Мүмкіндіктері шектеулі клиенттермен әлеуметтік жұмыс

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3.7

І. МҮГЕДЕКТЕРДІ ӘЛЕУМЕТТІК РЕАБИЛИТАЦИЯЛАУ ҚАҒИДАЛАРЫ
1.1.Әлеуметтік реабилитацияның принципі мен құрылымы ... ... ... ... .8.19
1.2. Мүмкіндіктері шектеулі адамдарға қатысты мемлекеттің әлеуметтік саясаты... 20.28

ІІ. МҮМКІНДІКТЕРІ ШЕКТЕУЛІ КЛИЕНТТЕРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС
2.1. Мүмкіндігі шектеулі клиентермен әлеуметтік жұмыс технологиясы ... ... ... 29.35
2.2. Шет елдегі мүгедектерді реабилитациялау тәжірибесІ ... ... ... ... . 36.45
2.3. Қазақстандағы мүгедектердің құқықтары және оларды әлеуметтік қорғау ... 46.47

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48.49
СІЛТЕМЕЛЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 50.51
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 52.53
        
        Мүмкіндігі шектеулі адамдарды әлеуметтік реабилитациялау қағидалары
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ:
..........................................................................
........................ 3-7
І. МҮГЕДЕКТЕРДІ ӘЛЕУМЕТТІК РЕАБИЛИТАЦИЯЛАУ ҚАҒИДАЛАРЫ
1.1.Әлеуметтік реабилитацияның принципі мен құрылымы .................8-
19
1.2. Мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ШЕКТЕУЛІ КЛИЕНТТЕРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК
ЖҰМЫС
2.1. Мүмкіндігі шектеулі клиентермен әлеуметтік
жұмыс ... ... Шет ... мүгедектерді реабилитациялау
тәжірибесІ
..........................................................................
....................... 36-45
2.3. Қазақстандағы мүгедектердің құқықтары
және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... шектеулі адамдарды әлеуметтік оңалту
(реабилитациялау) қазіргі әлеуметтік көмек пен ... ... ... үшін ең маңызды және қиын міндеттердің бірі.
Мүмкіндіктер санының үзіліссіз өсуі бір жағынан, денелік, психикалық
және интеллектуалдық қабілеттеріне тәуелсіз, ... ... ... болса, екінші жағынан, демократиялық, азаматтық қоғамға тән тұлғаның
құндылығын көтеру туралы түсінік және оның ... ... ... ... осылардың барлығы әлеуметтік реабилитациялау іс ... ... ... ... ... ... сәйкес ( ББҰ, 1975 ж.) мүгедек
- туғаннан болсын немесе оған ... ... және ... ... ... өз ... ... немесе
жартылай қалыпты жеке және әлеуметтік өмірдегі қажеттіліктерін өздігінше
қамтамасыз ете алмайтын адам.
Мүгедектерді әлеуметтік ...... ... ... ... ... ортадағы өмірлік іс-
әрекетке деген қабілетін қалпына келтіруге бағытталған шаралар кешені.
1992 жылы ... ... ... ... ... 44
-сессиясының реабилитациялық бағдарламасына сәйкес мүгедектік – денелік,
психологиялық, әлеуметтік, мәдени, заңдық және ... ... ... бар ... ... қоғамның басқа мүшелері сияқты қоғамның
өмірінде, отбасының өмірінде солар сияқты болуға мүмкіндік бермейтін
шектеулердің ... ... ... ... стандартын мүгедектігі бар адамдардың сұранымдарына
сәйкес олардың тәуелсіз ... ... ... беру ... ... жылы БҰҰ заң күшіне ие болып табылатын баланың құқығы туралы
конвенцияның тексін ... ... ... кемістігі бар балалар
өздеріне толық сенімдерін сақтап, қоғамның өміріне белсенді араласып,
толық және салауатты өмір сүру үшін ... ... ... ... ... ... балалардың жақсы дем алуы, білім алуы,
еңбек етуі, медициналық көмек алуы т. б. үшін ... ... алуы ... ... ... финанстық ресурстарын есепке алу арқылы)
жүзеге асырылады.
1971 жылы БҰҰ бас Ассамблеясы ойлау мүмкіндіктері ... ... ... ... ... Мүмкіндігінше мүгедек балалар
оқуға, білім алуға, емделуге, жұмыс ... ... ... ... ету, өз ... дамытуға жағдай жасау туралы
айтылады. Оның ішінде нәтижелі еңбек ету, пайдалы іс-әрекетпен айналысу,
мүміндіктерін толық пайдалану, ... ... ... ... ... ... қол ... туралы айтылады.
Мүгедек бала үшін ең маңызды ... ол ... ... ... алған ата-анасының отбасында тұруы қажет деп айтылған. Мұндай
жағдайда мемлекет тарапынан көмек алуы ... Ал ... ... жағдайда
олар арнаулы мекемелерде болуы тиіс және жаңа орта оның әдеттегі өмірінен
өзгеше болмауы тиіс.
Мүгедектер өмірінің барлық жақтарын қамтитын ттас ... БҰҰ ... үшін тең ... ... ... стандартты ережесі”
болып табылады.
1993 жылы әлемдік даму туралы есеп беруде ... ... ... дүние жүзі халықтарының денсаулықтарына ... ... ... жаңа ... ұлттық денсаулық сақтау
салаларының ... ... ... бөлу туралы айтылады.
Өмір ғана құндылық ретнде қарастырылып қоймай, әлеуметтік ... ... өмір сүру де ... ... ... ... ... адамның әлеуметтік, мәдени ортасынсыз түсіндіру
мүмкін емес.(мысалы, отбасы, ... т. б.) ... ... шектеулігі таза медициналық құбылысқа жатпайды. Бұл
мәселені тереңірек түсінуге, оның салдарларын ... ... ... ... психологиялық т. б. факторлар
көмектеседі. Сондықтан да мүгедектерге көмектесу технологиясы үлкендер
мен балаларға әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қиыншылықтарды ауруы мен
дамымауына сәйкес қана емес, сонымен бірге оны ... ... ... ... ... ... сай келмеуінен, қоғамдардағы
кері түсініктерден, адамдардаң жақтырмай қарауларынан да болады.
Мысалы, ... ... ... ... бала оған ... ... ... жаттығу жасату, емдеу т. б. көрсетілмесе
ол қозғалуға да мүмкіндігі төмендейді. Адамның араласқысы ... ... ... ... дағдылану қабілеттерін төмендетіп,
интеллектуалдық дамуын тежеуі мүмкін.
Отбасы баланы қорғайтын ең негізгі әлеуметтік ... ... ... ... мүшелері қатігездік көрсетулері мүмкін. Өйткені, отбасының
финанстық қамтамасыз етілуіне, демалуына, ... ... көп ... ... ... олар өз көңіл-күйлеріндегі
қиналыстарды балаға (мүгедек балаға) көрсетулері мүмкін.
Мүгедек баланы ... ... ... ... ... орын алады.
Тарихи тұрғыдан “мүгедектілік” және “мүгедек” түсініктері “еңбекке
жарамсыз” және ... ... ... ... ... да
мүгедектікті талдаудың әдістемелік көзқарастары денсаулықты ... ... ... ... көп ... бойы ... ... оны дұры емдемеудің салдары деп қарастырып келді. ... де бұл ... ... жағы еңбекке жарамсыз дегенге
дейін оның басты көрсеткіші ретінде алынған. Мүгедек ... ... ... ... Сонымен құқықтың аясында және нақты
экономикалық , ... ... беру және ... да ... ... көп ... ... тұрғысынан
қарастырылмаған.
Қазіргі кезде мүгедек өмірлік қызметінің шектелуіне әкелетін және оның
әлеуметтік қажеттілігін тудыратын, зақымдану ... ... ... ... ... бүлінуі бар, денсаулығында
ауытқуы бар ... ... ... Мүгедектілік халықтың әлеуметтік
жайсыз жағдайының басты көрсеткіші болып табылады. Жалпы ... шешу үшін ... ... ... мен ... ... табу ... болып табылады.
Кез-келген қоғамда адамдардың әлеуметтік жағдайын ... ... ... сол ... ... ... ... ие
болады.
Бұдан шығар қорытынды, өз елінің тұрақты дамуын көздейтін, өркениетті
елдер қатарына қосқысы ... әр ... ... ... ... алдыңғы кезектегі іс ретінде қарауы заңдылық. Халықтың әлеуметтік
жағдайы, оның ... ... ... ... таңдағы кезек
күттірмес өзекті мәселе ретінде танылуда.
Кез-келген уақытта болмасын бұл мәселелер ең алдымен шешілуді ... ...... ... ... мәртебесін,
денсаулығын, іс-әрекетке қабілеттілігін қалпына келтіруге ... ... Бұл ... ... ... ... өмірлік іс-
әрекетке деген қабілетін қалпына келтіруге ғана емес, қандай да ... ... ... шектелген әлеуметтік ортаның өмірлік іс-
әрекетінің жағдайларына бағытталған.
Әлеуметтік реабилитациялық ... ... ... ... ... олардың ішінде медико-әлеуметтік, кәсіби-еңбектік,
әлеуметтік-психологиялық, әлеуметтік-рөдік, ... және т. б. ... ... шектеулі адамдарды
әлеуметтік реабилитациялаудың мәні мен мазмұны тек денсаулықты, еңбекке
деген қабілеттілікті ғана емес, ... ... ... оның
құқықтық қағидасын, моральды-психологиялық тепе-теңдікті, өзіне деген
сенімділікті, қоғамға қосылуға деген қабілетті қалпына ... ... ... ... ... реабилитациялаудың негізгі
қағидалары мен құрылымына түсінік береді. ... ... ... ... ... сол туралы қабылданған заңдар жүйесі мен
қалыптасқан әлеуметтік қайырымдылық ... және ... атап ... ... ... ... ... проблемалары және көрсетілетін әлеуметтік қызмет түрлерімен
келтіреді.
Мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау саласы бойынша енді ғана дамып
келе жатқан біздің еліміз үшін, әлі де ... ... мен ... ... ... ... керек.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасында және ... да ... ... ... іс-әрекет шеңберінде, мүмкіндігі
шектеулі адамдардың өмірлік іс-әрекетін қалпына ... ... ... ... ... ... мен ... маңызды проблемалар көрсетіледі.
Зерттеу объектісі: Мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау. Пәні:
әлеуметтік реабилитацияның проблемалары және Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... әкономикалық категория
ретінде мәнін ашу.
Тәжірибелік маңыздылығы: Үкіметтің әлеуметтік мәселесін шешуге,
мүмкіндіктері шектеулі ... ... ... жақсартуға үлес
қосу.
Зерттеу әдістемесі: Себеп-салдарын анықтау, талдау, тарихи, логикалық
және т.б. ... ... ... ... Мүгедектерге нақты
әлеуметтік көмек көрсетудің жолдарын ұсыну.
Зерттеліну дәрежесі: Шетел социологтарының ішінде зерттеуге үлес ... ... ... ... және т.б.көптеген ғалымдар.
Ресейлік ғылыми зерттеулері үлкен қызығушылық тудырады: Дементьева
Н.Ф., ... Е.И., ... Е.Ю., ... А.Я., Повленко П.Д.және т.б.
көптеген ғалымдар.
Мүмкіндіктері шектеулі адамдардың проблемасыны қатысты ... ... ... өте зор. Ал осы ... ... ... ... Межибовская И.Б., Аманбаев А.А., Қалтаева Л.М., Медиев К.Р.,
Иманалиев К.И., Думбаев А.А. және т.б.
Бітіру жұмысының құрылымы: Көпшілік алдына қорғауға ... ... ... ... ... ... екі ... қорытындыдан
және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Жұмыстың кіріспе бөлімінде зерттеу тақырыбының өзектілігі, мақсаты,
объектісі, пәні, әдісі мен әдістемесі, теориялық және ... ... ... ... мен зерттеу нәтижесінің апробациясы
қарастырылған.
Жұмысты жүйелі түрде баяндау мақсатында тақырыптың ... ... ... ... шектеулі клиенттерге қатысты еңбектер жазған
ғалымдардың зерттеулері, негізгі нормативтік ... ... ... мен нормалар, мерзімді басылымдарда жарық көрген
мақалалар қарастырылған.
Жұмыстың негізгі бөлімі екі тараудан тұрады.Бірінші ... ... ... ... мен ... екінші
тарауда мүмкіндіктері шектеулі адамдарға қатысты ... ... ... ... бөлімі үш тараудан тұрады. ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс технологиясы, екінші тарауда шет
елдегі мүгедектерді реабилитациялау ... ... ... және ... ... ... ... жұмысты жазу барысында, мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау
мен оларды қорғаудың мәселелерінің маңызды тұстары ... ... ... ... ... ... реабилитациялау;
.еліміздегі мүгедектердің құқықтары және оларды әлеуметтік қорғау;
І.Мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау қағидалары
1. Әлеуметтік реабилитацияның ... және ... ... ... ... ... ... ету
институты) кешенді іс-әрекет нәтижесінде жүзеге асады, бұл ... ... қала ... ... ... ... Ол мемлекеттік және муниципиалды органдар ... ... ... денсаулық сақтау мекемелері және басқа
салалардың мемлекеттік емес органдарымен қарым-қатынас жиынтығы ... ... және ... емес ... ... ... тұлғаларға қатысты әлеуметтік саясаттағы мүгедектерге деген
көмектің түрлі үлгілерін жүзеге асыру, оның негізінде ... ... ... ғана ... сонымен бірге оптималды жағдайда өз-өзіне
көмек жасау дағдысын қалыптастыру және әлеуметтік ... ... ... ... ... іс-шараларынның бағдарламасы жатыр.
Мұндай іс-шаралар негізінде 1995 жылы заң ... ... ... ... ... ... тиіс.
Мүмкіндігі шектеулі тұлғалардың әлеуметтік реабилитациясының көлемі
мен мазмұны, жеткілікті деңгейде реабилитация субъектілері, ... ... ... ... ... ... сәйкес ұйымдастырылатын
және жүзеге асатын әлеуметтік бағдарламалардың ұсынатын принциптерімен
байланысты.
Мүгедектерге арналған ... ... ... ... ... өтемақы (компенсация) принциптеріне негізделген. Оқшаулау принципі -
әлеуметтік тарих дауының ежелгі кезеңінен ... ... ... кезде
бұл принцип мүгедектерді шеттетуге, оларға ... ... ... алып келді. Бүгінгі таңда ол ... ... ... кейде өмірінің соңына дейін тіршілік етуге ... ... ... оқу ... ... ... және т.б.
мүгедектердің өмірлік іс-әрекетін қамтамасыз ... ... ... көрініс тапқан. Мұндай жүйеде мүгедектерге күтім жасау және
олардың ерекше қажеттіліктерін қанағаттандыру жүзеге асырылады, ... ... ... қоғамның дені сау мүшелерінің көзқарасы тұрғысынан іске
асады. Осылайша мүгедектердің өздері қоғамнан ... және ... ... ... (компенсация) принципі бойынша - мүгедектердің ... ... ... ... өтем ... ... ... жәрдемақы
төлеу, жеңілдіктер беруге (қоғамдық көлікті, дәрі-дәрмекті қолдануға,
пәтерақы төлеуге және т.б.) бағытталған ... ... ... ... ... әрине керек, бірақ көмектің жалғыз механизмі бола
отырып, олар мүгедектердің қоғамға қосылуына ... ... ... өмір ... тым төмен стандарттарын қамтамасыз етті (күнелту
минимумы деңгейінде немесе одан да төмен). ... ... ... қатар қажеттіліктері тек қана ақшалай түрде көрініс таппауы ... ... ... ... ... ... қосылудың толыққандылығы
материалды фактормен жанама түрде ғана байланысты.
Мүгедектерге қатысты саясат идеологиясының өзгеруі, ... ... ... өту, мүгедектерге және мүгедектікке қазіргі
заманғы қоғамның әлеуметтік құрылымының жетекші ... ... Бұд ... ... ... ... құқықтары мен
мүмкіндіктері бірдей[4,24]. Осыған сәйкес ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге өздерінің өзіндік өмірлік іс-
әрекетінің субъектілері ретінде қарастырылады. Индивидтің әлеуметтік
құқықтары ... және ... ... олар ... ... дәстүрлеріне, мемлекеттің мүмкіндіктеріне тәуелді белгілі
бір ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Олардың ішіне тек күн көруді қамтамасыз етудің қарапайым қажеттіліктерін
қанағаттандыру ғана ... ... ... ... әлеуметтік
қажеттіліктерінің барлығы да кіреді. Әрине, бұл ... ... және ... ... мүгедектің қоршаған ортаны, тіршілікті, өзін-өзі
және әлеуметтік әлемдегі өзінің орнын түсіну және бағалау мүмкіндігінің
дамуы арқылы ... Шын ... бұл ... ... ... ... ... деңгейінің маңыздылығы біршама деңгейде объективті
және ... ... ... ... және осы ... ... көлемімен шектеледі.
Өздеріне арналған жәрдем қызметінің жұмысын ұйымдастыруға мүгедектерді
белсенді қатыстыру, мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға қатысты ... ... ... және жүзеге асыруға бағытталған
принцип. Халықаралық құқықтық құжаттардың бірқатарында, оның ... үшін тең ... ... етудің стандартты
тәртібінде баяндалған, бұл принцип ... ... ... ... ... ... «Өз ... қалыптастыр, өзгерт»
атты бағдарлама ретінде белсенді турде іске ... ... ... ... ... алады немесе оларды сауықтыру үшін мемлекеттен
немесе муниципиалды органдардан бөлінетін ... ... ... ... ... деп есептейтін қызметтер немесе бөлімдердің
іс-әрекетін, қамқор және білікті қатынас жасайтын қызметкерлердің жұмысын
төлейді.[2,197].Әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... ... саясатты және бағдарламаны
бағалаудағы ең жақсы сарапшы болып табылады. Алайда ... ... ... шектен шығу болып есептеледі, бірақ болашақта мәні бар
екені анық.
Сонымен қатар шетелдік әлеуметтік ... ... ... шектеулі тұлғалардың тәуелсіз өмір принципі келді,3 оның мәні
- мүмкіндіктерді максималды дамыту және өз-өзіне ... ету, ... және ... ... ету ... қолдану болып
табылады.Түрлі ұйымдар мен мекемелердің мүгедектерге ... ... ... ... және ... ... болуы және өз еркімен немесе өз-өзіне
жәрдем беруге итермелеуі тиіс.
Тәуелсіз өмір - бұл тек ... және ... ... ... ... ... ... ұстаным
ғана емес. Философиялық түсінік бойынша тәуелсіз өмір - бұл ... ... ... ... ... және ... ... өзара қарым-
қатынасына тәуелді тұлғаның ... ... ... ... ... өмір - бұл адамның қоғамның бөлінбес бөлігі болу
құқығы және қоғам өмірінің барлық аспектілерінде белсенді ... ... ... ... құқығына ие. Қазіргі заманғы жағдайда егемен,
тәуелсіз тұлға үшін жетекші әлеуметтік құндылық бір ... ... ... ... ... қоғамның және қоғамдық
қатынастардың даму деңгейіне байланысты таңдау еркі болып ... ... ... ... ... оларды таңдау еркіндігінен
және осы еркіндікке деген құқықтан айырмайды.
Тәуелсіз өмір идеологиясы мүгедектікті психологиялық, физиологиялық,
функциялды ... ... ... ... ... ... көру, есту,
сөйлеу немесе ойлауының шектеулі мүмкіндігі ... ... ... ... ... үшін ... алған адам әлеуметтік
қызметтерден жәрдем алуы тиіс. Адам құқығының теңдігін қолдайтын ... ... ... ... ... жылы ... ... (жаңа ағылшын медициналық орталығы, Бостон)
тәуелсіз өмірді қолдаушылар қозғалысының идеологиясының негізіне айналған
үш торетикалық пайымдауды ... және ... ... ... ... ... ... құрудың негізгі элементтері
болды.
1.Тұтынушы егемендігі (суверенитет). Мүгедектігі бар адам - ... ... ... және ... ... басты
қорғаушысы болып табылады. Ол ... ... ... ... тікелей қатыспау керек.
2.Өзін-өзі анықтау. Мүгедектігі бар адамдар өздеріне керекті құқықтар
мен артықшылықтарға жету үшін ең ... ... ... ... ... қажет.
3.Саяси және экономикалық құқықтар. Мүгедектігі бар адамдар қоғамның
саяси және экономикалық өміріне қатысу құқығын алуы ... ... ... әлеуметтік ортасымен байланысты және оған ... ... ... алып ... ... ... ... бірге тұлғалық өзгерістерді де ала ... ... ... ... мүгедектің шектеулі мүмкіндігі және әлеуметтік
ортамен тығыз байланыс ... ... ... орта ... ... ... ортақ әлеуметтік байланыстар және сезімдер арқылы,
жақын жердегі ... жүйе ... ... ... ... ... ... ықпал етеді. Стационарлық әлеуметтік мекемеде де индивидтер
өздерінің біркелкі, біріңғай және ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайларда қалыптасады.
Дегенмен мүгедектердің өздері саналы немесе бейсаналы ... ... ... ... ... ... буындарына көп,
ал жалпы қоғамға аз мөлшерде ықпал етеді. Бұл ... ... ... мүгедек отбасылардың қолайсыз эмоционалды күйінде,
кейбір мүгедектердің өздері араласатын ... ... ... ... ... көрініс тапқан. Әрине, бұл мүгедектің қарым-
қатынас жасауы алдау мен арбау дегенді білдірмейді. ... ... ... оның дене ... ... ... тәуелсіз,
әлеуметтік рөлінің маңызды бөлігі болып табылады.[6,58]
Индивидпен әлеуметтік ортаның байланыс ... - ... ... ... шектеулері бар тұлғалардың барлық
проблемаларын тек қана медициналық сұрақтарға айналдырудан сақтайды.
Зерттеудің бұл ... ... ... ... тәжірибе оқыту,
қарым-қатынас жасау жағдайлары, өзіне тән барлық ... ... ... ... ... ... болатындардың бірі - мүгедектің отбасы, әлеуметтік байланыстарын
зерттеу және сақтау приципі болып табылады.Өйткені, әрбір ... ... ... ... ... ... және реабилитациялық
орта болуы тиіс. Объективті шектеулері бар балаларды, дене қызметтерінің
бұзылуы бар ... қарт ... ... ... олар тек ... ... ... іс-әрекетін жалғастыруда, әлеуметтік және
интеллектуалды теңдікті сақтауда жоғары ... ... ... де мемлекеттік стационарлы мекемелерді мекендейтін адамдармен
салыстырғанда анағұрлым ... ... ... ... үйлерде
госпитализмнің әлеуметтік-психологиялық кешені қолданылады, функциялардың
қалпына келуі және ауытқулардың ... ... ... ... интеллектуалды
және дене қабілеттері жылдам төмендетеді.
Реабилитация шараларының кешенділік және ... ... ... жеке ... ... толыққанды оң нәтиже алып келмеуі мүмкін
немесе кейбір жағдайларда теріс әсер етеді. ... ... ... бағыттардың жоқтығы индивидуалды, жеке
реабилитациялық потенциялды іске ... ... ... кезде
реабилитациялау үдерісіне қатысудағы индивидтің субъективті рөлі
мемлекеттік емес ... ... ... ... шектеулі адамдарға өзіндік қауымдастығының іс-әрекетініңің
мәні атап көрсетіледі, біздің жағдайда мүгедектерге арналған мемлекеттік,
әлеуметтік кепіл ... ... ... ... ... Бұл бір ... елді ... мемлекет деп жариялаумен байланысты, осылайша
мемлекет өзінің азаматтарының ... ... ... өз ... ... ... ... экономикадағы дағдарыс
нәтижелері, экономикалық құндылықтардың көбеюі, дені сау ... ... ... ... ... ... төмендеуі, қоғамдағы еңбек түрткісінің қысқаруы,
мүгедектердің басқа азаматтарға қарағанда өзінің ... ... ... ... ... ... жоғары әлеуметтік және
рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруда қиындықты бастан кешіреді.
Мүмкіндігі шектеулі адамдар көп ... ... ... және ... ... күн көре ... ... реабилитация қымбат
тұратын және қоры үлкен үдеріс болғандықтан заңда көрсетілген ... ... ... ... бұл ... мемлекеттік кепілдер мүгедекті асырауды
қамтамасыз ету дегенді білдірмейді, керісінше өзіне-өзі көмек беру және
өзін-өзі ... ету ... ... ... ... ... анықтамасы бойынша төмен болғандықтан ғана емес,
сонымен қатар тұлғаның белсенді саналы позициясы терең ... ... және оң ... көңіл-күйдің болуына септігін тигізеді.
Мемлекеттің мүмкіндігі шектеулі адамдарға жәрдемді ұйымдастырудағы
рөлін талдағанда ... ... ... ... ... ... ... сұрақ тууы мүмкін. Берік дәстүрлер бізді
мемлекеттік мүдде басқа мүдделерден жоғары деп ... ... ... ... мен мемлекеттің мүдделері үйлеседі, дегенмен ... ... және ... үйлеспеуі де кездесуі мүмкін.
Демократиялық ыңғай әсіресе мүгедектерге ... ... ... ... ... ... мен ... мүдделерінің басымдық
принципін ұстануды талап етеді.
Реабилитация үдерісінің бүтіндігіне қатысты ... ... бұл ... ыңғай салыстырмалы түрде бөлек және құрылымданған
элементтердің ... ... және олар ... немесе белгілі
бір уақытта бір-бірінен бөлінуі мүмкін. Әлеуметтік реабилитация құрылымы,
пікірсайыстың ... пәні ... ... Л. П. ... ... ... ... әлеуметтік
шаралары, кәсіби реабилитация1деп бөлуді ұсынады. А. И. Осадчихтың таңдау
құқығы шектелген жағдайда мүгедектікті адам ... ... ... және ... құқықтық, әлеуметтік орталық,
психологиялық, қоғамдық ... ... ... Осы ... ... ... өзінің
бағыты жауап береді.[6,62]/.
Мүгедектерге әлеуметтік жәрдем беру туралы заң ... ... ... ... ... ... енгізеді. Реабилитациялық үдерістің нақ осы әлеуметтік
құрамдас бөліктерінің ерекшелігі аз. ... ... ... жүйесінің басты буыны медициналық реабилитация болып
табылады. ... ... - ... ... ... ... ... немесе істен шыққан қызметтердің ... ... ... ... ... жатқан ауруларды тоқтатуға бағытталған іс-
шаралар кешені. ... ... ... ... ... ... нашар мүгедекке медициналық қызмет көрсетуді іске
асыру барысында кейінгі реабилитацияның мүмкіндіктерін толық есептеу
қарастырылуы тиіс. ... ... ... ... ... сақтандыру ( ММС ) қоры есебінен жүргізілуі тиіс.
Медициналық реабилитация кеселге шалдыққан ... және ... ... әсер етуден тұратын кешенді іс-шаралар жүйесі.
Медициналық реабилитацияның ... ... ... ... және қайта құру
хирургиясы болып табылады. Ол кеселге шалдыққан мүшелерді қалпына
келтіреді, ... ... ауру ... зақым алу нәтижесінде алынған түрдің
бұзылуын жояды. Хирургиялық жолдан басқа жоғалған мүшелерді қалпына
келтіруге ... мүше салу ... қол ... ... ... ... медициналық реабилитациялау көптеген
жағдайларда өмір бойы іске асырылуы ... ... ... ... теріс
дамуын тоқтату үшін оған медициналық қолдау және ... ... ... шараларының бүкіл кезеңімен бірге психологиялық
реабилитация жүреді, ауру адамның санасындағы ... еш ... ... ойын ... ... ... - шындық алдындағы қорқынышты жеңуге,
мүгедек адамның ... ... ... ... тұлға позициясын бекітуге бағытталған реабилитациялық іс-
әрекеттің дербес бағыты болып табылады.
Педагогикалық реабилитация - ... ... ... ... толмаған
мүгедектерге қатысты тәрбиелеу және оқыту шараларынан тұрады. Бұл шаралар
ауру баланың шамасына қарай білімді, іскерлікті және ... ... ... ... ... ... көрсетуді меңгеруге,
орта білімнің деңгейін немесе қосымша білімін алуға бағытталған.
Бұл іс-әрекеттің маңызды ... оның ... ... баланың
бойында өзінің мүмкіндіктеріне деген сенімді қалыптастыру, белсенді
тәуелсіз өмірге ұстаным беру. Сонымен ... оның ... ... мүгедекті кәсіби диагностика және кәсіби бағдарлау, оны еңбек
дағдыларына сай оқыту ... ... ... қатысты педагогикалық реабилитация дайындықты және
олардың қолы жететін іс-әрекетінің ... ... жаңа ... дайындауды енгізу керек. Сонымен қатар бұл адамдарға олар ... мен ... ... ... ... ... мәртебе
және материалды молшылықты сақтауға деген сенімге ... ... ... ... «мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау»
бағыты енгізілуде. Бұл ... ... ... ... ... бағыттары бойынша әлеуметтік жұмыс істеу
қабілеттерін қалпына келтіріп отырады.[6,65]
Мүгедектерді әлеуметтік-орталық реабилитациялау қажеттігі ... ... ... ... көрсету және қозғалу
мүмкіндіктеріне мән беріп отыруы қажет. ... адам ... ... ... үшін ... көмегіне зәру. Сондықтан
тұрмыстық қызметтерді ешкімнің көмегінсіз атқаруды қамтамасыз ететін
құрал-жабдықтары бар мүгедектің өмір ... ... үйін ... ... осы ... ... ... үйрету
болып табылады. Яғни,бұған кіретіндер: табалдырығы немесе баспалдақтары
мүгедектің коляскасы өте алатындай кең дәліздермен, саңыраулар мен нашар
еститіндерге ... ... ... пәтерді жабдықтандырумен
қамтамасыз ету. Үйдегі жиһазды ... ... ... ... ... ... ... болу тиіс. Мүгедектің күнделікті
атқаратын істері - тіс жуу, қырыну, ... салу және т с ... ... ... ... ... ұсақ ... мүгедектің
көңіл-күйіне әсер етеді.
Интеллектуалды және психикалық шектеулері бар мүгедектерге ... ... ... ... ... ... зиян ... алмайтындай
жағдайлар жасалуы керек. Ары қарай ақпараттық пиктограммалар жүйесі
оларға әрекеттер ретін және оларды ... ... ... ( мысалы,
тұрмыстық құрылғыларды қосу, тамақ даярлау, өшіру және т. б. ). ... ... ... ... және өз өмірін жоспарлау қабілетінің
шектеулігіне байланысты әлеуметтік қызметкердің көмегі қажет. ... ... ... де ... ... шектеулерге кедесуі мүмкін.
Жаяу жүргінші жолдарын, жер ... және жер ... ... ... ... ... тәсілдермен құру осындай талаппен
жасалады. Көзі нашар көретіндер мен саңырауларға ... ... ... ... қойылады, көбінесе көше қиылыстарының айқын
жабылуы, ... ... ... ... ... ... көрсететін жол белгілерімен қамтамасыз етіледі. Мүгедектерге
арналған көлікті қамтамасыз ету мәселесі өте ... Жүре ... ... ... ... ... ... бар автомобилдерді
қолдану мүмкіндігі аз. Қазір коляскадағы мүгедектерді ... ... бар ... ... немесе кемелер отандық мүгедектер үшін
арман болып тұр. Қоғамдық көліктерде саңырауларға арналған ақпараттық
жазу тақтайшалары жеткіліксіз. ... ... ... адамдарды
әлеуметтік реабилитациялау бағытының дамығандығы мүгедекке тәуелсіз
өмірді қамтамасыз етудің және ұзақтығымен ғана ... ... ... ... ... ... көп ... байланысты.
Бірақ соңғы жылдары мүгедектерді кейбір құрылғылармен ... ... ... ғана ... ... ... оларды осы құрылғыларды
қолдану дағдысын ... іске ... Осы ... ... ... ... деген түрткінің бекуі, максималды қол жететін тәуелсіздікке
және дербестікке деген ұстанымды тәрбиелеу жүреді.
Әлеуметтік реабилитация, жалпы ... ... ... саласында
шетел терминологиясының «occupational therapy» яғни, «еңбек терапиясы»
терминін қолданады. Тарих ... ... ... термині әлеуметтік-
психологиялық реабилитацияда ең алдымен психологиялық ауытқулары бар
адамдарға сабақ ретінде қолданылған ( ... ... және т.б. ... ... ... ... қатар әлеуметтік бейімделмеген адамдармен (еңбекпен түзету
калонияларындағы жасөспірімдермен, ... өтеп ... ... ... ... ... бұл ... өнімді еңбек іс-
әрекеті үдерісінде индивидтің бойындағы әлеуметтік оң ... ... ... ... ... жат ... ... ұстанымды
түзеуге, еңбек түрткісін оятуға мүмкіндік беретін тәрбиелік әсер етудің
осындай түріне атау ретінде қолданылады.
Мүгедектердің әлеуметтік-бейімделуі бір мақсатқа бағытталған ... ... ... ... мен қажеттіліктеріне сай
өндірістік ортаны, өндіріс талаптарына мүгедекті бейімдеу.
Стандартты өндірістік орта жағдайындағы әлеуметтік ... күш пен ... ... ... ... ... ... өндірістік
қуат жобалары және ... ... ... алыс ... ... ... жобаланады. Көп жағдайда
ескірген техникалық құралдар және онжылдықтар бойы ... ... дені сау ... да ... ... ... ... жеңу одан да қиын.
Өндірістегі жеке, бөлек ғимараттар арасындағы қашықтықтың, арнайы
көлік аялдамасынан, ол бар ... ... ... ... ... жолдың
ұзақтығының маңызы өте зор. Сенсорлы (сезімдік) шектеулер ... ... ... ерекшеліктеріне қарай безендіруді талап
етеді. Жұмыс орнына және мүгедектердің жұмысшы орындарының ... ... ... ... ... ... ... етеді, қосалқы,
қосымша үй жайлар, орындар (қоректендіру орындары, гардероб, ... ... бар ... қолдана алатындай ұйымдастырылуы тиіс.
Өндістің бірқатар факторын ... ... ... ... немесе бұл зиянды факторлар дені сау адамға, жұмысшыға ... ... ... ... мүгедектер үшін зиянды жағдай жасауы
мүмкін. Еңбек ... ... ... ... әр ... ... ... және қауіпті болуы мүмкін, олар: температура, ауа
ылғалдығының көрсеткіштері, сәулелену, шу, ультрадыбыс, шаңдар, ... және ... ... ... еңбек үдерісінің ауырлық
деңгейі, еңбектің қызулық деңгейі, интеллектуалды күш салулар, ... және т.б. ... ... зиянды ықпал етеді. Мүгедектерді
жұмысқа орналастыруға қажетті ... ... және ... шарттарына
әрдайым қол жеткізе алмайды. Жұмыс орындарын қауіпсіздік талаптарына сай
қайта жабдықтау қиын болады.
Әрине мұндай іс-әрекет мүгедектердің еңбегін ... ... ... өсуіне алып келеді. Олар шығарып жатқан ... өзі ... ... ... өз ... ... ісін
жалғастыруға ұмтылмайды. Ешбір пайда көздемей әлеуметтік ... ... ... ішкі ... ... ... берушілер
арасында басымдық сипатта емес. ... ... ... ... ... ... арқылы кәсіпкерлерді мүгедектерге
арналған жұмыс орындарын жасауға, осы салада белсенділік көрсетпегендері
үшін жазалай отырып, мәжбүрлейді. ... ... ... ... ... ... ... береді. Дені сау және білікті мамандарды
жұмыспен қамтамасыз ете ... ... ... ... жұмыспен
қамтамасыз ету потенциалы шектеулі болады.
Реабилитацияның болашағы бар бағыттарының бірі - ... ... ... ... ... үдерісінде жаңа мамандықты немесе кәсіпті
беру, мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... жұмыс дағдыларын үйрету.[6,72]
Мүгедектерді кәсіби бағдарлау мен кәсіби оқыту, есею үдерісінде оларды
терең кәсіби диагностика негізінде құрылады (мүгедек балалар үшін) немесе
медициналық ... ... ... оқытылады (ересек мүгедектер
үшін). Көбінесе қарапайым орта білімді және ... ... ... көп ... ... сөз ... Мұндай ыңғай дұрыс болады, ... ... ... бар ... ... ... ... бойынша сапалы білім алуға мүмкіндігі жоқ адамдар ... ... ... ... ... ... ... білім деңгейі
жоғары болуы мүмкін, ал қазіргі заманғы жұмыспен қамтудың түрлері
мүгедектің дене ... ... ... ... оның ... ... қояды. Сондықтан ... ... ... ... қамтылуын қамтамасыз
етудің жаңа мүмкіндіктерін қолдануды ашады.[5,41]
Мүгедектердің әлеуметтік-еңбек ... ... ... бір қоры - шығармашылық сабақтар саласы ... ... ... ... шектеулерге қарамастан жас және ... ... ... ... ... болу
мүмкін (нағыз дарыны бар, ... ... бар ... Осы ... іске ... үшін мүмкіндіктерді жасау мүгедектер
үшін реабилитациялық іс-әрекеттің қосымша арнасын ... ... ... реабилитациялау, мүгедектердің өздеріне
қажетті орта білімді қажет болғанда, арнайы немесе қосымша білімнің ... мен ... ашу, жаңа ... алу үшін ... ... өту
үдерістерін енгізетін күрделі кешен. Білім ... ... ... ... бірақ оның әлеуметтік мазмұны кең. Қазіргі
заманға сай және сапалы білімге ... ... ... ... ... етуіне лайықты серпін беретін әлеуметтік ... ... ... ... ... тұлғаларға осы рұқсатты
бекіту олар үшін әлеуметтік дамудың потенциялын, ... ... ету, ... ... ... ... ... болашағын жабады. Сонымен қатар ... ... және ... керекті бағыттылықтың болуы, біршама деңгейде
мүгедектікке ұшыраған индивидті қарапайым еңбектің жұмысшысы мәртебесіне
оның ... ... ... төмен еңбекпен ... ... ... ... ... ... шыққан индивидтердің әлеуметтік мәртебесін қалпына келтіру және
жоғарлату жолы мен құралы болып ... ... бұл жол ... ... мәдениет жетістіктерін меңгеру қабілеттері бар, ... ... сай ... ... ... ... үшін оңтайлы.
Жалпы әлеуметтік-мәдени реабилитация - мүгедектерге материалды пайда
әкелмесе де, ақпаратты шығармашылық қажеттіліктерін қанағаттандыратын
реабилитациялық ... ... ... ... ... ... индивидтің
дене немесе интеллектуалды мәртебесінің қатаң байланыстарының жоқтығы,
тұлғаның осы жағының дамуын және ... ... ... іс-
әрекетінің дамуын ынталандыру функционалды шектеулері бар ... ... ақыл ... ... «айналма жолдармен»
қарқынды етуге мүмкіндік береді. Әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... шақыра отырып, олардың өзін-өзі бағалауын
қалпына келтіре отырып, ... ... ... ... ... ... элементі ретінде бәсекелестік
механизмдері мүгедектерді спортпен реабилитациялауды қарастыруға болады,
бұл механизмдер шығармашылық ... ... ... ... әсерінен басқа спортпен айналысу және ... ... ... ... ... ... деңгейін жоғарлатады,
қатынасты дамытады, командалық, топтық дағдыларды тәрбиелейді.
Әлеуметтік ... ... ... қарай отырып, бұл
таңдауда индивидтің әлеуметтік ... ... ... ... ... жағы жіберілгенін байқадық. Осы іс-әрекетті
теоретикалық қарастырғанда терминологиялық қайшылыққа қайтадан ... ... - ... ... ... ... бір жағынан жоғарыда аталған реабилитация бағыттарының
шеңберіндегі әрекеттер тұтастығы ... ғана қол ... ... іске ... барысында ғана индивидтің әлеуметтік қызмет етуге деген
қабілеттерін ... және ... ... келтіруі мүмкін.Сондықтан
«әлеуметтік реабилитация ұғымы» түрлер мен ... ... ... ... ... ... жағынан, реабилитациялық іс-әрекеттің аталған түрлерінің
мазмұнынан басқа белгілі бір арнайы бағыт бар, оның ... ... ... ... ... ... әлеуметтік іс-әрекетке деген
қабілеттілік іске асырылады. Сондықтан «әлеуметтік реабилитация» термині
қандай мағынада қолданылатынын ... айта беру ... ... «әлеуметтік қарым-қатынастық реабилитация» немесе жай ғана «қарым-
қатынастық реабилитация» терминін мүгедектің әлеуметтік өзара әрекеттерін
қалпына келтіру ,оның ... ... ... ... ... ... атауы ретінде қолданылады. Осы іс-әрекет шеңберінде
бірқатар қызметтері істен ... ... үшін жаңа ... ... жасау дағдыларына үйрету. Адекватты, бірақ жақсы, дұрыс өзін-өзі
бағалаудың негізінде мүгедек ... жаңа ... және ... ... ... ... бұл ... адамдармен қарым-қатынастағы
теріс эмоционалды әрекеттесуді, реакцияны тежейді.
Зақымданудан, жарақаттанудан кейінгі стресс ... ауру ... ... арасындағы қатынас бұзылуы мүмкін, бұл қажеттілік қалпына
келеді. Бұл үдерістің маңызды ерекшелігі арнайы арналарды ... ... егер ... ... мұқтаж болса, қолдануды үйрету ... Осы үшін ... ... ... немесе қарым-қатынасты
қамтамасыз етуге арналған арнайы құрал-жабдықтарды мүгедектерге беру
керек. Сонымен қатар қарым-қатынас жасау ... ... ... және ... олар ... бойында әлеуметтік дағдыларды
қалыптастыру мақсатында жүргізіледі.
Халықты ... ... ... ... ... мен
ұйымдастыру жағдайларын жасау үшін күш салуы керек, мысалы, ... ... ... күндізгі бөлімдерді, мүгедектер клубын,
ықшам аудандардағы кездесу және қарым-қатынас орындарын ашу.
Мүмкіндігі шектеулі адамдарды ... ... ... мен ... теоретикалық-әдістемелік талдауды саралай отырып,
бұл үдеріс бүтін және кешенді болып табылатыны туралы қорытынды шығаруға
болады. Бұл адам тұлғасының ... ... ... ... ... үдерісін түрлі бағыттарға, түрлерге бөлу белгілі
мөлшерде жеке ұйымдар мен ... ... мен ... ... ... ... табылады.
Ортақ ереже бойынша әлеуметтік қызмет жасауға қабілеттілікті қалпына
кетіру ретінде ... ... ... ... болса, сол
деңгейде әлеуметтік реабилитация болуы мүмкін. Индивидтің дені ... жоқ ... ... ... функционалды қорларын реабилитация
үдерісінде дамыту мүмкін емес, әлеуметтік қызмет ... ... мен ... деңгейі әртүрлі.[9,135]
Әлеуметтік реабилитация - бастамасы бар, соңы, аяғы жоқ үдеріс.
Индивидуалды реабилитациялық бағдарламаны ... ... ... ... ... материалды қолдаумен, пенсия мен жәрдемақы
төлеумен шектелуі мүмкін екенін ... ... ... ... ... ... ... мен қадағалаудың негізгі
деңгейі оның тіршілік ету ... ... ... теріс
дамуын тоқтату және қажет болғанда дер кезінде көмек көрсету мақсатында
қолданылады.
Мүмкіндігі шектеулі тұлғаларды әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... бола ... аймақтық
деңгейде олардың әлеуметтік қорғау жүйесіне - денсаулық сақтау, білім,
еңбекпен, жұмыспен қамту сияқты іс-шаралар әлеуметтік саланың ... ... ... іске ... Мүмкіндіктері шектеулі адамдарға қатысты
мемлекеттің әлеуметтік саясаты.
Мүгедектілік – маңызды әлеуметтік проблема, оны ... ... ... ... Мүгедектілік масштабы әрбір елде көптеген ... ... оның ... әлеуметтік – экономикалық, экологиялық,
саяси, оның бәрі де мемлекеттің әлеуметтік – ... ... ... ... ... мүмкіндігі шектеулі адамдар халықтың 8% құрайды
екен. Қазақстан Республикасының конституциясы бойынша ... ... ... ... ... және де әлеуметтік – саясаттың
приоритеті – адамдарды, оның ... ... ... ... ... ... саясат олардың экономикалық және қоғамдық өмірге
араласу мүмкіндігін қамтамасыз ... ... Бұл ... ... мәселесі, және де заң. Ол құқықтарды әрбір азаматқа кепілдеуі
қажет.
Соңғы 30 жылда ... ... ... ... ... ... түрде жүзеге асуда, туындауда. Халықтылық деңгейде ... адам ... ... ... комиссиямен және БҰҰ Декларациясы,
мүгедектер құқығы туралы БҰҰ ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігінің
мәліметтері бойынша ... 487 мың ... бар ... олардың 40
мыңға жуық мүмкіндігі шектеулі адамының өзі Алматы қаласында тұрады екен.
Әрбір елде еңбекке қабілетсіз ... ... ... ... олар өз ... ... ... басты бұрышына
әлеуметтік – ... ... Қарт ... ... ... ... ... жұмысы оларды материалдық қолдау болып
табылады. Алайда еңбекке қабілетсіз адамдар тек қана ... ... ... Оларға әрекеттік физикалық, психологиялық,
ұйымдастырушылық және ... ... ... ... рөл ... ... міндеті осы ақпараттарды меңгеру және де өздері ... ... ... ... ... ету және қызмет ету және қажет
болған жағдайда заң бойынша оларға ... ... ... ... ... ... ... бір дәрежеде әлеуметтік қызметкерлер
мүгедектер мен қарт ... ... ... жүйенің негіздерін меңгеру
қажет.
Негізінен әлеуметтік – саясаттың аясында сөз ... ... ... ... ... ... ой толғайық.
1. ол елдегі мүгедектердің саны жалпы ... 2-5% ... ... ... ... ... ... халықтың ең кедей және оқымаған бөлігін құрайды.
3. Ол елдердегі мүгедектердің жалпы саның ішінде жас ... ... Орта ... ... ... ... базаның негізін бұрыңғы
кеңес дәуіріндегі «ССРО мүгедектерін әлеуметтік қорғау туралы» заң ... Орта ... ... ... де ... ... ... қоғамның инфрақұрылымының дамымағандығы, бұл инфрақұрылым әр түрлі
объективтеріне мүгедектің ене алмайды;
- мүгедек – ... және жас ... үшін ... ... ... ... қол жеткізілмеуі;
- мүгедектерді жұмысқа орналастыру проблемасы және ... ... ... ... ... ... ... және
мүгедектердің кәсіпкерлігін, жұмысқа тұруын ынталандырушы салық
заңдылықтарының жоқтығы;
- қоғам мен мүгедектердің ... үшін ... ...... ... ... ... базаның осалдығы;
- мүгедектерді инватехникамен (коляска, ... ... ... сурдотехникалар және т.б.) қамтылу проблемасы;
- мүгедектерді мәдени, спорттық, білімдік және басқа да іс ... ... ... үшін ... ... Орта Азия ... ... қоғамдық техникалық базасының
деңгейі төмен және де аймақтық, орталық өкіметтерімен өзара әрекет
етулері нашар;
- Орта Азиялық мүгедектердің қоғамдағы ... ... іс ... ... ... халықтардың ұйымдарының грантына
жүргізіледі және солардың қолдауымен өтеді.
Осы ретте Алматы қалалық ... ... ... іс – ... және де ол ... ... ... Онда әр түрлі
санаттағы 45 мың мүгедектің мүдделері сақталады; ... ... ... ... бұзулары бар, жалпы аурулары бар, бала жастағы,
еңбектің мүгедектер, ... ... және ... ... Чернобыльдың, мүгедек – балалар, мүгедек - әйелдер және
т.б.
АҚМҚ инициативасы бойынша ... ... ... құқықтары мен мүдделерін қорғау бойынша координациялық
кең ес ... ол қала ... ... ... қызмет салаларында
мүгедектердің проблемалары бойынша ұсыныстарды жасайды және ... ... ... ... ... тұрғызу, жұмыспен қамту, білім
беру, ғылым, техника, мәдениет, спорт және т.б.
АҚМҚ және координациялдық кеңес инициативасы бойынша 2003 – ... ... ... ... ... ... ... жасалған.
АҚМҚ қатысуымен Алматы қаласында барлық әлеуметтік мағыналы
шаралар жүргізіліп ... ... жаңа ... тойлау, 8 Наурыз
мерекесі, Наурыз көктем мерекесін атап өту, балалары қорғау күні және
т.б. Сондай – ақ ... ... ... да жүріп тұрады. Алматы
қаласының мүгедек – спортсмен командасы Республикасының чемпионаттар,
спортакиадалар, паралимпиялық ... және ... ... ... ... ... табылады.
АҚМҚ – ның белсенді позицялары оның заңдық әрекеттерінде
қатысуы, өкіметтің аймақтық және ... ... ... әрекет
етуі Алматы қаласында және ... ... ... ... ... бірден алға жылжыта түсті.
Қоғамдық-идеологиялық жағдай мемлекеттік институттардың
практикалық ... ... ... және ... мен
мүгедектілікке байланысты мемлекеттік саясаттың ... Осы ... ... ... ... ... басым болып жүрген көзқарастан бас ... ... ... ... ... ... ретінде қабылдау қажет
және де мүгедектілік мәселесін шешу ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек көрсетуді дамыту еңбекке қабілетсіз
азаматтарға ... ... ... бір ғана ... 1986
жылдан зейнеткерлерге әлеуметтік қызмет көрсету орталығы ... ... ... оның ... ... әлеуметтік көмек көрсету
бөлімінен басқа мүлде жаңа құрылымдық ... ... ол ... ... ... ... ... қарт адамдар үшін, ... тұра ма ... ... басты ма, осыған байланысты демалыс
орындарын құру болды. Мұндай бөлімдерде адамдар ... ... ... ... ... ... етіп ... мәдени
шараларға қатысу, бір реттік ыстық тамақ ішу, қажет болған жағдайда
дәрігерлік , медициналық көмекті ... ... ... Мұндай
бөлімнің қызметінің негізгі қызметі ... қарт ... ... ... жаңа бір ... ... өмір ... қалыптастыруға көмек көрсету болып табылады.
Соңғы жылдары бірқатар әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында
жаңа құрылымдық бөлімшелер, қолдауға аса мұқтаж азаматтардың өмірлерін
қолдауға ... бір ... ... шұғыл көмекті көрсетуге
арналған. Қызмет іс-әрекетінің басты бағыты әлеуметтік көмек бойынша
қажетті ... ... ... ... әлеуметтік-тұрмыстық,
психологиялық-педагогикалық және т. б. көмек көрсету болып табылады.
Өндірістік-экономикалық жағы ең алдымен халықты ... ... ... және реабилитациялық бұйымдар мен
қызметтердің ... құру ... ... ... немесе толық өзіндік ... ... және ... ... ... бейім мүгедектер үлгісінің ұлғаюына
бағдарлануға, олардың реабилитациялық құралдарымен ... ... ... жүйесн құруға мүмкіндік береді.
Мүгедектіліктің анатомиялы-қызметтік ... ... ... ... әрекет ететін әлеуметтік ортаның
қалыптасуын білдіреді. Сонымен ... ... ... ... бұл ... ... кезде мемлекеттің басты назарының пәні
адам организміндегі бұзылушылық емес, оның ... ... ... ... қызметінің жандануы болуы керек.
Мүгедектерді реабилитациялау мәні адамдардың тұрмыстық, қоғамға ... ... оның дене ... психологиялық және
әлеуметтік қуатының деңгейіндегі (микроәлеуметтік және макроәлеуметтік
ортадағы ерекшеліктерін ескере отырып) қабілеттерін жандандыруға деген
кешенді көп ... ... ... ... және жүйе ретіндегі
кешенді көп профильді ... ... ... ... ... бұзылуы, әлеуметтік ауытқулары бар адамдарға
салыстырмалы түрде тәуелсіз өмір қызметін беру ... ... Осы ... ... ... ... әлеммен
байланысының бұзылуының алдын алады, болдырмайды және мүгедектіліктің
профилактикалық қызметін атқарады.
Әлеуметтік қызметкер мүгедектерге ... ... ... және өте ... ... бірқатар мәселелер бойынша қашан да дайын болуы қажет.
Қазақстан Республикасының ... ... ... заң ... ... мүгедектер оның ішінде мүгедек
балалар және бала жасынан мүгедектер медициналы-әлеуметтік көмек
алуға, ... ... ... ... ... ... ... қозғалыс құралдарымен
қамтамасыз етілуге, сондай-ақ кәсіби ... мен ... ... бар. Еңбекке қабілетсіз ... ... ... ... мемлекеттік және денсаулық ... ... ... ал ... өмірлік қажеттіліктерді
қанағаттандыра алмау кезінде, халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... мүгедектіліктің себебін және
тобын, азаматтардың еңбекке жарамсыздығының дәрежесін белгілейді,
оларды реабилитациялау түрлерін, көлемін және ... ... ... ... ... ... де, азаматтарды жұмысқа орналастыру
бойынша ұсыныстар береді.
Мүгедектерді жұмысқа орналастыру және ... ... ... ... басқарушылық орындарынсыз мүмкін емес.
Олар мемлекеттік басқарудың барлық деңгейлерінде бар. ... ... ... бар, оларға мүгедектерді зейнеткелерді
әлеуметтік қолдау жатады.
Республикаларда, өлке аймақтарда, облыстарда мүгедектер ... ... ... сәйкес келетін басқармалар әрекет
етеді.
Қазақстан Республикасының мүгедектілік
проблемасын талдау
Республика бойынша 386,2 мың мүгедек ... ... оның ... ... 24 мың, ... – балалар, 16 жасқа дейінгі – 49,8 мың
бала жасынан мүгедектер 58,8 мың және т.б. Бұл ... ... ары ... өсуі дені сау ... саны ... ... сияқты қауіп төндіруі мүмкін ... ... ... алғаш рет 2002 жылы ересек халықтың 46133 адамы мүгедек деп
танылған, оның ... ... – 18892, ... 26138 – ... ... – ауылда, еңбекке қабілеттілері – 30632. Алғашқы мүгедек деп
танылғандардың ішінде:
- І топтағы мүгедектер – 9801,
- ІІ ...... ІІІ ... 16030,
- Ал мүгедектіліктің себебі жағынан жалпы аурудан – 38188,
- Еңбектегі зақымдану – 479,
- Кәсіби аурудан – ... Бала ... ...... ... ... арасындағы мүгедектіліктің дамуын әлеуметтік
және экономикалық факторлар әсер ... ... ... жоғарғы құны және т.б.
Мүгедектілік проблемасынағы ең осал ... ол ... ... және олардың жанұяларының әлеуметтік проблемалары.
Мүгедек – балаларға оқу мен тәрбиенің арнайы жағдай ... ... ... көру қабілеті бұзылған балалар үшін 8
мектеп бар, онда 1240 ...... ... және есту ... ... үшін 19 мектеп бар, онда 2706 бала оқиды.
Жалпы білім беретін мектептерде оқуға мүмкіндіктері жоқ мүгедек
– балалар, ...... ... кең ... бойынша оқу мен тәрбиені үй жағдайында ала алады. Қазіргі
таңда 2270 ...... ... ... ... ... ... кеткен
шығынының орнын толтыру үшін оларға ай сайын жәрдемақы төленіп тұрады,
оның орташа мөлшері 374 ... ... және ІІ ... ... және орта ... оқу орындарын
бітірген мүгедек адамдар денсаулығының жағдайына байланысты көп
жағдайда жұмысқа ... ... ... ... ... ... адамдар еңбек ететін көптеген
кәсіпорындардың жабылып қалған. Олар үшін жаңадан жұмыс орындары
ашылмауда. Кәсіпорын ... әр ... ... ... адамдары
жұмыстан шығарып жатады, өйткені еңбек рыногында еңбекке қабілетті
адамдар жағынан ұсыныстар өте көп екені ... үшін бос ... өте ... ... ... ... үшін ... орындарын есепке алудың жүйелілігі жоқ.
Осыған байланысты мүгедектер үшін оларды ... ... ... ... орындарының банкін ашу қажет.
Мүгедектерге әлеуметтік қолдау ... ... ... 1991 ж. 21 ... ... Республикасындағы
мүгедектердің әлеуметтік қорғаулары туралы, 1997 ж. 16 ... ... ... әлеуметтік жәрдем ақылар туралы»
Қазақстан Республикасындағы асыраушысынан айырылу және жасы бойынша,
1999 ж. 5 сәуіріндегі «Қазақстан ... ... ... ... ... заңдармен және басқа да заңдылық актілерімен
жүзеге асырылады.
Мүгедектерге ... ... беру ... ...
ортопедициялық бұйымдармен және аяқ киімдермен қамту, арнайы шрифтпен
жазылған баспа ... ... ... ... ... ... ... – құралдарымен қамтамасыз
ету.
Қазақстан Республикасының ... ... ... мемлекеттен жәрдем ақылар алады. Жалпы аурулар бойынша,
еңбектің ... ... ... бала жасынан мүгедектерге жәрдем
ақы кемсідей мөлшерде төленеді.
1999 ж. 1 сәуірінен, басқа жәрдем ақы ... ... ... 16 ... ... ... балаларға, Ұлы Отан
соғысының мүгедектеріне ... ... үй – ... ... жылу үйді ... ... төлеу
үшін арнайы мемлекеттік жәрдем ақылар төленеді.
Жергілікті өкілді және атқарушы ... ... ... ... ... қызметтік құзыры шегінде былай белгілейді:
- тұтыну бағдарламалары ... ... ... мемлекеттің
әлеуметтік жәрдем ақыларға қосымшалар;
- сыртқы көмекті қажет ететін жалғыбасты мүгедектерге ... ... ... қосымша төлемдер;
- санаториялық – курорттық емделу бойынша ... ... және ... ... ... айрықша
қажеттіктерін қанағаттандыруға және олардың өмірлік деңгейін өз бюджетінің
есебінен арттыруға бағытталған басқа да шешімдерді қабылдайды.
Республикаларда қарт ... және ... үшін 15604 ... ... – үйлері қызмет атақарады, олардың ішінде 25 ...... ... арналған, ол 7042 орынға есептелген, және ... ...... үшін, ол 2721 орынды.
Қазақстанның мүгедектерге қатысты заңдылығы
Мүгедектерге қатысты ... ... ... ережесіне» және «Қазақстандағы мүгедектердің әлеуметтік
қорғалуы туралы» (21 ... 1991 ж.) ... ... ... өмір ... ... да бір ... қоғамдық
қатынастардың реттеу үшін сәйкесінше арнайы заңдық актілер қабылданған
сондай – ақ ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында адамдрды үймен қамту
үшін жағдайлар жасалынады. Заңда көрсетілген, үйге ... ... ... ... ол, ... ... ... сай мемлекеттік үй
қорынан қонымды ақыға беріледі. Бұл норма Қазақстан ... ... 1997 ж. ... үй ... туралы заңында және Қазақстан
Республикасындағы мүгедектердің әлеуметтік ... ... ... ... тапқан.
Мүгедектерге, қарт адамдарға, жүрек – қан тамырлары және басқа да
ауыр аурулармен ... ... үй ... ... ... олардың
төменгі этаждардан алу тілегін немесе лифтілері бар тұрғын үйлерден алу
тілектерін ... ... ... Мүгедектерге, оңалтудың жеке
бағдарламаларына сай ... ... ... ... ... тұру үшін басқа да қажетті жағдайларды ескере отырып тұрған ... ... ... ... ... ... жанұяларына үйді ұстау, коммуналдық
қызметтерді тұтыну ... ... – ақ үйді ... тұру ( ... орнын толтыру үшін мемлекеттің тұрғын үй қорынан компенсация
(тұрғын үйге деген жәрдем ақы) ... ... ... ... ... жекелеген санаттары үшін үйдің және коммникалдық қызметтердің
төлемдерін заңмен белгіленген жеңілдік бойынша ... ... ... ... бір түрі болып табылады.
Ал денсаулық сақтау саласында негізгі заңдық акт ... 19 ... 1997 ж. ... ... ... ... заңы болып табылады.
Мүгедектердің қазіргі технология негіздерінде жасалынған протезді –
ортопедиялық бұйымдармен қамтамасыз ... ... бар ... ... мемлекеттік орган белгілейтін тәртіптерге сай
жеңілдік жағдайларында тегін протезді – ... ... және ... ... ... ... // ... Республикасының 7 маусым 1999
ж. «Білім беру туралы» ... ... ... беру ... мемлекеттің
саясатының негізгі қағидалары:
1) Білім алудағы Қазақстан Республикасының тең құқылығы.
2) Әрбір азаматтың интеллектуалды ... ... ... ... ... отырып халықтың барлық деңгейлерін білім
алудағы бәрінің қол жеткізуі.
Мемлекеттің толығымен немесе ішнара ... алу ... ... ... ... ... ... өз мойнына алады.
Әлеуметтік көмек көрсетілетін азаматтардың санатына жататындар:
- жетім балалар, ата – анасының қарауынсыз қалған балалар;
- ... ... ... бар ... мүгедектер және бала
жасынан мүгедектер;
- көпбалалы жанұяның балалары;
- заңмен анықталатын басқа да саладағы ... ... көп ... ... ... білім беретін мектепке бара
алмайтын азаматтар үшін үйде немесе емдеу ұйымдарында индивидуалды ... ... ... ... шектеулігі бар азаматтарды білім
алу, дамудың бұзылуын коорекциалау және әлеуметтік адаптация ... ... ... ... ... ... бар және ... артта қалған балалар үшін және
емдік, психологиялық – педагогикалық коррекцияны, диагностиканы ... үшін ... ... ... ... ... балабақшалар психилогиялық, медициналық, ... ... 21 ... 1991 ж. ... ... әлеукметтік қорғау туралы» заңның V-ші
бөлімінде мүгедектердің еңбек ... ... ... ... ... дені сау адамдар сияқты барлық құқыққа ие. Ол деген,
мүгедектер өз статусын ескере ... ... ... ... ... ... ... Халықты жұмыспен қамту туралы Қазақстан
Республикасының 23 ... 2002 ж. ... ... ... ... ... ... мыналарды кепілдейді деп көрсетілген.
1. Дискриминацияның кез-келген формаларын ... және ... ... тең ... ... ... ... ... ... Өкілденген органдардың делталдық етуі кезінде жұмысты таңдау мен
жұмысқа орналастыруға ықпал ету.
Сонымен қатар жұмыспен ... ... ету ... ... Мақсаттарының топқа мүгедектері де кіреді.
Қазақстан Республикасының 10 ... 1999 ж. ... ... ... ... еңбек салаларындағы дискриминацияға
тиым салынған.
Қазақстан Республикасының 20 маусым 1997 ж. ... ... ... туралы» заңына сәйкес зейнетақының
белгілеу үшін еңбек мерзімін есептеген кезде есепке алынатындары:
- І ... ... ІІ ... ... ... мүгедектер және жасы
бойынша зейнеткерлер (сыртқы көмекті қажет ететін) сондай-ақ ... ... ... ... ... ... сынақ салдарынан, экологиялық ... ... ... ... ауруынан, болмаса ЖҚТБ (СПИД-пен)
ауыратын, зардап шеккен 16 жасқа ... ... ... ... ... ... Республика кодексімен салықтар
және бюджетке төленетін міндетті төлемдер. Салықтық кодекс 12 маусым 2001
ж. 209 – ІІ ҚРЗ ... ... емес ... ... табыс
салықтары бойынша, қосымша құн салығы бойынша жеңілдіктері бар.
Мүгедектерді 2002 – 2005 ж.ж. ... ... ... ... 29 желтоқсан 2001 ж. 1758 қаулысымен белгіленген.
Бағдарламалардың ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты кіріктенуіне мүмкіндік бөлу, тәуелсәіз өмір
сүру үшін жағдайларды қамту, ... ... ... ... ... ... құқықтары мен еркіндіктері ... ... ... ... конвенцияға және «Қазақстан
Республикасындағы баланың құқығы ... 8 ... 2003 ж. ... ал ... ... балалардың құқықтық жағдайларының
ерекшеігі Қазақстан Республикапсындағы мүгедектердің әоеуметтік қорғалуы
туралы және ... ... ... ... және ... коррекцияны қолдау туралы 4 шілде 2002 ж. заңымен реттелінеді
[11,98].
ІІ. МҮМКІНДІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
жұмыс технологиясы
Қызметті техналогияландыру әлеуметтік саладағы ең ... ... ... ... – қазіргі әеуметтік қызметтің
ажырамас қасиетті бөлігі болып ... ... ... ... ерекшелігі, онда қоғам
тұтасымен алынады, Яғни қоғамдағы жекелеген қатарлары мен ... ... ... ... ... ойлары мен сезімдері.
Әлеуметтік технология – бұл, объект және ... ... ... ... ...... қатынасына негізделген
технологиялық процестің бірден- бір түрі боуы ... ... ... әлеуметтік процестің қатысушысының әрекетінсіз, ... ... ... және ... ... ... құру мүмкін. Осыған байланысты, әрбір индивид өзі үшін және жақындары
үшін әлеуметтік технолог болып ... деп ... ... Ол жүргізілетін
қайта құруларға ... ете ... ... ... бас ... ... ... органдары қызметінің мақсаттарымен қызмет құралдарын
бөлісе отырып немесе оған ... да бір ... ... мен қызмет
құралдарын қарсы қоя отырып әр түрлі деңгейдегі әлеуметтік ... ... ... ... да ... кез ... ... технологияда қандай да бір
фундамент, маңызды блок болады - әсер ету объектісі болып табылады. ... және оның ... ... тұрақты және терең оқып –
үйрену. Бұл, біздің қоғамдағы іс-әрекеттер заңдылығын ... әрі ... ... ... оны ... ... адамдардың өздері
әрдайым өзгеріп тұратындығымен, және де кешегі өте әсерлі және әрекеттік
болған жайлар ... ... және ... ... ... ... ... фундаменттің екінші бір маңызды блогы –
процесстерді операцияландыру және процедураларының ... ... ... ... блогы - әлеуметтік
технологиялардың жоғары субъективтік мазмұны әсер етуді өндіретін ... әсер ... ... ... тұлғаның мәні. Осыған байланысты
әлеуметтік жұмыспен айналысатын адамдарда тек қана теориялық ... ... ... ... ... ... амалдарымен дағдырылары болу
қажет.
Әлеуметтік жұмыстың объектілері әртүрлі болып келеді, зейнеткерлер,
мүгедектер, балалар, девианттық ... жас ... ... ... емес ... көп ... ... және т.б. [13,83].
Әлеуметтік жұмыстағы әлеуметтік технологиялар деңгейін байланысты
төменгідей болып бөлінеді:
- жай ... ... де ... келетін);
- күрделі, белгілі бір салада жұмыс істейтін маманда белгілі бір
біліктіліктің болуын талап ... ... әр ... салада жұмыс істейтін бірнеше маман да тиісті
біліктіліктің болуын талап ететін.
Әлеуметтік жұмыстың мәні - ... ... ... асыруда
индивидтерге және әр түрлі топтарға көмек көрсету. Әлеуметтік құқықтар өте
көп шектілі болғандықтан және ... ... ... атқаруын
қамтамасыз ететіндіктер, әлеуметтік жұмыс шешуге ұмтылатын ... ... ... және әр ... ... ... оған қоса ... бір әлеуметтік
жағдайда әлеуметтік проблемалардың әр түрлері мен ... ... ... ... ... жұмыс объектісі тек қана жекелеген тұлғалар
емес, сондай-ақ олардың топтары ... ...... ... ... ... жастар немесе кәсіби топтары, ұқсас қиындықтарды басынан
өткеруші тұлғалардың бірігуі. ... ... ... ... іс-
әрекеті, оның қолданатын әрбір технологиясы немесе әдістемесі индивидуалдық
және топтық әдістерді ... ... ... және ата-аналардың
қатынастарының, жұбайлар арасындағы қатынастарының проблемаларын, қандаай
да бір ... ... ... басты қарт адамдарды ... ... ... үшін 309 үйде әлеуметтік ... ... ... ... олар 301 632 жалғыз басты қарт адамадарға ...... ... 28 ... астам адам мұқтаж,
соурдотехникамен дамыту етуге – 60 мыңнан астам мүгедектер – ... ... 19 ... ... ... ... ... дифлоқұралдарға мұқтаждық
білдіруде мүгедектерді, демалыс және спортпен айналасуды ... ... ... қамтамасыз ету, осы бағытта мүгедектермен
жұмыс істеу үшін кадрларды даярлаудың тәртібі мен ... ... ... ... шешу ... ... ... мүгедектілік жағдайын талдау .
Қалада барлық санаттағы 45 мың ... ... оның ... ... ... – 2346 ... ҰОС ... мүгедектер 934 адам, жалпы
аурудан І және ІІ топтағы мүгедектер – 7,9 мың, 16 ... ... ... ... – 2432 ... ... ... кәсіби аурудан болған
мүгедектер – 444адам.
Мүгедектіліктің негізгі ... ... ... жалпы аурудан
болған мүгедектілік – 86 %, екінші орында соғыс және ... ... – 6,2 %, ... ... бала ... мүгедектілік – 6 %, төртінші
орында еңбектегі зақымданудан – 1,8 %.
Еңбекке қабілетті халық арасындағы мүгедектердің ... ... ... факторлар әсер етеді, жұмыссыздық, ... ... ... ... алудағы қиындықтар, медициналық қызметтің
жоғары – құны, ауыр ... ... өз ... қарамау және
айқындамау.
Мүгедектердің әлеуметтік проблемасын шешу үшін қала ... ... ... ... ... есебінен өздерінің компоненттері шегінде
санаториялық – курорттық емделу бойынша жеңілдіктер белгілейді және т.б.
Қалада дене бітімі және ақыл - ой ... ... ... ... коррекциялық оқу – тәрбие мекемелерінің 8 типі бар, онда 3800
балалар мен ... ... екі ... – үйі ... істейді, біреуі мүгедектер мен
психохрониктер үшін 600 орынды, ... ... ақыл – ойы ... ... үшін 160 орынды. Алайда, олар осы мекемелерге мұқтаж адамдардың
қажеттерін анықтауды қамтамасыз ... 2001 ж. 350 ... ... үйі ашылған және 75 – пәтерлі әлеуметтік тұрғын үй ашылған, онда
жасы бойынша зейнеткерлерден ... 30 ... әр ... ... ... қиындықтарын тұлға аралық немесе топ ... ... сол ... ... адамдар тұлғасыз өзгертусіз мүмкін
емес, көмекке ... ... да ... өзгерту, олардың жақын
әлеуметтік ортасының әлеуметтік байланыстарын ... ... ... ... орай ... жұмыс проблемасын талдау бірінші этапта
олардың тұлғалық, ... ... және тағы сол ... ... ...... байланыстарының және жанама байланыстарының
пирамидасы барлық деңгейлер кіруі ... ... ... ... ... бір ... ғаламдық климаттық себептер, табиғи ресурстарының
шектеулігі болуы мүмкін екендігі сөзсіз) ... ... ... ... қызметкер клиенттің жағдайын таңдаған кезде, оған көмек берудің
нақты технологиясын таңдағанда ең ... ол өзі әсер ете ... ... ... ... ... ... немесе жақсарта алатын,
жедел сипаттағы проблемалар мен себептерді қарастыру қажет.
Әлеуметтік жұмыста көп ... ... ... және ... ... ... болады. Әлеуметтік жұмыс анықтамасы ... ... және ... ... тән. алайда демократия да,
әлеуметтілікте тұрақты константтар болып табылмайды. ... ... және ой – ... ... ... ... ... әсер етеді. Бір уақыттары заман қажеттіліктеріне сай
болған, кейіннен үмітсіз ... ... ... ... оның алғы
шарттары жемісті болсадағы әлеуметтік тұлғалық фактор сәйкесінше органдар
мен ... ... ... мен ... халық жағынан бұл қызметті
қабылдауға айтарлықтай әсер етеді. Қазіргі өмірде ...... ... рөл ... және де олардың мәні бақылаусыз,
экстенсивті дамып жатқан ... ... ... ластануымен
және қоршаған орталық стандарттарының төмендеуімен анықталады ...... ... ... да бір ... барлық
әлеуметтік технологиялар мен әдістемелерге тән, және де оның ... ... ... асырудың нақты жағдайларына ғана емес, сондай – ... ... ... және экологиялық мәдениеттің даму деңгейіне
байланысты болады.
Әлеуметтік саясаттың тармақталынуы үшін әлеуметтік – ... мәні зор, және де ол көп ... ... ... ... қандай да бір әлеуметтік мәселені шешу үшін қоғам мен
мемлекеттің бөле алатын қаржылық қорының саны ең әуелі ... ... ... ... ... көптеген проблемаларда таза экономикалық және
таза әлеуметтік шектері, өзінің ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
проблемаларды шешусіз мүмкін емес, елдегі реформаның ... ... ... ... халықтың көп бөлігі өздерінің әлеуметтік
және мүліктік статустарын жоғалтумен түсіндіріледі, яғни ... ... ... ... ... білімділігін, дене және ... ... жете ... және ... ... ... жоғары технологиялы қызмет түрлерін дамыту, көп уәделік
әлеуметтік технологияда жүзеге асыру ... ... ... ... ... да мәні ... өзгеше
болып келеді. Бір жағынан, әлеуметтік қатарлар мен топтарды бөлу ... ... жеке ... ... ескеретін қоғамның парционалдық
жүйесі демократиялық және әлеуметтік дамудың атрибуты болып табылады,
тек осындай ... ғана бәрі ... да, ... ... ... ... ... мүмкіндік туады. Қоғам, барлық индивидті бір
ранжирге тықпай – ақ субмәдениет шегінде шағын ... ... және ... ... табады. Екінші жағынан
қоғамның бір топтарын байлықпен, ... және ... ... ... ... бір ... осы бір әлеуметтік ресурстарының ... тек ... ... дейін емес, сондай – ақ ... ... өмір сүру ... де ... бөліп тастайтын әлеуметтік
дифференциация (мұндай дифференциясының себептер объективті түрде де,
субъктивті түрде де, ... ... ... ... ... [18,52].
Әлеуметтік проблеманың айрықша кешенің, мінез – құлықтың проблемалар
құрайды. Индивидтердің немесе ... ... ... ... және т.б. ... ... Бірақ
девиациялықтың түсінігі біршама ауқымды. ... ... ... ... ... ... – құлықтылар ауытқитын жалпы әлеуметтік
адамгершілік ...... ... ... ... нормалары
түсінігін айқындап алу қажет. осындай талдау процесі кезінде,
нормаларды анықтау проблемасы өте ... ... ... ... ... нақты екені айқындалады. Девианттық мінез – құлық
(әлеуметтік қызметкер ... ... ... оны ескеруі қажет)
ассоциалдық немесе типті антисоциалдық көрініс, болмаса ... үшін ... ... ... ... евристикалық мінез –
құлық жолдары болуы мүмкін. Әлемде ақпараттық төнкерістің ... ... ену, ... қызметті коммуникативті дамту етудің
әлеуметтік проблемалары көп мәнге ие болуда.
Әлеуметтік салада да ақпараттық процестерін мәні зор. ... ...... ... ... әлеуметтік жобаларда міндетті түрде әлеуметтік теңсіздікті
жою және ақпаратқа жоғары деңгейде қол жеткізу (оны алуда да және ... мен ... ... ... да) алдыңғы орынға
қойылған. Ақпаратқа және ақпараттық технологияларға ену ... ... ол ХХІ ... ... ... болып табылады, осы шекті
енуге, болашақта ... ... ... ... ... ... .
Әлеуметтік жұмыс проблемалардың кешенділігі, әлеуметтік қайта
құрулардың объектілері мен ... ... ... ... ... ... мәнді және тиімді нәтиже алу
қажеттілігі осының бәрі әлеуметтік жұмысты технологияландыруды талап
етеді, ал осы қызмет түрінің ... ... ... арқа ... ... ... береді.
Әлеуметтік жұмысты технологияландыру, оның түрлерін салыстырмалы
түрде жекелеген бір бейнелі процедураларға және ... ... ... ... ... ал осы ... іс - ... нәтижелері кооперирленген және синхрондалған болып келеді.
Сонымен, әлеуметтік проблема бірнеше өте ... кіші ... ... ... ... да бір мөлшерде стандарттық
әдістермен шешілуі мүмкін [21,106].
Айтып өткеніміздей, ... ... ... үш ... ... диагностика технологиясы (әлеуметтік жобаларды оқып ... ... ... ықтималдығын болжау негізінде); қандай да бір
әлеуметтік объектіліктің дамуының құрастырылу және ... ... ... ... ... ... инновацияларды енгізу технологиясы осындай тікелей бөлуден
басқа технологиның типтерін бөліп қарауға болады, олардың мақсаты –
индивидтерге әлеуметтік ... ... ... ... болып
табылады. (Әлеуметтік реабилитациялау мен адаптациялау технологиясы).
Бұл технологияның әрбіреуі клиенттердің белгілі бір санаттарымен жұмыс
кезінде қолданылуы мүмкін ... ... ... балалар және жасөспірімдер және т.б.) енді ... ... ... бөлуге болады (ұлтаралық
қайшылықтар ... ... ... және т.б.) ... ... технологиясының біртұтас технологиясы жоқ
екенін байқау қиын емес, ... кез – ... ... ... ... ... ол ... қызметкердің мақсаттарына сай жүргізіледі.
Оның ғылыми зерттеу үшін, оқу мақсаттары үшін мәні бар, ... ... да бір ... алу ... ... ... болады
Ал әлеуметтік жұмыс технологиясының функциялары туралы айтар
болсақ, ең алдымен төмендегілерді ... ... ... ...... ... тәуелділік санатына жататын
ведомствоға ... ... ... ... ... ... ... және есепке алу, әлеуметтік қолдаудың
әр түрлі түрлеріне және формаларына деген мұқтаждықтарды анықтау,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... орын алған өзекті және потенциалды әлеуметтік
проблемаларды талдау, олардың ... ... ... және ... ... жағдайдағы проблемалық
аясын зерттеу;
- жүйелі – ... қиын ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек көрсетудің сипатын, көлемін, формаларын
және әдістерін анықтау, мұндай көмектің ... ... ... ең алдымен әр түрлі ... ... ... ... ... ... – ұйымдастырушылық: қандай да бір ... ... ... ...... жасау, ресурстарды
негіздеу, жүзеге асыру және ... ... ... ... ... ... ... жанұяның немесе әлеуметтік топтың жеке
мүмкіндіктерінің потенциалын акивациялауға әрекет жағдайдан шығуға,
өзіндік көмек пен өзара ... ... ... ... ...... адамдар арасындағы өзара қатынасты
жақсарту үшін кеңестермен тренингтер беру, қиын өмірлік жағдайларда
әр түрлі көмектерді ... ... ... ... ... асыру үшін қажетті құжаттарды рәсімдеуде ... да іс - ... ... ... беру ата – анасының
қарауынсыз қалған балаларға немесе соған мұқтаж кәмелетке толмаған
тұлғаларға және т.б. ... болу және ... ... болу;
- өкімдік – басқарушылық: әлеуметтік басқару органдарының
менеджменті, ... ... ... ... ... көрсету
бойынша мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдар мен мекемелердің
қызметтерін ... ... ... қалыптастыру бойынша
жұмыстарға қатысу, кадрларды таңдау және тәрбиелену;
- эвристикалық: әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қызметтерінің
өздерінің білімдік және жалпы мәдени дайындықтарын ... ... ... ... бұл функциялар әлеуметтік жұмыс технологиясының барлық жүйесінде
тек жиынтық түрінде толық жүзеге асырылады, әрбір ... ... да ... бір ... ... мүмкін
2.2 Шетелдегі мүгедектерді реабилитациялау тәжірибесі
Мүгедектерді реабилитациялаудың даму ерекшелігі әрбір жеке елдің
дамуының өзіндік ... ... ... ... ... қатысты, мысал ретінде әлеуметтік қызмет көрсетудің екі
үлгісін - еуропалық және американдық үлгілерін ... ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету қауымдастық және қауымаралық
байланыстардың құлдырау әсерінен, олардың жақын ... ... ... ... ... ... ... күшіне, жеке ынтаға, мемлекеттік құрылымдардың
ықпалынан азат болуға сүйену жағына қарай көңіл бөлінеді. Бұл ... ... ... ... ... бұл ... ... рөлі
тым төмен болды. АҚШ-та мүгедектер бірінші кезекте зейнетақымен және
бақытсыз ... ... ... ... Олар үшін қызмет
көрсетудің арнайы түрлері жұмыс істей алмайтындарға арналған медициналық
қызмет ұйымдастырылады.
Мүгедектердің және ... даму ... бар ... ету туралы заңдар негізінде АҚШ-тың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қолдау
көрсетеді. Арнайы мүгедектердің ұйымдары мен қорларының көмегімен іске
асады, себебі муниципалитеттердің ... ... ... ... ... негізгілері - тұрмыстық жағынан жақсы орналасу, үй,
көлік, жұмыстың болуы, оқыту, бейімдеу, арнайы ... ... ... болып табылады. Соңғы ... ... ... ... ... ... жоғарлауына,
сонымен қатар жасанды мүше салуды, кәсіби дайындықты ... ... ... ... ... беретін шараларды өткізу қарастырылған.
Бейімдеу дайындығы - зақым ... ауру ... ... ... бейімдеуге көмектеседі, халықтың осы категориясын қолдау үшін
қарастырылған түрлі техникалық және ... ... ... Бейімдеу дайындығына мүгедектердің отбасы мүшелері және жақын
туыстары тартылады. Оның мақсаты - мүгедектің іс-әрекетке деген қабілетін
нығайту, әлеуметтік және ... ... ... ету. ... ... ... ... орналасуын
жеңілдетуге, оның жұмысқа үйренуге, бейімделуге деген ұмтылысын ... ... ... тарту болып есептеледі.
Үйді жабдықтауда мүгедекке деген көмек жақсы және тәуелсіз тұрмыс,
өзіне-өзі ... ету үшін ... ... бағытталған. Пәтерді жабдықтау,
арнайы құрылғыларды сатып алу арқылы стационардағы емес, мүгедектің
өмірін ... ... жою ... ... бұл ... ... нәрсе. Мүгедектің іс-әрекетін көтеретін құралдарға:
автомобиль, арнайы жабдықталған мотороллер, автомобилге арналған қосымша
құрал-жабдықтар, ... ... ... ... ... ... ... және дене шынықтыру түрлерімен айналысуға
көмектесетін құрылғылар жатады. Оларды ... алу үшін ... ... төленеді.
Әлеуметтік қызметтер көлікпен қамтамасыз ете отырып, мүгедектің ауыр,
қиын түрлеріне шалдыққан адамды жұмысқа, оқу орнына, мәдени іс-шараларға
және т. б. ... ... ... және дене мүшелерінің кемшілігі бар
адамдарға әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... Бұл жерде мүгедек адамға жәрдемақы беретін ұйымдастыру көлемді
шеңберін үш топқа бөлуге ... ... ... ету ... ... ... жеке иеленушісі, қайырымдылық ұйымдарынан тұратын
қоғамдық сектор, бұл ... ... ... жеке ... ... ... ... есебінен штатты және басқа ... ... ... ... ... ... ... ететін жергілікті билік органдары. Әдетте олар тұрғылықты жері
бойынша жұмысқа білікті мамандар, күндізгі орталықтарда, ... ... ... ауруханаларда, күндізгі мектептерде
жұмыс істейді. Әлеуметтік қызметтер адамдардың үйде өмір ... ... ... ... ... бірнеше түрі бар - олар жергілікті органдар
және ... ... ... ... қол ... ... денесінің мүшелері істен шыққан немесе ауытқуда қиындықтары
бар ... ... ... ... ... ... ... терапевттерден,
медбикелерден,нұсқаушылардан, ... ... ... ... ... ... ... (ЕДО) және әлеуметтік оқыту
орталықтары ... ... ... ... оқуда қиындық көретін
жастармен тренинг жүргізуді жалғастырады. Өзіне-өзі қызмет көрсетуге және
бір ... ... ... ... ... ақшаны қоғамдық орындарда пайдалану
сияқты әлеуметтік дағдыларды үйренуге жіті ... ... ... қоғамда өмір сүруге және өзінің күшіне сүйенуге мүмкіндік
береді. ... ... ... ... дене шынықтыру, оқу және жазу
сабақтары жүргізіледі.[6,294].
Кейбір ЕДО және ӘОО ... ... бар, ... мен ... ... күтетін арнайы бөлімдер бар.
ЕДО-ның бөлігі мүгедектерге арналған жұмыс ... ие ... ... ... және ... ... құралдарды
қолданудан тұратын қиын үдерістерге дейін). Емделушілердің, поциенттердің
ахуалының дамуы, жақсаруы дайындық ... ... ... ... жағдайда олар бақылауда болатын дербес жұмысқа өтуі мүмкін. ЕДО
штаты нұсқаушылардан, мұғалімдерден және шеберханалардың жетекшілерінен
тұрады.
Әлеуметтік ... ... ... жасау және әлеуметтену
дағдыларын үйретуге назар аударылады. Көптеген ... ... ... және ... ... ... балалардың күтіміне
жауапты адам және түрлі лауазымды мысалы, мүгедектерге күтім көрсетуші
және т.б. ... ... ... еден ... және
бағбанды жалдайды.
Мүгедектерге медициналық емдеу жиі керек болып тұрады, ауруханалар
қысқа және ұзақ ... ... ... ... және ... ... ... қызметкердің қолдауынан басқа,
мүгедектер психотерапевтерден немесе еңбек терапевтерінен ем қабылдайды.
Кейде мүгедектерді қысқа мерзімге туыстарына ... ... ... ... ... ... ... мүгедектерді
кешенді реабилитациялау бойынша Польшаның тәжірибесі қызықты. Ол өзіне
сай кәсіпті таңдау мен ... ... сай ... ... етуге, ақауы бар адамның жұмыс орнына орналасуы және ... ... ... ... қана ... ... ... мүмкіндіктеріне ие. Жұмыс уақытында және одан ... ... ... ... ... ... ... және олардың отбасыларына әлеуметтік-тұрмыстық ... ... ... ... көзқарас тұрғысынан БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы қабылдаған мүгедектер
үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етудің стандартты ережелері ... ... ... ... ... сұрақтары шешілмей қалатын
кездері де болады. Кейбір мүгедектер еңбек дағдыларын ғана емес, сонымен
бірге негізгі ... ... ... ... өлуге дейін барады.
Осындай кезде арнайы қызметтер мен орталықтардың ... ... ... ... ... ... ... шешіледі.
Еңбек терапиясы - жас және тез қарқынды дамушы кәсіптердің бірі. Еңбек
терапиясының басты мақсаты - ... ... ... және күнделікті
өмірдің барлық аспектілерін жеңілдету үшін ... ... ... ... ... мүгедекке ақыл-кеңес, ... ... ... ... ... бөлінген
қаражаттың ортақ саласынан шамамен 30 ... ... ... ... қызметтер департаменті мүгедектер үшін қажетті құрал-
жабдықтарды қарызға беру мүмкіндігіне ие. ... ... ... үйіне
құрылғыларды сатып алғанда жартылай құнын төлеу үшін қаражат бөле алады.
Мүгедекке телефон немесе байланыстың басқа ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қызметтер департаменті дене кемістігі
бар мүгедектердің үйлеріне құрал-жабдықтар мен құрылғыларды сатып алуға
жылына белгілі бір ... ... ... ... Қауымдастық мыңнан
астам ақыл-есі толық емес мүгедектерге көмек береді.
Еңбек терапевтері мен ... ... ... мен ... ... кейін тез сауығуға және үйлеріне қайтуға көмектеседі.
Әрбір ... ... ... ... бар, бұл жерде ... мен ... ... ... ... үшін бірлескен бағдарлама
жасайды. Бұл бағдарлама тікелей клиентпен және оның ... ... ... ... емделушілерге қолданылатын әдістер
мыналардан тұрады: бейімдеу құрал-жабдықтарын ... ... мен ... басу ... ... дене ... өмір белсенділігі (іс-әрекет ), ақыл-кеңес беру, әлеуметтік,
дене және психологиялық қызметті көтеруге арналған жеке ... ... ... үшін коляскаларды бағалау және таңдау жұмысы.
Норфолк графтығының госпиталдарындағы еңбек терапиясының ... ... ... бар. ... жас шамасы - бірнеше айдан 19 жасқа дейін.
Педиатрия ... ... ... ... ... ... ... күнделікті өмірде балаларды тәуелсіздіктің оптималды
деңгейін дамытуды басты міндет етіп қояды. ... ... ... тыс
жерде, жақсы және мәдени өмір сүруге, ... ... ... ... ... көмектеседі.
Өмірлік іс-әрекетті жеңілдету үшін мүгедектің тапсырмасы бойынша
(немесе каталогы бойынша) өмірін ... ... ... ... ... беретін түрлі реабилитациялық фирмалар көп
(түрлі физиотерапевтік жабдықтар).
Ұлыбританияда әлеуметтік қызметтерде мүгедектерді жұмысқа ... ... ... бар. Бұл ... ... ... табуға
көмектеседі, арнайы жәрдемақы бөлінеді, клиенттің жұмыс орны ... ... ... Мүгедектерді жұмысқа алатын мекемелер
арнайы техника алу үшін айлық жәрдемақы алып отырады (мүгедек коляскасы,
мүгедектерге арналған лифттер,нашар ... ... ... ... ... ... Ауыр ... шалдыққан мүгедектер жұмысты үйде
орындайды және осы мақсатта оларға арнайы компьютерлік жабдық ... ... ... көздері көрмейтін мүгедектер үшін кітап, газет-
журналдарды және т.б. оқып беретін адамның ... ... ... жұмыста мүгедектерге көмектесу үшін оңтайлы ... бар. Оның ... ... ... ... ... ... арнайы
түрлері жұмыс күшіне, көлікке үстеме төлеу; жеке оқып ... ... ... үйде ... ... ... ... және т.б.
Осындай схемалар мен жұмыспен қамту ... ... ... кодексінде және мүгедектерді жұмыспен ... ... ... буклеттерде осы туралы ақпарат берілген.
Мүгедектер жұмысқа сынау ... ... ... ... ... ... ... кондидатурасын таңдауға және түрлі
нақты жағдайдағы жұмыс берушімен оған лайықты жұмыс ... ... ... ... ... ... жұмысқа
үлкен назар аударылады. Мүгедектерді әлеуметтік ... ... және жеке ... ... Мүгедектермен мұндай әлеуметтік
жұмыс жүргізу және еңбек терапевттерінің жұмысы мүгедектерге көрсетілетін
әлеуметтік қызметтердің сапа үлгісін және оны ... ... ... елдерде еңбек терапевтін оқытудың халыққа ... ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Енді әлсіз топтармен жұмыстың ... ... ... Батыста
«оккупационалды терапия» деп аталатын бағытты қарастырамыз.
Оккупационалды терапия - күнделікті сабақ ... ... ... бар және әлеуметтік жұмыс, денсаулық ... ... ... ... маңызды орын алатын кәсіби әлеуметтік жұмыс
түрі. Осы ... ... ... және ... ... кешенді бағдарламасының біріккен бөлігі.
Бұл күнделікті жағдайларда қызмет ету ... ... ... ... ... ... компоненті, құрамы Оккупационалды терапия
кеңінен қолданылады, ол шала туылған баланың рефлекстерін ынталандырудан
бастап, әлсіз қарт адамның қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... ... елдерде оккупационалды
терапия мамандарын Occupational Therapist деп атайды, ол ... ... ... Швед ... бұл ... ... ... ұқсас, жақын arbeitsterapi деп аталады. «Еңбек терапиясы»
термині бүгінгі таңда әлеуметтік-реабилитациялық технологиялар саласының
кәсіби ... ... және ... даму министрлігі әлеуметтік реабилитация
орталықтарында еңбек терапевтерінің ставкасын ... Осы ... ... ... ... ... ... адамның өмірлік қызметтерін
қалпына келтіруге немесе тұрмыстық ортада өзіне-өзі ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Ресей практикасында, Батыс елдеріндегі оккупационалды терапияда бар
жайттар, құралдар дәрігерлерде, емдеу, дене ... ... ... ... ... бері ... қол астында бар, өйткені әлеуметтік ортамен емдеу оның
құзыретіне кіреді. ... ... ... ... ... ... қажетті
қызметтердің реттеушісі әлеуметтік қызметкер болады және ол дәрігердің,
педагогтың, психологтың, еңбек терапевтінің, ... ... ... өкілдерінің іс-әрекетінің үйлесуін, сай ... ... ... ... ... желілерін нығайтады.
Сондықтан реабилитациялық іс-әрекеттің бір түрі ретінде қолданылып
отырған еңбек терапиясы, бұл ... ... ... ... ... ... ... 70 жыл болды. Ұлыбританияда, АҚШ-та
оккупационалды терапия жақсы дамыды.[6,302].
Американдық ірі ... ... ... ... ... ... осы ... қандай білім мен дағдыны ... ... үшін ... Бұл ... ең алдымен клиникалық
орталықтарда ... ... ... зерттеушілік және әкімшілік
дағдыларға ие ... ... ... ... Королина университеті оккупационалды терапия
бойынша 1976 жылдан бері магистратура бар, оған басқа мамандық бойынша
бакалавр дәрежесін алған ... да түсе ... ... ... ... түсу үшін ... басқа университеттер мен
колледждерде жеке өтетін мынадай ... ... ... ... ... ... ... адамның анатомиясы мен физиологиясы;
-даму психологиясы;
-әлеуметтану: жанұя және қоғам;
-әлеуметтену: әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... арнайы пәндер оқиды және екі жыл
ішінде жаз ... екі ... ... ... ... қорғайды
және оқуды аяқтарда емтихан тапсырады. Кәсіби сертификациялау үшін арнайы
мемлекеттік емтихан бар, ал кейбір штаттарда бітіру емтихандарынан ... ... ... ... ... құқығына қосымша лицензия керек.
Магистратурада мынадай курстар меңгеріледі: «ОТ-ға кіріспе», «ОТ-ға
арналған анатомия», «Адамның өсуі мен ... ... ... «Денені сауықтыру», «Психо-әлеуметтік реабилитация», «ОТ-
дағы кәсіби дағдылар», «Оккупационалды терапия және гериатрия», «ОТ және
балалар», «ОТ-дағы ... ... ... ... ... ... «ОТ-дағы кәсіби проблемалар»
яғни, осы бойынша курстарды оқуға болады.
Оккупационалды терапиясының мазмұны неде және оның ... ... ... адам ... ... қиындықтардың, сонымен
бірге оның қорларының саны мен деңгейін анықтау үшін керекті ... ... ... және ... ... ... мен ... терапевт қалпына келтіру немесе дағдыны дамыту құралы
ретінде әдеттегі, күнделікті шараларды ... ... ... ... ... ... ... кейін адам әдеттегі,
күнделікті шаруасына оралады: жуыну, киіну, тамақ ... үй ... ... ... келтіру. Осы элементтердің ... ... ... ... және көптеген жағдайларда тым ауыр
ауыртпалықты жіберіп алмау үшін маманның ақыл-кеңесі қажет.
Көру, қол ... ... ұсақ ... ... үшін
балаларға реабилитацияның мысалы, мектепте жетістікке жетудің ... ойын ... ... ... ... курсы барысында
емделушінің мәртебесі, ... жиі ... ... ... топ, ... ... дәрігермен,
емделушімен, оның жанұясымен қарастырылады.
Оккупационалды терапияның негізгі элементі - бұл тәуелсіз қызмет ... ... ... ғана қалыптастырмайды, сонымен бірге
реабилитацияға мұқтаж адамға маңызы бар. Индивидтің ... ... оның ... ... ... ... ... бар.
Осылайша, әлеуметтік реабилитациядағы бағыт ретіндегі оккупационалды
терапияның екі жағы бар: өзіне-өзі қызмет көрсету ... ... ... ... ... (жуыну,таралу) және түрлі әдістер
мен арнайы құралдарды қолдану ... ... ... қалпына келтіруге
бағытталған терапевттік (тоқу, іс тігу және ... ... ... ... бар ... ... туылған балаларға;
-церебральды паралич немесе бұлшықет дистрофиясы;
-ақыл-ес кемістігі мен туа біткен ауытқымалар;
-педиатриялық аурулар;
-оқудағы қиындықтар, мектептегі үлгерімнің төмендігі;
-эмоционалды-сезімдік ... ... ... ... ... ОТ ... проблемасы бар балалар үшін:
-дұрыс дамуды жеңілдетеді және ерте оқуға ынталандырады;
-қозғалыс дағдыларын дамыту, өзін ... ... ... ... ... ... дағдыларды тәуелсіздікке, дербестікке жету, оның ішінде өзіне-өзі
қызмет ету, мобилділік және әлеуметтік бейімделу кіреді;
ОТ проблемасы бар ... мен ... ... және ... ... немесе нашақорлыққа шалдыққан адамдар;
-бақытсыз жағдай немесе аурудан пайда болған ортопедиялық шектеулер;
-жүйке-психикалық ауытқулар және оқудағы қиындықтар;
- сезімталдық пен ... ... ... ... мүмкіндік береді:
-дене, әлеуметтік және когнетивті дағдыларды қолдануды ... ... ... ... ... ... ету мүмкіндіктерін ұлғайту;
-терапевттік іс-әрекетті немесе жасанды мүше салу сияқты ... ... ... ... кеңейту;
-энергияны сақтау және жұмысты жеңілдету техникасын қолдана отырып,
шыдамдылықты дамытуға және ... ... ... ... ... ... толтыратын технологиялар
мен құралдарды қамтамасыз ету;
-мәселені шешу және өмірлік жағдайларды басқаруға лайықты дағдылады дамыту;
Сонымен қатар оккупационалды терапевт ауру адамды, ... ... ... отырған адамды керекті дағдыларға үйретуі мүмкін, мысалы:
-біреуді күтумен байланысты дене және эмоционалды ... ... ... ... ... тәуелсіз өмір сүру үшін ... ... ... ... ... мәнді және қызықты істі таба білуге;
-ауру адамды күтуді жеңілдететін бейімдеу механизмдерін, жасанды мүшелерді
және басқа құралдарды таңдай білуге;
-уақытша бала ... ... үйге ... ... салу ... айналаның,
қауымның қорларының әдістерін табуды және қолдануды;
-қауіпсіздік пен мобилділік үшін үйдегі ортаны жабдықтау әдістері.
Шетелдегі ... ... ... ... ... және жеке ... ... көптеген адамдарға
төленетін денсаулық сақтау қызметінің ... ... ... ... ... Жеке ... ірі ... сақтандырудың
қорларының жүйесі бар. Мысалы АҚШ-та осы шығындарды ... ... ... ... ... азаматтық денсаулық сақтаудың
федералды бағдарламасы (FEHBP), ... ... заң, ... ... ... заң, Қарт ... ... заң, Ана мен бала денсаулығын
сақтау бағдарламасы, Психикалық ... ... және ... ... ... ... қызметтер бағдарламасы.
Оккупациялық терапия тек әлеуметтік-психологиялық ғана емес, сонымен
бірге экономикалық көзқарас тұрғысынан пайдалы, себебі ол ... ... ... ... ... және ... ... азайту;
-жұмысқа тез, жылдам оралуды қамтамасыз ету;
-ауруханадан шыққаннан кейінгі керек болатын қызметтер саны мен ... ... және одан ... ... ... ... ... жеңілдету;
Осылайша оккупационалды терапия әлеуметтік даму, ... ... ... ... кәсіби іс-әрекетті білдіреді. ОТ бойынша мамандар
кез-келген жастағы дене, эмоционалды, әлеуметтік жетіспеушілігі бар және
осының ... ... ... ... ... ... өмір сүруге мүмкіндік беретін функционалды дағдыларды үйренуге
мұхтаж адамдарға ... ... бұл ... әлі ... ... ... ... мәртебесін алған
жоқ. Бірақ іс-әрекеттің жаңа бағыты ретінде болашағы бар екені белгілі.
Сонымен бірге әлеуметтік технологиялық институттың (ӘТИ) ... ... ... Ұлы ... ... сапарлары және оның
мүшелерімен стаж жинауы Ұлы Британия және ... ... ... ... ... осы жоба шеңберінде
ұйымдастырылған конференциялар себеп болды.
Әлеуметтік реабилитация және ... ... ... ... ... ) оның ... бағыты ретінде біліктілік
көтеру курстарының және түрлі ... ... үшін ... ... ... енгізілген. Міндетті оқу практикалық сабақтар және оккупационалды
терапия лабараториясындағы тренингтар қарастырылған.
Мәскеу мемлекеттік қызмет көрсету ... ... ӘТИ - ... оқу ... жұмысының мақсаты - әлеуметтік ... ... ... ... және ... ... қорғау
жүйесінің қызметкерлер, зерттеушілерді, аспиранттар мен студенттерді оқыту
арқылы ықпал ету. Осы жұмыстың міндеттері:
- негізгі оқу жоспарын ... және ... ... ... ... және ... ... әлеуметтік қызметтерді
дайындаудың тиімді әдістеріне үйрету;
- мүгедектерге және қарт адамдарға қызмет көрсетумен айналысатын әлеуметтік
қызметтер персоналды реабилитолог кәсібіне оқыту;
- ... ... ... ... ... оқу-әдістемелік
құралдарды жасау;
- реабилитология саласындағы зеттеу және практикалық жұмысқа студенттерді
тарту;
- халықтың әлеуметтік қорғау жүйесінің ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің мүшелері
арасында жаңа кәсіпті насихаттау.
ӘТИ-дің моделді оқу орталығында ТАСИС жобасын іске ... ... ... ... терапияның лабараториясы бар. ... ... ... ... ... ... орталықтың, пәтердің үлгісін білдіреді. Оның ішінде
стандартты жабдығы бар ... ( ... ... ... ... мен үстел ),
приборлар мен клиенттің өзіне ... ... ... ... пісіру
және жеу, үй жинау, ыдыс жуу және ... ... ... төсек орынмен, жұмсақ
орындықтармен, өзгергіш үстелдермен жабдықталған. Демалыс ... ... ... гимнастикасымен айналысуға арналған. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... еңбек
терапиясында және арт терапиясында клиенттердің мұқтаждықтарын анықтау үшін
арналған приборлар, арнайы ... ... ... ... сай реабилитологтардың реабилитациялық және бейімдеу жұмыстарына
арналған.
Әлеуметтік реабилитация – адамның құқығын, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... кешені. Бұл үдеріс адамның әлеуметтік ортадағы өмірлік іс-әрекетке
деген қабілетін қалпына келтіруге ғана емес, ... бір ... ... шектелген әлеуметтік ... ... ... бағытталған.
Әлеуметтік реабилитациялық іс-әрекет шеңберінде түрлі құрамдас
бөліктер бөлінеді, ... ... ... кәсіби-еңбектік,
әлеуметтік-психологиялық, әлеуметтік-рөлдік, ... ... ... және т.б. Әлеуметтік
мүмкіндігі шектеулі адамдарды ... ... мәні ... тек ... ... ... қабілеттілікті ғана емес, бірақ
тұлғаның әлеуметтік мәртебесін, оның ... ... ... ... ... деген сенімділікті, қоғамға қосылуға
деген қабілетті қалпына келтіруде жатыр.
Әлеуметтік реабилитология, еңбек ... ... ... ... ... мамандарды кәсіби дайындау және
біліктілігін көтеру алдыңғы қатарлы отандық және ... ... ... ... және кеңістіктік параметірлеріндегі
халықтың әлсіз топтарын әлеуметтік қорғаудың нақты қажеттіліктеріне ... ... ... құқықтары және оларды әлеуметтік қорғау.
Жалпы әлеуметтік мәселелер мемлекет үшін басымдықтар қатарында болып
келді және болып қала береді.
Елімізде ... ... ... ... ... Еңбек және
халықты әлеуметтік қорғау министрлігі басқа да құзырлы мекемелермен біріге
отырып, нақты іс-шараларды қарастыруда [29].
6 сәуірде 2005 жылы ... ... ... ... ... заң жобасы кеңейтілген комитет отырысында талқыланды. Оның
жұмысына қос палатаның депутаттары мен ... ... ... ... жасаушылар қатысты.
Алдымен Еңбек және ... ... ... ... Гүлжан
Қарағұсова заң жобасының тұжырымдамасымен таныстырды. Сонымен қатар,
талқылауға ... ... ... ... ... ... әртүрлі санатқа жатқызылған 391 мыңнан аса мүгедек жан
бар. Оларды әлеуметтік қорғау мәселелері 1991 ... бері төрт ... ... ... ... өзгерді, ғасыр да алмасты.
Бүгінге дейін мүгедектерді ... ... да ... ... ... ... протездік-ортопедиялық және ... ... да ... ... қамтамасыз етумен ғана
шектеліп қалған жайымыз бар. Бірінші топтағы мүгедек – 7100 теңге, екінші
топтағы – 5800 ... ... ... мүгедектер – 3300 теңге жәрдемақы
алады.
Аталған заң жобасының негізгі ... мен ... ... оңалту
жүйесін құру, олардың қоғамға ... ... ... мүмкіндіктер
жасау, дербес өмір салтын қамтамасыз ету. Сонымен ... жаны ... ... ... жұмысқа орналасу үшін жағдайлар туғызу да ... ... және ... топтағылар мен мүгедек балалар үшін орта
және жоғары кәсіптік білім беретін ұйымдарға оқуға түсу ... ... ... ... квотасын ұсынады [32].
Депутаттар алдымен осы заң үшін алыстан ат ... ... ... ... ... ... ... туралы» жасалып жатқан
бұл заң қолданыстағы заңға жеңіл-желпі ғана ... ... ... арналған заңды мүгедектердің өздері ... ... ... Ал біз ... ... заң жобасымен Парламент қабырғасында танысып
отырмыз. Мұнда бүгінгі экономикалық шындық ... Заң ... ... дені саулармен араласуға мүмкіндік берсін. Мүгедектің де
қоғам мүшесі екенін ескерсін. Заң осы ... ... ... ...... ... айтты [33].
Биылғы заңда мүгедектің құқықтары мен оларға ... ... ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де ... ... 1 ... ... ... ... мүгедектерді
әлеуметтік қорғау әлеуметтік көмек көрсету, медициналық, ... ... ... ... беру және ... ... ... басқа
азаматтармен бірдей қатысуына мүмкіндіктер жасауға бағытталған өзге ... ... ... ... мүгедектерді реабилитациялаудың кешенді
бағдарламасына сәйкес жүзеге асырылады.
Реабилитациялаудың кешенді ... ... ... ... мен ... ... дамытуға,
олардың материалдық-техникалық базасын нығайтуға, мүгедектерді ... ... ... ... арнаулы жүріп-тұру құралдарымен
санаторий-курорттық емдеумен қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... кедергісіз кіріп-
шығуын, мүгедектерді реабилитациялау ... ... ... және ... ... ... бағытталған іс-
шаралардың кепілдік берілген тізбесін көздейді.
Мүгедектерді әлеуметтік реабилитациялау:
-мүгедектерді жеке басы гигиенасының, өзіне-өзі ... ... ... ... ... дағдыларына үйрету;
-мүгедектерді техникалық көмекші (орнын толтырушы) және ... ... ... ... ... күтімі мен көмегіне мұқтаж мүгедектерге,соның ішінде мүгедек
балаларға үйде әлеуметтік қызмет көрсетуді;
-жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектерге жеке ... ... ... ... ... отыз сағатқа ымдау тілі маманын
беруді;
-медициналық-әлеуметтік мекемелерде әлеуметтік қызмет көрсетуді;
-мүгедектерді реабилитациялаудың жеке бағдарламасына сәйкес ... өзге де ... ... әлеуметтік реабилитациялауды: медициналық-әлеуметтік
мекемелер ( қарттар мен ... және ... ... ... ... мен ... әлеуметтік қызмет көрсететін
аумақтық орталықтар, әлеуметтік қызметті үйде ... ... ... беру ... ... реабилитациялау орталықтары, психологиялық-педагогикалық
түзеу кабинеттері) және меншік ... ... ... ... ... жүзеге асырылады [34].
Қорытынды
Еліміздегі халықты әлеуметтік жағынан қорғау мекемелерінде 388700
мүгедек есепте тұр екен, олардың 49100-і – 16 ... ... ... ... ... дәрігерлік-әлеуметтік көмек көрсететін 73
интернат үиі бар, онда 16500 жалғыз басты қарт пен еңбекке ... және 2800 ... бала өмір ... 3170 бала ... ... беттерінше білім алады. Бұл мәліметтерді пекин қаласында БҰҰ – ның
мүгедектер құқығы жөнінде ұйымдастырған семинарына ... ... ... ... ... ... Халықаралық байланыстар
бөлімінің бастығы Б,Төлегенова өз баяндамасында ... ... ... елімізде жалғызбасты қарттар мен еңбекке
жарамсыз азаматтарға әлеуметтік қолдау көрсететін 327 ... ... Бұл ... 32700 адамға әлеуметтік қызмет көрсетеді.
Мүгедектер мен ардагерлерге жыл сайын республикалық ... ... ... ... ...... қызметін «Ардагер»
пенсионаты, Павлодар облысындағы «Мойылды» ... ... ... ... демалыс үйі және Бурабай демалыс аймағындағы «Жеке
батыр» ... орны ... ... елімізде Үкіметтің қаулысымен
«2002 – 2006 ... ... ... ... ... ... ... істеп жатыр. Мемлекет тарапынан жасалып жатқан түрлі
қолдауларға қарамастан, мүгедектердің ... ... ... ... ... реабилитациялау дұрысымен жолға
қойылмаған, оның үстіне мүгедектердің есебін ... ... ... қалды. Оларды жұмыспен қамту тым қиынға соғып ... ... ... ... өтей ... ... топқа
айналғаны шындық. Мәселен соқырлар қоғамының мүшелерінің жұмыспен қамтып
отырған 30 кәсіпорын жабылса, саңыраулар қоғамына тиеслі 16 ... ... ... 20 ... көрсеткендей кез-келген мемлекеттің ішкі
саясатының негізгі бағыттарының бірі халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... шешілетін мәселенің үйлесімділігі мен
бірдейлігіне қарамастан, олардың ұйымдастырылу әдістері мен ... әр елде ... ... ... ... ... Европа
мен Америкадандық елдерде байқалады.
Европаның басым елдерінде халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... ... жоспарлау, қаржыландыру ... ... ... мен ... Халықты әлеуметтік қорғаудың европалық
моделі ... ... күні ... ... «берекелі мемлекет»
концепциясына негізделеді. Оның ... ... ... құқықтары
концепция жатыр.
Ал, халыққа әлеуметтік көмек беруде американдық жүйеде бірінші орында
мемлекеттің көмегінде болу және ... арқа ... ... ... емес,
керісінше өзін-өзі қамсыздандыру, жеке табысқа қол жеткізуге ... ... ... ... – тұлғаның, мемлекеттің, қоғамның
моральдық және материалдық жағдайының өлшеушісі.Әлеуметтік ... ... яғни ... ... ішінде әлеуметтік
қорғауды қажет ететін топтар мыналар:
-мүгедек адамдар;
-жалғыз ... ... ... ... балалы отбасылар;
-оқушы жастар және т.б.
Осы аталған топтарға өзіндік ... бар ... ... ... ... және ... ауқымдылық деңгейінен
көптеген мағұлматтар алдық.
Әлеуметтік реабилитацияны қажет ... ... ... тұлғаларға
әлеуметтік көмектің қандай түрлері керек екендігін және шет ... ... ... танысып шықтық.
Енді сөз соңында Қазақстандық әлеуметтік жұмыстың қазіргі жағдайына
тоқталып өтейік.Қазіргі кезде ... осы ... он жыл ... ... қайырымдылық қорлары ашылуда. Олардың іс-әрекетінің ... ... ... ... ... ... және ... қорғау, балаларды қорғау, жалғыз басты
қарттарды қорғау және ... мен ... ... т.б. ... ... жұмыс істеуде.
Еліміздегі әлеуметтік көмекті қажет ететін мүгедектердің және басқа да
әлеуметтік топтардың жағдайының жақсара ... үміт ... ... ... Н.Ф, ... Е.Ю, Соболь А.Я, ... ... ... ... социального работника. В кн;
Социальная работа в учереждениях здравохранения. – М., ... ... ... ... и ... ... Центр
общечеловеческих ценностей).
2. П.Д. Повленко. Основы социальной работы. М., 1998 г.
3. П.Д. Повленко. Основы социальной работы. М., 2002 ... ... ... ... ... ИНФРА – М., 2001 г.
5. Технологии социальной работы. М – 1999 г.
6. Е.И. Холостова, Н.Ф. ... ... ... М – ... Е.В. ... ... ... М – 2000 г.
8. Дементьева Н.Ф., Устинова Э.В. Формы и методы медико – социальной
реабилитации ... ... М., 1991 ... ... Н.Ф., ... А.А. Дома – ... от ... к
реабилитации. Красноярск, 1993 г..
10. Дементьева Н.Ф., Устинова Э.В. Роль иместо социального ... ... ... и ... людей. М.: Институт социальной
работы. ... ... 1995 ... И.В. ... ...... реабилитация инвалидов
Республике Казахстан (теоретико-правой аспкет). Алматы, 1997 г.
12. С.А. Завражин, А.К. ... ... ... с ... ... 2005 ... В.В. ... “Антология реабилитационно-педагогического опыта”Москва
2005 г.
14. А.В. Гордеева “Реабилитационная педагогика” Москва 2005 ... ... Л.П. ...... ... ... имеющих
тяжело больных детей. // Социально – педогогическая работа. – 1998 г.
16. Социальное обслуживание населения и ... ... за ...... г. ... ... работы ассоциации работников социальных
служб).
17. Иманалиев К.И., Думбаев А. Законадательство в отношннии инвалидов:
обзор и комментарии. ... ... ... К.И. ... как ... психологической реабилитации
детей с ограниченными возможностями. //Вестник психосоциальной и
коррекционно – ... ... 1997 ... ... Е.Р. Толерантность как ... ... к ... ... возможностями //Вестник психосоциальной и коррекционно-
реабилитационной работы.1996 г.
20. ... ... с ... Под. ред. Е.М. ... М.:
Институт социальной раьоты, 1996 г.
21. Целок Д.В. Программа Инклюжен Новая ... ... ... ... заведениях США Дефектология. – 1996 г.
22. Мастюкова Е.М., Московинка А.Г. Они ждут нашей помощи. М., Педагогика;
1991г.
23. В.И. Курбатова. Социальная ... ... 2003 г. ... на Дону ... ... С.В. Тетерский Введение в социальной работы. М.,2003 Г. Академ.
25. Технологии ... ... ... под. общ. ... ... – М.: ИНФРА. М.,2001 г.
26. Алматинское городское общество ... ... ... - ... семинара Организация ... ... в ... Азии А., 2003 ... ... выступлений на обучающем семинаре по развитию лидерства среди
женщин с ограниченными возможностями в Республике Казахстан. Алматы,
2003 г.
28. «Егемен ... ... ... ... ... қажет. 7 сәуір
2006 ж. 3 бет.
29. «Жас Алаш».Еліміздегі ... ... 15 ... 2005 ж. 2 бет.
30. «Егемен Қазақстан». 20 ... 2004 ж. ... ... ... ... ... ... Республики Казахстан от 16 июня 1997 года 126 – 17.
32. «Казахстанская правда» Основы будущего нашей страны. //Здаровые ... ... 2003. 1 ... А. ... ... основа социальной политики в отношении
инвалидов // ... ... 1 2204 ... «О ... ... ... в Республике Казахстан». 2005 г.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Оқу құралдары мен оқулықтар:
1.Дементьева Н.Ф, Шаталова Е.Ю, ... А.Я, ... ... ... деятельности социального работника. В кн;
Социальная работа в учереждениях ... – М., 1992, ... ... ... и ... ... Центр общечеловеческих ценностей).
2. П.Д. Повленко. Основы социальной работы. М., 1998 г.
3. П.Д. ... ... ... ... М., 2002 ... ... ... работы. Москва ИНФРА – М., 2001 г.
5. Технологии ... ... М – 1999 ... Е.И. Холостова, Н.Ф. Дементьева. «Социальная реабилитация». М – 2005
г.
7. Е.В. Черносвитов. Социальная ... М – 2000 ... ... Н.Ф., ... Э.В. ... и методы медико – социальной
реабилитации нетрудаспособных граждан. М., 1991 г.
9. Дементьева Н.Ф., Модестов А.А. Дома – ... от ... ... ... 1993 ... Дементьева Н.Ф., Устинова Э.В. Роль иместо социального раьотника в
обслуживании ... и ... ... М.: Институт социальной работы
Тюменской области, 1995 г.
11. И.В. Межибовская ...... ... ... ... ... аспкет). Алматы, 1997 г.
12. Маллер А.Р. Ребенок с ограниченными возможностями: ... ... М.: ...... 1996 ... ... А.Р. ... в оказании помощи ...... 1996 ... Н. ... А.Д. ... истории социальной работы на Беларус Мн.:
Ротопринт БГПУ им. М. Танка.
15. Боровая Л.П. ...... ... ... ... ... детей. // Социально – педогогическая работа. – 1998 г.
16. Социальное обслуживание населения и ... ... за ...... г. ... социальной работы ассоциации работников социальных
служб).
17. Репринцева К.И. Игротерапия как метод ... ... с ... ... ... психосоциальной и
коррекционно – реабилитационной работы. 1997 г.
18. Смирнова Е.Р. Толерантность как принцип ... к ... ... ... ... ... и ... раьоты.1996 г.
19. Социальная работа с инвалидами. Под. ред. Е.М. ... ... ... раьоты, 1996 г.
20. Целок Д.В. Программа Инклюжен Новая ... ... ... ... ... США Дефектология. – 1996 г.
21. Мастюкова Е.М., Московинка А.Г. Они ждут ... ... М., ... В.И. ... ... ... «Феникс», 2003 г. Ростов на Дону 2-е
изд.
23. С.В. Тетерский ... в ... ... М.,2003 Г. ... ... ... работы: Учебник под. общ. ... ... – М.: ... М.,2001 ... Алматинское городское ... ... ... ... - ... семинара Организация центров
независимой жизни в Центральной Азии А., 2003 ... ... К.И. ... А.Р. Думбаев “Законадательство в отношении инвалидов:
обзор и комментари”. Алматы 2003
2. ... ... ... ... ... ... ... Организация центров независимой
жизни в Центральной Азии. Алматы 2003 г.
3. Сборник выступлений на ... ... по ... ... среди
женщин с ограниченными возможностями в Республике ... ... ... Закон Республики Казахстан от 16 июня 1998 года ... А. ... ... ... ... ... в ... Социальная работа. 2004 г.
6. “О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан” 2005 г.
Мерзімді басылымдар:
1. “Мүгедекке ... ... ... ... Егемен Қазақстан. 7
сәуір. 2006 жыл. 3 бет.
2. “Еліміздегі мүгедек мәселесі” Жас Алаш. 15 сәуір. 2005 жыл. 2 ... ... ... ... ... халқына жолдауы.
Егемен Қазақстан. 2006 жыл.
4. Основы будущего нашей страны. // Здаовые детей в Казахстане. 2004
г. 1 ... ... ... работа. Словарь-справочник. 1998 г.
2. Словарь-справочник по социалной работе. Москва. 1997 год. ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мүгедектермен әлеуметтік жұмыс67 бет
Қазақстан коммерциялық банктері арасында бәсекелестіктің пайда болуы4 бет
CRM – жүйесі7 бет
Банктің клиенттермен өзара қарым-қатынасы6 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
Delphi дің мультимедиялық мүмкіндіктері12 бет
Delphi ортасындағы графиканың мүмкіндіктері12 бет
Delphi ортасының мүмкіндіктері24 бет
DELPHI-дiң графикалық мүмкiндiктерi және қолданбалары64 бет
Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін қолдана отырып қозғалатын бағдарлама құру20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь