Дайын өнімнің өзіндік құн есебі

Жоспар:

І. Кіріспе
1.1. Дайын өнім түсінігі

ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Өзіндік құн түсінігі
2.2. Өзіндік құн анықтау әдістері
2.3. Дайын өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау
2.4. Дайын өнімнің өзіндік құнын құжатталуы
2.5. Дайын өнімді кіріске алу есебі
2.6. Дайын өнімді шығысқа шығару есебі
2.7. Дайын өнімді есептен шығару (ақаулар) есебі

ІІІ. Қортынды

ІV. Қолданылған әдебиеттер тізімі

V. Қосымшалар
Кіріспе
Дамыған нарықтық экономикалық елдерде ондаған жылдардан бері бухгалтерлік есептің қаржылық және басқарушылық есепке бөлінуі өмір сүреді. Соңғы жылдары біздің елімізде де есеп жүргізудің басқарушылық және өндірістік есепке бөлінушілігі байқалуда. Есеп барған сайын көбірек бизнес тіліне айналуда.
Нарықтық қатынастарды дамыту: жекешелендіру, акционерлік қоғамдар, бірлескен кәсіпорындар құру Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есептің жеке салаларға бөліну қажеттілігіне әкелді. Әсіресе өндірістік есеп құруға айрықша назар аударылған. Бұл жүйеде өндірістен алынған кірістерді бағалау үшін өнімдердің (жұмыс, қызмет) өзіндік құнын есептеп шығару мен өндіріс шығындарының есебі көрініс табады. 1996 жылдың 18 қарашасындағы №6 бухгалтерлік есеп жөніндегі ҚР Ұлттық комиссиясының Қаулысымен бекітілген субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметінің бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспары құрамында осы мақсатпен алғаш рет өндірістің түрлері мен үлгілері (типтері), өнім (жұмыс, қызмет) түрлері және тұтастай түрде кәсіпорын бойынша өндірістік шығындарды көрсету үшін «Өндірістік есеп шоттары» VІІІ бөлімінде көрсетілді.
Курстық жұмыстың мақсаты - өндіріс саласында дайын өнімнің өзіндік құн есебін көрсету.
Осы мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер орныдалуы керек:
• Дайын өнімнің мәнін ашып, өндірістегі маңызын көрсету.
• Дайын өнімнің бағалануын қарастырып, нақты өзіндік құнға сипаттама беру.
• Дайын өнімнің калькуляциясын жүргізілуін көрсету.
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi:

1) «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ баспасөз хабарламасы
14,маусым2010ж
2) «Даму» кәсіпкерлікті дамыту Қоры» АҚ
баспасөз қызметі: 12 Сәуip 2010
3) «Даму» кәсіпкерлікті дамыту Қоры» АҚ
баспасөз қызметі: 15 Ақпан 2010
4) «Даму» кәсіпкерлікті дамыту Қоры» АҚ 4 Ақпан 2010
5) ҚазАқпарат материалдары бойынша 19.08.2010
        
        Тақырыбы «Дайын өнімнің өзіндік құн есебі»
Жоспар:
І. Кіріспе
1.1. Дайын өнім түсінігі
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Өзіндік құн ... ... құн ... әдістері
2.3. Дайын өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау
2.4. Дайын өнімнің өзіндік құнын құжатталуы
2.5. Дайын өнімді кіріске алу есебі
2.6. Дайын өнімді шығысқа шығару ... ... ... есептен шығару (ақаулар) есебі
ІІІ. Қортынды
ІV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
V. Қосымшалар
Кіріспе
Дамыған нарықтық экономикалық ... ... ... бері
бухгалтерлік есептің қаржылық және басқарушылық есепке бөлінуі өмір
сүреді. Соңғы ... ... ... де есеп ... ... және
өндірістік есепке бөлінушілігі байқалуда. Есеп барған сайын көбірек бизнес
тіліне айналуда.
Нарықтық қатынастарды дамыту: жекешелендіру, акционерлік қоғамдар,
бірлескен ... құру ... ... ... есептің
жеке салаларға бөліну қажеттілігіне әкелді. Әсіресе өндірістік есеп құруға
айрықша назар аударылған. Бұл ... ... ... ... бағалау
үшін өнімдердің (жұмыс, қызмет) өзіндік құнын есептеп шығару мен өндіріс
шығындарының ... ... ... 1996 ... 18 ... ... есеп жөніндегі ҚР Ұлттық комиссиясының Қаулысымен бекітілген
субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметінің бухгалтерлік есеп шоттарының
жұмыс жоспары ... осы ... ... рет ... ... ... (типтері), өнім (жұмыс, қызмет) түрлері және ... ... ... ... ... ... үшін «Өндірістік есеп
шоттары» VІІІ бөлімінде көрсетілді.
Курстық жұмыстың мақсаты - ... ... ... ... ... ... көрсету.
Осы мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер орныдалуы керек:
• Дайын өнімнің мәнін ашып, өндірістегі маңызын көрсету.
• Дайын өнімнің бағалануын ... ... ... ... ... Дайын өнімнің калькуляциясын жүргізілуін көрсету.
1.1. Дайын өнім түсінігі
Дайын өнім – негізгі және ... ... ... ... ... өнімнің өндірісте жасалғаны, оның біртұтастығы, стандартпен
немесе техникалық ... ... ... ... ... ... ... сертификаты (яғни сапасы) және ... ... ... ... тапсырыс берушілердің
қабылдап алғаны және басқа жайлары – міндетті түрде актімен рәсімделеді.
Дайын өнімді есептеу үшін 1320 ... ... деп ... активті
инвентарлық (мүліктік) шот пайдаланады. Дайын өнім кәсіпорынның айналым
қаражатының құрамына кіреді және ол ... есеп ... ... ... ... ... ... өнімге сатылуға арналған өндірістік жұмыстар мен ... ... ... ... ... ... құны ... қызметін сипаттайтын негізгі көрсеткіш өндіріс ... ... мен ... ... ... ... өнімдер, жұмыстар мен қызметтер сатылуы тұтынушылармен
жасасқан шаруашылық ... ... ... ... бір ... ... ... желілері арқылы сатуы мүмкін.
Субъектінің ең ... ... бұл – ... ... ... мен сапасының, номенклатурасының сәйкес келуі, өнімді уақытында
жеткізу сияқты басқа да міндеттерді орындауын ... ... ... ... ... әр ... ... жұмысы
болып табылады.
2.1. Өзіндік құн түсінігі
Өндіріс процессін өнім дайындау (өндіру) операцияларының жиынтығынан
тұрады. Өндіріс процессін жүргізу үшін ... және ... ... ... ... ... құрал жабдықтары) субъектіде сәйкесті шығындар
қалыптасуына әкеледі. Нақты өнім ... ... ... шығындар
сомасы оның өзіндік құнын құрайды.
Өндіріс процессі кезінде бухгалтерлік есептің алдына қойылдатын
талапқа:
- ... ... ... мен жалпы өндірілген өнімді, ... және ... ... анықтау.
- Өндірілген өнімнің нақты өзіндік құнын ... дәл, ... ... жатады. Ол үшін өндірістің өнім шығару кезіндегі барлық шығындар
мен олардың әрбір ... ... ... ... ... ... ... өнімді өндірісте дайындауға жұмсалған шығындары өзіндік
құнына жатқызу және жатқызбауды шектеу ... рөл ... ... есепте берілген әдістемелік ұсыныста (7 БЕС ... ... ... ... ... шығынның жіктелуімен құрамына
байланысты өнім (жұмыс, қызмет көрсету) өзіндік құнымен шығындарды, мерзім
ішіндегі өзіндік ... ... ... деп ... шығындарды
анықтайды.
Өндіріс шығындарына қарағанда ... ... ... қорлар қалдықтары мен аяқталмаған өндіріс
көрсетіледі.
Бұлар ... ... баға ... ... ... ... ... рөл атқарады.
Дайын өнімдердің өзіндік құнын есептеп шығаруға қажетті аяқталмаған
өндірісті бағалау мен ... ... ... ... шығындарының есебін
дұрыс ұйымдастыруда айқындаушы маңызы бар.
Өңдеудің барлық сатыларынан ... және ... ... ... ... ... өндіріс деп, оған жататын шығындар
аяқталмаған өндіріс шығындары деп аталады. Аяқталмаған өндіріс қалдықтары
келесідей ... ... ... ... ... ... негізінде нақты өзіндік құны
бойынша;
- дайындық дәрежесін ескере отырып (жаппай және ірі ... ... ... ... бабы негізінде шығыстар нормалары бойынша;
- үстеме шығындар пайызбен қабылданған бөлу ... ... ... және ... ... құны ... ... өндірістегі шығындар есебі үшін активті материалдық
шот 1340 «Аяқталмаған өндіріс» бөлімі қолданылады, оның ... ... ... ... ... (бұл сома қаржылық есепте, одан
көзделетіндей есеп берушілікте ... өз ... табу ... ... құны ... шығарылады; келесі есепті кезең
басында ... ... ... құны 8010 ... ... шотына
қайтарылады.
Сонымен өндіріс процессі кезінде бухгалтерлік есептің объектісі дайын
өнімнің (жұмыс, ... ... ... құны ... ... ... мазмұндарына байланысты төмендегідей элементтері бойынша
топтастырылады:
- материалдық ... ... ... ... ... ... жалақы бойынша аудару
- жасалу шығындары
Өнімнің өндірістік өзіндік құнын жоспарлаған кезде немесе есепке алу
мен ... ... ... ... ... Пайда болу орнына (өндіріс, цех, бөлімше) қарай, өндіріс процессі негізгі
және қосалқы өндіріс болып екіге бөлінеді. Өндіріс (тізімі) тізбегі, шығын
түрлері ... және ... ... ... ... ... тәсілі)
жоспарланған кезде жеке бөліп шығынды есепке алуға ... ... ... ... ... Өнім түрлері бойынша (жұмыс, қызмет көрсету) яғни өндіріс шығындарына
жеке өнімдер түрлерінің өзіндік құны енгізіледі (қызмет ... Өнім ... ... құнын шығынға енгізу (жатқызу) ... олар ... және ... ... ... бөлінеді.
Жоғарыда көрсетілген шығындар қызмет қасиеттері кейбір өнім түрлерінің
(жұмыс, қызмет көрсету) жөнелту шығындарына таралып жазған кезде ... ... Есеп беру ... санында тікелей шығындармен қосылып,
таратылып жазуларда дайын өнімнің (жұмыс, қызмет көрсету) нақты өндірістік
өзіндік құнын құрайды.
Дайын өнімнің бір ... ... ... ... ... жалпы
сомасына жалақы шығындары мен жөнелту шығындарының жиынтық сомасын қосып
шығарылған өнімнің жалпы санына бөлу арқылы анықталады.
Мысалы, өндірісте 500 ... ... ... ... 000 ... жалақы шығыны 20 000 теңге;
жөнелту шығындары–10000теңге, бұйым данасының өзіндік құны төмендегідей
жолмен есептелінеді.
Негізгі материалдар 50 теңге (25 ... ... ... 40 теңге (20000/500);
Жөнелту шығындары 20 теңге (10 000/500);
..........................................................................
...................
Бұйымның жиынтық өзіндік құны 110 теңге.
Шығындар ... ... ... ... ... ... ... кейінгі бұйымның өзіндік құны осылай анықталады.
Тәжірибеде өнім данасының өзіндік құнын келтіретін ... ... ... ... анықтау мақсатында өндіріс процессі басталғанға
дейін анықтау талап етіледі.
Бұл жағдайда бұйымның бағасын жуықтап анықталады.
Мысалы, ... ... ... ... ... жұмсалатын
болжамды шығын:
80 теңге материалдық шығын;
50 теңге тікелей жалақы шығыны;
30 теңге жөнелту шығындары;
негізгі материалдар 80 теңге;
жалақы ... 50 ... ... 30 теңге;
.....................................................
Бұйымның болжамды өзіндік құны 160 теңге.
Осы болжамды өзіндік құнына байланысты бұйымның өткізу құны ... ... ... үшін ... ... ... бар ... өндірістік цехтары бар ... ... алу ... 8-ші ... ... қолданады. Бұл шоттарда шығындар
топтастырылады содан кейін калькуляция арқылы ... ... ... шоттарды есепке алудың синтетикалық есебі
|р\р |Шаруашылық операция |Шот ... ... | | |
| | | Д | К |
| 1 ... ... ... | | ... |- ... ... |8010 |1310 ... |- ... ... |8030 |1310 |
| 2 ... ... еңбекақы есептелді | | ... |- ... ... |8010 |3350 |
| 2.2 |- ... ... |8030 |3350 |
| 3 ... ... салықтар есептелді | | ... |- ... ... |8010 |3150 ... |- ... ... |8030 |3150 |
| 4 ... ... ... |8010 |8040 |
| 5 ... ... |8040 |2420 |
| 6 ... ... ... |8010 |3310, |
| | | |8040 |
| 7 |Іс ... ... ... |8010 |1250 |
| 8 ... ... ... |1320 |8010 ... ... құн ... ... қорлар есебін дұрыс ұйымдастыру үшін оларды негізгі бағалай
білудің ... ... бар. ... бағалау әдісін таңдау:
• өнімдердің, жұмыстар мен қызметтердің өзіндік құнына қосылатын шығындар
құрамының регламенттелетін құжаттарына ... ... ... ... ... ... есеп саясатын көрсету;
• «Сатып алу немесе өндіру» шешімін қабылдау кезінде негізгі элемент болып
қатысу;
• өндірістік шығындарды бақылау жүйесімен келісімде болу ... ... ... ... .
ХҚЕС-на сәйкес № 2 «Қорлар» стандартында ТМҚ ... ... үш ... ... онда өзіндік құнын ... ... құн, ФИФО және ... идентификациялық тәсілдерімен
жүргізіледі.
Орташа өлшемді құн ...... ... ... ... есепті кезен ішінде кіріске алынған ТМҚ-дың орташа бағасын
анықтауға негізделген.
ФИФО – бүл ... ... ... ... ... ... ... Мүндай әдісте мынадай принцип қолданылады: «Бірінші
топтама — кіріске, бірінші болып — ... яғни ... ... ... сатып алу қүны бойынша белгілі бір
кезектілікпен бағалайды: ... ... ... ... ... бағасы
бойынша материалдардың шығындарын есептен шығарады, одан ... ... ... ...... және ... жұмсалған материалдардың
жалпы саны біткенге дейін ... ... ... ... нақты кезектілігіне тәуелді емес.
Ерекше ұқсастыру (идентификация) - әдетте өзара ... және ... ... ... ... ТМҚ бірлігінің
өзіндік құны есептеледі. Арнайы тапсырыспен босатылады.
ЛИФО (ХҚЕС бойынша қарастырылмаған) – кейінгі сатып алулардың өзіндік
құны ... ... ... ... ... кірістер мен
шығындардың сәйкестілігін қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. ЛИФО әдісімен
бағалау ... ... ... ... ... ... ... болып
шығысқа» принципі бойынша соңынан алынған немесе өндірілген қорлар құны
есептен шығарылады.
Ай соңында қоймада қалған ТМҚ ... ... ... ... ... ... ... тәсілді таңдауды есеп саясатында
белгілейді.
Әр қолданған тәсілдің ... мына ... ... + Т.ө. = Ө.ө. + ... :
Ө.ө.= Б.қ. + Т.ө. – С.қ.
Б.қ. – бастапқы қалдық;
Т.ө. – түскен өнім;
Ө.ө. - өткізілген өнім;
С.қ. – соңғы қалдық.
Мысалы:
«Мерей» ЖШС ... ... ... 4 ... ... ТМҚ ... бірлік*50 теңге=65000 теңге
Ай ішінде ТМҚ түсуі:
I топтама 100 ... ... ... топтама 800 бірлік*45 теңге=36000 ... ... 950 ... ... ... ... ... 1850 бірлік 105500 ... ... ... ... 1500 ... ФИФО ... ... – бірінші сатылды)
I топтама 1300 ... ... ... ... 100 ... ... теңге
III топтама 100 ... ... ... ... ... 1500 ... 72500 ... соңындағы қалдық:
700 бірлік*45 теңге=31500
теңге
950 бірілік*70 теңге=66500
теңге
Жиыны: 1650 ... ... ЛИФО ... түсті – бірінші сатылды)
I топтама 950 ... ... ... 550 ... ... ... ... 1500 бірлік 91250 ... ... ... ... ... ... ... бірлік*50 теңге=65000
теңге
Жиыны: 1650 ... ... ... ... ... ... алдымен топтамалар бойынша орташа құнды
тауып алу қажет:
(65000теңге+105500теңге)/(130бірлік+1850бірлік)=170500/3150=54,13
теңге/бірлік
Бір айдағы жиыны: 1500 ... ... ... ... ... 1650 ... ... Ерекше ұқсастыру (идентификация)
Ай соңында бірінші топтамадан 500 бірлік, екінші ... ... ... ... 750 ... және ... топтамадан 350 бірлік
қалғаны анықталды. Сонда:
Ай соңындағы қалдық:
500 бірлік*50 теңге=25000
теңге
50 бірлік*30 ... ... ... ... ... 1650 ... ... ... ... анықтау үшін есеп жасалды:
1300 бірлік + 1850 бірлік - 1650 бірлік = 1500 бірлік
65000 теңге + 105500 ... – 84750 ... = 85750 ... ... ... бағалаудың кемшіліктері мен
артықшылықтарын қарастырайық:
| ... ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | | ... | | | |), ... |
|Кемшіліктері |Ескірген ... ... ... |
| ... ... емес |және |өткізу үшін |
| ... ... ... |көп ... |
| ... ... ... ... қажет|
| |пайданы ... ... ... ... ... ... және |және қорлар |мәнінен |шығындарға |
| ... ... ... ... ... |
| ... | |
| | |ді ... | ... |ТМҚ шын |Шын ... ... және |
| ... ... ... |өндірістік |
| ... ... ... саны ... |
| | ... ... аз |нақты |
| | ... ... ... |
| | ... | ... |
| | ... | |
| | |іне ... | | ... ... ... әр ... ... ... қорларды
бағалау мүмкіндігі бар, бірақ тәсіл таңдалғаннан кейін ол дәйекті түрде
бір есепті кезеннен соң екіншісінде қолданылуы ... ... ... үшін бір ғана тәсілді қолдануға болатынын есте ұстау қажет. Бағалау
тәсілдерін таңдауды субъектінің есеп саясаты белгілейді. Егер ... ... ... ... ... болады, мұндайда ауыстырудың себеп-
салдарлары қаржылық есеп беруге түсініктеме хат-жазбада түсіндірілуі тиіс.
2.3. Дайын өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... ... ... нақты өзіндік
құнын анықтау болып табылады. Өндірілген немесе сатып алынған өнімнің
(тауарлардың) өзіндік құнын анықтау ... ... деп ... ... ... ... көрсетілген қызметтің бір
бұйымға немесе біркелкі топтастырылған бұйымның өзіндік құны. ... ... ... ... ... бақылау,
рентабельді анықтауға, резерв қалыптастыруға және ... ... ... ... ... құжат түрінде дайындалады. Онда
шығындар ... ... мен ... ... бойынша көрсетіледі.
Калькуляция құрылу уақытымен мақсатына қарай жоспарлы, нормантивтік,
есеп беру түрлеріне бөлінеді.
Жоспарлы калькуляция – ... ... ... ... ... ... шығынға байланысты жоспарлы тапсырманы белгілейді.
Нормативтік калькуляцияда белгілі мерзімдегі шығынды есептей ... ... ... өзіндік құннан құрылады. Оның басты
мақсаты–белгіленген нормадан тыс ... ... ... бақылау жасау
болып табылады.
Есеп беру калькуляциясында – нақты шығарылған ... ... ... ... ... ... ... Өнімнің бір данасын өндіруге
кеткен өзіндік құнын жоспарлы құнымен салыстыра отырып, өндіріс ... ... ... анықтауға болады.
Сонымен калькуляция бухгалтерлік есептің бір тәсілінің элементі болып
табылады. Ол ... ... ... мен мекеменің шаруашылық қызметінің
әрбір кезеңіндегі (жабдықтау, өндіру, өткізу) процестерінің құнын бағалау
үшін қолданылады.
Жабдықтау–мекеменің (өндіріс ... ... ... үшін ... ... (машина, құрал–жабдықтар, станоктар т.б.с.с.), еңбек
құралдары мен (шикізат, материалдар, ... ... май) ... ... көмегіне сүйене отырып, шаруашылық қызметінде ... ... ... қорларының (шикізаттар, материалдар,
жанар–жағар май) қорлары дайындалады.
Өндіріс–шаруашылық қызметінің бұл бабында ... ... ... ... ... зауыттық өзіндік құны анықталынады.
Өткізу–бұл бапта дайын өнімнің толық өткізу құны ... ... ... ... ... ... жоспарланған
өздік құнын төмендетуді бақылау мен өнімнің бірлік мөлшерін өндіруге
жұмсалатын шығын ... ... ... үшін ... құн ... өндіріс орнының жұмыс сапасын көрсетеді. Ол өндіріс
орнына жіберілген есептегі ... мен ... ... ... береді. Калькуляцияны тұтастай объектіге жеке бұйымға
құруға болады. Калькуляция құрудың дұрыстығына (нақтылығы) өзіндік құнды
құраушы шығындарды ... ... ... құрылған объектінің
шығындарын дәл есептеу жанама шығындарды тарату әдістерін таңдауға
байланысты ... ... ... ... ... өнім ... (әр
түрлі дайындық түрінде):
• өндірістен шығарылған жалпы өнім;
• цехтар бойынша әр түрлі дайындық түріндегі бұйымдар;
• цехтар ... ... ... ... өткізілетін (сатылатын) жартылай фабрикаттар;
• цехтардың шаруашылық нәтижесін анықтау үшін ... ... ... үшін әр ... ... ... табиғи (натуралды) – дана (штук), тонна, кг., ... ... ... іріленген натуралды – 100 пар (аяқ киім), ... ... ... ... - ... - ... қышқылды спирт, 1000 жоба банке...;
• құндылы -(тауар өнім шығыны теңгемен шығарылған немесе өткізілген
бағаман);
... - ...... – z, ... ... жөндеу жұмыстар кәсіпорындарда, автокөлік қызметтер
көрсету кәсіпорындарда жасалған ... ... ... ... және басқа түрлері қолданылады.
Мысалы:
ЖШС «Тарлан» кәсіпорны жиһаз дайындаумен айналысады.
Осы кәсіпорынның қаңтар айы бойынша өндірілген өнім ... ... ... ... ... ... атауы ... (тг.) ... ... пен материалдар |200000 |
| ... ... мата және т.б.) | ... ... ... ... ... төленді|150000 ... ... ... |30000 |
| ... ... ... салық және төлем | |
| ... | ... ... ... ... ... |6420 ... ... ... ... отын және |15250 |
| ... | |
| ... шығындар) | ... |Жал ... |20560 ... ... пайдалынған МЕА мен НҚ-ға |2350 |
| ... ... | ... ... өзіндік құнның жиыны |424580 |
| 9. |Ай ... ... ... саны |25 |
| ... ... нақты өзіндік құны |16983,2 ... ЖШС ... ... өнімнің нақты өзіндік құны
анықталды: 1 өнімнің (жиһаздың) құны 16983,2 ... ... ... ... есебінің бірнеше әдісі қолданылады:
нормативті, тапсырыс беру, ... ... ... (жәй) әдістер және
өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау, ... ... ... ... қолданылады.
Нормативті әдіс
Өндіріс шығындарын есепке алудың нормативтік әдісі мен ... ... ... ... ... ... ... тұрады:
а) өндіріс шығындарының есебі материалдар шығысының техникалық жағынан
негізделген нормаларға, жасалатын өнімдердің ... ... ... ... ... бойынша уақыттық және келісімді ... ... сол ... ... ... ... ... өнім шығару
нормалары мен келісімді бағалар, өндіріс пен басқару қызметіне жұмсалатын
шығыстар сметасы өндірістің қол ... ... ... ... ... нормативтік есептеп шығаруды құрайды;
в) материалдар шығыстарының нормалары, өнім шығару нормалары ... ... ... түрде қайта қаралып отырады және есептеліп
шығарылған қолданыстағы нормативтерге өзгерістер енгізіледі; ... ... ... ... ... ... қалдықтары қайта бағаланады.
Сөйтіп, аяқталмаған өндіріс пен өндірістегі одан кейінгі ... ... ... ... деңгейіне қол жеткізіледі;
г) өндірістің тікелей шығындарының бастапқы құжаттары тиісті нормаларға
сәйкес жасалады және есеп жүйесінде нормалар бойынша шығындарды ... ... ... ... ... шығыстары (мысалы,
материалдарды үнемдеп пішпегенде немесе ... ... ... ... ... қаралмаған жұмыстарға ақы төлеу айрықша
құжаттарда бөліп көрсетіледі немесе ... ... ... белгісімен
жеке құжаттар арқылы ресімделеді; нормалардан ауытқыған шығыстар құжатын
есепке алу үшін кәсіпорынның жетекші ... ... ... ... ... ... ... арқасында өндірістік емес шығыстарды
туғызатын себептерді қабылдауды жеңілдетеді;
е) жабдықтарды ұстап тұру және пайдалану шығыстары, ... ... ... бойынша кешенді түрде бөлінеді (нормалар бойынша және
нормалардан ауытқулар бойынша шығыстар сомасын бөлу арқылы);
ж) өндіріс шығындарының талдау (аналитикалық) есебі ... ... ... ... және ... ... бойынша шығындарды
бөліп көрсетумен әрбір объекті бойынша (тапсырыстар, қайта бөлулер, ... ... өнім ... бойынша) жүргізіледі;
з) өнімдер бірлігінің нақты өзіндік құны нормалар бойынша, нормалардың
өзгеруі бойынша және нормалардан ... ... ... ... ... ... бірыңғай өнімдер өндіруге жұмсалатын шығындарды
топтық есепке алу кезінде нақты өзіндік ... ... ... аталмыш
есепке алу тобының әрбір өнімі бойынша жасалады.
Бұдан көзделетіндей, өндіріс шығындары есебінің нормативтік әдісі жедел
бақылау және өндірістік ... ... ... ... ... анықтау үшін қажетті жағдай ... ... ... ... өндіріс шығындарындағы ... ... ... ... ... ... топтағы өнімдердің әрбір
түрінің өзіндік құнын есептеп шығару ... ... ... ... ... алу ... бойынша өндіріс шығындарының есепке алу
техникасын ықшамдайды;
Өндіріс ... ... ... ... ... мен ... құнын есептеп шығару материалдар ... ... ... жекелеген технологиялық операциялар бойынша
келісімді бағалар мен уақыт нормаларына, басқару және ... ... ... шығыстар сметасына және осы база ... ... ... құнын нормативтік есептеп шығаруларға негізделеді.
Аталмыш сәтте кәсіпорында қолданылатын материалдар, ... ... ... мен ... ... ... өзге ... шығындар
мен кешенді шығыстар нормалары бойынша жасалған, соған сүйеніп есептелген
өнімдердің өзіндік құны нормативтік есептеп шығару деп ... ... ... ... ... ... шығару жекелеген
цехтардың шығындарға қатысты үлесін бөліп көрсетпестен, тұтастай түрде
зауыт бойынша жасалады.
Ұйымдастыру-техникалық ... ... ... ... ... ... үнемді материалдарды қолданудан,
жабдықтарды неғұрлым тиімді пайдаланудан және ... ... ... өзге де шараларды жүзеге асырудан қол жеткізген үнем
негізінде нормативтерді жүйелі түрде қайта қарау қаралады.
Жоспарда көрсетілген ... қол ... және ... сәйкес қолданыстағы
нормативтердің өзгеруіне байланысты жаңа нормативтік өзіндік құнды есептеп
шығару (калькуляция) жүргізіледі. Нормаларды өзгерту әдетте ... ... яғни бұл ... ... ... байланысты
аяқталмаған өндірісті барынша дәл қайта бағалауды қамтамасыз етеді.
Тапсырыс беру ... ... ... және ... өзіндік құнын есептеп шығарудың
тапсырыстық әдісі жеке және шағын-сериялы өндірістерде ... ... ... және кеме ... ... жеке тапсырыспен турбиналар
(құбырлар) жасау, корабльдер құрастыру, блюминг ... ... ... ... ... ... тігу жеке ... тән болып саналады.
Жеке өндірісте бір бұйым жасауға немесе шағын-сериялы ... ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, тапсырыстық әдіс
кезінде, номер беретін тапсырыс есепке алу және ... ... ... ... шарт ... ... беруші ашады. Одан өзге, бір ... ... ... ... немесе жұмысын орындайтын зауыт ішілік
тапсырыстар ... ... ... ... жеке дара және ... жөндеу цехына жылдық тапсырыс, негізгі өндірістің ... ... ... ... ... ... ... тапсырыстар ашады
(береді).
Тапсырыстарды жоспарлау - өндірістік бөлімі ашады, қандай бұйым жасауға
жатады, қандай санда, қай ... және ... ... ... ... және ... өндіретін бірсыпыра кәсіпорындар (машина
жасау және жеңіл өнеркәсіп) бұйымдардың түрлерін және тіпті ... алу үшін ... ... ... есеп ... тапсырысқа ашылады және шығындар жазылатын
карточкаларда жүргізіледі.
Тапсырыстың өзіндік құны, оның ашылған күнінен орындалған ... ... ... өндірістің барлық шығындарының сомасымен анықталады.
Бұдан көзделетіндей, тапсырыс әдісі бойынша есептеп шығару тапсырыс арқылы
жасалған ... ... ... ... ... Тапсырыс бойынша
жұмыстың аяқталғандығы жасалған дайын ... ... ... ... арналған құжатта (жүк құжатында, актіде) белгіленеді.
Содан кейін барып тапсырыс ... ... ... нөмері
көрсетілген құжат көшірмесінің күші жойылады.
Сөйтіп, тапсырыс әдісі ... ... ... ... есептеп
шығаруды тапсырыс арқылы жасалған барлық жұмыс орындалғанша жүргізуге
болмайды. ... ... ... ... ... өзіндік құнын
анықтау қажет болады. Тапсырысты орындауды аяқтағанға дейін оның ... ... ... жоспарлы есептеп шығару негізінде немесе оны
жасаудың техникалық жағдайларының өзгеруін ... ала ... ... ... ... ... ... нақты есептеп шығару
негізінде, әдетте шартты түрде анықтайды.
Тапсырысты орындау ... ... ... және ... ... ... тиісті тапсырыстарға материалдар және жартылай фабрикаттар құнының
дұрыс апарылғанына бақылау жасау жүзеге ... ... бір ... материалдар мен бөлшектер кейбір уақыттарда өзге тапсырыстарды
орындау үшін пайдаланылуы мүмкін, мұндай ... ... ... ... бөлу ... ... есебін және өнімдердің өзіндік құнын есептеп шығаруды
қайта бөлу ... ... ... мен ... сипаты бойынша, жалғастық
сатылармен өңдеу жағдайында (құю, металлургиялық, тері, тоқыма ... т.б.) ... ... ... өндірілетін өнеркәсіп салаларында
қолданылады. Бұл өндірістерде бастапқы шикізат технологиялық процестің
жекелеген ... ... ... өтуге тартылады.
Өндірістің қайта бөлу (қорыту) технологиялық процесінде жұмсалатын
шығындарды баптар (статьялар) бойынша – ... ... ... ... ... ... немесе топтары бойынша қайта бөлуді ескеру қажет.
Қайта өңдейтін өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... сорттары жасалуы мүмкін. Мысалы, ағаш
тілетін өндірісте бір бөренеден тақтайлардың әртүрлі сорттары ... ... ... ... ... ... шығару кезінде
коэффициенттер әдісі қолданылады, есептеп шығару ... екі ... ... ... ... ... шығарады, яғни бір сортқа шартты
түрде келтірілген өнімдердің ... құны ... ... ... ... көмегімен өнімдердің әрбір жеке сортының өзіндік құны
анықталады.
Қандайда бір ... ... ... ... еңбек жұмсалатындығы,
технологиялық тәртібіндегі айырмашылық және өңдеудің ... ... ... ... яғни ... ... бір
сортын өндіру үшін әртүрлі шығындар жұмсауға тура келеді. ... ... ... жүйесі шойынның әр түріне жұмсалатын
шығындардың ... ... ... ... ал ... өндірісінде
коэффициенттер жүйесі әртүрлі өнім профилдеріндегі прокаттың ұзақтығы
ескеріле отырып құралған.
Өнімдердің ... бір ... ... құны коэффициенттерді құру
негізі етіп ... ... ... емес ... ... ... ... өзіндік құнын анықтайтын бірлік ретінде қабылданады.
Процесстік әдіс
Өндірістегі шығындарды есепке алудың және ... ... ... ... ... ... өнім ... кәсіпорындарда
пайдаланылады (су элетр станциялары, кен, көмір, мұнай, газ). Бұл
кәсіпорындарда ... ... ... Бұл ... өнім ... ... бәрі есепке алынады, өнім шығару ... ... ... ... ... ... ... дайындық жұмыстар,
көмірді алу, шахтаға дейін тасымалдау және сыртқа шығару, сорттау,өңдеу,
вагонға тиеу. Бұл әдіс екі түрде танылады – ... және ... ... ... анықтау тәсілдері
Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау – ол өндірістік есептің соңғы
кезеңі, ол үш ... ...... ... ... құны жалпы есептеледі;
ІІ - шығарылған өнімнің өзіндік құны жеке түрлері бойынша есептеледі;
ІІІ - шығарылған ... ... ... құны ... бірнеше тәсілдері қолданылады: нормативті, шығындарды
сомалау, шығындарды пропорциалды бөлу (индексті), тікелей есептеме, ... ... ... ... жалпы шығындар бір базистік көрсеткішке бөлу
арқылы есептеледі ... ... ... ... ... ... жасау).
Өндіріске жұмсалатын барлық шығындар ... ... ... ... ... үшін ... және құндық
көрсеткіштер пайдаланылады. Нақты ... ... ... ... ... Дайын өнімнің өзіндік құнын құжатталуы
Негізгі өндіріс шығындарын есепке алу үшін 8000 шоттың ... ... ... ... ... ... мұнда өнімдер өндіруге жұмсалған бүкіл шығындар
жинақталады., яғни есепті ... ... ... ... ... ... ... өндіріс цехтарындағы дайын өнімдердің ... ... ... ... ... ... ... материалдардың
құнын көрсетуге арналған.
Осы транзиттік шотта келесілер есепке ... ... ... ... құрайтын немесе оны жасау кезінде қажетті
құрамдары болып саналатын шикізаттар немесе материалдардың шығындары.
Мұнда технологиялық ... ... ... ... көрсетіледі. Лимиттік-заборлық карталар, талап-жүк ... ... ... ... ... – жүк құжаттары өндіріске
жұмсалатын материалдар мен шикізатты есептен ... үшін ... ... ... ... – бұл ... ... үшін қоймаға
тапсырылуы тиіс негізгі өндіріс қалдықтары. Егер ол негізгі өндіріс қажеті
үшін пайдаланылатын ... ... ... ... пен ... ... ... бойынша бағалануы мүмкін; егер қалдықтар қайта өңдеуге
баратын болса ... ... ... ... ... ... оларды жинау мен
өңдеуге жұмсалатын шығыстар шегеріле отырып, қалдықтардың белгіленген
бағасы бойынша ... егер ... ... ... ... ... ... пайдалану үшін өткізілетін болса, онда
қалдықтар бастапқы шикізат немесе ... ... ... ... ... ... ... талап – жүк құжаты немесе кіріс
жүк құжаты бойынша кіріске алынады;
в) сыртқары кәсіпорындардан өндірістік сипаттағы сатып ... ... ... және ... яғни ... ... бойынша өндіріс шығындарына есептен шығарылатын, өндірістік
процессте ... ... отын және ... қуаты шығындары.
Шикізат, материалдар сатып алынған өнімдер және жартылай фабрикаттар
материалға жауапты тұлғаның есебінде тұрған, ... алу ... ... құжаттар бойынша өндіріс шығындарына есептен ... ... ... ... есеп айырысу негізінде шикізат пен материалдар
бойынша дайындау - ... ... ... ... ... ... ... есебі» бухгалтерлік есеп Стандартына сәйкес
тауарлық-материалдық қорлардың өнімдер өндіру шығындарының ... ... құны ... ... «Өндіріс жұмыскерлері еңбекақысы». Осы транзитттік шотта өндіріс
жұмысшыларының негізгі және қосымша еңбекақыларының сомасы көрсетіледі.
Бригаданың өнім ... ... ... ауысымдағы өнім өндіру
рапорттары, жол бағыты парақшалары, ... өнім ... ... ... нарядтары, жұмыс уақыты есебінің табелдері, сыйлықтар,
қосымша ақылар есептеу туралы бұйрықтар және өзге де ... ... ... ... ... көрсетілген еңбекақыдан жасалған аударымдар ... ... ... ... ... алынады.
8010 «Үстеме шығындар». Үстеме шығындар бір ай аралығында 8040 «Үстеме
шығындар» шотында, цехтар бойынша бөлек белгіленген баптар ... ... және ... ... бөлу ... сәйкес әрбір цехта
жасалатын өнімдердің өзіндік құнына енгізіледі.
8010 «Негізгі өндіріс» ... шоты мен ... ... ... ... ... ... саналады.
Негізгі өндіріс шығындарын есепке алу бойынша ... ... ... ... ... ... мазмұны |Құжат |Корр. шот |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... ... |8010 |1340 |
| ... ... ... | | |
| ... өндіріске |түгендеу актісі | | |
| ... | | | ... ... өндіріс цехтарына |Лимиттік-босату |8010 |1310 |
| ... ... ... ... | | |
| |пен ... ... ... бір | | |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... есеп | | |
| | ... жүк | | |
| | ... | | ... ... өндіріс цехтарында | Шот қосымша |8010 |3310 |
| ... ... ... | | |
| ... ... |өнімдерін | | |
| ... құны ... ... қызмет) | | |
| | ... есеп | | |
| | ... | | ... ... ... ... ... айырысу |8010 |3350 |
| ... ... ... ... | | |
| ... үшін ... өндіріс| | | |
| ... ... | | | |
| ... ақы ... | | | ... ... ... ... мен |3350 |3120, |
| ... ... ... | |3220 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| | | | | ... ... цех ... ... мен |8010 |3150, |
| ... ... ... ... айырысу | |3230 |
| ... және ... ... | | | ... |Негізгі өндіріс цехтарының |Үстеме |8010 |8040 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... есеп | | |
| | ... | | ... ... ... ... жүк құжаты|1310 |8010 |
| ... ... ... | | | |
| | | | | ... ... ... ... | |8000 |8010 |
| ... құны ... | | | ... ... өндірістегі ақаудан|Өндірістік |8000 |8040 |
| ... ... ... ... |ақауға жасалған | | |
| ... ... ... | | ... ... ... ... |Шығыс жүк құжаты|8010 |8020 |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... құны ... | | | |
| ... | | | ... ... кезең соңында ... |1340 |8000 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... |жасалған | | |
| | ... ... | | ... ... ... кейін негізгі өндіріс цехтарындағы
өнімдердің, ... мен ... ... ... құны ... және
есептен шығарылады.
| |Операциялардың мазмұны ... ... Шот |
| | | ... ... |
|1 |2 | 3 |4 |5 ... |Қоймаға кіріске алынған негізгі| | | |
| ... ... ... ... жүк құжаты | | |
| ... ... ... құны | |1320 |8000 |
| ... ... | | | ... ... ... ... ... | | |
| ... жағдайындағы нақты |Кіріс жүк құжаты | | |
| ... ... ... | |8020 |8000 ... ... ... ... ... ... |8040 |
| ... құны ... ... ... акті | | ... ... ... құны ... | | | |
| ... |Шот |7010 |1320 ... ... ... ... ... ... №10 ... ашылатын №10 журнал-ордер мен №1,2 ведомостарда жүргізіледі.
№10 журнал-ордерге ашылатын №1 ... ... ... ... ... ... есепке алуға арналған. Әрбір цех бойынша оның қызметіне
қатысты бүкіл төте және үстеме шығындар көрсетіледі. ... ... ... есеп ... ... көрсетіледі. Әрбір айдың
шығындары туралы жазулар әртүрлі бастапқы және жиынтық құжаттар, ... ... ...... ... ... бөлек көрсетіледі. Кәсіпорын бойынша тұтастай, корреспонденциялық
шоттарға бөле ... ... ... ... ... ... ... «Корреспонденциялық шоттар бойынша барлығы» кестесінде
жүргізіледі. Негізгі өндіріс ... ... ... ... ... «Корреспонденциялық шоттар бойынша барлығы» кестесінен №10
журнал-ордердің бірінші бөліміне ... №10 ... №2 ... ... ... жері бойынша өндіріс шығыстарын
топтастыруға, сондай-ақ дайын ... ... ... ... ... анықтауға арналған.
№10 журнал-ордер жинақтаушы тізім-көрсеткіш (регистр) болып саналады.
Мұндағы жазулар №1,2 (негізгі өндіріске ... ... ... №10 ... Бас ... ... үшін 2740 «Материалдық
емес активтердің амортизациясы», 1310 «Материалдар», 1340 ... 2930 ... ... ... ... 1620 «Алдағы кезеңдер
шығыстары», 3310 «Жеткізушілермен және мердігерлермен есептесу», 3390
«Өзге кредиторлық берешек және есептеулер», 8010 ... ... ... ... жартылай фабрикаттары», 8030 «Қосымша өндіріс», ... ... ... ... ... ... ... жинақталады
және есептелінеді.
Мұнан өзге, аталмыш №10 ... ... ... ... ... ... тізім-көрсеткіштің
үшінші бөлімінде экономикалық элементтері бойынша шығындар топтастыры-
лады.
2.5. Дайын ... ... алу ... ... қабылдау-тапсыру бойынша немесе өнімді шығару жиынтығы
бойынша өндірістен қоймаға кірістеледі.
Қабылдау–тапсыру құжаты ... ... екі дана етіп ... ... ... тапсырғаннан кейін, накладнойдың бір данасы қоймада,
екіншісі цехта қалады. Экономиканың әр түрлі салаларында қабылдау-тапсыру
құжатының ... ... ... ... ... ... құжаты аспаптық, радиотехникалық кәсіпорындарда,
жаппай және сериялық өндірістерде, басқа да өнеркәсіп ... ... ... ... үшін ... Қабылдау-тапсыру құжатын
өнімді шығару көрсеткіштерімен қатар, өнімді өткізу үшін де пайдаланады.
Бұл нысан жекелеген ... ... ... әкелінген үлкен
номенклатурада дайындалатын өнім тетіктерін ... алу үшін ... ... ... барысында жедел байқап отыру үшін
және шығарылған ... ... ... ... ... ... ... барлық салаларында «Өнім шығару жиынтығы» деген құжаттың
нысаны ... ... ... бір ... ... ... болады. Бұл жағдайда
оған тиісті накладнойлар қоса тіркеледі.
Қоймаларда дайын өнім есебін, материалдар есебі сияқты қойма есебінің
карточкаларында ... ... ... карточкалардағы шығарылған
қалдықтарды қойма меңгерушісі дайын өнім қалдықтарының кітабына көшіреді.
Дайын өнімнің кірісі мен шығысы жөніндегі ... оның ... ... ... ... ... ... мен шығысы жөніндегі құжаттарды тапсыру тізімінің
деректерін келіп түсулеріне қарай дайын өнімнің ... ... ... ... ... ... шығарылады. Жинақ ведомосының
деректерін дайын өнім ... ... ... ... ... ... бухгалтерияда жүргізілетін синтетикалық есебімен бірдей
болып шығуын қамтамасыз етеді.
Айдың аяғында есеп беру ... ... ... ... ... ... құны және нақты өзіндік құны мен жоспарлы өзіндік
құнының арасындағы, немесе ... ... құны мен ... ... ... ... ... құнының арасындағы айырмашылықтары
анықталады. Дайын ... ... ... ... деректері 1320
«Дайын өнім» шотының дебетінде жинақталып, 8010 «Негізгі өндіріс», 8030
«Қосалқы өндірістер» және 8020 «Меншікті өндірістің ... ... ... шала ... ... ... бір ... сату үшін
шығарылса) шоттарының кредитінде көрініс табады.
2.6. Дайын өнімді шығысқа шығару есебі
Дайын өнімнің ... ... ... ... құны ... ... ... арасындағы ауытқуы есепке алынады. Айлық
есеп беру соңында, яғни «Дайын ... ... ... ... ... баға айырымы қайтадан есептелінеді. Дайын өнімнің нақты
өзіндік құнын анықтау үшін талдау ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу
ресімделінеді.
Дайын өнімді сату операциясын есептеу.
Өнімді өткізу-бұл өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... процессі барлық техникалық сынаудан өткізілген, ағымдағы
қолданылып ... ... мен ... ... ... ... ... сияқты операциялар жиынтығынан
тұрады. Сонымен өнімді ... ... ... бір шаруашылық субъектісі
өндірген өнім, екінші басқа (сатып алушы) меншігіне өтеді.
Сатып алушы дайындаушы (өнімді өндіруші) - ... ... ... ... бағасы бойынша шығынының орнын толтырады.
Өткізу құнын әртүрлі факторларға байланысты дайындаушы (жеткізіп ... де ол ... ... ... шарт ... ... ... мемлекет белгілеген жанама салықта енгізіледі. Сонымен салыққа:
қосымша құн салығымен ... ... ... құны әр ... дайын
өнімнің (өндіру құнына) өзіндік құнынан артық болады.
Өнім өткізудегі бухгалтерлік есептің объектісіне: ... ... ... ... ... құны мен ... ... дайын өнімді өткізуден
түскен табыс (кіріс); дайын өнімді өткізуге жұмсалған ... ... ... мен ... ... ... салықтар) жатады.
Өндірістен өндіруге жұмсалған нақты өздік құнымен келіп түседі де баланста
сол құнмен ... ... ... есеп беру ... (ағымдағы
есепке алу) дайын өнім есептегі бағасы бойынша есепке алынады. ... беру айы ... ... ... ... ... құны ... есептегі бағасы нақты өзіндік құнмен ... ... ... ... ... арқылы реттеледі.
Дайын өнімнің өткізу бойынша шығындарға еңбекақы және оның ... ... ... және ... тауарларды орап дайындау шығындары,
жарнама және рынокты зерттеу ... ... ... ... ... шығындар есебі 7110 шотта жүргізіледі.
2.7. Дайын өнімді есептен шығару (ақаулар) есебі
Өзіннің сапасы бойынша ... ... ... ... сәйкес келмейтін және осы себеп бойынша тікелей ... ... ... ... ... ... шығындар жұмсағаннан
кейін ғана барып пайдаланылуы ... ... ... мен ... ақау деп ... жарамсыздық сипатына қатысты ақау түпкілікті (түзетуге
келмейтін) және түзетуге келетінге бөлінеді.
Ақауды ... ... ... ... емес ... ... ... тұрғыдан тиімді емес өнімдердің сапасыздығы түпкілікті
сапасыздық деп ... ... ... ... мүмкін және экономикалық жағынан
тиімді болатын сапасыз өнім, қалпына келтіріп, түзетуге ... ... ... ... ... жеткізгенге дейін кәсіпорында анықталған
сапасыз өнім ішкі, ал ... ... ... ... өнім ... деп аталады.
Кәсіпорындарда өнімдердің сапасы үшін бақылау жүйесін белгілеу кезінде
өндірістегі әрбір ақаудың анықталу жағдайын құжаттық ... ... ... ... (ТББ) ... ... ... сапасыз өнім
сапасыздық туралы актімен ресімделеді, онда ақаудың анықталған уақыты мен
орны, ... және оған ... ... ... өзіндік құнын
анықтау үшін қажетті есептеу мәліметтері мен кінәлілерден ұстауға жататын
сомалар толық ... Егер ... ... ... ... ақау
анықталған кезге дейін әртүрлі цехтарда ... ... ... ... ... ... ... құны әрбір цехтың шығындары бойынша
актіде бөлек-бөлек есептеліп шығарылады.
Сапасыз өнім туралы құжаттамалар жедел ... үшін және ... ... алу үшін пайдаланылады. Мәселен, сапасыз өнімдер туралы
актілер негізінде өнім түрлері бойынша сапасыз өнімдердің өзіндік құны
есептеліп ... ... және ... ... ... ... жасалады; олар сапасыз өнімдерді сапасыз өнімдерді тапсыру
изоляторына тапсыруды, сапасыз өнімдерге ... ... ... ... ... ... үшін ... ақауды түзету, оған жол берген жұмыскерлердің өздеріне
жүктелген жағдайда акт жасалмайды. Нақты кінәліні анықтау мүмкін ... ... ... ... ... үшін басқа жұмыскерге беру
талап етіледі, онда ақау ... акт ... ... ... жазып беру үшін
негіз болып қызмет етеді.
Өндірістегі ақаудың есебі, ... ... және ... ... өзіндік құнын анықтау мен өнім түрлері бойынша ақаудан келген
шығынды анықтауға арналған 8040 ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Түпкілікті және түзетілетін ақаулардың есебіндегі айырмашылық,
түпкілікті ақау шығындары оны анықтау кезінде, ... ... ... ... ... 8000 ... өндіріс» шотында көрсетілгендігінен
тұрады, сондықтан да түпкілікті ... ... ... ақауды есептеу
негізінде 8000 «Негізгі өндіріс» шотынан 8000 ... ... ... ... ал ... түзетуге жұмсалатын 8010 «Негізгі өндіріс»
шотын қозғамай, 8040 «Өндірістегі үстеме ... ... ... ... ... тікелей апарылады.
Түпкілікті (түзетілмейтін) ақаудың есебі 8040 ... ... ... тікелей апарылады, дебет бойынша ... ... ... келмейтін) ақаудың құны (цехтағы өзіндік құны)
көрсетіледі, ал кредит бойынша – оны ... ... ... ... ... жататын ақау құнының сомасы көрсетіледі.
Түпкілікті (түзетуге келмейтін) ақау ... ... ... ... ... ... есебінен есептен шығарылады.
Бухгалтерлік есеп шоттарында түпкілікті ақаудың қалай көрсетілгендігін
қарастырамыз:
|№ |Операциялардың мазмұны ... ... шот |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |Түзетуге келмейтін, |Өндірістік ақау |8040 |8000 |
| ... ... ... |туралы акті | |8010 |
| ... ... ... | | |8030 |
| ... құны ... | | | |
| ... | | | ... ... өнім ... бір ... ... |3350 |8040 |
| ... кінәлінің еңбек |ведомосы | | |
| ... ... | | | ... ... өнім пайдалануға |Кіріс жүк құжаты |1310 |8040 |
| ... баға ... ... | | | |
| ... ... | | | ... ... ... ... |Талап білдіру |1280 |8040 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... |Өндірістік ақау |8000, | |
| ... ... ... ... акті |8010, |8040 |
| ... шығарылады | |8030 | ... ... ... есебі транзиттік шоттар дебеті бойынша 8040
«Өндірістегі үстеме шығындар» шотына жинақтау үшін ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында келесідей ... ... ... ... ... шот ... | | | |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... ... жүк құжаты |8040 |1310 |
| |материалдар құны ... | | | |
| ... | | | ... ... ... үшін ... ... |8040 |3350 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... бойынша шығыстарға |Үстеме |8040 |8030 |
| ... ... ... ... |шығындарды | | |
| ... ... есеп | | |
| | ... | | ... ... ... түзеу |№4 ведомосы |8000 |8040 |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | ... |Ақауды түзету бойынша шығыстар |№4 ведомосы |8000, |8040 |
| ... ... | |8010, 8030| ... ақаудың талдау (аналитикалық) есебі және ақауды түзету
бойынша шығыстар (сыртқы және ... ... ... ... өнімдердің құнын есептен шығару баптары бойынша № 4 ... 4 ... ... ... № 10 ... ... жүмысты қорытындылай келе мынадай анықтамаларға келеміз:
Сонымен, дайын өнім дегеніміз - өндірістен шығарылған ... ... ... ... бірі ... ... ... кезеңінде
кәсіпорынға пайда әкелуге негізделген. 1320 «Дайын өнім» - инвентарлық
шотта есебі жүргізіледі. Дайын өнім өндірісте нақты ... құн ... ... ... ... құны ... – дайын өнімді
дайындауға кеткен нақты шығындар сомасын айтамыз.
Өнеркәсіп кәсіпорындарындағы шығындар өзіндік құнын есептеп ... ... ... топтастырылады:
- шикізат және материалдар;
- қайтарылатын қалдықтар (шегеріледі);
- сыртқары кәсіпорындар мен ұйымдардың өндірістік ... ... мен ... ... алынатын өнімдер;
- технологиялық мақсаттарға арналған отын және энергия;
- өндірістегі жұмысшылардың еңбек ақысы;
- еңбек ақыға есептелген төлемдер;
- ... ... мен ... ... қосымша шығыстар;
- өзге де өндірістік шығыстар.
Кәсіпорын бойынша өндірістік шығындарды көрсету үшін ... ... VІІІ ... көрсетіледі:
• 8000 «Өндірістік есепке алу шоттары»
• 8010 «Негізгі өндіріс»
• 8020 ... ... ... ... 8030 «Қосалқы өндірістер»
• 8040 «Үстеме шығыстар»
Өндірілген өнімнің өзіндік құнын ... ... ... деп
аталады. Калькуляция - өнімнің (жұмыс, қызмет) бірлігінің өзіндік құнын
ақшалай есептеп анықтайтын ... ... өнім ... ... жасалған
шығындарды ақшалай бейнелеп шығару амалы. Өнімнің ... ... ... ... және ... ... үнемді (тиімді) пайдаланудың
деңгейі, техникалық қаруландыру, өндірісті ұйымдастыру мен басқаруға әсер
етеді.
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ХҚЕС №2 ... ҚБЕС №7 ... ... ... ... ... «Бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспары»
3. Журнал «Бухгалер бюллетені», Алматы 2007
4.В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдуллин, В.В.Радостовец, О.И.Шмидт
5. ... ... есеп ... 2», ... 2003
6. С.Б.Баймұханова, Ә.Ж.Балапанова, «Бухгалтерлік есеп», Алматы 2001
7. Қ.К.Кеулімжаев, Н.А.Құдайбергенов, «Бухгалтерлік есеп теориясы және
негіздері», Алматы, Экономика ... ... ... ... З.М.Өмірбаева, «Бухгалтерлік есеп негіздері», Қарағанды 2006
10. К.А.Китебаева, «Бухгалтерлік есеп принциптері», Қарағанды 2002
11. Т.А.Абдықалықов, ... есеп және ... ... ... ... «Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері», Алматы
2006
13. З.М.Өмірбаева, «Қаржылық есеп кестеде», Қарағанды 2007
14. «Кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... слайдтар.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дайын өнім есебінің мақсаттары. дайын өнімді бағалау5 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Басқару есебі туралы жалпы ұғым62 бет
Бағалау және калькуляциялау шаруашылық процесінің есебі22 бет
Калькуляциялау – өнім, жұмыс және көрсетілетін қызмет бірліктерінің өзіндік құнын есептеу5 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Рекреация ұғымы сұрақ-жауап түрінде196 бет
Шығындар есебін ұйымдастыру және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау негізінде басқару есебін тиімді ұйымдастыру және бюджет жасауды жетілдіру ("АГС сервис" ЖШС мысалында)94 бет
Шығындар мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың есебі54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь