Тыныс алу патофизиологиясы

Тыныс алу туралы жалпы түсінік.
Тыныс алу жүйесі

Тыныс алудың маңызы. Тыныс алу жүйесі өте маңызды.газ алмасу қызметін атқарады, ал газ алмасусыз тіршілік ету мүмкін емес. Организм мен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуымен байланысты жүретін газ алмасу процесі тыныс алу деп аталады. Оттек органикалық заттарды тотықтыруға және ыдыратуға керек, осы кезде энергия бөлініп, көмірқышқыл газы мен су түзіледі. Бұл энергия организмнің тіршілік әрекетінің барлық процестеріне жұмсалады. Оттектің ұлпаға түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуы қан арқылы қамтамасыз етіледі. Қан мен атмосфералық ауа арасындағы газ алмасу тыныс алу мүшелерінде жүреді.
Тыныс алу мүшелерінің құрылысы. Тыныс алу мүшелеріне мұрын қуысы, аңқа (носоглотка), көмей (көмекей), кеңірдек және бронхылар жатады. Бұлар.ауа тасымалдайтын жолдар. Сонымен қатар өкпе жатады. Өкпеде газ алмасу жүреді.
Танау арқылы ауа сүйек.шеміршек қалқасы арқылы екі бөлікке бөлінетін мұрын қуысына түседі. Әрбір бөлікте.қалқада мұрын қуысының ішкі бетін ұлғайтатын үш мұрын қалқаны орналасады. Ол тербелмелі эпителийлі сілемейлі қабықпен жабылған және көп қан тамырлары бар. Тамырлармен аққан қан дем алған ауаны дене температурасына дейін жылытады. Сілемейлі қабық бөлетін сілемей ауаны ылғалдайды және шаң.тозаң мен микроорганизмдерді тұтып қалады.
Сілемейде тұтылған микробтарды лейкоциттер фагоцитоздайды, содан кейін эпителий кірпікшелері арқылы шаңмен бірге сыртқа шығарылады. Мұрын қуысының сілемейлі қабығында иісті қабылдайтын иіс сезу жүйкелерінің ұшы болады. Мұрын қуысынан жылытылған, ылғалданған және тазартылған ауа аңқа мен жұтқыншақ арқылы көмейге түседі. Жұтылған ас тыныс жолдарына түспеуі үшін көмейге кіреберіс жер шеміршекті көмей қақпашығымен (надгортанник) жабылады.
Көмей ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді. Ауыз қуысындағы мүшелермен бірге көмей дыбыс түзу және айқын сөйлеу қызметін де атқарады.
        
        Тыныс алу туралы жалпы түсінік.
Тыныс алу жүйесі
Тыныс алудың маңызы. Тыныс алу жүйесі өте маңызды-газ алмасу қызметін атқарады, ал газ алмасусыз ... ету ... ... Организм мен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуымен ... ... газ ... ... ... алу деп ... ... органикалық заттарды тотықтыруға және ыдыратуға керек, осы кезде энергия бөлініп, көмірқышқыл газы мен су түзіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... жұмсалады. Оттектің ұлпаға түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуы қан ... ... ... Қан мен атмосфералық ауа арасындағы газ алмасу тыныс алу мүшелерінде жүреді.
Тыныс алу мүшелерінің құрылысы. Тыныс алу мүшелеріне мұрын ... аңқа ... ... ... ... және ... жатады. Бұлар-ауа тасымалдайтын жолдар. Сонымен қатар өкпе жатады. Өкпеде газ алмасу жүреді.
Танау арқылы ауа сүйек-шеміршек қалқасы арқылы екі бөлікке ... ... ... ... ... ... ... қуысының ішкі бетін ұлғайтатын үш мұрын қалқаны орналасады. Ол тербелмелі эпителийлі сілемейлі қабықпен ... және көп қан ... бар. ... ... қан дем ... ... дене температурасына дейін жылытады. Сілемейлі қабық бөлетін сілемей ауаны ылғалдайды және шаң-тозаң мен ... ... ... ... ... ... фагоцитоздайды, содан кейін эпителий кірпікшелері арқылы шаңмен бірге сыртқа шығарылады. Мұрын қуысының ... ... ... ... иіс сезу жүйкелерінің ұшы болады. Мұрын қуысынан жылытылған, ылғалданған және тазартылған ауа аңқа мен жұтқыншақ арқылы көмейге түседі. Жұтылған ас ... ... ... үшін ... кіреберіс жер шеміршекті көмей қақпашығымен (надгортанник) жабылады.
Көмей ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді. Ауыз ... ... ... ... ... түзу және айқын сөйлеу қызметін де атқарады.
Көмей- іші қуыс түтік, ол ... ... ... IV-VI ... ... ... орналасқан. Көмей қабырғасы сіңір, буын және бұлшық еттермен қосылған бірнеше шеміршектен тұрады. Тағамды жұтқанда көмекейге кіреберіс ... ... ... жабылады. Ең ірі шеміршек- мойынның алдыңғы бетіне шығып тұратын қалқанша шеміршегі.
Көмейдің дыбыс сіңірлері мен көмей ... ... ішкі беті ... ... ... қабықпен қапталған. Көмей шеміршектері арасында екі дыбыс сіңірлерін түзетін сілемейлі қабаттар болады. Олардың ... ... ... ... деп ... ... ... тыныс шығарған кезде дыбыс сіңірлерінің тербелісі нәтижесінде ... ... ... түрі мен оның ... ... сіңірлерінің ұзындығына байланысты.
Көмейге ас бөлшектері немесе басқа заттар түскенде, сондай-ақ қабыну процестерінде адам ... де ... дем ... Бұл ... ... әсер етіп, тыныстың төменгі бөлімдеріне зиянды заттардың енуіне кедергі келтіреді. Көмейдің төменгі бөлімі VI-VII мойын омыртқалары ... ... ... ... 9-13 см, ... 15 мм, өңештің алдында орналасқан түтік. Ол кеңірдек қабырғасының қабысып қалуына кедергі келтіретін шеміршекті жартылай сақиналардан ... ... ... ... ... өңешке жанасады да, астың өңешпен еркін жылжуына мүмкіндік береді.
V кеуде омыртқасы деңгейінде ... ... екі ... ... оң және сол жақ ... кіреді, содан кейін өкпеде тармақталып, бронхы ағашын ... Ең ... ... ... ... деп ... да, альвеолармен аяқталады. Кеңірдек пен бронхиола да сілемей бөлетін тербелмелі эпителиймен жабылған. Кірпікшелер сілемей мен микроорганизмдерді жұтқыншаққа бағыттайды да, сонда ... ... мен ... кеуде қуысында орналасқан шымыр, кеуекті жұп мүшелер. Оң жақ өкпе ... ... ... үш ... ал сол жақ өкпе екі ... ... ... сыртқы дөңес бетін қабырғалар қоршайды, ал ішкі, ойыс, жүрек жақ бетінде өкпе қақпасы орналасқан. Өкпе қаңқасы арқылы негізгі бронхылар, өкпе ... ... ... ... мен ... ... ... Өкпенің сыртқы жұқа қабықшамен-екі жапырақшадан тұратын өкпеқаппен (плерва) жабылған. Өкпеқаптың сыртқы жапырақшасы кеуде қуысының ішін астарлайды, ал ішкі жапырақшасы бүкіл ... ... ... ... аз ... ... қуысы бар. Сүйықтық өкпенің тыныс қозғалысы кезінде жапырақшалардың үйкелісін азайтады. Өкпеге кіретін бронхылар тармақталып, бронх ағашын түзеді, бронх бұтақшаларының ... ... ... ... мм, ... 0,06-0,3 мм, ауаға толы өкпе көпіршіктер. Альвеола қабырғасы бір қабатты эпителийден тұрады, сырты капиллярлардың ... ... ... ... мен альвеолалардың жұқа қабырғасы арқылы газ алмасу жүреді. Адам өкпесінде, ... 700 млн ... бар. ... ішкі ... ... ... түзілген жұқа қабыршық қапталған. Осы қабыршаққа байланысты көпіршіктер қабысып қалмайды., тұрақты көлемі сақталады. Қабыршақ микроорганизмдерден де қорғайды, содан кейін өзі ... ... ... ... ... ... газ алмасу. Адам құрамында 21% оттек6 79% азот6 0,03% көмірқышқыл газы бар атмосфералық ауамен тыныс алады. Дем шығарғандағы ауада 16% ... 4,0% ... газы және 79% азот ... Дем ... және дем ... ауа құрамындағы оттек пен көмірқышқыл газының айырашылығы-өкпедегі газ алмасу ... ... ... ... газ ... ... ... жүреді. Өкпе капиллярына түскен вена қанында оттек аз, кқмірқышқыл газы көп. Сондықтан ... ... ... ... ... ал ... газы қаннан өкпе альвеоласына түседі. Өепедегі газ алмасуды сыртқы тыныс алу ... ... ... ... ... де, ... ... емес байланысып, оксигемоглобин түзеді. Вена қаны артерия қанына айналады да, өкпе венасы арқылы жүрекке, одан ... ... ... ... ... ... газы ... ауа тасымалдайтын жол арқылы сыртқа шығарылады.
Ұлпалардағы газ алмасу. Оттекте қаныққан артерия қаны қанайналымның үлкен шеңберімен ... ... ... ... Ұлпаларда оттек, оттек концентрациясы жоғары капиллярлардан ұлпа сұйықтығы арқылы жасушаларға диффузияланады да, тотығу процестерінде қолданылады. Көмірқышқыл газы ұлпа ... ... ұлпа ... арқылы диффузияланады. Ұлпадағы газ алмасуды ішкі тыныс алу дейді.
Артерия қаны вена ... ... қуыс ... ... ... әрі қарай қанайналымның кіші шеңберіне өтеді. Күні бойы адам пайдаланатын оттек пен көмірқышқыл ... ... дене ... және ... ... байланысты өзгеріп отырады.
Тыныс қозғалыстары. Өкпеде бұлшық ет ұлпалары жоқ, сондықтан олар өздігінен жиырыла ... ... алу ... негізінен, қабырғааралық бұлшық ет пен көкеттің жиырылуы арқылы қамтамасыз етіледі. Көкет дегеніміз-кеуде қуысын құрсақ қуысынан бөлетін ... ... ... ет. ... алғанда қабырғааралық бұлшық еттер жиырылып, қабырғаларды көтереді, көкет жайпақ болып, құрсақ қуысындағы ... ... ... ... ... ... ... артып, өкпеқап қуысындағы қысым төмендейді. Осы кезде өкпе кеңейіп, қысым азаяды да, атмосфералық ауа ... ... ... алу іске ... ... алуға бронхылар, кеңірдектің шеміршекаралық бұлшық еттері, омыртқа жотасының бұлшық еттері, иық белдерінің бұлшық еттері, т.б. қатысады.
Тыныс шығарғанда тыныс алу ... ... ... ... басылады, көкет көтеріліп, дөңес болып, кеуде қуысының көлемі кішірейеді. Сонымен қатар өкпе көлемі де ... ... ... ... атмосфералық қысымнан сәл артып, ауа өкпеден шығарылады. Осылай тыныс шығарылады.
Тыныштық күйінде ересек адам минутына 16-18 тыныс алу ... ... алу ... ... ... аңқа ... ... (көмекей), кеңірдек және бронхтар жатады. Бұлар - ауа өткізетін жолдар. Сонымен ... өкпе ... ... газ ... ... ... алу жүйесі өте маңызды - газ алмасу қызметін атқарады, ... ... ету ... ... ... мен ... орта ... оттек түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуымен жүретін газ ... ... ... алу деп аталады. Оттек органикалық заттарды тотықтыруға және ыдыратуға керек, осы кезде энергия бөлініп, ... газы мен су ... Бұл ... ... ... әрекетінің барлық процестеріне жұмсалады.
V кеуде омыртқасы тұсында кеңірдек негізгі екі бронхқа бөлінеді.
Бронхтар оң және сол жақ ... ... ... ... ... ... бронх ағашын түзеді. Ең ұшындағы жіңішке бұтақшалары бронхиола деп аталады.Терминальды(тыныс) алу ... ... ... Олар үзіп ... ... ... ... да, ацинус деп аталады.
Тыныс алу патологиясы
Бүгінгі күні тыныс алу жолдарының ауруларымен сырқаттанатындардың саны көбейгені жасырын ... ... дер ... ... ... дертті асқындырып алмау кез келген кісіге пайдасын тигізері анық. Сол үшін азаматтар өзінің денсаулығына аса мән ... ... ... ... алу ... аурулары әртүрлі болып келеді.Соның ішінде бронхоэктазия ауруына көніл бөлейік. Дертті түрде кеңіген бронхтың қабынуын бронхоэктазия ауруы деп атайды.
Этиология және ... ... ... ... ... ... Оның негізгі себептері созылмалы бронхит,созылмалы пневмония, өкпе туберкулезы және өкпе абсцессі.
Бронхтардың ... ... ... ... әсерінен болады:
1.Іштен туа болатын бронх қабырғасының әлсіздігі.
2.Трофикасы нашарлаған бронх қабыр-ғасы бұлшық еттерінің семіп, ... ... ... ... ... ... және оның түйілуі нәтижесінде оның өткізгіштігіне қарсы кедергінің өсуі.
4.Жөтел кезінде бронх іші қысымының көтерілуі. Бұл факторлардың құрама әсері бара-бара бронх ... ... ... қалыптасуына әкеліп соқтырады. Бронхоэктазға қабынудың қосылуы бронхоэктазия ауруын тудырады.
Клиникасы. Негізгі шағымдар: жөтел, іріңді не кілегей - ... ... қан ... қақырық тукіру, қызу көтерлуі және демікпе. Қақырықты ауру адам түкіреді. Қақырық көбіне ... ... ... ... ... ... ... түнде аурудың тыныш күйінде кеңіген қуыстарға жиналған қақырық, танертең ауру қимылдай бастағанда, ол да қозғалып, бронх ... нерв ... ... ... ... мен ... ... ауру адамның төсектегі белгілі бір қалпында күшейіп отырады. Кеңіген бронхтың дренаж функциясын жақсартатын ... ... ... ... мен ... ... де күшейтеді. Брохоэктаздар он жақ өкпеде болса, қақырық бөліну мен жөтел ауру адам сол жақ бүйіріне жатқанда ... ... ... ... және ... қа-бырғасы тамырларының зақымдануы қан түкірудің себебі болады.Өкпе тканінің белгілі бір көлемінің тыныс алу процесіне қатыспауы демікпе туғызады. Кейінірек ... ... ... ... ... қосылады.
Емдеу принциптері:
1. Қабыну процесін емдеу (антибиотиктер,сульфаниламидтер).
2.Бронхтың дренажды функциясын жақсарту ( позициялық дренаж, ... ... ... ... ... ... оны ... Операция жолымен емдеу ( бронхоэктаз өкпенің бір бөлігінің бойында болса).
Тыныс алу жолының сырқаттары
Сыртқы тыныс алу жүйесінің патофизиологиясы.
Алқыну, асфиксия ... ... алу ... белгілері: алқыну немесе ентігу және патологиялық тыныстардың пайда болуы.
Алқыну -- адамда ауа жетіспеу сезімімен ... ... алу ... ... мен жиілігінің, дем алу мен дем ... ... ... алу ... ... сипатталады. Ол урейлену, қоркыныш, абыржу сезімдерімен қабаттасады.
Алқыну ... ... және жиі ... ... ... және ... тыныс (брадипноэ), үстіртін жиі тыныс (полипноэ немесе тахипноэ), инспирациялық және экспирациялық алқынулар жатады.
Экспирациялык алкынуда дем шығару узақтығы ... ... ұзақ ... Өкпе ... ... мен ... ... (өкпе эмфиземасында) , тыныс алу орталығының қызметі бұзылғанда (асфиксияның 2-ші сатысында), ұсақ бронхтардың спазмы және бітелуінде (бронхты астмада) байқалады.
Инспирациялык алкынуда дем алу ... дем ... ... ... ... ... ... жолдары тарылғанда (күлде, бөгде зат түскенде), байқалады.
Патологиялық тыныстарға (периодикалық немесе үзілісті тыныс) Чейн-Стокс, Биот, Кусмауль тыныстары, агониялық тыныс немесе ... дем ... Бұл ... ... ми ... ... бас ... ішіндегі қысым жоғарылағанда (қан құйылуда, менингиттерде, өспелерде т.с.с.), ұйқы шақыратын немесе наркотикалық заттармен уланғанда пайда ... ... ... ... тыныс алуға қабырға аралық бұлшықеттермен қоса мойын бұлшық еттері қатысады, науқас басын артқа шалқайтып аузымен ауа ... ... ... ... өзгерісі асфиксия кезінде байқалады. Асфиксияда (тұншығуда) қанға оттегінің түсуі тоқталады, қаннан СО2 шығарылмайды. Ол тыныс алу жолдары қысылғанда, ... ... ... ... ... өкпеге сұйықтық жиналғанда (суға тұншыққанда), кеуденің екі жағында пневматоракс дамығанда болады. Асфиксия 3 ... ... ... ... ентігу дамып, организмнің жалпы қозуы, симпатикалық жүйке жүйесінің қозуы байқалады (көздің қарашығы кеңиді, тахикардия, гипертензия, жалпы дірілдеу, еріксіз дәрет пайда ... ... ... ... ... парасимпатикалық жүйке жүйесінің қозуы байқалады (көз қарашығы кішірейеді, брадикардия, гипотензия байқалады).
3-ші сатысында тыныс алу тоқтайды, артериялық қан қысымы, ... ... ... мұны ... ... ... ... қызметі тоқтайды, көз қарашығы кеңиді, рефлекстер шақырылмайды. ... 5-10 ... 4-5 ... ... ... соң ... тыныс алуға ауысып, дем алу мүлдем тоқтайды.
Сыртқы тыныс алу жеткіліксіздігінде организмде гипоксия дамиды, мидың, жүрек бұлшықетінің т.б. ішкі ағзалардың қызметтері ... ... ... алу ... ... қызметтерінің біріккен жеткіліксіздігіне әкеледі.
Фронтит (лат. frons, frontіs -- маңдай және іtіs -- ... -- ... ... ... Ауру ... ... ... микроорганизмдердің маңдай қуысына енуі салдарынан пайда болады. Фронтиттің жедел және созылмалы түрлері болады. Жедел Фронтит ринит, тұмау, ... т.б. ... ... ... ... Бұл ... бастың маңдай тұсы қатты ауырып, адам еңкейгенде ауру сезімі үдей ... ... ... ... ... ... ... Кейде ауру көзге беріліп, көзден жас ағады, адамның иіс сезу қабілеті нашарлайды, қабағы ісініп, ыстығы көтеріледі. Дерт асқынып ... ... ... ... Бұл жағдайда науқастың маңдайы ауырып, саусақпен басқанда ауырсынады. Ауру көздің медиалды ұшына беріліп, адам жарыққа қарай алмайды, көзден жас тоқтамайды. Дене ... ... 38 -- ... ... ... ... біртіндеп түседі. Риноскоптық тексеруден өткізгенде мұрынның ішкі, ортаңғы бөлігінің ісінуі, іріңді жолақтар, полиптер анық көрінеді. ... ... ... ... ... аналгетиктер беріліп, мұрынға нафтизин, галазолин, назифин, назол, т.б. тамшыларын құяды, физиотерапия ... ... ... түрі ... кетсе, антибиотиктер беріледі, егер мұрын қуысының ішінде полиптер ... ... бола ... ... ... жасап, оларды алып тастайды.
БРОНХИТ- бронхтардың жедел және созылмалы кабынуы.
Жедел бронхит
Жедел бронхит-бронхтың ... ... ... жайылма қабынуы (жедел эндобронхит), сирегірек жағдайда бронхтың басқа да қабықтарының қабынуы. Кейде бронх қабығы түгел қабынады.(пан-бронхит).
Жедел ... 2мм ... ұсақ ... ... Бронхиттің негізгі себептері микробтар - пневмококктер, ... ... ... ... ... ... инфекциясымен (гайморит, ринит, тонзиллит)ауыратын адамдар бейім болады. Жедел бронхит механикалық және ... ... ... цемент, әктің шаңы, булар және дәрілер) әсерінен де пайда болады. Оның ішінде кәсіби факторлардың маңызы өте зор. Жедел бронхиттің ... ... ... ... ... (салқын тию, шаршау, темекі және ішімдік) да ролі үлкен.
Патогенезі (басты механизмдері)
* Тыныс жолдарындағы мукоцилиарлық тасымалдың бұзылуы.
* Бронх ... ... ... ... сүзгі, қызуды реттеу және ауаны ылғалдандыру функцияларының бұзылуы.
* Тамырлар өзгерісі (микроциркуляцияның бұзылуы). Нервті трофикалық және функционалдық өзгерістер.
Клиникасы (басты синдромдар).
* ... ... ... ... ... қақырықты жөтел, кеуденің ауруы, везикула тынысының күшеюі, құрғақ сырылдар, ЭТЖ шамалы өсуі, орташа дәрежелі лейкоцитоз, С-реактивті белок, сиал қышқылдары мен ... -2- ... ... ... мада өкпе ... ... Улану синдромы: қызба, қалтырап тоңу, бас ауруы, делсалдық, әлсіздік,
дененің сырқырап ауруы.
* Бронх бітелуі (обструкциясы) ... ... ... ... ... ... ... көбіне демді сыртқа шығарғанда естілетін жайылма құрғақ сырылдар.
* ... ... ... әр дәрежелі демікпе, орташа дәрежелі тахикардия, сыртқы тыныс ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі (төменгі бронхит пен бронхиолитте)
* Созылмалы бронхитқа айналуы (сирек кездеседі)
Емі
Катаральдық бронхитте: ацетилсалицил қышқылы (тамақтан кейін 0,5 ... 3 рет), ... не ... ... ... (тамақтан кейін 0,025 күнге 3) аскорбин қышқылы (тәулігіне 0,3-0,5 рет), ... А ... 1-2 ... күніне 2-3 рет). ... көп ішу ... ... ... шай ... ... қосылған жағдайда (іріңді қақырық), антибактериялық дәрілер беріледі: эритромицин (тәулігіне ... 4 рет), ... ... 4 рет) 5-7 күн ... муколитиктер. Обструктивті белгілері болса 2,4% эуфилиннің 5-10мл венаға егеді
Созылмалы бронхит
Созылмалы бронхит (СБ)- ... ... ... ... басталып, бронх қабырғасының склерозымен аяқталатын бронх тарамдарының жайылма және үдемелі зақымдануы.
СБ этиологиясы
* ... ... ... тарту, ауаның ластануы, кәсіби қызметінің жағымсыз жағдайлары, ... ... ... ... Эндогендік себептер (мұрын-жұтқыншақ қайталама қабынулары, созылмалы инфекция көзі болу, зат алмасудың бұзылуы, тұқым қуалайтын бейімділік-ферменттер ... ... ... ... ... ... ... химиялық және табиғи себептер.
+ Тұқым қуатын бейімділік.
+ Басқа да эндогендік ... ... ... ... ... ... ... гиперплазиясы
+ Кілегейді көп өндіру және оның қасиеттерінің өзгеруі.
+ Кілегей қабықтың қабынуы, оның эпителийінің метаплазия және атрофия ... ... ... және ... функцияларының бұзылуы.
Клиникасы. Клиникалық тұрғыдан созылмалы бронхиттің екі түрі ... ... ... ... және ... бронхит.Функциялық тұрғыдан қарағанда бұл бронхиттің әрқайсысы обструктивті не обструктивсіз ... ... ... ... бронхитта ауру кілегей қақырық тастайды. Іріңді бронхитте ауру ... ... ... ... ... клиникасында бронх өзегі өткізгіштігінің бұзылу белгілері басым болады. ... ... ... ... ... ... Кеуденің ілгері-кейінгі мөлшері кеңіген,
перкуссияда өкпе дыбысында ... ... реңі ... Тыңдағанда - везикула тынысының сыртқа шығару компоненті ұзарған. ... ... та, ... да ... ... тынысты сыртқа шығару кезінде ... ... ... ... ... ... ... өзегі өткізгіштігін сипаттайтын көрсеткіштер /Тиффио-Вотчал индексі, пневмотахометрия ... ... ... ... ... оның асқынуларының белгілері басым болады.
Созылмалы бронхитте болатын асқынулар;
+ Бронхоэктазия ауруы
+ ... Өкпе ... ... ... Өкпе-жүрек әлсіздігі
Емдеу принциптері:
* Қабыну процестерін емдеу ( антибиотиктер,сульфаниламидтер)
* Бронх өзегі өткізгіштігін ... ... және ... ... ... ... қолдану.
* Созылмалы бронхиттің асқынуларын емдеу.
Бронхоэктаз ауруы
Дертті түрде кеңіген бронхтың ... ... ... ... деп ... және ... Бронхоэктазия ауруы екінші ретте дамитын ауру. Оның негізгі себептері ... ... ... өкпе туберкулезі және өкпе абсцессі.
Бронхтардың патологиялық ... ... ... әсерінен болады:
* Іштен туа болатын бронх қабырғасының әлсіздігі.
* Трофикасы нашарлаған ... ... ... ... ... ... тканімен ауысуы.
* Бронх қабырғасың ісінуі, бронхтың деформациялануы және оның түйілуі нәтижесінде оның ... ... ... ... ... ... ... іші қысымының көтерілуі. Бұл факторлардың ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуына әкеліп соқтырады. Бронхоэктазияға қабынудың қосылуы бронхоэктазия ауруын тудырады.
Клиникасы. Негізгі ... ... ... не ... ... кейде қан аралас қақырық түкіру, қызу көтерілуі және демікпе. ... ауру адам ... ... ... ... көбіне ертеңгі мезгілде бөлінеді ("бронхтың ертеңгі тазаруы"). Себебі ... ... ... күйінде кеңіген қуыстарға жиналған қақырық, таңертең ауру ... ... ол да ... ... ... нерв талшықтарын қоздырып, жөтел тудырады. Жөтел мен ... ... ауру ... ... ... бір қалпында күшейіп отырады. Кеңіген бронхтың дренаж функциясын ... ... ... ... жөтел мен қақырық бөлінуді де күшейтеді. Бронхоэктаздар оң жақ өкпеде ... ... ... мен ... ауру адам сол жақ бүйірге жатқанда күшейеді. Бронх қабырғасының жаралануы және ... ... ... ... қан ... себебі болады. Өкпе тканінің белгілі бір ... ... алу ... қатыспауы демікпе туғызады. Кейінірек тыныс функциясының бұзылуына жүрек әлсіздігі қосылады.
Емдеу принциптері:
1.Қабыну ... ... ... ... ... ... ... (позициялық дренаж, бронхоли тиктер, қақырық жүргізетін дәрілер) ... ... ... оны ... ... ... ... (бронхоэктаз өкпенің бір бөлігінің бойында болса).
Шаңды ... ... (ШБ) - ... ... мен ... ... дамуымен ірі дисперсті шаңдардың әсерінен пайда болатын баяу үдемелі эндобронхит. ... ... ... ... жиі ... ... ... тудырады. Бұлар құрамында аз мөлшерде кварцтары бар дөрекі дисперсті шаңдар (цемент, өсімдік, ағаш). Сүлелі эндобронхитті ең ... ... ... ... ... ... ШБ дамуында құрамындағы SiO2 қарағанда шаңның мөлшерінің маңызы зор.
Шаңды ... ... ... ... әсер етеді - темек шегу, қоршаған ортаның ластануы. әртүрлі өндірістік шаңдардың әсерінен шаңды бронхит дамуы мүмкін: көмір, мақта, ұн, дән, ... ... ШБ ... ... ... жатады: шахтерлар, цемент зауытының жұмысшылары, тігінші фабрикаларының, мақтаны тазартатын зауыттар, құрлысшы жұмысшылары және ... ... ... ... ұзақ жыл бойы ... істеген адамдарда дамиды. Көбінесе орта немесе егде жастағы ер адамдар ауырады.
Патогенез: Шаңды ... ... ... көп ... сүлелі бронхиттің обструктивті түріне жатады. Ұзақ шаңның әсерінен бронх ағашында ... ... ... ... ерте ... ... ... жұмысты жалғастыра берген жағдайларда ауру өрши түседі. Бұндай жағдайларда шаңды ... ... ... ... ... ... ... мен дискинезия бронх ағашындағы қабынулық өзгерістердің дамуына әсер етеді, ол обструкцияны үдете түседі. Обструктивті өзгерістердің өршуі, ... ... ... өкпе ... мен ... ... әкеледі.
Аурдың бастапқы кезеңдерінде тыныс қызметтерінің бұзылыстарының дамуы, жүрек тамыр жүйесіндегі өзгерістерді тудырады, ол шаңды бронхит кезінде ерте және ... ... ... ерте ... ... ... ... соққылық және минуттық көлемі ұлғаяды, ал айқын өкпе эмфиземасы мен тыныс жетіспеушілігі бар ... ол ... ... төмендейді.
Өкпедегі процестердің өршуі кіші қан айналым шеңберінде гипертензияның дамуы мен өкпелік жүректің қалыптасуына әкеледі. ... ... ... жағдайына және тыныс бұзылыстарының ерекшеліктеріне бюайланысты, өкпелік жүректері бар ... ... ... ... ... ... ... мен пневмококтардың шаңды бронхитпен ауыратын науқастарда бронхтарында қабыну процестерін тудыруда маңызы зор. ... ... ... синдромдары бар науқастарда осы микробтардың ағзаға сенсибилизациясы серологиялық әдістермен дәлелденген.
Шаңды бронхиттердің дамуы мен өршулерінде ағзаның жеке еркшеліктерінің маңызы зор. ... ... ... ... ... ... ... төмендейді. Аурудың өршуінің дамуы кезіндегі клеткалық және гуморалды иммунитет сүлелі аурулармен бірге иммунологиялық жетіспеушіліктің екінші типі ... ... ... ағашындағы қабыну процесінің сипаты мен белсенділігіне байланысты иммунологиялық тәуелділік анықталған.
Шаңды бронхиттердің клиникалық диагностикасы анамнезіне, науқастың шағымдарына, клиникалық зерттеулер мен ... ... ... ... ... ... ... бронхиттерден ажырататын себептердің ерекшеліктеріне клиникалық симптомдардың баяу дамуы және аурудың нақты морфогенезін көрсетуі ... ... ... ... немесе аз мөлшердегі қақырықтың бөлінуімен жүретін жөтелмен басталады. Бұл симптомдарға науқас аурудың басында көңіл аудармайды. Кейде науқастар ауруларын жедел ... деп ... ... ... ... күшеюі). әдетте бұндай жағдайларда жедел бронхит немесе ... ... ... ... ... ... ... Сәйкес емді жүргізгеннен жедел көріністер басылады, бірақ жөтел кейде аздаған ентігу қалады.
Егер анамнезін мұқият жинайтын болсақ, науқастарда жедел аурулардың ... ... ... жөтел мазалағанын анықтауға болады. Жөтел аурудың бастапқы кезеңдерін снамаған кезде сиреку құрғақ болады, әдетте қақырықтың бөлінуі болады, басында шырышты, ... ... ... ... жағдайларында іріңнің нәтижесінде сарғыш немесе жасыл түсті болады. Өте сирек жағдайларда шаңды ... ... ... қақырықтың болмауы бронхтарда қақырықтың жабысқақ және қою, сонымен қатар шырыштың шығуын қиындататын бронх ағашының дистониясы мен ... ... ... ... тән ерекше белгілердің біріне тәуліктік қақырық мөлшнрінің аз мөлшерде болуы жатады (20-30 мл тәулігіне). Сирек жағдайларды көп мөлшнрде қақырықтың ... ... ... ... ... ... ... - өкпенің жетіспеушілігінің дамуымен өкпенің басқада сүлелі ауруларын көрсететін ентігудің пайда болуы жатады.
Шаңды бронхит кезінде обструктивті синдром басым болған жағдайларда ... ... ... ... ... ұстама тәрізді ентігулерге шаңды бронхитпен ауыратын науқастың анамнезіне ерекше көңіл аудару керек.
Шаңды ... ... түрі бар ... үшін ... ... тез ... әлсіздік шағымдары тән. Жиі сүлелі шаңды бронхиті бар науқастар кеудесіндегі ауырсынуларға, кеудесіндегі ауырлық және ... ... ... ... бар ... қарап тексерген жағдайларда бронхалық синдромдардың барлығын дәлелдейтін, өкпе эмфиземасы, өкпелік жетіспеушілік белгілеріне еркше көңіл аударамыз.
Өкпе аускультациясы кезінде, тынысқа тән өзгерістер ... ... ... ... кейде ылғалды сырылдар пайда болады. Шаңның себебінен пайда болған сүлелі бронхит кезінде ... ... ... ... ... және аурудың айқын түрінде өкпенің барлық аймақтарында естіледі.
Шаңды бронхитті анықтау кезінде функционалды, рентгенологиялық, эндоскопиялық және басқа тексеру ... ... ... әдіс пневмоканиоздардан басқа, қандайда бір шаңды бронхит кезіндегі өзгерістерді анықтамайды. Осы аурлар кезіндегі рентгенологгиялық әдістердің негізгі мақсаты өкпе ... ... ... ... ... ... алдын алу: перибронхиалды пневмосклероз, өкпе эмфиземасы, перифокалды пневманиялық өзгерістенр.
Шаңды бронхиттері бар науқастарда шырышты қабаттарының асты шаңмен толып қалуы мүмкін , ... осы ... ... ... пневмокониоздар кезінде кездесуі мүмкін.
Шаңды бронхит кезіндегі клиникалық диагнозды қалыптастыру кезінде, тыныс қызметінің жағдайын комплексті бағалаудың маңызы зор. ... ... ... әдістерінің ішінде өкпенің өмірлік сиымдылығын (ӨӨС), алғашқы секундтағы форсирленген тыныс көлемі (Тиффно индексі), өкпенің максималды вентиляциясы (ӨМВ), тынысты шығару кезіндегі ... ... ... ... ... жынысын, бойын ескере отырып қалыпты жағдайдағы мен салыстыра отырып бағалайды.
Обструктивті түрінде, бронхтардың өтімділігі бұзылады, ... ... ... ... ӨӨС ... ... ... болады, ал ОФ ның ӨӨС пайыздық қатынасы төмендейді, осы арқылы бронх обструкциясының айқындылығы сипатталады.
Рестриктивті түрінде ӨӨС ... ... ... ... жылдамдық көрсеткіштері қалыпты немесе қалыптыдан біраз жоғары болады. өкпе эмфиземасының айқындылық деңгейін анықтау үшін, өкпенің қалдық көлемін анықтау ... ... ... ... ... ӨӨС және ... жылдамдық көрсеткіштері төмендейді, нәтижесінде салыстырмалы көрсеткіштер абсолютті көрсеткіштерге қарағанда аз мөлшерде өзгереді.
Өкпе эмфиземасының айқындылық деңгейін анықтау үшін ... ... ... ... ... бронхит кезінде өкпенің вентиляциялық қабілетінің өзгерістерін тудыратын механизмді ... ... ... ... ... ... бірқатар әдістердің комплексі қолданылады, оларға оксигемометрия (қанның оттегімен қанығу деңгейін анықтау), капнография (альвеолярлы ауадағы ... ... ... ... ... пневмотахография(бронхтардың қарсылық деңгейін анықтау және өкпе тінінің эластикалық қасиетін анықтау), электромиография (тыныс бұлшық еттерінің биоэлектрлік белсенділігін анықтау, қанның қышқылды негізгі ... ... ... шаңды бронхиттері бар науқастарды тексеру кезінде жүрек тамыр жүйесін тексерудің де маңызы зор.
Шаңды бронхиттерді ... ... ... ... ... деңгейін анықтауға мүмкіндік беретін(қан сары суындағы белоктың қатынасы, фибриоген, гаптоглобин және т.б қатынасы), сонымен қатар қышқылды сілтілі ... ... қан ... ... ... ... көрсеткіштеріде қолданылады. Антибиотиктерге сезімталдығын және микрофлоралар құрамын анықтаумен науқастардың қақырықтарын бактериологиялық зерттеулерінің маңызы зор.
Ауыру ағымында үш кезеңді ажыратады:
1 кезең - ... ... ... ... ... ... немесе аз айқындылықтағы тұрақсыз бронхит. Шағымдары: аз мөлшерде шырышты немесе шырышты-іріңді қақырығы бар кезеңді түрде күшейетін құрғақ ... ... ... аз ... күш ... кездердегі ентігу. Науқастар өздерін жақсы сезінеді. Аурудың өршуі жылына 1-2 рет ... ... ... ... ... ... Перкуторлы - төменгі бөліктеріндегі қораптық, айқын өкпелік дыбыс. Сыртқы тыныс қызметтерінде ... ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістер болмайды және жұмыс қабілеті сақталынады.
2 кезең - шамалы айқындықтағы бронхитте бронхоспазм көріністері мен бронх ағашына ... ... ... ... түріндегі сипатта күшейе түседі, кеуде қуысында ауырсыну және ентігу үдей түседі.
Қарағанда: диффузды сипаттағы эмфизема күшейеді. Фиброз және ... ... ... ... ... баналды инфекция қосылады. Перкуторлы қораптық дыбыс, аускультацияда қатқыл ... ... ... ... ... Сыртқы тынысты тексеру кезінде бронх өтімділігінің бұзылу белгілері, ТЖ І-ІІ дәрежесі.
Рентгендегі өзгерістері: өкпе суретінің деформациясы мен өкпе алаңының ... ... ... ... ... Бронэктазға күдіктенген кезде бронхографияны жүргізеді. Бронхит өкпелік жүрекпен асқынған кезде өкпе артериясының ... ... ... - ... ... ауыр түрі ... Науқастарда обструкциялық көріністермен жұқпалы қабынбалы процесс белгілері, айқын өкпе эмфиземасы, бронхтық ... ... ... ағымында жиі асқынулар және тұрақсыз ремиссиялар болады.ең ... ... және ... ... ... жетіспеушілігімен сипатталады.
Шаңды бронхит диагнозын қоюға мүмкіндік беретін негізгі критерилерге, ... ... ... 1) ... ... шаң жағдайында кем дегенде 5-10 жыл жұмыс істеу; 2) ... ... - ... ... ұзақ ... ... ... ағым; ерте және жиі демікпелік синдромның қосылуы, диффузды ... өкпе ... ... ... аз ... ... симптомдардың ерекшеліктері.
Емі: шаңды бронхит ауруының емі аурудың ерте ... ... ... Бұндай жағдайларда амбулаторлы түрде профилактикалық ем немесе санаторлық-профилакторияларда жүргізіледі. Профилактикалық емнің негізінде адаптогендерді, витаминдер комплексімен физиотерапиялық процедураларды тағайындай отырып ағзаның ... ... ... ... Бронх ағашының шырышты қабатының жағдайын жақсарту үшін сілтілі ертіндімен ... екі рет 10-15 ... ... ... ... ... бастапқы бұзылыстарын қалыптастыру мақсатында кеуде клеткасына массаж және тыныс алу ... ... ерте ... емдеу комплекстеріне енгізу керек. Жоғарғы тыныс жолдарындағы іріңді ошақтарды санациялау және ... ... ... ... ... ... шаралардың арасында маңызды орынды алады

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бүйрек туралы14 бет
Микроциркуляцияның патофизиологиясы7 бет
Қанның құрамы мен қасиеттері14 бет
Негізгі тыныс алу жолдары. Амфорикалық тыныс алу6 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы3 бет
Спортшының сыртқы тыныс алу жүйесі70 бет
Тыныс алу жүйесі23 бет
Тыныс алу жүйесінің аурулары туралы4 бет
Тыныс алу мүшелеріне анатомо – гистологиялық сипаттама 27 бет
Тыныс алу мүшесі3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь