Балалардың сүйікті жыршысы

МАЗМҰНЫ

1. Кіріспе орнына 3

2. Сексенге келді Мұзата: Ертеңгілік 6

3. Аңыз бенен ертегі еліктіре ертеді: Әдеби ойын 20

4. Ойлы жыр, орамды тіл: Әдеби саяхат 24

5. Поэзия патшалығында: Поэзия кеші 31

6. Балдәурен, шіркін балалық: Ойын 42

7. М.Әлімбаевтың әндері бойынша өткізілетін ән.кеші 48

8. Ойындар 49

9. Театрландырылған қойылымдар 51

10. М.Әлімбаев туралы қанатты сөздер 54

11. Әдебиеттер тізімі 56
Кіріспе орнына

Қымбатты достым, қалай ойлайсыз, қазіргі қазақ әдебиеті мен поэзиясында жалпақ жұрттың жаңадан тіл ашқан бүлдіршінінен бастап, аз-көп жасаған ғұмырында әлденеше қыр асқан қариясына дейін жаппай оқитын да танитын қаламгер бар ма? Бар! Ол - қазақтың көрнекті ақыны, балалардың сүйікті жыршысы, Қазақстанның халық жазушысы - Мұзафар Әлімбай!
Бүгін қазақ әдебиетінде де, балдырған бағында да үлкен той, мереке. Алғашқы қадамын Павлодар облыстық “Қызыл ту” газетінде жарық көруден басталған өлеңдері қазір том-том болып халқымыздың рухани қазынасына айналған, бүгінде қазақ поэзиясының құнарлы топырағына қаққан қазығы нық, нығыз, асқар биік шығармашылық тұлға - Мұзафар Әлімбай сексен жасқа толып отыр.
Ақынның “Естай-Хорлан”, “Менің Қазақстаным”, “Ту тіккен” секілді эпикалық туындылары жыр сүйер жұрттың жүрегіне жол тауып, таңдаулы шығармалар қатарынан орын алды. Ондаған жылдар бойы ауыздан түспей шырқалып келе жатқан “Ақмаңдайлым”, “Өзің де жігіт, қызықсың”, “Маралдым”, балаларға арналған “Мұғалім ол біздің”, “Көшпелі фонтан”, “Бесік жыры”, “Қартаймайсың, жан ана” қатарлы көптеген ән-өлеңдері халықтың сүйікті туындысы болып кетті. Қаламгердің естеліктері мен эсселері, мақал-мәтелдері мен көңіл күнделіктері де оқырмандар көңілінен шыққан тартымды дүниелер. Халықтың ауыз әдебиеті - қанатты сөздер, мақал-мәтелдерді зерттеп, жинастырған “Маржан сөз”, “Мақал-мәтелдер” секілді кітаптары халықтың күнделікті қажетсінер дүниесіне айналды.
Сондай-ақ ол айтулы публицист, майталман аудармашы, әдебиет зерттеуші. Ақынның бұл қырларының қай-қайсы да-қазақ әдебиетінде өзіндік орны бар, мәуелі бұтақтар. Үздіксіз, әрі дәмді, мол жемістер беріп келе жатқан бұтақтар. Шындығын айтсақ, бізге үлкендер ақыны, аудармашы, сыншы, очеркші, ән-өлеңші, ұстаз, редактор М.Әлімбайдың қай-қайсысы да қымбат. Алайда, әсіресе соңғы ширек ғасыр көлемінде, қаламгер есімі аталса болды, алдымен балалар ақыны М.Әлімбайдың ойға оралары анық.
Әдебиеттер тізімі
Алтын сандық: Ел аузынан жиналып “Балдырған” журналында жарияланған ертегілер, мысалдар, аңыздар/ Құраст. М.Әлімбаев, К.Толыбаев.- Алматы: Мектеп, 1984.-
184 б.
Әлімбаев М. Ақсерек те көксерек: Тақпақтар, дастандар, ән-өлеңдер, жұмбақтар, жаңылтпаштар.-Алматы: Жалын,1977.-191 б.
Әлімбаев М. Аспандағы әпке: Өлеңдер, ертегілер, жұмбақтар,жаңылтпаштар.-Алматы:Жалын,1982.-136 б.сур.
Әлімбаев М. Балдәурен, шіркін, балалық: Өлеңдер, әндер, аңыздар, ертегілер, дастандар.-Алматы: Жазушы, 1973.-376 б.
Әлімбаев М. Балдырғанның базарлығы. Мектеп пен балабақша сахнасына және сабақтан тыс оқуға лайықталған өлеңдер, әзіл-оспақ, жаңылтпаштар, жұмбақтар, әңгімелер.-Алматы: Қайнар,1977.- 156 бет,сур.
Әлімбаев М. Биікке, биікке: Балаларға арналған өлеңдер.-Алматы:ҚКӘБ,1955.-75 б.
Әлімбаев М. Жауқазын: Дастандар мен өлеңдер.-Алматы:ҚКӘБ, 1959.-100 б.
Әлімбаев М. Жолдар-жылдар: Өлеңдер. - Алматы: Қазмемкөркеммәдеббас, 1964.-184 б.
Әлімбаев М. Жүрек лүпілі: Өлеңдер мен поэма.- Алматы: Жазушы, 1967.-135 б.
Әлімбаев М. Екі тақтай - бір көпір: Өлеңдер, тақпақтар, жұмбақтар, жаңылтпаштар, ертектер.- Алматы: Балауса, 1992. –102 б.
Әлімбаев М. Көңіл күнделігінен: Эссе, зерттеулер.-Алматы: Жалын, 1980.-239 бет:портр,
Әлімбаев М. Көңіл күні. Таңдамалы.- Алматы: Жазушы,1971.-199 б.
Әлімбаев М. Көргендерім көңілде: Деректі эссе, очерктер.-Алматы: Қайнар,1992.-344 б.

Әлімбаев М. Қалам қайраты: Эсселер, сын мақалалар.-Алматы: Жазушы, 1976.-223 б.
Әлімбаев М. Қоянның құлағы неге ұзын?: Өлеңдер, дастан, аңыздар, мысалдар, жұмбақтар, жаңылтпаштар.-Алматы:Балауса, 1996.-176 б.
Әлімбаев М. Құрбыма: Өлеңдер.-Алматы Қазмемкөркәдеббаспасы, 1954.-43 б.
Әлімбаев М. Менің Қазақстаным: Поэма.- Алматы: Қазмемкөркемәдеббас, 1960.-104 б.
Әлімбаев М. Менің ойыншығым.- Алматы: ҚКӘБ, 1953.-
8 б.
Әлімбаев М. Өмір. Өнер. Өнерпаз: Эссе, естеліктер, ой-толғамдар.- Алматы:Өнер, 1990. - 459 б.
Әлімбаев М. Өрнекті сөз - ортақ қазына. - Алматы: Қазақстан, 1967.-167 б.
Әлімбаев М. Өскеніңді ел көрсін: Өлеңдер, жұмбақтар, жаңылтпаштар.- Алматы: Мектеп, 1989.-78 б.
Әлімбаев М. Өшпес от. Дастан мен өлеңдер. - Алматы: Жазушы, 1969.-112 б.
Әлімбаев М. Сен дегенде: Өлеңдер, балладалар, мысалдар. - Алматы:Жазушы,1979.- 223 б.
Әлімбаев М. Сүймеген жүрек семеді: Өлеңдер, балладалар, нақылдар. - Алматы:Жазушы,1982.- 228 бет
Әлімбаев М. Таңдамалы: 2 томдық.- Алматы: Жазушы.-
367 б.
Т.1 Өлеңдер.1983.-384 бет. Портр.; 21 см
Т.2 Дастандар. Балладалар. Аңыз-ертегілер
Әлімбаев М. Тәрбие туралы әңгімелер. - Алматы, Қазақстан, 1972.-123 б.
Әлімбаев М. Толқыннан толқын туады: Қазақ әдебиеті қайраткерлері шығармашылығына арналған зерттеулер, эссе, естеліктер.-Алматы: Қазақ университеті, 1992.-245 б.
Әлімбаев М. Ту тіккен: Поэма мен өлеңдер.- Алматы: Жазушы,1974.-154 б.

Әлімбаев М. Халық - ғажап тәлімгер- Алматы: Рауан, 1994.-144 б.
Әлімбаев М. Хас батыр Қасым Қайсенов.-Алматы: Білім қоғамы, 1981.-40 б.
Әлімбаев М. Шығармалар жинағы: Екі томдық.- Алматы: Санат,1997.- 624бет: портр
Т.1: Лирика: Дастандар: Аңыздар
Т.2: Лирика: Аңыздар:Балладалар:Өлеңдер
Әлімбаев М. Өмірім-өлеңім // Сөзстан: Әдеби портрет, мақала.- Алматы: Жалын, 1983.- Б.45
Ахметов Ш. Мұзафар Әлімбаев.- Кітапта: Ахметов Ш. Қазақ Совет балалар әдебиеті: Жоғары оқу орындары мен педучилище студенттеріне арналған оқу құралы.–Алматы: Мектеп, 1976.- Б.210-215
Сарбалаев Б. Бүлдіршін күнмен бір күлсін: [Балалар ақыны М.Әлімбаев туралы] // Сарбалаев Б. Өткірдің жүзі.-Алматы: Жазушы, 1992.- Б. 176-188
Мәуленов С. Талғам таразысы: [Ақын М.Әлімбаев туралы] // Мәуленов С. Сыр мен жыр.- Алматы: Жалын, 1991.- Б. 221-230
Әбілев Д. Өлең сөз патшасының жауынгері // Қазақ әдебиеті.- 1993.- 29 қазан.- Б.3
Әлімбай М. Айтары барды аузынан қақпас болар: [Жазушымен сұхбат. Әңг. Н.Жұмаханұлы] // Қазақ әдебиеті.-2001.- 23 наурыз.- 7 б.
Балта Ә. Мұзарт шыңдай Мұзаға: [Қазақстанның халық жазушысы, ақын М.Әлімбай 75 жаста] // Ұлан.- 1998.-27 қазан.-Б.2
Бәткеева Б. Бақытым алдан келер кешікпесін: [Ақын М.Әлімбаевтың лирикасындағы елдік рух туралы] // Қазақ тілі мен әдебиеті.- 1997.-№ 1-2.- Б.94-100
Достықтың төл перзенті - ұлы жеңіс!: [Майдангер, сөз өнерінің майталман ұстазы, қазақтың біртуар перзенті Мұзафар Әлімбаймен әңгіме] // Жас алаш.- 1999.- 8 мамыр.- Б. 3
Жыр шашу: Ақын Мұзафар Әлімбаев туралы // Ұлан.-1993.-25 мамыр.- Б.8
Қабдолов З. Аға буынның өкілі: [Жазушы М.Әлімбай туралы] // Заман Қазақстан.-1999.-16 маусым.-Б.9

Қашқынов Ж. Балажанды жыршы // Жас алаш.-1993.-30 қазан.- Б.3
Қыдырбеков Ғ. Сарабдал сөз сардары. - Егем. Қазақстан.-1993.-29 қазан.- Б.5
Марқасқа Мұзағаң: [Ақын М.Әлімбаев 70 жаста] // Алматы ақшамы.-1993.-27 қазан.- Б.3
Молдағалиев Т. Қаламы қолынан түспейтін ақын // Қазақ әдебиеті.-1993.-29 қазан.- Б.2
Мырзалиев Қ., Бөкен А. Бойға қуат, ойға - суат // Егем. Қазақстан. -1993.- 29 қазан.- Б. 4
Негимов С. Алуан қырлы өнерпаз // Жас алаш.-1993.-30 қазан.- Б. 4
Өмір деген кеңістікте осынау, ұшқан құспыз біз де көкте шырылдап…: Ақын, аудармашы, зерттеуші М.Әлімбаев 70 жаста // Халық кеңесі.-1993.- 30 қыркүйек.- Б. 6
Садыр Б. Мұзағаң асқан Мұзарттар: [Қазақстанның халық жазушысы, Қаз. Мемл. Сыйлығының лауреаты, көрнекті ақын М.Әлімбаев туралы] // Егем. Қазақстан.-1998.-7 қараша.- Б.4
Серғазы Г. Ақындар уайымнан арылмайды: [Қазақстан халық жазушысы Мұзафар Әлімбай 75 жаста] // Алматы ақшамы.-1998.-30 қазан.- Б. 6
Тәуірбай Қ. Сөз серкесі: [М.Әлімбай туралы] // Айгөлек.-2002.-№ 2.- Б.8
Жетпіске келді Мұзата: 1-4 класс оқушыларына арналған әңгіме / ҚМРБК, Құраст. Оралғазина А. - Алматы, 1993.- 10 б.
Мұзафар Әлімбаев: Методикалық нұсқау хат: / ҚМБРК, Базарбаева М. -Алматы,1977.-10 б.
Мұзафар Әлімбаев: Методикалық ұсыныс /ҚМРБК, Құраст. Исабаев Б. -Алматы, 1983.-10 б.
        
        Балалардың сүйікті жыршысы
(М.Әлімбаевтың шығармашылығына арналған әдістемелік құрал)
МАЗМҰНЫ
1. ... ... 3
2. ... ... ... Ертеңгілік 6
3. Аңыз ... ... ... ... ... ойын ... Ойлы жыр, ... тіл: Әдеби саяхат 24
5. Поэзия патшалығында: Поэзия кеші 31
6. ... ... ... Ойын ... М.Әлімбаевтың әндері бойынша өткізілетін ән-кеші 48
8. ... ... ... ... 51
10. М.Әлімбаев туралы қанатты сөздер 54
11. Әдебиеттер ... ... ... ... қалай ойлайсыз, қазіргі қазақ ... ... ... ... ... тіл ... ... бастап, аз-көп
жасаған ғұмырында әлденеше қыр асқан ... ... ... оқитын да
танитын қаламгер бар ма? Бар! Ол - ... ... ... ... ... ... халық жазушысы - Мұзафар Әлімбай!
Бүгін қазақ әдебиетінде де, балдырған бағында да үлкен той, мереке.
Алғашқы қадамын ... ... ... ту” газетінде жарық көруден
басталған өлеңдері қазір том-том ... ... ... ... ... ... поэзиясының құнарлы топырағына қаққан қазығы ... ... биік ... ... - ... ... сексен жасқа толып
отыр.
Ақынның “Естай-Хорлан”, “Менің ... “Ту ... ... ... жыр сүйер жұрттың ... жол ... ... қатарынан орын алды. Ондаған жылдар бойы ауыздан түспей шырқалып
келе ... ... ... де ... қызықсың”, “Маралдым”, балаларға
арналған “Мұғалім ол ... ... ... ... ... жан ... ... көптеген ән-өлеңдері халықтың сүйікті
туындысы болып кетті. Қаламгердің естеліктері мен ... ... ... ... де оқырмандар көңілінен шыққан тартымды дүниелер.
Халықтың ауыз әдебиеті - ... ... ... зерттеп,
жинастырған “Маржан сөз”, “Мақал-мәтелдер” ... ... ... ... ... ... ол айтулы публицист, майталман аудармашы, әдебиет зерттеуші.
Ақынның бұл қырларының қай-қайсы да-қазақ әдебиетінде өзіндік орны ... ... ... әрі ... мол жемістер беріп келе жатқан
бұтақтар. Шындығын айтсақ, бізге үлкендер ақыны, аудармашы, сыншы, очеркші,
ән-өлеңші, ұстаз, ... ... ... да қымбат. Алайда,
әсіресе соңғы ширек ғасыр көлемінде, ... ... ... ... ... ... М.Әлімбайдың ойға оралары анық.
Әлемдегі қай елде болмасын балалар әдебиетіне, ... ... ... ... пен құрмет ерекше. Неге десең, балаларға арнап
қызықты шығармалар жазу екінің ... ... тие ... ... ... ... өлеңінің әйтеуір бір құдіреті бар. Соған
қарағанда, ән-өлең бала бойына ана ... ... ... болу керек.
Әйтпесе, бөбекті өлеңмен ... ... ... ... оята алады?
Дүниеден хабары жоқ, бесікте жатқан сәбиді өз ырқына көндіріп, өз дегенін
істететін - өлеңнен ... ... бола ма? ... арнап өлең жазудың
қиындығы да осында болса керек. ... ол ... ... ... ... басы ... - ... балалар әдебиетінің ата буынына қосылған
көрнекті қайраткері,тәлімгері. Ақынға 1984 жылы ... ... ... ... жыр ... үшін ... Республикасының Мемлекеттік
сыйлығы берілді. Бұл сыйлықтың бөбектердің сүйікті ... - ... ... ... ... ... әдебиетінің қалыптасып дамуына
өзінің әр жастағы ... ой - ... сай ... ... асқақ,
мұраты асыл, тілі шұрайлы, қызық оқиғалы, күлдіргі әрі тапқырлығы жағынан
әр алуан ойлы ... бала ... ... ... жетік
білгірлігін танытады. Оның шығармалары мектеп оқулықтарынан тұрақты орын
алған. Өлеңдерін оқып тілі шыққан бүлдіршіндеріміз ... ... ... ... ... сөздерінің ғажайып нәрін Мұзафар ағамыздан үйреніп
келеді.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... атаның ұзақ ғұмыр, қажымас қайрат тілей отыра осы ... 80 ... ... тойы ... ... ... “Балалардың сүйікті
жыршысы” атты әдістемелік құралды назарларыңызға ұсынады.
Балалар оқуының жетекшілері мектеп жасына дейінгі және бастауыш сынып
оқырмандары ... ... ... ... атты ... ... ... шығармашылығына арнап ойын – ... ... ... ... ... ... ... қатар, “Ақсерек те
көксерек”, “Аспандағы әпке”,”Қоянның құлағы неге ұзын?” және тағы ... ... ... оқу, ойын, сауалнамалар өткізулері керек.
4-5 сынып ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырып, оның өмірі мен шығармашылығы туралы
әңгіме өткізіп, ақынның кітаптарындағы өлеңдері бойынша сурет ... ... жыр, ... ... ... ... мәнерлеп оқу сайысын,
“Аңыз бенен ертегі еліктіре ертеді” атты әдеби ойын өткізуге болады.
Ақын ... мен ... ... ... ... түрде шолу жасау керек. бойынша көрме ұйымдастырғанда, міндетті
түрде ... шолу ... ... ... ... ән-ойындарды,
жұмбақтарды, аңыз-ертегілерді пайдаланып, кіші-гірім ойын өткізу арқылы
балаларды кітап ... ... ... ... жанына “Маған ұнаған
шығарма” деп ... ... іліп ... ... ... ... ... әсерін осы дәптерге жазып отырады. Көрмедегі
кітаптар бойынша ... ... ... ... ... Байқаудың
соңында белсенді қатысқан оқырмандарды атап өткен жөн.
Жоғары сынып оқырмандары арасында “Мұзафар Әлімбай - 80 жаста ... ... ... оған ... шолу ... және
“Поэзия патшалығында” деген тақырыпта поэзия ... ... ... ... ... өлең, ән, жұмбақ-жаңылтпаш, ертегі-аңыз,
нақыл сөздердің барлығы ақын шығармашылығынан алынған.
Сонымен, іске сәт әріптес! Кәрі де, жас та, бала да ... ... ... ... мәні зор ... әлі де сан ... қанына
сіңіріп, бойына дарытып, ойына нәр ете беретініне сенеміз.
Сексенге келді Мұзата
Әдеби ертеңгілік
Шара ... ... ... ... ұйымдастырылады. Мұзафар
Әлімбаевтың суреті, ол ... ... ... ... Бөлмеде шар,
ойыншықтар мейлінше көп болса, ертеңгілік ... ... ... ... ... дейін сақталады.
Бұл шараны өткізбес бұрын, кітапханашы оқырмандарға ақынның
тақпақтары, аңыз-ертегілері ... ... ... ... ... беріп,
хабарландыру іліп қояды. Ертеңгілік болатын күні балалардың ... ... сол ... ... ... жасағандарыңыз жөн. Ертеңгіліктің
соңында жақсы салынған суреттерді, белсенді қатысқан оқырмандарды атап өту
керек..
Қатысушылар: кітапханашы, Ая (ақын ... ... ... ... кейіпкері), көркемсөз оқушылар.
Ертеңгілік “Алтай вальсі” әнімен басталады.
Сөзі: М.Әлімбаевтікі, әні: Р.Байқадамаовтікі
Жүргізуші:
Балалар, білесіңдер ме,
Эфирден ақтарылып жыр ... ... ... кім жазды деп,
Атына көңіл қойып жүресіңдер ме?
Атына көңіл қойып жүрсіңдер ме,
Жасы үлкен жақын достарың,
Білесіңдер ме?…
“Балдырғанды” шығарып,
Сан ұрпақты
Қанша жыл ... ... мың ... ағаларың
Өлеңнің татып өскен балын тәтті.
…Білмесеңдер, балалар,
Біліп алыңдар,
Кәрі де, жас та,
Бала да…жырына құмар
Сексенде бүгін Мұзафар аталарың.
Мұзафар Әлімбаев!
Ұғып ... ... ... әнін ... “Ақсұңқары” мәлім көпке.
Содан шығар,
Жыр сүйген жалпақ елі
Біледі Мұзафарды МӘЛІМ деп те.
Мұзафар ... - ... ... бала ... жан ұға ... жырдың биік жотасында
Кезігіп жүрейікші тағы да, Аға,
Балдырған балалардың бағына, ... ... ... ... ... ... ... елінде
үлкен той. Республикамыздың айтулы ақыны Мұзафар Әлімбай аталарыңның есімін
білмейтін кісі кем де кем. ... ... ... ... ... ... ... Өйткені Мұзатамның өлең - тақпақтарын тілі жаңа шығып
келе ... ... ... ... ... ... ... шырқап өседі.
Мұзаталарыңның өздеріңе арнап жазған өлең-жырлары да том-том. Өлеңдер,
дастандар ғана емес, әңгімелер ... бе, ... ... ... бе, ... ... бе, аудармалар дейсің бе - ... ... Сан ... ... ... ... сусындатып, таңырқатқан Қазақстанның
халық жазушысы, туған республикамыздың Әнұранының авторларының бірі ... ... ... ... толып отыр. Балалар, бүгінгі ертеңгілігімізге
бәріңе жақсы таныс “Аяның алақаны” ... ... Ая ... Ол ... ... ... ... әңгімелер алып келді.
Мұқабасына “Мұзафар ата өлеңдері мен ертегілері” деген жазуы бар үлкен
кітапты қолына ұстаған Ая роліндегі қыз бала ... ... ... ме? Мен ... алақаны” кітабының кейіпкері –
Ая қызбын және ақын Мұзафар аталарыңның туған ... ... ... Біз ... ... ... ... жазған өлеңдерімен
танысамыз. Достар, мен ... ... ... ... ... ... ... Мұзафар атаның шығармашылығымен жақсы таныс, ... оның ... ... ... ... және еріншек бала туралы
ертегісінің кейіпкері ... ... ала ... ортаға шығып балалармен амандасады. Ертеңбай келе қоймайды.
Ая: Ертеңбай, қайдасың? Балаларға келіп амандассаңшы.
Есіктің арғы ... ... ... ... Ая, мен саған айттым ғой, балаларға ертең барайық деп.
Білгішбек: Осы, ... ... ... ... ... ... ... кездесуіміз ертең емес, бүгін ғой, тездетсеңші.
Ая: ... ... екен бір ... ... ... ... дүңгәна.
Шөпшек теріп қырдан көп
Әкел!- десе анасы,
Қойшы, ертең де күн бар!- ... ... ... ... ма?
Аяғын әрең басып Ертеңбай келеді.
Ертеңбай: Мен ... ... ... елінің еріншек Ертеңбайы”
ертегісінің кейіпкері - Ертеңбаймын. Балалар, мына Ая мен ... ... ... ... ... ... бар екенін айтып келді.
Мен…, мен болсам ештеңе білмеймін. Бәрін ертеңге ... келе ... ... әңгімелеріңді мен де тыңдайыншы.
Білгішбек: Жарайды, Ертеңбай, тыңда. ... ... ... ... ... ... үлкендер поэзиясы, қазақ әдебиетінің дамуы, тіл
тазалығы, ... ... ... тағы ... ... ... мақала, эсселер, көптеген әннің өлеңін жазған қаламгер. Оның
“Менің ойыншықтарым”, ... ... ... ... те ... ... ... үлкен - үлкен кітаптары көпшілік көңілінен шығып,
ондаған жылдар бойы кішкентай бүлдіршіндер мен ... ... ... ... да ... кітапқа үңіліп) Мұзафар ата - бала көңілін тауып,
бала болып ойлап, бала сияқты ... ... ... ... сол үшін де ... арнап ой тербеген қаламгер. Әрі бағбан, әрі
бапкер, әрі сазгер, әрі ұстаз. Өмірге енді-енді өз ... ... ... зердесі сұлулық ұялата алса, қандай ғанибет! ... ... ... очеркші, ән - өлеңші, ұстаз - атамыздың ... орны ... ... қай - ... да қымбат. Көріп отырсыңдар, ... атам ... ... бір ... ... ... ... М.Әлімбай дана бола
білгендіктен де оның өлеңдерінде мол білім, алуан өмір шындығы, әдіс ... ... жанр ... ... ... ... жинақтарындағы
кез келген өлеңі бір куә десек, таразыланбаған талай - талай ертегі, аңыз,
ойын-өлең, өтірік өлең, ... ... тағы ... ... ... ... не ... япырау?!-дескен кезде,
Ертегілер еліне еніп кетіп,
Мұхиттарды қайықпен кешкен кезде…
Оны кімнің жазғанын білесіңдер ме?
Атына назар салып жүресіңдер ме?
Жаңылтпаштан жаңылып ... өлең оқып ... тағы да бір жыр ... ... иманды алға…
Білесіңдер ме,
Кім жазды, білесіңдер ме,
Көңіл қоймай әлде жәй күлесіңдер ме?
Ая: Балалар, біздің арамызға ақын ... ... ... ... балалар
да келіп отыр. Қазір соларды ортамызға шақырмыз.
Балалар М.Әлімбай өлеңдерін жатқа оқиды.
Ертеңбай: Достарым, қалай ойлайсыңдар, балаларға ... ... ... ... ... болуы керек?
Балалардың жауабы:
➢ Балалар өлеңдері қызықты, тартымды, өмірден алынған оқиғалар ... ... бір ... не ... әрекетін, адалдығын не арамдығын,
батырлығын не бостығын, достығын не қастығын суреттейтін ... болу ... ... ... ... ... алуға оңай болу керек.
Білгішбек: Бір сөзбен ... ... ... ... дәлелденген
шындыққа негізделген аңызға ұқсас болса дейсіңдер ... ... ... шал” сияқты тапқыр, “Ертөстік” сияқты ... ... ... Бірақ, менің түсінбейтінім, жаңа электронды
технологиялар ғасырында өмір сүріп, жаңалықтар ... ... пен айға ... ... ... ... шындыққа айналған кезінде ертегінің не
керегі бар?
Білгішбек: Еріншек Ертеңбай, мені тыңда. ... аты ... ... заман
өзгергенмен баланың аты бала. Осы отырған бәріміздің де алып адамдардың
ортасында болып, су астындағы қалаларға ... ... ... Күнделікті
көріп жүрген үйреншікті нәрселерден гөрі біздерді ертегі мен аңыздардың сан
қилы оқиғалары еліктіреді. Мұзафар атамыз жазған ертегілер ... ... ... ... біз ... ... Мұзафар атаның “Қарағай неге ұзын, жыңғыл неге жатаған, тобылғы неге
қызыл болған?”, “Көкек неге ... ... ... неге ... неге ... “Алатаудың баурайында”, “Көк кілем”, “Еріншектер елінің
Ертеңбайы туралы” аңыз-ертегілері кім-кімді де жалықтырмайды деп ойлаймын.
Білгішбек: Біз, балалар – ... ... ғой. ... ... технология
мен ғарыш заманында біздерді таң қалдыру, ... ... оңай ... ... Солай бола тұра, білмейтініміз көп… ал білетініміз аздау болып
жатады… ... биік ... бір сөзі осы ... ... болып қалыптасу қиын, арнайы туу ... өзі ... бір ... ... ... ... қана емес, сонымен
бірге өз ... ... та ... ... бала бола білу керек. Ал,
М.Әлімбай атамыз шығарма ... ... ... жас ... ... ... екен. Сондықтан оның ... ... жас ... ... болып айқындалып, айрықшаланып
тұрады.
Ая: Балалар, орыстың Маршак, Чуковский, Агния Барто ... ... ... сүйіп оқитын жазушыларын білетін шығарсыңдар. Ал ... ... ... ... пен жамандықты, адалдық пен арамдықты
салыстырататын ертегі-аңыздарын кім біледі екен?
Балалардың ... ... ... ... ... ата мен бұл ... қандай байланыс бар деп ойлауларың ... ... ... пен ... өзімшіл менмендік пен даңғойлықтан сияқты
жағымсыз ... ... ... пен бауырмалдыққа шақырады. Ол
әйгілі орыс жазушылары Самуил Маршак, Корней ... ... ... сияқты
құстар мен аңдарды сөйлетіп, соларды достастыру арқылы балаларды жақсылыққа
жетелейді. Бұған “Қорбаң аю”, “Құмырсқалар”, ... ... ... дәлел.
“Құстар тойында” өлеңі оқылады.
Ертеңбай: Ой, мен бұл өлеңдерді жатқа білемін.
Ая: ... ... ... ... ... арнап жазған кітаптарында
тәрбиелік мәні бар өлеңдері көптеп кездеседі. ... ... ... ... пен ... ... ... дағдысы” сияқты толып жатқан
жырлары бар. “Жел деген не?” өлеңінде жел сияқты тұрақсыз әрі ... ... ... ... ... ... оқушы «Жел деген не?» өлеңін мәнерлеп оқиды.
Көркемсөз оқушы:
Жел деген не?
(Айт деп інім жалынды).
Жел де ауа ... нана ... ... тек ... –қырға шапқылап,
Пайыз таппас ауа ғой.
Ертеңбай: Ая, сен Мұзафар атаның үлкен әдебиетке ... ... ... кім ... армандағаны туралы білесің бе?
Ая: Әрине, ол туралы атамның өз аузынан ... де, оның ... ... Ендеше, бізге де айтып берсеңші.
Ая: Әр ақын-жазушының үлкен әдебиетке келер өзіндік жолы ... ... ... да ... ... әсем әнге ... ана сүтімен бойына дарыған.
Тумысынан ақынжанды, өнерпаз анасы Зейнеп халық ауыз ... ... ... ... ... ... ұлы адамның өмірде болғанын,
ғұлама ... әнге ... ... де тұңғыш анасының айтуымен барып
білген. “Жас ... ... ... нәр ... ... ... ақ
сүті, ананың әлдиі, ананың бесік жыры мен ананың әсем де ... ... атам ... тебірене айтады.
Білгішбек: Балалар білесіңдер ме, Мұзафар ата 5 жасында әріпті әліп деп
біліп, кітап оқи ... ... ауыл ... бір ... ... ... тауысып, “Бауырсақтан” бастап, “Батырлар жырымен” жалғастырып,
Пушкиннің 4 томдығын тауысады. Өлең ... ... ... ... ... ... ... жазған тұңғыш өлеңі мерзімді баспасөзде жарияланады.
Бұл үлкен өнер жолына деген алғашқы баспалдағы еді. Қазір ... ... ... ... ... ... әнін ... Балалар, қалай ойлайсыңдар, ойыншықпен ойнамайтын бала бола ма?
Әрине, болмайды! Бүлдіршіндердің ... ... ... ... ... Енді ... ... туралы «Ойыншықтар» өлеңіне берсек.
Көркемсөз оқушы:
Жүрмейсің бе абайлап,
Болмасаңшы ұрыншақ!
Асыр салып көп ойнап,
Ақсап қалдың құлыншақ!
Ашытпайды көзіңді,
Шомыла ғой, балақай!
Қарашы енді ... ... ... ... ... қадап алмайсың?
Тұр ғой әне ине-жіп,
Неге ұқыпты болмайсың?
Мектебіне ертемен
Баратұғын бала аз ба?
Апарамын ертең мен
Машина тұр гаражда.
Шырылдама, әндетпе,
Бұлбұлым, ертең жырларсың.
Папам келді ... ... ... ... ... қойыңдар!
Кикілжің жоқ араңда,
Тату-тәтті болыңдар!
Ая: Бұл әдемі, әсерлі өлеңді ... бала ... ... ... болар.
Ақын атам кішкентай кейіпкерінің тілімен ойыншықтар әлеміне бала көзімен
қарап, тіл бітіріп жіберген. Қыз бала ... ... ... ... ... пен бірлік тілейді. Ал, балалар атамның мен туралы, Ая қыз
туралы ... ... ... ме?
Көркемсөз оқушы:
Айналайын Аяның
Алақаны аялы:
Ая - біздің мейірбан,
Досынан жоқ аяры.
Айналайын Аяның
Алақаны аялы:
Қолда барын достардың
Алдына әкеп жаяды.
Айналайын аяның
Алақаны аялы.
Көркемсөз ... беті ... беті ... ... ... ... көлге.
Ертеңбай: Ая, ақын ата қаламынан өлең ... ... ... ... арнап
өлең жазу оңай шаруа еместігін білемін… Менің ойымша, ... ... ... сияқты.
Ая: (Қолындағы кітабын ашып оқиды) Атамыздың айтуынша, ... өз ... ... ... ... көрінеді. Сендерге атамның жазған
естелігінен бір мысал ... ... ... ... Асқар бір кезде
кемсеңдеп:
- Жол жоғалды, ата, ... ... ... ... Қағазына қарасам, парақтың
ортасына көк қарындашпен көл салыпты. Күрең ... бір ... ... Жолы ... кеп, ... ... Сөйтіп жол жоғалған…
- Асқар, асықпа, жол қазір табылады,- ... де. ... арғы ... ... жолды алып шықтым.
- Міне, көрдің бе, сенің жолың көлге шомылып шықты.
- ... ... Жол ... деп, бала мәз ... ... біраз күн өткен
соң “Жол қайда жоғалды?” деген өлең жаздым. Міне, соңғы ... ма жол ... ... ... ... ... ... ар жақтан,- деп өлеңдерінің шығу тарихы туралы
әңгімелейді атам.
Білгішбек: Достар! Ақын деген сөз грек ... ... ... ... ... Анау-мынау емес, Данышпан! Осыдан-ақ ақынмын деген адам
өзіне қандай ұлы міндет жүктелгенін пайымдай ... ... ... ... не ... ...... кезде
Ертегілер еліне кетіп,
Мұхиттарды қайықпен кешкен кезде…
Жаңылтпаштан жаңылып қиналғанда
Өтірік өлеңін оқып иланғанда біздер Мұзатамыздың ... осы ... ... ... жүргеніне көзіміз жетеді.
Ая: Ақынның құлағы өзінен қырық жыл бұрын туады депті бір ақылды адам.
Өздерің ... жас ... ... ... ... жіті ... деп тілек
айтар едік. Әлдебір аңқаулар болмаса, байыпсыз алаңғасарлар болмаса, халық
сөзімен айтқанда, “оқу өтіп кеткен” оқымыстысымақтар болмаса ... ... ... жете ... ... ... қай өлеңін алып оқымасаң
да өздерің куә ... ... ... ... болыпты. Мұзафар атамыздың
аспан кемесінде ... ... ... иесі ... «Аспандағы әпке» өлеңін
тыңдап көрейікші.
«Аспандағы әпке» өлеңі оқылады.
Білгішбек:
…Сыйлаттырмай қоймайды,
Сыйламаймыз ... ... ... ... ... ... ... әпке» дегеніміз кім? (Балалардың жауабы) ... ... ... ... ... ... аттас кітабы
әдебиет саласындағы мемлекеттік сыйлықты алған.
Ая: «Көппен ... ұлы той» ... ... Ақын ... ... ... қайырымды болып, басқа біреуге қастандық ойламауға
үйрететін «Жалқау винт» деген өлеңі ... ... бір винт ... ... ... ... ... несін қарасын?!
Бұрап алып жаңасын.
Жүріп кетті машина
Шарлап совхоз даласын.
Жапанда винт тек жатыр,
Жаңбыр-батыр, жел ... ... ... жеп жатыр.
Кітапханашы:М.Әлімбайдың мүйізтұмсық, жираф, арфа, аквариум, құмырсқа жер
туралы өлеңдерінің де танымдық мәні ... ... ... ... ... өсетін ошаған мен қошақанның бір-
бірімен қандай байланысы бар? ... ... ... мен ошағанды ала
отырып, балаға қызық табиғат құбылысын ... ... ... ... мен ... ... ... өлеңі бар. Балалар өлеңді
рөлге бөліп оқиды.
Қошақан: Өй, ошаған, ошаған!
Қоймаушы едің түйремей.
Неден жұмсап босаған
Тікендерің инедей.
Ошаған: Келе ... ... ... ... алды ылғал…
Қошақан:Әй, ошаған, ошаған.
Бүгін қалай қадалдың?
Қастығың ба жасаған,
Қадалғаннан қан алдың?!
Ошаған: Ашық болса, күн ... ... ма, әлде жауа ... ... күн ... қара ... ... біл бұрын.
Ертеңбай: Мұзафар Әлімбайдың көптеген өтірік өлеңдері тақырып, таным
жаңалығымен ... ... ... ... ... ... ... өлең оқитын балалар ортаға шығады.
Қақ жарып шоғын жұлдыздың,
Ұшқанын көрдім құндыздың.
Құдықтың суын төктім, төңкердім ... ... ... жөн көрдім де.
Құлынның мүйізіне мініп аттай,
Бүгін –ақ барып қайттым ертең күнге.
Алдайды деп аптықпа,
Үйір емен дақпыртқа:
Ай қасында түнедім,
Орандым да ақ ... озды ... ... ... ... алысқанда.
Арбама атты қойып, қоңыз жектім,
Бір емес қатарынан тоғыз жектім.
Ертеңбай: Ақын атамыз нағыз Данышпан десе, ... екен ғой. ... ... ... ... ... не? Қол, аяқ, көз, құлақ неге екеу?
Минут деген немене? Сөз жоқ ... ... ... ... ... атаның өлең қоржынынан табасың. Оған кәміл сене бер! ... ... деп ... ... ... шығып М.Әлімбайдың “Минут деген немене?”, “Бұлақ деп неге
аталған”,”Қараңғылық деген не?” өлеңдерін оқиды.
Білгішбек: Енді Мұзатамыздың сұрақтарына жауап беріп ... ... ... ... өлеңі оқылады.
Жазыпты бала,
Сен оқып қара,
Қайсысы дұрыс?
Қайсысы бұрыс?
Шөлінде-бұлан,
Інінде-ұлан,
Тайгада-құлан,
Елінде –қыран
Көгінде-жылан.
Балалардың жауабы.
Білгішбек: Сендер қанша сөз ... ... айта ... ... ... жүрген үлкен ғалым ағалар да қанша сөз білетінін айта
алмауы мүмкін. Әйтсе де, газет-журналдарды, алуан түрлі кітаптарды, ... көп ... ... ... ... есте ... ... зерек балалардың өзге балалардан гөрі сөзді көбірек ... ... ... болатыны ақиқат қой. Ондай балалар сабаққа да ... ... ... ... мына бір ... сендер көпшілік біле
бермейтін талай-талай атауларға қанығасыңдар. Ол сөздерді естеріңе сақтап,
сөздік қорларыңды ... ... нұр ... ... Пәйке-бұғы танасы
➢ Саһар-аққу қоразы
➢ Тағылан -жайран
➢ Қауыр-тау құсы
➢ Бандал-еменнің бас бұтағы
➢ Шөндік-жолбарыстың күшігі.
Осылай жалғастыра беруге болады.
Білгішбек: Балалар, ақын атамыздың жаңылтпаштарын ... ... ... ... үш жебе ... де үшкір, ұшқыр деп алдым.
Шығардағы шынжыр шылдыр-шылдыр,
Шылдыр-шылдыр шынжырдағы шынжыр.
Ал, мықты болсаң жаңылмай оқып көр.
Ортаға екі бала ... ... ... жарысады.
Білгішбек: Ақын атамның тағы бір өнері - әнге өлең жазу. Оның 1949 жылдан
бастап 300-ге жуық ... ... ... Ол ... көбі өздеріңе
арналған: “Мен - баласы даланың”, ... ол ... ... атам ... ... дала - ... ... балабақшада”, «Жұлдызым» тағы
басқа көптеген ... ... ... Ибрагим Нүсіпбаев ағаларыңның
әніне жазылған әсем әнге ... ол ... ... ... Мұзафар атамыздың көп еңбектенетінін білдіңдер. Ал осылай көп
еңбектенуді кімнен, қалай үйренгендігі жайлы білгілерің келе ме? Бұл ... өзі ... ... ... ашып ... ... ... бізге
кезекпен үй сыпыртатын, су әкелдіретін. Алты-жеті ... мал ... ... теру, шілік шабу, отын жару - бала ... ... еді. ... ... ... суды ... ішсек, бұлар да сондай
үйреншікті ... еді, арба ... етік ... ... ... кір ... да
жатырқаған емеспін, кейде апама болысып, сиыр сауған күндерім де ... ... өсе келе ... ... ... әдебиетте. Солардың бәрі
еңбектене білуге, еңбектен ләззат табуға үйретіпті” - деп есіне алады.
Ертеңбай: Шәкірт болсаң,
Шоқандардай озық бол,
Оқу-білім ... ... ... істі ... ... ... ысырма тек кейінге.
Қадари-хал талабы бар әркімнің,
Жастан шырқа әнін туған халқыңның.
Кітап құмармен сырлас бол,
Кластастармен мұңдас бол.
Қылқалам, бояу ... ... ауыл ... ... ... ... күйрет, - деп Мұзатамыз маған да, сендерге де ... ... мен ... ... ... ... тұрмын. Өзім
сияқты Жалқаубай, Ертеңбай, Олақбайларға: кітапты көп оқып, өлең-жыр, аңыз-
ертегімен дос болыңдар демекпін!
Ая: Атам - ... мен – ... толы ... да, әлбетте,
Көшіремін өзіме.
Еш дүкенде сатылмас
Тегін кітап - сарқылмас
Өмір – кітап - атамыз!
Беттері ашық ... ... ... ашып ... кітап ол.
Еш дүкенде сатылмас
Тегін кітап - атамыз!
Қанша оқысаң, сарқылмас
Өмір-кітап - атамыз!
Қонақтар балалармен қоштасып ... ... ... ... ... ... жақын қалды. Келіңдер, жыр
ақсақалы - Мұзатамыздан ақ бата сұрайық. ... ... (бір ... ... берейік. Ол бізге Мұзафар атамыздың ақ батасын оқып береді.
…Бола білсең, Күндей бол,
Барлық жұртты ... ... ... ... ... ... болсын дей отыра.
Құтты болсын, ата туған күніңіз!
Алдымызда аман-есен жүріңіз,-деген жыр жолдарын арнағымыз
келеді.
Аңыз бенен ... ... ... ... ... ... әдеби ойын
Ұйымдастыру: Кітапханашы өтілетін шара ... ... ... Сұрақтар жазылған үлестірме қағаздар, үш түсті (сары, жасыл, қызыл)
жолдар дайындалады. ... ... ... ... Әдеби ойын үш кезеңнен тұрады. Ойын ... ... ... үш сұрақ қойылады.Сұрақтарға жауап берген оқырман
ғана ойынға қатыса алады. Ойынның әр ... өз ... Олар ... алдында беріледі.
✓ Әр кезеңде жеңімпаз атану үшін ойыншы өзінің алдындағы жолды
бірінші болып жүріп өтуі керек. Барлығы үш жол: ... ... ... рет ... ... Сары ... 1 рет ... болады,
ал жасыл жолда тұрған ойыншы 2 рет қателесуге мүмкіншілігі бар.
✓ Әр кезеңнің жеңімпаздары соңғы ... ... ... ... шыққан оқушылар айып ретінде М.Әлімбайдың ... оның ... ... қызықты топтық ойындар
ұйымдастыруларына ... ... ... ... ... ... ... (1923 ж. 29 қазан)
2.М.Әлімбайдың туған жері (Павлодар облысы, Маралды ауылы)
3.1984 жылы Мемлекеттік сыйлық алған ... аты? ... ... ... ... ... мынадай: үш ойыншы М.Әлімбайдың
кез - келген бір тақпағын жатқа мәнерлеп айтуы қажет. Өлеңді үздік ... ... ... ... ... бар. ... орын алған екінші болып,
үшінші ойыншы қалған ... ... ... ... тақырыбындағы сұрақтар:
1.М.Әлімбайдың анасының аты кім? (Зейнеп)
2.М.Әлімбайдың әкесінің аты кім (Айтмағамбет)
3.Ақын бала кезінде кім болуды армандады? (Ұстаз)
4.Балаларға арнап ... ... те ... ... ... ... (И.Нүсіпбаев)
5.Ақынның бала кезінде халық жыр-аңыздарымен таныстырып, қазақтың атақты
ақын-жазушыларының шығармашылығымен ең алғаш ... ... ... ... төрт ұл бала ... ... көкекке айналып кеткен
ұлдар туралы ертегі (Көкек қалай көкек боп кеткен)
7.Өз илеуінен бөлініп, басқалармен достаспақ ... ... ... ата? ... ... атақты ғашықтық дастаны? (“Естай-Хорлан”)
Ойынның ІІ кезеңінің сұрақтары:
1.М.Әлімбай балаларға арналған республикалық “Балдырған” журналында қандай
қызметте болды? (Бас редактор) ... Ұлы Отан ... ... неше ... аттанды? (18 жасында)
3.Ақынның туған жылы? (1923 жыл)
ІІ-кезеңнің ... әділ ... ... үш ... ... бойынша сурет салуды тапсырады. Суреті үздік шыққан ойыншы жолды
бірінші ... ... ... ие ... ... ... екінші жолға, үшінші
ойыншы қалған жолға келіп тұрады.
“Ертегілерді ... бе?” ... атты ... ... ... ... ертегісінің кейіпкерлері Жақы мен Сорай не үшін
дауласып қазыға барады? (Үй ... ... ... ... ... ... алтынның құны үшін хан не ... ... ... бала Ертеңбай туралы ертегісі? (“Еріншектер елінің Ертеңбайы” )
5.“Тышқан-дос” ертегісінде тышқан кімді ... ... ... ... ... неге ... ертегісінде түлкі құйрығын кіммен айырбас
жасап алады? (Қоянмен)
7.Ақынның ептілік туралы жазған ертегісі (Епті кім?)
Ойынның ІІІ кезеңіне ойыншылар ... алу үшін ... ... ... газетінде қызмет істеген 1949 жылы алғашқы ... ... ... еді? (1949 жылы ... Әуезовтен)
2.М.Әлімбайдың шығармалары неше тілге аударылды? (38 тілге аударылған)
3. Ақынның неше төл кітабы баспадан шыққан? (50 ... ... ... ... ақынның бір ертегісінен үзіндіні қимыл мен ым
(пантомимо) тәсілдерімен ... ... ... ... ... бала жолды бірінші таңдайды. Қалған екеуі ретімен өз ... ... қай ... ... :
1. “…Қалдырған баба өсиет:
Сақтаса қайсы үй дұрыстап,
Сол үйде болар дос ниет,
Сол үйге ... ... ... ... ... игі жұбанып,
Отырар еді үй-іші,
Кілемді көріп, қуанып.
Көзіне сенбей аңырған
Көк кілем түсін бір көрген.
Аралап тауды сабылған,
Аңыз ғып ... ... ... ... ... ағам Жасұлан-
Бүкіл елге сыйлы адам,
Төлбасы боп жасынан
Ата жолын сыйлаған…” (“Қойшы мен мүсінші”)
3. ”… ... ... ... ... ... ... ... сақтаған
Ата салтын жоймадым:
Босағамнан аттаған-
Жауым емес –мейманым! (“Мейман”)
4. ”…Қиядан ... ... ... қақпай баяу қалықтаған.
Көрінді құдіретті көк патшасы
Қалайда балақ бауын ағытпаған.
Жүргендей атыраптың қамын ойлап,
Қыран құс ұзақ ұшты ... ... не құс? ... ... ... аузын ашты ауыл-аймақ. (“Қыран туралы баллада”)
5. “…Жапырақтар түйісіп,
Көк қанатын жаяды.
Соқса аптап, күн ... ... ... ... ... бе…-
Әр аулада самсап тұр.
Жегің келсе үзіп же,
Аузыңды ашпа, аңсап құр…” (“Алатау баурайында”)
6. ...Көп ертектің біреуі
Аяз би хан ... ... ... ... ... ... Аяз ... тойдырып.
Әділді Аяз қолдапты,
Жетімге де той қылып…
Бізге жеткен сөзінің
Шұғыласы таралып,
Әр заманның өзінің
Аяз биі бары ... ... би” )
7. ... бұғы иен ... көк ... ... көктемде.
Әдеті ғой кейбіреудің желігіп
Есіретін майға тойып бөккенде…” (“Екі бұғы”)
Соңғы айналымның алдында үш ... ... әділ ... ... бір ... ... ... бірігіп қойылым көрсетуді
сұрайды. Үшеуінің ішінен әртістік талабы және мәнерлеп оқу ... ... бала ... ... ... ... ... ие болады. Қалған екі
ойыншы қалған екі жолға келіп тұрады.
Соңғы айналымның “Бұл қай ертегі” сұрақтары:
1. Мақтағанға ... ... ... ... ... туралы
(“Түлкі мен жолбарыс”)
2. Олжаға таласқан екі бұғының аңшы нысанасына тап болуы туралы (“ ... ... ... ... түлкіні алдауы туралы (“Түлкі мен қоян”)
4. Өзінен кішілерге әлімжеттік жасайтын арыстан туралы ертегі (“Түйебас”)
5. Адамдардың ... ... ... ... қараулығы туралы
ертегі (“Қарау”)
6. Күншіл қарға туралы ертегі ... ғана ... ... ... ... ... ертегі
(“Аю
асуында”)
Жеңімпаздарды мараппаттау.
Ескерту: Сайыс барысында ойыншылар ... ... бере ... ... жауап берулеріне болады. Сұраққа дұрыс жауап берген оқырманға
жұлдызшалар беріледі. Ойынның соңында ең көп жұлдызша ... ... ... жыр, ... ... саяхат
Балалар ақынның шығармашылығымен танысып, өлеңдерін мәнерлеп оқуға
дайындалып ... ... ... Өмірбаяншы (М.Әлімбайдың естеліктерінен
үзінді оқушы), Көркемсөз оқушы балалар
Жүргізуші: Құрметті жыр сүйер қауым! Бүгін ... ... ... ... танысу үшін 1997 жылы “Санат” баспасынан шыққан
2 томнан тұратын ... ... ... бойынша “Мұзафар ақын еліне”
саяхат жасаймыз. Ақынның шығармаларының қос томдығы - оның ... ... қос ... ... Ал құтханасының әрбір бөлімі бір-бір ауылға
бергісіз тамаша өлең-жыр, аңыздардан ... ... ... ... ... ... ... Жыр дастарханынан дәм татыңыз! Жылылық
тапсаңыз, қалауыңызға ... ... ... ... ... барысында
кітапханамыздың ең үздік оқырмандары атамыздың өлеңдерін ... ... ... ... ... жас ақындарымызға арнайы сыйлықтар
беріледі. Сонымен, кешікпей саяхатымызға аттанайық!
(Алдын ала үнтаспаға жазып алынған ат ... ... мен ат ... ... ... ... ”Балалық шақ” ауылына аттанамыз. Сапар
барысында әңгімеші мен өмірбаяншының қызықты әңгімелерін ... ... ... белден.
Алдыңнан ауыл шығар ойпаң жерден,
Айна көл ақшыл тартып жатар ... ... ... жайпақ зерең”.
Бұл - ақынның туған жерінің суреті. М.Әлімбайдың туған өңірі Маралды
атырабы да ... ... ... ... ... ... ... ділмәр шешендердің думан құрған өнер
төріндей болды. Солардың ... ... ... ... ... ғибрат-
тағылымын қаршадайынан құлағына құйып ... ... ... шақ, есею
жылдары, толысу кезеңдері де кілең бір өнегелі ортада, ... ... ... ... ... ... ескіше оқыған, Уфадағы ... ... ... ... ... ... Анам Зейнеп те хат таныған. Жарқын мінезді,
тілді, тумысынан ақын кісі еді…Әкесіз ... ... ... тіпті
жоқшылық тауқыметін талай тартсақ та, асыл ананың ... ... ... ... ... тірі қалған екі ... ... көзі ... ... да мол ... ... рет ... Көтеш, Абай, Сұлтанмахмұт, Иса, Естай, Сәбит Дөнентаев… ... ... да ... естідім. Қаншама ертегі, қиссаны апам жатқа айтушы еді.
Өзі де жанынан жырлар шығарушы еді. Ақындықтың алғашқы ұрығына ... ... нәр ... де ана ... ... жыры, ана әңгімесі шығар.
Қаламгерлердің қайсысы болса да, ... ақ сүті үшін де, ... ... үшін де ақ ... алғысын айтып, еске алатыны содан-ау”-, ... ... ... ... ... “Ана” , “Маралдыма махаббат”, “Балалық шақты еске алу”
өлеңдері мәнерлеп оқиды.
Кітапханашы: Балалар, ... ... ... ауыстырып алғаннан
кейін “Оқуда” ауылына аттанамыз.
(Алдын ала үнтаспаға жазылған ат айдаушының ... мен ат ... ... ... ... да ... шағы - ... баспалдағы. Кім-
кімнің де ат жалын тартып, азамат жасына келгенде қандай адам болмағы, оның
балалықтан ... әсер ... көп ... Оның ... Мұзафар
Әлімбай, негізінен, балалар ақыны. Сол себепті балалар ақынының тағы да
балалық шақ ... ... ... ден ... ... үйде және ... мен ... тәрбиелендім.
Үздік оқыдым, қоғамдық жұмысқа белсене араласқан пионер ... ... да ... ... қабырға газеттерін шығару қай мектепте де ... ... ... ... ... ... будкасынан сыбырлап
отырғаным көп баланың қолы жетпес дәреже көрінетін маған.
Павлодар ... - ... ... бесігім, журналистік жолымның
бастауы. Бірінші жырды соның қабырғасында жаздым. Сол училищеде оқып
жүргенімде ... ... ... “Қызыл ту” газетінде 1939 жылы 18
маусым күні жарық көрді. Сол ... ... ... ... ғана ... ... алып ... газет қасындағы әдеби бірлестікке де
белсенді мүше болдық, бірақ бірде-бір әдеби ... ... ... жоқ.
Сөйтіп жүріп, “ақын бала” атана бастадық,”- деп еске алады ақын.
Көркемсөз оқушылар “Жолдас”, “Ұстазыма” “Ұстаз жолы” өлеңдерін
мәнерлеп оқиды.
Кітапханашы: Балалар, ... ... ... ... ... ... ... аттанамыз.
(Алдын ала үнтаспаға жазылған ат айдаушының дауысы мен ат тұяғының ... Қиын ... ... де, ... ... алған өлімнен,
Менің төрт жол отты жолым-төрт жылым
Қызыл бояу, ірі әріппен терілген.
1941 жыл… Соғыс бұрқ етті. Он ... жаңа ғана ... ... соғысқа өз еркімен сұранып қанды майданға шеру тартты. М.Әлімбайдың
балғын жастығы ... ... ... ... көк ала түтіннің
ішінде, оқ топанының астында өтті. Жас солдат қиын-қыстау күндерде қару мен
қаламды ... ... Өрт ... ... ... оғындай ұшқыр,
қаһарындай кекті алғашқы өлеңдерін жазды. Ақын өлеңдерінде жауға ... ... ... ... ... ... жатты. “Ата, батырға
да жан керек”, майданда қорыққан оқиғаларыңыздың еске ... ... ... ... ... ... ... жауап беріпті
Өмірбаяншы: “Бұл сонау алыстағы сұрапыл жылдарда болып еді…Ұрысқа түнде
кірдік. Аға лейтенант Чернов ... ... ... ... ... ... қалып қалған бір артиллерия батареясының дәл
тұмсығының астынан шығыппыз. Енді сәл жүрсек не ... не ... ... ... Орманды тасалап зытып бердік. Олар да оқты жаудырып берді.
Әйтеуір, тигізе алмады. Сонда ... деп ... ... Мұзафар атамыз.
Майданнан жеті жарым жыл өткен соң офицер - ... ... ... ... Бір ... ... ... жай ғана оралмай, уақытты бағалауды,
өмірді қадірлеуді, Отанды қастерлеуді үйреніп қайтады.
“Ту тіккен” поэмасынан үзінді, “Ерлер ескерткішіне ... ... ... ... ... ... демалып, дәмді-тәттілермен шәй ішіп, осы ауылда
аттарымызды ауыстырып “Сүйген жүрек сөз ... ... ... ... ... ... ... сусын мен конфеттер таратылып беріледі.
Әңгімеші: Балалар бұл жолы да ... ... ... ... ... басталғаннан кейін бір ай шамасында Павлодарда бүкіл
Арқаны әнмен тербеген әсем әнші, асқан талантты композитор ... ... ... ... Мен сол ... ... әрі ... боп қатыстым. Бригада болып ауылдарда әдеби-концерттер өткіздік. Сонда
Есағаңның үш айдай қасына ергенім ... ... ... дастанын
жазуыма негізгі түрткі қозғау болған еді. Маралды көлі маңындағы ауылдарға
барған ... ... ... қор ... ... ... ... Әкесі
бұны сезіп қалып, Хорланды атастырған жеріне ... ... Жас ... ... қала ... ... ... ақынның трагедиясы да, өнер өлкесі
де сол ... ... ... ... жаппай ұнаған, құлағына ұялаған
құдыретті ән-“Хорлан” сол қасіреттен туған. Естай - ... ... ... ... жаршысы. Сонда Есағаңның үш айдай қасына ... ... ... ... ... ... ... қозғау болған еді.
Көркемсөз оқушылар “Сен бердің махаббаттың жазын маған” өлеңінен, “Естай-
Хорлан” ғашықтық дастанынан үзінді оқиды.
Кітапханашы: ... ... ... ... ... ... аттанамыз.
(Алдын ала үнтаспаға жазылған ат айдаушының дауысы мен ат тұяғының дүбірі
естіледі)
Көркемсөз оқушылар ... ... ... ... ... ... ... Сарқырап аққан тас бұлақ
Самалды Баян тауында,
Ұзаған сайын тасқындап,
Келетін ... ... ... ... жыр ... ағады.
Ентелей келіп қияннан,
Елінен арна табады…
Сонау заманнан-ақ қазақ даласынан өлең өнері ... орын ... ... ... ... ... айналмаған жері жоқ. Үлкен жиын-той көркі
өлең-жыр болған. Жырау ақындар келелі топта өнеге жырын ... ... ... өз ара ... ... өнер ... Бұларды қоршаған
жұрты жақсы сөздерге қошамет ... ... ... ... ... ауыл-ауылға таратып отырған. Шын ықыласпен, зерде ... өлең ... ... ... баурап еріксіз тартып алады. Мұзафар
күндіз-түні үздіксіз ізденетін, гүлдерден бал жинаған ... ... ... ... еңбектің ақыны. Ол өз көргендерінің бәрін көңіл
сүзегінен өткізіп, соның ішінен өлең ... ... таба ... ... ... даланың ұзына бойы жырға арқау бола бермеуі мүмкін. Соның
үшін де күмбезді таулары, көз тоқтатар ... ... ... бұлттай
желбіреген таулары, көз тоқтатар көгілдір көлдері, қызыл бұлттай желбіреген
қызғалдақтары өлең жолы болып құрала кетуі ықтимал.
Көркемсөз оқушы “Поэзия патшалығында ... ... ... ... ... ... “Туған жер“ ауылына
аттанамыз.
(Алдын ала үнтаспаға жазылған ат айдаушының дауысы мен ат тұяғының дүбірі
естіледі)
Әңгімеші: ... ақын ... ... ... бойыңыздағы әсемдік,
сұлулық, сезімталдық әлемі - ақындық талант пен құдірет қара сөз ... көзі - ... ... ... қалыптасуына негіз қалаған
не нәрсе деп ойлайсыз?”- деген сауалына мынадай жауап беріпті
Өмірбаяншы: “Оған әсер ... ең ... ... алтын бесік-атамекенім
Маралдының шырышы бұзылмаған арда ... мен көз ... ... әсем ... деп ... ... Бір шеті Сібірдің ... ... ... шеті Арқаның ақселеуі аймағына сұғына еніп
жатқан бұл өңір бала күнімде қыз ... ... ... ... ... ... көк майса шалғыны самал желмен толқындана тербеліп тұрар
еді. Бәрінен де Маралдының ... ... ... ... мен ... томырылған құнарлы қырқаларын айтсайшы!… Міне, осындай өңірде
өмірге келген адам қалай ақын болмасын?! Егер ... ... ... келер
жолда кімге қарыздарсыз?”,-десе, онда мен еш ... ... ... оның ... ... ... сұлу да әсем табиғатына борыштармын”,-
деп жауап берер едім”-, дейді ақын ... ... ... ... ... ... ... “Менің
Қазақстаным” лирикалық-философиялық дастанынан үзінділерді мәнерлеп оқиды.
“Маралдым” әні орындалады. Әнін ... ... ... ... ... ... “Бүлдіршін, бүлдіршін, күнмен ... ... ... ... ала ... ... ат ... дауысы мен ат тұяғының дүбірі
естіледі)
Көркемсөз оқушылар “Мен туған үй”, “Бөбегім мен ... ... ... ... ... ... ... атамыздың балаларға арналған өлеңдерінің ... ... мен ... саласындағы мәні орасан зор. М.Әлімбай
балалар әдебиетінде де белді орын ... ... ... ... ... өлеңінде кішкентай бөбектердің ... ... ... Енді сөз ... ақын ағамыздың өзіне берсек:.
Өмірбаяншы: «Бөбекке арнап жазған ... ... ... қалмапты. Күлді –
бадам құнсыз сөз болған ғой ... 1949 жылы ... ... өзіммен
қызметтес Мұхамед ағайдың үйіне барсам, кішкентай қыз баласы Ләйлә бұрышта
қуыршақ ... ... ... ... отыр ... Бір ... ол жатқа
өлең айтты. Бұл менің соғыстан кейін туған екі бауырыма ермек үшін ... ... ... еді. ... аз-ақ алдында ғана «Пионер»
журналында «Менің ойыншықтарым» деген атпен ... 1956-58 ... ... ... ... ... ... бөлімінің меңгерушісі, іле
бас редактордың орынбасары қызметін атқардым. Республикамызда ... ... ... ... ... ашылғаннан бастап мына
беріге дейін соның бас редакторы болдым. … ... ... мені ... ... балаларым мен бауырларым. Бүлдіршіндерге дегенімнің денін мен
солар үшін ... ... ... ... ... мектепке барған
соң соларға оқыттым, соларға сынаттым, жаттай ... не ... ... ... өңдедім, қысқарттым, кәдеге жаратпай, ... да ... ... әні ... ... : М.Әлімбаевтікі
Әнін жазған: І.Жақанов
Кітапханашы: Біраз тынығып, аттарымызды ... ... ... ән-
жыр ауылына аттанамыз.
(Алдын ала үнтаспаға жазылған ат айдаушының ... мен ат ... ... Ән - ... ... Ән - ... мұңдасы! Ән -сергектік
серігі! Ән - ғашықтық ... ... ... ... ... сөзіне
жазылған “Ақмаңдайлым”, “Ақсұңқарым”, “Маралдым” тағы басқа ... ... ... қазақ даласы әлдиленіп тұрса, “Мұғалім ол біздің”, “Ақ
бауырсақ”, “Жұлдызым”, “Алаңдар туған анасы” тағы ... да ... ... ... жақсы таныс. Ақынның бұл әндері халық - ... ... төл ... болып кеткеніне көп заман өтіпті. “Әнсіз өмір -
мәнсіз” цикліне ... ән ... ... ... кең ... әр ... ... - көңіл күйіне, жан сырына айналып кеткен. ... ... ... жоқ, тамсана шырқап толғау керек.
“Ақмаңдайлым” әні орындалады. Әні: Ш.Қалдаяқовтікі. Өлеңі: М.Әлімбаевтікі
Жүргізуші: Балалар, міне ... ... ... ... ... ... ... ақын–ағамыз Мұзафар Әлімбайға әлі де ақындығына
зерттеушілігі, бұған аудармашылығы, эссе, очерк ... ... ... түсінушілігі, парасаттылығы ұштасып тоғысқан тарлан талантқа
мерейтой үстінде одан әрі ... ... ... ... ... ... сөз
миуасын теріп, ел-жұртын поэзияның кәусар бұлағымен сусындата берсін
демекпіз.
Жеңімпаздарды құттықтау.
Құрметті әріптестер, ... ... ... ... өз ... ... ... Осы шарада берілген ... ... оқу ... ... да ... патшалығында
Әдеби-музыкалық поэзия кеші
“Халайыққа хат”-менің
Ғұмырлық жыр дәптерім:
Қат-қабат болып
қатталған,
Сырым менің ақтарған.
Ақталмаған, ақталған
Кілең арман, тәтті арман…
Залдың безендірілуі: ... ... ... ... ... ... бойынша жазылған көркем ... ... ... ... “Көңіл толқыны” күйі әуенімен)
Ақын:
Тумайды жұртын ақын жылатуға,
Туады жүректерді нұрлатуға,
Өлеңін орамал ғып өтеді олар
Көз жасын ... ... ол - ... ... да,
Қыңбайды күншілдердің табасына
Жүрегін көпір етіп төсейді ақын:
“Жетсін, - деп, - жұртым бақыт жағасына!”
Шығандап шың басына шығады ... ақын екі ... ... ... әр заманның, әр ұрпақтың
Құламай тіккен туы тұра берер. ( «Ақын» өлеңінен)
Жүргізуші (1): Қош ... өлең ... өнер ... ... ... ... күміс сөз жақсысы”,-дейді көркем ойдың кемеңгері Абай ажарлы сөз,
асыл өлең ... Жан - ... ... іші ... сырты күміс өлең сөз
тіршілігі… Ақындық қасиет, ақындық ... ... ... алқынбай,
аптықпай, өз тірлігін, өз тынысын жалғай береді екен-ау. Өлең - ақыл суаты
мен сезім ... ... ... (2): ... біздер, өткен ғасырдың сонау қырқыншы жылдары ... ... ақ ... ... ... шарқ ... ал бүгінде
Алатаудан да асқақ мұзарт шыңдарға қарай қанаты талмастан биіктен-биікке
самғаумен келе жатқан ... ... ... ... ... ... ой ... Жалаң аяқ, жалаң бас балалық шақ!
Балғын жылдар! Сағынып жаям құшақ.
Ақ шыбықты ат ... ... бала ... ғой ... ... тұтып, еркелеп, жанайсың да,
Ақ шашымды сипайсың, аяйсың ба?!
«Осы қалай төзген,-деп,-талай сынға!,
қырық беске қызғана қарайсың ба?!
Кел, «Волгаға» міне ғой... ... ... кеп ... ... ... ... жасында әкеден, он үш жасында шешеден айырылды. Әке
қайымына кенеле ... ана ... ... қалды. Әке мен шеше
жақсылықтары жайында өзіндей аз жазған жазушы ... ... ... ... ... ... қанша қиындық көрсе де мойымаған. Тағдыр
тәлкегіне төзу үшін тек ... ... ғана ... өзгелер жайын да ойлай
білу керек екенін түсінді. Дүниеге ... ... ... ... кей ... ... парықсыздығына, ұлылардың ұрпақтарының ата-
ана өнегесінен өндіре сөйлеп - ... ... - ... ... ... : ... ... өзге ұйқы кімді?
Түн бақтың, күзетші етіп кірпігіңді.
Балбырап бесігімде уілдесем,
Күлімдеп, қабағыңа күлкі ... ізгі ... ақ ... ... ... ... мол құлағыма қазақ жырын,
Жырлар деп жан тебіренте жақсы күнді.
Ойға алсам өкінемін дүркін-дүркін.
Көрмедің, көрмедің-ау, әттең шіркін,
Санатқа ... сары ... боп ... әкеп бір күн. ... (2): Ауыл ... соң ... училище қабырғасында
мұғалімдік мұратын жани бастағанда соғыс өрті лап етті. Он ... ... өз ... ... ... ... ... ойды ауырлатты қатал күн.
Жас болса да, тебіренбей жатар кім?
Жас иыққа бар тағдыры Отанның
Түсті ... мен де ... ... еді ... ... ... ... өкшемізді алдырдық.
Төзбегенде шар болат, біз шыдадық
Өзіміздің күшті сонда сынадық! («Менің жастық жылдарым»)
Жүргізуші(1): Соғыста қаза тапқан досын жырлау ... ... ... да
өлеңге айналдырды.
Ақын:
Екеуміз түйдей құрдас ек,
Екеуміз сырлас, мұңдас ек.
Жұлдызды туған бала еді,
Ақындай албырт жан еді,
Жаңа өмір сүйген жары ... – адал ары ... неге ... ма ... ... енді есікті,
Қақпайды енді есікті,
Мәңгілік досым кешікті.
Жүргізуші (1) : Сегіз жылға жуық уақыт әскер ... ... ... Әдеби
талабының, ақындық талантының арқасында ғана ... ... 1948 жылы елге ... ... ... - ... шыққан ақын.
Сондықтан болар, ол жалындап жанып тұрады: сөзі оқтың тіліндей шолақ, ойын
шорт үзіп келте ... ... ... ... ... ... ... кейінгі
жылдары Мұзафар жас ақындарымыздың алдыңғы буынына келіп ... ... ... - ... ... ең ... ... соңғы ән” орындалады. Әні: Ә.Бейсеуовтікі.
Сөзі: М.Әлімбаевтікі.
Жүргізуші (2): 1948-1956 жылдар аралығында “Пионер” ... ... ... ... ... талап-тұлпарын қамшылап,
қамқорлады. 1956-1958 жылдарда “Қазақ әдебиеті” газетінде басшылық бедерін
қалдырады.
Жүргізуші (1): ... ... әрі ... ... ... ... тілін сындырып-ұстартатын, туған тілімізге деген құрмет-
құштарлығын арттыратын тәрбиелік бір басылым - құрал керегі ... ... ... ... ... 1958 жылы қолы ... ... шілдеде
дүниеге келген «Балдырған» балалар журналы республика ... ... буын ... ... ... ... базары мен ажарына, киелі сөз
өнері бастауларына баулитын байыпты - ұқыпты бағбанына, ... ... ... ... ... ... ... басылымының
өзгелерге ойыншықтай оңай көрінетін ауыр жүгін жазушы Мұзафар Әлімбай ширек
ғасырдан астам уақыт ... ... ... ... ... редакторлық етті.
Жүргізуші (2): Соғыстан кешігіп келген солдат әдебиеттің бейбіт майданына
да ... ... ... ... 29 жасында жарық көрді, құралыптас-
құрдастарының бірқатары баяғыда-ақ ... ... ... болып
үлгерген-ді. Алайда аз ұйықтап, азапты көбірек шексең, ... ... ... ... ... Бүгінде әдебиеттің әр түрлі ... ... ... ... ... ... эссе, очерк, естелік,
ән өлеңдері) 50 төл туындының авторы. Абай ... ... ... жылы ... әпке» атты балалар жинағы үшін алды.
Жүргізуші (1): М.Әлімбайдың “Ана” деген тұңғыш өлеңі 1939 жылы ... ту” ... ... Ал ... ... ... ... деген
атпен 1952 жылы жарық көрді. Одан кейінгі лирикалық және азаматтық әуенге
жазылған "Құрбыма” (1954), ... ... ... “Жүрек лүпілі”,
“Өшпес от” жинақтары шықты. “Менің Қазақстаным”, ... ... - ... ... ... – осы жанрды дамытуға қосылған
елеулі туынды.
Мұзафар Әлімбай поэтикасының үш тағанды тірегі іспетті ... «Ту ... және ... ... ... – қаһармандық дастандары
дүниеге келген тұсында қазақ поэзиясының ортақ жаңалық-жеңісі болды.
“Естай-Хорлан” поэмасының «Уәде» бөлімінен үзінді оқу үшін қыз бен ұл ... ... Міне ... ... тұр оң ... ... ақын ... да!
Жақ ашпай жапырақтай қалтырайды,
Тәңірім тілін байлап, қорлады ма?
«Жақындасам қорқамын, жанам ба? – ... ... ... оң ... ... ма?» - ... жоқ әлгі сөздің жаттағанның,
Білмеді алға қарай аттағанын.
Естай: Өзіңе көрімдігім – ... ... ... таппағанын.
Хорлан: Тыныш ем, тымық көлдей ... ... ем, ... өрт қып ... ... ... жас балаша,
Есітіп өлеңіңді қорқып кеттім...
Автор: Серінің кеудесіне басын сүйеп,
«Құдайым ... ... ... иед? ... ... ... қыз,-
Қай күні ғашық жүрек ашық сүйед?!»
Өрт құшақ... бастан кешкен өзіміздің,
Бұндайда ... не ... ... ... ат жоқ ... ... жүзік өзі қыздың.
Шыдатар жалын жастық буы нағып?
Отты ағын бойды қулап шымырланып.
Хорланы құшағында Естай сері
Кетер ме ... ... ... түн – жазылған түн маңдайына,
Бұйырды тілдің балы таңдайына.
Тырп етпес, төнсе қылыш төбесінен,
Қарамас келер күннің қандайына.
Естай: Қол ...... ... ... ... Ақ ... Алла ... жолымызды!
Мен – дағы осы арадан табылайын.
Автор: ... көк ... боз ... бір ... ... ... шала ... алаңдады
Көркіне бір-бірінің көз қана алмай.
Көңіл мас, көз ... бұл ... ... ұқсады таң.
Айрылған аспанынан ай сияқты
Сытылып Хорлан шықты құшағынан...
Жүргізуші (2): Қараңыздар, “Елдіктің еңсесі” дастаны -Абылайды, ... - ... ... ... ... ақын әлгі ... ... саяхат жасаса, “Құрбымның күнделігі”, “Құрыш қазақ”, “Ту
тіккен”, т.б, лирикалық, философиялық поэмалары ... ... ... оралып, өз замандастарының еңбегі мен ерлігі, сол еңбек пен ерліктің
жемісі мен жеңісін жырға қосады. Отан ... ... ... ... ... ... көтеруге қосқан бұл үлес сөз жоқ елеулі
еңбек.
“Біздің Қазақстан” әні орындалады:Әні: Ғ.Тамендаровтікі.
Өлеңі: ... (2): Бар ... ... ... ... ... “Менің
Қазақстаным” атты лирикалық-философиялық поэманы айрықша ... атар ... өзі - ... ел ... ... ... “Мұзаға мұзарты” деп жүргендері
де осы толғау шығар. Оның барлық ақындық қуатын ... ... ... ... - ... поэзиясының мәңгілік тақырыбы, алтын қазығы, тіпті мұзарт
биігі екені де рас.
Мұзафар өлең арнасы ел өмірі өзенінен ... ... ... ... ... Отан-ана,
Есімім сенен бөлек атала ма?
Алдыңда парызымды өтеп келем,
Өтсем де ... боп ... күн ... ... ... өмір бойы ... ... әр сөзімді өле-өлгенше,
Соғамын сәнді сарай асыл тастан.
Жүргізуші (2): Ақиық ақын ... ... - ... ... ... шыр айналған тұтқындағы ақ тиін іспеттес ойнақы сөздің емес, сезгені,
түйгені мол ойдың ақыны. ... те ... көп ... көп ... көп
ойланатын бейнетқор да еңбекқор ақын Мұзафар Әлімбай…”деп сүйсінеді. ... ... ... қаһарман Бауыржан Момышұлының, ел ағасы Димаш
Ахметұлының, көркемсөз ... ... ... пен ... ... ақын ... Қалижан Бекхожин, Әбу Сәрсенбаев, Әбділдә Тәжібаев,
Дихан Әбілевтердің, көптеген өзі тұрғылас таланттардың ... ... ... (1): М.Әлімбайдың сан алуан ... ... ... ... ... да, яки ... лирикасы мен эпикасы, бәрі-бәрі бір ұлы
арнаға сарқып құйылып жатады. “Абайды ... ... ... ... ... ақындық атасы - Абайдың бір ғана қарасөздерінің ... ... ... ... ... Абайдың ауылы туралы жазса да, туған
жер туралы тебіренсе де, қыз бен ... ... ... ... да,
алыста қалған ауыр күндердің сұрапыл суреттерін салса да - ... ... ... ақын ... ... ... ... бала болғым келеді,
Бала болғым келеді.
Бала болып қала бергім ... ... ... өлеңдерін жаттап өспеген қазақ баласы, сірә, сирек болар.
Мұзафар Әлімбай - азамат ақын ғана ... әрі ... ... ... ... бай, шұрайлы саласы - балалар әдебиетінің меншігінде.
Қазақ балалар әдебиетінде Мұзафар Әлімбайдың ... биік ... ... ... көлемі, тақырыбы және жанрдың байтақ ... ... ... ... ... ... ... (1): Балажүректілік, болмыс атаулыны балаша қабылдап, балаша сүю
немесе балаша ұнатпау ... ... ... ... бағалы қасиеттерін
меңгерген М.Әлімбай өмір бойы ... ... қана ... ... ... Оған ... күнделігіндегі» кішкентай достары ... ... ... ... «Бала біткен шетінен туасы ... куә. ... ол ... ... тән ... ... ... туралы 16 ережені жаңғақша шағып, тізіп, түсіндіріп ... (1): ... ... үй болу ... ... ... тулағыш», тағы
басқа ел арасына тарап кеткен Мұзафар ... күн ... ... ... ... ... татқан бар, қазақтың дәмі атқан бар
✓ Жамандамаса, жаудың іші кебеді
✓ Кемпарық жарытпайды ел танып
✓ Алаш баласының аянкес болуға хақысы ... ... ... ... болашақ үшін қауіпті
✓ Тастанды – ертеңгі қастанды
... ... ... жыртпа
✓ Кітаптан аяған пұл құтаймайды
тағы басқа мұндай афоризмдердің ұзын-саны қазір үш мыңнан асып ... (2): ... ... - сан ... талант. Ол көркем шығарма
жазумен ғана шектелмей, зерттеу, ізденіс жұмыстарымен де ... ... ... ... де әр ... ... келеді. Өзіне
дейінгі, өзі қатарлы және ... ... ... шығармашылық
шеберлігіне тереңдеп үңілу, ол туралы ойларын ортаға салу, халық ауыз
әдебиетіндегі, ... ... сөз ... мен шешендік
өнерді, нақыл сөздерді, мақал мен мәтелдерді жан-жақты талдау, өзгелерге
өнеге ету, ... ... шет ... ... ... сөз оралымдарын
қазақша сөйлету - осының бәрі Мұзағамыздың ұзақ ... ... ... ... куәсі болып табылады.
Жүргізуші (1): М.Әлімбай естелік, эсселері арқылы өз оқырманымен бірге ұлы
Мұхтар ... ... ... ... ... ... Сәбит Мұқановпен
Солтүстік Қазақстанда болады, Мәскеуге сапар шегеді. ... ... ... ... ... ... күнделікті өмірлерінен хабардар болып, өз
бойына дарытарлық талай әрекеттеріне сүйсініп отырады. Мұзатаң естелігі
арқылы ... ... ... ... ... ақын Қасым
Аманжоловтың, алыптар тобындағы Ғабит Мүсірепов пен ... ... ... ... қасиеттерінің тағы бір қырларымен
танысамыз. Жұбан Молдағалиев пен Әзілхан ... ... сөз ... де ... әр ... шығармашылық та, адами даралықтарын
айқын саралап отырады. Ақын ағамыз құрбылары мен ... ... да ... ... ... ... Ғафу Қайырбеков, Тұманбай Молдағалиев
туралы ойлары да ақиқаттың ауылынан табылып отырады. Мұнда да ... ... ... ... ... ... салмалығы сияқты дәл де айқын
пікір қозғалады. ... ... ... Шәкен, ән мен сөздің еркесі
Естай, Иса, тағы басқа ... ... ... мен ... ... деректер, мәліметтер, ойлы пікірлер бар.
“Арманым” әні орындалады. Әні: Ш.Қалдаяқовтікі. Өлеңі: ... ... ... ... ... ... ... елші етіп
Ал елшілер келеді ғой Тіріге
Тауыспаған өмір жолын өлшетіп.
Ұлылардың алды деген оңай ... ... ... ... ... Пушкин тауына
Өз атымнан емес, өзге орайда.
Оған әсте ... да ойым ... ... боп ... ... ... ... де
Маған мойнын бұратындай қалайда. («Пушкинге»)
Жүргізуші (2): Мұзафар Әлімбай 85 шақты ақынның туындысын ... ... ... Олардың ішінде Пушкин, Петефи, Лермонтов, Сағди, ... ... ... ... ... ... ... тағы
басқалар бар. Егер әр халықта бір-бір классик ақын ... ... ... ... ... ... ... қоссақ, онда қазақ оқырмандарына
таныстырған ақындар саны 150-ге жетеді екен. ... әрі ... ... ... қаламгердің “666 нақылдан” бастап “Маржан сөзге” дейінгі
аудармалық еңбектер шоғырының өзі - бөлек тараулы әңгіме.
Жүргізуші (1): ... ... ... ... ... ... ... жанын зерек түсінушілігі, парасаттылығы ұштасып
тоғысқан тарлан ... ... ... одан әрі құлашын кеңге жазып,
ойдың кенін қазып, сөз миуасын теріп, елі-жұртын поэзияның кәусар ... ... ... әні ... ... ... М.Әлімбаевтікі
Жүргізуші (2): Тұлымшақты қыз күнінен білетін Шапау Сүлейменқызымен ... ... ... жар ... - ... әке тәрбиесін ұлдары Арнұр,
Жаннұр, Баламерге, ақылман ата ... ... Ая, ... ... ... Балнұрға сіңіріп, көпке шашқан шапағатты сәулесінің шалқыған
нұрына өз шаңырағы мен енші бөлген отауларын бөлеп ... О, ... ... ... ... ... құдайымнан...
Деуші еді ақсақалдар (рас екен),
Ақындар арылмайды уайымнан»
Біреудің шаттығынан мұңым ... да ... ... ... ... ... Ел ... бірінен де бірін қымбат.
(«Ақындар арылмайды уайымнан»)
Жүргізуші: Бұл жүрегіндегі жылы сезімдері көңілдегі ... ... ... ... болып төгілген ақынның ойшыл, ... ... бір ғана ... (1): ... ... ... ... поэзиясының құнарлы
топырағына қаққан қазығы нық, нығыз. Сондықтан оның діңі ... Ғали ... ... қарағай
Қарасам, көкке тірелген .
Қалай тұр десем құламай,
Тамырын терең жіберген»-
дегені ... биік ... ... (2): ... ... Әлімбай - тұйыққа тірер таяз ойдың емес,
тұңғиыққа жетелер терең ойдың, нақыштап айта білгенін айшықтап жаза ... ... ... (1) : ... ... - ... ... сайын ойлары көктей түсетін,
жылдар озған ... ... ... ... ... ... ел аспанға көптеп ілген,
Ағалар қайдасыңдар көп көрінген,
Сан жылдар қия шетке ұзап кетіп,
Оралдым ... дос ... ... ... бұла ... кінә ... шүбә кімге,
Сексенге жылдам кіріп барасыңдар,
Мұзата! Тым асығыс, бұларың не!?
Мұзата! Кетермісің айға да ұшып,
Барасың жылдан жылға қайрат қысып.
Қасына шақырғандай “Ақмаңдайлың”,
Бір ... тағы да тұр ... ... ... ілесі бар,
Жігітсің көш-керуен үлесі бар,
Батырсың аш бөрілер ауыз салмас,
Ақынсың уәлі сөз ... бар. ... ... ... балалық
Тапқырлар мен көңілділердің жарыс-ойыны
Ойынның барысы: Балалар екі топқа бөлінеді. Әр топ ... ат ... ... мен ... ... ... ... топтарын таныстыру үшін 2 минут уақыт беріледі. Ойыншылардың
мақсаты татулық пен тапқырлық танытып көп ұпай жинап ... ... ... шара ... ... ... басталады.
Жүргізуші бала: Сәлеметсіңдер ме, балалар! Осы әнұранның өлеңін ... ... ... ... ... қыз: Бүгін біз әнұранның авторы Мұзафар Әлімбаевтың шығармашылығы
бойынша жарыс-ойынымызды бастаймыз. Мұзафар Әлімбай аталарың сонау қырқыншы
жылдардан осы қазірге дейін ... ... ... тынымсыз еңбек етіп,
бал татыған шырын шығармаларымен бүлдіршіндерді сусындатып келе жатқан
ақын. Өздерің сияқты ... жас ... өз ... ... ... ... Ендеше, бүгін біз де осы бастаудан мейіріміз ... ... әні ... Әнін ... ... ... ... Балалар, «Балдәурен, шіркін балалық» атты ақын атамыздың
шығармашылығына арналған жарыс-ойынымызды ... ... ... ... сөз» ... берсек.
Балалар өз еріктеріне қарай ақынның кез-келген төрт өлеңін жатқа оқиды.
Жүргізуші қыз: Енді ... ... ... ... ... бастайық.Әрбір бала өз тобына көп ұпай жинау үшін менің
сұрақтарыма ойланып, дұрыс жауап беруге тырысады.
Бірінші топ атамыздың аңдарға байланысты нақыл сөздерін , ... ... ... ... ... ... айтады.
Құстар:
• Қазым, қазым, қаңқылда,
Суда жүзіп, салқында.
• Балық ілгіш шағала,
Көк теңізді жағала.
• Жарғақ қанат жарғанат,
Қалбалақ та ... Хат ... ... ... ел алсын!
• Түйе құсты кем көрме,
Аттан озар желгенде.
Аңдар:
• Аю-туа бал құмар,
Тәттіні іздеп қаңғырар.
• Ұрланып кеп ... ... Май ... Борсық-
Қампиған торсық.
• Бұлан –орман тұрғыны,
Қораңа келер бір күні.
Нақыл сөздер жарысы осылай жалғаса береді.
ІІ. ... ... ... ... үлгі-өнегеге бай салт-дәстүрі өте көп. Олар
халқымыздың ғасырлар бойғы тұрмыс-тіршілігін ... ... оны ... мұра етіп ... М.Әлімбай аталарың халық аузынан ... ... ... ой ... ... түйіндеген төл мәтелдері дерлік
туындылары мақал-мәтелдері өте көп. ... мен ... ... ... бір ... ғана ... ал сендер оны ары қарай
жалғастырып, екінші жұбын ... ... Ал, ... кім ... ... төл ... Түзу болса өз ісің-
Қисықтардың тезісің.
➢ Көп сөйлеген мылжың емес,
Көкіп ... ... ... ... ... жеміс бұтақта,
Құттың құты кітапта.
➢ Отауың тар болса да,
Отаның кең болсын.
➢ Жалқау аға, жасық іні.
Жасытады асылыңды.
ІІІ. Жұмбақ ... ... ... ... Бұл жолы да ... ... көрсеттіңдер. Ал енді мен сендермен жұмбақ жарысын өткіземін.
Ендігі кезек жұмбақтардыкі. Барлығың ... ... ... ... ... ... ... бетінде көшкен тау. (Айсберг)
Түйістіреді көзіңді көзіңе,
Жолықтырады өзіңді-өзіңе. (Айна)
Ешкім ілмеген шымылдық,
Көкжиекте көлбейді.
Бүктеуіңе көнбейді,
Сипауға да келмейді. (Сағым)
Төңкерілмейтін күбі,
Көтерілмейтін ... ... ... ... ... ... ... өтеді
Қарық қып қауымды (Ошақ пен қазан)
Жауып алсам қақпамды,
Орнатамын ақпанды.
Ашық қойсам қақпамды,
Дей бер ... боп ... ... ұзын ... ... жан бар ма?
Ілби басқан ыбылжып,
Ұшына шықпас жалғанда. (Жол)
Жұмбақтар шешіледі
ІV. Жаңылтпаштар сайысы.
Жүргізуші бала: Ендігі кезекті жаңылтпаштар айтысына ... ... ... ... ... ... ... қайталай қойыңдар!
Жаңылтпаштар жарысы:
Сең сел емес,
Сел сең емес,
Мен сен емес,
Сен мен емес.
Шағай
Ағай,
Жанат ағайға:
Келгенің жай ма?-десе,
Жанат ағай
Шағай ... жаңа Ай ... ... ... үш жебе ... де үшкір, ұшқыр деп алдым.
Шұңғыл шұңқыр,
Шұңқыр шұңғыл.
Іске тіл ... ... іс ... ... бие ... саба ... ... сары қымызды
Бабында ұстайды.
Жүргізуші бала: Балалар, өздеріңе аты мәлім ағаларың Т.Байқадамовтың әніне
жазылған, ақын ... ... ... ” әнін қабыл алыңдар.
М. Әлімбаевтың «Кел билейік» өлеңіне жазылған, Т.Байқадамовтың әні
орындалады.
V. Ойын.
Жүргізуші қыз: Достар, ... ... ... ... қайсыларың епті,
тапқыр әрі жылдам екенсіңдер. Енді соны сынап көрейік. Ендеше, “Ойыншылар”
жарысын бастаймыз!
Ойын басталады
Ұшты, ұшты (Халық ойыны ... ... ... ... ұшты.
Ұшты, ұшты:
Шіркей ұшты.
Ұшты, ұшты:
Шәркей ұшты.
Ұшты, ұшты:
Бұлбұл ұшты.
Ұшты, ұшты:
Шылбыр ұшты.
Ұшты, ұшты:
Мылтық ұшты.
Ұшты, ұшты:
Бүркіт ұшты.
Ұшты, ұшты:
Шымшық ұшты.
Ұшты, ұшты:
Ұршық ұшты.
Ойынды ақын ... ... ... ... жалғастыра беруге болады.
VІ. Қарама-қарсы сөздер.
Жүргізуші: Балалар, сендер өте көп біледі екенсіңдер. ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы қызық сөздердікі.
Ыстықта туып та,
Шыдаймыз суыққа.
Ащы терім ... өсті ... үшін ... ... ... алғыс ал!
Ақылсыздар ұқпайды:
Аққа қара жұқпайды.
Құштар жандар өмірге
Бас имейді өлімге.
Еңбекшіл болсаң ерінбе,
Ауырдың өзін жеңіл де.
Қорқақты батырға санама,
Жаманды жақынға ... ... ... қыз: ... - ... бір түрі. Көбінесе өлеңмен жазылады.
Әуелі жұмбақтаған сөзді табу қажет, содан соң әлгі табылған ... бір ... әріп ... ... алып ... арқылы жаңа сөздер құрауға болады.
Логогриф ерте заманнан ... Оны ... ... ... ... де ... Мысалы,
Бойыңдағы нәріңмін,
Анық айтсаң-жаныңмын.
Бұның шешімі “Қан”. Одан әрі :
Қоссаң дауыссыз дыбыспын,
Дастарханнан табылдым- деп жұмбақтайды. Балалар, өте ... пе? ... ... ... Шешеміз
Мені жұтсаң,
Қуанып,
Тыныс алып тұрасың.
Қоссаң алдан бір әріп,
Маған суды ... ... ... оған ... ... ... дыбыс жалғасаң,
Сыныпта оқу сағаты (Саба-сабақ)
Өнеге жайын толғасаң,
Сол сөзді еске аласың,
Бір әріп ... ... ... табасың. (Үлгі-сүлгі)
Бастаушы: Осымен Мұзафар атамыздың шығармашылығына арналған сайысымыз
аяқталуға ... Ал, ... ... ... қоштасатын сәт туды. Бәрің
шеттеріңнен ... ... ... ... ... ақын-жазушы
аталарымыздың өздеріңе арналған кітаптарын көп-көп ... ... ... ... ... өсетіндеріңе сенімдіміз!
М.Әлімбайдың әндері бойынша өткізілетін ән кешінің үлгісі
Ән кешін өткізу үшін ... ... ... жөн. Ең ... ... ... кеңесе отырып, кештің ұйымдастыру барысын анықтап ... ... өз ... ... ... ... ... осы
шараға қатысуларын ұйымдастырады. Сонымен қатар фонетекаңыздағы Мұзафар
Әлімбайдың ... ... ... ... немесе таспаға (кассетаға)
жазылған әндері болса іріктеп алыңыз.
Осы ән кешін өткізу арқылы ... ... ... жаңа ... ... ақын ... деген құштарлығын
оятады мүмкін. Бұл жерде,әрине, кітапханашының тапқырлығы, ... ... өз ... ... мен ... ... ... Османовтан)
Түлкі:
Қаңқ, қаңқ, қалың қаз!
Қашсаң, пана табылмас!
Қаздар:
Қулықты қой, қу түлкі,
Аузыңды жап, әрі ... ... ... ... ... қарным аш!
Қаздар:
Атай көрме, аш түлкі,
Балапандар арық, аш.
Түлкі:
Мамыр, мамыр, ... ... бері ... қой, ... сұм ... әлі ... сөзіңді,
Ұстап жеймін, кәне қаш!
Қаздар қашады, түлкі қуалайды. Осы сәтте күшік шыға келеді.
Күшік:
Әуп-әуп, әуп,әуп, аш түлкі,
Қазды күшік алдырмас!
Түлкі:
Арс,арс, ... ... ... ... ... қу шұнақ!
Түлкі:
Маған бұлай үруге
Сенің әлі басың жас!
Күшік:
Әуп, әуп, әуп, әуп, аш түлкі,
Күшті болсаң, кел ... ... ... күшік қуалайды.
Қаздар:
Қаңқ, қаңқ, қалың қаз
Енді саған алдырмас,
Арам ниет аш түлкі,
Бас ... қаш, ... ... ... күшік қаздарды қайтарып алаңға қайта келеді)
Баспалдақ (ойын)
Бізде қызық ойын ... ... ... ... ... аттайық.
Қайырмасы:
Баспалдақты басқанда,
Батыл атта, жасқанба!
Ең әуелі балалар тәрбиешіге қосылып, бұл әнді енді екі рет қайталап
айтып шығады. Содан ... ... бір бала ... екі ... ... ... текпішегіне аттап, ән ырғағымен ... ... ... екі метр, көлденеңі 38 сантиметр, текпішектердің
арасы 20-25 ... болу ... ... ... ... ... аяқтап, қос қолдап,
Біз басайық баспалдақ.
Қызық ойын білеміз,
Паровоз боп жүреміз.
Қайырмасы:
Баспалдақты басқанда,
Батыл атта, жасқанба!
Бір бала басқыштың екі жақ қарғашасына екі аяғын ... ... ... төрт ... ... ... ... өтеді.
Өрт сөндіргіш ағадай
Тосқауылға қарамай.
Мұнараның басына
Тез шығамыз асыға.
Қайырмасы:
Баспалдақты басқанда,
Батыл атта, жасқанба!
Көлбеу ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бұл ойынды М.Әлімбай Ж.Смақовпен бірге жазған.
Театрландырылған қойылымдар
Түлкінің құйрығы неге ұзын?
Қатысушылар: Ертекші, түлкі, қоян
Ертекші:Таңданар нәрсе көп екен:
Бұрында, бұрын, бұрында
Түлкіде құйрық жоқ ... сөз деп те ... мұң боп ... ... көп ... ... ... да,
Аттаса болды қаншама,
Іздері жерде қалыпты,
Сол үшін түлкі налыпты…
…Жап-жасыл ойпаң-ояңда
Жолыққан түлкі қоянға.
Ұп-ұзын ... ... ... ... ... оралғы,
Бөгейді-ақ екен қоянды…
Қырсық деп хақтың сыйлығын
Қарғайды екен ... бұта ... ... ... аңдардың маскасын киген екі бала шығады.
Түлкі тасада тығылып тұрып қоянға тап ... ... ... ... ... жоқ ... ... бар,
Сен кімсің сонша?! Өл де қал!
Жексұрын мына сыңайың:
Құртып-ақ сені тынайын!
Қоян: (жалына)
Қалдыр, жалғыз жанымды!
Сіз-ақ ал осы ... ... ... түлкіге береді. Зорлықшыл түлкі ойланбастан өзіне
жалғап алады)
Ертекші:
Қалыпты қоян сымпиып,
Құйрықтың түбі құнтиып.
Айлакер, жауыз, қу бөтен
Сол күннен бастап түлкі екен,
Болыпты ұзын ... ... ... мен ... ... түлкі, қоян
Ертекші:
Тау мен таста жол жүріп,
Аз ғана емес, мол жүріп,
Талма түсте Түлкекең
Келе жатты болдырып.
Жортып жүрген қоянды
Көре сала ... ... ... ... ... уыс боп ... жиі ... сырттай жылысты,
Құлақ түре, тың тыңдап.
Түлкі: (ыңырсып)
Қоянжан-ау, қоянжан!
Қашқалақтай жортасың?
Дерт қысқан соң ... ... ... ... ... бірге өскен,
Көрші емес пе ек, тоғайдан
Тапқан дәмді бір жескен!!!
Мүшкіл халім!-көрсеңші,
Жатырмын ғой ауырып.
Жақынырақ келсеңші,
Қоштасайық,бауырым!
Қоян: (қулана)
Екі құлақ ... ... ... сұр қоян үн ... ем ... іші ызы-шу:
“Ессіз жүріп, ұшынба,
Түлкі,-дейді,-қызылшыл!…”
Айтшы осы сөз шын ба?
Түлкі: (момақансып)
Үйреншікті жасымнан,
Ғадетімді жасырман:
Ет жемесем екі күн,
Мұң ... ... (екі ... ... ... ... ғой!
Түлкі: (жаны ашып)
Біздің тұқым адал ғой,
Жаман мінез үшін де
Қынжылып-ақ жатырмын.
Бір қораның ішінде
Оп-оңай-ақ шатылдым.
Иісі келіп мұрныма
Жас ет пенен жас қанның,
(Қайдан ... ... ... бас ... ғана ... деп”,-деп,
Құсқа жаным ашыды.
Еңіредім енді кеп,
Төктім ыстық жасымды…
Қоян:
Жемес бұрын, досым-ай,
Ойласаң ғой осылай!
Түлкі: ... ба ... не ... ... сол ... ... да ұмыттым…
Қоян:
Ұмытшақ жаман ғой,
Мен де содан қорқамын.
Сақтық ... ... ... себепті жортамын…
Қалмау үшін күлкіге,
Жоламаймын түлкіге!…
Ертекші:
Алдап соғып “бүлікті”,
Қоян жымға кіріпті
Мұзафар Әлімбаев туралы қанатты сөздер..
Бірнеше буын ... ... ... ... Тоқмағамбетов, Орманов,
Тәжібаев… Молдағалиев, Шаңғытбаев, Әлімбаев, Жармағамбетов, Сейітов,
Мәмбетов сияқты ... ... ... бар. ... ... көп ... ... өсіп келе жатқан тобы.
Қазақ поэзиясының табыскер талаптылары - осылар.
Мұхтар Әуезов
…Сіздің жалпы поэзияңыздан аңғарылатыны: онда ... ... ... ... бар. Сіз халықтың тарихын, тілін де,нақыл сөздерін де
жақсы білесіз, ... ... ... ... ... ... ... әркімге мәлім.
Сіз әлі арыны басылмаған шабыстағы ақынсыз. Бергендеріңізге ризашылық
білдіріп, келешегіңізге әлі де көп-көп үміт артамыз. Сіз ... ... ... жоқсыз. Оны өзіңіз де орынды айтқан секілдісіз:
Ең жақсы өлеңімді,
Мен әлі жазған жоқпын…
Іздеймін керегімді,
Ішінде маздап оттың.
(Ілияс Омаровтың М.Әлімбаевқа жазған хатынан 21 ... 1973 ... ... жинақылық - Мұзафар өлеңдерінің ең басты
қасиеттерінің бірі.
Мұзафар - біздің із-өкшемізді басып келе ... ... ең ... ақын. Оның өзіндік беті бар, қолтаңбасы бар. Әрбір өлеңін жарыққа
шығарарда әрбір сөзі үшін ... ... ... ... ... ақын Мұзафар Әлімбаев өлеңдерінен заманның эпикалық зор тынысы,
мол құлашы сезіледі.
Сырбай Мәуленов
Мұзафар Әлімбаев - ... ... ... ... ... ... тән ... миының зеректігі, асқан төзімділігі мен мүлде
ерінбейтін еңбекқорлығы, уақытының ... ... ... ... ... - бәрі де оның ... ... айтып тұрған жоқ па?”
Ғафу Қайырбеков
Поэзияны, жалпы әдебиетті Мұзафардай бағалап, оны құдіреттің ... ... ... ақынды қаламдас ағалардың арасынан мен әлі кездестіре
қойғаным жоқ. Өз әріптестерінің ... ... ... ... ... ... ... да әлі кездестірген емен.
Мұқағали Мақатаев
Әдебиеттер тізімі
Алтын сандық: Ел аузынан жиналып “Балдырған” журналында жарияланған
ертегілер, ... ... ... ... К.Толыбаев.- Алматы:
Мектеп, 1984.-
184 б.
Әлімбаев М. Ақсерек те көксерек: Тақпақтар, дастандар, ... ... ... ... М. ... ... ... ертегілер,
жұмбақтар,жаңылтпаштар.-Алматы:Жалын,1982.-136 б.сур.
Әлімбаев М. Балдәурен, шіркін, ... ... ... ... дастандар.-Алматы: Жазушы, 1973.-376 б.
Әлімбаев М. Балдырғанның базарлығы. Мектеп пен ... ... ... тыс ... ... ... ... жаңылтпаштар,
жұмбақтар, әңгімелер.-Алматы: Қайнар,1977.- 156 бет,сур.
Әлімбаев М. Биікке, ... ... ... ... ... М. Жауқазын: Дастандар мен өлеңдер.-Алматы:ҚКӘБ, 1959.-100 б.
Әлімбаев М. Жолдар-жылдар: Өлеңдер. - Алматы: Қазмемкөркеммәдеббас,
1964.-184 б.
Әлімбаев М. Жүрек лүпілі: ... мен ... ... ... ... ... М. Екі ... - бір көпір: Өлеңдер, тақпақтар, ... ... ... ... 1992. –102 ... М. Көңіл күнделігінен: Эссе, зерттеулер.-Алматы: Жалын,
1980.-239 бет:портр,
Әлімбаев М. Көңіл күні. Таңдамалы.- ... ... ... М. ... ... ... ... очерктер.-Алматы:
Қайнар,1992.-344 б.
Әлімбаев М. Қалам қайраты: Эсселер, сын ... ... ... М. Қоянның құлағы неге ұзын?: ... ... ... ... ... ... ... М. Құрбыма: Өлеңдер.-Алматы Қазмемкөркәдеббаспасы, 1954.-43
б.
Әлімбаев М. ... ... ... ... ... ... М. Менің ойыншығым.- Алматы: ҚКӘБ, 1953.-
8 б.
Әлімбаев М. Өмір. Өнер. Өнерпаз: Эссе, ... ... 1990. - 459 ... М. ... сөз - ... ... - Алматы: Қазақстан, 1967.-
167 б.
Әлімбаев М. Өскеніңді ел көрсін: Өлеңдер, жұмбақтар, жаңылтпаштар.-
Алматы: Мектеп, 1989.-78 ... М. ... от. ... мен өлеңдер. - Алматы: Жазушы, 1969.-112
б.
Әлімбаев М. Сен дегенде: Өлеңдер, ... ... ... 223 б.
Әлімбаев М. Сүймеген жүрек семеді: Өлеңдер, балладалар, нақылдар. -
Алматы:Жазушы,1982.- 228 ... М. ... 2 ... ... ... ... Өлеңдер.1983.-384 бет. Портр.; 21 см
Т.2 Дастандар. Балладалар. Аңыз-ертегілер
Әлімбаев М. Тәрбие туралы әңгімелер. - ... ... ... ... М. Толқыннан толқын туады: ... ... ... ... ... эссе, естеліктер.-Алматы: Қазақ
университеті, 1992.-245 б.
Әлімбаев М. Ту ... ... мен ... ... ... М. Халық - ғажап тәлімгер- Алматы: Рауан, 1994.-144 б.
Әлімбаев М. Хас батыр ... ... ... ... ... М. ... ... Екі томдық.- Алматы: Санат,1997.-
624бет: портр
Т.1: Лирика: Дастандар: Аңыздар
Т.2: Лирика: Аңыздар:Балладалар:Өлеңдер
Әлімбаев М. Өмірім-өлеңім // ... ... ... ... ... 1983.- ... Ш. ... Әлімбаев.- Кітапта: Ахметов Ш. Қазақ Совет балалар
әдебиеті: Жоғары оқу орындары мен педучилище студенттеріне арналған ... ... 1976.- ... Б. Бүлдіршін күнмен бір күлсін: [Балалар ақыны М.Әлімбаев
туралы] // Сарбалаев Б. Өткірдің жүзі.-Алматы: Жазушы, 1992.- Б. 176-188
Мәуленов С. ... ... ... ... ... // ... ... мен жыр.- Алматы: Жалын, 1991.- Б. 221-230
Әбілев Д. Өлең сөз патшасының жауынгері // Қазақ әдебиеті.- 1993.- 29
қазан.- Б.3
Әлімбай М. ... ... ... қақпас болар: [Жазушымен сұхбат. Әңг.
Н.Жұмаханұлы] // Қазақ әдебиеті.-2001.- 23 наурыз.- 7 ... Ә. ... ... ... ... ... жазушысы, ақын
М.Әлімбай 75 жаста] // Ұлан.- 1998.-27 қазан.-Б.2
Бәткеева Б. ... ... ... ... ... М.Әлімбаевтың
лирикасындағы елдік рух туралы] // Қазақ тілі мен әдебиеті.- 1997.-№ 1-2.-
Б.94-100
Достықтың төл ... - ұлы ... ... сөз ... ... ... біртуар перзенті Мұзафар Әлімбаймен әңгіме] //
Жас алаш.- 1999.- 8 мамыр.- Б. 3
Жыр шашу: Ақын Мұзафар Әлімбаев туралы // ... ... ... З. Аға буынның өкілі: [Жазушы М.Әлімбай туралы] // ... ... Ж. ... ... // Жас ... қазан.- Б.3
Қыдырбеков Ғ. Сарабдал сөз сардары. - Егем. Қазақстан.-1993.-29 қазан.-
Б.5
Марқасқа ... ... ... 70 жаста] // Алматы ақшамы.-1993.-
27 қазан.- Б.3
Молдағалиев Т. Қаламы қолынан түспейтін ақын // Қазақ әдебиеті.-1993.-
29 қазан.- Б.2
Мырзалиев Қ., Бөкен А. ... ... ойға - суат // ... ... 29 ... Б. ... С. ... қырлы өнерпаз // Жас алаш.-1993.-30 қазан.- Б. 4
Өмір деген кеңістікте ... ... ... біз де ... шырылдап…:
Ақын, аудармашы, зерттеуші М.Әлімбаев 70 жаста // Халық ... ... Б. ... Б. ... ... Мұзарттар: [Қазақстанның халық жазушысы, Қаз.
Мемл. Сыйлығының лауреаты, көрнекті ақын М.Әлімбаев ... // ... ... ... Г. ... ... ... [Қазақстан халық жазушысы
Мұзафар Әлімбай 75 жаста] // Алматы ақшамы.-1998.-30 қазан.- Б. 6
Тәуірбай Қ. Сөз серкесі: ... ... // ... ... ... Мұзата: 1-4 класс оқушыларына арналған әңгіме / ҚМРБК,
Құраст. Оралғазина А. - Алматы, 1993.- 10 б.
Мұзафар Әлімбаев: ... ... хат: / ... Базарбаева М.
-Алматы,1977.-10 б.
Мұзафар Әлімбаев: Методикалық ұсыныс /ҚМРБК, Құраст. ... ... 1983.-10 б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақтамберді жыраудың өмірі жайлы деректер17 бет
Ақын, ағартушы Абай Құнанбаев26 бет
Бұқар жырау4 бет
Бұқар жырау (1668-1781)7 бет
Зар - заман ақындары5 бет
Иса Байзақов өмір өрнектері7 бет
Махамбет Өтемісұлы (1803 - 1846)5 бет
Махамбет Өтемісұлы15 бет
Махамбет Өтемісұлы жайында12 бет
Махамбет Өтемісұлы өмірбаяны3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь