Криминалистикалық сипаттамаманың элементтері

Кіріспе

I тарау. Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының кейбір аспектілері.
1.1. Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының теориялық мәселелері, оның криминалистика ғылымы жүйесінде алатын орны
1.2. Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының түсінігі, түрлері, мәні

II тарау. Криминалистикалық сипаттамаманың элементтері.
2.1. Типтік тергеу ситуациялары
2.2. Қылмыскердің тұлғалық ерекшеліктері
2.3. Қылмысты жасау әдістері
2.4. Қылмысты жасау механизмі
2.5. Қылмыстыққол сұғушылықтың заты
2.6. Өзге де құрылымдық элементтер

III тарау. Экономикалық қылмыстарды тергеудің жалпы құрылымы.
3.1. Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың криминалистикалық классификациясы
3.2. Экономикалық контрабанданың криминалистикалық сипаттамасы
3.1. Тергеушілер мен жедел іздестіру қызметкерлерінің Экономикалық контрабанда қылмыстарын ашу мен тергеудегі өзара қарым- қатынастарының мәселелері

Қорытынды
Қосымшалар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
        
        Менің  бұл   бітіру   жұмысымның   тақырыбы   ...   ... ... ... деп ... бұл ...  таңдап  алу  себебім,  қазіргі  кезеңде  нарықтық
экономикаға өту ... ... ... ... әлі ... қамтамасыз етілмеген. Оның себебін басқа мемлекеттермен нарықтық
қатынастарды орнатуда және дамытуда тиісінше тәжірибенің жеткіліксіздігімен
түсіндіруге болады.
Бұл ... ... ... ... ... ... сипаттамасы қарастырылып, жан-жақты
талданған. Диссертация ... ... үш ... қосымшадан және
қорытынды бөлімнен тұрады.
Диссертацияның бірінші бөлімінде ... ... ... оның ... ... ... ... мен мазмұны қарастырылған.
Жұмыстың екінші бөлімінде қылмыстардың ... ... ... ... ... типтік тергеу
ситуациясы, қылмыскер тұлғасының криминалистикалық ... ... ... ... ... ... және
жасыру әдістері, қылмыстың жасалу механизмі, қылмыстық қол сұғушылықтың
заты және т.б. элементтерге талдау жасалған.
Жұмыстың ... ... ... контрабанданың
криминалистикалық сипаттамасы беріліп, осы ... ... ... мен жедел іздестіру қызметкерлерінің өзара қарым-қатынас
мәселелері қарастырылған.
Қосымшада экономикалық ... ... ... ... ... ... статистикалық мәліметтері кесте түрінде көрсетілген.
Пайдаланған әдебиеттер ретінде осы ... ... ... ... ... ... актілері мен экономикалық
қызмет саласындағы қылмыстардың мәселелеріне ... әр ... ... ... ... ... Қылмыстардың криминалистикалық
сипаттамасының кейбір аспектілері.
1.1. Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының ... оның ... ... ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасының
түсінігі, түрлері, мәні
II тарау. Криминалистикалық сипаттамаманың элементтері.
2.1. Типтік тергеу ситуациялары
2.2. ... ... ... ... ... ... Қылмысты жасау механизмі
2.5. Қылмыстыққол сұғушылықтың заты
2.6. Өзге де құрылымдық элементтер
III тарау. Экономикалық ... ... ... ... ... саласындағы қылмыстардың криминалистикалық
классификациясы
3.2. Экономикалық контрабанданың ... ... ... мен ... ... ... Экономикалық
контрабанда қылмыстарын ашу мен тергеудегі өзара ... ... ... тізімі
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Диссертантпен бұл жұмыста ... ... ... ішінде экономикалық қылмыстардың бір
түрі болып табылатын экономикалық контрабанда қылмысын тергеудің ... ... ... ... ... ... қылмыстық саясаттың құрылуы қылмыстылыққа, ... ... ... ... ... ... ... қылмыстылықтың өсуінің алдын алу үшін Егеменді
Қазақстанның ішкі және ... ... ... бақылау жүргізу
өте қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... өзге де ... есептің нысандарын жетілдіру қажет.
Жаңа қазақстандық экономиканың қалыптасуында шешуші ... ... ... бірі болып Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық
қызметі табылады. Алайда жаңа ... ... ... ... ... ... болып табылатын мемлекетке мәнді әрі кей кездері
орны толмас ... зиян және ... ... ... ... ... заңдардың бұзылуы ретінде көрініс ... ... ... ... ... Бұл бұзушылықтардың таралуына әсер ететін
бірқатар шарттар бар. Ең алдымен ол, әрине, басқа ... ... ... және ... тиісінше тәжірибенің жеткіліксіздігін
атауға болады. Сонымен қатар Қазақстанның шекарасынан өнімді, тауарларды
және ... ... ... ... беру ... ... бұзылып
жатады. Шекаралық өткізу орындары, кедендік қызметтер жақсы ... ... әр ... де ... ... тексерілмейді, ал ол құқық
бұзушылықтардың орын алуына әсер етеді.
Трансұлттық ... ... мен ... ... ... ... өйткені Қазақстан Республикасының табиғи және жер ресурстары ол үшін
үлкен ... ... Кез ... мемлекеттің кеден саясаты оның
экономикасына байланысты болады. Сондықтан мемлекет бір ... ... ... үшін ... шекарасынан өтудің еркін ... ... ... ережелер белгілейді.
Капиталистік мемлекеттерде экономикалық қылмыс қылмыстың басқа
түрлеріне қарағанда қоғамға көбірек ... ... және ... ... қоғам үшін де, оның жеке мүшесі үшін де өте ... деп ... ... бұл ... ... органдар да, ғалымдар да үлкен
назарын аударуда.
Зерттелу дәрежесі, Қазақстанда мұндай кешенді ... ... ... отыр. Кеңес дәуірінің жұмыстарын талдау ... ... ... ... ... ... мәселелеріне
арналғандығын және ол криминалистика ғылымында тиісті дәрежеде ... ... ... ... қылмыстардың,
соның ішінде экономикалық контрабанданың теориялық-құқықтық аспектілері
М.Б.Поняевтің, ... ... ... ... С.В.Дьяковтың, А.Ф.Лубиннің, А.А.Федосеевтің
және т.б. еңбектерінде қарастырылған.
Бұл мәселені қарастыруда үлкен үлес ... ... ... Б. М. ... Г. Б. ... ... И.И.Роговты,
Е.Ғ.Джакишевті және т.б. жатқызуға болады.
Диссертацияның мақсаты мен ... Бұл ... ... ... ... ... ... криминалистикалық әдіс-
тәсілдерді пайдалана отырып күресудің негізгі ... ... ... ... ... негізінде ұсыныстар құру табылады.
Бұл мақсатқа жету үшін автор келесі сұрақтарды қарастыруды мақсат етіп
қойды:
- экономикалық ... ... ... беру;
- контрабанда жөніндегі істер бойынша сот-тергеу тәжірибесін зерттеу
және жинақтау;
- контрабандамен күрес ... ... ... ... ... зерттеу негізінде талданған қылмыспен күрестің
тиімділігін арттыратын сәйкесінше ... ... ... ... және ... негізі ретінде
философияның, логиканың, қылмыстық құқықтың, қылмыстық іс жүргізудің және
криминалистиканың ережелері ... ... ... ... ... статистикалық, салыстырмалы-құқықтық, ... ... ... ... ... Конституцияның және
Қазақстан Республикасының заңдарының негізгі ережелері, ... ... ... ... заң, сот және ... ... ... құрады.
Қорғауға шығарылған ережелер. Жүргізілген диссертациялық зерттеу
нәтижесінде қорғауға келесі негізгі ережелер шығарылады:
- ... ... ... түсінігі, түрлері,
мәні;
- криминалистикалық сипаттаманың элементтері;
- экономикалық қызмет ... ... ... ... ... ... ... тергеушілер мен жедел іздестіру қызметкерлерінің экономикалық
контрабанда ... ашу мен ... ... ... және тәжірибелік маңыздылығы. Диссертацияда көрініс тапқан
ұсыныстар:
- экономикалық контрабандамен күрес жүргізетін сот, құқық ... өзге де ... ... тәжірибелік қызметінде;
- қылмыстық құқық және криминалистика саласында ... ... ... экономикалық қылмыстылықпен күрес жүргізу барысында жоспарларды,
бағдарламаларды және өзге де шараларды құру барысында;
- қылмыстық құқық, ... ... ... ... ... курстарды құру кезінде пайдаланылуы мүмкін.
Жұмыстың көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... құрылымы кіріспе бөлімнен, төрт
тараудан, қорытындыдан, қосымшадан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен
тұрады.
Диссертациялық ... ... ... Диссертант 28
желтоқсан 2003 жылы «Актуальные ... ... РК в ... атты ... жас ... ... ... нәтижелері «Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының кейбір
теориялық аспектілері» деген мақалада жарияланды.
I. КРИМИНАЛИСТИКАЛЫҚ ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасының теориялық
мәселелері, оның криминалистика ғылымы жүйесінде ... ... ... ... анықтауға ғалымдар мен тәжірибе
қызметкерлерінің біраз жекелеген мақалалары мен жұмыстары ... ... ... ... ... сипаттамасының
сұрақтарының маңыздылығы туралы олардың үш Бүкіл кеңестік ... ... ...... 1976 және 1984 жылдары және
Свердловскіде 1978 жылы – ... пәні ... өзі ... осыған қарамастан қазіргі кездің өзінде-ақ бірқатар ережелерге
байланысты жақын ... ... ... жоқ. ... ... ... келісуге болады: «Әдістемелік ұсыныстарды құру
біршама қиындаған, өйткені әлі күнге дейін криминалистикалық әдістеменің
бірқатар ... ... ... ішінде қылмыстардың криминалистикалық
сипаттамасы мен тергеулік ... ... және осы ... ... ... ... ... жоқ».[1.с.22].
Криминалистикалық сипаттаманың эр түрлі аспектілері ... ... ... ... ... күрделілігі мен көп
қырлығымен ғана емес, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... бірқатар жеке мәселелерді ... ... ... ... ғылымының әзірше жаңа
категориясы. Ол ... ... ... ... ... қолданбағандығымен, ал бар әр түрлі мәліметтердің жүйе
ретінде қарастырылмағандығымен түсіндіріледі.
Жоғарыда ... ... ... ... ең ... – ол
«қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы» ұғымын анықтау болып табылады.
Ұғымдардың ғылымның дамуында ... рөл ... ... криминалистикалық сипаттамасы» ұғымын анықтау үшін ол қандай
ғылыми және тәжірибелік міндеттерді шешуге арналғандығын, ... ... ... ... екендігін ескеру керек.
Криминалистикалық сипаттама, біздің ойымыз бойынша, тергеудің нақты
міндеттерін шешу үшін тергеулік жорамалдарды ... оны ... ... және ... берілген түрінің Криминалистикалық мәні ... ... заңи ... ... мәліметтер жүйесі.
Келесі қарастыратын бір мәселе – ол криминалистикалық сипаттамадағы
типтік ... ... ... ... ... алғашқы анықтамаларда ол қылмыстың типтік белгілерін көрсетуі
керек делінген еді.[3.с.28,с.9-10].
Криминалистикалық ... ... бұл ... ... ... ... еді. Мұндағы «типтік» деген сөздің өзі бірнеше мағына беретіндігін
айта ... ... бір ... ... ... ... нақты жүйесі үшін
барынша қалыпты, үлгілі және ең ... деп ... ... ... «белгілі бір топтың, кластың объектісі үшін маңызы бар барлық
белгілерден тұратын жиынтық» ретінде ... ... ... ... ... үшін ... бір
белгілердің басқа белгілермен қатар болуының ықтималдылығының әр ... ... ... тұрады.
Орыс тілінің сөздігінде «типтік» деген:1. белгілі бір типке тән
ерекшеліктер мен қасиеттерге ие; 2.нағыз бір ... ... бар» ... ... ... қарастырылатын бір мәселе – ол криминалистикалық сипаттама мен
тергеулік ситуация ұғымдарының арақатынасына қатысты.
Әдебиеттерде ... ... ... мен криминалистикалық
сипаттамасы ұғымдары бір түсінік пе әлде ... ... ... «кең бе» деген де пікірлер кездесіп қалады [6].
Криминалистикалық сипаттама тергелетін қылмыс ... ... ол ... ... және т. б. ... көздердің массиві бойынша
өндеудің нәтижесінде алынған жүйеленген ақпаратты енгізеді.
Ал, тергеулік ситуация – қылмыстардың жекелеген ... ... ... ... Ол ... ... бір ... жеделдік (оперативтік) және ... ... ... ... ... ол ... жаңа құрылымын
құрайтын оның элементтерінің бір түрін білдіреді. Сондықтан да мұндай
сұрақтың орын аяуының өзі ... емес деп ... ... бұл – екі ... ... табылады.
Сондықтан да Криминалистикалық сипаттамаға тергеулік ситуацияларды
енгізу-теріс түсінік деп есептейміз. Себебі, ол Криминалистикалық сипаттама
ұғымының ... ... ... ... мен ... ... ... әдістемесі арасындағы айырмашылықтарды негізсіз
жоюға алып келеді.
А.Н.Колесниченко «Тергеулік ситуация дегеніміз ... ... мен ... ... ... ... және ... оны жинап және тексерудегі нақты пайда болатын міндеттердің болуымен
сипатталатын қылмысты тергеудегі белгілі бір жағдай».[7.с.214].
Ал ... ... ... бір кезеңінде
қалыптасқан іштей өзгеруге бар тергеуді сипаттайтын материалдық ақпараттың
және т.б, факторлардың жиынтығы және тергеудің ... ... ... мен ... ... ... шарттандыратын бағасы.[8.с.173].
Қылмыстардың Криминалистикалық сипаттамасы криминалистиканың
теориясында да, сондай-ақ ЖОО-»(ВУЗ) ... да ... ... ие болды. Ал оның өзі криминалистика ғылымының дамуы мен оның оқыту
әдістемелерінің ... ... ... бұл жағдай
қанағаттанарлық емес. Өйткені Криминалистикалық сипаттама ... ... яғни ... болып отыр.
Криминалистикалық сипаттамаға берілген анықтамалардағы айырмашылықтар
оның мәні мен криминалистика ғылымындағы алатын орнына ... ... ... ... ... де қатысты.
Авторлардың бірі қылмыстардың Криминалистикалық сипаттамасын «ғылыми
категория» ретінде [9.с.17;с.57] қарастырады, екіншілері оны ... ... деп ... ... ал ... үшінші бір тобы
«Криминалистикалық сипаттаманы қылмыстардың ... ... ... ретінде қарастырады ... ... ... құрылымында алатын орнын анықтай
отырып, бір авторлар қылмыстарды тергеудің нақты әдістемелері ... ... ... ... ... [12], екінші бір авторлар оны ... ... ... дербес жүйесіне жатқызады [13.с.22].
Қазіргі кезенде «қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы» ұғымы
қылмыстарды тергеу ... ... ... ... мен ... ... енді. Бұл қазіргі криминалистика ... ... бірі ... ... және ... және ... кеңінен қолданылып жүр. Қылмыстардың жекелеген түрлерін тергеу
әдістемесін құру және жетілдіру кезінде авторлар бұл ... ... ... ... мақалаларында, монографияларында және
диссертациялық жұмыстарындағы бір тарауын не болмағанда бір ... ... ... ... арнайды. Ол криминалистика
ғылымына кіру үшін белгілі бір түрде «визиттік карточка» ... ... ... десек те болады.
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы туралы ілім аяқ ... не ... ... ... ... жоқ, ол ... ... процесі нәтижесінде пайда болды. Р.С.Белкин көрсетіп өткендей,
«криминалистикалық ... ... ... ... бастағанға дейін
жекелеген криминалистикалық әдістемелерде оның ... ... ... тергеудің ұйымдастырылуы мен бағытын тандау үшін оның рөлі
көрсетілетін.
Мұндай элементтердің ... ... ... және ... әдістері
[14.с.169;с.25], қылмыстың жасалу жағдайы: орны, уақыты, өзге де жағдайлар
[15.с.49;14.с.25;с.29-31;с.10], ... ... ... ... [ Іб.с. 110], ... ... сипаттамасы (оны кейбір
авторлар тергеулік ситуация деп те атайды) [17.с.33;14.Гл.ІІ; раздел II].
Өткен ғасырдың 70-ші жылдарының ... ... ... ... ... ... ... криминалистика ғылымы қылмыстық істі
тергеу үшін ... бар ... ... мен ... ... ... жататын мән-жайлар» деген қылмыстық процессуалдық категорияны
пайдаланды. Осы ... ... пәні ... оқулықтарда
қылмыстардың жекелеген түрлерін тергеу әдістемесі қылмыстық іс ... ... ... ... іс ... дәлелдеу пәнін
құрайтын дәлелдеуге жататын мән-жайлардың сипаттамасынан ... ... ... ... тәжірибесің зерттеп,
жиынтықтай отырып, жылдар бойы ... ... бір ... ... ... тән ... мен ... жүйелі
түрде анықтап, жинақтады. ... ... ... тергеу
әдістемесіндегі ерекшеліктер мен криминалистикалық маңызы бар белгілердің
жүйеленіп, жинақталуымен қылмыстың криминалистикалық ... ... ... ... және ... ... құру қажеттілігі туындайды. Криминалистика ғылымының ішінде
өзіндік ғылыми теориялар мен ... ... ... ... ... туралы ілімнің құрылуы және дамуы оның
мәртебесінің өзгеруіне және ... ... ... ... айналуына әсер етті.
Одан кейінгі жылдары қылмыстардың криминалистикалық ... ... ... ... ... ... 1974 ... криминалитика кафедраларының жетекшілерінің Бүкіл ... ... ... ... заң факультеті бар
жоғарғы оқу орындары үшін ... ... оқу ... ... ... ... 1976 ... бастап криминалистика
оқулықтарында қылмыстардың жекелеген түрлерін тергеу әдістемесінің ... ... ... ... ... бөлімдер оқытылады.
1.2. Криминалистикалық сипаттаманың түсінігі, түрлері, мәні
Тергеуге қатысушылардың қызметін және жалпы жоспарды құру ... ... ... үшін ... ... кезіндегі олардың өзара
біріккен қызметі үшін алдымен тергеу процесі барысында шешілуі тиіс ... ... ... алу ... сондай-ақ дәлелдеу дігін, оның
параметрлерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... заңда көрініс тапқан анықталуға жататын
сұрақтар тізімін алады (ҚР ҚІЖК. 117 бап). Алайда заңда ... ... ... әрі ... ... тізімнің әр пунктісі нақты қылмыс
құрамының ерекшеліктерін ескере отырып құрылуы керек; ол үшін ... ... ... ... ... ... өзі ... өйткені
анықталуға жататын мән-жайлардың жеткілікті тізімін анықтау мүмкін емес:
қылмыстық заңның нормаларында ... ... ... жасау және
жасыру әдістері, қылмыс жасалған жағдайлар көрсетілмей, тек қылмыстың ... мен ... ... Біз ... пен ... және ... т.б. ... [18. с.14;19.с.124-125] қылмыстық
құқықтық критерийлер дәлелденуге жататын мән-жайларды анықтау үшін ... және ... ашу үшін ... ... ... ... ескертілуін қамтамасыз ете алмайды деген ой-пікірлерімен
келісеміз. Ал ол дегеніміз-криминалистикалық ... ... ... ... ... ... элементін толығымен жұтпайды
(өзіне сіңірмейді), керісінше ол бұл жағдайларды анықтаудың әдісі ретінде
пайдаланылады. ... ... ... ... ... арналған монографиялық ... ... ... сипаттамаға ... ... ... көпшілігі криминалистикалық сипаттаманы
олардың анализі қылмысты ашу мен тергеудің тиімді жолдары туралы қорытынды
жасауға мүмкіндік беретін қылмыстың белгілі бір ... ... ... ... ... ... [20.с.339Д05;11].
Криминалистикалық сипаттама туралы ең алғашқы ойды ЛМУ-нің профессоры
П. И. ... 1927 жылы ... ... ... ... ... ... қажетті өзге де шарттармен қатар логика мен дәлелдемелерді техникалық
зерттеу туралы ілімдерді білу және шебер ... ... білу ... ... Мұндағы П. И. Люблинский дәлелдемелерді техникалық зерттеуге
криминалистиканы, сот ... ... ... және ... ... еді, ... негізінде, деп ... ... ... ... ... ... ... керек. Мұндай сипаттаманың схемасын ойлап шығарудың қажеті жоқ,
өйткені оны бізге ежелгі римляндықтар жеті бөліктен ... ... ... кім, ... қай ... кімнің көмегімен, не ... ... ... аяқталғаннан кейін дұрыс криминалистикалық сипаттаманы құру ... ... ... ... ма, ... ... құрайтын сұрақтарға
жеткілікті негізді түрде жауаптардың алынған - алынбағандығына әр қашан ... ... ... ... ... ... ... сипаттаманы нақты қылмыстың жасалуының мән-жайларының
сипаттамасы «ретінде түсінгендігін көреміз. ... ... ... ... ... ұсынғанымен, оның мазмұны
қазіргі кезде қолданылатын криминалистикалық сипаттама ... ... ... ... ... сипаттаманың қазіргі кездегі
трактовкасына өте жақын, ал кей жерлері нақты соған сәйкес ... ... ... өкінішке орай алғашқы кеңестік криминалистика
оқулықтарына енген рим ... ... ... Мұның
себептерін түсіндіре ... ... ... буржуазиялық
криминалистика жас кеңестік криминалистикаға теріс әсер ете ... оның ... ... рим ... ... түрде соған ауысты
– деп жазады [ 22. с.28 ]. ... ... баға қате деп ... ... өзі осы формуланы тек «негізгі» деп атай ... оның ... екі ... ... ... ... ... кімге
қарсы бағытталған және не үшін, яғни ол қасақана не абайсыздықга жасалды ма
– деп кеңейте отырып, өңдейді.
Бұдан кейін ... ... ... ... ... ... ... дисертациясында берді.Оған сәйкес
«қылмыстардың ... ... ... криминалистикалық
мәні бар жекелеген қылмыс түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... бар белгілерден тұратындығын ... ... ... ... докторлық дисертациясында осыған ұқсас
анықтаманы АН.Колесниченко береді [7.С.10]. Өкінішке орай ол да бұл ... мен ... және оның ... ... атап ... ... ... ашпайды.
Кейін қылмыстардың криминалистикалық ... ... ... ... ... С. П. Митричев айтқан
еді. Ол бұл ұғымның мазмұнына ... ... ... осы ... ... яғни ... ... әдістерін қылмыс болған жерде
қалдырылатын іздерді, қылмыскердің кәсіби және қылмыстық ... ... ... ... –криминалистикалық мәні бар
белгілердің барынша көп түрін енгізу ... – деп ... ол ... ... ... ... ... ғалым-криминалисттердің назарын аударта ... ... пен ... ... ... «криминалистикалық
сипаттама-пайда болған ақпараттьщ ерекшеліктері мен қайнар ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы
қылмыстық сот өндірісінің міндеттерін шешу үшін маңызы бар ... ... ... ... ... жүйесі»[25.с.28].
И.Ф.Пантелеев пен А.Ф.Савкиннің пікірлері ... ... ... ... ... септігін тигізетін
және криминалистикалық мәні бар мәліметтердің жиынтығы»[26.с.458]. ... ... ... - ол әр түрлі қылмыстық әрекеттердің
санаттарымен, күрестің жағдайы мен ерекшеліктерінің сипаттамасы». Ол ... ... ... ... қай тергеуге жататындығын, тергеу мерзімдері
мен заңмен бекітілген осы санаттағы істер бойынша ... ... ... ... ... ... мен мәнін және қылмысты
жасау әдісі мен қылмыскердің тұлғасы бойынша ... ... ... ... ... ... қылмыстық қол сұғушылықтың объектісіне, қылмыстың әдісі мен
жағдайына, оның ... ... жағы мен ... ... ... ... ... жүйесі құрайды. Бұл
элементтердің барлығы өзара заңдылық байланыста, яғни бір ... ... ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасының табиғаты жөнінде сөз
қозғай отырып, Р.С.Белкин оны келесідей етіп ... ... ... ... ... ... және ол ... криминалистика ғылымында көрсетіледі. Оны криминалистикалық сипаттама
туралы ... ... ... ... ... деп ... Е.Ғ.Джакишев оны қылмыскердің криминалдық қызметін және жалпы
алғанда тергеліп отырған оқиғаны модельдеуге мүмкіндік беретін ... ... деп ... [30.с.17].
И.М.Лузгин қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасын ... ... ... ... қарастырады. Ол үнемі түзетулерді
қажет етеді деп анықтайды [31.с.26-27].
Г.А.Мозговых ... ... ... ... ... дегеніміз белгілі бір қылмыс түрінің сәтті
ашылып, тергеліп және ... үшін білу ... ... ... ... түрінсипаттайтын криминалистикалық мәні бар өзара байланысты белгілер
мен ... ...... ... ... ... біздің қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы жөнінде әр
кездегі авторлардың, ғалымдардың ... ... шолу ... ... ... 1) осы ұғым үшін ... ... фактіні анықтау және 2)
жеке криминалистикалық әдістеменің элементтері жүйесінде криминалистикалық
сипаттаманың орнын анықтау.
Өзіміз көріп ... ... ... ... жаңа идея ... жатпайды. Ең алғаш «қылмыстардың
криминалистикалық ... ... ... тұрып-ақ жекелеген
криминалистикалық әдістемелерде оның жекелеген элементтері аталып, ... мен оның ... ... ... рөлі ... Мұндай
элементтердің қатарына қылмысты жасау мен жасырудың әдістері [33,с.49],
қылмыстың жасалу жағдайы, уақыты, орны және т.б. ... ... ... ... ... [ 15 .с. 110], ... ақпараттың
сипаты жатады [14.с.33].
Міне, осы анықтамаларды талдау арқылы біз ... ... ... ... ең басында-ақ «криминалистикалық маңызы бар қылмыстардың
ерекшелігі», яғни қылмысты тергеуде тәжірибе үшін маңызы бар деп ... ... ... ... бірқатар айырмашылықтарға
қарамастан бұл анықтамалар, осы ұғымның негізгі мәнін дұрыс ... Ал ... осы ... ... ... ... көрсетеді деуге
болады.
Барлық авторлардың келісетін тағы бір жағы ... ... ... ... ... ... рөлі мен ... бар
екендігінде.
Н.П.Яблоков бұл ғылыми категорияның тәжірибелік мәніне көңіл аудара
отырып «кез келген қылмыстың сәтті тергелуі көп ... ... ... ... ... мәніне ғана емес, ... ... ... ... дұрыс ұғынуына байланысты болады. Ал жасалған
әрекеттің криминалистикалық мәнін тергеуші тек ... бір ... ... алады. Ол үшін әр түрлі қылмыстық ... ... бр ... ... ... оларды сәйкес қылмыс түрінің
криминалистикалық ... ... ... керек деп көрсетеді
[34.С.35].
Қылмыстарды тергеу әдістемесіндегі ... ... ... ... үш ... ... ... қаралуы көрсетіледі: 1976,1984 ж.ж. ... және ... ... және ... ... бойынша ғылыми жұмыстардың
жиынтығы жарияланған еді: методика ... ... ... ... ... 1976; ... характеристики в методике
расследования преступлений. Сб.научных трудов. Вып. 69 Свердловск, СЮИ,
1978; Криминалистическая ... ... ... ... ... сипаттаманың құрылуының ... көзі ... ашу мен ... ... ... ... ... іздестіру,
тергеу, сараптамалық және сот тәжірибесі) табылады. Бұл тәжірибені зерттеу
және ғылыми жиынтықтау нәтижесінде қылмыстың әр ... ... мен ... ... ... ... табиғаты мен мәні туралы
авторлардың көпшілігінщ ой-пікірлері бір ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан
пікір жоқ. Айталық, Н.П.Яблоков криминалистикалық сипаттаманың үш деңгейін
атап көрсетеді: Түрлік, ... және ... ... ... және ... ... өздерінің ерекшеліктеріне байланысты типтік болуы
керек. Ол үшін олар келесідей ... ... ... ... ... ... ... статистикалық не өзге де арнайы бағдарлама
бойынша жиынтық пен өндеуге негізделуі керек;
- жекелеген белгілері емес, барлық құрылымдық элементтердің арасындағы
заңдылық ... ... ... ... ... беруі керек;
- сәйкес қылмыстық әрекет туралы толық жүйелі түсінік берілуі керек.
Жекелеген қылмыстың криминалистикалық сипаттамасы әр кезде де ... ... көп ... ... бір ... ... ... келеді», –
деп жазды [35.с.324;36.с.45;26.с.445].
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы қылмыстық ... ... ... ... ... ... тән ... Қылмыстың
түрінің немесе тобының, сондай-ақ жекелеген ... ... ... болады. Қылмыстың нақты криминалистикалық
сипаттамасы қылмыстың жалпы ұғымынан емес, қылмыс жөніндегі ... ... ... құрылады, сөйтіп, белгілі бір кезінде ... ... ... ... ... қылмыстың әр түрінің (тобының)
типтік криминалистикалық ерекшеліктерін білдіреді.
Қылмыстың түрінің (тобының) криминалистикалық сипаттамасы-динамикалық
категория. ... ... ... мен ... өзгеруіне сәйкес
нақты қылмыстардың түрлік криминалистикалық сипатамасы криминалистика
ғылымының категориясы ретінде ... ... ... ... ... ... мен ... тактикасы үшін де маңызы бар», –
деп көрсеткен [37.с.366-370]. В.А.Образцов үш деңгейді жалпы, ... ... ... атап ... ... ... деңгейге қылмыстың түрі, тобы
және бір түрі кіреді [38.С.38]. А,Г.Филиппов ... ... екі ... қарауды ұсынады: 1)жалпы ұғым ... ... ... мен ... ... ... [39.с.333].
Р.С.Белкин мен И.Ф.Герасимов та екі деңгейлік позицияны ұстанады,
мұнда сонымен қатар жеке деңгей ... ... түрі мен ... сипаттамасын ашып көрсетеді. Топтық, мысалы, мүліктік
қылмыстардың сипаттамасы болса, түрлік-ұрлық және ... – деп ... ... ... ... түрінің таралуы мен
динамикасы туралы, оның ... ... ... ... ... В.А.Ледащев) туралы ұсыныстары, біздің ойымызша, негізсіз.
Бұл мәліметтердің ... емес ... қоса олар ... ... ретіндегі тергеу әдістемесіне ештеңе де ... ... ... ... үшін ... бар, ... олар
қылмыстардың қай түрлерін тергеу әдістемесіне көбірек назар аудару керек
екендігін көрсетеді. Олар ... мәні ... ... ... және қылмыстық құқықтық сипаттаманың элемента ретінде
көрініс табады [29.С.315].
Криминалистикалық сипаттаманың ... мен ... ... ... криминалистикалық сипаттамасы болады ма деген сұрақ туындайды.
Бірқатар авторлардың еңбектерінде мұндай сипаттама бар деген пікір
айтылады. «Сапалы ... ... ... ... ... криминалистикалық
сипаттамасын алумен аяқталады», – деп жазады ... ... ... ... ... пен ... ұстанған
позициялары дұрыс. Мұны негіздеу үшін ... ... ... алу ... ... ... ... жөніндегі ғылым.
Криминалистикалық зерттеулердің негізгі мақсаты-қылмыстылықпен күрес
нәтижелілігін қамтамасыз ететін қазіргі ... мен ... ... ету. ... ... ... ... Олардың әрқайсысы
нақты және нақты әрекеттер, нақты адамдар, нақты нәтижелерде ... ... ... ... қылмыстың жалпы қылмыстық құқықтық
ғылымның пәні болып ... ... бұл ... ұғымында
криминалистикалық мәні бар элементтер жоқ. ... да ... ... ... болуы мүмкін емес.
Г.А.Густов «сипаттамада көрініс тапқан мәліметтердің деңгейіне
байланысты ... ... үш ... ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасы; қылмыстардың түрінің
(тобының) криминалистикалық сипаттамасы; нақты ... ... ... аталған түрлерінің әрқайсысының өзінің қызметтік
мәні мен мазмұны бар. Соған сәйкес ... ... ... қылмыстарды ашып, тергеу үшін маңызы барбарлық қылмыстық
әрекеттерге тән жалпы белгілердің сипаттамасы. Оның негізгі ... ... ... ... ... қылмысты ашу және
тергеудің жалпы ережелері ме әдістерін жасау үшін; ... ... ... және ... типтік моделін құру үшін
теориялық база ретінде ... ... ... ... теория беруі тиіс. Яғни,
қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы келесілерден тұрады:
- қылмыстық әрекеттің ... ... ... ... ... ... пен ... қатынастың сипаттамасы (тікелей ... ... ... ... ... және ... ... қылмыстың жасалу орны мен уақыты, қоғамдық
қауіптілік);
- қылмыстардың ашылуы мен тергелуін ... ... ... ... ... ... да ... тізімі және қысқаша
сипаттамасы.
Қылмыс түрінің криминалистикалық сипаттамасы-белгілі бір ... ... және осы ... ... ... тергеу үшін криминалистикалық маңызы бар
белгілерді сипаттау. Оны жалпы ... ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасының маңызы-тергеудің
жекелеген әдістемелерін құру үшін; осы қылмыс түрі үшін ... ... мен ... ... ... құралдарын жасау үшін; нақты
істі тергеуді ... ... ... қылмыстық іс бойынша қылмыстың
криминалистикалық сипаттамасын құру үшін теориялық база ретінде қызмет ету.
Нақты ... ... ... қылмыстың
сипаттамасы. Оны типтік сипаттамаларды, қылмыстың типтік модельдерін және
тергеудің типтік бағдарламасын пайдалана отырып тергеушінің өзі жасайды.
Мұндай криминалистикалық ... үшін ... ... көзі ... криминалистикалық бөлімі, оның өмірлік және кәсіби тәжірибесі,
қылмыстық істің материалдары, анықтау органдарының ақпараттары, мамандардың
кеңесі табылады. Яғни, бұл ... ... ... үшін бастапқы теориялық және ақпараттық база болып табылады», ... ... ... еді ... ... сипаттамасының бөлінуінің негізінде
қылмыстардың криминалистикалық классификацисы жатыр», – деп ... ... ... ... ... сипаттамасы жиынтықтың
нәтижесі бола отырып, ... ... бір ... тән ... ... абстракция болып табылады. Ал олай болатын болса,
Н.А.Селиванов [41], В-К.Гавло [44], ... және ... ... [36], ... [38] және т.б. бірқатар авторлардың айтуынша
жеке қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы бар деген пікір негізсіз.
Н.А.Селиванов нақты қылмыстың криминалистикалық сипаттамасының ... ... ... ... ... ... құру мүмкін емес»
деген оймен ... [45]. ... ... келісуге болмайды. Біз де
Р.С.Белкин, ... және ... ... келісеміз. Оған
сәйкес: «нақты іс бойынша тергеуші берілген ... ... құру ... атқармайды, ол дәлелдеу пәніне кіретін нақты осы
жағдайға тән барлық ерекшеліктері бар фактілерді анықтайды «[46].
А.А.Эйсманның пікірі ... ... ... ... ... үшін ... аз. Өйткені ғылым-қайталанбалы ... ... ... Бұл-қылмыстың тобына, түріне жатқызылатын
және тергеу әдістемесінің ... ... ... ... Бұл ... А.Н.Колесниченко да ұстанған [48.С.81].
Біздің пікіріміз бойынша ... ... ... бар ... жөніндегі түсініктер қате және бұл қателік
осындай көзқарасты жақтаушылардың ... ... ... ... «қылмыстардың криминалистикалық сипаттамалары әр ... ... ... ... ... сәйкес олар әр түрлі
деңгейдегі ақпарат ... ие», – деп ... айта келе ... ең төменгі деңгейі-нақты ... ...... И. Шиканов криминалистикалық сипаттаманың тәжірибелік мәні- ол тек
мүмкіндік модель ретінде қарастырыла алады және сәйкесінше тергеуші оны ... ... ... ... ... ... ... дұрыс ой айтады
[49.с.24]. Дей тұрғанымен, В.И.Шиканов нақты қылмыстың криминалистикалық
сипаттамасы ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамасын типтік
криминалистикалық сипаттамадан ажырату керек. Типтік ... ... ... ... тән ... ... жүйесі
(Оны В.А.Образцов жалпы деңгей ретінде ашып көрсететін «әр ... ... ... ... ... ... Мұндай
типтік сипаттама оның құрылымы мен мәні туралы жалпы түсінік бере ... бір ... түрі мен ... тән ... ... ... ... гана енгізеді және нақты қылмыстың түріне тән ... ... мәні бар ... ... қылмыстардың түрлік
сипаттамаларын құру үшін базалық модель ретінде ғылыми-теориялық аспектіде
ғана мәні бар. Қандай да бір ... ... ... емес ... ... сипаттамаға мысал ретінде Р.С.Белинмен оның ... ... ... ... ... ... өтуге болады [20.с. 105].
Жасалған қылмыстың маңызды мән-жайлары туралы ... ... ... ... ... ... ... ретінде
көрініс табады және оның мәні екі ... және ... ... Жаңа ... ... ... түсінігі мен
мазмұны тәжірибедегі маңызымен, ... ... ... қылмыстардың алдын алу, анықтау және ашудың құрамдарын, әдістері мен
тәсілдерін құрып, жасаудағы рөлімен анықталуы керек.
Қылмыстардың криминалистикаяық сипаттамасы жеке ... ... ... ... багыттылған криминалистикалық әдістер мен тәсілдерге
көңіл аударған тәжірибенің күннен күнге өскен ... ... ... ... ... ... ашу үшін криминалистикалық ... ... ... жедел іздестіру тобының жұмысының
бастапқы кезеңінде, осы ... ... ... ... мәнге ие
болатын кезде өте маңызды.
В.А.Ледащевтің пікірі бойынша криминалистикалық ... ... ... ... ... ... Оның пікірі
бойынша қылмыстың жекелеген түрлері мен санаттарын жасаудың криминогендік
жағдайлары туралы ... ... ... ... ашу және ... алу ... тергеу органдарының қызметін
жоспарлау және ұйымдастыру үшін өте ... ... және ... ... ... ... ... болып оларды жоюдың әдісі
табылуы керек: егер қандай да бір ... ... ... ... ... ... жойылатын болса, ол
криминалисттермен зерттелуі тиіс, – деп өзінің ойын тұжырымдайды.
Оқиғаның ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... эвристикалық және танымдық (қылмыс
іздерін табуға және қылмысты ... ... ... әдістемелерін дұрыс таңцауға және іс ... ... ... ... ... ... Осыған сәйкес
криминалистикалық сипаттаманың қылмыстың жекелеген ... ... үшін ғана ... оның ... ... ... үшін де (трасология, баллистика, габитология, қылмыскерді тіркеу)
және криминалистикалық тактика үшін де ... ... ... әрекеттерінің тактикасы) өте маңызды деп есептейді [31.с.27].
Одан кейін криминалистикалық сипаттаманың мазмұнының толық әрі нақты
болуы ... ... ... ... негіздеріне
байланысты болады. Мысалы, Қылмыстық кодекстің ерекше бөлімінде қабылданған
классификация негізінде криминалистикалық сипаттама ... ... ... ... ... ... әйел адамдар,
рецидивисттер т.б.); қылмыстың ... ... ... ... ... ... орында т.б.); қылмыстарды жасау әдістері бойынша және
т.б. негіздерде.
Кейбір авторлар қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының мазмұнын
кең ... ... ... олар оны ... ... теңестіреді.
Оған мысал ретінде А.В.Горбачевтың позициясын келтіруге болады. Оған ... ... ... ... оның негізінде қылмыстардың
жекелеген түрлерін тергеу әдістемесі анықталатын қылмыс процесі және ... мен ... үшін тән ... ... ... ... [51.С.6]. Одан кейін А.В.Горбачев қылмыстарды ашу және
тергеу бойынша қызметтің ... ... ... ... ... істі ... дейінгі типтік ақпараттың анықтылығының
сипаттамасы: жалпы анықталатын жағдайдың конфликтілігінің деңгейі; ... ... ... ... ... қатысты оларды ашу мен
тергеудің ... ... ... ... ... ... ... әдістемесін құрды. Ал, ... ... ... ... ... ... ... ретінде дербес мәнге ие»,
– деп жазды АТ.Мозговых [32.с.127].
Ал, Н.А.Селиванов криминалистикалық сипаттаманың ... ... ... ... ... ... ... әдісі мен
жағдайларына, оның саларына, объективтік жағы мен қылмыскердің ... ... ... ... ... ... криминалисикалық сипаттамаға унитарлы мән бере отырып, ... ... мен ... пәнінің ұғымының жүйесі ретінде қарастырады.
Криминалистикалық сипаттаманың негізгі ... ... және ... ... нақты белгілеу.
Криминалистикалық сипаттаманың мазмұнына көптеген мән-жайлар (қылмысты
жасау әдістері, қылмыскердің тұлғасы, сыртқы орта және т. б.) кіргендіктен,
криминалистикалық сипаттаманың әр ... ... құру ... ... ... классификацияның негізінде бір немесе бірнеше мән-жай
қойылады деп көрсетіледі [47.С.99-101].
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы қылмыстарды ... ... ... ... кезінде қолданылатын ұғымдардың ... ... бұл ... ... мен ... жөнінде криминалистикалық
сипаттаманың тергеу әдістемесінің құрылымындағы орны мен оның ... ... ... ... айтуға болады.
Қандай да бір қылмыс түрін тергеу бойынша әдістемелік құралдар,
әдетте, келесі ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтық сипаттамасы мен кейбір
криминологиялық мәліметтерден;
- іс бойынша міндетті түрде дәлелденуге жататын мән-жайлардан;
- дәлелдемелік ... яғни ... ... ... пәнінің
элементтерін анықтауға мүмкіндік беретін ... ... ... әдісі, дайындық қызметі, әр түрлі ... ... ... ... ... ... анықтаудың құралдары.
Осы жоғарыда аталған элементтер жүйесінде қылмыстың криминалистикалық
сипаттамасының орны қандай деген сұрақ туындайды.
Қылмыстардың ... ... ... ... ... ... белгілі бір түріне тән белгілердің тізімін нақтылаумен
және типтік ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты-тергеудің мақсаттарын
нақты анықтап көрсету, яғни қылмыстарды тергеу әдістемесін құру ... ... іс ... дәлелдемелерді. жинаудың әдістері мен
тәсілдерін, дәлелдеу процесінің негізін ғылыми тұрғыдан құру ... ... ... ... ... ... ... тергеу
әдістемелері құрылымдық қатандыққа, әдістемелік ұсыныстар түсінушілікке, ал
тергеу әдістемелерінің өздері қалыпты жүйеге ие болады.
Криминалистикалық сипаттаманың жалпы ережелерін құру ... ... ... ... ... қол ... пәні ... жасалуының әдісі, уақыты, жағдайы мен орны т.б. с.с. мән-жайлар
енеді.
Қылмыс белгілерінің көптігіне байланысты оларды ... ... Оны ... ... ... жүзеге асыру керектігі жөнінде де
пікір келтірілген еді ... Осы ... ... ... ... ... объективтік жаққа жататын белгілерді анықтап
көрсетеді.
Криминалистикалық сипаттаманың мазмұнын анықтау ... ... ... іс ... ... және т.б. ... ескеру керек.
Алайда, бұл ғылымдардың ... ... ... ... ... қажет, өйткені олар криминалистиканың
пәніне кірмейді.
Сонымен, криминалистикалық сипаттаманың мазмұны көп жағдайда ... ... ... ... ... ... Ол
жөніндегі мәліметтер қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының ... ... ... ... ... ... ... ішінде біз де) криминалистикалық сипаттаманың
ең негізгі белгісі ретінде оның жүйелілігін көрсетеді. ... оны ... ... жүйесі деп те айтылады. Алайда мұндай
пікір әзірше тек декларативті сипатқа ие ... айту ... яғни ... сөз болғанымен де жүзінде олардың элементтерінщ жиынтығын құрайтын
сома ... ... ... бұл ... ... қосып, бұл
жиынтықты жүйе деп, ал кейін криминалистикалық сипаттама деп атай отырып,
біз нені ... ... ... ... ... жүйеленген
білім ретінде бізге тәжірибе жүзінде не береді?
Криминалистикалық сипаттама бірыңғай кешен ретінде тәжірибелік мәнге
тек оның элементтері ... ... ... пен ... орнатылғанда ғана ие болады [53]», – деп көрсетеді Р.С.Белкин,
И.Быховский және АДулов ... ... ... ... ... құрамдас бөліктерінің
сырттай ұқсастығына қарамастан ... пәні мен ... ... бірін бірі жұтатын, алмастыратын бір ... ... ... ... іс ... ... ... екіншісі-
қылмыстардың жекелеген түрлерін тергеу әдістемесінің категориясы.
Дәлелдеу пәнінің мән-жайларын білу ... ... мен ... ... ... ... ... білу
тергеудің дұрыс құралдары мен әдістерін анықтауға мүмкіндік береді
[54.с.180-181].
II ... ... ... ЭЛЕМЕНТТЕРІ.
2.1 Типтік тергеу ситуациялары.
Типтік тергеу ситуацияларына қылмыстардың ... ... ... ... керек деп есептейді
бірқатар ғалымдар [26.стр.461].
В.И.Шикановта криминалистикалық сипаттаманың элементі ретінде ... ... ... ... атап көрсетеді, алайда оны бірінші
орынға ... ... ... мен ... ... ... ... элементі ретінде типтік бастапқы
ақпаратты атап көрсетеді. ... оның өзін ... ... ... деп дұрыс анықтамаған деген қарсылығын білдіреді [56]. Жалпы
алғанда Р.С.Белкин тергеу ... «сол ... ... ... ... ... ... сипаттайды [20.стр.204].
Тергеу ситуациясының мәселелері қылмыстарды тергеу әдістемесінде
маңызды орын алатындығын айта ... жөн ... ... ... ең ... ... өзінің докторлық диссертациясында
А.Н.Колесниченко берген еді. Оған ... ... ... ол ... ... ... және ақпараттық материалдардың болуымен сипатталатын
қылмысты тергеудегі ... бір ... ... ... ... ... ... дегеніміз оны
алудың көздерімен қатар ескерілетін тергеу үшін маңызы бар ақпараттың
сомасы» ... ... ... ... ситуация дегеніміз
тергеуші өзінің ... ... ... «ақпараттық модель»
[57.стр.28].
Тергеу барысы бойынша ақпараттың көлемі мен мазмұнының ... ... да ... алып ... Тергеу кезеңдеріне қатысты
бастапқы, аралық және кейінгі тергеулік ... деп ... ... Сондықтан, біздің ойымызша, қылмыстардың криминалмстикалық
сипаттамасының элементтерінің ішіндегі ... ... ... ... ... ситуациясы» ұғымына балама ретінде «типтік ... ... ... ... ситуациялар белгілі бір кезеңдегі нақты қылмыстың тергелу
жағдайын сипаттайды. Әр қылмыс дара болғандықтан, оны ... ... ... ... да жеке болады. Әр ситуация тергеушіге
кейінгі жұмыс барысын жоспарлау үшін ... ... ... ... ... ... ... өмірдің барлық кезеңдеріне алдын ... ... қою ... емес, сондықтан да біз ... бір ... ие ... ... ... ғана сөз ... Типтік ситуациялар
негізінде типтік ситуациялық болжамдар ... Ал олар ... ... ... жағдайда бағыт алу үшін өте ... ... ... қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасын тергеулік
ситуация ұғымымен шатастырады және екеуін бір ұғым ... ... ... бұл ... ... емес. Біз оны ашып көрсетіп көрейік.
Криминалистикалық сипаттама мен тергеулік ... ... ... бұл ұғымдардың екеуі де криминалистикалық маңызы бар тергелетін
қылмыс ... ... ... ... Ал, ... ... криминалистикалық сипаттамасы қайнар көздері оның мазмұнына
кірмейтін фактілі ... ... ... қайнар көздер бұл
мәліметтердің шынайлылығы туралы сұрақтарды шешуге ... ... тек ... ... ие. Ал, ... ... ... сол фактілі
деректерді алудың көздері ұғымын да қамтиды, яғни нақты тергеулік ситуация
туралы қандай тергеу әрекеттері нәтижесінде ... ... ... ... түсінік алу мүмкін емес. Сондай-ақ осы фактілі мәліметтердің
көлеміне байланысты да бұл екі ұғымды ... ... ... ... ... ситуация қылмыстың мән-жайларымен қатар
тергеудің бағыты мен көлемін ... ... өзге де ... ... осы ... бір қылмыс түріне тән типтік ситуацияларды білу
тергеушіге ол соқтығысатын ... ... ... ... дұрыс бағытты таңдауына мүмкіндік береді.
Джакишев Е.Ғ. тергеулік ситуацияны криминалистикалық сипаттаманың
элементі ретінде есептемейді. Оның пікірі ... ... ... ... ... ... ... дербес элементі. Ол
тергеудің әр жеке кезеңінде қылмысты ... ... ... әдістемелік
ұсыныстарды құру үшін қажет және ол нақгы қылмысты ... ... ... ... ... – деп ... [30.стр.77-78].
2.2 Қылмыскердің тұлғалық ерекшеліктері.
Өзіміз білетіндей, қылмыстарды тергеу барысында пайда ... ... бірі ол ... ... жерден қашып кеткен қылмыскерлердің,
жәбірленушілердің, сондай-ақ ... ... ... да бір ... бар ... ... ... анықтау болып табылады. Бұл міндетті шешуде адамның
сыртқы бейнесі туралы ... мәні ... ... және ... ... ... ... жалтарған адамды, хабар-ошарсыз
кеткен азаматтарды және заңмен көзделген реттерде басқа да ... ... ... ... ... ... Республикасының 1994
жылғы 15-ші қыркүйектегі «Жедел ... ... ... ... бірі ... ... ... аталған заңнын 11-ші
бабында жедел іздестіру шаралары ретінде «белгілері бойынша жеке ... және ... ... ... жедел іздестіру шарасы ретінде
тұлғаны ұқсастыру бірінші рет көрсетіліп отыр. Заң шығарушы мұнымен ... ... ... ... ... кезінде орын алған тәжірибені
заңдастырды ... те ... ... анықтаудың мәнін қарастыра отырып, ол екі
аспектіден тұратындығын ... ... 1) ... ... анықтау процесі; 2)
анықтау, тергеу, сот органдарын қызықтыратын фактілерге оның ... ... ... бар ... ... ... ... ғана анықтау ұғымын толық ашпайды, яғни оның жасалған ... ... ... ... адамның белгілерін анықтау маңызды
болады.
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы туралы ілімді құрғанға
дейін қылмыскердің ... ... ... криминалистикада тергеудің
тактикалық міндеттерін шешу үшін және ... ... ... ... тиімді әдістерін анықтау үшін қолданған еді.
Қылмыскер тұлғасын криминалистикалық зерттеу оның әр ... ... ... тұрмауы керек, керісінше, ол жөнінде нақты түсінік
беруі керек. Қылмыс ... ... ... ... және толық
зерттеу-осы тұлға құрылған органы тікелей зерттеуді білдіреді.
Кез келген ғылыми түсінік, әрине, өздігінен пайда болмайды. Ол ... ... ... деп ... ... зерттеу нәтижесін
ескерген кезде ғана құрылуы мүмкін.
Мұндағы ... ... ... ... ... ... жалпы және әлеуметтік психологияның жалпы теориялық ережелері
құрады. Сөйтіп, «қылмыскер тұлғасының криминалистикалық сипаттамасы ұғымы
«тұлға» және ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін зерттеулер ... ... ... ... ... ретіндегі екі
негізгі бағытты ұстануға ұсыныс енгізеді.
Бірінші бағытқа ... ол ... кім ... деген сұрақты шешуге
бағытталғандығымен сипатталады. «Бұл бағыттың міндеті қылмысты жасаушы ... ... ... ... кезде ғана шешіледі», – деп ... ... ... ... ... тұлғасын зерттеумен сипатталады.
Зерттеудің негізгі міндеті ол ... ... ... ... ашу және ... істі тергеп,
ашудағы оның рөлі мен маңызын анықтау табылады.
«Мазмұны» ... ... ... ... ... ... ... ұғымы-ол объектілердің негізін ... және ... мен ... ... элементтер мен процесттердің жиынтығы.
Философиялық санат ретіндегі мазмұн заттың немесе құбылыстың болуының ішкі
материалдық негізін ... ... ... ... ... ... пәні қылмыстық іс
жүргізу заңдарында дәлелдеу пәнінің дербес элементі ретінде көрініс табуы
керектігі ... ... ... еді ... Бұл ... бір ... 1.01.1998 жылы күшіне енген жаңа ҚР ҚІЖК-де көрініс
тапқандығын айта кеткен жөн. Оған сәйкес іс бойынша ... ... ... бұрынғы Кодекспен салыстырғанда қылмыс жасаған тұлға туралы
мәліметтерді ... екі ... ... «5) ... сипаттайтын мән-жайлар;» және «9) ... ... ... ... ... ... мән-жайлар». Ал, қылмыскердің тұлғасын
сипаттайтын бұл ... ... ... тергеу барысында дұрыс анықталуы
үшін олар жөніндегі типтік мәліметтер сәйкесінше ... ... ... көрініс табуы керек.
Заң әдебиеттерінде әр қылмыстық істе қолданатын қылмыс ... ... ... ... беруге бірқатар талпыныстар болған
еді. Айталық, ... ... ... ... ... зерттеудің екі бағыты бар. Оның ... ... ... оның ... орны мен ... қол сұғушылықтың затының
оқиға болған жерде қалдырылған іздерге байланысты мәліметтерді ... ... ... ... ... мәліметтерді алу. Екіншісі-
субъект тұлғасына криминалистикалық баға беру ... ... ... айыпталушының тұлғасын зерттеу [34].
Тұлғаны криминалистикалық анықтау ұғымынан шығатындай, оның мәнін
түсінудегі негізгі ... ... ... тұлға ұғымынан шыға
отырып қарастыру тиімді ... ... ... ... мен
белгілері.
«Тұлға» туралы қазіргі кездегі түсінікке сәйкес тұлға-тұрақты түрде
қалыптасқан әлеуметтік, ... ... ... ... ... осы тұлға мінездемесінің бірлігі туралы түсініктің негізінде
адамның әр түрлі қасиеттері зерттеледі. Алайда ... ... ... ... оны ... нақты қылмысты тергеу үшін маңызы бар бар
болатын ситуациялардағы осы ... ... ... ... ... белгілердің, байланыстар мен қатынастардың кешені ғана жатуы
керек. Сонымен қатар зерттелуге ақпараттық сипаты бар ... де, ... ... құрылымы туралы түсініктер құрылатын белгілер жатады.
Қылмыскер тұлғасының құрылымы мен ақпараттық ... ... ... ... Г.А. ... ... ... құрылымдық компоненттерін
көрсетеді: әлеуметтік бағытталуы, техниклық және соматикалық ... ... А. ... ... криминалистикалық анықтаудың объектісі ретінде
қарастыра отырып, тумысынан бар және жүре келе пайда болған адам ... және ... ... қасиеттері мен ... ... және ... ... тұлғаның әлеуметтік мінездемесін
атап көрсетеді [63.стр.53-57].
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы құрылымындағы қылмыскер
тұлғасы туралы мәліметтер оның ... ... ... атап ... жасалу жағдайымен, қылмысты жасау әдісімен, қалдырылған
материалдық ... ... ... ... ... қылмыстың ниеті мен мақсатымен тығыз байланыста
болады.
Тергеу процесінде белгісіз қылмыскердің тұлғасын криминалистикалық
зерттеу кезінде оқиға ... ... ... ... ... ... ... жәбірленуші мен куәлердің көмегімен анықталған қылмысты
жасаған тұлғаның биологиялық, физиологиялық және ... ... ... ... ... ... ... анықтау кезінде соматикалық
(биологиялық) ерекшеліктерді ... ... ішкі және ... көрсететін белгілерді анықтаудан басталады. Олардың арасындағы ең
маңыздысы-адамның ... ... ... ... Ал, бұл белгілер
тұлғаны анықтауға бағытталған көптеген ... ... мен ... ... ... ... ... және жасалған
қылмысты бастапқы ақпарат алу үшін негізгі ... ... ... қол мен аяқ ... ... бойынша және олардың ... ... ... ... ... ... жасы
туралы, онда белгілі бір дене кемшіліктерінің болып, ... - ... ... ... бойынша (түкірік, қан, сперма және т.б.),
қан тобы мен ... ... ... және жәбірленушілердің есінде
сақталып қалған идеалдық бейне бойынша оның сыртқы келбеті және т.б. туралы
болжамдар жасауға болады.
Қылмыстардың ... ... ... сондай-ақ қылмыскер
тұлғасының әлеуметтік, ... және ... ... де ... зор. ... келесілер жатады:
- биографиялық сипаттағы мәліметтер (жынысы, жасы, ұлты, білімі,
отбасылық жағдайы және ... ... ... саласында тұлғаны сипаттайтын мәліметтер (еңбек,
қоғамдық-саяси қызметке қатысу, тұрмыстағы жүріс-тұрысы және т.б.);
- тұлғаның ... ... ... ... ... алғанда қылмыскер тұлғасының маңызды
сипаттамасы ретінде бұл ... ... ... ... ... ... ... сотталған, сотталмағандығы, құқық қорғау органдарының онымен
қызығуы, әкімшілік құқық бұзушылық жасаған, ... осы әр ... ... ... ... тұлғасы туралы
осы мәліметтерді жиынтықтау қылмыстардың криминалистикалық ... ... бірі ... ... ... ... ... Ал оның өзі қылмыстарды тергеу әдістемесіндегі оның рөлін
көтеруге ... ... ... ... ... жасау әдісі қылмыстық құқықтың, қылмыстық іс жүргізудің және
криминалистика ғылымдарының зерттеуінің негізгі объектілерінің бірі ... ... ... ... ... ... ... құрамының
объективтік жағын сипаттау үшін (әрекет немесе әрекетсіздік) зерттеу ... ... ... оны жасаған тұлғаның кінәсінің нысаны мен деңгейін
анықтау үшін маңызы бар.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... қылмыстық іс
бойынша дәлелдеу пәнінің бір заты және айыптау қорытындысы мен айыптау
үкімінің ... ... ... ... ... қылмыстық құқық пен
қылмыстық іс жүргізу тұрғысынан алғанда қылмысты жасау әдісіне қылмыстық
әрекетті ұсақ құқық бұзушылықтан ... ... ... шеттету үшін
және оның қоғамға қауіптілігін ескере ... оған ... ... ... ... жалпы сипаттама беру жеткілікті ... ... ... ... ... алу қылмыстарын дұрыс саралау үшін ол
ашық түрде (тонау арқылы) немесе ... ... ... ... өзі ... ... ... енудің нақты әдістерінің маңызы
соншалықгы ... ... ... ... үшін ... ... ... маңызы зор. Р.С.Белкиннің пікірі бойынша криминалистика оны
қылмыстарды ашып, оның ... алу ... ... ... ... криминалистиканың барлық құрылымдық бөліктерін (техника, тактика
және ... ... құру үшін ... ... ... көзі ... ... болу заңдылықтарын шарттандыратын факторлар ретінде
қарастырады [65].
Әр жеке ... ... ... ... ... да ... Қылмысқа
криминалистикалық талдау жасау кезінде белгілі бір ... ... ... бар. ... ... ... ... қарастырылмайтын
бұл ерекшеліктер криминалистикалық тұрғыдан өте маңызды, өйткені оларды
білу жасалған қылмыстың басқа да мән-жайларын ... үшін ... ... өзі қылмысты тез, жан-жақты және толық тергеуге әсер етеді.
Әр түрлі қылмыстардың жасалу әдісттерін зерттеу қылмыстарды ашу мен
оның ... алу үшін ... ... техникалық құралдарын
құру және жетілдірудің негізінде жатыр. Қылмыстарды жасаудың қайталанатын
әдістерінің белгілері «modus operandi sistem» (mos) ... ... ... ... әдісі бойынша криминалистикалық есепке алудың бір түрінің
негізіне салынған. Тіркеудің бұл түрі екі ... ... ... жүргізіледі: оның біреуінде белгісіз адамдармен жасалған қылмыстың
белгілі бір ... ... ... белгілі қылмыскерлермен
пайдаланылған қылмысты жасау әдістері көрсетіледі. Екі картотека да тергеу
тәжірибесінің ... ... ... ... толықгырылып отырады.
Қылмыстарды ... ... осы ... ... ... ... ... оларды іздестіру мен ұстауға
«көмектеседі.
Криминалистикалық тактикада қылмыстарды жасау әдістерін білу жекелеген
тергеу әрекеттерін ... ... ... құру үшін және жалпы
тергеуді жүргізу үшін пайдаланылады.
Қылмыстардың жекелеген әдістемелерін құру кезінде ... ... ... ... мәліметтер әр қылмыс түрінің ... ... және ... ... ... ... ... үшін
ғылыми ұсыныстар береді.
Криминалистикада қылмыстарды жасау әдісі дегенде қылмыстарды ... және ... ... әрекеттердің жүйесі түсініледі [20.стр.217].
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасын зерттеу кезінде
ғалымдардың ... ... ... ... ... мән беретіндігімен біз
келісеміз, себебі оны білу-қылмыстардың ... ... да ... туралы ақпарат алуда маңызды рөл атқарады.
Қылмыстың жасалу ... ... ... және ... әсер ... Яғни қылмыстың әдісі, ең алдымен, қылмыстық ... ... ... жағдайымен шарттанады. Қылмыстар белгілі
бір уақыт пен кеңістікте ... ... ... ... қылмысты
жасауды қолайлы жағдайлардың туыңдауымен байланыстырады.
Қылмысты жасау әдісі қылмыстық қолсұғушылық затының сипаты ... ... ... Әр ... ... ... өзіне ғана
тән іздері болады. Мысалы, атыс қаруын қолдана отырып адам ... үшін оқ ... ... ату ... ... оқ ... болуы тән болса, лауазымдық талан-тараж үшін қызметтік жалғандық
жасау тән. Қылмысты жасау әдісінің мазмұнын ... ... ... ... ... мен ... ... тұлғасының типтік
ерекшеліктері жатады.
Қылмысты жасау әдісінің түрін таңдауда ... ... ... ... әсер етуі ... Ол, ... күш
қолдану орын алатын қылмыстарға (зорлау, адам өлтіру, тонау) тән.
Сондай-ақ қылмысты жасау әдісі мен оның ... әсер ... да ... ... бар. Осының нәтижесіңде ол қылмыстардың
криминалисикалық сипаттамасының құрылымында динамикалық элемент ретінде
көрінеді. ... ... ... ... ... ... жасалатын
мүмкін жағдайды ескере отырып таңдалып алынады және орын ... ... ... ... Мысалы, қылмыскермен ... ... ... ... онымен кейін әдіс түрін өзгертуіне немесе
мүлдем қылмысты жасаудан бас тартуына алып ... ... ... ... ... қылмысты дайындау, жасау және жасыру оның
элементтері болып табылатын жинақтаушы ұғым ... ... ... ... (Р.С.Белкин, И.А.Возгрин, Г.Зуйков
т.б.). Аталған үш ... ... ... ... ... ... құрамда
көрініс табуы мүмкін немесе ... ... да ... ... ... ... ... құрамды немесе толық емес ... ... ... ... ... ойдың сипатына сәйкес әр
түрлі әрекеттерден тұруы мүмкін: қылмыстық қол ... ... ... ол ... ... ... қылмысты жасау құралдарын жасау, іздестіру,
қылмысқа қатысушыларды таңдау және солардың арасында рөлдерді бөлу, ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Дайындалудың бұл әдістерінің кейбіреулері жеке қылмыс ... ... ... атыс және суық ... ... және ... өзін ... әдістері әр түрлі әрекеттермен (әрекетсіздікпен)
сипатталады. Қылмыс ... ... оны ... ... ... сырт
келбетін өзгерту грим, парик, маска және т.б.көмегімен) және ... ... ... де ... асуы ... қылмыстардың әр
түрлерінің қылмыстық сипаттамасы құрылымындағы қылмысты жасау әдісінің ... мәні ... ... ... негізінен, қасақана қылмыстардың
криминалистикалық сипаттамасында маңызы үлкен, өйткені ол оның ... ... ... ... болады. Абайсыз ... ... ... ... ... ... рөлі ... тіпті кейде жоқ десек те болады. Оған мысалға жол көлік оқиғаларын
келтіруге ... яғни олар ... бір ... ... ғана
құқыққа қайшы салдарға алып келмейді, ең алдымен ол ... бір ... ... көрініс табады.
2.4. Қылмысты жасау механизмі.
Қылмыстық әрекетті криминалистикалық - талдау кезінде қылмысты жасау
әдісімен қатар «қылмысты жасау ... ... де ұғым ... ... ... ... қылмыскердің әрекеттері туралы ақпаратты
білдірсе, ... ... ... оның барлық компоненттерінің өзара
байланыстағы қылмыстық әрекеттің динамикасын білдіреді.
Р.С.Белкин ... ... ... ... ... ... динамикалық жүйе ретінде сипаттайды. Кез келген жүйе
сияқты қылмыстың механизмі белгілі бір заңдылықтардың әсерінен ... ... ... ... мәні бар
заңдылықтардың қатарына: ... ... ішкі ... ... ... болуы мен дамуы, қылмысты жасау әдісінің құрылуы мен
жүзеге асуы, іс ... ... ... үшін мәні бар ... байланысты
криминалға дейінгі және одан кейінгі тәртіптегі құбылыстардың ... ... ... ... ... ... механизмін анықтайтын анықтамалардың алғашқыларының ... ... Оған ... «қылмысты ашып, оны тергеу үшін қолданылуы
мүмкін, материалдық және материалдық емес іздердің ... ... ... ... ... ... ішінде оның әдісі және
қылмыскердің әрекеті» [66.стр.8].
Ғалым-криминалисттер «қылмыстардың криминалистикалық ... ... ... ұғымдарын әр түрлі түсінеді. Айталық, ... ... ... ... ... «қылмыстық
әрекеттің механизмі туралы ... ... ... ... ... ... ... түрлік криминалистикалық сипаттамасын
ұсынған көптеген ғалымдар оның дербес элементі ретінде қылмыс ... ... ... ... ... механизмі дегеніміз
қылмысты дайындаудың, жасаудың, оның іздерін жасырудың, оның жекелеген
кезеңдерінің ... және ... ... ... ... ... Әр түрлі қылмыстар үшін криминалистикалық сипаттаманың
элементі ретіндегі механизм ... ... ... ... ... ... жасау барысында жақсы көрінетін құбылыстар мен басқа да
объектілердің ... бар ... ... ... сипаттамасының элементі ретінде маңызды болады.
Бұдан шығатын қорытынды-қылмыстың механизмі дегеніміз ... ... ... ... ... жүйе. Оған келесілер
кіреді: қылмыс субъектісі, қылмыстың субъективтік жағы, қол ... ... ... ... ... қатысушыларының жүріс-тұрысы,
әрекет пен себепті байланыс, қылмыстың жасалуына немесе кедергі келтірілген
мән-жайлар.
2.5 Қылмыстық қол сұғушылықтың заты.
Көптеген қылмыс ... ... әр ... заттарға әсер етумен
байланысты. Мысалы ұрлық, тонау, қорқытып алу ... ... ... бір ... ... алып қою ... ... немесе бөтеннің мүлкі
бүлінуі немесе жойылуы мүмкін.
Қылмысты жасау барысында қылмыскер әсер еткен ... ... ... ... ... қол ... заты ... Алайда, қылмыстық қол сұғушылықтың заты мен қылмыстың
объектісі ұғымдарын шатастырмау керек, яғни бұл ... екі ... ... ... ... ... ол ... қорғалатын қоғамдық
қатынастар, ал ... заты ол сол ... ... ... ... ... зиян әр ... де қылмыстың объектісін құрайтын қоғамдық
қатынастарға келтіріледі. Ал қылмыстың заты ... ... ... нәрселер. Қылмыскер соған әсер ету арқылы тиісті объектіге қол
сұғады. Мысалы, автокөлікті ... ... заты ... ... ... соған меншік құқығы саналады.
Қылмыстың затына материалдық көрінісі бар, яғни көруге, алуға,
қабылдауға ... ... ... ... құрамдарында қылмыс заты мүлдем болмауы да мүмкін.
Мысалы, дәрігерлік құпияны жариялау (ҚР ҚК 114 бал), жала жабу (ҚК ... ... ... қылмыстық қол сұғушылық заты
да барлық қылмыс түріне тән емес, өйткені олардың барлығы ... да ... ... ... әсер ... ... емес (мыс, бұзақылық).
Кейбір ғалымдар қылмыстың затын басқа элементтердің құрамына енгізуді
жөн ... ... Р.С. ... «осы ... етер бойынша анықтау мен
зерттеуге жататын мән-жайлардың ерекшелктерінен сипаттамасына» енгізсе ... 105], И.Ф. ... оны ... ... жағдайының мазмұнына
енгізеді [40 стр. 333],
Қылмыстық қол сұғушылықтың ... ... мәні ... ... ... әрекетті жүзеге асыру барысында нақты заттарға
әсер етеді, ... ... әр ... материалдық өзгерістер пайда болады,
яғни іздер қалып қояды (қылмыстық қол сұғушылық затында, қылмыскердің киімі
мен үстінде, қылмыс қаруында, ... ... қол ... затының ерекшеліктерін біле отырып,
тергеуші қылмысты тергеудің кейінгі бағыттарын дұрыс анықтай алады.
Қылмыстық қол сұғушылықтың заты ретінде әр ... ... ... ... ... көрініс табуы мүмкін. Айталық:
- мүлік (мемлекеттік, жеке, қоғамдық);
- мемлекеттік және қоғамдық қауіпсіздікті, ... ... ету ... ... айналымға түсуге тыйым салынған және
заңмен шек қойылған заттар (қару-жарақ, ... ... ... ... ... ... ... ерекше тарихи, мәдени, ғылыми құндылығы бар заттар мен құжаттар;
- табиғи байлықтар (жер, оның ... ауа, су, ... ... ... мемлекеттік билік рәміздері болатын заттар (ту, елтаңба) т.б.
В.А. Образцов қылмыстық затты кең ... ... ... ... ... болған адамдарды да жатқызады [38 стр. 41-42].
Алайда біз бұл пікірмен келіспейміз, өйткені жәбірленуші өзінше арнайы
криминалистикалық ... ие және ... да олар ... ... ... элементі жәбірленушінің тұлғалық
ерекшеліктері ретінде қарастырылады.
Қылмыстық қол сұғушылық затынан ... ... ... ажырату
керек. Мұндағы қылмысты жасау құралдары дегеніміз қылмыскер соның көмегімен
қылмыстық затқа әсер ... ... Ол ... ... ... бар
заттар болуы мүмкін ( атыс және суық қару, көлік құралы), бөгеттерді жеңуге
арналған ... ... ... ... лом, т.б.), ... ... ... алу кезінде қорқытып, үркіту) де жатуы
мүмкін.
2.6 Өзге де құрылымдық элементтер.
Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының өзге де ... ... ... ... ... ... іздерін,
жәбірленуші тұлғасының криминалистикалық ерекшеліктерін, қылмысты ... ... ... ... Енді біз осы ... қысқаша
тоқталып өтейік.
Сонымен, қылмыстың жасалу жағдайы дегеніміз, жалпы алғанда, қылмысты
жасау жүргізілген жағдайлардың жиынтығы.
Қылмыстардың типтік ... ... ... ... ... жағдайын криминалистикалық сипаттаманың
құрылымдық элементтерінің маңыздыларының бірі ... ... ... бойы «қылмыстың жағдайы» термині «оқиға болған орынның
жағдайы» деген тар мағынада қолданылып келген еді. Тек XX ... ... ... бастап қана бұл терминнің мәнін ашуға байланысты
жұмыстар жүргізіле бастайды.
Н.П. Яблоков ... ... ... ... ... жасалу мүмкіндігін, жағдайларын және өзге де мән ... ... ... және ... ... ... өз ара әрекет ететін
орнын, уақытын, қоршаған ортаның заттық, табиға - ... ... және де өзге де ... ... объектілердің,
құбылыстардың және процесстердің жүйесі [35 стр. 329].
Біз бұл пікірді дұрыс деп санаймыз және ... ... ... ұқсас
анықтаманы Р.С. Белкин де берген еді [67 стр. ... ... ... ... ... ... ... анықтайды және
оның механизімінің құрылымы мен ерекшеліктерінде көрінеді.
Берілген анықтамалардан көріп отырғанымыздай, оның ... ... ... ... ғана ... ... қылмысқа қатысушылардың
еркінен тыс қылмысқа дейін не тікелей қылмысты жасау ... ... ... ... жағдайлары құрайды.
Қылмыс оқиғасының сыртқы жағдайын сипаттайтын элементтерді келесідей
етіп жүйелеуге болады:
- заттық (материалдық дүниенің ... ... және ... ... ... ... ... температура, т.б.);
- уақытша мерзімдер (жыл, ай, апта, тәулік, т.б.);
- өндірістік-тұрмыстық (зерттелетін оқиға жасалатын адам ... түрі мен ... ... (қылмысқа қатысы бар ... ... осы ... талдап, жинақтау тергеушіге нақты қылмысты
тергеу ... ... ... ... ... жасалуы мүмкін
қылмыстың орны мен уақытын анықтап, алдын алуға мүмкіндік береді.
Қылмыстың материалдық іздері. ... ... ... олар ... және ... ... жағдайдың белгілі
бір түрдегі өзгеруі мен де ... ... ... әр ... ... ... және т.б. ... қалдырылуы мүмкін. Бұл-іс бойынша болашақ
заттай дәлелдемелер.
Авторлардың ... ... ... ... ... кіргізбейді. Бұл позицияны, айталық Р.С. Белкин, Н.П. Яблоков,
И.А. Возгрин ... біз бұл ... қате деп ... және Л А. Сергеевтің, АН.
Колесниченконың, Е.Г. Джакишевтің, И.Ф. Пантелеевтің, Г.А. ... ... Оған ... бұл ... ... бір ... сипаттамсы үшін мәнді және маңызды болып табылады.
Қылмыстың әр түрі материалдық зардабымен ... ... ... пайда болатын материалдық іздер келесідей көріністе
болуы мүмкін:
- оқиға ... ... жаңа ... пайда болуымен;
- белгілі бір сыртқы факторлардың ... ... ... өзгерістердің пайда болуы;
- оқиға болған жерден белгілі-бір заттардың жоғалуы.
Бұл іздердің криминалистикалық мәні – олар ... ... ... ... ... мен анықталады. ... ... ... туралы, олардың ерекшеліктері мен локализациялануы
туралы мәліметтердің жиынтығы-қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының
маңызды элементінің бірі болып ... ... ... ... ... ... сәтті түрде
ашу үшін қылмысты жасырудың әдістері туралы, жасыру орындарының түрлері мен
құрылысы туралы, жалған құжаттарды ... және ... ... ... ... де ... керек. Айталық, қылмыскердің заңсыз
байланысы мен қылмысты жасырудың ... ... ... ... ... туралы қылмыстық істер бойынша маңызы ерекше болады.
Қылмыс іздерін жасыруға бағытталған әрекеттер тергеуге ... ... және ... жою, ... ... фальсификация
түрінде көрініс табуы мүмкін ... ... ... қылмыс
субъектілеріменде, өзге де тұлғалармен де жасалуы мүмкін. Алайда ... ... ... ... мен оны ... ... ... әрекеттердің
арасына тендік белғісін қояды [68 стр. 10].
Бірақ біз бұл көзқараспен келіспейміз, ... ... ... ... өзінше дербес жүргізілуі мүмкін және ол жөнінде
қылмыскердің өзі де білмеуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... оның қан ... бар киімін жойып жіберуі.
Мұндағы жасыру қылмыстың жасалуының мән ... ... ... ... болып қалады. Ол белсенді және енжар нысанда болуы
мүмкін.
Жою – толығымен немесе бір ... ... ... жою ... әрекеттерден тұрады.
Бүркелу – қылмыскер туралы, қылмыстың қаруы және ... ... ... ... өзгерту мақсатында жүргізіледі. Ол әр түрлі
әрекеттермен жүзеге асырылуы мүмкін: объектілердің ... ... ... сырт ... өзгерту (грим, жалған мұрт, сақал, шаш қою
т.б.), жасалатын әрекеттермен қатар ... ... (мыс: ... ... ... ... отырып бұзу құралдарын пайдалану).
Фальсификация – яғни жалған түсініктеме беру, ... ... ... дәлелдемелер жасау, толық немесе бір бөлікте ... ... т.б. ... ... ... ... келтіруте болады.
Жәбірленуші тұлғасының криминалистикалық ерешеліктері. Қылмыстың
жекеленген түрлерінің криминалистикалық ... ... ... ... ... мәліметтердің алатын «орны
ерекше.
Ғалымдар мен ... ... ... ... ... ... ғана емес сондай-ақ ол әрекет ететін өмір жағдайымен,
жәбірленушінің жеке қасиеттері мен ... ... ... ... ... және оның ... ... пайда
болуы мен жүзеге асыруындағы рөлі ... ... ... ... ... ... деген қызығушылық мамандарда бұрыннан бері
пайда болғанына қарамастан ... ... ... ... құру тек екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана дами бастайды. XX
ғасырдың 40 жылдардың соңында криминалистикалық ... жаңа ... ... ... Ол латын тілінен аударғанда «victima» – жәбірленуші
және гректің «logos» -— білім, ғылым деген сөзінен ... Л.В. ... ... ... «жәбірленуші туралы» ілім [69
стр.4]. Оның жәбірленушінің тұлғасын зерттеумен айналысатын тарауын ... ... деп ... [70 стр.20].
Қылмыстың құрбаны – «қылмыстан жәбір көрген» деген ұғымға қарағанда
кең мағынаны біддіреді. ... ... – ол ... ... ... танылмағандығына қарамастан құқыққа қайшы әрекеттен дене,
моральдық немесе мүліктік зиян ... ... ... ... ... жәбірленуші-қылмыстық құқықтық ұғым деп те айтуға болады.
Қылмыстың жасалуына дейінгі, сол кездегі және ... ... ... ... оның ... ... ақпарат
маңызды криминалистикалық мәнге ие. Қылмыскер мен оның жәбірленушісі
қылмыстық қол сұғушылықтың ... ... ... ... ... мұнда
жәбірленуші кейде өзінің жүріс-тұрысымен өзіне қарсы бағытталған қылмыстың
жасалуына әсер етеді. Мысалы, әйелді зорлау істері бойынша ... ... ер ... ... құмарлықты туғызады, сөйтіп
сексуалдық қауіптілігін туындатады.
Міне бұл байланысты анықтау мен зерттеу, әсіресе тергеудің бастапқы
кезеңінде өте ... ... мен ... ... ... ... үш түрін көрсетуге болады: кездейсоқ, алдын-ала белгіленбеген
және алдын-ала белгіленген.
Кездейсоқ байланыс ... осы ... ... ... ... ... көп ... абайсыз қылмыстар кезінде туындайды және мұнда
олар өзара таныс болмауы да мүмкін.
Алдын-ала белгіленбеген қатынаста қылмыскер жәбірленушіні ... ... бір ... ... ... тандайды. Егер алдын-ала
белгіленбеген қарым-қатынаста қылмыскер сәйкес деген жәбірленушіні алдын-
ала белгілеген болса, алдын-ала белгіленген ... қол ... ... ... ... ... ... Мұндай жәбірленушілер
қылмыстың жасалуына дейін алдын-ала белгіленеді, мысалы, қылмыстың себебі
ретінде махаббат, жек ... ... ... т.б. ... ... ... ... жәбірленушінің рөлі тұрғысынан алғанда
жәбірленушілерді шартты түрде үш ... ... ... ... ... және ... (провоцирующий).
Жекелеген адамдар белгілі бір жағдайларға байланысты басқаларға
қарағанда жиі қол сұғушылықтың ... ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Виктимділіктің өзінің жеке, түрлік және топтық деген түрлері болады.
жәбірленушісі – ол ... ... ... ... ... құқыққа қайшы әрекеттен дене, моральдық немесе мүліктік зиян
шеккен адам. Мұндағы құрбан – ... ... ұғым деп те ... ... ... ... сол ... және содан кейінгі
жәбірленуші тұлғасының ерекшеліктерімен оның жүріс-тұрысы туралы ақпарат
маңызды ... ... ие. ... мен оның жәбірленушісі
қылмыстық қол ... ... ... өзара әрекет етеді, мұнда
жәбірленуші кейде өзінің жүріс-тұрысымен өзіне қарсы бағытталған қылмыстың
жасалуына әсер етеді. Мысалы, әйелді ... ... ... ... жүріс-тұрысы ер адамдарда жыныстық құмарлықты туғызады, сөйтіп
сексуалдық қауіптілігін туындатады.
Міне бұл байланысты анықтау мен зерттеу, әсіресе ... ... өте ... ... мен ... ... ... қарым-
қатынастың үш түрін көрсетуге болады: кездейсоқ, алдын-ала белгіленбеген
және алдын-ала белгіленген.
Кездейсоқ байланыс туындайды осы ... ... ... тыс.
Мұндай байланыс көп жағдайда абайсыз қылмыстар кезінде туындайды және мұнда
олар өзара таныс болмауы да ... ... ... қылмыскер жәбірленушіні кездейсоқ
емес, белгілі бір факторлар, алғышарттар бойынша тандайды. Егер ... ... ... ... деген жәбірленушіні алдын-
ала белгілеген болса, алдын-ала белгіленген қарым-қатынаста қол ... ... ... ... ... ... ... жәбірленушілер
қылмыстың жасалуына дейін алдын-ала белгіленеді, мысалы, қылмыстың себебі
ретінде махаббат, жек көрушілік, қызғаныш немесе т.б. ... ... ... ... ... рөлі ... ... шартты түрде үш типке белуге ... ... ... және ... ... ... белгілі бір жағдайларға ... ... жиі қол ... құрбаны болуға қабілетті болады. ... ... ... деп ... ... жеке, түрлік және топтық деген түрлері болады.
Жеке виктимділік-нақты индивидтің биофизикалық, ... ... ... ... белгілі бір өмір жағдайында кылмыстың
құрбаны болуға қабілеті. Түрлік ...... ... ... ... ... ... Топтық виктимділік дегеніміз-
ұқсас әлеумттік, бофизикалық, психологиялық қабілеттерге ие ... ... үшін ... ... ... тәжірибе көрсеткендей
жәбірленуші болу мүмкіндігі адамның белгілі бір жеке ... ... ... ... ... ... ол ... құрайтын бірқатар шарттарға да байланысты болады. Бұл ... ... ... кәсіпкерлерді, жезөкшелерді, таксистерді,
инкассаторларды жатқызуға болады.
Тұлға туралы және жәбірленушінің жүріс-тұрысының ерекшеліктері туралы
мәліметтердің ... ... ... ... кейбір мәліметтерде көрінеді (жынысы, жасы, білімі, отбасылық
және әлеуметтік жағдайы). Бұл мәліметтердің ... ... түрі үшін ... ... Бір ... жасы жеке және ... қарым-қатынасының мәліметтерінің криминалистикалық мәні жоғары
болса, екінші жағдайда психикалық және физикалық ерекшеліктерінің, ... ... мәні ... болады.
Жәбірленушінің тұлғасы туралы ... ... ... ... ... ... ... мысалы жауап алу кезінде,
психологиялық контакт орнату үшін маңызы зор.
Жасалған қылмыстың нәтижесінде ... ... ... ... қорқыныш, реніш, ұятты және т.б. бастан кешеді.
Ол ... ... ... әсер ... және ... ... ... барысының объективтілігі туралы сенімсіздіктер ... ... ... ... қатысты шыдамдылық пен әдептілік
танытып, психологиялық қарым қатынас орнату үшін белгілі тактикалық әдіс -
тәсілдерді қолдануы ... осы ... ... кезінде біз жәбірленуші тұлғасының
типологиялық ерекшеліктерін қылмыстық қол ... ... ... ... ... сипаттамасының құрылымында
маңызды орынға ие екендігін көрсеттік.
III ТАРАУ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ САЛАСЫНДАҒЫ ҚЫЛМЫСТАРДЫ ТЕРГЕУ.
3.1. Экономикалық ... ... ... криминалистикалық
классификациясы.
Кез келген қылмыспен күрестің криминалистикалық әдіс-тәсілдерін құру
кезінде ... ... ... ... алу ... Ол үшін ең ... ... «криминалистикалық маңызы бар негіздер бойынша»
жүйелеу керек, яғни ... ... ... ... ... қажет [71.стр.35].
Заң әдебиеттерінде классификациялық ... ... және ... ... қылмыстық құқықтық
классификациямен арақатынасы туралы әр түрлі көзқарастар бар.
Ең алғаш А.Н.Васильев пен ... ... ... бар ... ... ... ұсынған еді [66.стр.425], яғни бұл
топтастыру келесі белгілер бойынша жүргізілуі керек еді: «қылмысты жасау
әдісі, ... ... мен ... ... құрылу мехнизмі
бойынша».
Бұдан кешірек А.Н.Васильев өзінің позициясын өзгерте ... екі ... ... ... ... ситуация бойынша және
криминалистикалық сипаттама бойынша топтастыру керек дейді [11.стр.25].
Н.Ф.Герасимов бірнеше негіздер ... ... ... ... ... және топтық белгілері бойынша, қылмысты жасау
әдісі, ... ... ... ... ... қылмысты жасау
орны [8.стр.151].
И.А.Возгрин үш негіз жеткілікті деп есептейді: қылмысты ... ... және ... ... ... [72.стр.43].
Алайда бұл авторлар классификациялау кезінде қылмыстық ... ... Ал бұл ... ... ... мәні ... бар ... тобын тергеу үшін жалпы әдістемелік ... үшін ... ... ... ... ... ... Р.С.Белкин,
И.Ф.Герасимов және т.б. қылмыстардың криминалистикалық классификациясын
жүргізу кезінде міндетті түрде қылмыстық-құқықтық ... ... атап ... ... ... ... ... ... қол ... ... қылмыстық құқықтық классификация енуі керек.
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың ... ... ... ... ... бар қылмыстар енгізіледі. Бізбен зерттеліп
отырған санаттағы қылмыстар үшін ... ... ... ... ... ... экономикалық қылмыстарды келесідей етіп ... ... ... және ... кәсіпорында, ұйымдарға
экономикалық, шаруашылық функцияларды атқаратын тұлғалармен ... ... қол ... ... ... ... ... қауіпті
әрекет» [73].
Экономикалық қылмыстарға Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексінің 7-
ші тарауы арналған. Осы тарауға енген ... ... ... қызметтің әр түрлі саласында көрініс табады.
Экономика саласындағы қылмыстар, әдетте, жалған ... ... ақша - ... ... операцияларды атқару арқылы жасалады
және қылмыскердің бұл әрекеттері экономикалық ... ... ... алу жүйесінде, ал ең соңында бухгалтерлік және тауар –
ақша құжаттарында тікелей ... ... ... көрініс табады. Сондықтан да
мұндай қылмыстарды ашу дәлелдеудің жалпы әдістері мен тәсілдерін қолдану
арқылы ұқсас ... ... мен ... ... қылмыстарда осындай «жалпы белгілердің» болуы олардың
жалпы криминалистикалық сипаттамасын беруге және оларды тергеу үшін ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Сонымен, қорытындылай келе криминалистикалық классификация дегеніміз –
қылмыстарды ... ... және ... алу бойынша жалпы әдістемелік
ұсыныстарды құру үшін ұқсас қылмыс құрамдарын криминалистикалық мәні бар
белгілері ... бір ... ... Экономикалық контрабанданың криминалистикалық сипаттамасы.
Қылмыс ол әлеуметтік құбылыс, қылмыстық құбылыстардың белгілі бір
жиынтығы.
Қылмыстылықпен күрес жүргізетін мемлекет пен ... ... ... ... ... ... есепке алудың өзі белгілі бір уақыт
арасында белгілі бір ... ... ... ... ... фактілердің мықты шегін құру міндетін шешуге ... ... ... ... ... қылмыстардан тыс бұл органдарға белгісіз болып
қалған, бірақ негізінде орын алған басқа да ... бар. Бұл ... ... деп ... ... ... ... әдістерін құру-бұл қылмыс кімнен
жасырынды деген сұраққа жауап іздеумен ... Әр ... кез ... сияқты қандай да бір заттармен, ... ... ... ... ... ғана ... ... Ал мұның өзі қылмыс
жөнінде ақпараттың толық жасырылуын мүмкін емес ... ... ... ... ... деп ... қылмыстарды тергеу және қарау
заңмен құқық ... ... ... ... ... ... Мұндай органдарға сот, прокуратура, ІІМ органдары, ҰҚК жатады.
Қылмыстың алдын алу үшін жасырын қылмыстарды ... мәні өте ... ең ... а) осы ... ... ... осы ... белгілі бір уақыт аралығындағы қылмыстылықтың нақты жағдайын
анықтау үшін; б) сол ... және сол ... ... ... анықтау үшін; в) қылмыспен келтірілген зиянның мөлшерін анықтау
үшін; г) қылмыстың жасалуына әсер еткен жағдайларды анықтап, ... ... ... ... д) ... ... үшін ... Кейбір криминалисттер дұрыс көрсететіндей, латенттік
қылмыстарды анықтау және оның қысқартылуы ... ... ... ... ... ... оң әсерін тигізеді және қылмыстық
жазалаудың алдын алу әрекетін күшейтеді.
Міне, осы латенттік қылмыстардың бірі ол экономикалық ... ... contra ... және bапdо ... жарлығы сөзінен)
– мемлекеттік шекарадан тауарларды, құндылықтарды және өзге де заттарды
заңсыз өткізу [74].
Жаңа қазақстандық ... ... ... ... атқаратын
маңызды салалардың бірі – ол Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық
қызметі. Алайда жаңа ... ... ... ... ... оның ... ... теріс құбылыстар анықталып жатыр,
соның ішінде кеден және ... ... ... ал кей кездері
мемлекетке орны ... ... ... пен ... зиян ... ... қызмет саласында бұзушылықтардың таралуына әсер
ететін бірқатар шарттар бар. Атап ... ... ... нарықтық
қатынас орнатып, дамытуда тәжірибенің жеткіліксіздігі, министрліктермен,
ведомстволармен, облыс әкімшілік басқармалармен ... ... ... өнімдерін шығаруға құқық беретін ... беру ... ... ... ... ... ... контрабанда қылмыстарының күрт өсуі байқалуда.
Егер 1988 жылы Қазақстанның мемлекеттік қауіпсіздік органдарының тергеулік
бөлімшелерімен ... КСР ... 64-ші бабы ... тек бір ... іс
қозғалған болса, 1993 жылы – 40,1995 жылы-157, 2003 жылы - 666 іс қозғалды.
Контрабанданың, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... себебі кеден, қылмыстық, қылмыстық іс
жүргізу заңдарының қазіргі кезеңдік ... ... ... болып
табылады деп есептейміз.
ҚР ҚК-нің 209-шы бабына ... ... ... дегеніміз
Қазақстан Республикасының кедендік шекарасынан кеден бақылауын жанай немесе
одан жасырын, не құжаттарды немесе кедендік теңдестіру ... ... ... ... ... өзге де заттарды, не декларацияланбаумен
ұштасқан кедендік шекарадан өткізуге ... ... ... ... кедендік шекара арқылы өткізудің арнайы ережелері белгіленген
тауарларды, заттар мен құндылықтарды ірі мөлшерде өткізу.
Контрабанданың криминалистикалық ... ... ... типтік ситуациялар;
- Контрабанданың заты;
- контрабанданы жасау және жасыру әдістері;
- Қылмыскер тұлғасының ... ... ... ... ... ... ... типтік ситуациялар.
Сот – тергеу тәжірибесі көрсеткендей, контрабанданы ... ... үш ... ситуацияны атап ... ... ... барлық белгілері анық ... ... ... ... ... және оны ... тұлға да белгілі;
б) Контрабанданың белгілері бар, бірақ оны жасаған тұлға ... ... ... ... материалдарын жүзеге асырудың әдісі
ретіндегі ... істі ... ... ситуацияға сәйкес қиындықтар тууы мүмкін, егер қарау
кезінде ... ... жеке ... ... ... ... ... бөлігі екендігі анықталса. Мұндай жағдайларда қылмыстарды
тергеу белсенді жеделдік тексеру ұштаса отырып ... ... ... ... оның ... да атқарушылары мен
көмектесушілерін анықтауға, қылмыстық әрекеттің барлық фактілерін анықтауға
бағытталады.
Екінші типтік ... ең ... ... ... ... толық көлемі де, оған қатысы бар ... да ... ... ... ең алдымен ІІМ есептері бойынша контрабандисттің
тұлғасын, оның байланыстарын және ... ... ... ... ... ... табуға бағытталады.
Үшінші ситуациада, әдетте, жедел тексеру ... ... ... олардың байланыстары туралы,
контрабанданы ... ... және ... ... ... туралы
материалдар бар. Бұл, әдетте, орнында ... ... орын ... ... ... ... барысында белгілі қылмыстық әрекеттердің
фактілері дәлелденеді, белгісіз эпизодтар ... ... ... ... ... ... ... жағдайларымен және тергеудің бастапқы кезеңінде
қалыптасқан ситуацияға ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарының заты ретінде тауарлар және өзге де заттар
көрініс табады.
18-ші шілде 1997 жылғы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ... ... ... ... заты ... кез ... ... заттары, оның ішінде валюталық құндылықтар, электр, жылу немесе
энергияның басқа да түрлері мен көлік құралдары деп ... ... ... халықтың көркем, ғылыми, тарихи және археологиялық байлығы
ретінде мәні бар ... ... ... ... ... кету ... ... мен өсімдіктердің түрлері, олардың бөлігі мен ауытқулары
(содан ... ... ... ... да айналыстан алынбаған
заттарды немесе айналысы шектелмеген заттарды (мысалы, ... ... ... ... заттар және т.б.) жатқызамыз [75].
Мұнымен қатар «Қазақстан Республикасының Кеден Кодексіне» сәйкес тауар
дегеніміз – Қазақстан Республикасының кедендік шекарасы арқылы ... оның ... ... ... ... ... энергияның
электр, жылу және өзге де түрлері, сондай- ақ көлік құралдары, бұған осы
баптың 43-ші ... ... ... ... ... Ал ... сәйкес көлік құралы-халықаралық тасымалдауды жүзеге ... ... және осы ... құралдарымен бірге тасымалданатын болса, олар
үшін техникалық паспортпен немесе техникалық формулярной ... ... ... мен ... ... конструкциясында
көзделген май құю ыдыстарындағы жанар-жағармай материалдары мен салқындату
сұйықтарын қоса ... ... ішкі су, әуе ... механикалық көлік
құралы [76]. Мұнымен қатар осы қылмыстың заты ретінде кеден шекарасы арқылы
өткізуге тыйым салынған немесе шек ... ... ... ... ... ... ... ережелер бар. Кеден шекарасы арқылы өткізілуге
тыйым салынған заттардың тізімі 19 ... 1993 ... ... және оларды Қазақстан Республикасының шекарасы арқылы өткізу
тәртібі туралы» Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің Қаулысының ... ... ... Оған ... және ... ... ... соғысты, террорды, ... ... ... және бейнелеу материалдары, сондай-ақ ... ... өнер ... көне ... және ... ... ... ғылыми және мәдени құндылығы бар заттар, есіртке затына
жатпайтын ... ... ... байланыс құралдары
және жоғары жиілікті құрылған ... ... ... ... басқа), коллекциялық және ... ... ... ... авто, мото көлік құралдары және
басқалар кірген [77].
Контрабанданы ... және ... ... жасау әдістеріне контрабанда заттарын алу, сақтау, кеден
шекаралары арқылы өткізу, сондай-ақ сол заттарды ... ... ... мұнда контрабандалық қызметгі жасыру мен бүркеу ... ... ... ... ...... Республикасы аумағының
шектері, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың ... ...... ... ... ... ... белгілейтін сызық
пен осы сызық бойынша өтетін ... ... ... ... ... ... ... аумақ,
аумақтық сулар (теңіз) және ішкі сулар, олардың үстіндегі әуе ... ... ... ... ... ... жасанды
аралдар, қондырғылар, ғимараттар және кеден ісі саласында ... ... ғана ... өзге де ... ... шекара Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасына дәл келуі
мүмкін, алайда кеден ... ... ие ... ... ... ... алыс орналасуы мүмкін.
Контрабандалық тауарларды алу ... ... де – ... ... ... ... т.б., ... заңсыз әдістермен де, негізінен
талан-тараж арқылы жүзеге асуы мүмкін. Тауарлардың қасиеттері мен ... ... ... ... ... ... олар ... складтарда немесе жасырын түрде жасыру орындарында сақталуы мүмкін.
Заңсыз алып өту, өткізу бекеттерінде және ... ... ... ... алып өту ... басқа жерлерде де, сондай-ақ бұл
жерлерден тыс та (жасырын жолмен) жүргізіледі.
Контрабанда қылмыстарын жасаудың келесідей әдістері ... ... ... ... ... құнды заттар мен нәрселерді
жасыру;
- оларды ... ... тыс алып ... ... ... немесе бұрыс мәлімдеу;
- кедендік және басқа құжаттарды немесе кедендік ... ... ... ... ... кедендік бақылаудан жасыру тауарларды, басқа құнды заттарды
және нәрселерді кедендік бақылаудан тығу, оларды ... ... ... қиындататын құпия орындарды немесе басқа ... ... бір ... ... ... түрін беру болып табылады. Көп жағдайларда
бұл заттар киімде, ішкі ... ... ... заколкаларда, сөмкелерде,
басқа заттардың арасында (мысалы, ... ... ... ... ... тесіктерінце т.б. жасырылуы мүмкін.
Кедендік бақылаудан тыс контрабандалық заттардың орнын ... ... ... мен ... ... белгілеген кедендік
құжат толтырылатын кеден бекеттерінен және басқа орындардан тыс, сондай-ақ
белгіленген уақыттан тыс өткізіп жіберу және алып өту ... ... және ... құжаттарды немесе кедендікке теңестірілген
құжаттарды жалған пайдалану кедендік органдарға, сондай-ақ шекара бақылауын
жүзеге асыратын ... ... ... ... алынған, қолдан жасалған,
сондай-ақ жалған мәліметтермен толтырылған құжаттарды ... ... ... ... ... және осы ... кедендікке
теңестірілген құралдарды немесе басқа ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Мәлімдемеу немесе бұрыс мәлімдеу азаматтық айналымнан алынған
тауарларды ... ... ... мен ... орын ... тыйым
салынған немесе шек қойылған заңмен белгіленген ... ... ... жасыру міндетін орындамау немесе тиісті түрде орындамау.
Контрабандалық қызмет тек сол заттарды жинау, сату, ... ... ... ... ғана ... ... ... бұл
конспирацияланған құрылымдарға ұрлықпен айналысатын жекелеген азаматтарды
да тартумен сипатталады.
Сонымен ... ... ... ... топ арқылы жасау
да кеңінен етек жаюда. ... ... ... жасырудың әдістері мен ... ... ... ... ... тәсілдерін қолданады.
Шет елге тауарды шығарумен қатар кері процесс ... ... ЭЕМ, ... ... ... ... ... контрабандалық
жолмен кіргізу де даму үстінде. Қылмыстық құрылымдардың ұйымдастырушылары
ұқсас шет ел құрылымдарымен бірлесе отырып қылмыстық ... ... ... кеден, салық құрылымдарының, ІІМ-нің және әкімшіліктердің
қызметкерлерімен ... ... ... ... ... «гүлдене» береді.
Ұйымдасқан қылмыстық әрекет жергілікті билік органдарының, кедендік
және салық ... ... ... ... ... ... ... жағдайда да сол ... ... ... ... ... ... Оған ... ұйымдасқан қылмыстылық
экономикаға, ұлттық қатынастарға, саясатқа еніп, билік, ... ... ... ... жүргізеді, халықты қорқытады, мемлекеттік
және кедендік шекарадан тыста шығады; криминалдық бизнестің ... ... ... ... ... жезөкшелік осының толық бақылауында
болады.
Тауарларды, құндылықтарды және өзге де заттарды мемлекеттік шекарадан
бірнеше рет алып ... ... ... тек ... ... тән
белгі болып табылады, ал бұдан басқа да қылмыстық топты құру – ол ... бір ... ... үшін де ... ... саны әр ... де ... қылмыстық топтың, нақты
айтсақ контрабандамен айналысатын ... ... ... ... ... ... қылмысты жасау үшін ... жою ... ... ... Ал оның өзі ... қылмыстық топтың мүшелерінің қажетті санын, олардың бір біріне
бағыныштылық деңгейін т.б. анықтайды.
Мамандар жедел-іздестіру қызметінің қылмыстық ... ... «... ТМД ... тән ... қызметтің белгілерін»
атап көрсетті. Оған сәйкес:
- қызмет ету механизмі ... ... ... ... сипатының болуы (айталық, сол ... ... ... буындардың болуы);
- кедендік құжаттарда декларацияланатын жүктің атауларын өзгерту;
- кедендік декларацияда ... ... ... ... әкелінетін не алып ... ... саны ... асып кету тән [78.стр,64].
Контрабанда қылмыскерінің тұлғасы.
Контрабанданың субъектілері болып 16 ... ... ... ... шет ел ... және ... жоқ тұлғалар
табылады. Көп жағдайда бұл 20-60 жас ... ер ... ... ... көп ... ... қылмыстық топтардың мүшелерімен
жасалады.
Контрабанда қылмысының ... ... ... де атап
өткенді жөн көріп отырмыз. Мұндай тұлғалар, ... ... ... ... білетін, контрабанданы жүзеге асырудың әдістері туралы
түсініктері бар, адамдармен тез тіл табысатын, тәуекелге дайын ... өзі ... мол, ... ... әйел ... ер ... ... азырақ кездеседі.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек 40 жасқа дейінгі контрабандист ... 85,9 % ... әйел ... 74,8 % ... ... арасында тұрмыс
құрмағандары 84 % құрайды. Қылмыскер тұлғасының жынысы көп ... ... ... ... ... ... газ, мұнай
т.б. тауарларды контрабандалық жолмен өткізуге көбіне ер адамдар барса,
азық-түлік, шет ел ... ... ... ... ... жолмен өткізудің қылмыскері ретінде, негізінен, әйел ... ... ... лауазыдық қызметін пайдаланып жасаған
контрабанданың қоғамға қауіптілігі жоғары ... ... ... тұлға
мемлекеттік шекара арқылы тауарларды өткізу үшін ... ... ... ... ... ... ... контрабанда
жасау бір уақытты екі шарттың болуын талап етеді: тұлғада лауазымдық
жағдайының ... және ... және өзге де ... шекарадан
заңсыз алмастыру кезінде өзінің лауазымдық қызметін пайдалану.
Ғылымда да, тәжірибеде де лауазымды ... ... ... ... бойынша субъектілердің шеңбері нақты анықталмаған. Ал
бұл ... ... бұл ... ... кезінде үлкен қателіктердің орын
алуына алып келеді.
Кейбір ғалымдар (С.В.Дьяков, В А. Владимиров) лауазымдық ... ... ... ... ... ... ... жағдайы кедендік бақылауды жүзеге асыруға немесе кедендік
тексерусіз шекарадан тауарларды өткізуге құқық ... ... ... ... [79].
Басқа ғалымдардың (А.А.Федосеев, Б.М.Угаров) пікірі бойынша
мұндайларға өзінің ... ... ... ... ... ... заңсыз өткізу үшін пайдаланатын кез келген ... ... ... 18 ... 1997 ... ... үшін ... жауапкершілік
жөніндегі заңдарды қолдану тәжірибесі туралы» Қазақстан ... Соты ... N10 ... ... «Өз ... ... ... жасаған лауазымды тұлға деп, қызмет парызы ... ... ... бақылауды жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының кедендік
шекарасы арқылы өткізілетін тауарлар мен басқа ... ... және ... ... тиісті ықпал жасайтын және шекарадан өтуге рұқсат беретін
адамды айтады « [75].
3.3 ... мен ... - ... қызметкерлерінің
экономикалық контрабанда қылмыстарын ашумен тергеудегі өзара қарым -
қатынастарының мәселелері.
Соңғы кездері контрабандалық қызмет бірқатар ... ... ... ... ... ... ... жиірек кездесе
бастады. Көбісі контрабандалық операциялардан түсетін түсімдер есебінде күн
көре бастады.
Ұйымдасқан ... ... шет ел және ... ... және ... ... органдарының қызметкерлерінің
көмектерін пайдалана бастады, ... ... ... ... ... ... күрес әлі де ҰҚК, Кеден органдарының жедел іздестіру
және тергеу бөлімшелерінің қызметінің ... ... бірі ... ... ... соның ішінде экономикалық контрабанданың сәтті
түрде ашылуы көп ... ... ... ... толық және нақты
түрде бекітілгендігіне байланысты болады.
Анықгалған қылмыстың мән ... мен оның ... тез, ... ... ... ... үлкен рөлді анықтау органдары атқаруы ... орай ... ... контрабанда істері бойынша анықтау
жүргізілмейді.
ҚР КІЖК-нің 65-ші бабының 2-ші бөлігінің 5-ші ... ... ... – контрабанда және кедендік төлемдерді төлеуден жалтару
қылмыстары туралы істер бойынша анықтау органдары болып табылатындығын ... жөн. ҚР ... 285-ші ... 2-ші ... 9-шы ... ... ҚК-нің 209-шы бабының 1-ші және 250-ші баптың 1-ші бөліктерімен
көзделген қылмыстар ... ... ... ... кеден органдары жүзеге
асыра алады.
Мұнымен қатар кеден органдарының жүйесіндегі анықтау бөлімшелерімен
қатар кедендік құқық ... ... ... ... алу бойынша
жедел-іздестіру шараларын жүзеге асыруға жауапты ... бар. ... ... ... ... ... ... бұзушылықтар
бойынша күрес топтары. Осы ... ... ... ... материалдар келіп түседі. Өз кезегінде анықтау органдары анықтау
аяқталғаннан кейін (10 күн, ерекше жағдайларда анықтау органының ... ... ... ... ... ол прокурорға сотқа жіберуі ... ... ... ... ... мен ... органдары белсенді
түрде өзара әрекеттесудің орнына тергеушілер қылмыстық істі тергей отырып
кеден органдарымен ... ... ал ... органдары жасалған жұмыстың
нәтижелерінің көшірмесін сұратпайды. Соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... және бұл екі ... бір
іс бойынша әр түрлі қарама-қарсы шешім шығарады. Ал оның ... ... ... ... ... ... нормалары бойынша қате
саралау жүргізіледі, қылмыстық іс негізсіз қысқартылады, құқық ... ... ... тәркіленуге жататын тауарлар қайтарылып
берілуі мүмкін.
Ал, егер ... ... мен ... органдарының өзара әрекет етуі
дұрыс ұйымдастырылса, ... ... ... орын алу ... ... ... қызметі барысында кеден органдарының дәлелдемелерді
жинаудағы кең мүкіндіктерін пайдалануы керек.
Тергеуші мен кеден органдарының өзара әрекет ... ең ... ... ... ... бөлімшелерінің қызметкерлерін тергеу- жедел
тобының құрамына енгізу.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, біз осы ... ... ... ... ... ... ... сипаттамасы ғылыми категория ретінде
теориялық және тәжірибелік маңызға ие. Қылмыстардың криминалистикалық
сипаттамасы, біздің ойымызша, ... ... ... ... ... ... ... категория. Бұл категорияның ... ... ... нақты тәжірибелік қызметі үшін пайдалы болатын білімдер
мен ... ... яғни ... ... ... ашылуына әсер ететін криминалистикалық маңызы бар мәліметтердің
жиынтығы.
2. Ол құқық қорғау ... ... ... ... үшін ... мәні бар. ... ... қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасының мән-жайларын білу-
тергеудің дұрыс құралдары мен ... оның ... ... ашып, тергеу үшін ұсыныстар сипатындағы бағдар береді.
3. ... ... ... ... біздің
пікіріміз-оның құрылымына келесі элементтер енуі керек деп есептейміз:
типтік тергеу ... ... ... ... ... қол
сұғушылықтың заты, қылмысты жасау және жасыру әдістері, қылмыстың жасалу
механизмі, ... ... ... ... тұлғасының
криминалистикалық ерекшеліктері, жәбірленуші тұлғасының криминалистикалық
ерекшеліктері.
4. Криминалист ғалымдардың кейбіреулері, мысалы, атап айтсақ ... ... ... бір ... ... бастапқы тергеу
ситуациясын атап көрсетеді. Ал ... ... ... бастапқы
тергеу ситуациясы-жеке әдістемені құру үшін ... ... ал ... криминалистикалық сипаттамасының ... ашу ... ... ... тергеу ситуациясы ұғымын қолданғанды жөн көріп
отырмыз.
5. Қылмыскер ... ... ... ... ... қасиеттерінен қатар оның биологиялық ерекшеліктері де
зерттелуі тиіс. Өйткені бұл ... ... ... ... ... ... мен ... әрекеттерін жүргізу барысында
пайдаланылады және жасалған қылмыс бойынша ... ... алу ... ... ... табылады.
6. Экономикалық контрабанда жөніндегі ... ... ... көп ... қысқартылып жатады. Оның себебі-
осы санаттағы істерді ... ... ... ... органдарының қызметкерлерінің кәсіби ... ... ... ... ведомстволық бақылаудың жүргізілуі, материалды
жинау мен ... ... ... ... ... ... кезінде қылмыстық іс жүргізу зандарының нормаларын бұза ... ... ... ... ... ... ... заңсыз тоқтата тұру мен қысқартудың орын ... ... ... ... ... қадағалаудың сапасын жоғарылату керек
деп есептейміз.
7. ... ... тек ... ... ... ... ... Өркениет тарихы, мемлекет пен құқықтың дамуы
көрсеткендей, қылмыстық ... ... ... мен санкцияларды ғана
қолдану арқылы бір де бір ... әлі ... ... қылмыстылықпен күрестің
жалпы және экономикалық контрабандамен жеке ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Сонымен қатар қылмыстық құқықтық
шаралар арнайы реттеуде ... ... ... ... және ... позициясы бар. Ол бұл мәселенің қылмыстық іс
жүргізушілдік, халықаралық, кедендік, мемлекеттік-құқықтық нормалармен
реттелетіндігімен ... Осы ... ... әрекет етуі үшін
бірыңғай құқықтық негіз құрылған ... ғана ... ... ... деп айта аламыз.
8. Мемлекеттік және құқық қорғаушы органдардың жұмысының ... ... құру мен ... ... ... ... ... саласында заңдылықтың бұзылуымен күресте, латенттік
кеден кылмыстарының алдын ... ... ... ... кесте. Алматы қалалық Кеден басқармасымен ... ... ... ... контрабанданы жасау кезінде алынып өтілген
заттар
|Валюта |Жануарлар ... ... ... ... ... | ... ... | |
| | | | | |
|6 |11 |10 |13 |15 ... |20% |18% |24% |27% ... ... ... ... ... басқармсымен қозғалған қылмыстық
істер бойынша контрабанданы жасаған тұлғалардың ... ... ... |Шет ел ... ... |7 ... |35% ... ... ... қалалық сотымен сотталған тұлғалардың азаматтығы
|Қазақстан Республикасының азаматтары |Шет ел азаматтары |
|8 |4 ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық
істердің материалдары бойынша Қазақстан Республикасының Кедендік немесе
Мемлекеттік шекарадан өтудің ... ... тыс ... ... ... және т.б. |
|алып өту ... ... алып өту ... ... |
| | ... арқылы алып |
| | |өту |
|9 |6 |5 ... |30% |25% ... ... ... К ... об особенностях расследования отдельных видов и ... В ... ... ... отдельных видов и групп
преступлений. Свердловск, 1980.
2. Коновалова В.Е.,Колесниченко ... ... Сб. ... тр. ... ... ... и ... экспертиза. Вып. 10. Киев, 1973.
4. Советский энциклопедический словарь. Москва, 1982; Кондаков Н.И.
Логический словарь-справочник. Москва, 1975
5. Ожегов С.И. ... ... ... ... ... ... См. ст.Герасимова И.Ф.,Турчина ... А.Г. В ... ... ... 1985.
7. Колесниченко А.Н. Научные и правовые основы методики расследования
отдельных ... ... ... ... ... ... ... Герасимов И.Ф. Некоторые проблемы ... ... ... ... Л.Я. ... ... и криминалистические
характеристики преступлений. Свердловск, 1978; Белкин Р.С., ... А. ... ... или ... ... в ... Соц.законность 1987-
9.
10. Басалаев А.Н., Руняев В.А. Криминалистическая характеристика
преступлений. В кн. Методика расследования преступлений ... ... ... О ... ... преступлений. В
кн. Методика расследования преступлений (Общ.положения), М. 1976.
12. Герасимов И.Ф. Криминалистическая ... ... ... частных методик. В кн. Криминалистические характеристики
в ... ... ... ... ... ... А. М. Проблема ... ... ... ... М., ... ... И.Н. ... руководство к расследованию преступлений.
М.Д 924; Криминалистика. М.1936. кн.П.; Голунский С.А., Шавер ... ... ... отдельных видов преступлений.
М.1939.
15. Громов В. Методика расследования преступлений. М. 1929.; Голунский
С.А. Шавер Б.М.Указ.соч.; Евгеньев М.Е. ... и ... ... ... ... В. Материальная истина и научно-уголовная техника. М,. 1930.
16. Громов В. Методика расследования преступлений. М., 1930.
17. ... М., 1936. ... ... ... ... М., 1929.
18. Джакишев Е.Г. Криминалистическая ... и ее роль ... ... ... ... и ... и информационного обеспечения предварительного следствия.
Уфа.,1989.
19. Мозговых Г.А. ... ... ... ... и ... подлежащие доказыванию
при их расследований /Теоретические и практические ... ... ... ... Р.С. ... энциклопедия. М.,1997.
21. Крылов И.Ф. Криминалистическая характеристика и ее ... ... ... ... и в вузовской программе. /Криминалистическая
характеристика преступлений. Сб.научн.тр. М.1984.
22. Тарасов-Родионов П.И. ... и ... ... Вып. 1. М. ... ... Л.А. ... и предупреждение хищений, совершаемых
при производстве строительных работ Автореферат канд.дисс. М.,1966.
24. ... С.П. ... ... ... видов
преступлений. В кн. Криминалистика и судебная экспертиза. Вып. 10. ... ... В.Г., ... В.А. О криминалистической характеристике
преступлений. Вопросы борьбы с престулностью. Вып. 25. М., ... ... И.Ф., ... А.Ф. Криминалистическая характеристика
преступлении /Криминалистика. М., 1988.
27. Возгрин И.А. Общие ... ... ... М., ... ... Н.А. Криминалистические характеристики преступлений
и следственные ... в ... ... ... ... ... Р.С. Курс криминалистики. В 3-х ... том ... ... ... и ... М., 1997.
30. Джакишев Е.Г. Проблемы совершенствования ... и ... ... с ... и ... ... в ... экономики. Автореферат докт. дисс. А., 1994.
31. Лузгин И.М. Некоторые аспекты криминалистической характеристики и
место в ней ... о ... ... ... ... Сб. ... тр. М. 1984.
32. Мозговых Г.А. Криминалистическая характеристика преступлений А.,
2002.
33. Якимов И.Н. Криминалистика. Кн. П. М., ... ... Н.П. ... характеристика пеступлений
/Криминалистика. Уч. М., 2000.
35. Криминалистика. Под ред. Н.П. Яблокова. М. 1990.
36. Криминалистика. Уч. для ... Отв. ред. Н.П. ... М. ... ... Уч. Под ред. И.Ф. ... Н.А. ... М.
1984.
38. Криминалистика. Под ред. В.А. Образцова. М., ... ... Уч. для ... Под ред. А.Г. ... ... М. ... Криминалистика. Уч. для вузов. Под ред. И.Ф. ... М. ... ... Н.А. ... криминалистика: система понятии.
42. Густов Г.А. Криминалистическая характеристика ... ... тр. М., ... Радаев В.В. Криминалистические характеристики преступлений и
ее использование в ... ... ... 1987.
44. Гавло В.К. К вопросу о криминалистической ... ... ... ... ... с ... ... Селиванов Н.А. Комментарии к статье Белкина Р. Быховского
И.,ДуловаА. Модное ... или ... ... в ... /Соц.
законность. 1987-9.
46. Белкин Р., Дулов А., Быховский И. «Модное ... или ... в ... ... ... ... А.А. О ... понятия криминалистической
характеристики ... ... ... Сб. ... тр. М., 1984
48. Колесниченко А.Н. ... ... ... ... ... В ... проблемы советской криминалистики. М. 1980.
49. Шиканов В.И. Теоретические основы ... ... ... преступлений. Иркутск, 1983.
50. Ледащев В.А. ... ... ... для ... ... правоохранительных
органов. Криминалистическая характеристика преступлений. Сб.науч. тр.
М., ... ... А.В. ... ... ... Лекция.
Горький, 1981.
52. Селиванов Н.А. Поиск аналогов по делам об убийствах. М. 1987.
53. ... Н.А. ... ... преступлений
и следственные ситуации в методике расследования /Соц. ... ... ... И.С., ... Г.И., ... Н.И. Курс ... шк. ... Шиканов В. И. О междисциплинарной характеристике отдельных ... ... ... ... Сб. ... Москва. 1984.
56. Белкин Р.С. Криминалистика: проблемы, тенденций, перспективы. ... к ... ... Юр. Лит., 1988., ... И.А. ... положения
в методике расследования отдельных ... ... ... 1976.
57. Драпкин Л.Я. Понятие и ... ... ... ... и ... ... Науч. ... ... ... ... Свердловск., 1975.
58. Ведерников Н.Т. ... ... и ... ... ... В.И. ... познания сущности. Москва.,1980., Кондаков
Г.И. Логический словарь- справочник. Москва.,1975., Философский словарь.
Москва., ... ... Н.Т. ... ... и ... ... и методика изучения). Томск., 1978.
61. Васильев В.Г. Юридическая психология. СПб. 1997., Чуфаровский Ю.В.
Юридическая психология. ... ... Г.А. ... ... учения о навыках.
Москва., 1968.
63. Снетков В.А. Проблема криминалистического установления личности
//50 лет НИИ ... ... ... Поврезнюк Г.И. Проблема криминалистического установления личности
по признакам внешности человека //Вестник КазГУ. Серия ... ... ... ... Р.С. ... ... преступлений//
криминалистика социалистичуских стран. Под ред. В.Я.Колдина. Москва.,
юрлит.1986.
66. ... Уч. Под ред. ... А.Н. ... ... ... Р.С. ... Учебный словарь справочник. М.Д999.
68. Зуйков Г.Г. Криминалистическое учение о способе ... ... ... ... М., ... Франк Л.В. Потерпевшие от преступленияи и проблемы советской
виктимологии. ... ... ... В.И. ... ... Что это такое? М.,
1997.
71. Белкин Р.С. Криминалистика. Краткая энциклопедия. М., 1993.
72. ... И.А. ... ... Минск, 1983.
73. Рогов И.И. Проблемы борьбы с ... ... и ... ... ... д.ю.н. А.,
1991.
74. Юридический энциклопедический словарь. М., 1984.
75. 1997 жылғы 18-ші шілдедегі Қазақстан Республикасы Жоғарғы ... ... үшін ... ... жөніндегі заңдарды
қолдану тәжірибесі туралы» №10 қаулысы. 30 сәуір 1999 ... ... ... би 1997 жыл № 3., ... Республикасы Жоғарғы Сотының
Бюллетені. 1999 жыл № 5.
76. Қазақстан Республикасының Кеден Кодексі. 05.04.2003. //Қазақстан
Республикасы Парламентінің Жаршысы. 2003 ... ... ... және оларды Қазақстан Республикасы
шекарасынан ... ... ... 19.02.1993 жылғы Қазақстан Республикасы
Министрлер Кабинетінің № 129 қаулысы.
78. Организованная преступность-3. М.,1996.
79. Государственные преступления. Пол. ред. ... ... В.А. М., 1961; ... С.В., ... АА., Карпушин М.Н.
Ответственность за государственные преступления. М., юр. Лит. 1988.
80. Федосеев А.А. Понятие контрабанды по ... ... ... ... //Правоведение. 1962. 1; Угаров Б.М. У ... ... ... Б.М. ... преступная деятельность (уголовно-
правовые, процессуальные и криминалистические аспекты). Караганда, КВШ ... ... Ч. О ... и наказаниях. М., 1939.
83. Панев Б. Актуальные проблемы ... ... ... ... ... ... с ... Вып. 47. М., юр. ... ... Бу. ... ... ... со ... М.,
Прогресс, 1987.
85. Проблемы борьбы с экономической преступностью в Казахстане. ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Абайсызда жасалатын қылмыстар52 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Адам өліміне әкеп соғатын жеке тұлғаға қарсы қылмыстың сипаттамасы53 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық - криминалистикалық қамтамасыз ету55 бет
Адамды кепілге алу қылмысы77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь