметті қалыптастыруды мақсат етеді.
Жоғарыда келтірілген ... ... ... ... ... кәсіптік іс-әрекеттің әр бір облысы.
Әр-түрлі бағытта жұмыс жасауда ... ... ... әдістері мен
формасы шеңбері анықталады - бұл кәсіп туралы әңгімелер, кәсіпорындарға
саяхат, анкета ... ... ... ... диагностикалау
үшін), оқушылардың реферат жазуы, олармен бірге әр-түрлі ойындарды (дебат,
пікірталас т.б.) өткізу.
Кәсіптік бағдар ... ... ... ... ... ... Кәсіптік
бағдарды жеке ғылым ретінде бөліп қарау, оның өз ... жеке ... ... ... ... кәсіптік бағдар проблемасын шешуде ғылыми зерттеу
жұмысында педагогика, психология, экономика, социология, медицина әдістері
қолданылады. Сондықтанда кәсіптік бағдар әзірше өз ... жеке ... ... ... Бұл ... және тұлға қызығуындағы, оның өзі
таңдаған мамандығы ... ... ... ... ... ... ... негізгі басты мәнінің қатарына кәсіптік бағдар қарқындылығы
критерилерін анықтайтын сұрақтар да жатады. Қазіргі уақытта мектептің, оқу-
өндірістік ... ... ... жұмысының қарқындылығын,
оқушылардың қаншасы жұмысшы кәсібін таңдап және ... ... ... ... ... ... анықтау арқылы жүзеге асыруға болады. Бұл критерий
басты, бірақ жеткіліксіз. Басқа да көрсеткіштерді де есепке алу ... ... ... саны орта ... ... ... кәсіпорындарда жұмыс істеп жатыр, бүған әр-түрлі құралдар арқылы
жетуге ... ... ... оқушының тұлғалық (жеке) және кәсіптік
жоспарының еңбек сферасында қоғамдық ... сай ... ... ... ... ... кадр сұранысы құрылымынасай болса,
соғұрлым кәсіптік бағдар жұмыстары ... ... ... ... жағдайда
кадрларға сұраныс тепе-теңдік өлшемі және шынайы таңдау кәсіпті бағдардың
қарқындылығының ... ... ... ... белгілі болғандай мамандықты дұрыс таңдау еңбек сапасы ... әсер ... ... ... орта кәсіптік yчилищeлep
бітірушілердің кәсіпорындағы жұмыстарында жеткен еңбек жетістіктері
мамандық ... ... ... ... ... ... және жұмыс орнын дұрыс таңдап, өзінің таңдауын ... ол ... ... ... ... ... Мамандыққа, жұмысына,
жалақысына қанағаттану деңгейін бағалау үшін тестер, анкеталар қолданылады.
Практика көрсеткендей кәсіптік бағдарды дұрыс ... ... ... да бар. ... ... ... ... ұзақ қойыл нәтижесінде,
кәсіпке оқытылып өмірге сай бағдары болып, нақты еңбек дайындалса ғана
жетістіктерге жете ... ... ... уәде ... онда олар ... ... жұмыстарының қарқындылығының әділ көрсеткіші оқу орнынан
кейін, армия қатарын бітіріп немесе ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарының қарқындылығының
(тиімділігінің) басты критериі болып қаланың, ауданның, ... ... ... ... ... ... сай ... мамандық бойынша
жоғары оқу орнына, колледждерге, орта кәсіптік техникалық училищелеге,
жұмысқа орналасушыларға, оқушылар ... ... ... ... ... ... ... бағдардың мәні әлеуметтік жағдайда және күтпеген жағдайларға
адасқан адамдарды қалдырмау. Сондықтанда ... ... адам мен ... ... ... ... ... факторы болады.
Оқу бағдарламасы және кәсіптік бағдар тәрбие жұмыстары бағдарламаларының
жалпы бір мақсаты бар, ол - ... ... оны ... ... ... тапсырмалары оқу пәндері және тәрбие жұмыстары
бағдарламасында айқын көрініс табады:
- жалпы білім беретін оқу ... ... ... ... ... ... өндіріспен байланыста оқыту, тәрбие және кәсіптік
бағдар бір мақсаты бар;
- оқушыларды еңбекке құрметпен қарауға тәрбиелеу;
- оқушының икемділіктері мен қызығушылықтарын дамыту;
- оқушыларға ... және ... ... негіздерін оқыту;
- оқушылардың өздерінің білімін көтеруге қызықтыру;
- жан-жақты дамыған оқушыларды тәрбиелеу;
- бітіруші түлектерге жоғарғы оқу орны мен ... ... ... ... ... оның ... ... процесінің барлық ғылыми
негізі жатқан, еңбек дағдысын меңгеруге ... ... ... ... ... іскерлігін, оқушыларды өнімді еңбекке тарту, яғни
политехникалық оқу болып табылады. Оқушыларды мамандықты ... ... ... ... ... ... үлкен мәні бар. Жалпы пәндерді оқу
процесінде негізгі тапсырманы бөліп қарастырған жөн; оқу пәндеріне және ... ... ... тұрақты қызығуды дамыту және осы кәсіптерге ... ... ... ... қызығуларды, икеділіктерді
дамытып, ұйымдастыру ... ... ... ... тыс және ... тыс ... мүмкіндіктер жоғары.
Айрықша кәсіптік бағдар мүмкіндіктері арнайы мектептерде белгілі бір пәнді
тереңдетіп оқыту мектептерде, ... ... ... ... ... беру оқу ... ... ұйымдастыру тәртібі
туралы ереже.
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігінің 2001 жылғы 4
шілдедегі №539 ... орта ... оқу ... орта ... ... беру бағдарламаларын
жүзеге асырады және еңбек қызметінің түрлі бағыттары бойынша мамандар
даярлаумен ... ... ... орта ... білім беру оқу орындарының алдына мынандай міндеттемелер
қойылған болатын;
1) нақты мамандықтар бойынша қажетті теориялық білімі жәке ... бар ... ... білімді мамандарды даярлау.
2) еңбек рыногымен ... ... ... ... мамандарды даярлаудың сапасын тұрақты жетілдіру.
Мектептегі кәсіптік бағдардың жақсы өңделген бағдарламасы барлық оқыту
және тәрбие беру ... ... ... ... ұтымды сілтемесі болып
табылады.
Кәсіптік бағдар бағдарламасы Республикаға, ауданға ... әр ... ... және ... оқу ... құрылады (жасалады). Кәсіптік
бағдардың ... ... ... ... ... ... және ... оқып үйрену (негізінде
кәсіптік қызығулары және икемділіктерінің тәрбиесі және дамуы, ... ... ауыл ... және ... түрлі кәсіптер қоғам жұмыстары
туралы ақпараттар;
- консультация - ... ... бар ... ... ... ... ... соң оқу және жұмыс нәтижелерін бақылау;
бағдарламаның опперативті бөлімінде, қалай оқушы тәрбиелеу және дамыту,
кәсіптік консультацияны және кәсіптік ... ... ... мектеп
бітірген соң оқу және жұмыс нәтижелерін тіркеу және ... ... ... ... оқу және кәсіптік қызығулықтары әр-түрлі
факторлардың әсер ету ... ... Егер оның бәрі оң ... ... ... ... оқу және ... беру деңгейі, мұғалімнің жеке қасиеті,
оқу материалдық базасы.
Әрбір пән мұғалімі;
- ... ... ... іске асырады;
-сыныпта оқушылар арасында жолдастық қатынастарды реттейді;
-оқушылардың ... ... ... ... ... және ... ... оқытады және кәсіптік бағдар сұрақтары консультатция береді,
оқушылардың белгілі бір еңбек саласына және оқу ... ... ... осы ... одан әрі ... үшін ұсыныстар береді;
- қандай да бір тақырыпты өту барысында мұғалім ... сай ... және ... ... және ... мамандықтарды сипаттайды, белгілі мамандардың жұмысымен
жетістіктері туралы әңгіме ... ... ... және ... ... ... икемділіктері, жоғары оқушыларды сабаққа одан әрі тарта түседі;
- оқушыларды толғандырып жүрген сұрақтар, мәселелер бойынша жеке ... және ... ... оқушыларға оқу орнын және мамандық таңдауға көмектесу.
Оқушыларға кәсіптік бағдар беруде басты ролді сынып жетекшісі ... ... жыл ... ... ... ... қарым-
қатнаста.Ол оқушылардың әр қайсысының мінезін ... ... ... Бұл сынып жетекшісінің ата-аналармен бірге окушыларға
кәсіптік ... ... ... ... таңдауында ролі жоғары екенін
көрсетеді.
Сынып жетекшісі сыныпта кешенді ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдастырады; түрлі әдістермен
тұлғаның ерекшеліктерін, икемділіктерін, кәсіптік ... ... ... ... жүйелендіріп арнайы бланкалар толтырады;
оқушыларды түрлі мамандықтармен таныстыруды ... ... ... ... ... тыс және ... ... ұйымдастырады; кәсіптік консультацияға жетекшілік жасайды; әр
оқушының ... ... ... және ата-ананың олардың баласы таңдаған
мамандығы бойынша ... ... ... ... ... ... ... талқылауды ұйымдастырады.
Оқушылардың өміріне кәсіптік бағдарды енгізу үшін оны ... ... ұйым ... оны ... басқару керек. Окушыны мамандықты саналы
таңдауға дайындауды тек ... ... оның ... жұмыстары
орынбасары ғана емес арнайы кәсіптік бағдар кеңесі, пән ... ... ... ... мүшелері, мектеп дәрігері басқарады. Мектепте
кәсіптік бағдар қызметін ... ... ұжым және ... ... жүргізеді. Кәсіптік бағдар кеңесі кәсіпті бағдардың барлық жоспарын
тексеріп, бағалайды, оны бір ... ... ... ... кәсіптік консультацияны басқарады, мектеп ... мен ... ... ... ... және т.б. жұмыстарды
жүргізеді. Жыл бойы әрбір пән мұғалімі «өзінің ... 5-10 ... ... ... ... ... ... қажеті жоқ.
Бірнешеуімен ғана бірақ оның өзін ... ... ... ... және ... оқу ... - оқушылардың кәсіптік
бағдарының басты құралы.
Мектепте кәсіптік бағдар жұмысын жүргізуде пәндер ... ... ... ... ... ... ... теориялық бөлімін
оқушыларды материалдық өндірістегі кәсіптермен, ... ... ... ... Бірақта бұл жұмыс егер ... ... ... ... ... ... болса ғана тиімді, ал
информация кәсіптік өсу ... ... ... кәсіптік адамға
қоятын талаптары оның таралуы туралы мазмұнды ... яғни ... ... ... ... ... ... теориялық және практикалық
бөлімінде елеулі орын алады.
Мектеп шеберханаларында, оқу - тәжірибе бөлімдерінде, ... ... ... өту барысында жұмысшы кәсіптермен таныса отырып іскерлік пен
дағдыны қалыптастыра ... және ... ... ... ... отырып, өзінің сол немесе басқа мамандықты таңдауға дайындығын
тексереді.
I - IV ... ... ... қазіргі кезде қағаздан, картоннан,
пластилиннен, табиғат материалдарынан т.б. оңай ... ... - VII ... ... оқыту мазмұны жеткіншектердің кәсіптік
бағдарының ... және VIII -XI ... ары ... ... ... ... ... саналады.
VI - VII сыныптан бастап-ақ берілген кәсіп бойынша еңбек ... ... ... ... ... жұмыс істеп жатыр, еңбекке жарағы және
пәндері, олардың ... ... ... қазіргі өндірістегі кәсіптің
маңыздылығы туралы мақсатты ... ... ... туралы мәлімет келтіріп
оның дамуы туралы әңгіме ... - IX ... үшін ... ... мынандай ақпараттарды беру керек;
еңбек шарты, берілген ... ... ... арнайы іскерлік пен
дағдыны, жалпы ... ... ... ... меңгеру керектігін,
кәсіптің адамға қоятын гигиеналық сипатын, психофизиологиялық талапты,
еңбек ақы төлеу ... ... ... және квалификациялық көтерілу
жүйесімен таныстырылып өтілуі қажет.
Еңбек сабағындағы кәсіптік бағдар жұмыстарына VIII - IX сыныптарда көптеп
көңіл бөлу ... ... бұл ... қай ... таңдап, қайда барып оқысам
деген сұрақ туындайды.IX сыныпты бітірген ... ... ... мектепте
қалып оқуын X -XI сыныпта ары қарай жалғастырады және ... бір ... ... сай ... кәсіп меңгере бастайды.
Мамандық таңдауда немесе өзінің болашақ кәсіптік іс-әрекет сферасын оқушы
IX ... ... қоюы ... Ол үшін ... ... ... керек.
Осы мақсатта VII - VIII сыныптарда (VIII - IX) алынып тасталған «Өндіріс
негіздері», «Мамандық таңдау» ... ... ... енгізілуі керек.
Кәсіптік бағдар мақсаты мазмұнының үлкен ... X - XI ... ... ... бар. Мысалы, қазіргі кезде програмист, жас
юрист, кіші медбике, және т.б. ... бар. ... ... және
кәсіптік жеке қызығушылығымен таңдай отырып оқушы ... ... ... ... ... ... еңбектік және кәсіптік оқу мазмүны оқу бағдарламалары
мазмұны мен сай келуі I - XI ... ... ... бағдарының басты
шарттары болып саналады.
Еңбек сабағы.
I - VII сынып оқушыларының кәсіптік бағдары.
Оқушылардың кәсіптік бағдары мақсатқа ... ... I - ... ... жүргізу керек. Оқушы ол кезде мамандық таңдаудан алшақ
және арманы мен ойы ... ... ... ... Бірақ осы жастан бастап
болашақ мамандық таңдаудың негізі қалана бастайды. I - IV сынып оқушысының
мектептен алғаны оның ... ... ... ... сыныптың бірінші еңбек сабағында оқушыны еңбек ету идеясына қызықтырып
қою қажет. Осы ... ... ... ... келесі жылдары
материалдық ... ... ... және ... отырады. I - IV сыныптарда ... ... ... және т.б. ... жасауда оларды слесарь, дизайнер және т.б. көптеген
кәсіптермен таныстыруға болады.
Бастауыш сыныптардағы ... ... ... орта және ... ... бар. I - IV ... оқушыларды белгілі бір
мамандықты таңдауға ... ... ... ... ... ... ... танысуы керек.
I - IV сынып оқушыларымен кәсіптік бағдар жұмыстары келесі тапсырмаларды
қамтиды;
1. оқушылар бойында ... - адам ... ... мен ... ... ... ... болатынын, түсінігін қалыптастыру.
2. оқушыларға адамдардың ... ауыл ... ... ... ... ... ... қалыптастыру.
3. оқушылар бойында біздің елдің жұмысшылары міндетті түрде ... ... ... ... ... қалыптастыру.
4. оқушылардың жеке икемділіктері мен қызығулықтарын оқып үйрену.
Бұл тапсырмалар ғылым негізін оқуда, еңбек оқу сабағы және сыныптан ... ... ... ... ... ... барысында оқушыларды, сол өңірде кең тараған кәсіппен
таныстыру. Кәсіптік бағдар материалын сабақ тақырыбымен байланыстырып ... осы ... ... ... ... өздерінің ата-аналары өмірінен
мысал келтіріп, қызықты фактілерді хабарлап отыру қажет.
Жоғарыда көрсетілгендей еңбекке оқыту пәні оқушыларды ... ... ... ... және олардың бойында ... ... ... ... ... ... ... жоғарылығын
көрсетеді.
Жоғары сыныптардағы еңбеке оқу процесіндегі оқушылардың кәсіптік бағдары.
Кәсіптік оқу - ... ... ... ... ... этапы
(кезеңі). Ол оқушылардың білімі, іскерлігі және ... ... ... ... кәсіптермен таныстырады. Бұл жерде негізгі сабақ
кәсіптік оқуда, ... ... ... ... Ол ... ... және ... кейін, мектепаралық оқу-өндірістік
комбинаттарда, ... ... оқу ... ... оқу ... нәтижесінде, оқушылардың кәсіптік бағдарын тереңдете
түсу қажет;
1. Берілген кәсіп бойынша, еңбек ... және ... ... ... ... ... ... кәсіптік оқу сабағы - ... ... емес ... білуі керек.
2. Берілген бір ауданның белгілі бір кәсіпке қажеттілігі. ... ... оқу ... ... ... ... шаруашылық, аудан,
облыс, республика өте қажет етіп тұрған мамандықтар ... ... ... ... қызығып, қоғамның сұранысына сай және белгілі бір білім
көлемін ... сай) ... ғана біз оны ... ... деп ... жұмысшы мамандығы ішінен оқушыларға тек біреуін ... мен ... ... ... алу ... бүгіні мен ертеңі қолында тізгіні бар жастардардың қолында.
Олар қандай адамдар, олардың ... ... ... ... ... сіңіріп жатқан еңбегі қай дәрежеде? Көп жағдайда адам өзінің рухани
негізін отбасынан, балабақша, мектеп, ... оқу ... ... ... бәрі бастама, адам өзін-өзі өмір бойы тәрбиелейді, білімін тереңдетіп
одан әрі дамытып отырады.
II- тарау. Жоғары сынып ... ... ... ... ... ... берудің әдістері мен формалары.
Кәсіптік бағдар мағынасы - оқушының ерекшеліктерін ашу және ... ... ... ... ... ... түсіндіру.
Бірақта мектепте мұнымен ғана ... ... ... ... бір ... ... ... бір талаптармен сай келеді. Мектеп
оқушыларды еңбекке даярлайды; политехникалық ... ... ... мен ... ... және ... ... қарауға тәрбиелейді, мамандықты саналы таңдауға оқытып үйретеді.
Кәсіптік бағдар мектеп ... жеке дара ... бола ... Ол ... ... ... ... Жасөспірім, жастар жалпы ... ... ... ... олар ... ... таңдауына
болады.
Мектептегі кәсіптік бағдар бойынша педагогтардың негізгі функциялары;
- оқушы тұлғаны қалыптастыру және дамытуды, оқып ... ... ... ... ... тұлғаның моральдық сапасын және
бағытын);
- ... ... және ... туралы әңгімелесу, белгілі бір
кәсіпке (мамандыққа) қарама қайшылықтар туралы түсіндіру;
- практика ... ... ... ... кәсіптік қызығулары
және икемділіктерін тексеруге ... ... ... ... ... ... негізгі жұмыс түрлері
мен таныстыру;
- әрбір кәсіптің ауыл шаруашылығы және ... кез ... ... оқушыларды аудан, ... ... ... ... ... белгілі бір кәсіп және мамандық қоятын ... ... ... ауыл ... ... үшін қандай ақыл ... ... және ... ... екенін анықтау;
-таңдаған кәсібін және жүмыс барысында алда ... ... ... ... ... ... және ... қоғамдық өзара ... ... және ... ... туралы ақпарат беріп
отыру;
- қазіргі кезде жаңа техника мен технологияның енуіне ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды мамандық таңдауға сүрақтар бойынша консультациялар беру;
- бітірушілерді мектеп бітіргеннен соң да оқу және ... ... ... және ... ... іске ... ... төмендегілерді есепке алу керек:
- кәсіптік бағдар барлық оқушыларға қажет және ол түлғаның жан-жақты
дамуына жағдай жасауы керек;
- ... ... ... ... ... интегралдық бөлімі болып
табылады, сондықтанда мектептің барлық оқу және тәрбие бағдарламасында
мектептегі және мектептен тыс ... ... орын алуы ... ... ... ... бастауыш ... ... ... және ... ... ... ... бастап
жүргізу;
-тұлғаның қасиетіндегі негізі объективті критерилері оқушылардың іс-
әрекетінің айқын ... ... ... жұмыста тексеру
нәтижесі), яғни оқушылардың қасиетінің ... ... ... оқу ... ... пән ... ... үйірмелерде және қосымша курстарда, МОӨК-ғы ... ... ... және ... ... ... көрінуі;
- оқушы тұлғаны дамытудағы негізгі жағдай оның айқын ... ... ... ... ... еркін әрі саналы таңдау үшін, ... ... ... және ... ... салаларының, түрлі кәсіптер және
ауыл ... ... ... ... ... игеру
мүмкіндіктері туралы негізгі жалпы политехникалық және ... ... ... ... процесі кезінде кәсіптік қызығулықтарды
икемділіктерді, мотивтерді ... ойын ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға және дамытуға аса көңіл
бөлу қажет;
- кәсіптік консультация, ұзақ ... және оқу ... ... ... және ... ... ... болғанда ғана іске асады;
- кәсіптік бағдардың іс ... оның ... ... және ... ... және ... ... жоспарын талап етеді;
- кәсіптік бағдарды ғылыми басқару үшін ... ... ... ... ... - ... да ... іс-әрекет. Кәсіп пен мамандық
ұғымдарын қамтитын түрлі қызмет ... өте көп. Тек ... ... ... ... ғана 1500 - ден ... кәсіптің түрі бар екен. Ал,
жалпы қоғамдағы мамандықтың қазіргі кезде 30 мыңнан асады екен. Сол ... ... ... ... қаншама кәсіптің ішінен өзіне қажетті
біреуін ... ... түр. Бір ... бірнеше кәсіппен айналысуға білімі,
қабілеті болғанымен соның ішінде ... ғана ... ... ... мамандық әлемінде адаспауы үшін оларға көмек беру керек. Ол
үшін мынандай мәселелерге ... ... бөлу ... ... таңдаған мамандығы еңбек рыногында сұранысқа ие ме? Сол
аймаққа ... ... ... ... айту, мамандығының болашағы
туралы, ол алдағы уақытта керек пе, жоқ ... ... ... ... ... яғни еңбекке даярланғының (жан-
жақты; медециналық және т.б.) болуы. Профессиограммаларды білу қажет.
3. Мамандыққа оқыта отырып сол ... ... ... Мамандық
таңдауда сынып жетекшісінің, пән мұғалімдерінің, ата-аналардың атқарар ролі
ерекше. Сынып ... ... ... ... ... ... Соның ішінде анкеталық сұрақтар беру, жеке әңгімелер өткізу және
т.б.
Оқушы мамандықты өзі таңдайтын болса ... ... ... ... ... ... кездесулер (мамандармен) өткізуде оқушыға жақсы
көмек десе де ... ... ... ... мамандармен жақсы
ұйымдастырылған кездесулер оқушыларға өте әсер ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарына саяхаттар
ұйымдастыруына болады.
Кәсіптік бағдар беру - көп ... әрі қиын ... ... - ... ол жас жұмысшы маман дайындап, оларды өндірісте ... жеңе ... ... бағытталған. Шын мәнінде, бұл - мектеп
бастау алатын ... ... ... ... тәрбие. Оның
тиімділігі кәсіптік мектептегі оқу - ... ... ... ... екендігіне байланысты. Бұл мәселені шешу табандылықты, тиімді жұмыс
әдістері мен түрлерін қолдануды қажет етеді.
Кәсіптік бағдар ... ... ... ... жеке ... ... ... себептері назардан тыс қалмауы керек. ... ... ... ... ... ескере отырып, өндірістік
оқу шеберлері мен топ жетекшілері өз жұмыстарын жоспарлауы қажет.
Кәсіптік мектептің ... ... ... ... ... оқып ... ... танысып, бақылап, зерттей бастайды.
Бұл кәсіптік мектепте кездейсоқ адамдар ... ... ... ... ... ... ... сай келуін қамтамасыз
етеді. Топтар жасақталғаннан кейін өндірістік оқу ... мен ... ... ... ... мен ... ... жалғастыру
міндеті қойылады, оның басты мақсаты қалаған мамандыққа деген оқушының
қызығуын бекіту.Оқушының ... ... екі ... ... болады;
алдын-ала танысу және күнделікті сабақ пен сабақтан тыс шараларға қатысуын
зерттеу. Алдын-ала ... жас ... ... ... және ... мектеп оқушыларымен, мұғалімдерімен, ... ... Көп ... ... мәліметтер біржақты немесе толық болмайды.
(мысалы, оқушы басқа жерден келген болса).
Оқушылардың кәсіптік ... ... ... ... ... ... алғашқы пікірге қарама-қарсы ашылуы жайлы көтеген
мысалдар келтіруге ... ... ... оқу ... мен топ
жетекшісі толық мәліметтерді күделікті зерттеу, оқушы өміріне ықпал ... ... ... тыс ... ... жұмыстарына қатысу) арқылы ала
алады.
Оқушы мінездемесін зерттеу арқылы алынған мәліметтер салыстыруға,
сараптауға ... ... Бұл ... ең ... ... ... әдістен кездейсоқтылықты ажырата отырып, жинақталған мәліметтерді
біріктіру керек. ... ... ... түрлі шараларға қатысуын
білу, әңгімелесу және сауалнама алу ... ... ... түрде, белгілі бір бағытта өтуі керек. Оның ... ... ... ... байланысты, әңгіме тек жеке емес, топпен өтілуі
де мүмкін. Топпен әңгіме өткізуге дайындық кезінде оның ... ... ... ... жөн. ... қоюы ... ... талдау жасау
қажет. Әңгімелесу барысында алынған мәліметтер шара өтілген соң жазылуы
керек.
Сауалнама ... ... алу ... қолданылады. Сұрақ өте көп
болмауы, жинақы оның ... ... ... ... өтіп, алынған
мәліметтер басқа да жұмыс ... ... ... ... ... үшін ... және ... эксперимент қолданылады.
Арнайы ұйымдастырылған жағдайға өтетін табиға эксперимент тұлғны зерттеу
барысында ... ... ... тексеру үшін пайдаланылады.
Кәсіптік оқыту жағдайында өткізілетін табиғи эксперимент берілген есептерді
шешу түрінде өткізілуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... тапсырма беріледі; «Бір ақау шықты, сен не істейсің?». Кәсіби бағдар
беру мақсатында ақпарат және ЭЕМ ... ... ... ... ... қолданылса, мәліметтер жан-жақты және
толық болады. Жинақталған мәліметтерді ... ... ... өндіріс
шеберлері мен топ жетекшілері оқу-тәрбие жұмысына қажет деген ... ... ... асырады. Осымен түлғаны зерттеу тоқтатылмайды, ол
оқушы кәсіптік мектепте оқып жүрген уақыт бойы жалғасып ... ... мен топ ... ... ... бірі ... мен ... өсуіне қамқорлық жасау. Таңдаған мамандық оқушының
психофизиологиялық ерекшеліктеріне сай ... ғана ... ... мен өндірістегі еңбек жасөспірім денсаулығына оң ықпал етеді. Шебер
мен топ жетекшілерінің кәсіптік мектептегі медицина қызметкерлерімен ... мәні зор. ... ... ... мен ... ... түрде бақылап, дер кезінде болашақ мамандық иесіне
ақыл-кеңес беріп отыруы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... қажетті емдеу жолдары туралы ата-
анасымен, мұғалімдермен алдын-ала жүгізуінің де мәні бар.
Өмірде кездесіп ... ... ... ... ... сай келмейтін
мамандықты меңгеруге әрекеттенеді. ... ... мен ... қызметі арқылы жас жанның қалаған мамандығы бойынша білім алуына
көмек, яғни ұқсас мамандыққа ауысу мүмкіндігі жасалуы тиіс.
Соңғы ... ... мен ... анықтағандай болашақ мамандардың
кәсіптік білімді өз дәрежесінде меңгеруінің негізі ... ... ... ... ... ... оқу-тәрбие
жүмысындағы тиімді әдіс тәсілдерді пайдаланудың да мәні ерекше.
Оқушыларға ... ... ... ... ... оқу
лекциялары, саяхаттар, пәндік сабақтар және техникалық үйірмелер, кәсіптік
бағдар әдебиеттері, кино және сахналық ... ... оқу ... ... ... тақырыптық кештер, диспуттар, әр-
түрлі маман ... ... ... ... түлектерімен
кездесулер, қоғамдық пайдалы ... әр ... ... ... ... немесе бұрышы. Осыған байланысты оны мына сызба ... ... ... ... ... ... (жеке тұлғаны) зерттеу
мақсатында педагогикалық бақылауды, іс әрекет қорытындысын ... оқу ... ... ... ... алу, ... ... және лабораториялық эксперименттер,
психологиялық тестілерді қолданылады.
Кәсіптік ақпаратта әңгіме, ... ... ... тапсырмалар, кітаппен жұмыс.
Кәсіптік консультация ұзақ жүйелік бақылау және түрлі оқып үйрену
әдістермен ... ... ... ... және ... ... консультация кезінде психологиялық және ... ... және ... әдіс ... ... ... есепке алады.
Кәсіптік бағдар беру әдістерінің сан қырлы салаларын екі топқа бөліп
көрсетуге болады;
a) оқу процесіндегі іс ... - ... ... ... сабақтан тыс жұмыстар барысы.
Ұжымдық әдіспен топ, бригада болып жұмыс істеу жақсы ... ... ... оқу ... кешеніне қоғамдық,
жаратылыстану, математика, кәсіптік-техникалық білім салалары енгізіледі.
Бұл ... ... ... ... мақсат міндеттері айқындалады.
Оқушылардың үздіксіз білім алу жүйесінде әлеуметтік кәсіптік тәрбие беру
ісі оң нәтижелерін ... ... ... атап көрсетілген жүйені
мектептерде ғана емес, кәсіптік мектептерде де іс жүзіне асыру мүмкіндігі
мол.
2.2 ... ... ... ... ... беру жұмысын
бақылау және бағалау нәтижелері
Мектеп бітірушілердің мамандықты дұрыс таңдауы кәсіптің қоятын талаптары
бойынша ... ... ... ... кәсіпке
жарамдылығын көрсетеді.
Кәсіптік бағдар бойынша мектептің практикалық ... ... ... ... ... ... кезінде қалай көмек көрсету,
олардың икемділіктерін адекваталық психологиялық әдістер ... ... ... ... ... барлық мұғалімдер таныс емес.
Төменде 7-11 сынып оқушыларымен ... ... ... келтіреміз. Арнайы кәсіптік мүмкіндіктері құрылымында
адамдардың төмендегі сапалары, ... ... ... және жеке ... ... оның ... компонеттері болып
табылады.
7 сынып оқушыларының кәсіпті диагностикасының әдістері. 7 ... ... ... олар бұл ... кәсіптік жоспары
әлі құрылмаған, өзіндік талдаулары мен өзіндік бақылауы жоқ. ... ... ... ... ... кәсіптік қызығушылықтарын
айқындау үшін қарапайым экспертті әдістерді; ... ... ... ... және ... ... және оқудан тыс іс-
әрекетінің эксперттік қорытындысы.
Дифференциалды - ... ... ... «Осы ... ... соң, сіз кез ... жұмысты
істей білесіз. Егер де сізге екі мүмкіндіктің біреуін ғана таңдау болса,
сіз қайсысын қалар едіңіз?»
|1а. Мал ... |1б. ... ... ... |
| ... ... ... ... Ауру ... ... |2б. ... машиналардың схемаларын, |
| ... ... ... ... ... ... |3б. ... дамуын, жағдайын |
|плакаттардың, кітаптардың ... ... ... | ... Материалдарды өңдеу (ағаш, |4б. Тауарды сату, жарнамалау оны ... ... ... және |тұтынушыға жеткізу. ... | ... ... ... |5б. Көркемдік кітаптарды талқылағанды |
|кітаптарды талқылағанды. ... ... ... ... Жас төлді өсіргенді (әр |6 б. Қандай да бір іс әрекетті (еңбек, |
|түрлі пародадағы жан ... |оқу, ... ... ... |
| ... кіші ... жаттықтыру. |
|7а. Кескіндемелердің, |7б. ... бір жүк ... ... ... ... ... ... құралын - кранды, тракторды |
|(немесе музыкалық аспаптарды |және т.б. басқару. ... | ... ... ... ... |8б. Көрмелерді т.б. нәрселерді көкемдеп|
|қажетті нәрселерді ... ... ... ... ... ... бюросында, саяхаттарда|дайныдауға қатысу). ... т.б.). | ... ... ... |9 б. ... ... ... техниканы) жөндеуді. |суреттердегі қатені іздеп тапқанды. |
|10а. Жануарларды емдегенді. |10б. ... есеп ... ... ... жаңа ... |11б. ... ... (машиналар,|
|өсіргенді. ... ... ... және т.б.) |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |12 б. Сызу ... ... ... ... |нақтылап ретке келтіру) атқару. ... ... ... | ... ... | ... а. Көркемдік үйірмелер |13 б. Микробтар өмірін бақылау, оқып |
|жұмысына ... ... ... ... ... |14 б. ... ... күйгенде |
|аппараттарға қызмет көрсету, |және т.б. жағдайларда медициналық көмек|
|жөндеу. ... ... ... ... |15б. Жағдайларды ... ... ... ... ... жатқан) көркемдеп сипаттауды. |
|отырған объектінің және т.б. | ... ... ... түзуді. | ... ... ... |166. ... ... ... ... жасағанды. ... ... ... ... ... (помещении) |17 б. ... ... ... ... ... ... ... жинағанды. |
|сырлағанды, жазғанды. | ... ... ... |18 б. ... қатысқанды, сахнада |
|кішілермен мәдени саяхаттарды |ойнағанды. ... және т.б. | ... ды. | ... ... ... ... |19б. Сызу мен айналысқанды, картаның |
|бұйымдарды (машина, киімді), |сызулардың көшірмелерін көшірумен ... ... ... ... ... ... |20б. Компьютерде (жазу машиналарында, |
|зиянкестерімен, өсімдік ... теру ... және ... ... |т.б. ... істегенді. ... ... ... әдіс көп ... ... Оқушыларға кәсіптік айқындалуы
үшін олар жазбаша түрде 20 сұраққа жауап беруі керек. Ол үшін ... ... ... ... ... ... - 1) ... керек. Тордағы
номерлі және әріпті белгілер ... ... ... бірдей екені оқушыларға түсіндірілуі керек. Сұраққа
жауап беру сол ... ... қосу ... алу белгісін қою арқылы болады.
Кез келген сұраққа өткізусіз жауап беру керек және ... алу ... ... ... ... ... өңдеу (тексеру) өте оңай. Кәсіби консультант ... ... ... тіке орналасқан қатардағы қосу ... ... ... ... ... ... ... құрастырылған; 1) қатардағы, олар «Адам -
Табиғат» кәсібіне қатысты (табиғатты Т - шартты белгісімен белгілейік),
екіншісінде ... - ... (Т), ... ... - ... ... «Адам - таңбалы жүйе» (Ж), бесіншісінде «Адам - ... ... ... ... ... ... соң ... торлардағы олардың шартты
таңбаларын ТТАЖК қоюға болады.
Қосу белгісі қайсысында көп болса, соған қызығушылығының, ... ... ... ... ... ... ... оқушыдан оның
қызығушылығы, икемділіктері туралы қосымша бағалы қажетті ... ... ... ... оның ... қызығатын іс әрекеттері, оқу пәндеріне,
көз қарасын және болашаққа деген жоспарын білеміз.
Сұхбат кезінде оқушы 8-9 ... ... кез ... пән ... ... келе ме немесе 9 сыныптан кетеді ме, мектептен шыққан соң ... оған ... өмір сүру ... және т.б. ... ... ... ... кәсіптік диагностикасының әдістері.
«Қызығушылық картасы»
Мәлімет; «Сендердің оқуды ... ... ... жүмысқа
түсулеріңе мүмкіндіктерің бар. Ол үшін сендерге ... ... ... сұрақтар тізбесін ұсынамыз. Әрбір сұраққа жауап берместен
бұрын ойланыңдар, әрі нақты дұрыс жауап ... ... Егер ... ... сұрақ өте ұнайтын болса жауап парағының тұсына екі қосу ... егер жай ... ... онда бір ... егер ... ... - нол; егер ұнамаса - алу; егер мүлде ұнамайтын ... алу ... ... сұраққа толық жауап беріңіз. Түсініксіз
сұрақтарды сұрап ... ... ... ... ... ... ... 2)
Сұрақтар
Сіздер... ұнатасыздар ма?
1.Физика сабағын.
2.Математика сабағын.
3. Химия сабағын.
4.Астрономия бойынша мақала немесе кітап оқығанды.
5.Жануарларға тәжірибе жасау туралы оқығанды.
6.Дәрігерлер ... ... ... ... ... мен ... ... оқығанды.
8. Орман (ағаштар) туралы оқығанды.
9. Әлем әдебиеті класиктерінің шығармаларын ... ... ... ... ... сабағын.
12.Театрларды, мұражайларды, шығармашылық көрмелерді
тамашалағанды.
13.Геологиялық экспедиция әдебиеттері туралы оқығанды.
14.Түрлі елдер, олардың экономикасы, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... басқарғанды.
16. Милиция жұмысы туралы оқығанды.
17. Ұшқыштар, теңізшілер ... ... ... ... ... туралы оқығанды.
19. Станоктар құрылысымен және ... ... ... ... ... ... туралы оқығанды.
22. Өзіңіз оқитын, ... ... ... ... ... ... қарқындылығы туралы оқығанды (Жас техник, Авто мир,
За рулем және ... ... ... және ... ... құрылысымен
танысқанды.
25. Физика бойынша ғылыми ... ... ... Математика бойынша ... ... ... ... ... ... болып жатқан жаңалықтар туралы
(журналдардан, радио-теле хабарлардан және т.б.) ... ... ... ... ... Биологияны оқығанды.
30. Аурудың пайда болуымен оны емдеу жолдарынмен қызыққанды.
31. Ботаниканы оқығанды.
32. Орманда, тоғайда уақыт ... ... ... ... ... ... ... араласқанды.
35. Тарихи оқиға ... ... ... ... ... ... ... ашылған пайдалы қазбалар туралы білгенді.
38. Географиялық жаңалықтар ... ... ... ... ... мен ... ... Кішілердің немесе құрдастарыңның арасында тәртіпті қадалағанды.
41. Ел ... ... ... Жолдастарыңа қиын тапсырманы шешуді, сөйлемді дұрыс ... т.б. ... ... аспаптармен танысқанды.
44. Үй шаруашылығы туралы сабақтар.
45. Құрылыс саласында болып ... ... ... ... ... барғанды.
47. Машина механизмдері құрылысымен танысқанды.
48. Радиотехника ... ... ... ... ... ... ... мақалалар
49. Физикалық құбылыс теориясымен айнаылсқанды.
50. Қиын математикалық ... ... ... ... тәжірибе жүргізіп, химиялық реакция барысын
қадағалағанды.
52. Аспан әлемін қадағалағанды.
53. Өсімдіктерді қадағалағанды.
54. Жараланғанда ... ... ... көсеткенді, байлап
таңғанды және т.б.
55. Жануарларды ... ... ... Гербарии жинағанды.
57. Әңгімелер және өлеңдер жазғанды.
58. Басқа адамдардың мінезін, өмірін бақылағанды.
59. Тарихи ... ... ... ... ... ... Сахнаға шыққанды, хорда өлең айтқанды.
61. Минералдар жинағанды оның ... ... ... өлкенің табиғатын танып білінеді.
63. Мектепте ... ... ... ... ... аса көңіл аударғанды.
65. Автомобильге қызмет көрсеткенді, үйірмелеріне (автошкола)
қатысқанды.
66. Кішкентай балдармен уақыт өткізгенді ... ... ... ... заттар мен бөлшектерді дайындағанды.
68. Саяхат ... ... ... ... ... Киім тіккенді.
71. Велисопед, тігін машинасы, сағаттар және т.б. механизмдерін жөндеп
жинағанды.
72. Тұрмыстық электр және ... ... ... ... ... ... Математикалық үйірмелерге қатысқанды.
75. Түрлі ... ... ... ... Планета, галактика туралы оқығанды.
77. Биология үйімелеріне қатысқанды.
78. Ауруларға қарағанды, оларға көмек көрсетенді
79. ... ... ... күнделігін жүргізгенді.
80. Тал отырғызғанды және ... ... ... ... істегенді.
82. Бір жұмыстан екінші жұмысқа тез қосылғанды.
83. Тарихи ... ... ... ... ... ... ... салғанды немесе
ағашты кескенді.
85. Минералдардың түзілуін сипаттауды.
86. Географиялық экспедицияларға қатысқанды.
87. ... ... ... хабарламалар айтуға шыққанды.
88. Милиция қызметкерлеріне көмектескенді.
89. Жас ... ... ... Тәрбиешінің (жетекшінің) айтқан жұмысын істегенді.
91. Еңбек сабағы.
92. Таныстарың киім алып ... ... ... бергенді.
93. Құрылысшы жұмысын бақылағанды.
94. Тігін өндірісімен танысқанды.
95. Ұшақ, кеме, корабль ... ... ... және ... ... ... Физика бойынша олипиадаларға қатысқанды
98. Математикалық ... ... ... ... ... ... үйірме жұмыстарына қатысқанды.
101.Жануарларға тәжірибе жүргізгенді.
102.Адам ағзасының функциясын және ... ... ... ... ауыл ... ... алу мақсатында тәжірбие жүргізгенді.
104.Табиғатты қорғау ... ... ... ... ... ... ... оқиғаларды құбылыстарды талдағанды (қорытындылағанды).
107. Еліміздің өткен өміріне қарауға.
108. Мәдениеттің дамуының тарихына және теориясына ... ... ... ... қиын ... ... бастан
өткергенді.
110. Географиялық материалдар жинаумен айналысқанды, географиялық
карталар құрғанды.
111.Түрлі мемелекеттердің саяси құрылысын оқығанды.
112.Юрист жұмысы.
113.Жас косманавт ... ... ... ... ... Адамдарға түрлі қызмет көсеткенді.
117. Құрылыс жұмыстарына қатысқанды.
118. Өндіріс ... ... ... Техникалық сызбалар мен схемалар.
120. Көрсеткіштерді алу үшін ... ... ... Физика бойынша тәжірибе жүргізгенді.
122. Математикалық ... ... ... ... ететін
жұмыстарды орындау.
123. Химиядан тәжірибе өту кезінде ... ... ... ... ... ... мәлімет жинағанды.
125. Танымал, атақты биологтардың жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... Еңбек құралдарына және ауыл шаруашылық машиналарына
қарағанды.
128. Орман ... ... ... ... және ... ... ... оқып үйрену.
130. Күнделік арнап, мектеп және ... ... ... ... ... бұрынғы тарихи кездерін оқығанды.
132. Бір көрген киноны, пьесаны, қойылымды қайталап көргенді.
133. ... ... ... және ... туралы оқығанды.
134. Біздің планетамыздың географиясын оқып үйренгенді.
135. Танымал ... ... ... ... ... және т.б. шешімін дұрыс бағалай білгенді.
137. Жылжымалы құралдар туралы кітаптар оқығанды.
138. ... ... және ... ... ... іс әрекетін қадағалағанды.
140. Көптеген адамдармен араласқанды.
141. Құрылыс объектілерін жобалағанды.
142. Жеңіл өндіріс көрмелерін ... ... ... ... ... орындағанды.
Нәтижені өңдеу.
Оқушылар барлық сұрақтарға жауап бергеннен соң әр қатардағы қосу және
белгілерін санаймыз. Әр ... ... іс ... ... сай келеді.
Бірнеше (3-4) қосу белгілері көп қатарларды бөліп аламыз. ... ... бар, ... іс ... ... ... оны ... қызығушылығының бағытын бағалауда есепке алған жөн. Егер қосу
саны ... ... ... болса, онда алу белгісі бар аз ... ... ... ... үшін алу ... көп қатарға да көңіл
аудару қажет. Көрсеткіштерді талдау барысы кезінде қосу және ... ... ... да ... алу ... ... ... екі қатар (1-ден - 48-ге ... ... ... ... көрсетеді. Одан кейінгі екі ... ... 96-ға ... икемділігі терең танып білуге ұмтылысының мазмұнын көрсетеді.
Соңғы екі қатар (97-ден 144-ке дейін) белгілі бір ... ... ... және ... бар ... практикалық іс әрекетке ұмтылысын
көрсетеді.
Көленеңінен орналасқан қосу және алу белгілері қызығушылықтың ... ... ... ... ... ... Қосу белгілерінің көп
болуы кәсіптік ... ... ... ... ... аз ... ... кәсіптік және танымдық қызығушылықтың ұйымдастырылмағанын
көрсетеді.
«Қызығушылық картасы» жауап парағының қосымшасы.
(дешифратор)
|1. Физика. |15. ... ... ... Математика. |16. ... ... ... |17. ... ... ... ... ... Биология. ... ... ... ... ... ... саласы. |
|7. Ауыл шаруашылығы. ... ... ... шаруашылығы. |22.Орман өнеркәсібі. ... ... ... ... ... |24. ... ... ... | ... ... | ... | ... ... | ... ... қабілеті»
әдістемесі.
Мәлімет; «Сіздер төменде келтірілген сұрақтарға жауап беруіңіз керек. Әр
сұрақ бойынша еркін және сол ... ... «+», «-» ... ... ... ... қоймаңыз. Бұл жерде жақсы жаман жауаптар жоқ».
Сұрақтар:
|1. Сіздің әрдайым ... ... ... ... ... жолдастарыңызды өзіңіздің шешіміңізді мойындайды ма? |
|3. Жолдастарыңыз ... ... ... ... көп ... ма? |
|4. Туындаған критикалық жағдайларда сізге бағдар (дұрыс ... ... қиын ба? ... ... ... ... ұмтылысыңыз бар ма? ... ... ... жұмыстармен айналысқан ұнайды ма? ... ... ... ... емес, кітап немесе басқа жұмыстармен |
|айналысып өткізу ұнайды ма? ... ... іске ... ... қиындықтар жолықса сіз оңай |
|берілесіз бе? ... Сіз ... жасы ... ... оңай ... кете ... ба? ... жолдастарыңызбен түрлі қызықты ойын-сауықтарды, ... ... ... ... ... ... ба? |
| 11. Жаңа ... ... ... кету ... қиын ба? |
| 12. ... ... істі ертеңге қалдырған күндеріңіз жиі |
|болған ба? ... ... ... араласып кету сізге оңай ма? ... ... ... іс ... бойынша жұмыс |
|жасауына талпындыңыз ба? ... ... ... ... қиын ба? ... ... ... ... ... ... |
| ... олармен араларыңызда түсініспеушілік болады ма? ... ... ... жаңа ... танысып араласуға ұмтыласыз ба? |
| ... ... шешу ... сіз міндетті өзіңізге |
|көп аласыз |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ала ... ... ба? |
| ... ... ... ... ... ұнайды ма? |
| 22. Егер бастаған ісіңізді ... ... ... сіз ... ... ... ба? |
| 23. ... танысу кезінде (егер сіз бірінші танысу ... ... ... ұялып, ыңғайсызданасыз ба? |
| 24. ... жиі ... ... жалықтырады ма? |
| 25. Сіз ... ... ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарды шешу ... сіз ... ... бе? |
| 27. Сіз ... ... таныс емес адамдар арасында сенімді емессіз?|
| 28. Өзіңіздің әділдігіңізді дәлелдеуге сіз ... ... ... ... мүлде таныс емес жағдайды игеріп кетудің еш қиындығы жоқ? ... ... ... жұмыстарыға қатысасыз ба? ... ... ... ... шектеуге(жолдастарыңыздың |
| ... емес ... ... ба? ... ... ... шешіміңізді жолдастарыңыз бірден |
|мақұлдамаған болса, оны ... сіз ... ... ... емес ... ... ... сезінесізбе? |
|34. Жолдастарыңызға түрлі шараларды ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... сөйлегенде өзіңізді |
|сенімді ... ... ... ... бе? ... Іс ... мен ... сіз жиі ... бе? ... Сіздің жолдастарыңыздың көп екен, сол рас па? ... Сіз ... ... арасында әрдайым белсендісіз бе? |
|39. Онша ... емес ... мен ... сіз жиі ... |
|ыңғайсызсезініп, қобалжисыз ба? ... ... ... сіз өзіңізді сенімді сезінесіз бе? |
Диагностикалық сұхбаттың жауап парағы
|1 |11 |21 |
|2 |12 |22 |
|3 |13 |23 |
|4 |14 |24 |
|5 |15 |25 |
|6 |16 |26 |
|7 |17 |27 |
|8 |18 |28 |
|9 |19 |29 ... |20 |30 ... ... ... ... ... ... үшін, жауап нақты дұрыс
берілген ... болу ... ... Ол ... ... ... дәрежесі айқындалады. Дешифратор көмегімен сай келген
сұрақтар алынады. ... ... ... ... коэффициенті (К), әр тараудағы мүмкін болатын санның (20) ... ... =------- және К0 ... К - ... ... өлшемі; Хк және Хо - ... сай ... ... ... ... ... ... + |11- |21 + |31- | |2 + |12- |22 + |32- ... |13 + |23- |33 + | |4- |14 + |24- |34 + |
|5 + |15- |25 + |35- | | 6 + |16- |26 + |36- ... |17 + |27 + |37 + | | 8- | 18 + |28- | 38+ |
|9 + |19- |29 + |39 - | |10+ |20- |30 + |40- ... ... әдіс ... ... ... 0-ден 1-ге дейін (вариант), 1-ге
жақын ... ... және ... қабілетінің жоғары
деңгейін, 0-ге дейін жақын - ... ... ... ... - бұл зерттеудегі көрсеткіштердің алғашқы ... ... ... үшін ... ... ... ... бағалау шкаласы.
|К |О ... |
| | ... |
| | ... деңгейі. |
|0,10-0,45 |1 ... ... - 0,55 |2 ... төмен |
|0,56 - 0,65 |3 ... ... - 0,75 |4 ... ... - 1 |5 |Өте ... ... ... ... ...... Икемділіктердің айқындалу |
| | ... ... |1 ... ... - |2 ... төмен ... | | ... - |3 ... ... | | ... |4 ... ... |5 |Өте ... ... бітірушілердің икемділіктерін кәсіптік айқындау.
11 сынып оқушыларына төмендегі келтірілген 50 іс-әрекетті мұқият ... ... ... ... ... ... ... және оны балл
түрінде бағалаңыз. Сұрақтар барлық іс-әрекетті қамтиды.
Іс-әрекет түрлері:
|1. Әр ... ... ... ... алып оны ... бір орны ... ... (материалдар жинау) ... ... ... ... жұмысты орындау |
| ... ... ... ... (схемаларды құрастыру |
|және жинау, олардағы ақауларды ... ... және т.б. |
| ... ... ... білу). |
| ... Ұзақ ... бойы (1 ... аса) ... дамуын, |
|өсуін ... ... ... орнын ауыстырып ... ... ... ... ... ... ... атқару. ... ... ... ... ... ... ... |
|5. Өзінің айналасына ашуын, ... ... ... ... ... өзін- |
| ... ... ... ... бойынша тапсырмаларды шешу, физикалық процестерді және ... ... ... Өсіп ... ... ... ұдайы бақылау жүргізу және ... ... ... жазып отыру. ... ... ... ... металлдан, материалдан, |
|ағаштан ... ... ... ... жасау. ... ... ол бір ... ... келсе, ... рет ... ... ... да еш ... шыдамды түсіндіру. |
|11. Қазақ ... ... ... ... жазбаша |
|жұмыстарда ... оңай ... ... ... ... ... ... процестерді, |
|химиялық элемент қасиеттерін білу. ... ... даму ... және оны ... ... ... ... графика, ескерткіштерді, суреттерді ... салу ... ... ... ... да және ... түрлі адамдармен арласу. ... Шет тілі ... ... ... ... сұрақтар қою, тексті, |
|тақырып бойынша ... ... ... ... бір ... ... ... электротехникалық |
| ... ... ... ... білу. ... бос ... ... ... ... және |
|оларды бағумен айналысу. ... ... және ... ... өзінің өлеңдерін, әндерін |
|шығару. ... ... ... ... ... ... ... ... Шет тілі ... ... ... ... ... ... шет тілі ... ... ... ... Электрондық аппараттарды (телевизор, магнитофон, қабылдағыш) |
| ... және ... ... Үлкендердің айқанынсыз жануарларды қарау және күту жұмыстарын: |
|тамақтандыру, тазалау, емдеу, үйрету атқару. ... ... ... ... ... ... ... бейнелеу, |
|өлеңдерді оқу және т.б. жасау. ... ... ... ... ... ... қатыстыру. |
|26. Формуланы, заңдылықтарды, ... ... ... ... ойды ... ... ... химиялық ... ... ... ... крандарды, жиһаздарды, ойыншықтарды жөндеу. |
|28. ... ... ... ... ... ... балық|
|тардың, насекомдардың ажырата білу; олардың сыртқы сипатын білу. ... ... ... ... ... ... жұмысының талантылығын (немесе керісінше) айқын көру; |
|оны ауызша ... ... ... ... ... ... Адамдарды жұмыстарға, қанадайда бір мерекелік шараларға |
|ұйымдастыра ... ... ... ... ... және ... ... жағынан |
|жоғары білімді талап ететін, математикалық тапсырмаларды шешу. ... ... ... қолдың икемділігін талап ететін жұмыстарды; ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау, майда |
|бөлшектерден тұратын бұйымдарды ... ... ... ... ... ... ... немесе оның |
| ... ... ... байқау. ... ... ... ... ... ... айту, би |
|билеу. ... ... ... ... ... ... ... |
|орындау. ... ... ... және ... есеп ... ... |
|және формуласыз) жүргізу, ... ... ... ... ... ... ... ... ... жаңа ... ... |
| ... конструкциялау. ... ... ... ... ... оқып үйрену |
|(ғылыми әдебиеттерді, ... ... ... тыңдау). |
|39.Жаңа нәрселерді ... ... және ... ... ... ... және т.б. ... ... ... Адамдарға әсер ете білу; қайшылықтарды болдырмау, ... ... ... ... ... таңбалы ақпараттар мен ... ... ... |
|схеманы, сызба жұмыстарын салу, құрастыру. ... ... ... ... ... ... талап |
|ететін ... ... |
| 43. ... ... зоо ... және т.б ... ... ... ... тез, ... ... ... таң ... |
|өзгешелікті көре білу. ... ... ... ... да) ... ... проблемасын |
|түсіну, оларға қолдан ... ... ... ... ... ... көшіру, есептеу, тексеру, шығару ... ... ... ... ... ... ... қарапайым, |
|қысқа, жылдам шешімін таңдау. ... ... ауа райы ... ... қарамай жұмысты қиналмай атқару. ... ... ... ... ұқыпты, күтімді тиянақты орындау. |
|50. Өзінің ойын ашық ... ... ... ... енді балалар олардың іс әрекетін сипаттайтын бағалау шкаласын қойып
шықсын.
1. ... ... ... іс ... ... ... ... әрине, ойдағыдай, жақсы - 2,
- орта атқарамын,
- нашар, (оншалықты емес).
2. Сіз жұмысты атқарып жатқан кезіңізде өзіңізді қандай күйде
сезінесіз?- ойдағыдай, (жақсы, ... ... - 2
- онша ... (бәрі бір) - 1,
- жақсы емес, (жақсы емес, қызық емес, қиын) - 0.
3. Осы іс ... түрі ... ... ... ... қалайсыз ба?
- Иә - 2,
- Маған бәрі бір - 1 -Жоқ-0.
Балл түріндегі ... ... ... жауап парағына енгізу керек (сұрақ
номері мен жауап номері сай келеді). Әр ... үш ... ... ... Әр бір ... жауап берер алдын алдымен «іскерлікті» (1), одан
кейін «қарым қатнасты» (2), ... ... (3) ... ... ... ... ... қойылады.
Егерде балалар келтірілген сұрақтармен таныс болмаса, онда екі ... (1) және (2) ... ... ... ... жауап беруге
болады. Сұрақтарды оқи отырып «сирек», «оңай» және т.б. ... ... ... ... осы ... мағынасын есепке алу керек.
Егерде келтірілген бірнеше іс әрекеттен ... ... ... ... онда ... оны үш түрлі бағамен есептейді.
Тапсырманы мұқият, асықпай орында.
Нәтижені өңдеу.
Нәтижені өңдеу жұмысы кезінде жауап парағының ... ... 0 балл ... ... ... ... ... алыңыз. Мұндай
жағдайда қалған екі сұраққа қойылған балл суммалары есепке алынбайды. Олар
әрбір іс ... ... ... ... ... ғана ... алынады.
Оқушының әрбір кәсіптік іс әрекетінің «мақсат-мұратынан» бөлек, «қарым
қатынасынан» ... ... ... жинаған баллдарының жалпы суммасын
есептейміз. Нәтижесінде оқушылардың қандай мамандық сферасына ... ... ... бағалау кезінде оқушының кызығушылығы, икемділігі
туралы қосымша ақпарат аламыз.
Экстраверсия - ... ... ... ... ... ... төмендегі мәліметті беріңдер: «Жауап
парағын алған соң, сіздер бірінші сұраққа жауап беріп сұрақ номерін ... ... ... Осылай кезекпен кезек сұрақтарға жауап
бересіз. Сұрақтарға тек «иә» ... ... деп ... ... ... беру ... «Басқа келген алғашқы жауап, әрине, ... ... ... ... ... ... ... және жұмысқа
кірісуге тапсырма беріңіздер. Сұрақ парақшасы 57 сұрақты ... ... 24 - Э-И ... ... бойынша, 24 ... ... және 9 Ж ... шкаласы бойынша.
Сұрақтар
|1. Жаңалыққа (идеяға) сіз бірден «ояна», сергек күймен қарайсыз ... |
| ... тез ... ... ба). |
|2 ... ... көңіліңізді аулайтын, ойыңзды |
| ... ... ... ... бе? ... ... Сіз «жоқ» деп жауап беруге қиналасыз ба? ... Сіз ... ... ... ... ... ба? |
|6. Сіз егерде бір нәрсені ... уәде ... ... уәдеңізде |
| ... ... (ол ... қаншалықты қиын, әрі жайсыз болсада, ... ... ... ... Сіздің көңіл - күйіңіз жиі көтеріле ме? ... Сіз ... тез ... және шешім қабылдайсыз ба? |
|9. Сіз ... ... ... өзіңізді бақытсыз сезінесіз бе? |
|10. Бәсеке (спор) үшін сіз ... ... ба? ... Сіз ... ... ... ... танысқан кезде ... ... ... ... бе? ... кейде ашуланып, өзіңізді ұстай алмай қаласыз ба? ... бір ... ... күйіңізге қарай жұмыс жасайсыз ба? |
| ... ... ... ... жұмысты солай істейсіз) ... Егер сіз ... ... тірлікке біреуге жасамауға |
|және ... ... сөз ... ... сіз оған ұзақ уақыт ... ... ... ... ... ... кездесуге қарағанда кітаптарды оқығанды ұнатасыз ба? ... Сіз ... оңай ма? ... Сіз ... ... арасында жиі болғанды ұнатасыз ба? |
|18. Сіздің ... ... ... ... ... болды ма? |
|19. Сіз кейде өзіңізді өте қуатты сезініп барлығы ... ... ... ... немесе тіпті керісінше ме? ... ... көп ... қарағанда аз болса да жақын ... ... ... ба? (жүз сомың болғанша жүз досың ... ... Сіз жиі ... ба? ... ... ... сіз де солай жауап қайтарасыз? ... Сіз ... жиі ... санайсыз ба? ... ... ... ... ... ... ... әрі |
|тартымды? ... Өз ... ерік ... көпшілік (компанияда) ... ... ... ұнатасыз. ... ... ... және ... адам ... ба? ... Сізді көңілді сергек адам деп санайды ма? ... Сіз ... ... ... ... оны одан да жақсы|
| ... ... еді деп ... ба? ... ... орында (ортада) сіз көп ... бе? ... Сіз ... ... әңгіме (өсек) айтасыз? ... Сіз ... ... әр ... ойлар келе бергендіктен ұйықтай |
|алмайсыз ба? ... Сіз ... ... да бір ... білгіңіз келсе, оны оқып |
|аласыз ... ... ... аласыз ба? ... ... ... соққан кездері болады ма? ... ... ... ұқыптылықты талап ететін жұмыс ұнайды ма? ... ... ... ... ... ба? ... ... Егер тексеруден қорықпасаңыз сіз өзіңіздің жүгіңізге ақша ... ... ... ... ... бір ... әзілдесіп, бірін-бірі мазақ етіп отыратын орта |
|ұнайды ма? ... Сіз ... ... ... Сізге жылдамдықты талап ететін жұмысты атқару ұнайды ма? ... ... ... ... ... ... мазалайды? ... Сіз ... жай ... бе? ... ... ... ... ... ... ... ма? |
|43.Сіздің түсіңізге қорқынышты түстер жиі кіреді? ... Сіз ... ... жақсы көресіз, бөтен адамдар мен сөйлесіп |
| ... ... ... ... рас па? ... ... қандай болсын ... ... ма? ... Егер ... ... ... қойса онда сіз өзіңізді өте |
|бақытты сезінесіз бе? ... Сіз ... ... ... деп айта аласыз ба? |
|48. ... ... ... ... ... бар ма? ... Сіз өзіңізге өзіңіз сенімдімін деп айта аласыз ба? ... Егер ... ... немесе жеке қателіктеріңізді көрсетсе|
| ... тез ... ... ... көтеру кештерінен шындап қанағаттануқиын деп санайсыз. ... Сіз ... ... ... ... ... ... ма? ... ... емес ... ... ... көтеру өте оңай ма? ... Сіз ... ... ... ... ... ... |
|ба? ... ... ... ... толғандырады ма? ... Сіз ... ... ... ... ... көресіз бе? |
|57. Сізді ... ... ... ма? ... ... |Ия |6 |24 |36 ... | | | | ... |1б |2а |2б |3а |
|3 б |4а |4б |5а |5б ... | |66 | |7а |
| |76 |8а | |8б |
| |9а | |9б | ... а | | |10 б | ... а |11 б |12а |12 б |13 а ... б |14а |14 6 |15 а |15 б ... | |166 | |17а |
| |17б |18а | |18 б |
| |19а | |19 б | ... а | | |20 б | ... |Тех. |A |ТЖ |КБ ... ... ... ... ... аты-жөні__________________________________________
Сынып___________Мектеп №____________Күні_________________
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|6 |7 |8 |9 |10 ... |12 |13 |14 |15 ... |17 |18 |19 |20 ... |22 |23 |24 |25 ... |27 |28 |29 |30 ... |32 |33 |34 |35 ... |37 |38 |39 |40 ... |42 |43 |44 |45 ... |47 |48 |49 |50 ... ... ... ... ... ... ... 1 және 2 ... өткізіп жіберуге болады, ал 3 міндетті түрде жауап
берілуі керек.
2. Егер «іскерлікке» «0» балл ... ... онда ... ... ... ... ... қарамай «білімге», «іскерлік», «қарым-қатынасқа» қарай
бағалану керек және жоғары бағаланған (2,2, 2, 2, 2,1, 1, 2, ... ... ... ... ... кәсіптік іс әрекеті дұрыс ұйымдастырылуы үшін, әрбір
сұрақты терең қарастырып өту керек.
Қосымша 4.
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... Пән ... | | ... Жеке қабілеті: | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... Сурет | | ... ... ... ... және | | ... қабілеттері. | | |
| | | ... ... ... | | ... Ой ... | | ... ... | | ... ... тыс ... ... т.б. | | ... Әуестенетін басқа да нәрселер. | | ... ... даму ... | | ... Ойлау қабілеті | | ... | | ... ... | | ... ... ой-өрісі | | ... ... | | ... ... | | ... Эмоциясы (көңіл күиі) | | ... ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... қабілеті | | ... ... ... тіл | | ... | | ... ... Жанұяның оқушыға көз қарасы. | | ... ... ... | | ... ... ... | | ... т.б. жайлар | | ... ... көз ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... Тындамайды | | ... ... ... | | ... ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... т.б. | | ... ... | | ... ... ... Қ.П.Е. | | ... ... ... | | ... ... | | ... Медициналық көрсеткіштері. | | ... ... ... | | |
| | | ... | ... ... ... принциптері
Танымдық
Сай келушілік
Белсенділік
Даму
Кәсіптік бағдар кабинеті
Диспуттар
Кәсіби бағдар берудің формалары
Саяхаттар
Пәндік сабақтар
Тақырыптық ... ... ... иелерімен кездесулер
Кино, сахналық
қойылымдар
Курстар
Оқу өндірістік
практикасы
Оқу лекциялары
Конференциялар
Олимпиадалар
Қоғамдық пайдалы еңбек
Ата -аналармен кездесулер
Кәсіби бағдар
беру
Кәсіби іс ... ... ... ... ... ... кеңес беру
Кәсіби ағарту
Кәсіби бейімделу

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары сынып оқушыларына кәсіби бағдар берудің психологиялық негіздері54 бет
Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар беру жұмысы50 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
Мектеп оқушыларының фермер мамандығына қызығушылығын қалыптастыру55 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Физика сабағында оқушылардың ізденімпаздық және логикалық ойлау қабілетін дамыту20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь