Қазақстан Республикасының сыртқы сауда саясаты

1. ҚАЗАҚСТАННЫҢ СЫРТҚЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН РЕТТЕУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕГІ КЕДЕН ТАРИФТІК ӘДІСТЕР
1.1. Кеден тарифтерінің мәні мен мақсаты
1.2. Кеден тарифтерінің түрлері
1.3. Тауардың кедендік құнын анықтау және оларды пайдалану тәртібі
1.4. Тарифтік шектеулер

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СЫРТҚЫ САУДА САЯСАТЫ
2.1. Сыртқы және халықаралық сауда саясаты
2.2. Қазақстан Республикасының сыртқы сауда саясатының кейбір аспектілері
2.3. Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)

3. КЕДЕН ТАРИФТІК РЕТТЕУДЕГІ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕ
3.1. Өнеркәсібі дамыған мемлекеттердегі кеден тарифтік реттеу
3.2. Дамушы елдердің кедендік тарифтері
3.3. Шығыс Еуропа елдерінің кедендік тарифтері
        
        1.  ҚАЗАҚСТАННЫҢ СЫРТҚЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН РЕТТЕУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕГІ КЕДЕН
ТАРИФТІК ӘДІСТЕР
1.1. Кеден тарифтерінің мәні мен мақсаты
Сыртқы сауда саясатының классикалық және ... ... ... ... ... ... – бұл баж салықтары қойылымының жүйеленген тізімі.
Кедендік баж салығы деп ... ... өту ... ... мен экспортына салынатын салығы түсініледі.
Мұндай реттеудің кұқықтық жағдайын «Кеден тарифтері жөне баж» туралы
Қазақстан ... Заңы 1991 жылы 24 ... ... ... ... ... элементтерді қамтиды. Кеден тарифтік
реттеу дамуындағы жаңа кезең - «Кеден тарифтері және баж» ... ... Бұл ... ... ... экономикалық, қызметті реттеудің
негізіне тарифтік шаралар жатады.
Кеден тарифтік шаралар дегеніміз - ... ... ... ... және мемлекеттік органдармен заңда көрсетілген
реттерде жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... ... барысында келесі негізгі
мақсаттарда шешіледі: ... ... ... Оның ... реттеудің нормативтік тәртібіне және ережелеріне байланысты.
Мұндай реттеудің заңдылық негізіне 1995 ... 20 ... ... ... «Қазақстан Республикасының кедендік іс ... ... ... ... ... ... жатады:
- Қазақстан Республикасына тауар енгізудің тауарлы құрылымын реттеу;
- ... ... ... ... ... ... кіргізу және оны шығарудың оңтайлы қатысын үстау,
- Қазақстан Республикасында тауарлар ... мен ... озық ... ... жағдайлар жасау;
- Қазақстан Республикасының әлемдік экономикаға тиімді шоғырлануына
жағдай жасау.
Қазақстан Республикасының кеден тарифі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... кеден баж салығы ... ... ... ... ... тауарлы номенклатуралары
Қазақстан Республикасының Үкіметімен халықаралық ... ... ... ... сәйкес анықталады.
Кеден баж салығы мөлшерлемесі ортақ және жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... ... ... өзге өзгермейді.
Шекті мөлшерлемелер Қазақстанға жақсы әсер ету режимі қолданылатын
елде жасалынатын тауарларға салынады. Ал ... ... жоқ ... ... ... тауарларға қойылатын енгізу мөлшерлемелері занды негізде екі есе
артады (тарифтік жеңілдіктер берілген жағдайлардан өзге).
Шығарылатын тауарлардың баж салығы мөлшерлемесі мен олар ... ... және ... экономикалық реттеудің тарифтік емес құралдары
Казақстан Республикасының ... ... әрі ... ... ... ... реттеудің шаралары болып
келеді.
1.2. Кеден тарифтерінің түрлері
Кеден баж салығының ... ... ... және баж ... ... ... сәйкес Қазақстанда баж салығының келесі түрлері қолданылады:
- адвалорлық салық, тауар кеден құнынан пайызбен есептеледі;
- арнайы салык, тауар данасына ... ... ... ... екеуін де камтиды;
- кеден баж салығы - ... ... ... ... ... ... территориясына тауарды әкелу немесе
территориядан шығарылғандағы міндетті үлес;
- ... ... құны - ... баж ... ... ... және кеден санағы, т.сс. мақсаттар үшін ... ... ... құны.
Кедендік баж салығы төмендегідей критерийлер бойынша бөлінеді:
1. Тауар қозғалысының бағыты бойынша.
Тауар қозғалысының бағытына байланысты импорттық, экспорттық
және транзиттік баж ... ... ... ... ... баж ... ... олар ұлттық өндірісті, ішкі бағалар деңгейін қорғау мен
фискалды және саяси мақсаттарда кең ... Баж ... ... ... ... әдісіне сәйкес баж салықтары адвалорлы, спецификалық және
құрама болып бөлнеді. Әлемдік саудада кең ... ... ... ... мөлшерімен орнатылатын баж салығын адвалорлы ... ... ... ... импорттық тауарларды бағалау ... ... ... кезде ол көптеген елдерде тариф пен ... ... ... ... ... ... мақсаттарда тауарларды
бағалау туралы Келісіммен реттелуде. Адвалорлы баж салықтарының орта көлемі
салыстырмалы төмен (6 ... ... ... ... импорттық баж салығы
тауардың өңделу дәрежесі жоғарылаған сайын өсе түседі.
Спецификалық ... ... баж ... ... ... ... ... (комбинированный), аралас баж салықтары жоғарыда көрсетілген
екі әдіспен орнатылады.
3. Баж салықтарының іс-әрекет бағыты бойынша.
Іс-әрекет бағыты ... ... және ... ... ... ... Преференциалды баж салықтары бір елдер немесе
қандайда бір тауарларға тиімді жағдай жасау мақсатында ... ... ... Дискримниациялық баж салықтары қандай да бір ел немесе
тауарға қарсы ... оған ... ... ... ... ... баж ... орын толтыру (компенсационный) баж
салықтарының түрі болып ... Олар ... ... ... бағалар
деңгейін қалыпты жағдайда ұстау үшін пайдаланылады.
Заңмен маусымдық және ерекше ... баж ... ... ... шығарылуын оперативті реттеу үшін Қазақстан
Республикасының үкіметі 4 айдан ... емес ... ... баж ... мүмкін. Мұнда ... ... ... баж ... ... ... жағдайын қорғау мақсатында
шығарылатын және әкелінетін тауарларға ... баж ... ... ... ... баж ... - ... Республикасына әкелінетін тауарларды
қорғау мақсатында салынады, яғни ... ... ... келтіретін
немесе тікелей бәсекелесетін тауарларға салынатын салық; ... ... ... ... ретінде; Қазақстан Республикасының
мақсаттарын бұзушы істерге жауапты шара ретінде қолданылады. Арнайы ... ... жеке ... ... есептеледі.
Антидемпингтік баж салығын теңестіру қызметі ретінде және Қазақстан
Республикасының кедендік территориясына шығару елдегі көрсетілген ... ... ... ... немесе осындай тауарларды отандық
өндірушілерге материалдық зиян ... ... ... баж ... ... ... жасалыну кездерінде
тауардын экспортер елдегі бәсекелестік көтерме ... мен ... ... ... ... арасындағы айырмадан артпауы
керек.
Өтемақылық баж салығы – Қазақстан ... ... ... ... ... жәрдемақы қолданылған тауарларға қолданылады
(егер ол отандық өндірушілерге зиян келтіретін ... ... ... ... ... ... ... арта алмайды.
Баж салықтарының ерекше турін ... ... Баж ... ... ... ... Қазақстан Республикасының кеден тарифтік
кеңесімен жүргізілетін тергеу болады. ... ... ... ... ... негізделеді. Әрбір жағдай үшін жеке мөлшерлеме
қолданылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... құны ... Республикасының үкіметімен,
«Кеден тарифтері және баж» туралы заңға сәйкес негізде анық-талады.
Тауар Қазақстан ... ... ... кезде кедендік құнды
декларант кеден органына мәлімдейді.
Кедендік құн тәртібі және жағдайлары, декларация формасы мемлекеттік
кеден комитетімен заңға сәйкес ... ... құн ... заңда
көрсетілген кедендік құнды анықтау әдісімен анықталады.
Кедендік құнның ... ... ... ... ... ... Республикасының кедендік органымен бақыланады.
Декларанттың кедендік құнды айтқанда және оны анықтауға ... ... ... ... және ... ... болуы керек.
Кедендік баж салығы декларацияны беру күні есептеледі және ұлттық
валютамен де, ... ... ... ... ... ... Баж салығы Қазақстан Республикасының бюджетіне түседі.
3. ... ... ... анықтау және оларды
пайдалану ... ... ... ... және ... ... Оның мынадай әдістері бар:
- әкелінген тауарлармен мәміле ... ... ... ... тауарлармен мәміле бағасы бойынша;
- біртекті тауарлармен мәміле бағасы ... ... ... ... қосу ... резервтік әдіс арқылы
Енгізуші тауарлармен мәміле бағасы бойынша әдіс. Мұнда тауарлардың
кедендік құны мәміле ... ... ... ол нақты төленген немесе
Қазақстан Республикасының шекарасынан өту кезінде төленуге ... ... ... ... ... мәміле бағасына келесі құрамдас бөліктер
(егер олар алдын ала қосылса) қосылады:
а) тауарды авиапорт, порт ... ... ... ... оны ... ... ... шығындары:
- тасымалдау құны;
- тауарды тиеу, түсіру, ... ... ... ... ... сақтандыру сомасы.
ә) сатып алушы жұмсаған шығындары:
- комиссиондық және ... ... ... ... ... контейнерлер, ыдыс, құты-сауыттар құны ... ... ... онда олар бағаланушы тауарлармен біртұтас ... ... ... және ... ... ... тегін немесе
төмендетілген бағамен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес бөлігі:
- шикізат, материалдар, бөлшектер, жартылай ... ... ... ... ... ... тауар бөлігі болып келетін;
- бағаланушы тауар ... ... ... ... ... формалар және т.б. ұқсас заттар;
- тауарды өндіруге жұмсалған материалдар;
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... дизайн, көркем әсемдеу, эскиз және
сызбалар.
в) лицензияланған және өзге де ... ... ... үшін ... ... Республикасының территориясында бағаланушы тауарлардың
пайдаланылуы, сатылуы, қайта сатылуы ... ... ... ... ... ... ... бағасы бойынша әдіс. Мұнда кедендік құнды
анықтаудың негізіне - негізгі қасиеттері, физикалық сипаттамалары, сапасы
және нарықтағы ... шығу елі, ... ... ... тауарлардың мәміле
бағасы жатады.
Біртекті тауарлармен мәміле бағасы бойынша әдіс. Бұл әдіс тауардың
сапасы, ... ... ... беделі, шығарған елі, өндіруші ... ... ... Мұнда біртекті тауар деп - сипаттамалары
бірдей және ... ... ... ... тап сондай қызмет атқарып,
коммерциялық бір-бірін алмастыратын тауарларды айтамыз.
Құнды шегеру негізіндегі әдіс. Тауар бағасынан комиссионды сыйлықтарға
шығын, ... ... және ... ... шығындары, енгізу баж салықтары
сомасы, кәдімгі шығындар (тасымалдау, сақтандыру, т.сс.) шегеріледі.
Қазақстан Республикасының территориясына әкелінген тауарлар ... ... ... сатылатын болса, онда осы әдісті қолданады.
Құнды қосу негізіндегі әдіс. ... ... ... үшін ... мен шығын, жалпы шығын және тауарларды жеткізгені үшін ... ... ... Егер ... кедендік құны жоғарыда аталған әдістер
негізінде анықталуы мүмкін болмаса, ... ... ... ... ... қолданғанда кеден органы декларантқа өзіндегі бағалық мағлұматты
береді. «Кеден тарифтері және баж туралы» заңның 16 – бабында тауардың ... ... ... ... ... шығу елі – ... толығымен өндірілген немесе заңда
көрсетілген критерийлерге сәйкес ... ... ... ... ... елде ... шығарылған тауарлар: қазба байлықтары,
өсімдік өнімі, мал өнімі, аңшылық, балық аулау негізінде алынған өнімдері,
осының барлығы сол ел ... ... ... ... ... екі ... ... ел қатысса, онда
жеткілікті өңдеу критерийі қолданылады. Оған ... ... ... болған тауарлық номенклатура бойынша алдыңғы төрт белгінің ... ... ... ... өзгеруі; жеткілікті өндірістік және
технологиялық операциялардың жүзеге асырылуы т.с.с.
Белгілі бір елде тауардың шығарылғаны ... ... ... ... ... ... алады. Тауарлардың шығарылуы кезінде
оған тиісінше құзіретті орган сертификат береді.
Тауардың шығу елін көрсететін сертификат қағазы ... ... ... ... анықтайды; ол жөнелтушінің жазба түріндегі куәлік қағазынан
тұрады. Бұл хатта тауар – тауар ... ... ... ... ... ... сәйкес екендігі көрсетіледі.
Тауардың шыққан елін көрсететін сертификат ... ... ... ... бірге көрсетіледі.
Бланкты толтыру тәртібі және «А» формасы бойынша тауарлардың пайда
болу сертификатын беру. «А» ... ... ... болу ... белгілі бір бекітілген тәртібі болады. Оларға жалпы жеңілдік
жүйесі әсеріне түсетін Ресейден ЕО ... ... ... ... ЕО ... қабылданған арнайы бланктарда
толтырылады.
Сертификат мемлекет ... РФ ... ... ... ... экспортерларға тек жазбаша өтініштері бойынша арнайы
аппаратымен ... ... ... жөніндегі мәселе қажетті
құжаттардың толық жиынтығын қабылдағаннан кейін ғана қарастырылады.
Егер бір контракт бойынша ... ... ... ... ... ... ... сертификаттар үшін тек қайталанатын құжаттардың
бір жиынтығы болса да жарамды саналады.
Экспортердің ұсынатын қажетті құжаттар ... ... ... ... ... СЭБМ ... ... толтыру жайлы еркін
түрдегі өтініш хат. Хат экспортер – ұйымның бланкісінде, берілген нөмірі
және күні болуы ... ... – ұйым ... немесе оның бір
орынбасарымен хатқа қол қояды.
Хатта, сонымен ... ... ... құжаттардың әр қайсысының
сандық көрсеткіші болуы қажет.
• Сертификат бланкісі арнайы үлгімен толтырылып, экспортер ... ... қолы ... сол ... мөрі ... ... Сертификат
көшірмесінде де түпнұсқаның мөрі болуы қажет. Сертификатқа экспортер –
ұйымның басшысының фамилиясы, аты - ... ... ... және оған ... хат бір ... ... қойылады, сондықтан
хатта қол қойған адамның ғана аты - ... ... ... ... болған жағдайда экспортер "Информ ВЭС" бірлестігінде сертификат
бланкілерін ала ... ... ... - ... ... ... бөлімшесімен берілген
сараптау актісінің түпнұсқасы "Одақтық сараптау" арнайы бланкісінде ... ... ... көрсетілген ақпарат басқа ұсынылатын
құжаттар ақпаратына қарама-қайшы болмауы ... ... ... ... есебіндегі тауарлар саны шоттағы (инвойс) көрсетілген
нетто – салмақтан кем болмауы қажет.
Бұл контракт бойынша толтырылатын бірдей бі-неше сертификат үшін ... ... ... болса да жарамды.
• Экспорттық контрактының түпнұсқасы және ... ... күні және қол ... тұсы ... ... ... ... (делдал үшін) ... ... және ... ... ... міндеті айқын
көрсетілуі қажет. Сонымен қатар, тауар ... ... ... ... ... қол ... ... қажет. Келісімнің нөмірі,
күні және қол ... тұсы ... ... ... ... ... және көшірмесі, тауар
чектері, квитанциялар (ресми қолхат) және басқа да құжаттар сертификатты
толтыру үшін негіз бола ... ... ... мен ... ... берілетін шоттың
(инвойс) түпнұсқасы мен көшірмесі. ... ... ... аты латын транслитерациясында көрсетіледі.
Егер контракт орыс тілінде жазылса, онда шот ... орыс ... ... ... де ... ... тауардың төмендегідей нәтижелік көрсеткіштері міндетті түрде
болуы қажет:
- килограммдағы нетто салмақ;
- килораммдағы брутто ... ... ... ... әр ... тауарлардан құралса (яғни сыртқы
экономикалық ... ... ... ... кодтары әр түрлі
тауарлар), онда жоғарыда көрсетілген көрсеткіштер әрбір ... ... ... ... мемлекеттік есептеу орталығы анықтамасының
түпнұсқасы және көшірмесі. Онда: аты, коды және экспортердің ... ... ... ... ... ... ... құжаттың көшірмесі (егер сертификат тауарды нақтылай
жеткізгеннен кейін толтырылса). Транспорттық құжаттың көшірмесінде ... ... ... кедендік белгісі болуы қажет (кеме көлігі ... ... - ... ... жайлы капитанның қолхаты
керек).
• Арнайы өтініш бойынша, экспортер ... ... ... ... ... дұрыстығын дәлелдейтін кез келген
басқа ... ... ... 4, 5, 6, 7 ... көрсетілген құжаттардың түпнұсқасы
олардың ... қоса ... ... ... ... ... ... Сыртқы экономикалық байланыстар
министрлігі басты бақылау қаржы басқармасының шотына белгілі бір ... ... ... ... бар, төлем тапсырмасының түпнұсқасының
көшірмесі - ... ... ... ... яғни ... ... ... күн өткесін беріледі. ... үшін ... ... ... ... министрлігі белгілейді және әр
айдың брінші күні ... Ол ... ... ... бағам
бюллетеніне сай болуы керек. Ол бағам рублімен ... ... ... ... ... қатар, келесі жағдайды да ескеру қажет, өкілеттіге берілетін
барлық көшірмелер - «көшірме тура» деген экспортерұйымның мөрі ... ... қолы және оның ... ... ... Егер құжат бір
парақтан көп болса, онда көшірме кітапша болып ... ... жер ... ... ... экспортер ұйымның мөрімен жинақталып, «көшірме
тура» деген бекітілген жазу және қызметші адамның ... мен қолы ... ... ... ... ... ... қатаң
тәртіпті сақтап толтыруы қажет. Бланк нысанына сай ағылшын және ... ... ... ... жазу машинкаларында немесе ЭВМ басылым
әріптерімен толтырылады. Сертификатта қателіктерді түзетуге болмайды.
1.4. Тарифтік шектеулер
Әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... ... тарифтік реттеу саналады. Олар мемлекет шекарасынан өту кезінде
экспорттық - ... ... ... ... ... ... ... тарифтік реттеу, тауарға кеден салығын салу әдісі мен ... ... пен ... ... оның ... ... беру ... анықтайды.
Халықаралық ұйымдар мен бірлестіктер қызметінің көмегімен (ТСБА/БСҰ,
БҰҰ-ның сауда жөніндегі конференциясы, еуропалық ... ... де ... ... ... ... көптеген елдердің ұлттық
тарифтік реттеу жүйесі бірдей принциптер мен ... ... ... ... ... көп ... бар, ол өздігінен халықаралық сауда
процесін жеңілдетеді.
Жоғарыда көрсетілген ... іске қосу үшін ... ... ... база ... ... тарифі жөніндегі занды» және Кеден кодексін
алады.
Кеден кодексі ... ... ... ... ... оның ... ... қарамастан ұлттық жүйеге ... Ал ... ... ... олар ... ... келісіледі және
белгілі бір уақыт өткен соң халықаралық кездесулерде ... ... ... ... ... тарифін қолдану тәртібі мен
қағидалары, экспорттық - импорттық салықтардың мөлшерлемесінің деңгейі және
құрылымы. Кеден реттеу механизмдерінің негізгі элементтеріне кеден ... ол ... ... ... ... тізімінен тұрады және
импорттық - экспорттық ... ... ... яғни ... баж ... тарифі мемлекеттік реттеудің белсенді құралдарының бірі, ... ... ... ... ... айналымының 2/3 бөлігін қамтиды.
Импорттық және экспорттық өнімдердің бағасын өсіре отырып, ол сонымен
бірге, сыртқы сауданың көлемі мен құрылымына ықпал ... ... ... ... ... ... ... өнімдерді шетел
бәсекесінен қорғау) және фискалдық саясат (мемлекеттік бюджетті толтыру)
жатады. Тарифтің көмегімен, ... ... ... ... ... қалыптастырады, валюта ағымын арттырады, елдердің жекелеген
аймақтарының дамуын көтереді.
Одан басқа тарифтік реттеу қызметі ... ... ... ... ол ... тариф элементін жартылай алады да, сонымен оны
толықтырады.
Кеден тарифі өзінің маңызы жағынан ... ... ... ... ... ол ... экономикасы жағдайында болуына байланысты объективтік
шешім ... ... ... ... ... ... ... бұл
шараның тиімділігі болмаған жағдайда оны қатаңдау әдісі - ... ... ... ... ... және ... ... күрделі болуы
мүмкін. Импорттық тариф кеден реттеуінде негізгі үлесті алады, ішкі салық
жүйесімен ... ... ... ... ... ықпал етеді,
кәсіпорындардың тиімділігі, ұлттық валюта жағдайы, тауар ... т.б. ... ... ... ... ... ... процесі кеден тарифіндегі өнімнің
номенклатуралық позициясын анықтау ғана ... ... ... ... әдісімен тығыз байланысты немесе өнімнің шыққан еліне қарап салық
салуды өзгерту және алып тастау ... ... ... ... ... ... ... кеден салығының мөлшерлемесін анықтау жатады.
Экспорттық кеден тарифі сыртқы сауданы реттеудегі тек ... ... ... ... ... ... ... кіреді. Табиғи байлыққа бай,
бірақ әлемдік ... ... ... ... ... ... Кей ... олар экспорттық бағаның өсуіне, сонымен бірге,
елдің валюталық ресурстарының толығуына ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... мен ... өзгерту экспорттық
әлеуетті төмендетіп ішкі бағаға инфляциялық қысым жасауға әкеліп соқтырады.
Көптеген елдерде кеден тарифін ... ... екі ... ... ... ... көбейту және белгілі бір өнімнің түріне ... қою. ... әдіс ... ... тарифі деп аталады. Бұл әр
тауарға бірдей мөлшерлеменің қойылуы деген сөз.
Екінші әдіс әр тауарға екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... байланысты. Соңғы жағдайда жоғары тариф
мөлшерлемесі автономды болып саналады да, оны Бас тариф деп атайды. ... ... ... және ... ... елдердің тауарларына
қойылады.
Ал төмен, яғни конвенциялық немесе минималды мөлшерлемеге жағымды
тәртіпке ие ... ... ... ... ... ЕО-ға кіретін
елдердің минималды кеден тарифі максималды тарифтен 1,2,5 есе төмен. АҚШ
пен Жапония елдері арасында бұл ... ... да ... кеден тарифі — айрықша жеңілдік салығы болып табылады, жабық
экономикалық одақ қалыптасқан нақты ... ғана ... ... оған
дамушы елдерде кіреді. Жеңілдіктер мөлшерлеме салықтың шын мәніндегі ... ... яғни бұл ... ... ... сөз. ... кеден
тарифі қосымша демпингке қарсы және өтемақылық салықтың түрлерін ... оның ... ... ... ... ... ... Айтарлықтай күрделі тариф Конго, ... ... ...... ... ... экономикалық мағынасы
мен сипаты жағынан сыртқы сауда процесін нарықтық ... ... ... - ақша жинағы ретінде не ... ... ... және ... ... ... ... өткенде мемлекет тарапынан
салынатын салық. Барлық басқа салықтар ... ол ... ... ... оның ... ... Бағалық, шектеулер
кеден салығы ... ... ... және оның ... ... белгіленеді.
Шикізат өнімдері тарапынан олар онша үлкен емес (0,5 - 2,6%), ... ... (7 - 12%) ... Нарықтық қатынас дамыған елдерде
соңғы кезеңде «тарифтік ... ... ... жүр, ол ... салығы
өнімнің өңделу деңгейіне қарап көтерілуі. Бұл ... тағы ... ... ... Ол - протекционизм. Бірақ ... ... әр ... ... тауарлардың дайын болуына және елдердің
экономикалық даму деңгейіне байланысты болады.
Мысалы, ... ... ... ... қарағанда дамушы елдерде
жоғарылау. Бұны дамушы ... ... ... ... салаларын
қорғау қажеттілігімен түсіндіруге болады. Кеден салығы, сондай-ақ сыртқы
нарықта ... ... ... ... ... ... Халықаралық
тәжірибеде тарифтік реттеуде салықтың бірнеше түрі кездеседі.
Адвалорлық салық. Тауар бағасына ... ... ... және ... ... қолданады. АҚШ-тың тарифінде 80%.
Арнайы салық. Бұл салық тауардың көлеміне, салмағына немесе санына,
яғни ... ... ... ... ... тауарларға байланысты адвалорлық та және арнайы да болып
салынады. Бұл жағдайда кеден ... ... ... ... салықтың
түрін салуды өздері шешеді. Оны баламалы (альтернативті) дейміз. Адвалорлық
және арнайы салықтың принңипиалды айырмашылығы ... ... ... ... ... өсуі оның тауардың санының өсуіне байланысты.
Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... және
жеңілдік болып бөлінеді.
Максималды - өнім бағасының мөлшерлемесі барлық ... ... - ... қолайлы жағдай жасаған елдердің өніміне қойылатын
мөлшерлеме. Жеңілдік мөлшерлеме - нақты бір ... ... ... ... өнімдерге қойылатын мөлшерлеме. Салық өнімнің қай ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Автономды салық мемлекеттердің келісімі бар ма жоқ па оған қарамайды.
Үкімет тарапынан бір жақтың тәртібі бойынша қойыла ... ... ... ... ... болғандықтан, кей жағдайларда екі жақты және көп
жақты ... ... ... мөлшерлемесін төмен түсіреді.
Конвенциондық (келісілген) жоғарыда айтылған келісімдер процесінде екі
жақтың шешімі бойынша тұрақты мөлшерлеме қойылды. Ол мөлшерлеме екі ... ... ... ... ... ... ... келіседі. Қазіргі кезде бұл форма ТСБА-ның келісімі нәтижесінде
жиі қолданылып ... ... ... салу абсолютті түрде көпшілік елдерде
қолданылады. Ал ... ... ... ... елдерде қолданылмайды.
Оларды тек дамушы елдер ғана қолданады. Айтарлықтай экспорттық ... жүйе ... ... ... бұл ... ... өнімдер
екі топқа бөлінеді әдеттегі (минералды және ауыл шаруашылық шикізат, азық-
түлік, жеңіл ... және ... ... ... тек ішкі ... ғана қойылады, одан басқа барлық экспортерлер 3% салық ... ауыл ... ... 1,5 - 6% ... әдейі арналған салық
төлейді.
Сыртқы сауда операцияларын салықтық реттеу тарифпен тығыз ... ... ... ... ... тікелей бағасына ықпал етеді.
Импортты реттеу құралдарының ішінде салықтың рөлі ерекше ... оның ... ... кеден салығының мөлшерлемесінің төмендеуінің жалпы
бағытына байланысты. Импортгық салықтар, ... ... ... бірге, оның ішкі нарықта қолданылуын қысқартады, импорттың
көлемін төмендетеді, ал ... ... ... - ... ... ... пен кеден баж салығының айырмашылығы салық салу процесімен
анықталады. Баж салығы шетел ... ... ... үшін ... ... ... ... сондай-ақ ұлттық өнеркәсіптің өнімдері үшін алынады.
Импорттық өнімдерге салық - мақсаттарына, ... ... ... ... ... ... немесе теңестіру ... ... ... ... ... ... Ол ... декларациясын
таратқан тұлғаның қадағалауымен жүргізіледі.
Шекарадағы салық жинағының ... ішкі ... ... ... ... ұқсас болады. Олар СИФ шартындағы импорттық өнімнің
бағасымен анықталады. Көптеген елдердің ... ... ... ... ... ... салудың екі қағидасы кіреді - өнімнің
жіберілу ... және ... ... салықтың кеден баж салығынан айырмашылығы жоқ. Оның мақсаты
импорттық өнімдерді алып ... ... Ол ... шара ретінде, яғни кеден
баж салығын көтеру мүмкіндігі жоқ болған ... ... ... ... төленетін алымдар мен салықтар, олар: кеден
қоймаларында өнімдерді сақтау, статистикалық (санау), ... ... ... ... Оның ... қызмет көрсету және «кедендік тазалық»
кезінде кеткен ... ... ... салықтық баға өнім бағасының 1 - 2%-
ін құрайды, ал ... ... ... ... ... декларацияны толтырумен
жүргізіледі.
Жылжымалы импорттық салықтар. Әлемдік ... ... ... бірі ... атап ... ... протекционизм сферасында
жүргізіледі. Бұндай кеден салығы ... ... тура ... ... ... қызмет көрсету арқылы болады. Бұл салықтың айырмашылығы ... ... ... ... ол әлемдік нарық бағасына қарап өзгеріп
отырады. Олардың міндеті ішкі рынок бағасының деңгейін ұстап тұру, ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін
көтеру.
Кеден баж салығымен салыстырғанда олар икемділігімен ... ... ... ... өзгертіп отырады.
Өтемақылық (компенсация) алым жылжымалы салық түріне ұқсас. Олар ішкі
рынок пен сыртқы рынок ... ... ... ... ауыл шаруашылық секторында және өндірісті экспорттау ... ... ... ... ЕО - ... ... ... кеден
баж салығымен бірге өтемақылық алым жүргізіледі, онда екі элементке ... ... алым (баж ... және өтемақылық алым (өзгермелі). Ондай
ұйымдарға ТСБА (ГАТТ) 1995 жылы қайтадан БСҰ (ВТО) деп ... және ... ... ... ... ... кеден одағы, оның үлесіне
әлемдік сауданың 40%-і жатады.
Экспортқа мұнай шығаратын елдер (ОПЕК) т.б. ұйымдар кіреді. ... ТСБА - ... орын ... Олар екі ... принципке сүйенеді: ашық
сауда және сыртқы саудадағы қанаушылықты болдырмау.
Сыртқы сауда саясатының мынадай түрлерін қолдануды ұсынады: бір ... ... ... ... ... және ... ... экспортты жәрдемақылау, т.б.
Бұл принциппен қоса екі шартты ұстау қажет: көп ... ... іске ... және ... сауда кодексі мен қағидасын құру;
сонымен бірге сыртқы сауданы ... ... ... ... Қол жеткен осы тәртіптер мен ... ... ... ... ... ... жеткізу керек.
Сауданы дамытудағы халықаралық құжаттардың ерекше тізімінде кеден
бағасының ... ... ... бір үлгіге келтіру және кеден
тәртібін жеңілдету тұр. ... ... ... ... ... ... тарифтік механизмдердің қызметін шектеу. ТСБА-ның маңызды
жетістіктерінің ішінде сауданы ырықтандыру жөніндегі келісім, ... ... ... ғана ... ... ... бірге қызмет көрсетуде де - қаржы,
телебайланыс, әуе көлігі және т.б. салалардағы реттеу келісімдері.
Халықаралық сауда ... ... ... ... және оның ... ... ... одақтарының ұйымында
болады.
2. Қазақстан РеспубликасыНЫҢ СЫРТҚЫ САУДА САЯСАТЫ
2.1. Сыртқы және халықаралық сауда саясаты
Әр түрлі ... ... ... ... ... және оның жекелеген
тауар рыноктарында әр түрлі орын алады. Халықаралық ... әр ... өз ... ... ... қандай да бір іс-әрекет атқаруға
тырысады, яғни осы салада белгілі бір саясат ... ... ... ... ... екі түрі ... ... сауда саясаты;
• сыртқы сауда саясаты;
Халықаралық сауда саясаты - халықаралық сауда ... ... ... ... ... Ұйымы (ДСҰ) жүргізеді және ол әлем
елдерінің көпшілігі тарапынан ... ... ... ... ... сауданы ырықтандыру жатады.
Сыртқы сауда саясаты атауымен мемлекеттің басқа ... ... ... ... ... Сыртқы сауда саясатының
негізгі мақсаттары:
• осы елдің халықаралық еңбек бөлінісіне кіруінің дәрежесі мен
әдісін ... ... пен ... көлемдерін өзгерту;
• елді қажетті ресурстармен қамтамасыз ету (шикізат, ... ... ... пен ... ... арақатынасын өзгерту.
Кейбір мақсаттар ұзақ мерзімді сипатта ... ... ... ... кіру дәрежесі мен әдісін өзгерту. Басқа мақсаттар одан гөрі аз
мерзімде жүзеге асырылуы мүмкін, ... ... пен ... ... ... ... негізгі екі бағыты бар:
• еркін сауда саясаты;
• протекционизм.
Еркін сауда саясаты таза ... ... ... саудаға тікелей
араласудан бас тартып, рынокқа негізгі реттеуші рөлін жүктеуін білдіреді.
Бірақ бұл ... осы ... ... ... әсер ... шектелуін білдірмейді. Мемлекет өз шаруашылық ... ... беру үшін ... ... ... отырады.
Еркін сауда оң саяси салдарға әкеледі, өйткені елдердің өзара
байланыстылығы ... ... ... әрекетінің мүмкіндігін
төмендетеді.
Еркін сауда саясатының жүргізілуі экономикасы дамыған ... ... ... көп ... ... мүмкіндік береді. Іс
жүзінде, еркін сауда саясаты таза ... ... және еш ... ... - ... экономиканы шетелдік бәсекелестерден қорғауға
бағытталған саясат. Еркін сауда саясатымен салыстырғанда протекционизмдегі
рыноктық күштердің ... ... ... ... ... әлемдік
рыноктағы жекелеген елдердің экономикалық потенциалы мен ... әр ... ... байланысты дамуы жағынан артта қалып отырған
елдер үшін рыноктық күштердің еркін іс-әрекеті пайдасыз болуы мүмкін. ... ... ... ... бәсеке экономикалық дамуы
төменірек елдерде экономиканың ... және осы елде ... ... ... ... ... елде ... бір салалардың дамуына көмектеседі. Аграрлы
елдерде протекционизм көбінесе индустриализацияның қажетті шарты ... ... ... ... ... әсер ... Бірақ бұл
саясатты ұзақ мерзім бойына пайдалану экономиканың тоқырауына ... ... ... болмаса, жергілікті кәсіпкерлердің техникалық
деңгейі мен өндіріс тиімділігін жоғарылатуға ынтасы ... ... ... ... экономикалық автарқия түрінде
болады, яғни ел импортты тек өз ... ... ... болмайтын
тауарлармен ғана шектейді. Экспорт болса, импортты ... ... ғана ... етіледі.
Протекционизм дамушы елдерде ғана емес, өндірісі дамыған елдерде
шиеленіскен бәсекелестік жағдайында ұлттық тауар ... ... ... ... ... ... беруі және қандай да бір
іс - әрекетке ынталандыруы мүмкін.
Мемлекеттердің ... ... ... ... әр ... ... салу,
мысалға бір өнімнің экспорты мен импортына және бір елге қатысты тыйым салу
болып ... ... ... екі ... ... көп ... ... кіреді. Бірақ нарықтық қатынастар даму жағдайында сыртқы сауданың
пайдасын ұлғайту және азайтуға әсер ету ... ... ... шаруашылық субьектілерін мемлекет саясатының мақсаттарына ... ... ... ... Осы ... ... және тарифтік
емес шектеулер кіреді.
Тарифті саясатты қолдану тиімділігі туралы көптеген көзқарастар бар.
Экономикалық саясат құралы ретінде ... ... ... ... ... ... келтіруде:
1. Тарифтер экономикалық өсуді тежейді;
2. Тариф-тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... тариф жанама түрде
елдің экспортына нұқсан келтіреді;
4. Тариф ... ... ... ... ... бір ... ... көп жағдайда сауда соғыстарына
әкеледі.
Ал тарифтерді жақтауға ... ... ... Тариф - жас салаларды қорғайды;
2. ... - ... ... ... ... ... - бюджеттік түсімдердің маңызды көзі;
4. Тариф - ұлттық қауіпсіздікті, елдің халықаралық ... ... ... көп ... және ... ... мүмкіндігіне байланысты экспорт-импорт мәмілелерін реттеуде өте көң
қолданылады. Көбінесе импорттық баж салықтары протекционистік шара ... ... ... олар ... ... ұлғайтуға, дамыған
елдерде олар сыртқы сауданы реттеуде қолданылады.
2.2. ... ... ... ... ... кейбір
аспектілері
ҚР сыртқы сауда саясатын зерттеу барысында, оның 1991 жылға дейін КСРО-
ның ... ... ... интеграция мен ... ... ... ... ... ... заманында Қазақстанның индустриализациясы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... отын-
энергетикалық ресурстарды, астық, ауылшаруашылық өнімдерді, басқаша
айтқанда шикізатты жеткізуге маманданған еді.
Барлық ... ... және ... сауда мемлекеттік
тапсырыстар жүйесімен реттеледі. Экспорттық лицензиялар мен ... 200-не ... ... тауарлардың экспорты тек
монопольды сыртқы экономикалық құрылымдар арқылы жүзеге асырылды.
Бұрынғы КСРО ... ... ... екі ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылды. Қазақстанның
сыртқы ... және ... ... саясаты, оның егемендік алуы ... ... ... ... барысында қалыптасты. Тәуелсіз
сыртқы сауда саясаты - республиканың әлемдік қауымдастыққа кіруінің ... ... ... ... ... Қазақстан сыртқы экономикалық іс-
әрекетін ырықтандыру жолына түсті. 1992 жылдың 25 қаңтарында ... ... заң күші бар ... ... ... реформаларды жүргізу кезеңіндегі Қазақстан Республикасының
сыртқы экономикалық іс-әрекетін ұйымдастыру туралы" ... ... ... әр түрлі өнімдердің бағаларын ырықтандыру туралы бірқатар
құжаттар ... ... ... ... алғашқы маңызды қадам
1993 жылы жасалды. Онда квоталар саны 34-ке ... ал ... - ... ... ... ... үкіметаралық келісімі мен
қамтылуы 60 пайызға төмендеді. Экспорттық өнімге деген мемлекеттік тапсырыс
жүйесін келісім бағалар жүйесі алмастырды. 145 ... ... ... ... ... экспорттық салықтар енгізілді. Импорттық лицензиялар 5 ... ... ... ... ... 0,5 ... 21 ... дейін
болды. 20-дан астам кәсіпорындар сыртқы экономикалық іс-әрекетте
жеңілдіктерге ие ... жылы ... (34 ... ... мен ... тауарлар санының (7 өнімге дейін) азайтылуы жүргізілді.
1994 жылы 15 шілдеде ҚР Президенті ... ... шығу және ... ... бойынша Үкімет іс-әрекетінің
бағдарламасы қабылданды.
1995 жылы ҚР сыртқы саудасын ырықтандыруда мынандай
қадамдар жасалды: ұлттық және жеке ... ... ... байланысты бірқатар тауарлар тізімінен басқа,
барлық экспорттық және импорттық квоталар алынып тасталынды;
стратегиялық тауарлардың сыртқы саудасына монополия ... ... ... ... сатылуы тоқтатылды; биржалық
және аукциондық сауда ұлғайтылды.
1995 жылдың ... ... ... ... Кедендік Одағы
туралы келісімге қол қойылды. ... ... ... мен ... Оның ... мақсаты - кедендік кедергілерді жою, адамдар, тауарлар,
капитал мен қызмет көрсетудің еркін ауысуы үшін ... ... құру ... табылады.
1995 жылдың 11 қаңтарында Қазақстан Республикасы Президентінің "Сыртқы
экономикалық іс-әрекетті ырықтандыру" туралы Жарлығы қабылданды.
1995 жылы 23 ... ... ... "ҚР шетелдік
инвестициялар туралы" заң қабылданып, ол Қазақстан экономикасына ... ... ... ... ... ... инвестицияларды қорғауға берілетін
мемлекеттік кепілдікті тіркеді.
1996 жылы экспорттық өнімге салынатын барлық кедендік ... ... ... ... ... импорттық тарифтер
төмендетілді.
1997 жылы бәсекелестікті жоғарылату мақсатында тауар импортындағы
шетелдік инвесторларына берілетін жеңілдіктер алынып
тасталынды. Тек ... ... ... ... ... ... сақталынды.
1997 жылдың 20 шілдесінде ҚР Кеден ... мен ... банк ... ... ... ... туралы" Ереже қабылдады.
Ол экспорт-импорттық валюталық бақылау тәртібін орнатып, экспорттан түскен
валюталық табыстың дер уақытында келуі мен ... ... ... ... ... мен ... ... тәртібін
белгіледі.
1997 жылдың 28 ақпанында ҚР ... "ҚР ... ... ... ... заңын қабылдады.
Сөйтіп, көріп отырғанымыздай, сыртқы сауданың ырықтандырылуы қаржы
секторының ырықтандырылуын ынталандырды.
Сыртқы ... ... ішкі ... ғана әсер етіп қойған жоқ.
Қазақстанның шет елдердің, ОЭСР ... шығу ... ... ... ... ... емес ... елдерге салынатын
көптеген кедендік баж салықтары мен санкциялар төмендетіліп немесе алынып
тасталынды.
Қазақстан Европа Одағы, АҚШ, Канада, Скандинав ... ... ... ... ... ие ... - Европа Одағы, 1992 ж. - Канада, 1994 ж. - АҚШ, ... ... ... ... ... 1998 жылы да ... ... балансы теріс болды.
Оның құрылымындағы алыс шет елдермен сауда операциясының сальдосы оң, ... ТМД ... ... экспорттан импорттың асып түсуі ауқымды
болды. Бірақ бұрыңғы одақтас республикаларға ... ... ... алыс
шет елдерге арналған экспорт көлемінен өте жоғары. 1998 жылғы ... ТМД ... ... ... ... үшін ... қиындатты.
Әлемдік қаржы дағдарысына байланысты Қазақстан Республикасына импорт
көлемі азайды, 1998 жылы 6588,6 млн. долл. ... ол 1997 ... ... ... ... ... ... төмендеуі алыс шет елдерге
экспорттың 8,8%-ке төмендеуіне ... ... ... ... ... қара және түсті металдарды тұтынуы күрт төмендеді. 1997 ... ... ... ... 1998 жылы да байқалды.
Экспорт құрылымында дәстүрлі түрде басым бөлігі минералды өнімдер,
асыл емес металдардан тұрды. ... ... мәні ... оның
алдыңғы жылдармен салыстырғанда құрылымында елеулі өзгерістер ... ... ... ресей рублінің құнсыздануына
байланысты ресей тауарларының арзандауы және ... ... ... ... байланысты бәсекелестігі төмендеп, республикаға ресей
тауарларының әкелінуінің күрт өсуімен сипатталды. Кедендік Одақ шеңберінде
шекаралар ашықтығы, ... ... ... ... ресей тауарлардың
демпингтік бағалар бойынша енуіне ... ... Осы ... ... ... ... ... төмендеді.
Жоғарыда көрсетілген жағдайларға байланысты Қазақстан 1999 жылдың
қаңтар айында бірқатар демпингке ... ... ... ҚР мен ... ... "РФ-нан 1 -категориялы тауарлардың әкелінуіне уақытша
тыйым салу ... ... кол ... ... мен ... әкелетін тауарларға 200%
кедендік тариф енгізілді.
Бұл шаралар - ... ... ... ... ... ... Ол екі мақсатты көздеді. Бір жағынан -
жергілікті өндірушілерді өндірісті көтеруге ... ... ... позициясын нығайтуға мүмкіндік беру және ТМД елдерінің ... ... ... қою; ... ... - ... ... күрт өсіп, мемлекеттік бюджетке төлемдер төмендеп, бәсеке, тауарлар
ассортименті азайғаны және ... ... өз өнім ... ... болды.
1999 жылдың 5 көкек айында ҚР үкіметі мен ... банк ... ... қалқуға жіберу туралы бірлескен шешім қабылдады.
Осы шешімді ... ... ... ... ТМД ... ... ... бағалар бойынша импортың өсуі,
экспорт бағаларының төмендеуі, әсер етті. Одан ... ... ... Ұлттық банкпен жасанды түде ұстанып, ол ... ҚР ... ... ... пайдаланылды.
Сөйтіп, бұл шара экспортқа бағытталған салаларды қолдау, ... ... ... бағамын орнату, жергілікті өндірушілерді қорғау
мақсатында жұзеге ... күні ... 120 ... елдермен сауда қатынастары бар.
Оның негізгі партнерлеріне Ресей, ТМД елдері, Голландия, ... АҚШ, ... ... ... және т.б. ... ... пен импорт құрылымын бағалауда оның дәстүрлі болып ... ... ... ... ... ... ... әлі де
шикізат өнімімен шығады. Өңдеуші өнеркәсіптің бүгінгі күні, өкінішке ... ... оны ... ... үшін көп қаржы мен уақыт керек.
Әлемдік қауымдастықта лайықты орын ... ... осы ... ... өндірісін ұлғайтуымыз қажет. ҚР импорттық
құрылымның басым бөлігі ... ... ... ... ... ... ... уақытта ҚР сыртқы саудасының даму бағыттарына:
* импорт құрылымын рационализациялау;
* жергілікті өндірушілерді ынталандыру үшін протекционистік
саясат жүргізу;
* өндірісті жаңарту үшін ... ... ... мен ... ... сауда байланысы (жинақталған) млн. АҚШ долларымен
| |1995 ж. |1996ж. |1997ж. |1998ж. ... ... |-222,4 |-326,3 |-385,4 |-807,7 ... |5164,3 |6291,7 |6768,5 |5780,9 ... |-5386,7 |-6617,9 |-7153,9 |-6588,6 ... ... ... (ТМД елдерімен) млн. АҚШ долларымен
| |1995 ж. |1996ж. |1997 ж. |1998ж. ... ... |-227,1 |-484,8 |-192,5 |-897,9 ... |2989,9 |3533,5 |3246,1 |2532,7 ... |-3216,0 |-4018,3 |-3438,7 |-3430,6 ... сауда байланысы (басқа елдерімен) млн. АҚШ долларымен
|1995ж. |1996ж. |1997ж. |1998ж. | ... ... |4,7 |-158,5 |-192,8 |90,2 ... |2175,4 |2758,1 |3522,4 |3248,2 ... |-2170,7 |-2599,6 |-3715,2 |-3158,0 ... ... екінші жартысынан бастап Қазақстандағы экономикалық
жағдайдың жақсаруы жүзеге асып, экономикалық өсу ... Бұл ... ... ... ... сауатты әрекеті, теңгенің еркін
жүзуге жіберілуі, шикізатқа әлемдік бағаның өсуі мен ... ... ... ... ... ... жылы Қазақстанның сауда режимін реттейтін бірқатар
заңдар қабылданды: 1999 жылдың 1 шілдесінде ҚР Үкіметінің "1999 - ... ҚР ... ... ... ... ... 1999 жылдың 13 шілдесінде "Демпинге қарсы
шаралар туралы", 1999 жылдың 11 ... ... ... ҚР ... 1999 ... "Стандартизация туралы"
ҚР заңы,1999 жылдың 16 шілдесіндегі "Сертификация туралы" ҚР
заңы; 1999 ... 16 ... ... ... іс ... ... Осы ... бәрі де республиканың құқықтық-нормативті
базасын әлемдік қауымдастыққа қабылдаған заңдылықтар мен
нормаларға жақындата бастап, бұл ... ... ... ... ... жыл ... үшін барлық жағдайда ұтымды болды да,
көптеген макроэкономикалық көрсеткіштер жоғары деңгейге жетті.
2000 жылдың I тоқсананында экспорт 1960 млн. АҚШ ... ол 1999 ... I ... 190,7% және 4 ... ... Импорт болса 1550 млн. АҚШ доллары болып,
1999 жылдың I тоқсанының 112% және IV ... 96,7% ... біз ... ... он ... аса ... экономика
мен сыртқы сауда нормативті-құқықтың негіздерді халықаралық стандарттарға
сәйкес келтіру.
Қазақстан әлемдік сауда ... ... ... ... ... ... ... күрт төмендетіп, тарифтік емес
шараларды бүтіндей тарифке айырбастау;
• Ауыл шаруашылық өніміне субсидия мен дотацияларды жою;
• Кедендік ... ДСҰ ... ... ... ... тауар, қызмет көрсету мен капитал нарығын
максималды ашу;
• ДСҰ барлық міндетті нормалар мен тәртібін ... ... ... ... ... ... ие бола ... Болашақта баламасы жоқ сыртқы сауда тәртібінің ырықтануы
мен ашықтығын жалғастыру;
... ... ... ... ... ... әлемдік рынокқа шығу мен Қазақстандық
тауарларды дискриминацияламау жүзеге асады;
• Республикалық әр ... ... ... мен ... ... жағдайлары туралы мәліметтер бар зор
ақпараттық базаға шығу мұмкіндігі;
• Сауда стратегиясы мен ... ... ... ашық ... ... ортада жасақтау мүмкіндігі мен қажеттілігі;
• Қайшылықтарды халықаралық нормалар мен тәртіптер
негізінде реттеу;
• Құқықтық-нормативтік базаны қабылданған халықаралық
стандарттарға сәйкес ... ... ... ... ... бағытты: ырықтандыру
немесе протекционизмді ұстануы бойынша ... ... ... ... ... - ... сыртқы саудадағы дәстүрлі және дұрыс бағыт сияқты.
Өйткені ... ... ... ... басымдылығымызды
қорғау арқылы оны жоғалтуымыз мүмкін.
Соңғы он жылдықтар кезеңінде әлемдік сауданың ырықтанырылуы
халықаралық ... ... өсу ... ... өндіріс даму
көрсеткіштерінен тұрақты түрде үздік болып отырды. Мысалға ӘСҰ Секретариаты
мәліметі бойынша 1948-1998 жылдар ... ... ... ... орта жылдық көрсеткіші 6% болса, әлемдік өндіріс – 3,7% ғана
болды. Осы мерзімде сауда көлемі 17% есе ... ... – 6% есе ғана ... ... ... ... ... экономикалық
өсудің өндіріс өсуіне қарағанда жылдам және маңызды болғанын көрсетеді. Осы
жағдайды мемлекеттің сыртқы сауданы жасақтау мен жүргізуде ... ала ... ... ... ұйымы (ДСҰ)
Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болуға дайындалуда. 1996
жылдың ... ... ... ... ДСҰ ... ресми
өтінішін жолдаған болатын. Осы жылдың шілдесінде ведомствоаралық ... ... ... ... режимі туралы меморандум мен басқадай
міндетті құжаттарды жолдады. Осы кезден бастап Қазақстанның ... ... кіру ... ұзақ та, ... ... ... бастады.
Бұл еліміздің экономикасы үшін зор мәнге ие болатын, күрделі де, маңызды
процесс. ... ... ... ... ... мақсаты, міндеті,
құрылымы мен ерекшелігін қарастыру маңызды болатын сияқты.
ГАТТ ... ... мен ... жүзеге асыру принциптері.
Сауда мен тарифтер бойынша Басты келісім (ГАТТ) 1947 жылы ... ... ... ұйым ... ... құрылуының негізгі мақсаты халықаралық сауданың ашықтығы ... ... ... қамтамасыз ету болып табылған:
• кедендік және басқадай саудалық шектеулерді жою;
• халықаралық саудадағы дискриминацияны ... ... ... сұранысты, сауда айырбасын жоғарылату.
Осы Келісімнің басты мақсаты болып елдер арасындағы сауда
қатынастарын көпжақты негізде реттеуді қамтамасыз ету табылады.
Халықаралық ... ... құру ... ... шыққанына байланысты,
сауда және тарифтер бойынша Басты келісім мүше елдердің сауда және тарифтік
саясатын реттейтін көпжақты жалғыз құжат ... ... ... мақсаты американдық трансұлттық корпорациялар
мүддесіне қайшы болмағандықтан, ГАТТ келісіміне қол қоюға қарсы болған жоқ.
1948 ... 1 ... ... ... оган қол ... негізінен
дамыған 22 капиталистік ... үшін ... ... ... ... ... көп ... келісім болып күшіне енді. Ол өзіне
қатысты елдердің ... ... ... ... мен ... көпжақты келісім болды.
ГАТТ негізгі ережелер мен принциптер жинағынан, тарифті анықтайтын
тізімдер мен ... ... ... мен ... ... ... ГАТТ-ың негізгі іс-әрекет механизмі көпжақты сауда
раундтары түрінде өтіп, ол ... ... ... реттеудің жаңа
нормалары мен ескілерінін қайта қаралуы жүзеге асырылады.
ГАТТ ... ... ... ... ... ... ... ең тиімді жағдай жасау мен дискриминацияламау.
Бұл принцип ГАТТ-қа қатысушы елдің кез ... ... ... мен ... ... да қатысушы елдерге арналған немесе
ол елде ... ... ... ... ... ... Ұлттық режим қатысушы елдердің ішкі салық пен алымдар
саласындағы ұлттық тауар режимін шет елдік тауарларға да қоюы қажет ... ... ... реттеу мөлшерлік шектеу емес, кедендік
тариф арқылы жасалуы тиіс.
• Көпжақты сауда келіссөздері барысында кедендік тарифтердің
бірте-бірте төмендеуі, өзара көнулерге (уступки) ... ... өмір сүру ... ... кедендік тарифтермен
айналысқан. Құрылу кезінен бүгінгі күнге дейін ГАТТ ... ... ... өткізіліп, онда тарифті төмендету ... ... ... ... және ... ... ... (ДСҰ) құрылуы.
Соңғы Уругвай раундының келіссөздерінің нәтижесінде халықаралық
сауданың көпжақты жаңа жүйесін ... ГАТТ ... ... ... ... жылы Дүниежүзілік Сауда Ұйымын құру туралы келісімге қол қойылып,
ол 1995 жылы жұмыс істей бастайды.
ГАТТ ... ... ... ... ... бірқатар себептерге
байланысты болды. Бұл болдырмауға ГАТТ өкілеттігі жеткіліксіз болған ... ... ... кірген мәселелердің шектеулілігі және ГАТТ-ың
уақытша сипатта болуы.
ДСҰ-ның ГАТТ-тан принципиалды айырмашылығы бар:
1. Егер ГАТТ таңдалған ережелер мен ... ... ... тұрса, ал ДСҰ барлық мүше елдер үшін ... ... бар ... ... ететін ұйым болды.
2. ГАТТ уақытша сипатта болса, ДСҰ міндеттері тұрақты болып
табылады.
3. ГАТТ ... тек ... ... ... ДСҰ ... ... ... мен интеллектуалды меншіктің ... ... ... ... ... ... келісімдерге байланысты әкімшілік жұмыс;
• әлемдік сауда жағдайын бақылау және кеңес беру;
• Халықаралық сауда ... (МТП) үшін ... ... ... сауда таластарын реттеудің механизімін қамтамасыз ету;
• мемлекеттердің сауда ... ... ... басқа халықаралық ұйымдармен қарым-қатынас жасау.
ДСҰ-ның негізгі ... ... ... ... басты құралы кедендік тариф болып табылады. ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалар бар.
Дүниежүзілік сауда ұйымы қазір ГАТТ-ың функцияларын атқарып, ... ... ... ... жөнінде туындайтын таластарды реттеу мен
ынтымақтасу үшін институционалды негізді қамтамасыз етеді. ... ... әлі де ... ал Уругвай раундының келісімдерін осы
принциптермен ... ... ... КЕДЕН ТАРИФТІК РЕТТЕУДЕГІ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕ
Қазіргі таңда кедендік тарифтерді әлемдегі 100-ден астам ел қолдануда.
Қандай да ... ... ... тән ерекшеліктері бойынша оларды
келесі топтарға ... ... ... ... ... тарифтері;
2) Дамушы елдер тарифтері;
3) Шығыс Еуропалық елдер тарифтері.
1. Өнеркәсібі дамыған мемлекеттердегі кеден тарифтік ... ... ... кездегі сыртқы сауданы реттеудің негізгі
элементі ... ... ... ... ... ... қарамастан олар отандық өндірушілерді шетелдік ... ... ... ... ... отыр.
Өнеркәсібі дамыған елдердің ... ... ... ... больш келеді, ... ... ... ... ... ... салынуы мүмкін. Ең жоғары баждардан
тұратын ... ... ... ... ... жағдай
режимін пайдаланбайтын ... ... ... жағдай
режимі деп - халықаралық сауда ... ... ... ... ... елдердің ... ... ... ... ... салықтар, жинақтарға қатысты)
ұйғаратын келісім. ... ... КСРО мен АҚШ ... ... ұзақ болмауы Америка Құрама ... ... ... тап ... бірақ басқа ... ... ... ... әкелді.
Келісімді баждар бағанасы (қолайлы ... ... ... ... және ... бойынша келісім шеңберінде, көп жақты сауда келісімдері
нәтижесінде қойылған баждардың төмен мөлшерлемелерінен тұрады.
Өнеркәсібі дамыған елдердің тарифтері келісімдерді ... ... ... мөлшерлемелер бағанасын да қамтуы мүмкін, олар дамушы елдерге
қатысты ... ... ... ... ... беру ... байланысты
елдерге қатысты әрекет жасайды.
Алыну әдістеріне қарай кедендік баждар арнайы және ... ... ... баждар тауар бағасы бойыиша пайызбен есептеледі. Оны
пайдаланған кезде тауардың нақты ... білу ... ... ... ... ... асыру керек.
Өнеркәсібі дамыған елдерде мұндай шара кедендік бағалау бойынша ТСБА
шеңберіндегі келісімге ... Көп ... баж ... ... ... ... баға алынады. Кедендік құн тауардың бағасын,
тасымалдау және ... ... ... яғни СИФ ... ... ... ұлттық валютада нақты ... ... ... т.б. ... ... Тауар салмағына қарай
баждарды есептеу «брутто» және «нетто» арқылы есептеледі. Кедендік «брутто-
салмақ» тауар қорабын ... ал ... ... қорапты
қамтуы мүмкін.
Ең көп тараған баждар - адвалорлы ... Оның мәні ... ... ... ... ... ... құнсызданғанның өзінде
адвалорлы баждар қолданғанда кедендік алым-салым мөлшері өзгермейді.
Сонымен қатар ол ... тез ... ... ... ... ... ... реттеп отыруға өте ыңғайлы.
Арнайы баждардың артықшылығы - кедендік алым мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... болмауында.
Өнеркәсібі дамыған елдердің кеден тарифтік тәжірибесінде кейбір жеке
позициялар ... ... және ... ... ... ... ... елдеріндегі кедендік алым - салым қатысты түрде
төмен ... ... АҚШ, ... ЕО ортақ кедендік тарифі; Швеция,
Швейцария, Норвегия, Австрия, Канада және Финляндия кедендік тарифтерінің
ортақ ... ... 6,47%, ал орта ... ... ... ... ... тауарларға салынатын жоғары баж мөлшерлемесін
сақтауға және импортталатын өнімнің ... ... ... ... ... өсуі арқылы жүзеге асырады.
Ең жоғары кедендік баж, әдетте, еңбекті көп ... ... ... ... Оларға тоқыма, тері аяқ - ... ... ... бірінші орында - электротехникалық машина құрылғылары жатады.
Отандық өңдеу өнеркәсібін қорғау мақсатында ... ... ... ... ... кезінде тарифтерді құру әдісі қолданылады,
яғни бір ... ... ... ... резеңкеге айналдыру,
резеңке техникалық өнімдері) бөліктері болып келетін тауарлардың өнделу
дәрежесіне қарай мөлшерлемелердің ... ... ... ... ... ... ... немесе өте төмен баж алынады; ал жартылай фабрикат
және дайын өнімдерге баж ... ... ... эскалация әсіресе теріс әсерін дамушы елдер және бірқатар
Шығыс Еуропалық елдер экспортына тигізеді. ... ... ... үлес
өнеркәсіптің әдеттегі салалар тауарларына келеді; ал ол ең көп мөлшерде
тарифтік эскалацияға ұшырайды.
КСРО ... ... ... ... ... қолайлы режиммен пайдаланбады. Мысалы, АҚШ-қа жеткізілетін
тауарларға салынатын баж мөлшері қолайлы режиммен ... ... 2 - 3 есе ... ... келген (кейбір елдерде 8 - 9 есе).
Канада кеден тарифіде жалпы тариф баждарын пайдалануды ... ... ... ... ЕЭО және Жапония елдеріне тауарлар экспорты кезінде
де болған.
Батыс ... ... ... ... ... ... ... талдау үйлесімділік жүйеге негізделген, ол кедендік одақ кеңесімен
жасалынды және 1988 жылдың ... ... ... істе кең ... ... ... болуына көп себептер ықпал ... ... ... ... ... жаңа тауарлардың пайда болуы
және басқа да факторлар сыртқы саудада ... ... ... ... ... Ол ... сауда статистикалық
мәліметтерін жинау, салыстыру және ... ... ... ... ... шығындарды азайту, сыртқы сауда,
өнеркәсіптік және транспорттық ұлттық ... ... ... ... ... жасалуы 10 жылға созылды. Үйлесімділік ... ... ... ... ... ... ... тәжірибеде әйгілі брюссельдік кедендік номенклатура немесе
халықаралық сауда классификациясы болды. ... ... ... 12 ... және ... ... ... пайдаланылды.
Тауарларды сипаттау және кодтау ... ... ... ... жүйе ... мен тауарларды
классификациялаудың негізгі ережелері жатады. Олар ... және ... ... жүйе ... ... кез ... ... сияқты
өзінің құрылымына ие болады. Оның негізгі ... ... ... ... ... үйлесімділік жүйе номенклатурасы алты деңгейден: Ол 21
бөлім, 96 топ, 33 ... 1241 ... 3553 ... 5019 ... жүйе ... құру негізіне түрлі тауарлық
белгілер жиынтығы алынған. Бөлімдердің құрылуы төмендегідей:
а) шығуына байланысты: ... ... ... және ... ... ... тектес өнімдер», 3-бөлімде «Минералды
өнімдер»;
ө) тауарлар ... ... ... байланысты: 8-бөлімде
«Теріден жасалған ... жүн, ... ... ... және ... ... және
одан алынатын өнімдер, қамыс өнімдері, шыбықтардан жасалатын өнімдер және
т.б.», 12-бөлімде «Тас, гипс, керамикалық өнімдер», ... ... ... металдар мен оның өнімдері»;
б) пайдалануына байланысты: 4-бөлімде ... ... ... ... 11-бөлімде «Тоқыма және ... ... ... киім, бас киім және т.б.», ... ... ... ... ... ... жабдықтар», 18-бөлімде ... ... және ... ... ... ... химиялық құрамы жағынан: 3-бөлімде «Жануарлар майы ... ... воск және ... ... ... өнеркәсіп
және онымен байланысты салалар ... ... ... оның ... каучук және резеңкелік өнімдер».
Топтарды құруда тауарларды дәйекті түрде ... пен ... ... ... ... ... өңдеу принципі негіз алып отыр, ол
кедендік тарифтерде үйлесімділік жүйе номенклатурасын пайдалануды
қолайлы ... ... ... ... ... әр ... ... дәйектілігі пайдаланылады.
Бүкіл жиынтықтан негізгі төртеуін атап өткен жөн - ... ... ... ... түрі және ... әлемдік саудадағы
орны.
Үйлесімділік жүйе номенклатурасы - тауарларды топтауға тек бір ... ... ғана ... яғни бұл бір ... бір ... ... ... деген сөз. Әрбір классификациялық топтың
нақты объектілерін және шектерін анықтаудың бір әдісіне топ немесе ... ... ... ... ... ... ... тобына
жататын тауарлар азоттық, калийлік, фосфорлық деп сыныпталуы керек. ... ... ... ... ... ... ... калий, магний сульфаты, калий сульфаты және олардың қоспалары
жатады.
Әлемде бар тауарлық жүйелердің бір де біреуі классификациялық ... ... ... ... ... ... ... жүйенінің жетістігі ғана емес, сонымен қатар өнеркәсібі
дамыған елдерде кедендік баждар ... ... ... ... табылады.
Кодтау жүйесі, тауарларды кодтау - нақты бір жүйемен анықталған
ережелер бойынша топтастыру объектісін белгі ... ... ... ... көрсетуге мүмкіншілік беретін техникалық әдіс. Топтастырудың кодтық
жүйесі мәліметті ыңғайлы түрде жинауда, ... және ... ... ... ... өңдеуге ыңғайлау үшін де қолданады.
Үйлесімдік жүйе номенклатурасында кодтаудың аралас әдісі қолданылады.
Қарастырылып ... ... ... ... жоғары деңгейде, жеке
сипатта болады (тіркеу әдісі), ал қалған ... ... ... ... ... ... негізінде тауарларды топтастырады.
Үйлесімділік жүйе номенклатурасында сандық белгілер; бөлімдер ... рим ... ал ... ... ... және ... ... қолданылады. Бөлімдер және топшалар кодтары, сол ... ... ... ... ... ... ... Ал
тауарлық подпозициялар үшін сандық код қолданылмайды, ол тире ... ... алты ... ... ... топ, ... ... және
субпозиция кодтарын қамтиды, ал топтар, ... ... ... бойынша нәтижені автоматты түрде алуға мүмкіндік береді, ал
ЭВМ-да өңдеу кезінде бөлімдер, тауарлық ... және ... ... және қосу ... ... ... ... одан әрі кеңейту
мүмкіншілігі қарастырылған. Тауарды топтастыру үшін жеткілікті ... ету өте ... ... ҒТР ... ... ... өте
үлкен жылдамдықпен жаңарады, онымен бірге ішкі және ... ... ... ... ... позициялар және субпозициялар үшін
топтастыру жинағы айтарлықтай үлкен және ... ... ... бұзбай-
ақ, жаңа тауарлар мен тауарлар топтарын көп мөлшерде қамти алады.
Өнеркәсібі дамыған елдердің барлығы үйлесімділік жүйеге негізделген
жаңа ... ... ... ... ... ... үйлесімділік
жүйенің алты белгілі тауарлық субпозициялары 8 белгіге дейін ... мүше ... ... және ... ... номенклатураларын
құруда код мөлшерін 14 белгіден артық емес етіп пайдалану ұсынылған.
Мысалы, Ұлыбритания статистикалық классификаторында белгілі 9 код, ... үшін - 11 ... код ... ... 681599, 10000 ... код
химиялық құрамы отқа төзімді материалдарды ... Ал ... ... ... ... баж ... осы ... - 3%.
Үйлесімділік жүйені пайдалана алу тек отандық тауарлар экспорты
кезінде ... ... ... ... ... білу үшін ... емес. Ол сыртқы экономикалық қызмет бойынша мамандардың барлығына
қажет, әсіресе түрлі халықаралық ұйымдарға мүше бола бастағаннан кейін.
Ең бір ... ... ... ... ... ... ... саудасын
реттеудегі кеден тарифтік кұралдарын пайдалану тәжірибесін қарастырып өту
дұрыс болып ... ... ... ... ... және ... жүйесіне негізделген, ол 8 мың тауарлық позицияны қамтиды.
Әдетте, кедендік ... ... ... ... үшін ... ... яғни ... құнынан пайыз бойынша. Ал, кейбір тауарлар
топтары бойынша баж өлшем бірлігімен есептеледі. ... 20 цент әр ... ... екі ... ... ... әр фунт ... құнынан қосымша 10 цент алады. Қазіргі жағдайда Канадада тауарлардың
шығу еліне байланысты ажыратуды дифференциалды түрде қарастырады. ... ... ... ... ... ... - ТСБА (ГАТТ) мен дүниежүзілік Сауда
ұйымына мүше барлық елдерге және Канадамен екі жақты ... ... ... ... ... жеңілдік тарифі, британдық достастыққа мүше
елдермен саудада қолданылады (Ұлыбритания және Ирландиядан басқа);
• Канада мен Кариб бассейні ... ... ... келісімдерімен
ұйғарылған кедендік баждардың арнайы мөлшерлемелері;
• Жалпы жеңілдігі бар ... ... ... ... ... ... тауарларға қолданылады.
• Жалпы тариф, жоғарыда аталмаған елдермен саудада қолданылады.
Егер қандай да бір ... ... ... ... ... ... қалса,
онда тәртіп бойынша мөлшері аз салықты тандап алуға болады.
Канадаға импортталатын тауарларға ... ең ... ... ... ... қолданылады. Канада кедендік бажын азайтуды
және ТСБА ... ... ... «бұл ... нақты
деңгейлермен» байланыстыруды міндетіне алды. Мұндай келісімдер барысында
Канада импортталатын тауарлардың үлкен бөлігіне қолайлы жағдай ... ... одан әрі ... ... ... алуға дайын
екендігін білдіреді. Бұл тариф ... ... көбі ... ... ... ... британдық ұлттар достастығына
мүше елдерінің көбіне ... ... ... Алайда дамушы
елдер көбіне, ... ... ... ... ... болмауына
қарамастан британдық жеңілдік тариф мөлшерлемесі қолданылады, бірақ олар
басқа ... ... ... ... ... ... тарифте қарастырылған. Олар ТСБА-ға мүше
емес елдерге және ... ... ... жоқ елдерге қатысты
қолданылады. ... ... ... ... Моңголия, Ливия.
Канадалық тариф құрылымы түрлі тауарларға елдер арасындағы кедендік
баждар айырмашылықтарымен ... ... ... ... ... ... ... Өнім өңделу ... ... ... ... өсіп ... ... ... орта деңгейі Канадада 9%-ке тең. Ал
АҚШ, ЕО және ... ... ... ... ... ... (5%-тен 7%-
ке дейін). Қолайлы жағдай тәртібі кейбір импортталатын ... ... ... ... ... жоғары мөлшерлемелеріне ие. Атап
айтқанда, 20% және одан ... ... ... ... киім, сағат,
матрацқа және т.б. қолданылса; 15-19% мөлшерінде ... ет ... ... ... және т.б. ... ... асыл және жартылай асыл тастар, бақша құралдары, шыны
емес ыдыстар Канадаға бажсыз енгізілуі мүмкін.
Канада аумағындағы өнеркәсіптегі қолданылатын немесе ... ... ... ... ... импортына уақытша төмен немесе нөлдік
кеден мөлшерлемелері орнатылуы мүмкін. Машина құрылысы бойынша бағдарлама
Канада ... ... ... құрал-жабдықтарға, қосалқы
бөлшектерге кедендік баждар ... ... ... ... қатар
көптеген тауарларға «қайтарымды баждар» берілген.
Канадаға әкелінетін тауарлардың барлығы кедендік қызметпен бақыланып
отырады. Әкелінетін тауарлар импорты жазбаша түрде ... ... ... баждар Канадаға тауар жеткізілгеннен кейін төленеді. Осы уақытта
тауарларға салынатын кедендік баж ... ... ... ең ... және ... ... сипатталуымен тауар позициясы
анықталынады, ал кейін - бұл ... ... ... кедендік
баждың мөлшерлемесі қойылады.
Канадалық баждардың көбісі адвалорлы әдісімен бағаланатын болғандықтан
импортталатын тауарлар құнын анықтау өте маңызды. Канада кедендік ... 1979 жылы ... Бұл ... жиынтығы бойынша импортталатын
тауарлардың «жасалу құнын» анықтау әдісін ... ... Бұл ... им-портталған тауар сатып алынған немесе ... ... ... ... мен ... ... отырып қолданылады.
«Жасалу құны» әдісі бойынша тауарлар құнын анықтау канадалық импорттың
кеден ... ... ... ... Кедендік шараларды
жеңілдету мақсатында ... ... ... ... ... ... ... және тоқтаусыз Канадаға бара ... ... ... ... ... құнынан баж алынбайды. Барлық
импортталатын тауарларға қосымша құн ... 7% ... ... ... және ... ... деп атайды.
Канадада сатылатын тауарларға федералды сауда салығына қосымша арнайы
кедендік баж салынады, ол кәдімгі ... ... және тап ... Канадада
өндірілген тауарларға салынатын мөлшерде акциз жинағын қолданады (әшекей
және шылым өнімдері, алкогольді сусындар және ... ... ... ... ... заң» ... ... немесе субсидияланған баға бойынша сатылатын
тауарларға қатысты ... ... ... ... Бұл ... ... немесе өтемақылық салықтар салынады.
Жоғарыда айтылғандай, тауарлардың көбі Канадаға ... ... ... ... ... ... ... шектеулі. Оларға
жататындар: қаружарақ, ... сүт ... ... ... піл ... және одан жасалған әшекей заттар, жойылу жағдайындағы
жануалар мен ... ... ... ... қант, маталар, т.б.
Бұл тауарлардың импортына шетел министрліктері ... ... ... ... басқа тауарларға — Ауыл шаруашылық және Балық
аулау, Теңіз ресурстарын пайдалану министрліктерінің келісімі ... ... ... тарифтерінің тізімі. Канада кейбір тауарлар
импортына бөгет қойып ... Бұл ... ... ... ... кейбір өнімдері, шабуыл жасау мақсатындағы қару-жарақ
түрлері, канадалық азаматтар денсаулығына қауіп ... ... ... ... белгісі туралы заңға» сәйкес Канадаға импортталатын
және толығымен немесе жартылай алтыннан, күмістен, ... ... ... ... бағалы металдың түрін және өндірудегі
пайдалану әдісін көрсететін белгісі болуы керек. Белгі метал ... ... ... Дамушы елдердің кедендік тарифтері
Дамушы елдердің импортын реттеуде кедендік тарифтердің маңызы ... ... ... бұл ... ... ... баждың орташа деңгейі өте жоғары. Ол ең алдымен, енеркәсіптің жас
салаларын қорғау мақсатына байланысты. ... ... баж ... ... маңызды көзі болып табылады.
Ұлттық нарықты тарифтік кедергілермен қорғау дәрежесіне ... ... үш ... ... болады: Біріншісіне, 50%-тен ... ... ... және ... ... ... енгізу режимі тән.
Бұл топқа Африка және Латын американдық елдер тобы, соның ... ... ... Чили т.б. ... ... ... ... елдері -
Сингапур, Филиппин, Тонга. Бұл ... ... ... да ... ... ... кедендік баж мөлшерлемелері жоғарырақ елдер жатады.
Мөлшерлеме 50-100% ... ... Оған ... Ливия, Танзания
(Африка), Аргентина, Бразилия, Мексика (Латын Америкасы), Иран, Индонезия
(Азия-Тынық мұхит аймағы) және Оңтүстік Корей елдері ... ... ... тобы бар, ... ... ... артады (кей
жағдайда айтарлықтай көпке). Оған жататындар: Египет, Ботсвана, ... ... ... ... ... ... баждарының жоғары
мөлшерлемелерімен Египет, Эквадор, Пакистан ерекшеленеді.
Дамушы елдердің көбі тарифтер ... ... ... ... ... ... негізінде жасайды, ал елдердің көбі 90-
жылдары үйлесімділік жүйеге көшуді көздеп отыр. ... ... ... ... ... ... бір, екі, үш ... көп
елдер қолданатын тарифтермен қатар көп бағаналы ... ... ... (мысалы, Венесуэлада-7, Сенегалда-9, Малиде-17).
Баждармен қатар көптеген ... ... ... ... жинақтар және түрлі салықтар жатады. ... ... жиі ... және ішкі ... қосылады.
Көптеген елдер тарифтерінде арнайы баждар да қолданылады ... ... ... ... ... мысалында дамушы елдердің тәжірибеде сыртқы ... ... өту ... ... Бұл ... ... ... тарифтік және тарифтік емес шаралар мен ... ... ... ... жүйе ... кезде ғана кедендік
тариф, ... тек ... ... атқарады. Адвалорлы
баждар 0-ден 22%-ке ... ... ... Баж ... ... тек импортты бақылау құралы ғана емес, сонымен қатар ел табысының
қайнар көзі болып ... Баж СИФ ... ... ... немесе
факторлық бағалар төмендетілгені анықталған кезде «индекстік» баға
негізінде ... ... ... ... ... үш ... ... тариф Латын Америкалық интеграциялық топтан импортталатын тауарларға
тариф жене ТСБА/БСҰ мүше ... ... ... ... ... ұлттық өнеркәсіпті қорғау саясаты импорт шарасын жеңілдету
және кедендік тарифтерді азайту ... ... ... 1990 ... Экономика министрлігі импорт қажеттілігі туралы декларация
немесе импорттық арызды алдын ала ... ... ... ... ... Тауардың әкелуін бақылау үшін импорттық статистикалық көрсеткіш
ұйымдастырылған, мұнда импорттық операциялардың барлығы көрініс табады.
Аргентиналық импортерлер ... ... ... ... ... сатып алуына болады, өндірістік тауарлардың жартысына жуығын
және ауыл ... пен ... ... үлкен бөлігін импорттау кезінде
арнайы бақылау органдарының алдын ала ... ... ... ... ... ... ... жататындар:
отанда ондай өнімдердің болмауы немесе ... ... ... қарағанда бағасы, сапасы, технологиялық сипаттамасы және басқа
жағдайлары жағынан артықшылығы сияқты ... ... ... алу үшін ... баж ... 120 ... ... керек, бірақ импортталатын тауар ФОБ жағдайындағы бағасының
5%-нен кем болмауы керек.
1991 жылдың 1 қаңтарынан бастап ... ... ... ... ... 22% ... импорттық баж
енгізілді. Ал ... ... тек ... ... ... ... тауарлар мен елде өндірілмейтін агрохимиялық және
дәрі-дәрмек өнеркәсіп өнімдеріне қатысты ... ... ... ... 1 ... бастап шикізаттық тауарларға баж ... ... ... ... ... ... енгізу кезінде
келесі қосымша салықтар және жинақтар салынады:
• қосымша құнға салық - 16% СИФ бағасынан;
• статистикалық жинақ - 3% СИФ ... ... ... Ұлттық қорына ... - 0,5% ... ... ... сауда флоты жинағынан - 12% фрахт сомасынан;
• басқа жинақтар, соның ... ... ... ... 3% СИФ бағасынан және кедендік тазарту бойынша 2% СИФ бағасынан.
Аргентинаның ... ... ... ... экспортты
бақылау жүйесін қарастыру маңызды. Аргентинада ұлттық ... ... ... ... кең жиыны қолданылады. Мұнда экспорттық
баждар кең ... және олар ... ... ... өнделу
дәрежесіне қарай сан алуан болып келеді. Ұлттық кедендік ... ... ... әдеттегі және әдеттегі емес болып экспорт
тауарларына бөлінеді.
Бірінші топқа ауыл ... ... ... өнімдер, тамақ
өнеркәсібі өнімі және жеңіл өнеркәсіп өнімдерінің бірқатары ... ... ... ... ... ... ... ФОБ негізіндегі бағадан
процент мөлшерінде ... баж ... ... Кедендік баждан басқа да
салынатын салықтар бар. Ол ... алым 3% ФОБ ... ... ... ... ... ... ұлттық қорына, валюта аударғаны үшін 2%
мөлшерінде алым алады.
Аргентинаның сыртқы саудаға мемлекеттік ... ... ... ... ... етеді және басқа елдерді экспорттық қадағалауында қолдану
мүмкіндігін алады.
Әдеттегі емес тауарлар экспортын ынталандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... және салықтарды
жартылай кайтару жеңілдік режим жүйесі арқылы қолданылады.
Экспортты дамыту салық құралдарының бірі ... ішкі ... ... ... ... ол 10% ФОБ ... ... тең (1 жылдық айналым). Бұл ... ... ... және ... емес бірқатар ауыл шаруашылық тауарларға тән.
Экспортты ынталандыру бойынша ... ... ... ... болады:
1. әдеттегі емес тауарлардың толығымен кедендік баждар мен
салықтардан босатылуы;
2. экспорттық өнімді өндіруге пайдаланылған импорттық шикізат
үшін төленген импорттық баждар мен салықтарды ... ... ... және ... ... ... ... қазынадан ұлттық валютада алынған экспорт түсінігі
сомасына төлем жүргізу;
5. машиналар және ... ... ... ... шығынының 90%-не дейін қаржыландыратын преференциалды несие
линияларын пайдалану;
6. ... ... ... ... ... ... ... жоқ, 3 жылға дейін, шикізат және материалдар 1 ... өнім құны ... ... 3 есе асып ... ... ... келісім белгіленген тәртіп бойынша тіркелуі міндетті.
Әдеттегі экспорт тауарлары үшін төлемдер (май, ет) тауарды жібергенге дейін
(келісім-шарт бойынша ... ... ... ... және ... ... ... (келісім-шарт бойынша аккредитивті төлем формасы
қолданғанда) ... ... ... ... үшін төлемдер
жеткізілген күннен бастап 10 күннің ішінде орындалуы керек.
Кейбір тауарлар экспорты кезінде ... ... ... ... ... немесе шығару келісімі түпнұсқа виза түрінде болуы
керек.
2.3. ... ... ... ... ... ... ... - 1968, Болгарияда - 1970, Румынияда ... ... - 1976, ... - 1989 ... ... ... ... кедендік тарифтерді қолдану ішкі және сыртқы
себептерге ... ... ... ... ... ... ... мақсатында экономикалық құралдарды пайдалануды кеңейту
қажеттілігі туды. Импорттық баж баға анықтаушы фактор ... ол ... яғни ... ... жағдайларына әсер етті.
Кедендік тарифтерді пайдалану, әсіресе ТСБА шеңберіндегі келісімдер
барысында өзінің ... ... ... ... ... тарифтік) алуына байланысты. Сонымен қатар, кедендік
тарифтер халықаралық одақ шешімдеріне ... ... ... ... ... ... етуге мүмкіншілік беретін болды.
Шығыс Еуропа елдерінің кедендік тарифтері, әдетте Брюссельдік кеден
номенклатурасы ... ... ... ... ... ... ... өйткені әр елдің нақты қажеттіліктерін көрсетіп отыр.
Тарифтегі бағаналар саны да әр түрлі: Румынияда - біреу, ... ... екі, ... 1992 ... ... — төртеу болды. Мөлшерлемелер тауар
құнынан процентпен анықталады, яғни адвалорлы. Олардың ... ... ... ... әр басқа. Әдеттегідей, тауар өнделу дәрежесіне
қарай бажда өседі.
Қолайлы жағдай жасау режимінің бағанасы бойынша баждар ... ... көп ... олар тарифтің сәйкес ... ... ... ... ... ... түрде анықталады.
Дамушы елдер үшін орнатылған баж салығының ... ... ... немесе тарифті қолдануда көрсетіледі. Қарастырылып отырған
елдердің кедендік зандары тарифтік мөлшерлеменің ағымдағы ... ... баж ... ... және ... ... ... өкілеттігі бар
ұйымдардың жинағымен ескеріледі.
Шығьгс Еуропа елдерінде жүзеге асып жатқан қайта құру, яғни шаруашылық
қызметті нарықтық ... ... ... ... ... ... ... қатынасқа белсенді араласуы қашаннан белгілі
ережелер мен ... ... ... ... ... қажеттілігін
көрсетеді. Бұл туралы Болгарияның мысалы куә бола алады. Олардың қазіргі
кездегі кедендік тарифі 1992 ... 1 ... ... қолданылады. Ол
үйлестірумен, бейнелеу жүйесі және тауарларды кодпен жазу кезінде құрылған.
Тауарлардың кедендік құны ТСБА-мен жасалған кедендік баға ... ... құн ... ... үшін ... немесе төленуге
тұратын баға базасымен есептелінеді. Бұнда шекараға дейінгі көлік шығыны,
тауарларды қамсыздандыруға ... ... ... ... және басқа
да шығындары есептеледі, егер ... ... ... кірмесе.
Болгария ұлттық банкінің айырбас бағамы бойынша және тауар Болгария
мемлекетінің шекарасына жеткен күні кедендік құн ... ... ... ... ... 2 ... тұрады. Бірінші бағана тауарға
баж салығы мөлшерлемесін қалыптастыру, яғни кедендік жеңілдік берген ... ... ... ... ... ... жатқызады. Ал, екінші
бағана елден тауарларды импорттағанда қолданылады, яғни келісім немесе әдет
бойынша, Болгарияның ұлттық қолайлы режимі ... ... ... ... 44 мемлекет кіреді, яғни өндірістік дамумен айналысатын Шығыс Еуропа
елдері мен ТМД елдері кіреді.
Шет ... ... ... яғни ... тауарларына
қолайлы жағдай режимі қолданбайды, кедендік баж салығы 2 ... ... екі рет ... бақылауға Болгария мемлекетінің ... ... ... ... ... ... органның кедендік
декларациясы арқылы жүзеге асады. Бұл ... ... яғни ... мүше ... де ... Кедендік декларациямен бірге инвойс-
шоттың, әкелінген тауарлардын ерекшелігін көлік құжаттарын, егер ... ... ... ... ... ... немесе
тауарлық жеңілдік тарифімен қолданылса немесе тауарға рұқсат ... ... ... ... ... ... қолданылады. Кедендік шараға
төленетін алым бірдей әкелінген ... ... 0,5%- ке ... ... ... баж ... деңгейі тұтасымен
әлдеқайда жоғары. Орташа көрсеткіш 17,88%-ті көрсетеді, яғни бұл ... ... ... Бұрынғы 53 түрлі мөлшерлеменің жаңа тарифте -
5-уі ғана ... ... ... - ... және 30%, ал ... - 5, 10, 15, 25, - ... баж салығы импортермен жіберген күннен бастап 30 күн ішінде
төленіп және импорттық тауарлардың бағасына ... ... Елге ... ... ... әкелінген тауарлар баж салығынан басталады.
ЮНКТАД ұсынысы ... ... ... ... ... елдерге
ұсынады. Дамыған елдер импорты түгелімен кедендік баж салығынан босатылған,
яғни 118 дамушы ... ... ... яғни ... ... ... ие, жеңілдікті 100%-тен 40%-ке дейін қолданады.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дамушы мемлекеттердің сыртқы сауда саясаты9 бет
Сыртқы сауда саясаты14 бет
Халықаралық және сыртқы сауда саясаты8 бет
Қазақстан Республикасының сыртқы саудасын және сыртқы саясатын дамытудың жолдары27 бет
ҚР сыртқы сауда саясаты36 бет
Сыртқы саудадағы мемлекеттік саясат29 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Мемлекеттің сыртқы сауда жағдайының теориялық негіздері96 бет
Сыртқы сауда30 бет
Сыртқы сауда жүйесі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь