Баскетбол

КІРІСПЕ
1.Баскетболдың даму тарихы
2.Ойын техникасы
3.Ойын тактикасы
4.Ойын техникасын үйрету методикасы
5 Қорытынды
        
        Баскетбол
Мазмұны
КІРІСПЕ
1.Баскетболдың даму тарихы
2.Ойын техникасы
3.Ойын тактикасы
4.Ойын техникасын үйрету методикасы
5 Қорытынды
КІРІСПЕ
Баскетбол ағылшын тілінен аударганда себет жане доп ... ... ... ... спорттық ойын,оның мақсаты қарсыластың торын қолмен доп түсіру,сонымен қатар қарсылас каманда допты салдырмау әрекетін жасайды.
Орталық Американың ежелгі ... доп ... ... ... сурет тапқаннан кейін белгілі болды.Бұл суретті көріністің казіргі кездегі баскетболға ұқсастығы ... және ... ... төрт ... алаң табылған.Алаңды қоршаған таста соғылған қабырғаның ортасында қарама-қарсы төрілген.
Сонымен қатар 1603ж ... ... ... ... де ... ... ұқсастығы болған.
1818жылы Фата энциклопедиясында Флориада тұрғындарының ойыны жазылған,онда бағанаға ілінген торға допты көздегені тұр.
1891ж Джеймс Нейсмит 1-ші рет ... ... ... ... олар осы ... ... маңызын сақтады.
Қазіргі заман техникасы-ол күрестің формасы мен әдісінің тарихы даму ... өте ... саны да ... бір ... ... кесіндісі көп деген ұтымды тәсілдерді ұсынды.Сондықтан,қәзіргі заман әдістерінің керекті арсеналын ... ... және ... ... ең ... ... ... анықтайтын ойының даму тенденция арсеналын білуі қажет.
Жіктеу-ол белгідегі барлық әдістер мен тәсілдер бөлім мен топ бойынша танықталған белгі негізінде ... ... ... мен ... ... ... қамтамассыздандырып,команда ішінде ойыншылардың бірігіп әрекеттесуі мен қарсылық көрсетіп ұйымдастырады.
Қазіргі заман техникасы-ол күрестің формасымен әдісінің тарихи даму қортындсы.Уақыт өте келе,тәсілдердің саны да ... ... ... ... ... ... ... алуан түрлілігіне алып келеді.Ол ашық көрсетілген динамикалық шабуылын сипаты жай және рационалды,ауыспалы жылдамдық пен шапшаңдық,тиімділік пен дәлдікпен ... ... ... бір ... ... әдістердің дұрыс орындалуы сипатын анықтайды,соның арқасында қозғалыста түрлі жағыдайдағы ойыншылардың ... бір ... ... ... ... керек.
Баскетболдың даму тарихы.
Баскетбол ағылшын тілінен аударғанда>>basket>>себет және>>boll>>доп деген сөзді ... ... ... мақсаты қарсыластың торына доп түсіру,сонымен қатар қарсылас команда допты торға салдырмау әрекетін жасайды.
Әр түрлі қимылдарды түрлі қарқында,бағытта,түрлі жылдамдықпен орындай отырып,адам ағза ... және ішкі ... ... әсер ... ойын үрдісі кезінде жоғары эмоционалды жүктелген және үлкен қуанышқа бөленіп,қанағат ... ... ... баскетбол ойынының маңызы зор.
Балалар және үлкендер қажетті дағдыларды иемден отырып,өз бетінше үнемі дене шынықтыруды жетілдіруге,денсаулықты сақтауға,көңіл ... және ұзақ өмір ... ... ... ... ... 9-10 ... бастап айналысуына болады(өз жастарына лайықты құрал жабдықтарды қолдана отырып)
Баскетболдың шығу тарихы
Орталық Американың ежелгі халықтарының доп ойынының көрінісі ... ... ... ... белгілі болды.Бұл суретті көрінісінің қазіргі кездегі баскетболға ұқсастығы болған және Юкатан түбегінен төр ... алаң ... ... ... ... соғылған қабырғаның ортасында қарама-қарсы тро ілінген.
Майя және кейінірек ацтек құдайшыларды бұл ... өз ... ... ойын ... ... ... ... мейрамдарда өткізілген.Доп резеңкеден жасалған,ішіне шөппен толтырылған допты қарсыласының торына түсіру қажет болған.
Сонымен ... ... ... ... ... де ... баскетболға ұқсастығы болған.1818жылы Фата энциклопедиясында Флорияда тұрғындарының ойыны жазылған,онда бағанаға ілінген ... ... ... ... ... Джеймс Нейсмит 1-ші рет ойынның негізгі пинціптерін құрастырды,олар осы күнге деиін маңызын сақтады.
Бұл пинциптері төмендегідей:
- Қолмен доп ... ... ... ұстап жүгіруге болмайды:
- Екі команданың барлық ойыншылары қай уақытта,қандай қалыпта болсын ... ... ... Екі ... да ... бір ... бола алады:
- Ойыншылар бір-бірінің денесіне қай жері болмасын тиісуге болмайды.
- Допты тастайтын орын ... ... және ... бір ... ... ... өте ... тарай бастады және бұл ойынды дүние жүзінің түкпір-түкпірінде ойнай бастады.1-ші халықаралық кездесу 1919 ж АҚШ,Италия,Франция елдедер армиясының командаларының турнирінде болды.1923 ж ... ... ... ... ... ж Халықаралық баскетбол федерациясы құрылды.1935 ж Женевада 1-ші Европа ... ... ... командасы жеңінпаз атанды.
1938 жылынан бастап әйелдер 1-шілігі өте бастады.Италия командасы 1-ші чемпион атанды.Қазір Европа чемпионаты 2 жылда 1 рет ... ... жылы ... ... әлем ... ... жылынан бері әйелдер арасында өткізіліп келеді.Ерлер арасында әлем біріншілігінің 1-ші жеңінпаздары Аргентина ал әйелдер ... АҚШ ... ... кезде әлем 1-шілікгі 4 жылда 1рет өткізілді.
1936 ж Берлинде өткізілген олимпиадалық ойындарда ерлер арасында АҚШ құрамасы чемпион ... ж ... ... ... КСРО ... ... ... атанды.
Ойын техникасы.
Техника-ол ойынның тәсілі ,ойыншылардың қорғаныс пен шабуылда ... ... ... ... ... бірігіп әрекеттесуі мен қарсылық көрсетуін ұймдастырады.
Қазіргі заман техникасы-ол күрестің формасы мен әдісінің тарихи дамуы қорытындысы.Уақыт өте ... саны да ... бір ... ... ... ... ... тәсілдерді ұсынады.Сондықтан,қазіргі заман әдістерінің керекті арсеналын білу қажет және ... ... ең ... ... ... анықтайтын ойынның даму техденсия арсеналын білу қажет.
Ойынның белсенді түрде қазіргі заман техниканың алуан түрлілігіне алып келді.Ол ашық көрсетілген динамикалық шабуыл ... жай және ... ... пен шапшаңдық,тиімділік пән дәлдікпен үйлестіріледі.Қазіргі уақытта белгілі ... ... ... дұрыс орындалу сипатын анықтайды,соның арқасында қозғалыста түрлі жағыдайға ойыншыларының ... бір ... ... болып әр түрлі,алуан түрлілігімен сипатталады.Яғни,барлық қозғалыстардың көмегімен әр түрлі әдістер жүзеге асырылады,ол былыққан сипат болмай,белгі бар заңдылықпен қалыпты ... ... ... және ... болады.
Жіктеу-ол белгідегі барлық әдістер мен тәсілдерді бөлім мен топ бойынша анықталған белгі негізінде топтастыру.
Бұрын осындай барлық ... ... ... ... және ... құрылымының өзгешелігі,әрекет сипатын белгілеуге қатысты еді.Әрекетті сипаттау бойынша барлық ... екі ... ... ... ... техникасы мен қорғаныс техникасы.Олардың әрқайсысына доппен және допсыз орындалатын қимылдың әртүрлі сипатты топтпар кіреді:ауысу ... ие болу ... ... ... ... және тәсілдерге қарсы әрекет.
Ауысу техникасы
Барлық ойын барысында баскетболшы кенеттен болатын,әр ... ... ... ... ... ... ол әрдайым дайындық кезеңде болуы керек,яғни бұл оған қажетті тапсырманы орындауға мүмкіндік береді. Мүның бастапқы рөлі алға ... ... ... ... пен ... ... әректтерін қамтамассыздандырып,команда ішінде ойыншылардың бірігіп әректтесуі мен қарсылық көрсетіп ... ... ... ... ... мен әдісінің тарихи даму қортындысы.Уақыт өте келе,тәсілдердің саны да өзгерді.Әрбір тарихи уақыт ... ... ... ... ұсынады.Сондықтан,қазіргі заман әдістерінің керекті арсеналын білуі қажет және қазіргі заманға ең тиімді әдістерінің бастысын анықтайтын ойынның даму тенденция арсеналын білу ... ... ... дамуы қазіргі заман техникасының алуан түрлілігіне алып келеді.Олашық көрсетілген динамикалық шабуыл сипаты жай және рационалды,ауыспалы жылдамдық пен ... пен ... ... ... ... бір шарадағы тактика әдістерінің дұрыс орындалу сипатын анықтайды,соның арқасында қозғалыста түрлі жағыдайдағы ... ... бір ... ... ... ... керек.Кез- кеген уақытта қарсыласынан допты алуға дайын болу қабілеттілігі мен бір қалыпты ... ... ... ... ... ... ... жүгіру ойынның ауысу жұмсақтығымен оның еркіндігімен ерекшеленеді.
Жұлқыну-тез шапшаңдау.Жұлқұнудың көмегімен қарсыласынан жұлып алу және ... ... іске ... үшін ... ... ... ... қадам-қимыл бағыты бойынша бірінші тұратын аяғы баскетболшының тік тұру қадамынан басталады.Бір уақытта жұмсақ,айнымалы қозғалыспен екінші аяқ оған тартыла түседі.Қорғаныста қарсы ... ... ... олар ... кең ... үйлесімді тәсілдерменбірге қолданылады және оның еш қарсы әрекетсіз және оның еш қарсы әрекетсіз және тиімді ... ... ... ... екі ... және бір ... ... болып бөлінеді.
Екі аяқпен жұлқына секіру тік тұру ... ... сәл ғана ... отырып алаңнан аяқтың бүгілуімен қоса қалдың алға жоғары бағытта серпілуі арқылы орындалады.Секіріп жерге қайтадан түскенде,тізкнің бүгілуі,жерге жайлап ... бір ... тік ... көмектеседі.Бір аяқпен жұлқына секіріп ол тек жүгіру кезінде орындалады.Жүгірудің соңғы қадамы жай қадамға қарағанда бір шама үлкенірек болады және ... ... өкше ... ... отырыстың табиғи жағдайы қалыптасады,бұл алаңнан өзін итеру кезінде керек.Ұшудың жоғары нүктесінде бұлғанған аяқ жайлап жерге түседі,сона баскетболшы ... ... түсу екі ... ... ... ... әдіс,бір шама ауысуды тақтатуға мүмкіндік береді,яғни қарсылыс топтың уақытын немесе ене белсенді кедергісіз әрекеттердің орындалу арақашықтығын ... ... ... екі ... ... ... ... аялдау аялдамаға дейінгі сонғы қадам жүгірістен кейінгі үлкен ... ... ... аялдамадағы баскетболшының денесі біршама бір жаққа қарай ығысады,ол қарсы қозғалысқа байланысты болады. Жерге түсу аяқтың бүгілуімен яғни сәл отырынқырап орындалады.Екінші аяқ алға ... яғни ... ... ... ... ... ... алған жаққа қарай бұрылыды.Тіреуші аяғы амортизация функциясы мен қозғалыстың жылдамдығын баяулату үшін қолданады.Жүгірістің жылдамдығы коп ... ... ... қону кезіндеол қатты бүгіледі.Екінші қадам тоқтату функциясын орындап дененің еш бір ... ... ... бір ... ... тұру мен ... етеді.
Секіру аялдау.Алаңнан денені итергенен кейін келесі жерге түскендегі жүгіріс қадамы,ал алдындағы тәсіл ... ... екі ... орындалады.
Бұрылыстар арқылы ойыншы допты қарсылысынан қорғап қала алады және де сол шарттар бойынша ойыншы қарсыласына жақындай және алыстай алалады.Бұрылыстар алға және ... ... ... аяқ бұрыла қара қадам жасайды.Егер бұрылыс кезінде ойыншының кеудесі алға ... алға ... ... ... ... қарай болса,демек бұрылыс артқа қарай болады.Тіреу болатын аяқтың бүгіліп тұрып тіке тербеліссіз ось ... ... ... ... ... ... билел техникасы.
Допты билеу техникасының қабылдануына тосып алы,қолға беру,допты басқару және жүгіріс жатады.
Тосып алу-баскетболистің допты басқару тәсілі.Сәтті тосып алу басқа тәсілдердің ... ... ... ... ... өз әрекетін белгілепалмаса,доп бел жаққа келіп тиеді.
Екі ... ... ... алу үшін ... ... шар тәрізді етіп доп сыйып нететіндей дөңгелек жасап,қарсы ұшып келе жатқан допқа қарсы тосады.Допты тосып алысымен келесі тәсілді орындауға ... ... ... ұшу ... ... ... ... ертерек иелгіндіктен доп қолға тигенде ұрылмауды керек.
Бір қолмен тосып ... ... екі ... тосу ... болмаған жағдайда немесе келесі бір қолмен орындалатын балса қолданылады.Тосусоңында келесі ... ... ... ... ұшу ... қарай сәйкес көтереді.Доптың ұшу траекториясын көріп бақылау маңызды шарт болып табылады.
Қолдан-қолға беру-ойыншылардың бір-бірімен бірлесіп әрекет қылуына және допты торға ... ... ... ең ... ... ... ... тәсілдері бар,олар бастапқы қалыпқа және әрекет өзгешегіне байланысты.Кез-келген қолдан-қолға беруді дайындау фразасы доптың бастапқы ... ... ... ... фразаның әрекетін керекті бет бұрыс пен доптың ұшу жылдамдығын қамтамасыз ... ... ... оның алдынғы қалпына байланысты.Негізінде 3 құрылым бар:
а) Негізгі қалыптағы доп иықтан биік жерде тосылады.Бұл жағыдайда саусақ бастары иін алдында немесе ... ... ... ... ... сәл ... және ... көмегінен орындалады 2 және 1 қолмен допты жоғарыдан беру жатады.
Екі қолмен жоғарыдан қолдан-қолға беру қарсыластың ... ... ... қолданылады. Бұл жағыдайда доп бастан жоғарыда,ал шынтақ алда болады.Қолдың жай ғана бүгілуі арқылы доп ойыншының серігіне ... ... ... ... беру доптың бір білезіктегі негізі қалпы.Алдыға қарай жасалған әрекет арқылы қол бүгіледі және білезік допқа шарпа тиуі арқылы доп ... ... ... қол ... бүгілген қалыпта допты ұстап тұрады.Қолдан-қолға беру допты кеуде тұстан ... ... ... ... екі ... ... қолмен иықтан лақтыру сияқты тәсілдер жатады.Кеуде тұстан екі қолмен қолдан-қолға берілу.Бұл тәсіл алты метірлік қашықтықта допты дәл және тез ... ... ... қалыпта доп кеуде тұста тұрады.Қолдардың алға қарай иілуі мен аяқтардың да сол уақытта ... ... ... алдыға бір қадам білезіктердің белсенді әрекеті арқылы доп керекті бағытқа ... ... бір ... ... ... ... едәуір қашықтыққа тура лақтыруға мүмкіндік береді.Бастапқы қалыпта допты бір қолдың білезігінде иық тұсында ұстап тұрады.Екінші қол оның ... ... ... ... ойыншы беретін қолға қарай бұрылып қайтадан бұрылғанда қол иіліп доп керекті бағытқа қарай лақтырылады.
б)Бастапқы ... доп ... ... ... ... және ... ... әрекеті арқылы орындалады.Осы принципке байланысты екі қолмен төмене қолдан-қолға ... ... бас ... ... беру ... ... қолмен төменен қолдан-қолға.Доп кең ашылған саусақтар арқылы жанынан артынан тосылады.Бір қолмен төменен қолдан-қолға беру.Бастапқы қалыпта доп ... бір ... ... ... ... ... ... тұста болады.
Лақтыруға. Лақтыруға дайындалу және кәрзенкеге дәл тию ойын мақсатын құрайды.Лақтырудың дәлдігі көптеген факторларға байланысты,жақсы техника ... ... ... ... теріс әсерін төмендетеді және жәлдік қабілетін анықтауға ... ... ... ... ... ... иен орындауға болады.Ең көп тараған түрі екі қолмен кеуде тұсынан лақтыру,екі қолмен жоғарыдан лақтыру,бір ... ... ... ... жоғарыдан лақтыру.Екі қолмен кеуде тұсынан лақтыру.Негізі бір орында орындалады,алыс және жақын ... ... да ... болады.Бастапқы қалыпта доп кеуде тұсында болады.Аяқтардың біреуін сәл алға қойу болады.Аяқтардың иілуімен қатар,олар жоғары қарай тұзу көтеріледі.Соңғы кезде ойыншының денесі мен ... ... ... ... қолмен жоғарыдан лақтыру.Доп бастың үстінде кеңінен ашылған қолда орналасады,алақан алға ... ... ... ... ... ... дене жоғары көтеріледі және ол қолдың шынтақ тұсының бүгілуімен бірдей ... ... ... доп ... ... ... иық тұсынан лақтыру орта және жақын қашықтықтан шабуыл жасау үшін қолданылады.Бастапқы қалыпта доп иық ... ... басы алға ... ... ... қолмен тіреледі.Аяқты бүгіп доп бар қол жоғары жіберіліп,бір қалыпты,жұмсақ әректпен доп нысанаға лақтырылады.Сонғы кезде қол тегісімен созылып ,денінің ауырлық ... алда ... аяқа ... ... жоғарыдан лақтыру қарсы әрекетте әсері болып келеді.Допты дегеніне жеткізу үшін ... ... ... ... ... допты жоғарғы нүктеде қарсы алуы керек.Жұмсақ әрекетпен допты кәрзенкеге қарай итеріп жібереді.
Секіріп лақтыру.Секіре лақтыру қандайда ... ... ... үшін ойыншы екі және бір аяғымен де жұлқына көтеріле алады.Баскетболда ... екі ... ... бір ... екі ... ... ... дегенді білдіреді.Бұл жерде негізінен секіру мен лақтыру түйіседі.
Лақтыру үшін бастапқықалыпқа екі жолымен ... ... бел ... ... тік ... кейін,секіріп допты бастапқы қалыпқа алып келеді,секірудің жоғаргы нүктесіне ... ... ... ... тәсіл көбінесе егер лақтыру бастапқы орында орындалса қолданылады.
2)Ойыншы тік ... ... ... ... ... ... тұрады,содан соң секіріп лақтырады.Бұл тәсіл кобінесе ойыншының әрекетінен кейін қолданылады.
Жүргізу(басқару)-допты ұзақ ... ... ... доп ұзақ ... ... бітті деген сөз.Допты жүргізу үшін сәл бүгілген аяқтарға ауысып тұру керек.Допты ... ... үшін оны алды ... ... ... керек.
Қарапайым басқаруда доп қайтадан көтерілгенде белге дейін не жоғарыға ... ... ... ... алаңға жақын жерде қарсы алу керек.Мұндай ойыншы аяғын қаттырақ бүгеді,допты соғу көбіне колдың басына жүктеледі.
Допты иелену және ... ... ... иелену тәсілдеріне қағып алу,жұлып алу және қалқаннан секіргенде алу жатады,ол қарсы әрекет тәсілдеріне адастыру,жұлып алу,лақтырғанда ... алу ... ... ... ... ... ... таңдауы,оның атқарылу уақыты,әрекет озгешілігі әр қашан доп ... ... ... ... ... ... болып жасауға мүмкіндігі бар.
Қағып алу-қорғаныс техникасының ең белсенді тәсілдерінің бірі.Ол қарсы шабуыл жасауға және ... ... ... ... ... ... ... қарсы тұруға болады.Қолдан-қолға бергенде қағап алу.Шабуылушыға қолдан-қолға беріп жатқан кезде қорғаушы оның ... ... ... орналасады.Доп беретін адамның қолынан шыққанда денеде алға шығп допты қағып ала білу керек.
Жұлып алу.Егер қарсылас допты ұстап тұрып ... ... ... алса ... ... 2 ... ... қарай жұлқу және қарсыластан алға-төмен жұлқылау.
Өзіне қарайжұлқу арқылы жұлып алу.Ойыншы допты екі жағынан ұстап алып,жылдам әрекетпен ... ... ... тез ... қарау керек.Алға төменге жұлқалау арқылы жұлып алу.Ойыншы допқа бірден бас салып оны ... жоқ ... ... ... ... ... ... өте маңызды және өте әсерлі.Ол кезде лақтыра шабуыллға және қарсы ... ... ... секіргенде екі жақтың ойыншылары да теңдей қалыпта болады және допты басқаруды ойластырып тұрады.Допты алу үшін бірінші ... алып ... ... ... алуы керек. Жерге түскенде аяқтарды кеңінен ашып,шынтақтарды шетке кіріп,допты кеуденің астына тығу ... ... ... допты алып үлгеруге және секіруге байланысты.
Тартып алу.Бұл тәсілді ойыншы орнында допты ұстап тұрғанда немесе ... ... ... ... тартып алу.Ойыншының жанына сәтті әрекет жасай алатындай немесе сәтсіздікке артқа шегінуге болатындай қалыпта жақындау ... және өте аз ... ... ... ... ... бос жерге ұрып үлгеру керек.Жүгірту кезінде тартып алу.Доп ... ... ... ... бағыттап сәл итермелеп допты жанынан тартып алады.
Алдынан тосу.Бұл тәсіл лақтыруға қарсы қолданатын тәсіл.Допты лақтырып жатқан ойыншыға ... ... ... ... қарсы шығу керек.
Тойтарыс беру.Бұл тәсіл допты тосуға ... ... ... ... лақтыруың қолынан босағанын көре сала шапшаң әретпен доптың ұшу траекториясынан алып ұлгеру керек.Бұл тәсілдің сәттілігі әрекеттің өз ... және ... ... ... ... ... ... өзгеруі,физикалык дайындыктың деңгейінің әрдайым көтерілуі, күресті баскару формасының әрекеттенуі әрқашанда тактикаға байланысты. Қазіргі заманғы ... ... және ... ... ... жақсы өтуіне мүмкіндік береді. Екі қарсылас команданың физикалық және ... ... тең ... ... ... күресті өз және қарсыластарының мүмкіншіліктеріне сәйкес ұйымдастырған команда ... ... ... байланысты:команданың механикасы, оның еңбек ету қабілеті, психологиялық дайындық, ұстамдық күшін ... ... ... өз ... беру ... ... бөліп беру әрекетінің ұйымдасуын қамтамасыз етеді.
Қызметті анықтау ойыншының өз міндетіне және рөлін көз ... ... ... ... ... ... төмендегідей бөлу мақсатқа сәйкес келеді. Алдынғы сызықтағы ойыншылар(ортадағы, шеттегі шабуылшылар), артқы ... ... ... ... ... ұзын ... ... Ол баріненде қалқанға ең жақын орналасады, сондықтан ол шабуылды басқарып, бітіре алады немесе ... ... ... ... ... ... ... кәрзенкеге шабуыл тасталады.
Артқы сызық ойыншылары шабуыл ұйымдастырушылардың рөлін ойнап тәсілді ойын басқару міндетін атқарады.Қазіргі заманда ойыншылардың ... ... білу ... ... және ... ... да дәл солай. Уақытты ұту үшін орында тұрып ... ... ... ... білу ... ... ... - бұл тактикалық құрылыстың сәттілігінің негізі. Оның әсері ... дәл ... ... ... ... жасай білуіне байланысты. Тактиканың негізгі әдісі - физикалық дайындыққа байланысты емес, ол ... ... ... болуы, әрекеттәң белсенділігіне, алаңда жан табуға, қарсыласты алаңды білуге байланысты. Жеке әрекет доппен, допсыз болуы мүмкін.
Бүл әрекет мақсатқа көздеген және ... ... ... ... ... ... тез және қарсыластан бұрын болуы керек. Қандай жағдай болса да қарсыласты ... білу ... ол үшін ... ... жасау керек. Ол үшін кей әрекет әдістердің тактикаларын білу керек. Ұшып келе жалқан допты орында тоспай қарсы ... шығу ... ... қатты,тез және жасырынды түрде болуы керек.Егер әрекет үйлесімді орындалса,әсер болады.Қулық әрекет деп көңіл аударатын және шын әрекеттердін ... ... екі сала ... ... әрекет,нағыз әрекеттер.
Топтаса жасалатын әрекеттер.Қолданылатын барлық тактикалықәрекеттері 2-3 ... ... ... ... ... ... ... және өз ара көмектесу құрайды.Екі ойыншының әрекеттестігі.Әрекеттестіктің екі түрі бар:>>Бір де бір шық>> және ... ... ... де шық>>-әрекеттескен територияға бөлу,дара орналасудан тұрады.Допты беріп қайтадан алу пазициясын алу керек,оны қорғаншының көзі ауған кезде жасау керек.>>Бер де шық>> ... ... ... ... ... ... ... тууы мүмкін.Егер екі ойыншы қарсыласып,оның бірі доп үшін ... оның ... ... ... ... өз ... допберуге қолайлы жағыдай жасау керек.Егер әрекеттестік алаң ортасында болас,онда оларға диагональді ... болу ... ... ... ... ... ... бойынша тосқауыл берілген тапсырманы орындау мақсатына қарай бөлінеді.>>Лақтыруға тосқауыл>> серікті лақтыруға қарсыласудан босатады.>>Кету ұшін тосқауыл>> доп ұстаған серігіне ... ... ... ... ұшін ... серігіне допты тосуына көмектесу.
Үш ойыншының әрекеттестігі.Үш ойыншының әрекеттестігіне>>үш бұрыш>>,>>үштік>>,>>кішігірім сегіздік>>,>>айқаса шығу>>,>>екіленген тосқауыл>> ... ... үш ... үш ... ... ... ... немесе ауысусыз орындалады.Егер олар шегінсе добы бар ойыншы ... ... ... ... беру ... және ... негізделген әрекеттестік. Бұл тәсіл берік қамқорлық жасайтын қорғаушының саны бірдей болғанда қолданылады.>>Кішкене сегіздік>> - бұл әрекеттестікке ойыншылардың журу жолы 8 ... еске ... Коп ... ... ... тосқауылға түседі. >> Қиылыс шығу>> -
>> ... ... ... әрекеттестік. Әрекеттестіктің басында ойыншылар >> үшбұрыш>> жасайды. Екі ... ... ... ... 3-ші ойыншының алдын қояды. Нәтижесінде үшіншіге қорғаушы соқтығысады, содан олар ... ... ... ... ... Командалық әрекет жәй және әсерлі комбинациядан тұрады. ... ... екі ... ... ... ... бар: ... шабуылдау,позициямен шабуылдау.
Екпіндікпен шабуылдың екі түрі бар: және . Бағытталған ... Бұл ... екі жүйе ... ... арқылы>> немесе . Әрқайсысының өз нұсқаулары бар. Ортадағы ойыншы арқылы бағытты шабуылдық негізгі жүйесі. Ол ... ... ... атқаратын ойыншылар. Санына қарай неше түрлі нұсқалары бар. Ортадағы ойыншы бойы ұзын болғандықтан ... ... Оның ... көбіне соңғы сәтте алып шабуыл жасау болады. Ол үшін ол еркін қалдыру команда ойыншылары шашылып тұру керек, сонда қарсыластардың ... ... ... тек ... ... ... да ойыншылар арқылы жасалу мүмкін. Ортадағы қарсыластардың көңілін бөліп серіктестеріне көмектесе алады.
- бұл ... ... ... ... ... жағдайда қолданылады.
Қорғау тактикасы.
Жеңістің ең басты шарты - қарсылас шабуылшымен сәтті жасалған күрес. Өз кәрзеңкесіне еш доп ... ... ... Қорғаныстағы команда әрекеті шабуылға жауап болып табылады.
Тапсырманы орындау үшін команда тек өз ... ... ... ... да ... ... Қорғаныс әрқашан екі қызмет атқару керек: бұзу және құру, ... ... ... ... ... Әр ойыншының дұрыс шешім қабылдауы және оны жасау команданың сәтті әрекетін қамьамасыз етеді. Қорғаушының қандай да бір қатесі қарсыласқа пайда ... ... ... ... Қорғаныстағы әрекеттердің сәттілігі тек техникалық ұсталыққа емес, сенімді және ойынға да байланысты. Жеке әрекеттердің ... ... ... ... еркін бермеу.
2.Егер қорғаныштағы допты алса, оның әрекеттерін лезде .
3.Допты тартып алуға әрекет жасау.
4.Бар күшпен шабуылшыға ... доп ... ... ... ... демек доп басқа команда да болғанда оған қамқорлық жасау. Қорғауындағының жананда үнемі болу ... ... - ... ... ... ... факторы. Допсыз ойыншыны қорғау астына алу. Қорғаушының ең ... ... өз ... ... ... допты алуға мүмкіндік беру.Ал егер оған доп келе ... ... ... алу ... ... ... екі ... болады: ойыншыны және допты ұстау. Қорғаушы қарсыласы допты алған соң күреске түседі. Ал екіншісінде ... ... ... ... ... ... күреседі. Допты алатын ойыншының жанынан, алдынан келіп допты алуға мүмкіндік бермейді.
Қорғаушының добы бар ойыншыға қарсы әрекет. Добы бар ойыншыны ... ... ... ... белгілеп, нақты әрекеттер жасауы мүмкін. Сәтті нәтиже ... ... ... ... ... ... Добы бар ... әрекет жасауға алдымен оны тоқтатып, содан кейін күресу керек.
Топтасу әрекеттесу. Қорғаныста 2-3 ойыншы арқылы орындалуы мүмкін. Бұл әрекет барлық ойыншылар ... ... ... ... қате ... орындалады.
Екі ойыншының әрекеттестігі бір-біріне көмектесуге бағытталған, оған сақтану, тайып кету, қайта ... ... Үш ... ... Бұл ... , , ... орындалады. қарсы шыға отырып 1-ші беріліс жасау мүмкіншілігін қарау керек, ол үшін берілісті алуға дайындалып жатқан қарсыластан бұрын әрекет ... ... ... ... ... ... ... алса, олар төмендегі қорғауларды қолдана алады: байытылған қорганыс, жылжымалы қорғаныс, аралас қорғаныс.
Байытылған қорғаныс -- ... ... ... ... жерде орындалады. Ойыншылардың 2-3 жолы болып тұрады. Командалық әрекеттер жеке және ... ... ... ... ... қорғаныс - бұл әрекетте ұйымдастырғанда әр ойыншы қарсылас командадан өзі қамқоршылық жасайтын ойыншы алады. Бұл ... ... ... ... болмайды. Допты жоғалтқанда барлық ойыншылар өз қалұанына қайтып келеді.
Жеке қорғаныстың жағымды жақтары:
- ойыншылардың бойларына,жылдамдықтарына,жеке қабілеттері не орналастыруға болады.Ол ... ... ... ... қолайлы жағыдай жасайды.
- универсиядалық.Ол барлық шабуыл жүйелеріне қарсы орындалады.
- Күресте белсенділік ұйымдастыру ... және ... өз ара ... ұйымдастыру.
- ойыншылардың тез орындау мүмкіншілігі және командалық әрекеттерді шапшаң ұйымдастыру.
Ұнамсыз жағынан қиыншылықтар,энергияаның көп жұмсалуы,қарсыластарды бақылауда қысым болуы және алданып қалу ... ... ... ұйым дастыру әрекетіне териториялық жүйе негіз болады.Әр ойыншы алңнын белгілі бөлігін қорғауы керек.Ол жерлер кәрзенкеге ... және ... ... ... ... ... болады.Қорғанудың бұл жүйесі тек ойыншылардың сөздеріне тиісті орындарында тұрған және өз жерлерінде белсенді түрде ... ... ... ... ... қорғанысының ең белсенді және әсерлі түрі.Ол агресивті болады;ойын барысын тездетуді,команданы жиі ... ... ... ... дайындық қажет етеді.
Жеке прессинг.Ойыншыларды Қорғныс астына алу және қорғаныс негізінде болады.Ойыншы өз қорғауын астына алған қарсыластан команда допы ... ... ... ... ... міндетіне қарсыласына демалуға,әрекет жасауғамүмкіншілік бермеу кіреді.Егер бұл міндетті барлық ойыншылар орындаса,қарсыластар ұйымдасқан түрде еш қандай әрекет жасайалмай,қиын жағдайға тап ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар тосуды,беруді,лақтыруды,жүргізуді үйретуден бастау керек.
Ауысу.Ауысуды үйретуге әр тәсілдер.Бірінші тоқтап-тоқтап жүгіру,содан кейін секіру мен дұрыс үйретіледі.Әр әрекетке уақыт бөлінбеуі ... ... ... бола сала ... ... бөлу ... табиғи дағдыларды қолдана отырып жүгіру техникасына алаңдап тоқтауды енгізеді жүгірудегі жаттығуларды,төмендегі тапсырмаларының ... ... ... жасу ... ... және ... жүгіру,бағытты өзгертуге(айқастыра,доғал,бұрылыстар) жылдамдықты үдете жүгіру т.б.Жүгіру жылдамдығына,жүгіріс бастаудағы талпынысқа көп көңіл бөлінуі ... ... ... ... ... ... ... ойыншылардың барлығы айналып жүгіруі керек.Сонда үйретуші ойыншылардың барлығын бақылап,қателігін түзеп отырады.Барлық жарыс жаттығуларында қолдың ырғақ бойынша қимылдауына көп ... ... ... ол тек ... жүгіруге көмектеспейді,доппен жасалатын басқа әрекеттер үшінде маңызды.Мысалы:қолдың ырғақты қимылдауы допты тосу мен берілісте маңызды роль атқарады.
Шабуылдау техникасы.
Доппен орындалатын әрекеттерді ... ... оның ... ... мен формасы мен танысып алу керек,себебі сондай техника тәсілдері тез игеріледі.Бұл мақсат үшін доп снаряд ретінде қолданылатын ортақ ... ... ... ... жаттығулары:
1)Допты қолдан-қолға ауыстыра отырып,оған тимей,денені айналдыра жүру
2)Доп арқада,екі қолда орындалады.Допты бастан ... ... ... ... ... алдын-артқа лақтырып тосып алу.Осы жаттығуды бір қолмен орындау.
3)Еңкейіп,допты қолға ұстап,аяқтардың арасынан өткізіп алға қарай лақтырып алдынан тосып алу.
4)Допты ... ... ... ... бірге секіріп,оны аяқпен жоғарыға лақтырып,тосып алу.Осы жүйеге сай ... ... ... табуға болады.
Тосып алу.Допты дұрыс ұстап қалу,тоқтатуды үйрену үшін келесі жаттығуларды қолдануға болады:
1)Ойыншы қолын сзып ... ... ... ... деп ... ... отырып,қолды доптың үстіне қойады.Осы жерден көтеріп қолға ұстап тік тұрады
3)Алдағыларды қайталап,допты қолдан түсіреді, ол қайта көтерілгенде білезікті ... ... оны ... ... ... ... болып кеуде тұстан екі қолымен беу мен иық тұсынан бір қолмен беру ... ... киін сол ... ... ... ... ... керек.Техника негізгі орында тұрып бергенде менгеріледі.Бұл жерде көңіл тоқтататын жер бастапқы қалып және жұмыс фазасы(қолмен ... ... ... мен аяқтың бір уақытта созылады).Аялдау,жүргізу,бұр-ылысынан кейін жасалатын әрекеттерге көңіл бөлу керек.Төмендегі жаттығулар мен сап ... осы ... ... ... тұру.Допты жұп-жұп болып бір-біріне беру.
2) Допты бір саптан 2-ші ... ... ... ... ... тек ... ... соң оқушы қарсы алдындағының орнына барып тұрады.
4)Екі сап қарама-қарсы түрады: доп әр саптан ... ... ... ... барлығы дөңгеленіп тұрады.1-ші доп ортадағы ойыншыға беріледі, ол допты басқаға береді, ... ... орын ... сапқа түзеледі.1-ші жүгіріп шығып допты тосады, сөйтіп оны екіншіге шыққанға береді, ол өзі саптың соңына барып тұрады.
Допты беруді ... ... ... ұшып ... ... ойыншының тосу кезінде көңіл бөлу керек. Егер қадам ырғағына байланысты қате жасалса, оны ... ... ... ... түзеуге болады:
1)Допты алаңға ұрып, сол мезетте сол ... алға ... ... керек. Аяқтың жерге тиюі доптың алаңға тиюі бір мезетте болуы керек.
2)Дәл солай, тек ... ... ... ... ... оның ... маңызды. Жақсы техникалық дайындықтың басқа ойынша мергендігін де дамыту керек,себебі лақтырудың дәлдігін көздей білу,нысанаға зейін қою, арақашықтықты ... ... ... байланысты. Допты тапсыруды үйренгеннен кейін лақтыруды үйрену жеңіл болады.Лақтыру үшін қолды дұрыс созуға,қол мен аяқтың ... ... ... ... ... ... ... кәрзеңкемен жаттықса үйренушілер допты кәрзеңкеге салуды ғана,ойлап оны жасау тәсілдеріне,ережелеріне көңіл бөлмейді.Кәрзеңкемен жаттығу басталғанда дұрыс көздеуге көңіл бөлінеді.Үйренушілер техниканы ... ... ... олардың көңілін допты дәл салуға аудару керек.Олардан кейін қимылдай жүріп жақыннан салу ... ... тоса сала ... қарай көз тастауға көңіл бөлінеді.Төмендегі жаттығулар:
1)Саптан жүгіріп шығып,допты кәрзеңкеге салғандай елестетіп кәрзеңкенің үстіне секіру.
2) Ұйретуші ... ... ... созып тұрады.Ойыншы жер келіп допты кәрзеңкеге салады.
3)Дәл алдағыдай,тек үйретуші допты беріп жатқан ... ... ... және қашықтықьан лақтыруды басында бір нүктеден бастау керек.Әр жаттыда 5-10 рет қайталау керек.Жаза ретінде лақтыру бөлек үйретіледі.Бұл әректті ойын ... ... ... ... ... керек.
* Айып сызығын баспай бастапқы қалыпта тұрып көздеу.
* Дәл алдагыдай,тек бастапқы қалыптан бұрын допты ... 2-3 рет ұрып алу ... ... ... ... дауындауға көмектеседі.
* Дәл алдағыдай,тек лақтырмай тұрып дем тартып,яғни ішке ауа жинап,оны шыгарып,демалмай тұрғанда лақтырады.
Допты алып жүру.Басында допты жай ұрып ... ... ... ... ... ... допты дұрыс жүргізуге бағытталады.
1.Ойыншы 1-ші орында тұрып допты жерге ұрып,оны дұрыс тосуды үйретеді.
2.Допты бір қолмен,екі ... ... ұрып ... допты дұрыс ұруды үйренген соң,допты тік және ирелектеп алып жүруді ... ... ... ... ... дейін допты жүгірте отырып барып келу.
ә)Оң мен сол ... ... ... айналып өту.
б)Допты тоса сала жүгіру.
в)Секіріп жүріп допты жүргізу.
Қорғаныс техникасы.
Үйренушілер доп қолдарында болғанда әдістерді орындағылары келеді,ол допты иелену қиын ... оны ... ... ... ... үйретіледі:қағып алу,жұлып алу,лақтырғанда жауып алу,қағып алып кету,секірудегі күрес.
Қағып алу.Бірінші орында тұрған ойыншының қағып алуға үйретеді,кейін қимылдағы немесе секіріп ... ... ... ... ... алу.Үйрету дұрыс қағып алудан басталады.Үйретуші түсіндірген соң ойыншылар бір-біріне қарап тұрады.Үйретушінің бұйрығымен қорғаушылар добы бар ойыншыдан ... ... алу ... добы бар ... ... беруге тырысады,қағып алуға өте қолайлы кезең таңдап,шапшаң қимылдау ... ... ... кезіндегі жаттығулармен қатар үйретіледі.Алғашында өте жай үйретіледі,барлығы елестетіліп жасалады.
Қағып алып кету.Алғашында допты қолдан қолға беру кезінде қағып алып ... ... ... ... алып кету ... ... міндеті қағып алып кетуге қолайлы мезет табу және қате жібермеу болып табылады.
Қорғаныс тактикасы
Команданың ... ... ... ... ... ... Қорғанудың сәтті нәтижесі жеке әрекеттердің сәттілігінен байланысты.Әр ойыншының төмендегідей қасиеттері болу керек:әрекет ... ... ... ала қғыну,әр қашан қандаыда болса әрекет жасауға дайын болу,санай білу,бүкіл алаңды көре білу,бір ... ... көше ... сапқа тұру.Шабуылшы бір сызықты қарсы сызыққа қарай допты жүргізеді,қорғаушы допты иеленуге тырысады.
2.Жұппен сапқа тұру.Шабуылшы допсыз бір сызықтан қарсы ... ... ... жол ... ... ... ... кәрзенкеге бет бұрады.Қорғаушы кедергі болады.
Топтпса әрекеттесу.Шабуыл үшін қолданылатын барлық ... ... ... ... үшін,сақтандыру меңгеру үшін де қолданылады.Ойыншылар шабуылшыларының да әрекеттеріне қарсы тұруға тырысады. Жаттығулар үш қтысушы,екі қорғаушы бір шабуылшы ... ... ... ... ... болды.Жақындағы қорғаушы оған белсенді түрде қарсылық жасайды,ол екінші қорғаушы оны сақтандырып ... ... ... ... ... үйретіледі.Үйрету жеке қорғанудың жүйесінен басталады,кейін зоналық,прессинг,зоналық прессинг көп уақыт қыжет етеді,бірінші ... ... ... ... тез ... қорғайтын орындарын тез табабілуді үйрету керек.Егер қорғану кәрзенке маңында болса,команда оз ... ... ... керек.Әр ойыншы өз кәрзенкесіне жақындаған қарсыласына тоқтатуға тырысу керек.Қалай қайта қосу керектігін,сақтандыру керек,т.б ... ... ... ... Дайындық кезінде келесі нәрселерге,кезеңдерге көңіл бөлу керек.Қорғайтын жеріне уақытында оралу керек,орнын алу:егер бір ойыншы басқалардан бұрын ... ... ... керек.Егер жеке күреске түссе және жеңілсе,оның қатесін түзеу мүмкіндігі болмайды.
Зоналық қорғау.Басты міндет-ойда болғандай өз жерінде уақытында жету және орнына ... ... ... ауысуды және қарсы әрекетте бклсемділікті үйрету керек орынды томендегідей жаттығыларда көрсете аламыз:Алаңда әр кім өз орнын алады.Зонаға қарсы үштен көп ... ... ... ... ... отырыды.Зонадағы ойыншыларға допқа қарай орын ауыстыры білу керек.Үлгі жаттығулары:
1)Алаңның бірінші жартысында кәрсенкеге лақтырусыз ... ... ... ... ... ... ... команда қайтып келіп белгіленген орынға тұру керек.
2)Ойын үш команда арасында өтеді.Екеуі қорғауға тұрады.Үшінші кәрзенкенін біреуіне ... олар ... ... ... қарсыдағы кәрзенкеге шабуылдайды,ол дрты жоғалтқан команда қорғауға тұрады.Жаттығу қорғауға бағытталған уақыттылы орын алуды үйретеді және белсенді әрекетке дайындалуға мүмкіндік береді.
Қорытынды
Әр ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде және ішкі қүрылыстарына жақсы әскр алады.
Адам ойын түрдісі кезінде жоғары эмоциялды жүктеме және үлкен қуанышқа болініп,қанағат алады.Дене тәрбиесі ... ... ... ... ... және ... қажетті дағдыларды имене отырып,өз бетінше үнемі дене шынықтыруды жктілдіруге,ден саулықты сақтауға,көңіл күйін котеруге және ұзақ өмір ... ... ... ойынымен балалар 9-10 жасынан бастап айналысуына болады.
Орталық Американың ежелгі халықтарының доп ... ... ... ... ... ... ... болады.
1938 жылдан бастап әйелдер 1-шілігі өте бастады.Италия командасы 1-ші ... ... ... ... чемпионаты 2 жылда 1 рет өткізіліп тұр.
1950 жылы ерлер ... әлем ... ... ... бері ... арасында өткізіліп келеді.Ерлер арасында әлем біріншілігінің 1-ші жеңімпаздары Аргентинаал әйелдер арасында АҚШ құрамалары ьолды.Қазіргі кезде әлем 1-шілігі 4 жылда 1 рет ... жылы ... ... ... ойындарда ерлер арасында АҚШ құрамасы чемпион атанды.
1976ж Монреалда әйелдер арасында КСРО құрама командасы чемпион атанды.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баскетбол - спорттің бір түрі3 бет
Баскетбол ойыны11 бет
Баскетбол ойыны. Ойын техникасы9 бет
Баскетбол ойынының негізгі элементтері5 бет
Баскетбол сабақтары туралы ғылыми-педагогикалық және техникалық көзқарас32 бет
Баскетбол туралы3 бет
Волейбол және баскетбол5 бет
"Қаржы тәуекелін басқару."24 бет
Delphi-де берілгендер қорын басқару жүйелері13 бет
Ms access-деректер базасын басқару жүйесі50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь