Маркетинг және тілдің прагматикалық аспектілері

Кіріспе
1. 1 Маркетинг және тілдің прагматикалық аспектілері
1. 2 Жарнама мен фрейм . маркетингтік әрекет бағдарламасы
1. 3 Маркетинг салаларын танытушы тілдік бірліктер

Қорытынды
        
        Кіріспе
Жұмыстың жалпы сипаттамасы: Маркетинг саласы соңғы жылдары елімізде
жедел қарқындап, барынша дамып келе жатқан ... ... ішкі және ... ... ...... қарым – қатынасы болып табылатыны
мәлім. Бұрынғы кезде сауда – саттыққа, ... ... ... ... ... ат ... осы ... арнайы аталған жоқ. Маркетинг сөзінің өзі
ағылшын тілінен енген, неологизм ... ... ... ... кезде
маркетинг саласының халықтың тұрмыс – ... ...... әл – ауқатын көрсететін салаға айналып отырғандығы маркетингке
қатысты жан – ... ... ... ... етуде. Алайда Қазақстан
нарықтық мемлекет десек те, ... ... ... ... жарық
көрген еңбектер тым аз, ал бірен – ... ... орыс ... ... ... ... маркетингтің ұлттық болмысын, ұлттық
ерекшеліктерін толық қамти алмаған. Қазақстандағы нарық ... ... ... ... ... ... мүмкін, себебі біздің елімізде
маркетингтік ...... ... әлі де көп уақыт бола қойған
жоқ. Бір жағынан алғанда, жаңаша маркетинг жүйесіндегі көптеген өзгерістер
Қазақстан мемлекетіне жете ... жоқ. ... ... ... жататын ұғым, дегенмен басқа ғылымдармен де тығыз ... ... ... ... ... ... ... оның
тілдік табиғатын табиғатын толықтай ашуға мүмкіндік береді. Маркетингтің
жаны – сөз, тілдік бірліктер. Маркетингте ең ... ... ... нәрсе, ол
адамдардың бір – бірімен ортақ тіл табысуы, сол арқылы тауар мен ... ... ... ... ... өз ... ... деген
қызығушылықтарын, не болмас бір өзіне қажетті ... ... ... ... лайықталған тілдік бірліктер, сөздер, сөйлемдер, бір қалыпқа
түскен сөз тіркестері қатысады. Бұл өз кезегінде лингвистикада коммуникация
деген атпен жеке сала ... ... Яғни ... ... ... ұғым ... ... Маркетинг саласында басқа ... ... ... ... ... бірліктер, бұл бірліктерді
тіл ғылымында клише деп атау қабылданған. Әрі маркетингтің өзі ... ... ... ... ... ... Бұл ... кезде ғалымдардың еңбектерінде келтірілгендіктен, біз де ... ... ... ... деп ... ... Маркетингтік
функционалдық стильдегі жиі қолданылатын тілдік бірліктер, яғни клишелер өз
кезегінде тағы да ... ... ... тіл білімінде
клишелерді арнайы зерттеген Мамбетова Маншук «Ресми – ... ... ... және ... ... диссертациялық жұмысында
клишелердің көбінесе ресми – іскер стильге тән екендігін ... ... қилы ... ... ... ... тіл ... клишенің
өзін зерттеу – теориялық және практикалық ... аса ... ... болып
табылады. Демек, маркетингтің, маркетинг саласындағы клише сөздердің өзі
күрделі зерттеу нысаны болуға лайық екендігін зерттеу ... осы ... ... береді. Маркетинг пен жарнама, фреймдер өзара бір – ... ... олар да ... ... бір бір ... ... Жарнама маркетингтің ең басты обьектісі болып ... ... ... үшін, ең алдымен, өнімді ... ... ... ... ... ... ... жұртқа ұғыныла
бермейтін терминдер де кездеседі. Олардың тілдік сипатын ашып, анықтамасын
беру бітіру жұмысының басты талабына айналып ... ... ... ... ... өмірде маркетингтің тез таралып бара жатқандығына байланысты оны
зерттеуді жүзеге ... күн ... тұр ... те болады. Маркетингке,
әсіресе қазақ жеріндегі маркетингке арнайы ... ... ... маркетинг саласының дамуы үшін пайдаланатын бізде бірде – бір
ұйым немесе мемлекеттік мекеме жоқ десе де ... ... ... ... ... сай ... статиткалық мәліметтермен
жабдықтап отыратын зерттеу институттары жұмыс ... ... олар ... ғана қажетті деректерді ұсынып отырады. Ал маркетингтің негізгі
ұғымдары, маркетингке қай стильде коммуникациялық іс - әрекет жүзеге ... ... ... ... еш ... ... ... өзі болашақта
жалғаса беретін болса, тұтынушы мен өндірушінің арасындағы ...... ... ... ... болады. Бұл аталмыш мәселелермен
қатар маркетингте жиі қолданылатын ... ... сөз ... ма ... ... ... – соңды клишелер арнайылап маркетингте қарастырылған
жоқ деп айта аламыз. Зерттеу жұмысының өзектілігін де оның тың ... ... ... ... ... ... қазақ
тіліндегі клише тұлғалар ғылым саласында тек қана ресми іс құжаттарының
құрылымдық ... рет ... ... ... маркетингтің
жаңа қалыптасып келе жатқанын ескеретін болсақ, онда клише сөздердің қандай
маңыздылыққа ие болатындығы айқын. Сөздің жиі ... ... туып ... іс, ... оның өзі кез келген тілдік саланың
мәнін анықтайды.
Маркетинг саласындағы клише сөздердің өзекті мәселе ... ... ... ... ... оның көкейкестілігі болып табылады. Жалпы
жұмыстың тақырыбының өзі оның бүгінге дейін зерттеле қоймаған тың тақырып
екендігін көрсетеді. Ал ...... ... ... тобы ... да, ... ... да зерттеліп үлгерген. Біз мұның себебін
мынадай ... ... ... ... – іскери стильден бір
ерекшелігі, маркетинг саласында тілдік бірліктер әлі ... ... ... ... жоқ. Сондықтан маркетингтік функционалдық стильді
ресми – іскери стильмен салыстыра қарастыратын ... ... ... ... ... аз, ... ... қазіргі таңда
жиі қолданылатын клише сөздер алғаш рет топтастырылған.
Зерттеудің пәні: Бітіру жұмысы маркетингтік ... ... ... екі ... ... ... ... болып табылады.
Себебі маркетингтік өзі жекелей алғанда, бір бөлек ұғым ... ... ... өзі дербес қалпында тіл білімінде зерттелетін ұғым ретінде
танылған. ... ... ... ғылымы саласында қолданылады.
Экономика нарықтың, сауда – ... ... ...... ... бір жерге шоғырландырып, осылардың сипатын, ... ... ... ... ... Ал ... сөздер, негізінен лингвистика
ғылымында қарастырылып, стилистика шеңберінде соған сай түсінік беріледі.
Зерттеу жұмысы экономика және ... ... ... ... ... ... ... сипаттама жасап, жиі қарым – ... ... ... ... ... ... ... мақсаты маркетинг саласындағы
клише сөздерді ... ... ... ашу болып табылады. Бүгінгі қазақ
қоғамында маркетингтің екі сауда – саттық аймағына таралатыны байқалады:
1. ... ... сату ... ... ... сату ... екі саладағы қолданылатын клишелердің мағыналық сипаты бір –
біріне кей жағдайда ... бола ... ... екі ... ... – құрылымдық жақтарын көрсетуді басты міндетіміз етіп
алдық.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы: Маркетинг ... ... ... тың ... қол ... ... лингвистика ғылымында
түбегейлі зерттелмегендіктен, бұл саланы және лингвистика ... ... ... ... ... ... ... Бұл турасындағы ғылыми жаңалықтарды үш түрге жөн деп таптық:
1. Жалпы маркетинг саласының ... ... ... рет ... ... саласындағы қолданылатын клише ... ... ... ... ... ... тың ойлар айтылды;
3. Маркетинг пен жарнама мәселесі бір – бірімен тығыз байланыста
болғанымен, олардың ... ... ...... ... ... ... келтіріліп айтылған жоқ. Көбінесе жарнаманың ғана тілдік
көріністеріне назар ... ... ... ... ... жоқ.
Зерттеудің негізгі ғылыми жаңалықтарына осыларды жатқызуға болады.
Зерттеудің теориялық және практикалық ... ... ... ... ... ... Олардың барлығы тіл білімінің
социолингвистика саласы мен экстралингвистика саласында кеңінен қолдануға
жарайды. ... ... ... ... мағыналық топтары да ... ... ... ... ... ... шығаруға,
ғылыми еңбектерге пайдалануға, оқу - әдістемелік құралдарға қолдануда
жүзеге асыруға болады.
Зерттеудің ... ... ... ... көздері ретінде М.
Мамбетованың «Ресми – іскери клише ... ... және ... ... ... ... сол ... В. Виноградовтың, В. Д. Бондалетовтың, К. М. Абишеваның, Ф. Котлердің
«Основы маркетинга» еңбектері пайдаланылды.
Жұмыстың ... ... ... ... екі ... бөлімнен,
қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. 1 Маркетинг және тілдің прагматикалық аспектілері
Маркетинг пен оның ... ... ... ... ... ... тілдік стильдердің еркшелігін айтпас бұрын ... ... ... ... ... ... яғни қызметіне шолу
жасап өткенді жөн санап ... ... ... ... ... ... ... үшін
осы заманғы ғылыми теория мен практиканың әдіс – амалдарын қолдана білудің
маңызы зор, сондықтан ... ... ... маркетинг елеулі орын
алады.
Маркеитнгтің бүгінгі таңда қажеттілігі әлеуметтік, экономикалық
факторларға байланысты ... ... ... ... ... қоғамына
тереңдеп енуі тілдік коммуникацияның жан – жақты дамуына да әсер етуде. ... ... ... ... тілдік жағынан алып қарағанда, бұрыннан
бері келе жатқан ғылыми термин еместігі, яғни ... ... ... ... ... ... ... екендігі белгілі.
Маркетинг қазақ қоғамына нарықтық қатынастармен ... ... ... ... өзі елдің нарықтық жүйеге көшуімен байланысты
болғандықтан, қазақ ғылымында маркетинг ... ... ... ... ... жоқ. ... бұл ... кешенді ғылымдар жүйесінде
тереңірек қарастыру болашақтың ... деп ... да ... ... ... бір ... ретінде әлеуметтік
өмірімізге енгендіктен, маркетинг жайында біршама мағлұматтар беретін ... азды – ... ... бар. ... ... бірі ... деп аталады. Аталмыш кітапта маркетинг жайлы ... ...... ... ... нарықтық қатынас жағдайында
өндірісті басқарудың жүйесі мен пәлсапасы»[1, 3].
Ал атақты американ маркетологы Филип ... бұл ... ... ... ... ... ... – мұқтаждық және тұтыну қасиеттерін алмастыру арқылы
орындауға арналған ... ... ... [2 ,9]. ... ... ... ... тілдік ерекшеліктерін оның адам
психологиясына әсер ететін күш ... ... ... ... ... ...... кезінде қолдануға ұсынады: «Өзіңіз
шығара алатын затты ... ... сата ... ... өндіріңіз»,
«Сіздіңше болсын!», «Сіз біздің боссымыз!», «Тұтынысшы іздеңіз және оны
қанағаттандырыңыз!». Мұның ... бір ... ... ... ... ... ... Себебі маркетингтің мақсаты мәнерлі
сөйлеу мен тұтынушылардың көңілінен шыға білген жағдайда ғана ... ... жүйе ... ... ... елдерде кешенді түрде бұл
амалдардың ... ... ... ...... ... ... алғашқыларының бірі болып енген Ресей аз ... ... ... ... ... дәрежеге жетті.
Орыс экономикалық ғылымдар саласында бұл ұғым әлі де ... ... ... Маркетинг ұғымына орыс зерттеушілері сан түрлі анықтама
беріп тастаған.
«Маркетинг» деген жалғыз ... ... екі ... ... Мәселе маркетинг ұғымына берілген түсініктердің мөлшерден тыс
көптігінде емес, маркетингті оған ... екі ... ... ... ... қатыссыз анықтауында.
Маркетинг – бұл бизнестегі табыстарды шексіздендіруге арналған ең ... ... Ол ... ... ... ... ... сияқты қызмет
түрлерін де қосып алған».[3, 18] Аталған анықтамадан көріп тұрғанымызлай,
маркетингтік жүйенің ... ... ... емес ... оның ... бар ... көреміз. Сауда – саттық, сатып алу, сату, бизнес сияқты
қоғамдағы негізгі ... ... ... ... ... әрекеттер
жиынтығы – маркетинг.
Жалпылама түрде маркетинг қызметін кешенді экономикалық, ақпараттық,
тұтынушылардың сұранысын компания мүмкіндіктерімен ұштастыратын ... ... ... болады. Маркетинг – бұл тауарлар мен ... ... ... ... ... үшін сатуына мүмкіндік беретін
өлшемдер жүйесі. Маркетинг әлеуметтану, PR, сатуды жеделдету, ... ... ... кезде ғана өз мақсатына ... ... ... ... ... ... жүйесін төмендегі кестеден көруге болады:
|Әлеуметтану |Сатуды жеделдету |PR ... ... ... мен |Қалаулы ... ... ... ... ... ... |
|бәсекелестерді |ұлғаюының құндық |қалпына ... ... ... ... ... |келтіру, демеу |беру, сауда ... ... ... ... және ... мен ... ... |оның сауда |
|тауар ... ... ... |ұсыныстарына |
|белгілерінің |белгісіне ... ... ... |сұраныстарды ... ... ... ... ... |қоғаммен ... ... |
| ... көп ... ... |
| ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | |БАҚ – қа ... ... |
| | ... ... ... ... ... да тілдік элементтер арқылы
жүзеге асатындығы мәлім. ... ... мен ... ... ... сатып алуға, өтуізуге байланысты қарым – қатынас жүзеге асырылады.
Бұл қарым – қатынаста ... ... ... ... вербальдық әрекеттер
кеңінен көрініс табады. ... ... ... ... жағдайында туындайды.
Маркетингтік коммуникация – бұл маркетингтік іс - әрекетке ... ... ... ... ... өз нысаны мен
мазмұны болады.
Маркетинг саласының негізі коммуникациялық процестер ... деп айта ... ... пен ... ... ... ... бірінен ажырағысыз ұғым. Ең алдымен, маркетинг тұтынушылардың сұранысын
қанағаттандыратын кезде вербалды және бейвербалды амалдар қолданылады.
Егер маркетингтің ... ... ... не ... және
маркетингтік коммуникацияның өзегі болып не табылады деген сұраққа келсек,
онда жауап – сауда белгісі ... ... PR мен ... сауда
белгісін өңдеу идеясының деңгейінде ішінара байланысқа түседі. Әлеуметтану
бұл процеске көпшілік қауым арасында және ... ... ... ... ... PR ... белгісінің имиджін жасау
бағдарламасын таратса, жарнама – сауда ... түрі мен ... және ... ... ... ... ... әлеуметтану, PR, жарнама ұғымдарының ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады. PR мен жарнама ... ... ... бағытталған, тауардың имиджін көтеруге арналған әрекеттер тізбегі.
Маркетингтің, әсіресе жарнама саласында тілдік құралдар ... жиі ... ... ... Сондықтан жарнаманың адамдарға ықпал ету күші зор болу
үшін жарнама берушілер жарнама тілін жан – ... ... ... саралау жасайды. Жарнама тіліне қатысты көптеген ғалымдарлың,
зерттеушілердің еңбектерінен біз осы ... ... ... ... тілінде алғаш рет ғылыми негізде жазылған деп ауыз толтырып
айтуға тұрарлық еңбек деп екі ... ... ... Оның бірі ... ... Асанбайқызының «Жарнама саласында
мемлекеттік тілді қолданудың социолингвистикалық өзекті мәселелері» атты
кандидаттық диссертациясы, ... - ... ... ... ... ... сипаты және олардың ықпал ету ... ... ... Бұл екі ... басқа қазақ тілі саласында ғана
емес, түркологияда да жарнама жайында жазылған толымды жұмыс жоқ екенін
көреміз.
Алайда PR мен ... ... ... ... ... тыс, бірақ маркетингпен байланыста, тең дәрежеде қарастырылатын, өз
алдына бөлек зерттеу нысаны ретінде ... ... тілі ... оның ... аясы ... қазақ тілінде әлі
нақты, әрі ғылыми дәлелденген диссертациялар жазылған жоқ, ғылыми – зерттеу
жұмыстары жарық көрген жоқ. Маркетинг жайлы жекелеген оқу ... ... ... ... бұл оқу ... ... тілі туралы, оның
тілдік ерекшеліктері жайында ... сөз ... ... ... нарықтық қатынастарға енді кірген тәжірибесі аз мемлекет екені
де әсер ететіні ... ... ... тұрғыдан маркетинг
тілін зерттеу бүгінгі күннің талабына айналып отыр. Қазақстан маркетинг
төңірегіндегі Батыстың ... ... ... ... жүзеге
асырып отыр. Сонымен қатар, ... ... ... ... саласындағы сөз қолданыстары қазақшаға көшуде. Солардың барлығын
жүйелеп, бір ... ... үшін ... ... қыр – ... жете
меңгеру керек.
Біз бұл бітіру жұмысында маркетингтік жүйедегі қалыптасқан тілдік
қолданыстарды, яғни клише сөздерді қарастырып отырғандықтан, ... ... ... ... тура ... ... бірі ... қазақ
тілінің қай саласымен байланыстырып зерттеу керек. Әрине, бұл жерде клише
деген ұғым еніп ... ... ... ... қажеттігі
өзінен - өзі туындайды. Себебі, «қазіргі тіл біліміндегі клишеге қатысты
көзқарастардың дені ... ...... ... ... ... [4,7 ... М. К. Ресми – іскери клише тұлғалардың семантикасы
және ... ... 2005]. ... ... ... екені дау
тудырмайтын ақиқат, солай бола тұрса да, оны тек қана ...... тән ... деп те айта ... Клишенің маркетинг қарым –
қатынас кезінде де қолданылатыны ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырғандар оның лексикалық – ... және ... ... ... ... ... көрсетеді. Газет тіліндегі қайталанатын тілдік белгілердің, сөз
оралымдарының дами келе ... ... ... ... ... диссертациялық еңбектерінде өз алдына бөлек ... ... ... әдебиетте кездесетін тілдік клишелерді лексикография
мәселесі тұрғысынан зерттеген Н. С. Васильева мен газет ... ... ... ... Г. М. Поспелованың еңбектерін ... ... жөн. Олар өз ... ... тек ... бір ... ғана ... жалпы тілдік тұрғыдан қарауға тырысып, осындай
жолдармен клишенің анықтамасын береді. ... ... Г. М. ... ... ... ... атап ... а) компонент
құрамының тұрақтылығы; ә) номинацияның тіркелу сипаты; б) дыбысталуының
үйреншіктілігі; в) дайын ... ... ... ... г) бір мезгілде
еркін сөз тіркесіне тән семантикалық ... ... ... ... ... ғалым «мұндай аралық құбылыстар тіл ... ... ... белгілей келіп, синхрондық кезең фактілерін көрсетеді.
Сондықтан клише ұғымының шекарасын белгілеу үшін оның синхрондылығын ескеру
қажет» [5, 22 ... Г. М. ... ... ... типа ... ... ... Автореферат. –Москва, 1979. ], - дейді. Ал Н. ... ... ... ... ... клише деп жұмыста типтік өмірлік
жағдайларда бекіген фразеологиялық, фразеологиялық емес сипаттағы қоғам
дамуының белгілі бір ... ... ... ... ... құрылымы
мен стилі бойынша әр ... ... ... ... туындайтын
коммуникативті бірліктердің (сөз, сөз тіркесі, сөйлем) ... түрі ... ... ... ... ... дәрежеде стандартталған болып
келеді. Белгілі бір синтаксистік құрылымдары мен ... ... ... ... меңгеріліп, адам санасында дайын блоктар ... [6, 16 ... ... и ... их лексикографирование (на
материале русского и английского языков). ... ... ... ... ... ... ... функционалдық стилдік
топтарға кіреді. Біз енді функционалдық стильдерге біршама үңіліп, зерттелу
дәрежесіне мән бермекпіз.
Функционалдық стиль – ең ... ... ... ... не ... ... Ол ... салаларға бөлініп кетеді. «Мәселен,
соттағы ақтакушының, яғни ... ... ... ... өлең ... т.б. – ... ... әртүрлі, стильдік міндеттері әр бөлек.
Сондықтан тілдің формасы, берілу мүмкіндіктері бір – ... ... ... ... ... басын біріктіретін ортақ ... бар. ... өмір сүру ... ... ...... ... Сондықтан тілдің ең басты функциясы – қатынас құралы болу. Тілдің
өмір сүру ... ... ... ... өтеу ... ... Яғни ... функциялары – сөйлеу, ... ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық шарт жасасудан -
ресми іс ... ... ... – білуден ғылым тілі, үгіт – насихат істері
нәтижесінде коммуникативті газет – ... ... ... өнер
түрлерінен көркем әдебиет тілі қалыптасқан. Осыларға қызмет ететін ... ... ... ... ... ... тәрізді
функцияларды, міндеттерді талап етеді. Уақыт өте келе ... тіл өз ... ... ... ... түрлерін жұмсайды» [7, 28 Смағұлова Г. Мәтін лингвистикасы. Алматы,
2002].
Лингвистикалық ... ... ... ... ... ... танылған, мойындалған тілдік құралдардың шоғырлануына
негізделеді.
Әдеби тілдің функционалдық ... бір – ... ... ... ... ... ... Әрбір функционалдық стильдің
өзіне ғана тән дифферециалдық белгілері бар, олардың бірқатары жетекші,
екіншілері қосалқы ... ... ... белгі болуы мүмкін.
«Кітаби - жазба стильдердің бір – бірінен ажыратылып бөліне ... ой ... ... ... ... қоғамдық ой жоғары
болса, соғұрлым ұлт тілінің маңызы артады...» [ ,21].
Функционалдық стильдің құрамындағы ресми – іс, ... ... ... ... жағынан ерекшеленетін тілдік стильдер.
Функционалдық стильдің салаларының ғылыми стиль түрлері деп те ... ... ... ... бар: ... ... ... ойдың
екі жақты болып кетпеуінен қатты сақтанады.
Қазақ тілінде функционалдық стиль қалыптасқан кезден бастап, қазіргі
қазақ әдеби тіліндегі фунционалдық стиль ... ... ... ... ... ... ... стилдердің ғылыми стилдерінің қалыптасуы ХХ ғасырдан
басталады. Қазіргі осы ... тіл ... ... ... негізі
20 – 50 жылдары салынған. ХХ ғасырдың әр ... бұл ... В. ... Г. О. ... Б. А. ... А. М. Пешковский, Л. П.
Якубинский, Л. В. Щерба, Д. Н. ... ... ... ... ... ... арналған қазақ тілінде
көптеген зерттеулердің болғанына қарамастан, [140], [141], [142] бүгінгі
күнге дейін ... ... ... мен ... ... пікірлер басы ашық күйінде қалып келеді; сондықтан функционалдық
стилдердің құрамы туралы мәселе әлі нақтыланбай ... ... ... ... ... стильдердің бар екені күмәнсіз шындық, олар:
1) ресми іс – қағаздар немесе кеңсе тілі стилі;
2) публицистикалық стиль (газет – ... ... ... ...... әдебиет стилі;
4) оқу – педагогикалық әдебиет стилі;
5) көркем әдебиет тілі ... [140, ... ... ... В. В. ... және ... ... анықтамаларына сүйене отырып, жалпыхалықтық қазақ тілінде
саяси фунционалдық стиль және ... ... ... деп ... ... ... болады деп есептейміз.
В. В. Виноградов функционалды стилді ... ... ... негізделген, қолданылу жолдарының тұтастығы іштей
біріктірілген, жалпыхалықтық, жалпыұлттық тілдің өзіндік немесе ... ... ... қарым – қатынасына байланысты таңдап алынуы және
тіркесуі» [9, 73] деп ... ... ... ғалымның осы тұрғыдағы
клишелер мәселесіне берген анықтамасы да назар аударуға ... ... ... ... ... көбіне еркін кездейсоқ іліккен жеке
компоненттерден емес, дәстүрлі формулаларда ... орын ... ... ... формулалардың, клишелердің көмегімен сөйлейді және жазады»
[ ,162].
Біздің көзқарасымыз бойынша, ... ... әр ... ... мамұны экстралингвистикалық, яғни тілдің қоғамдық
көрінісі маңызды орын ... ... ... кете ... ... мен ... аяқталу тілдің өмір сүруінің
формасының айрылуы үшін қызмет етеді, В. Д. Бондалетов тілдік ... ... ... ... әлеуметтік факторды, стилдердің
міндеті мен олардың қызмет ету жағдайын қатыстырады. Олар ... ... ... ... ... ... табылады, мысалы:
1) балық аулау, құмыра жасау, етік тігу т.б;
2) топтық немесе бірлескен жаргондар, ... ... ... ... спортшылар жаргоны, қара жұмысшылар жаргоны т.б;
3) шартты тілдердің (арго, жаргон) тапсызданған элементтері [14].
Жеке ... ... ... ... ... ... топтастырылып алынған арнаулы лексикалық,
семантикалық, грамматикалық құралдар;
2) функционалдық стилдер шегіндегі стиилстикалық нормалардың болуы;
3) қандай да бір ... ... ... іс – тәжірибесінде анықталған
функцияларды жүзеге асыру;
4) фунционалдық ... ... ... ... ... ... адамдардың сұхбатында, ақиқат қарым – қатынасқа түсудің
іскерлік тұрғыда жүзеге асу ... және ... ... ... ... тілдің айрықша коммуникациялық жүйесі ретінде маркетингтік
функционалдық стилдің стилжасаушы құралдары ... ... ... ... ... ... кезінде функционалдық және
тақырыптық жоспарлармен алдын – ала айқындалады, яғни әрекет ... ... ... ... сөйлеушінің сөйлеуге деген қалауымен, рөлдік
эспектациялармен әлеуметтік жағдайлардың ... да ... ... фунционалды стиль шығу тегі бір және тілдік құралдардың
пайдаланылуының айрықшалығымен сипатталынатын оларды нарықтық әрекетпен
сәйкес келу ... ... ... ... ... нұсқауларымен,
сөйлеушілердің қалауымен, әлеуметтік мәртебемен және әрекеттің аталмыш
шеңберімен байланысты ... ... ... ... жүйеде бағытталған стиль болып табылады.
Аталмыш функционалды стиль басқару (менеджмент) және ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі түсіндіріліп келді,
біріншіден, «нарық» ретінде, екіншіден, бұл басқару функциясы, үшіншіден,
нарықтық ...... ... ... ... концепциясы.
Басқару функциясы ретінде «маркетинг» қалған басқа да әрекет
механизмдері сияқты финанспен, өнеркәсіппен, ...... ... – конструкторлық жұмыстармен, математикалық – техникалық
жабдықтармен қарастырылады. Әрекеттің ... ... ... ... маркетингтің арнайы белгілерін бөліп алуға болмайтын терминнің
барынша көмескі анықтамасы «менеджмент» деген жаңа ұғымның ... ... ... ... ... ... түсіндірілетін, әрекет стратегиялары
негізінде жүзеге асатын, ... ... ... ... ... аядағы басқару ұйымдарына қатысты болатын» [19].
Маркетинг терминін басқарудың ... ... ... қарастыру
(бизнес философиясы) бізге мақсатқа сәйкес болып ... ... ... ... - бұл тек қана ... ... ... емес,
Маркетингтің бүгінгі таңдағы тұжырымдамасы бүкіл кәсіпкерлік әрекет,
фирмалық әрекет, ... ... ... ... және ... ... негізделген. Басқа да ... ... іс ... ... ... ... де өзіндік бағыты, жүзеге асырылуының
әдістері мен мәселелері бар болып табылады. ... ... ... зат аймағында жүргізілген саясат: баға саясаты, тауарды
өткізу (сату) ... ...... ... ... шеңберінде
келесідегідей мәселелер шешіледі: ... ... ... ... және ... ... тұтынушылар тарапынан ұсынылуы мүмкін
сұранымды және қанағаттандырылмаған талаптарды білу; сатудың жүзеге ... оны ... ... ... мен ... ұйымдастару бойынша
талдау өлшемдері.
Маркетингтің негізгі принциптері мыналар:
1) тұтынушылардың тыңғылықты есебі, иелік тұрғыдан ... ... ... және ... ... ... – күйі ... 2) нарықты талап етудің, бағытталған жағдайлардың жасалуы және
сұраныстың құрылымының жүзеге асуына жағдайлар жасау.
Осылайша айтатын болсақ, маркетинг – бұл екі ... ... іс - ... ... бір ... ... ... туралы, сатып алушылардың сұранысы мен ... ... ... ... ... жағынан, нарықтың талаптарынан және
тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... олардың қалып – күйі мен динамикасының анализі
барлық күшті тиімді тауар өңдеу мен ... ... ... олардың
ілгерілеуіне, нарыққа әсер етуіне, тауар өткізуді жеделдету және тұрақты
клиенттердің тауар туралы, оны ... ... ... ... жайындағы
ақпараттарға сәйкестеледі.
Маркетингтік іс - әрекет жүйесінің кезеңдері төменде берілген ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттар мен олардың
анықталуы; 2) тауарларға, қызмет ... ... ... ... ... ... 4) ... алынған өнімдерді жеткізу; 5)
тұтынушыларға қызмет көрсету; 6) тұтынушыларды ... ... ... ... функционалдық қажеттіліктер
негізінде туындайды және әлеуметтік – ... күш ... ... ... ... тұрғыдан белгілеу, нарықтық іс -
әрекет сәйкестігінде ... ... ... және ... ... іс - ... ... оған жақын тілдік құралдармен білдіруді емес,
шынайылықты көру жолын қайтарып тастаудан» тұрады [21, 16], демек нарықтық
терминдер мен ... ... ... ... іс ... ... білуге болады, іс - әрекет қарым – қатынасы мақсатында
қолданылатын тілдік құралдарды таңдап алу, оның ... 1) ... ... ... туралы ақпараттар; 2) тауарлар мен қызмет ... 3) ... ... мен ... ... ... ... олардың сатып алуға деген қызығушылықтарын ояту ... ... ... әр ... ... әсер ету. Іскерлік қарым –
қатынастың мұндай фунционалдық пайдалылығы маркетингтік ... ... ... нарық саласындағы қолданылатын тіл, бәрінен
бұрын ... ...... ... ... ... тұжырымдарды, екі
ойлылықты қажет етпейді, термин таңдауда қатаң бекітілген ... ... ... (сөз, сөз ... синтаксистік құрылым түрлері)
маркетингтік мәтіндерде ... ... ... ... ... бойынша
топтастырылады, бірақ бұл тілдік құралдарды қолдану ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын
маркетингтік коммуникациялық функциялар ерекшеліктерімен алдын – ... яғни ... ету ... ... қарым – қатынастарының
ерекшеліктерімен, маркетингтік іс - әрекет түрлерімен анықталады. Маркетинг
өзіне мынадай іс - ... ... ... ... нарықтық іс - әрекет
шеңбері: 1) клиенттердің сұраныстарын айқындау; 2) тұтынушыларға ... ... ... 3) тауарлар мен қызмет түрлерін ... ... ... өндірілген жерінен таратылатын жерге ... бұл, ... іс - ... ... ... көмегімен түрлі
ұйымдар қарым – қатынасқа түседі, маркетингтік іс - әрекеттің субъектісі
құндылықтар ... ... ... ... ... ... оның
негізгі мақсаттары: 1) өз өнімдері жайында сатып ... ... ... ... яғни ... ... сапалылығына
нандырып, оған көз жеткізу; 3) сатып алушының ... ... ... ... дәл сол ...... ... асырылып жатқан кезде сатып алуын
барлық әдіс – тәсілдермен жүзеге асыру.
Маркетингтік функционалдық ... осы ... ... ... ... ... – құлқына әсер етуші күшке айналып, оларды ... ... Ол ... әдеттегі базалық қызметінен басқа ... ... және ... ... ... ... ... функцияларды, оның ішінде: әсер ету ... ... ... ... ... ... кеңістіктің
сұранымдар қызметін, тұтынушылардың жаңа тауарларға қол ... ... ... ориентациялар қызметін атқарады.
Маркетингтік функционалдық стильдерге қызмет ететін іскерлік қарым –
қатынас түрі өзгеше. Оның ... ... яғни ... ... ... тәуелді нәтижелермен
түйінделеді.
Тұтынушылармен іскерлік, әлеуметтік байланыс негізінде ... ...... ... және ... да бір ...... келісім – шарт қалыптасуының бағытына ... яғни ... ... ... ... құралдардың
маркетингтік функционалдық стильдің нормаларымен сәйкестігі жатқызылады.
Тілдік құралдардың ... ... ... мәні ... мен
оның айтылуы, синтаксистік тұлғалар әр ... ... тіл ... ... өзіндік лексикалық толыққандылылығына келіп саяды.,
аталмыш стильде олар таңдаудың ... ... ... ... және ... құралдарының ұйымдастырылуымен
құралған нарықтық құралдармен және іс - ... ... ... ... ... ... беруде біз келесідегідей
дәйектемелерге сүйенеміз:
1) Функционалдық стильдер – тарихи тұрғыдан өзгергіш ... ... ... ... жанама түрде тілдердің әлеуметтік
жіктелуіне айналады.
3) Функционалдық стильде ... ... ... ... ие болады. Маркетингтік функционалдық стильде таңдап алу, ... ... ... ... ... ... амалдар,
маркетингтік ортаға, іскерлік ...... және оның ... ... ... жүйе тұйықтығымен ерекшеленеді.
1. 2 Жарнама мен фрейм – маркетингтік әрекет бағдарламасы
Қазақ тілі, ... ... әрі ... ... қарай
жарнама үшін ықпал етудің басты құралы болып ... ... ... бай әрі ... ... ... етеді, екіншіден, жарнама
тілі жұмсақ және жаңаша көркем және эмоционалдық құралдармен ... ол ... ... ... ... ... тиіс, тұтынушылар
мүддесіне сәйкес қызмет етуі керек.
Жарнамаларды топтастыру кезінде әр ... ... ... Олардың ішіндегі ең ыңғайлысы ақпарат берудің әр ... ... ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды:
а) жарнамаларды бұқаралық ақпарат құралдарында топтастыру;
б) тікелей жарнаманы;
в) жарнаманың ... ... ... ... дербес жарнаманы;
д) арнайы сатылымдарды;
е) жанама жарнамаларды [100, 177], [101].
Біздің көзқарасымыз, жарнама тіліне қойылатын ... ... ... бұл ... ... ... қатысты болғаны жөн.
Жарнама тілінің түсініктілігі, ... ... ... ... ... ... ... ұлты қазақ тұтынушылардың үлкен
бөлігінің назарын өзіне аударып қана қоймайды, ... ... ... ... жатқан шет тілді тұрғындардың ... ... ... ... себеп болады. Осыған байланысты қазақ тіліндегі
жарнамалар тұтынушыларға ақпарат беру ... ... ... ... әсер ету үшін ... ... ... Е. Ф. Тарасовтың пікірі бойынша,
жарнама тілі тілді іс - әрекет ... ... ... үшін ... ... ... ... мақсаттары мен жағдайлары ... ... ... ... ... қолданылады [102, 103].
Жарнама іс - әрекеті аясында ... ... ... ... ... ... ... жаюдың құралы, қазақ тілі де өз
қызметінің аясын кеңейте отырып, бір мезгілде тілдің ...... және ... ... ... ... ... байқау бірдей өтеді. Қазақ тілін жарнамалық құралдарда пәрменді
қару ретінде пайдалану ... ... ... ... коммуникациялық жағынан кеңеюіне де мүмкіндік туғызады, оның
стилистикалық және функционалдық жіктелуін тереңдете түседі.
Жарнама ісі ... ... ... ... ... ... орын ... Оның экономикалық, мәдени төмірімізде алатын
орны ... ... ... экономикасы жарнамаға жан кірді, әлеуметтік
өміріміздің бөлінбес бір бөлшегіне айнала бастады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... де арта ... зерттеулеріне сүйенсек, адамдардың 78 пайызы
жарнаманы міндетті түрде керек деп есептейді екен. Жарнама берушілердің ... ... ... 60 ... теле – ... ... [6, ... - өте күрделі құбылыс. Оны түріне қарай топтастырсақ, бірнеше
топқа бөлуге болады. Мысалы, ... ... ... С. ... ... Сухановскаяның еңбегінде бір ғана сауда жарнамасының өзінің түрлері мен
құрылымының күрделі екенін көреміз [7, 73; ... ... ... ... ... ... оны ... болады: бірі – сауда – саттық (коммерциялық) жарнама, екіншісі –
саяси жарнама. ... ... өзі ... және ... ... ... бөлінеді.
Өнеркәсіптік жарнамаға белгілі бір фирманың өкілдері мен қызмет
көрсетуге арналған жарнамалары жатады. ... ... ... ... мен ... ұйымдастырған жеке жарнамалар жатады.
Жарнаманың әсерлілігі, оның ықпалының ... адам ... ... ... ... ғана ... ... әрекетке
бағыттайтын, қажетін өтеуге талаптандыратын бір түрткі болады. бұл ... ... ... деп ... ... ... әсер етуіне
байланысты адам психологиясы әр ... ... ... ... ... ... , тыңдарманның, көрерменнің назарын аударуы ... ... ойлы ... және ... ... ... болады. біріншісі,
адам бір нәрсені көру үшін күш жұмсап отыру керек, ал ...... ... ... ... ... ... оған еріксіз түрде көңіл
бөлуі. Жарнама негізінде ойламаған жерден адам ... ... ... әсер етуі ... Ол тұтынушылардың қызығушылықтарын арттырып,
көздеген затын сатып алуға ... ... ... адам санасында
белгілі бір бейне (образ) жасап, сонымен байланысты сезімдерді ... ... ... біз ... образымен таныламыз.
Жарнаманың тағы бір ... ... бірі – ... ... ... ... көргенде туындайтын ассоциациялар. Бұл – бір нәрсені екінші ... ... ... белгілі бір сезім ағынын туғызу.
Қазақ тіліндегі жарнама мәтіндеріне жасалған талдау онда жарнамалық
мәтінді ... ... ... ... ... аңғартады: тек
тауардың атауы ғана беріледі, қалған элементтері жоқ (үндестігі, ... ... ... қабілеті), осының ... айта ... ... ... үшін ... ... ... қызмет
аясында тұрақтандырып ұстайтын барлық мүмкіндіктерді пайдалану керек. Бұл
үшін, біріншіден, жарнама ... ... ... сай құру керек,
екіншіден, қазақ тілінің коммуникациялық ортасын әрі ... ... ... әрі жарнама тілін қалыптастыру қажет. Бұл үшін ... ... 1) кілт ... ... ... жөн; 2) жарнама ... ... ... ... ... ... оның ... клише
жасау құбылысын, яғни заттандыру тәсілін қолдану керек, ауызша сөйлеу
элементтерін ... ... ... ... ... ... қарайық. В. Б. Конецкойдың ойынша,
жарнама мәтініне оның үш ... ... ... қатысуы керек: 1)
тірек сөздер,
2) үндестігі,
3) жарнама мәтінінің өзектендірілу жолдары [29, 254 - 255].
Тірек сөздер дегеніміз – бұл ... мен ... ... ... ... Ақпараттық тірек белгілерге сөздер, фразалар
(лебіздер), ... ... ... Олар ... ... ... салынады. Бұл әрқашан пайдаланылатын
стереотиптік ... ... ... ... Дж. Лич [104, 125] ... ... жатқызады: жаңа, жас, таңғаларлық, толық, сенімді,
таза, ғажап, арнайы.
Джон Лич осыған ұқсас кілт ... мен сөз ... ... ... жаңа, төңкеріс жасайтын білім, жақсарту, таңданарлық,
таңғаларлық, сенсациялық, тамаша, ... ... тез, ... ... соңғы мүмкіндік, ыңғайлы, ештеңеге тәуелсіз, еркін,
заманаға сай, балғын жас, рахаттану, ләззаттану.
Қазақ тілінде ... ... ... қатар кілт ақпараттар
ретінде тірек сөздер әрқашан ұшырасып отырады. Тірек ... ... мен ... атаулары, осы тауарға байланысты әрекет атаулары
шығады: мысалы, сүйсінерлік, ғажап, тез, жеңіл, ыңғайлы, жайлы, жас, ... ... ... осы ... сәйкес, ләззатты, ауызға қаратарлық,
көркейту, өзгерту, түрлендірмелі, өзгерген, көркем, тамаша, көркемдік,
мұқият, жеңіске ... ... ... ... ... іске асыру,
дәрежелі.
Аталғандардан басқа жарнаманың маңызды сипаттамасы оның ... ... бұл ... әсер ... және ... сұраныстың
туындауына тәуелді. Қазақ тіліндегі жарнамалық дискурстардың тауардың жақсы
қасиеттерімен ... ... мен ... ... ... ... қолдану үшін мынадай сөздер жиі ұшырасады: пайда, үнемдеу,
қалаулы, ізденіс, ... ... ... жаңа ... ...... бұл нағыз керек зат, бұл сіздің соңғы мүмкіншілігіңіз және т.б.
Тіл үндестігінің маңызды бөлшегі ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларда фирма ісі алға басу үшін
өте керек себеп туғызатын сөйлемдер мен сөз тіркестеріне ... ... ... ... негізінде ақпараттың әсер етуінің психологиялық
факторлары жатқан тәсілдер пайдаланылады. Олардың арасында іскер адамдарға
арнайы ... ... ... да бар: ... ... ... ... алушылар үшін арнаулы бағалар! Фирма тауарларлы келісімді
баға бойынша ұсынады! в) ... ... ... ... асханалар,
жылдығы 10%. Дизайн, құрып беру, жеткізу тегін! Тауарларды үйге жеткізіп
беру! Кепілдік беріледі және басқалар: в) өзін - өзі ... ... ... ... ... ... ... болғаны жақсы!» г) сапасын
көрсету: «Элиталық жиһаз» «Үздіктерге ... ... ... ... мәтінде өзектендіру тәсіліне сөйлеу құралдары, сызбалар,
суреттер, карикатуралар, ... ... ... дискурстарға қазақ тілінде жарнамалық мәтін құрастырудың
талаптарының сәйкестігінде талдау жасау, олардың бәрін жариялау ... кілт ... ... ... ... үндестігі білінбей қалады,
негізінен «пайдалы жағдайлар», «жаппай сату», ... ... жаңа ... ...... ... ойынға қатысуға мүмкіндік тудыру».
Қазақ тілінің мәртебесін биіктету үшін оның тұрғындар сұранысын
қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... мен сөздердің қорын, жарнамалық мәтіндердің ... ... ... ... Бұл үшін ... дискурсты дұрыс құрай білу керек.
Тірек сөздер немесе жария, логотиптер түрінде ... ... ... ... ALSER ... ... ... жолы!
Тұран Алем банк
Несиеге береді
Әрбір компьютермен қоса принтер (Қазақстан бойынша) сыйлыққа
беріледі.
1000 – нан ... ... ... ... ... ... дұрыс безендіруден бөлек клише ... ... ... ... оның ... ... саласында
көптеген сөздер мен сөз тіркестерін қолдану, олар бізге лозунгтар түрінде,
«қанатты ... ... ... ... ... ... ... байқалады.
Мағына күңгірттенуінің психологиялық механизмдеріне вербалдық жүйе
бойынша жазылған жұмыстарда сипатталынған. ... Е. И. ... ... ... ... ... күшейту үшін жарнамалық
мәтіндерді қайталау ... ... ... ... мен ... ... ... арасындағы байланысты сақтау мен күшейту үшін.
Тауар белгісі тауардың орналасуында маңызды рөл ... ... сөз – ... жиі ... ... «өз ... жоғалтып алған» вербалды тауар
белгісі.
Тірек сөздер қолданылған жарнамалық дискурс:
Мағынаны жақсарту тәсілі. Бұл сөз немесе жаңа сөз ... ... ... ... отырған, аталмыш қоғамда әлеуметтік мәртебеге
сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жалпылық, жаппай заманғы, мінсіз, үлкен люкс, маркасы бар.
Жарнама тіліндегі сөздердің заттануы – бұл жарнамалық дискурстағы ... мен зат ... сөз ... үлес ... ... бұл
тұтынушыларға мәтіннің әсер ету процесін жеңілдету үшін ... ... яки ... – бұл ... ... ...... қатынаста тілдік құралдардың орнын бос қалдыру, бұл
көбінесе ұсынылып отырған тауар, қызмет ... ... ... әрі ... ... ... Және бұл ... ... ... ... ... адам ... ықпал ету
заңдылықтарын бір ескере өткен жөн сияқты. Бұл екі ... ... ... ...... ... ... сөйлем мүшесінің болмауы –
заттану процесінің алғышарты; 2) бір баяндауыш бола қалған кездегі заттану
процесі, ... «Біз ... ... «Біз ... ... ... ... елеулі мөлшері бар екендігі байқалады.
Сонымен қатар маркетингтің жарнамадан басқа ... ... ... ... ... ... саласындағы сөздердің ұйымдастырылуының
маңызды белгісі қатарынан саналады.
Ч. Филмор фреймнің ... ... оның ... ... – ала ... ... іске асыруға болады деп сеептейді. Ал Т.
Ван Дейк фреймдерді білімнің жеке – жеке үзіктері ретінде ... ... ... «Во – ... они ... ... ... некоторого концепты. В противоположность простому
набору ассоциации эти единицы содержат основную, типичную и потенциально
аозможную ... ... ... с тем или иным концептом. Кроме
того, не исключено что, фреймы имеют более или ... ... и ... могут определять и описывать, что в данном обществе
является «характерным» или ... ... ... фреймді сценарлық құрылымның деңгейлері
ретінде қарастырады: 1. Үстірт – синтаксистік фрейм. Бұл ... + ... тән. 2. ...... фрейм. Бұл әрекетке қатысы бар
сөздердің мағыналары. 3. ... ... Бұл ... ... ... М. Минский мынадай анықтама береді: «Фрейм – ... ... ... ... Әр ... ... әр ... ақпарат
ассоциацияланады». [, 9].
Сөйлеу актісі мен прагматикалық интерпретациялық ... Т. А. ... ... ... ... қарастырады. Ғалымның ойы ... ... ... ... жағдайлардағы және
өтіп жатқан оқиғалар кезінде айтылатын сөздерді ... ... ... табылады [49, 18]. Прагматикалық интерпретациядағы фреймдер –
бұл сөйлеу актісінің жағдайлары орындалды ма ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру формасы. Т. А. Ван Дейк өлшем
туралы жалпы білімдермен оған прагматикалық ... қоса ... ... ... ... ... ойлау мен ... ... ... ... Оның ... ... ... ой да осыған келіп
саяды.
Біз ендеше маркетинггтік салада жүзеге асатын ... ... ... ... ... көрсетейік.
Фрейм: «сатып алмастан бұрын қызмет көрсету». Бұл ... бір ... тіл – ... ... ... ... ... да көре
алатын боламыз:
Бұдан бөлек, қазақ тілі ... ... ... ... құрал болып табылады. Қазақ тілі ... ... ... ... қолданылады деген сұраққа жауап
берейік. Сұраныс – бұл ... ... ... ... ... ниетінен туған талабы. Сатып алушылардың талабын қалай білуге ... ... Бұл үшін ... ... және оны ... ... ... асыруға болады, мысалы, сатушы қазақ тілінде тұтынушымен қарым
– қатынасқа түседі. Тұлғааралық қарым – қатынас ... ... ... ... ... сол ... басқа заттарға деген талабын айқындайды.
Фрейм: «сұраныстың қалыптасуы»:
Әлеуметтік ситуация типі: институттық (формальдық).
Бұқаралық;
Әлеуметтік институт: магазин;
Фреймнің құрылымы:
а) орын, магазиннің орналасқан ... ... Ф (Х), ... ... С (у) ... (Х) өзінің ерекшелігі бар, осының арқасында сатып алушылар зат
туралы сатушыдан ... ... бұл ... рөлдік эспектацияларда көрініс
табады.
Д. Әлеуметтік қатынастар С (у) Ф (х) – ке ... ... Ф (х) тең ... ... ... ... қалыптасуындағы фреймдер.
«Менеджерге сұраныс жасауда тұтынушыға мән – ... ... бұл ... ... ... ... жағдайдың түрі: институттық (формальдық).
Бұқаралық
Әлеуметтік институт: компания, корпорация, фирма.
А. ... ... ... магазин (дүкен), офис (кеңсе), предптиятие (кәсіпорын),
көше, өнеркәсіп және т.б.
б) функциялары: Ф (х) – ... ... (у) – ... (х) ... ... ... сай ерекше болып табылады. Ол
тұтынушының тауар туралы сұранысын қанағаттандырумен айналысады.
Д. Әлеуметтік қарым – ... С (у) Ф (х) – қа ... ... Позициялар: серіктестер тең дәрежелі позицияда орналасады.
В. Конвенциялық қалыптасқан фреймдер: менеджер тұтынушының сұранысын
қанағаттандырумен ... ... ... ... анкеталық сұрау
жүргізеді, анализ жасайды және қорытынды жасайды).
Клиент (тұтынушы) сұрақтарға жауап береді, ... ... ...... білдіреді.
Агенттің (менеджердің) мақсаты тұтынушының талап – тілектерін
қанағаттандыру.
Клиенттің (тұтынушының) мақсаты: тауарға ... ...... ... тауарларға сұраныс жүйесі қалыптасады. Жарнама
келесідегідей міндеттерді атқарады:
1) ... ... ... ... жоғары тұтынушыға ақпарат
жеткізеді.
2) Мүмкіншілігі жоғары тұтынушыларды қалыптастырады
3) Тауар өндірушілер тарапынан алдын – ала ... ... ... ... сатып алушылардың санының өсуін қамтамасыз
етеді.
5) Сатып алу ісін жеделдетеді.
6) Тауардың сатылатын орны туралы ... ... ... ... ... ...... жасайды, яғни «кәсіп
имиджін» орнықтырады;
8) сатып алушылардың тұрақты ортасын қалыптастырады.
9) тауарлардың сатылу аясын ұлғайтады [99, 183].
Дүкенде, сатушы мен ... ... ... ... ... ... бір көрініс:
Сатушы: Біздің дүкенде ... ... алу үшін көп ... алушы: Иә, ол қандай жеңілдік?
Сатушы: Мысалы, сіз темекі туралы жарнаманың купонын алып келсеңіз,
сізге темекі қорабын көп ... ... ... Ал егер компьютер
немесе үй ... ... ... ... ... кей ... ... сыйлық береді. Мына теледидарды көріңізші. Өзі жаңадан шыққан
Лджи маркалы тауар. Соны алыңыз, сізге пультті қоса береміз.
Сатып ... Бұл бір ... ... ... Бұл ... – саттық сіздерге
пайда әкелмейді ғой? Бір затқа екінші бір ... ... ... ... ... ... отырсыздар?
Сатушы: Сіз олай бекер ойлайсыз. Қайта бұл сауда түрі ... көп ... ... тез ... үшін біз ... қоса ... фирмалармен
бәсекеге түсеміз. Тауар өтінімінің жеңілдеу ақшаның айналымын тездетеді,
жаңа ... ... ... ескі ... ... бағамен сатамыз деп
тапжылмай отыра берсек, ұтылып қаламыз. Себебі, нарық, техника бір орында
тұрмайды. Жыл ... ... жаңа ... ... шығып жатыр.
Тұтынушылар ескі маркасына қарамай, компьютердің жаңа ... ... ... жоғарырақ бағасына да қарамайды, өйткені олардың ... зат ... ... болса, соғұрлым оның сапасы артады. Және
әр жаңа түрі уақытқа сай сапалы, ұтымды, сәнге сәйкес келеді деп ... ... біз ... лезде өткізуге тырысамыз. Тауар
дүкендерде, қоймаларда тұрып қалса, ақша айналымы азаяды, жаңа ... ... ... ... ... ... Бұл бізге ұтымсыз жағдай
тудырады.
Сатып алушы: Сонда сіздердің сатып ... ... ... ... ... сапасы төмен тауарлар болғаны ғой.
Сатушы: Әрине, ондай емес. ... ... ... ... ... Тауарлардың да бәсекесі бар. Сондықтан тездетіп өтімдікті
асыру керек. Ол үшін біз лотерея, ұтыс ойындар да ұйымдастырамыз.
Осылайша сатушы мен ... ... ... ... ... ... Көрініп тұрғандай, бұл жерде ешқандай ресмилік,
қалыптасып қалқан үлгі, ... ... жоқ. ... әңгіме аясы кең ауқымы
үлкен. Бұл жерде аңғарып ... ой мен ... ... ... ... ... Сатып алушының ниеті жұқалап отырып, барлық сырын біліп
алу, оның бұл мақсатқа жеткенін байқаймыз. Сатып алушы өз ... ... ... алушыға екі сұрақ қойды. Сол сұраққа жауап алу арқылы өзінің
сұранысын қанағаттандырды.
Фрейм: «Тұтынушының сұранысын қанағаттандыру».
Тұтынушының ... ... ...... ... (менеджер): Қандай тауар алуды армандап жүрсіз? Біз сол
тауардың сапасы, бағасы, ... жері ... ... бере ... Мен бір тоңазытқыш сатып алғым келеді.
Агент: сізге «Стинол», «Бирюса», «Норд», ... ... ... ... ... Меніңше, «Самсунг» дұрыс – ақ ... Сол ... ұнап тұр, өзі тек қана жаңа ... ет, ... ... ... қабылдайды екен. Бұрынғы тоңазытқыштар сияқты емес, иістеніп,
көгеріп кеткен тағамдарды сақтай ... ... ас – ... ... ... ... ... шығып қалады дейді ғой. Міне,
ғажап!
Агент: оныңыз рас. Біз қазір сервис ... ... Ас ... ...... ... ... мәдениеті бар. Бұл ... ... ... қой. Бұл тоңазытқыш Корея елінде шығарылады.
Соңғы ... ... ... бірлесіп, өз Отанымызда тоңазытқыш зауытын
ашқанбыз.
Сол зауытта шығарылған өнімдердің сапасы жоғары, бағасы ... ... ... тоңазытқышын алушылардың тізіміне тіркеп,
сұраным ... ... ... сол ... ... сізге хабарласамыз.
Мекен – жайыңызды сұраным кітабына жазып кетіңіз.
Клиент: ... ...... ... мәлімет берейін. Ақша – пұлымды
дайындайын. Сол тоңазытқышты алуға толық мүмкіндігім бар.
1. 3 Маркетинг салаларын танытушы тілдік бірліктер
Қазақ тілінде ... ... ... ... ... ... ... тіліндегі фунционалдық стиль құрамы туралы мәселе теорилық және
практикалық түрде ... ... ... ... ... ... тілінде
көптеген зерттеулердің болғанына қарамастан, [140], [141], [142] бүгінгі
күнге дейін функционалдық ... ... мен ... ... ... басы ашық күйінде қалып келеді; сондықтан функционалдық
стилдердің құрамы туралы мәселе әлі нақтыланбай ... ... ... ... ... ... бар ... күмәнсіз шындық, олар:
1) ресми іс – қағаздар немесе кеңсе тілі ... 2) ... ...... ... стилі), 3) ғылыми – техникалық әдебиет стилі, 4)
оқу – педагогикалық әдебиет стилі, 5) көркем ... тілі ... [140, ... ... ... В. В. Виноградовтың және басқа да
зерттеушілердің анықтамаларына сүйене отырып, ... ... ... ... ... және ... ... стиль деп жаңа
стильдерді бөліп шығаруға болады деп есептейміз.
Қазақ әдеби тілінің маркетингтік функционалдық түр өзгешелігіндегі
пайдаланылатын ... ... ... ... онда ... ... ... сәйкестігін көру нүктесінде, бізге ... ... ... мына ... ... ... Кітаби – жазба тіл, жекелеген түрде ... ... ... құралдардан оның нарық және ... іс - ... ... ... ... жиі ... Бейтарап сипаттағы жалпы әдеби құралдар екі түрлі көрінетін
ұғымдарды түзету ... ... ... ... бір ... ... ... осы элементтің функционалдық мәнін артық көру ретінде және таңдап
алынған және клишеленген ... ... ... қою ... ... ... спецификалық түр ретінде тілдік құралдар аталмыш
функционалдық түр өзгерістердің шегінде қойылады.
3. Ауызша – сөйлеу ... ... ... стилдерде жиі
қолданылады. Ықпал ету факторының ішінде бағытталғандығымен немесе ауызша
айтылғандығымен, әсер ету функцияларымен ерекшеленеді. Біз ... ... ... ... ... қарастырамыз және оны структуралық
– семантикалық топтарға бөлеміз. Олардың семантикалық топтары ... ... ... ...... ... ... түрде алғанда:
1) өкілдер атаулары: куртье, делал, ... ... ... ... ... брокер – трэйдор, аквизатор,
индассант, бутлегер, спонсор, пейджер, оралман, биль *- ... ... ... офис – ... ... ... қарыздар
(дебитор), кеңесші, трейдер, сату маманы, клиенттермен жұмыс ... ... ... ... ... ... және т.б.
2) Алым – салық атаулары: айыппұл, қосарланған құн, тікелей салық,
жанама салық, ... ... ... ... баж, қол ... ... ... [145].
3) тауар, зат атаулары: шелек, жарықтұтқы, орама, ... ... ұялы ... ... ... ... ... степлер, қаңқа, сүймеп, тайыр, теспе, қатқақ, жиекағаш, жақпа,
оташы, алапқы, ... ... ... ... ... ... ... бұлғауыш [144].
4) келісім, мәмілеге келтіретін мамандар, әрекет атаулары: бартер
(баспа - бас), ... – бас ... ... ...... ... ... фьючерлік келісім – шарт.
5) жарнама атаулары: брандмауэр, паблик – рилейшнз, ... ... көше ... ... жарнама, теледидардағы
жарнама, жүгірпе жол (бегущая строка), ... ... ... ролик – жарнама, ашық хат жарнама, жарнамалық мақала,
классикалық жарнама, радиожарнама және т.б.
6) кәсіпкерлік, мекеме, фирма атаулары: ... ... ... ... ... ... ломбард ,серіктестіктер, жарнама,
агенттігі.
7) сұраныс түрлері: сұраныс, тұтынушылардың сұранысы, шағын сұраныс,
қанағаттандырылған ... ... ... ... ... аударма сұраныс, келешектегі сұраныс, бұрынғы сұраныс,
анық қалыптасқан сұраныс, икемді сұраным.
8) баға, құн атаулары: нарықтама, прайс – лист, прейскурант, нарық ... ... ... ... ... прейскурант бағасы, ұстамды баға,
бағаның жылысуы, бағаның өсуі, бағадан түсірім, бағаның қалыптасуы.
9) сауда – ... ... ... ... сыртқы сауда –саттық,
көрнекті сауда – ... ... ...... ...... ... ,
базар, тізбе торлы маркетинг.
10) сауда – саттық әрекеттерімен байланысты сөздер: бәсеке жылдық
айналым, сауда – ... ... ... ... тұтынушы, жоғарғы баж,
стратегиялық резервтер, ішкі нарық, сыртқы нарық, ... ... – қол ақша ... бар ...... ... бағалы қағаздың
пакеті, бонификациялау, брокераждау.
11) сауда – саттық, тауар белгісі, маркісі, ... ... ... сертификат тауар белгісі, брэнд – консалтинг, бонус,
бондар, купон.
12) маркетингтік әрекет: ... ... ... ... ... ... талдауды жүргізу, агенттік фирма, жарнама агенттігі, кеңес
беретін консалтинг агенттігі, ... ... ... ... бюджетті
орнықтыру, тұтынушының мүддесін қорғайтын топ, ... ... ... ... абераж, лизинг, инжиниринг, холдинг.
Жоғарыда көрсетілген маркетингтің әр ... ... ... ... және өзге ... калька тәсілі арқылы аударма жасау ... ... ... жаңа ... жүйе ... үшін ... жолмен
аударма жасау тәсілінің өте кең таралғандығын көреміз [145, 349]. Терминдер
аудармасының өн бойынан эквивалентті калькалар, ...... ... ... және комбинацияға түскен калькалар.Қазақ
тіліндегі ... ... орыс ... ... да шет тілдерінен
сөздерді сөзжасамдық ... ... ... ... ... ... ... бастапқы тілдердің грамматикалық құралдарын пайдаланумен ... жаңа ... ... ... ... ... ... бәсеке
(конкуренция), жарна (взнос), жарнама (реклама), ... ... ... (компенсация), хеджирлеу, мөлшерлеме, алым (сбор),
өзгермелік (плавающий), кеден (таможня), балама (альтернатива).
Құрылымдық – ... ... ... ... ... ... сөздерді компоненттердің ... ... ... ... мәселен: заңды ұйым (юридическое лицо), іскерлік
(предпринимательство), ... ... ... ... ... ... шум), ... тапсырыстар (государственные заказы), ... ... ... ... қабілеті (конкурентноспособность),
басқару тәсілдері (методы управления).
Жартылай ... ... бір ... ... сөз ... ... кезде оның бір бөлігі ғана аударылады, ал қалған бөлігі
өзгеріссіз қалады: өмірлік ... ... ... ... ...... келісім, құжат реквизиті, көп валюталы ескерту [146].
Маркетингтік коммуникациялардың ... ... ... ... іс - ... мақсатын жүзеге асыру үшін ... ... ... сөздер жатады.. Олар ... ... ... ... ... ... ... спецификалық коммуникациялық құралдар ретінде
салынады. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... сөздер жатады. Бұл сөздер маркетингтік коммуникациялық
қолданыс аясында әлеуметтік мәнге ие заттарды ... үшін ... ... ... ... ие ... ... қарым – қатынас
тұрғысынан мәнді бұл тілдік ... ... ... ... тауардың
имиджін жасауға қабілетті қосымша ақпараттарды тұтынушыларға дер кезінде
әрі ұтымды жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... алдын – ала қисынды мазмұнына,
коммуникациялық функциялардың алдын – ала ... ... ... ... ... ... ... жүктемелер оның тілдің басқа элементтерімен (сөз, сөз ... ... ... ... ... ... байланыстыратын жүйе
элементі ретінде қолданылу сипаттамасын жасайды. Мәселен, жарнама саласында
қолданылатын сөздер айрықша мәндер мен ... ... ... ... белсенді, жалпыға ортақ, жоғарғы, люкс, ... ... ... ... ... ультра, армандайтын, мұратты,
қымбат, мұндай, ... ... ... ... қалқаншалардан бірнеше мысалдар келтірелік: Мерседес ... ... ... жұлдызың! «Соверен» - талғамдық шыңы! Бұл ... ... бен ... ... тура және ... ... имидждік жағдайын қалыптастыруға арналған мұндай ауыспалы
мағынасында қолданылған сөздер жарнамалық ... ... ... лексикалы сөздерді бірнеше дүркін пайдаланудың
нәтижесінде пайда болады.
Маркетингтік функционалдық стильде стилжасаушы қасиеттерге ие ... бір ... ... ... ... ... ... қабаттан
сұрыптап алу белсенді түрде жүзеге асырылады. Бұл мақсатта әдеби тілдің
функционалдық стилистикалық түр ... үшін тек қана ... алу ... белгілердің дәлелді түрлері керек емес, тілдік материалдың
ұйымдаса алу ерекшеліктері де ескерілуі қажет. Д. Н. ... ... ... ... кеткен әрбір түр өзгешелігі бәрінен бұрын жалпы тілдік
құралдардың айрықша ұйымдастырылған салаларында ... деп ... ... ... ... ... және ... кейін
тілдік құралдардың біршама жинақталған түрлерімен, «бұл ... ... ... ... ... емес» [11, 81].
Маркетингтік коммуникациялық жүйеде ... ... ... көп, ол былайша түсіндіріледі, біріншіден, уақыт үнемдеу
мақсатында, екіншіден, мәтінді түрлендіру қажеттілігінен. ... ... ... ... ... жиі ұшыратамыз: Терезелер!
Есіктер! Қалқалар! Сіздің интерьерге сәйкес қысқы бақтар!
Тұтынушылармен қарым – қатынас кезінде қазақ тілін білу ... ... ... ... қойылатын талаптарды орындау болып
табылады (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жарлығы, 2000, №20, 143 –
144 бет), ... ... ... ... Тіл ... Заңына»
сәйкес заңды жүзеге асыру тетігі. Мемлекеттік тілге деген сұраныс тауар ... үш ... ... ... керек болып табылады, екі немесе ... бірі ... ... қазақ тілі болып табылуы тиіс, сондықтан
мемлекеттік тілге деген қажетттілік өз - ... ... ... ... қалыптасуының құқықтық негіздері
барлық тілдердің тең құқықтық қолданылуын қарастырады, бірақ мемлекеттік
тілдің ... баса ... ... Ол ... тілді қолдану
аясының сатылай ... ... ... мен ... жүзеге асырылуының сақталуына бақылау ... ... ... ... ету, ... механизмдердің тартылуы
принцептеріне негізделеді.
Маркетинг саласында мемлекеттік тілдің қолданылуы. ... ... ... ... ... ... ... өрістеуінің себептері: 1) жергілікті жерлерде
тілдік ... мән ... 2) ... ... барысында
қалыптасатын тілдердің әлеуметтік функция ауқымының нақты еместігі; 3)
мемлекеттік және орыс ... ... ... ... ... 4) ... ... айқындылықтың болмауы.
Маркетинг аясында мемлекеттік тіл басқару функциясын (іс қағаздарын
жүргізу), ... ... ...... ... ... ... сөздіктердің шығарылуы), көпұлтты мемлекеттегі
өзге ұлт өкілдерін мемлекеттік іс – шараларға тарту (нарықты ... ... ... мемлекеттік тілді білуге ұмтылады және оны
ұлтаралық қарым – қатынастың ... ... ... аймақтық функцияны
(менеджмент аясында жүзеге асырылуы әлсіз) орындайды.
Мемлекеттік тілдің қолданылуының негізгі шеңбері – ... ... ... ... өз мәртебесіне сай қолдану баяу жүзеге асуда. Қазақстан
Республикасының Заңында 21 – бапта ... ... ... қатысты
мынадай деп көрсетілген: «Қазақстанда ... ... ... ... ... ... (этикеткаларында),
таңбаларында, нұсқауларында мемлекеттік тілде және орыс ... ... ... ... ... ... ... (этикеткалары),
таңбалары, нұсқаулықтары мемлекеттік ... және орыс ... ... ... ... ... ... Тіл туралы Заңы, Алматы,
1997 шілденің 11-і). Осы заңға қатысты айтатын болсақ: 1) Тіл туралы ... ... ... ... ... ... 2) мемлекеттік тілде
тауарларды маркілеуде ... ... ... ... ... сөз қате ... ... кеткен; 3) ақпараттық типтегі
жарнамаларды қате рәсімдеу жағдайлары ... ... ... ... кейін орналастырып, оны бірдей емес ... ... ... ...... ... ОДЕЖДЫ».
Орыс тілі маркетинг аясында ауқымды тілдік бірліктерге ие. Ол ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта орыс тілінің
маркетингтік функционалдық стилінің айрықша әлеуметтік – коммуникативтік
жүйесі ... ... ... ... Оның ... стилжасайтын
факторлары терминдер болып табылады. ... ... ... ... топтарға бөлуге мүмкіндік береді: ... ... ... ... анкеташы, гарант, және басқалары; 2)
ақша ... ... ... және т.б. 3) ... ... ... ... бутик, ломбард және басқалары; 4) коммерциялық операциялардың
атаулары: маркировка, сортировка, ... 5) құн, баға ... ... ... ... қатаң баға; 6) алым атаулары: акциз, ... ... 7) ... ... ... чек, ...... т.б. 8)
тауарлар партиясының, түрлерінің аттары: лот, чартер – партия, акссортимент
және ... 9) ... ... ... ... транспорттағы
жарнама және т.б.
Терминдердің ... ... ... ... әр ... ... қолданылғанын көрсетеді: 1) жұрнақ жалғау
тәсілі: акционер, коммандитист, маркетолог және ... 2) ... ... ... беруші; 3) біріккен сөздердің қолданылуы:
Қостанаймелиорация, Атыраунан және басқалары; 4) ... ... бір ... ... ...... консалтинг – фирма,
паблик – рилейшнз; лексика – семантикалық ... ... ... ... көп рет ... ... ... тілде дайын
клише – формулалар түрінде бейнеленетін стереотиптерді өңдеп шығарады,
қалыптастырады. ... ... ... ... ... ... әрекеттер мен жағдайдың барлығы дерлік тілдің стереотипті
формуласын, клише – ... ... ... бар деп ... ... Васильева, В. Г. Костомаров, Дж. Ферс және т.б.). ... ... ... ... жиі ... ... Мұндай жағдайда тіл
артығынан құтылып, тілде бұрыннан бар қарым – қатынас ... ... ... өзі ... ... ... бір сарынды жалғасып келіп,
сол салада ғана айтылатын дәрежеге дейін жетуіне ... ... ... ... ... қағидалары жатқандығы белгілі. Бұл қағида ... ......... ... ... ... адамдардың санасында
жатталып қалады. Қайталамалы клишенің көп қолданылуы ол, ең алдымен, қарым
– қатынасқа қатысушылар саны ... ... ... ... қайталау көп
кездесетін салаларға ғана тән. Жалпы лингвистикада ... ... ... көлемінің әр түрлі түсіндірулері бар. Белгілі бір дәрежеде
мәселенің жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... тіл білімінде клише ұғымына морфема мен
сөзден бастап, сөз тіркесі, сөйлем, фраза, мақал – ... ... ... ... ... сөз ... ертегі, мысалға,
тіпті мифке дейін жатқызатын әр түрлі кезеңдерде ... ... ... ... қазіргі тіл біліміндегі клишеге қатысты
көзқарастардың дені ... ... ... оның ... ...
іскери стильмен байланысты болып келеді.
Тілдегі дайын оралымдар фразеологизмдер сияқты тіл ... ... рас. ... ... ... оралыммен ұқсастығы
функционалдық ұқсастықпен ғана шектеледі. Яғни фразеологизм және ... ... ... екеуінің дайын күйінде жұмсалуы. Ал клишенің ... ... ... ... ... байланысы еркін. Онда
фразеологиялық ... тән ... ... өзгерістер
болмайды, яғни бұл тұрғыдан келгенде клишелердің еркін сөз ... жоқ. осы ...... өз ... ... сөз ... ... орам қасиеттерін үйлестіруші клишенің ауыспалы типті құбылыс
ретіндегі мәні ашылады.
Клише тұлғаларын фразеологизмдермен жақындастыру ... ... ... Н. Н. ... мен С. П. ... ... ... варианты, атап айтқанда, «стилистикалы ... ... ... ... ... береді: «коммуникативтік – ... ... ... бірыңғай құжаттық жағдаяттармен байланысты,
мәтінде құрылымдық және сигналдық қызмет ... ... ... ... [3, 18]. Олардың фразеологизм тұрғысынан
қарастырылуы біршама қалыптасқан ... ... ... ... клише мәселесін қарастырғанда стереотип, стандарт,
шаблон, канцеляризм секілді ... ... өту ... ... ... ... – бірі байланысып, ... ... ... ... дұрыс айырмау салдарынан клише ... ... ... ... шыға ... ... ... стереотип
құбылыстарымен шатастырылады. Осыдан келіп оның «тілді бүлдіруші» ретінде
жағымсыз бағалануы белең алады. ... көп ... ... ... өзгермей
қолданылуы заңды болып есептелетін құбылыстардың тілге қажет екендігі
мойындалып, оң бағалана бастады.
Стереотип ... да бір ... адам ... бірыңғайланып,
дайын күйінде меңгерілетін үйреншікті дағдыға айналған белгісі. Ол -
әлеуметтану, этнология, ... ... ... және ... ... ортақ ұғым. Стереотиптің бұл ғылым салоаларынлда
ортақ түйісетіне жері – ұзақ ... ... бір ... не ... ... тұрақты қалып алған үлгісі, эталоны болуы. Осы ... Т. ... ... ... ... ол ... ... «Саналы түрде
уәжделмеген тілдік әрекеттің уәжделген, мақсатты ... ... ... тілдік сананың, осыған сәйкес тілдік ... ... ... көрінуі. Сөйлеу стимулдарына деген
стереотиптік реакция – бұл, ең ... ... ... ... ... ... реакция» [4, 139]. Сондықтан ... ... ... тіл бірлігі ұғымдарының барлығына тектік атау
ретінде қолданылғандығы дұрысс. Ғылыми әәдебиетте оның бейтарап ... ... мен ... ... яғни ... болып қолданылуы жиі
кездеседі. Жалпы осы ... ... ... ... ... ... ... болады: 1) бейтарап ұғымдар ретінде қабылданып, жағымды
сипатты, оң бағаланатындар: стереотип, ... ... ... 2) ... ... ... штамп, шаблон.
Әрдайым әр адамға байланысты әр жағдаятта бұйрық беру үшін ...... сөз ... ... ... ... мүмкін де емес.
Демек осы іспеттес ... ... ... ... ... бірліктердің де
қайта қолданылуына әкеліп соқтырады. Ал сол ... ... яғни ... дәл сол ... ... ... бұл ... – іскери тілге
қойылатын оның құқықтық - әкімшілік сипатын белгілеп тұратын талап, ереже,
десек те болады. Ал тіл ... осы ... ... ереже қою, нормаға
ұмтылу, бір ізге түсіру ... ... деп ... ... нақты
тілдік бірліктерді клише деп атап, бірізділік қағидаларын стандарт деген
жөн.
Біршама жағымсыз сипат алған ... ... ... ... ...... күйінде қолданылатын тіл бірлігінңі шектен тыс,
орынсыз, ойсыз, ... ... ... тіл ... бұзушы ретінде
жағымсыз бағаланатын құбылыс.
Ғалымдар тілде оң бағаланатын, жағымды және ... ... ... бар екендігін бұрыннан – ақ ... Сол ... ... олармен жаппай күресу, тілден алшақтатту жайында сөз болса,
обьективті ... ... ... ... ... екі ... ие ... сондықтан екі түрлі аталып, ара жігін әділ ажырату да
ұсынылады. Дегенмен кейбір лингвистикалық сөздіктерде ... ... ... ... ... ... әлі де ... Ал екі ұғымның қатар
жүріп, арасындағы ұқсастықтары болуы заңдылық. Себебі екеуінің шығу ... ... ... – кез ... тіл ... кездесетін оңай айтылатын,
орынды, жағымды қабылданатын дайын тіл бірлігі, ал штамп – кез келген ... ... тыс ... орынсыз қолданылу нәтижесінде жағымсыз
сипатқа ие болған тіл бірлігі. Штамп – ... ... ... ... ... ... заңдылық есебінде бағаланады, сонымен қатар клише
тілдің даралаушы, стиль жасаушы белгісі.
Әр жанрдың өзіне ғана тән клишелері ... соны дәл ... ... ол үшін оны ... бірге қарастырып, олардың сөздігін жасаса, құжат
дайындаушыларға көп көмегі ... ... ... ... яғни бір ізге ...... ерекше түрін туындатты. Атап айтқанда, сауалнама, кесте,
бланк, формуляр. Бұл ... ... ... ... ... пайда болуы өндіріс, көлік, ...... ... жағдайларды шешу қажеттлігімен байланысты болды.
Неғұрлым жоғары жиілікте қайталанатын типтік жағдаят соғұрлым жоғары
дәрежедегі дайын сөйлеу ...... ... ... алдын – ала дайындалып, түзетіліп, редакцияланып, жүздеп, ... ... ... және ... ... ... ... ретінде ұғыну жиі қайталанушылыққа және ... ... әкеп ... ... ... ... пайда болуына
ыңғайлы жағдай туады. Кез келген стандарт адамдар ... ... ... Сондықтан мұндай стереотиптердің қалыптасуы, ең ... ... ... болады.
Клише құбылысының табиғаты өте қызық. Ресми – іскери тілде қолданылып
жүрген қандай да бір тілдік ... ... деп тану ... қайдан
іздеген жөн. Әлбетте, кез келген сөзді немесе сөз тіркесін клише деп ... ... бір ... ... ... деп атау үшін ... ... – бір өлшем – жиі қайталанатын тілдік жағдаятта қандай да ... ... ... ... ... ... табылады. Клишенің пайда
болу, даму, қалыптасу, орнығу кезеңдері болады.
«Белгілі бір синтаксистік құрылымы мен лексикалық толықтырулары ... ... ... адам ... дайын блоктар ... ... ... ... ... ...... мен формасы қалай құрылады деген сұрақтар туындайды. Клише
тұлғаларын ... ... ... ... ... сөз тіркесі,
сөйлем деңгейінде болатындығы анықталды.
Сөз тіркесі клишелерінің ...... ... ... ... клишелер, етістікті клишелер, шылаулы клишелер
деген үш тобын бөліп қарастырамыз.
Маркетинг саласындағы есімді клишелер
Баға
Арнаулы баға
Қанағаттанарлық баға
Келісімді баға
Пайдалы баға
Табысты ... ... ... баға
Төмен бағалар
Оңтайлы баға
Төмендетілген баға
Жеделдетілген баға
Ақырғы баға
Арзан баға
Қымбат баға
Тиімді баға
Супербаға
Сауда орнындағы бағалар,
Қосымша құн салығы
Ұсынылған тауар
Ұсынылған баға
Алым – салық
Тапсырыс ... ... ... – қол ... ақшалар
Төлеу
Төлемдер картасы
Тұтынушы құқы
Тұтынушының мәртебесі,
Тұтынылған зат
Тұтыну үстінде
«тұтынушы – біздің ... ... ... ... ... ... бақылау
Бағасын мөлшерден тыс арттыру
Бағасын сақтау
Қарызын шегеру
Қарызға беріледі,
Қарызға алынды,
Қарыз ... ... ... ... ... зат ... ... бату
Қарызын беру
Қарыздарын жинау.
, салық салынады, салығы көтерілді, салықтар жиналды, салықтар
өткізілді, , ... ... ... жеке басқа салынатын салық.
ұсыныс түсті, ұсынылды, ұсыныла бастады, ... ... ... ... ... ұсыну, ұсыныстар көбейді.
тапсырыс берді, тапсырыс қабылданды, тапсырысқа сай жүзеге асырылды,
, тапсырыстар орындалды, тапсырыстар арта бастады, тұтынушылардың тапсырыс
беруі.
Ақша ... ақша ... ақша ... ... келісті,
ақшаға сатылады, , ақша берілді, сыйлық ақша, ақша ала алады, ақша ұтысы,
ақшаны сақтау, ақшаны жинау, ... ... ... ... ... жүргізілді, құны төленген, борышын төлеу, мүліктің құнын
төлеу, барлық ... ... ... ... тұтынушының өтінішіне сай,
тұтынушыға құлақ аса отырып, тұтынушы ... ... , ... ... ... салынды, аукцион өтті, аукцион жүргізілді, аукционнан өтті,
аукционда ... ... ... салынды, заты, мүлкі аукционға түсті.
Сатылады, сатып алынады, сатады, сатылды, сатылуыда, ... ... сата ... сатып алу жұмыстары жүргізілуде, сатып
алуына байланысты, сатып аламыз, сатып алуыңызға ... ... ... жартылай тегін беріледі, жеткізіліп
беріледі, ... сай ... ... беріледі, құрып беріледі,
айырбасқа беріледі, гарантиясы беріледі.
Бағаның көтерілуі, ... ... ... ... ... бағасы
қымбаттады, бағасын білді, бағасына келісті, бағалады, бағасын айтты,
бағасын төмендетті, бағасына риза ... ... ... ... ... ... ... арқылы жасалған клише сөздер
Сатылып кетуіне байланысты
Сатуға арнап шығарылған
Сатылу үшін
Сатылуына сәйкес
Сатылу негізінде
Сату мақсатында
Сатылуы ... ... ... ... болуы үшін
Сапасына қарай
Сапасына байланысты
Төлеуіне байланысты
Төлеу кезінде
Төленбеген жағдайда
Тұтынушының талаптарына сай
Өтініш, тілек білдіру мағынасындағы клише сөздер
Сатып алуларыңызды сұраймыз
Сатып алыңыз, ... ... ... ... алғаныңыз үшін рахмет!
Маркетинг саласындағы арнаулы клишелер
Өнімдердің, тамақ, мүліктік өнімдердің жапсырма қағаздарындағы клише
сөздер:
Жасалып шығарылған, Made by, Сделано
Тамақ ... ... ... ... үнді ... ... ... шайы,
Жоғары сапалы Кения шайы,
Түіршіктелген:
Түйіршіктелген қара байхылы үнді шайы,
Түйіршіктелген ... ... ... ... ... ... ... салмағы
Энергетикалық құндылығы
Жарамдылық мерзімі,
Телефоны
Сертификатталған
Қосылған
Бланкілер түріндегі сауда белгілеріндегі клише сөздер:
«Болашақ» базары,
Қатар, контейнер
Кең ассортимент
Көтерме немесе бөлшек түрінде
Ақша, құнды ... ... ... ... ... қолдан жасаған заңмен қудаланады.
Жылжымайтын мүлік саласына байланысты қалыптасқан клише ... ... ... ... ... мен ... жалға алу,
Жалға алынған кәсіпорын,
Жалпы өнім,
Жалпы ішкі өнім,
Мүліктік құқық,
Кепілдік міндеттеме,
Кепілдік сақтандыру,
Кепілдік мерзім,
Кепілді табыс,
Екі жақты шарт,
Ақша айналымы,
Ақша қаражаттары,
Ұзақ мерзімді қарыздар,
Келісілген бөлшек ... ... ... алу ... ... ... аудару,
Ақша айналымы,
Табыс салығы,
Көтерме сатып алу,
Тұрақты шығындар,
Мүлікті сақтандыру,
Мүлік ... ... ... ... ... ... ... компаниясы
Жалдау
Үйді сатып алу
Үйлер сатыла бастады
Үй сатылады
Құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын
Қорытынды
Бүгінгі таңда маркетинг саласына қызығушылық білдіріп, оның қыр ... ... ... ... ... саны ... ... Себебі
маркетинг тек қана сауда, ... , ...... немесе алыс – беріс
орындалатын сала емес, ол бір ... ... ... Яғни кез ... ...... жасай білу, өзін өзгелермен байланыстыра алу өнері.
Маркетингтің осы түрі батыс елдерінде, әсіресе Америкада ... ... ... ... жүйе ... ... жол ашып ... Республикасында маркетингтің деңгейі қай дәрежеде? Қуатты ма, жоқ
әлде толық жетілген жоқ па?
Қазақстан Республикасы өзінің мемлекеттілігін алған алғашқы жылдарда
– ақ өзін ... ... ... ... ... көрсетті. Бұл елдің
экономикалық жақтан көркеюіне жағдай жасауға тиіс еді. ... де ... ... ... жете ... жоқ ... біздің маркетинг саласындағы
тәжірибесіздігіміздің де ... ... ... ... қатар шетелдерден
түрлі маркетинг саласына қатысты терминдер ... ... ... ... ... төл тілімізді маркетинг тіліне айналдыру үшін
көптеген жұмыстар атқарылуы керектігі өз - ... ... Бұл ... ... жиі ... ... ... анықтап, олардың
құрылымын, мағынасын талдау басты міндетіміз болып есептеледі.
Маркетинг саласындағы клишелер осы ... ... ... ... ... өзі ... бір салада жиі қолданылуы арқылы сол саланың
маңызын ашатын ұғым болып есептеледі. Клише ... тек ...... тілдің
аясында ғана қарастырылып келді. Себеі құжаттар тілінде клише сөздер басқа
стильдік топтарға қарағанда өте жиі кездеседі.
Алайда ... ... ... ... ... Ол белгілі бір
заңдылықтарға сүйенеді. Маркетинг саласында ... ... ... ... ... ие ... стиль түрінде де клишелер
ұшырасып отырады. Сауда – саттық, алыс – беріс әрекеттері ... ... ... әрекетке қатысты сөздер айтылады. ... ... ... ... тілдік бірліктерді құрайды. Ол бірліктер жеке сөз немесе
сөз тіркесі, не болмаса сөйлем түрінде ... ... ... ... ... ... мәселеміз де – осы.
Бітіру жұмысында көптеген ... ... ... ... сөздік қорындағы сөздерден ғана туындамайтыны, олардың аударма
арқылы немесе тікелей шет елдерден енген тілдік ... сол ... ... ... ... ... Демек, клише сөздердің өзі
күрделі, сан қатпарлы, нақты зерттеуді ... ... ... ... ... ... функционалдық стильдің сыр – ... ... ... ... ... ... үңіледі.
Тіл білімінде әлеуметтік жағдайлармен байланысты қалыптасқан феномен
маркетинг саласындағы ... ... ... ... жан – ... ... оның ... белгілеріне назар сала отырып, біз ... ... келе ... ... ... ... сөздер тереңірек
зерттеуді қажет ететін қызықты да күрделі тақырып. Оларды анықтау ... тіл ... ... ... ғылыми нәтижелерді айқындайтын боламыз.

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ сөз мәдениетінің теориялық негіздері78 бет
Қазақ тіліндегі шақтық локалдылық/шақтық бейлокалдылықтың функционалды-семантикалық категориясы117 бет
Тілдік сана және прагматика65 бет
Қазақтың салт-дәстүрін суреттеп аудару арқылы баяндау20 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
"Тілдің танбалық сипаты."6 бет
«Тілдің аумақтық өзгешеліктері (диалектілер, шет тілдің нұсқалары)»4 бет
Абай - ұлттық әдеби тілдің негізін қалаушы10 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь