Қазақстан Республикасындағы туризм индустриясын жетілдіру жолдары

Кіріспе

2.2 Қазақстан Республикасындағы туризм саласының дамуына талдау
2.3 Қазақстан Республикасындағы туризм дамуының негізгі тенденциялары

ІІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы туризм индустриясын жетілдіру жолдары
3.1 Қазақстанда туризм инфрақұрылымын дамуы мәселелері
3.2 Қазақстан Республикасындағы туризмді дамытудың негізгі бағыттары мен даму болашағы

Қорытынды
        
        2.2 Қазақстан Республикасындағы туризм саласының дамуына талдау
Қазақстандағы туризмнің тарихи алғышарттары ... ІІІ ... ... Ұлы ... ... ... мен дамуы ... ... ... ... ... ... де басқа
экономика салалары сияқты орталықтан келетін ... ... тек сол ... аясында ғана өз қызметін ... ... үшін ... ... ... санатында еді. ... ... ... ... ... ... атқарған
мәдени-ағарту жұмысы жүйесі элементтерінің бірі болып саналды және оның
басым ... ... ... ... ... және
елеулі экономикалық маңызға ие болмады.
Қазақстандағы ... ... ... ... ... бірі оған ... саласы ретінде мемлекеттік деңгейде
көңіл бөлінбеді және шындап ... ... ... ... және мемлекеттік емес туристік ... ... ұзақ ... жоспарлауға назар аударылмады. Туризм
табысының үлкен бөлігі ... ... ... ... басқару органдарының туристік қызметті болашағы бар сала
ретінде мойындамаулары ... ... ... ... ... ... ... реттеу мен
халықтың тарихи және мәдени мұрасын қайта ... үшін ... ... дамуын төрт кезеңге бөлуге ... КСРО ... ... қызмет – саланы орталықтан қатаң
қадағалап отырды.
2. ... ... ... – 1992 ж. үшінші шілдеде Қазақстан
Республикасының тұңғыш «Туризм ... ... ... 1993 жылы ... ... ... толық
мүшелікке қабылданды, туризм саласындағы ынтымақтастық туралы
бірқатар халықаралық келісімдер жасалды.
3. 1997-2000 жылдар 1997 жылы ... ... ... ... ... Ташкент декларациясына қатысты. ... ... ... ... ... туристік
инфрақұрылымды дамытудың алғышарттары жасалына бастады. Жібек
жолы бойындағы тарихи орталықтар қалпына ... ... 2000 ... ... кезге дейін – 2000 жылдың 30 қазанында
«Туризм жөніндегі ... ... ... ... негізгі бағыттары айқындалып, ... ... ... ... демалыс
аймақтары, басқа да туристік нысандар толық жөндеуден, қайта
құрастырудан өткізілді.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... шығу ... жетілдірілді. КСРО құрамында болған
кездегі шығу туризміне ... көп ... ... ... ... ... ... ие болуына әкелді. Кейбір елдер қазақстандық
туристерді ... ... ... ... ... ... социалистік достастық елдеріне визасыз кіру (Чехия,
Болгария, Венгрия, Сербия және тағы басқалар).
- ... ... ... ... ... Испания,
Италияға бару оңайлығы;
- кейбір елдерде ... ... үшін ... ... ... ... ... сол кездері көп турлар, танымдық ... ... ... Араб ... ... ... мемлекеттеріне демалыс
және ойын-сауықтық мақсаттағы туризм, жастар туризмі, емдеу-сауықтыру
туризмі, ... ... ие ... ... ... сипаты келесі себептермен түсіндіріледі:
- қазақстандық тұтынушылардың шетелдік ... ... ... ... қызығушылығы (КСРО-да шығу туризмнің болмауынан);
- шығу ережелерінің жеңілдетілуі;
- сыртқы іскерлік байланыстар аясының кеңейтілуі;
- ... ... ... жеке ... мен ... ... шығу ... қол жетімді бағалары;
- шетелдік туристік өнімнің жоғары бәсеке қабілеттілігі (қонақ үй
сервисі мен ... ... ... аса ... болуы, турлардағы ыңғайлы да қол жетімді ... ... ... ... ... оңтүстік
аймақтарына шоғырланды: курортты – санаторийлі аймақтар,и мәдени-тарихи
орталықтарға ... ... ... ... қаласы, Түркістан
қаласы, Есік қорғаны, шырын шатқалы және тағы басқа); экологиялық ... ... (аң ... балық аулау), емделу:
Бастапқы кезде кіру және шығу ... ... ... мыналар еді:
- ішкі саясаттың тұрақсыздығы;
- көлік ... ... ... сай ... ... үй және тағы басқа орналастыру құралдарындағы сервистік
қызметтің әлемдік стандарттармен деңгейлеспеуі;
- мемлекеттік және ... ... ... кіру және ... ... және ... жағынан ынталандырудың
жетілмегендігі;
- нақты туристік орталықтың, сонымен қатар бүтіндей мемлекеттің ... оң ... ... ... ... ... ... маманданбауы;
- туристік ел ретінде Қазақстанның оң имиджін қалыптастыруда
мемлекеттік және ... ... ... ... саясаттың
болмауы.
Дегенмен, тәуелсіздіктің алғашқы қиын жылдары ... ... ... ... ... ... ... тура жолға түсе
бастағаннан бері (1990 жылдардың аяғына қарай) туризм де экономиканың ... ... ... нық тұра ... Республикасы Статистика жөніндегі агенттігінің 2002 жылғы
дерегі бойынша елде 655 ... ұйым ... ... кәсіпорындар
80 елдің туристік фирмаларымен шарттық ... ... ... және он үш ... туристік фирмалар сегіз мемлекетке
чартерлік әуе ... ... ... ... Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Оңтүстік Қазақстан
облыстарындағы, сондай-ақ, Алматы және ... ... ... ... ... жақсы дамыған болып табылады. Осы облыстардың
және қалалардың туристік ... жыл ... ... ... 88%-ына дейін қызмет көрсетеді.
Туристік ұйымдармен 2002 жыл барлығы 228,3 мың ... ... ... ... ... ... 55,9 ... азамат пайдаланды. Саяхаттарын туристік фирмалар арқылы
ресімдеген 146 000 ... ... ... ... ... туристік фирмалардың саны көбеюде (4-кесте).
Кесте ... ... ... |2003 |2004 ... | | ... ... | | ... Республимкасы |713 |751 ... |10 |19 ... |11 |16 ... |29 |37 ... |13 |18 ... ... |22 |24 ... |13 |10 ... ... |4 |5 ... |25 |29 ... |5 |6 ... |3 |4 ... |10 |12 ... |25 |21 ... Қазақстан |7 |15 ... ... |5 |12 ... ... |37 |26 ... ... |494 |500 ... көріп, отырғанымыздай, туристік фирмаларының саны жағынан
үлкен үлесті ... ... және ... ... одан кейінгі орында
Қарағанды облысы, Астана қаласы және ... ... ... тұр. ... азы бұл ... ... Қостанай және Батыс ... ... тұр. Егер 1999 жылы ... ... ... туристік фирма болған болса, 2003 жылы бір ғана ... ... 494, ал 2004 жылы 500 ... ... көруге болады.
Сәйкесінше туристерге қызмет көрсетуі жағынан да Алматы ... ... ... ... бөлінісін қараудан бұрын туризм ... ... ... ... ... тоқталайық (5-кесте).
Кесте 5
Туризм түрлері бойынша 2000, 2003, 2004 ... ... ... ... ... ... ... туристер |
| |2000 |2003 |2004 |
| ... |% ... |% ... |% |
|Барлығы |109081 |100 |229014 |100 |292738 |100 ... ... |18972 |17,4 |44990 |19,6 |31367 |10,8 ... |2185 |2,0 |2701 |1,2 |3546 |1,3 ... әлем ... |16787 |15,4 |42289 |18,4 |27821 |9,5 ... ... |49941 |45,8 |94692 |41,4 |154885 |52,9 ... |6718 |6,2 |10156 |4,5 |17219 |5,9 ... әлем ... |43223 |39,6 |84536 |36,9 |137666 |47,0 ... ... |40168 |36,8 |89332 |39,0 |106486 |36,3 ... көріп отырғанымыздай, 2003 жылы қызмет көрсетілген туристер
арасындағы ең көп пайыз шығу ... ... – 41,4%, ал ... ... – 19,6% ... Осындағы ТМД елдері мен әлемнің
басқа елдері қатынасын ... келу ... ТМД ... ... ... ...... тең, ал шығу туризмінің ТМД
елдері 4,5%, ал ... ... – 36,9 ... осы ... 2000 ... мәліметтермен салыстырсақ, онда
келу туризмінің ... 17,4 %-дан 19,6 %-ға ... ал ... ... ... ... ... болады. Осындағы ТМД
елдері мен әлемнің басқа елдері ... ... ... ТМД ... үлесі 2%-ға, қалған елдер үлесі – 15,4 %-
ға тең, ал шығу ... ТМД ... 6,2%, ... ...... ішкі ... ... 39,0%-ға өскен. Мұндағы келу
туризмі үлесінің өсуі ... ... ... ... ... ал ішкі ... ... өсуі
отандастарымыздың туған табиғат көркіне көңіл бөлінуін көрсетеді.
Дегенмен, ... ... ... ... 2004 жылғы мәліметтеріне қарасақ, мұнда келу ... ... ал шығу ... 52,9 %-ға ... ... ... ... қысқарғандығын көруге болады.
Қазақстан Республикасында туристік фирмалар ... ... ... ... бөлінісін қарастырайық (6-кесте).
Кесте 6
Қазақстан Республикасының аймақтық кескінінде туристік фирмалар
қызметкөрсеткен туристер саны
| |2003 |2004 ... | | |
| | | ... ... | | |
| ... |% ... |% ... ... |229014 |100,0 |292738 |100,0 ... |14125 |6,3 |8861 |3,0 ... |2264 |0,9 |3740 |1,3 ... |21300 |9,3 |61633 |21,0 ... |1624 |0,7 |692 |0,2 ... ... |17597 |7,6 |17462 |6,0 ... |5630 |2,4 |6127 |2,0 ... ... |367 |0,2 |3035 |1,0 ... |6197 |2,8 |11500 |4,0 ... |1374 |0,6 |1365 |0,5 ... |271 |0,1 |1139 |0,4 ... |7877 |3,5 |4225 |1,3 ... |4119 |1,7 |6164 |2,1 ... ... |2610 |1,2 |6799 |2,3 ... Қазақстан |4005 |1,8 |3597 |1,2 ... ... |39499 |17,3 |55067 |18,0 ... ... |100205 |43,7 |101332 |35,0 ... ... ... ... ... туризм индустриалды
формада, көбінесе ұлттық экономиканың жедел дамуының катализаторы ретінде
көрінеді, жаңа ... ... ... ... табыстың өсуіне, жергілікті
инфрақұрылымның дамуына және жергілікті тұрғындардың өмір сүру деңгейінің
жоғарылауына себепкер болады.
2003 жылы туризмнен ... ... ... мың ... ... ... бұл ... 923,6 млн теңгені құраған, ал 2004 жылы бұл көрсеткіш
4108221,3 мың теңгеге ... ... ... ж.ж. ... ... аймақтары кескінінде туристік
қызметтен түскен түсім
| |2003 |2004 ... | | |
| | | ... ... | | |
| |мың ... |% |мың ... |% ... ... ... |100,0 |4108221,3 |100,0 |
|Ақмола |5275,2 |0,3 |24216,2 |0,6 ... |9079,7 |0,5 |27637,5 |0,7 ... |33538,1 |2,0 ... |3,1 |
|Атырау |5962,3 |0,3 ... |3,3 ... ... |50494,7 |3,0 |59989,3 |1,5 ... |1528,7 |0,1 ... |3,5 ... Қазақстан |3074,1 |0,2 |14578,0 |0,5 ... |25060,2 |1,5 ... |3,5 ... |8335,7 |0,5 |8162,9 |0,2 ... |2231,4 |0,2 |3213,6 |0,1 ... |16004,2 |1,0 |46448,8 |1,1 ... |27601,3 |1,6 |50322,5 |1,2 ... Қазақстан |12310,2 |0,8 |41870,0 |0,9 ... ... |9300,1 |0,5 |10854,1 |0,4 ... ... |424113,7 |24,8 ... |19,1 ... ... ... |62,7 ... |60,4 ... ... сәйкес қарастырсақ, бүкіл табыстың 62,7 %-ы ... ... одан ... ... ... ... – 24,7%, ... облысы – 3 %, Алматы облысы - 2%. Ең төмен табыс Жамбыл – ... ... – 0,2 % және ... ... – 0,2 % ... ... бұл ... біршама өзгерістерге ұшыраған: Алматы қаласы
бұрынғысынша ... ... ... жалпы үлестік салмағы аздап кеміген
– 60,4 %, Астана қаласы да солай – 19,1 %, ... ... ... табыс деңгейі төмендеген – 1,5 %. Ал, Жамбыл (3,5 %), ... %), ... (3,3 %), ... ... (0,5 %) ... алдыңғы
жылмен салыстырғанда біршама ілгерілеу байқалады. Ал, Қызылорда (0,1 ... (0,2 %) ... ... ... ... ... келулер мен табыстың аймақтық құрылымын талдаудан
келесідей ... ... ... қызмет көрсетілген туристердің ең көп үлесі Алматы қаласына (2003
жылы – 43,7 %, 2004 жылы – 35,0 %), ... ... (2003 жылы ... %, 2004 жылы – 18,0 %) ... 2003-2004 жылдардағы алынған табыстың ... ... ... ... бар ... аймақтарда саяхаттаған
туристерден (Алматы қаласы, Астана қаласы, Алматы, ... ... ... және ... өнеркәсіптік қарқынды дамудағы
аймақтарынан (Атырау, Қарағанды облыстары) түскен;
- Туристерді қабылдауда ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуден түскен табыстың төмен болуы барлық:
аймақ, республика, ... ... ... ... ... өнімді жарнамалаудың жеткіліксіздігін көрсетеді.
2000-2004 жылдар аралығында Қазақстанға әлемнің 120-дан ... ... ... Осы ... ... Қазақстанды туристермен
жабдықтаушы елдер арасында бірінші орынды үнемі Германия алып ... ... ... 2004 жылы ол ... орынды Түркияға, екінші орынды
Қытайға беріп, үшінші орынға ... Ал 2000 ... бері (2003 ... ... ... АҚШ ... 2003 жылы ол үшінші орынға, 2004 жылы бесінші
орынға түскен. ... екі ... да ТМД ... төртінші орыннан
көрінуде.
Кесте 8
Қазақстанға туристері ең көп келетін елдер (келу туризмі)
| |2003 |2004 ... | | |
| | | ... | | |
| ... |% ... |% ... |44990 |100,0 |31367 |100,0 ... |21596 |48,0 |4579 |14,5 ... |3649 |8,1 |4757 |15,1 ... |2745 |6,1 |2214 |7,0 ... |2701 |6,0 |3546 |11,3 ... |1837 |4,0 |1439 |4,6 ... |1004 |2,2 |4814 |15,3 ... |946 |2,1 |875 |2,8 ... |837 |1,9 |605 |1,9 ... |820 |1,8 |1138 |3,6 ... |643 |1,4 |448 |1,4 ... |577 |1,3 |698 |2,2 ... |461 |0,9 |249 |0,8 ... ... ... ... ... Германияның үнемі
алдыңғы орындардан ... ... ... ... ... ... қатар, кейінгі орындардағы елдерге ... ... ... және ... ... ертеден келе жатқан дәстүрлі
байланыстардың болуы көрінеді. ... шығу ... де ... ... ... ... (9-кесте).
Кесте 9
Қазақстандық туристер ең көп баратын елдер (шығу туризмі)
|Жылдар |2003 |2004 ... | | |
| ... |% ... |% ... |94692 |100,0 |154885 |100,0 ... |30105 |31,8 |63529 |41,0 ... |21682 |22,9 |33238 |21,5 ... |11736 |12,4 |11129 |7,2 ... |10156 |10,7 |17219 |11,1 ... |5465 |5,8 |9835 |6,3 ... |2879 |3,0 |4749 |3,1 ... |1759 |1,9 |3265 |2,1 ... |1420 |1,5 |1038 |0,7 ... |1046 |1,1 |1555 |1,0 ... |878 |0,9 |680 |0,4 ... |838 |0,8 |873 |0,6 ... Қазақстан Республикасындағы туризм дамуының негізгі тенденциялары
Жоғарыда қарастырғандай, туризм Қазақстан Республикасында жылдан-жылға
дамып, қызмет аясын ... ... ... арқасында әлемнің көптеген
елдері қатысатын Қазақстанның өзіндік туристік нарығы қалыптасуда. Оның ... ... әсер ... негізгі факторлар экономикалық және әлеументтік
болып табылады, бұл ең ... ... ... ... ... ... ... жеке табысының асуы.
Субъективті себептерге елден шығу мен оған ... ... ... ... ... ... реттейтін
мемлекеттік органдардың қызметтері жатады. Солардың қызметін нақты арнаға
бұру мақсатында ... Н.Ә. ... ... ... ... қазынасына айтарлықтай кіріс әкелуге қабілетті, болашағы зор
экономика саласы ... ... ... ... ... ... атап өткен болатын. ... ... ... ... келе ... ... жыл ... Жолдауларында еліміздің
әлеументтік-экономикалық әлеуетін дамыту мақсатында атқарылатын істер мен
алда тұрған міндеттер ... ... ... ... әл-ауқатының артуы
мен рухани және гармониялық жағынан дамуы, өмір сүру жағдайларының сапалы
түрде жақсаруы ... ... ... ... ... тұтынатын
игіліктердің маңызды бөлігін ... ... және ... ... ету мен ... ... ... сөзсіз.
Бүгінде көптеген адамдардың күнделікті тұрмысынан орын алған ... ... ... кеткен туристік қызмет индустриясы өзінің мемлекеттік
қазынаға қосқан экономикалық салымы бойынша ... ... ... ... ... ... Ол әлемдік жалпы өнімнің 12% үлесін ала
отырып, өзіне жұмыскерлердің алып ... мен ірі ... ... туристік-рекреационды әлеуетіне негізделген шаруашылық,
өндірістік және әлеументтік қызметтердің сан ... ... ... ... ... ... ... бос уақытын дұрыс
ұйымдастыруға және демалу мен ... ... ... ... ... ... ресурстарына жұмылдыруға қабілеттілігімен халықтың
тұрмыс деңгейін ... ... ... ... ... ... туризмнің дамуына аса көңіл бөлу шет ... ... ... және жаңа ... ... құруға ұмтылумен түсіндіріледі.
Туризм арқылы көптеген елдер өздерінің төлем тепе-теңдігі мәселелерін
шешуге тырысады. ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген қызметтер мен тауарларға ... ... оған тек сол елде ... ... ... алған ақысы және
халықаралық көлік ... ... ... бір ... тұрғындарының шетелде көрсетілген
қызметтер мен тауарларға, өнімдерге төлеген ақылары жатады.
Әдетте, шетелдік турист бір елге келіп, одан ... ... ... ... тамақтануға өз шығындарының 40%-ын, тұрғын жайына ... ел ... ... - 8%, басқа шығындарға 22% ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде,
біріншіден, туристік фирмалардың табысы артады, бұл – тура ... ... ... мен ... ... ... жағынан сұранысы өседі, ол кезегінде өз жабдықтаушыларының
тауарлары мен ... ... ... ... барлық секторларда
табыс артуына әкеледі, бұл – ... ... ... ... ... ... ... байланысты тұрғындардың жеке табысы өседі, ол
тұтынушылық сұраныстың өсуіне ... ... бұл – ... ... және мәжбүрлік эффекттері бірге алғанда екінші қатардағы эффект деп
аталады.
Туризмнің маңыздылығында бірінші орын ұлттық шаруашылықта ... ... ... ... алу мен ... валютаның елден едәуір кетуі
де мүмкін.
Қонақ үй шаруашылығын басқару, қаржыландыру және әсемдеу өз ... ... ... ... ... үй шаруашылығын
басқарудың қазіргі заманғы талаптарына сай ... және ... ... бұл ... 2000 жылы 2,5 млрд. теңге салынса, 2003 жылы 5 ... ... 271 мың ... ал 2004 жылы 6 ... 426 млн. 880 мың ... ... Сәйкесінше, жоспар туристік лагерьлері мен тау туристік
базарларына 2003 жылы 3 млн. 986 мың ... 2004 жылы 5 млн. 107 мың ... 2003 жылы 7 млн. 486 мың ... 2004 жылы – 4 млн. 677 ... ... ... ... жұмсалған инвестициялар
| |2003 |2004 ... | | ... | | |
| |мың ... |мың ... |
|Барлығы ... ... ... ... ... |138843 |242013 ... үйлер мен мейрамханалар көрсететін қызметтер|5309271 |6426880 |
|Жастар ... ... мен тау ... |3986 |5107 ... | | ... |7486 |4677 ... |635652 |2123886 ... өзге ... |701341 |370473 ... |824581 |947426 ... |523613 |416900 ... ... ... ... |34042 |11126 ... мекемелер қызметі |995633 |1038463 ... пен ... ... пен ... ... |30604751 |
|ұйымдастыру бойынша қызмет | | ... ... ... ... және ... ... ... арналған
өзге орындардың өндірістік-қаржы қызметін қарастырайық (11-кесте).
2003 жылы туристік фирмалардың өткізген өнімінен (қызметі) ... 4 ... 672 млн. 100 мың ... ал 2004 жылы – 5 млрд. 417 млн. 600
мың теңгені құраған. Соның ішінде негізгі қызметтен 2003 жылы – 3 ... ... 600 мың ... негізгі емес қызметтен – 1 млрд. 115 млн. 500 ... 2004 жылы ... ... 4 ... 22 млн. 300 мың теңге, негізгі
емес емес қызметтен – 1 млрд. 395 млн. 300 мың ... ... ... ... 2003 жылы – ... 2 млн. 100 мың ... 2004 жылы – 3
млрд. 779 млн. 800 мың теңгені құраған. ... ... ... қаржы 2003
жылы 284 млн. 800 мың теңгені, 2004 жылы – 412 млн. 400 мың ... ... ... ... үйлердің және қысқа мерзімге тұруға
арналған өзге орындардың ... ... ... ... |Қонақ үйлер және қысқа |
| ... млн ... ... ... ... | ... де орындар қызметі,|
| | | |
| | |млн. ... |
| |2003 |2004 |2003 |2004 ... ... |4672,1 |5417,6 |15881,1 |19078,4 ... ... ... | | | | ... қызметтен түскен |3556,6 |4022,3 |14955,0 |17826,7 ... | | | | ... емес ... |1115,5 |1395,3 |926,1 |1251,7 ... ... | | | | ... шығыстары |2020,1 |3779,8 |7043,7 |8300,2 ... ... ... |284,8 |412,4 |2950,6 |9254,0 ... | | | | ... ішінде: | | | | ... ... ... |11,6 |13,3 |252,8 |208,9 ... ... |75,8 |87,8 |522,9 |481,7 ... құн ... |132,8 |177,5 |1214,0 |1557,1 ... ... өзге ... |133,8 |960,9 |996,3 ... | | | | ... үйлердің және қысқа мерзімге тұруға арналған өзге де орындар
қызметінен 2003 жылы 15 млрд. 881 млн. 100 мың ... 2004 жылы – 19 ... млн. 400 мың ... ... оның ... ... қызметтен 2003 жылы 14
млрд. 955 млн. теңге, 2004 жылы – 17 ... 826 млн. 700 мың ... ... қызметтен 2003 жылы 926 млн. 100 мың теңге, 2004 жылы – 1 ... ... 700 мың ... ... ... Кезең шығысы 2003 жылы 7 млрд. 43 ... мың ... 2004 жылы – 8 ... ... 200 мың ... ... түскен нақты қаржылар 2003 жылы 2 млрд. 950 млн. 600 мың ... жылы – 9 ... 254 млн. ... құраған.
Дамушы елдер туристер үшін өнімдер мен тауарлардың өомақты бөлігін,
сондай-ақ туризм ... ... ... ... ... ... ... мәжбүр. Сонымен бірге «демонстрациялық эффект»
әсерімен түсіндірілетін импорт та бар. ол дегеніміз, ... ... ... келе отырып, ең жақсы да сапалы және кең ассортименттегі
тауарларды ... ал бұл ... ... ... табылады және
шетелдік тұтыну тауарларының импортталуына себін тигізеді.
Жұмыс күші нарығы үшін де ... ... зор. ... ... ... ... индустриясы (ішкі туризмді ... ... ... ... ... ... ең ірі болып табылады, бүкіл
әлемде туризм ... 100 ... ... ... ... ... етіп
отыр.
Туризм дамуының және жалпы экономикалық дамудың тенденциялары арасында
айқын байланыс бар. туристік өсу ... ... ... ... ... ... Егер баға өзгеріссіз болса, онда жеке тұтынудың 1 ... ... ... ... өсуі ... ... жалпылама
тұрып қалуына әкеледі; тұтыну 2,5 %-ға өскенде туризм дамуы 4 %-ға артады;
ал тұтыну 5 %-ға өссе, ... ... ... ... 10 %-ды ... ... 1 %-дан ... болатын болса, онда туризмде құлдырау сезіледі.
Халықаралық туризм Қазақстан үшін, жалпы дамушы елдер үшін ... ... және ... ... ... қайнар көздері болып
табылады. Бір ... ол ... ... ... ... елдің дәстүрлі
әлеуметтік жүйесі мен табиғат ортасына өзгерістер енгізеді. Біздің елімізде
қазір халықаралық туризм табыспен де, ... де ... ... ... ... ... мойындалады. Барлық дамушы
елдер туризмді дамытудың ... ... ... ... ... ... ... жоспарлағанда туризм базасы ... ... ... ... ... және ... орта
талаптарына көңіл бөледі, олар енжар туризмнің үлесі ретіндекөрінеді және
өнеркәсіптік дамытуды қажет етеді.
Туризм базасы ретіндегі ... ... ... ... ... ... ... онжылдықтағы ел үкіметінің ғана емес, сонымен қатар
«мәнді туризм» ... ... ... операторлар мен туристік өнімді
өндірушілердің де айрықша көңіл аударуы дәлел.
Саяхат динамикасы экономиканың шыңда тұрғандығына ... ... өте ... ... келеді. Экономикалық жағынан туризмнің
тенденцияларын қарастырайық.
Сауданың дамуы. Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... КСРО кезеңінде біздің еліміз тек шикізатпен жабдықтаушы
рөлінде болып ... ... ... ... да, импортта да үлесі көбейіп
келеді.
Көлік инфрақұрылымы. Туризм дамуының күтілген масштабтары туристер
талап ететін құрылымдар мен ... ... ... Осы ... ең
үлкен қиындықтар көлік инфрақұрылымы сферасында туындайды ... және ... ... Дәл осы инфрақұрылым Қазақстанға үлкен
пайда әкелуі керек, өйткені ол ... ... ... ... және бір ... ... ... Еуропамен жалғастыратын және ең
табысты саналатын жолдарда орналасқан. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... Араб Әміршіліктеріне,
Түркияға, Италияға, Қытайға, Тайландқа және тағы басқа елдерге сапар ... ... ... тек отандық тасымалдаушылармен ғана емес,
сонымен қатар шетелдік тасымалдаушылармен де жүзеге асырылады. ... ... ... бес ... төрт автокөлік, жеті әуе
дәліздері өтеді. Елді шығыстан батысқа қарай ... ... ... ... ол ... ... мұхит жағалауларынан алады және
Еуропаның түкпіріне кетеді. 2002 жылы Шымкент – Қызылорда – Ақтөбе – ... ... ... ... 2473 км батыс талшықты-оптикалық байланыс
желісінің құрылысы салынды. 2003 жылы ... 2350 ... ... ... – Астана – Павлодар – Семей - Өскемен –Талдықорған шығыс ... ... ... ... ... аймағымен, сондай-ақ Атырау,
Баутино аймақтарының дамуымен байланысты. Ақтау, Атырау, Баутино арқылы
республика әлемдік ... ... шыға ... ... ... ... заманғы теіңіз және өзен кемелері, кемелерді жалдаудың
халықаралық жүйелері Қазақстанның ... ... ... 6-8 ... ... ... ... тасымалдаушысы – «Қазақстан теміржолы» мемлекеттік
кәсіпорны – 14 ... ... ... тасымалдауда.
Автомобиль көлігі шағын және орта арақашықтықтағы ... ... ... бола ... ... және ... бағытында дамуы керек, ол үшін республикалық ... ... ... жөндеу, халықаралық ... бар ... ... ... ... ... ... бірге саяхаттың
қауіпсіздігі мәселесі маңызды да күрделі бола ... ... ... қатысушылары белгілі дәрежеде тәуекелге баратындықтан, туризм
секторы туристерге қауіп төну деңгейін төмендетуге көмектесетін құрлдармен
жабдықталуы керек. Бұл ... ең ... ... ... мен ... ... қауіпсіздіктің барлық бағыттарында бірлесе ... ... ... ... тура немесе жанама әсер етуші және туристік
өнім мен қызметтерге қажеттіліктің, ұсыныс пен сұраныстың ... ... ... ... ... ... деп ... болады. Бұл
бағыттың құраушылары болып қажеттілік, сұраныс және ұсыныс үрдістері; нарық
сегменттері; туристік өнім мақсаттарының дамуы; жеке ... ... ... ... табылады.
Қажеттіліктер, сұраныс және ұсыныс. Қазір біздің елімізде де, жалпы
әлемде де ... жеке ... ... саяхаттауға, яғни дискрециялық
туризмге ... ... ол ... тартымдырақ және көптүрлі туристік
өнімдер мен ... ... ... Туристік өнімдер мен
қызметтердің дәстүрлі кең масштабты түрлері (мысалы, жағажайдағы демалыс,
қалалық турлар) туристік ... ... ... болып қалуда.
Нарық сегменті. Халықаралық байланыстардың өсуі ... және ... ... ... ... Бұл ... ... халықтың
демографиялық сипатындағы, өмір сүру бейнесіндегі және ... ... ... ... ... өсуі Азияда, Еуропада және Таяу Шығыс
пен басқа да ... да ... ... ... ... ... ... келеді. Сондай-ақ, елімізде туризмнің
келесідей жаңа түрлері де ... алыс ... ... ... ... ... нарығы (яғни, мазмұны мен қажетті ыңғайлылығы
сай); тартымды туризм (яғни, ... ... ... ... екі
немесе одан да көп элементтермен қанағаттандыратын); рақаттану құралдарын
және үйден тыс демалу құралдарын қолданумен ұйымдастырылатын ... ... ... ... туризм және саяхат жөніндегі конференциясында
(Бүкіләлемдік туристік ... ... ... ала ... елдердің
туризмдегі табыстары мен шығыстары есебінің методикасы жасалды және
қабылданды. Халықаралық ... ... ... сәйкес «Туризм» бабының
төлем балансының активіне келесі табыстар кіреді:
- келуші және ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... туристік сұраныс тауарларын және туристік өндіріске қажетті
құрылғыларды ... ... ... ... ... ... ... табыстар (кадрларды даярлау, ел
мамандарының шетелдік серіктестіктеріне қызмет көрсетуі);
- келуші туристердің ішкі және халықаралық ... ... ... ... отандық туризм индустриясына шетелдік капиталдың инвестициялануы;
- басқа елдерге туризмді дамыту ұшін ... ... ... ... ... мен ... (өтелуі)).
«Туризм» бабының төлем тепе-теңдігінің пассивтеріне келесі шығындар
енгізіледі:
- ... ... ... ... ... ... ... мен
қызметтеріне жұмсалған шығындар;
- келуші туристерге ... ... ... ... ... ... басқа қызметтерді алуға жұмсалатын шығындар (кадрларды ... ... ... ... ... шетелдік жұмысшылар мен
мамандардың еңбекақысы);
- шығушы туристердің шетелдік көлік компанияларына ... ... ... ... ... инвестициялар салу;
- отандық туризмді дамытуға салынған ұзақ мерзімді несиелер ... мен ... ... ұйым ... болжамы бойынша, әлемдік
туризм өнеркәсібі ... ... пен ... ... үнемі артуы,
аймақтар мен келу елдерінің арасындағы бәсекенің үнемі ... ... ... ... ... турдың сапасы мен қауіпсіздігіне баса назар
аударушы жақсы ... ... ... ... ... ... Туристік нарықтың одан ары дамуы жаңашыл ақпараттық технологиялармен
анықталуда.
Қазір елімізде ... да ... ... ... ... - ... ... көрсетуді ұсынатын орналастыру құралдарының өсуі. Саяхат кезінде
туристердің тәуелсіз болуға ұмтылуы, таңдаудың үлкен құны, ... ... ... ... ... ... ... элитарлы секторында ғана
өзін-өзі ақтай алады. Бүгінгі күні ... ... ... ... тек жас ... басты адамдар, қаржылық мүмкіндіктері ... ... мен ... ... ғана ... таңда ТМД бойынша туристерді еліктіруде бәсекестік байқалуда.
Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан сияқты ... ... ... бар мүмкіндіктерді қолдануда және олар көрсеткіштері жағынан
Қазақстанды басып ... ... мен ... ... ерекшелігі: біріншіден, біздің елде визалар құны 40 ... 100 ... ... дейін, ал тез орындалған жағдайда баға ... ... мен ... ... ... ... жасалған күні
дайын болады; екіншіден, бізде ... ... ... салықтан
көлемі жоғары; үшіншіден, кедендік процедуралар өте күрделі.
Бұл бағытта мемлекет туризмге қолдау көрсетуде біршама ... ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігі) туристік қызметтің қосымша құн салығына бірнеше
түсіндірулер енгізген:
- қазақстандық туристік операторлардың өз ... ... ... болып табылатын немесе Қазақстан Республикасының ... ... ... ... туристерге, соның ішінде ... ... ... ... ... ... тыс ... өткізілген қызмет ретінде қарастырылады, соған
байланысты ... өнім ... ... ... ... ... салынбайды;
- қазақстандық туристік операторлар қалыптастырған қазақстандық
туристік өнімді туристік агенттіктердің шетел ... ... және ... ... ... тыс жерде тұрақты
тұратын туристерге, соның ішінде шетелдік туристік ... ... ... де ... Республикасының шегінен тыс
жасалынған қызмет ретінде қарастырылады, соған байланысты туристік
агенттің комиссиондық сый ... ... құн ... ... салудың мұндай механизмі қос салық салудан құтқара ... ... мен ... ... ... құн ... ... кіру туризмінің дамуын ынталандырады.
ІІІ бөлім. Қазақстан Республикасындағы туризм индустриясын жетілдіру
жолдары.
3.1. Қазақстан Республикасындағы туризм ... ... ... ... ... ... өмірді
реформалау туризмді және оның инфрақұрылымын толық қамти қойған ... ... ... нашарлығынан Қазақстан жыл сайын
миллиондаған қаржыны жоғалтуда, бұл туристік салаға күрделі қаржыны, сондай-
ақ ... және ... ... ... ... ... ... туристік өнім ерекшелігін ескере отырып, тұрақты ... ... ... ... елдің туризм инфрақұрылымын дамыту үшін:
- жалпы пайдалану және туристік мұқтаждықтарды қанағаттандыру үшін
жол-көлік ... ... ... ... ... және ... ... сумен, электрмен жабдықтау, кәріздер және қатты
қалдықтарды жою жүйесін, телекоммуникацияларды дамыту;
- ... ... ... ... және демалыс
аймақтарын құру; тарихи-мәдени және ... ... ... және ... ... жыл бойы ... ескере отырып, туристік нысандардың,
оның ішінде орналастыру құралдарының жобаларын жасау және ... ... ... жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... оны ... қарастырайық.
Туристердің қажеттіліктерін қанағаттандыру және туристік игіліктерді
пайдалану үшін туризм аймақтарын инфрақұрылымы жағынан игере білу ... ... – бұл ... мен ... ... ... ... жерінде тұруымен ынталандырылатын әр түрлі секторлардың белгілі
кешені. Ол бір-бірін өзара ... және ... ... ... ... ғана қанағаттандыра алатын салалардан тұрады.
Туристік инфрақұрылым туристік ұсыныстың негізгі элементтерінің бірі
ретінде территориялық ... ... ... ... қозғалыстың
интенсивтілігіне шешуші ықпал ... ... ... ... ... ... әр ... бола түсуі, сонымен қатар туристердің
әлеуметтік құрылымындағы өзгерістер ... ... ... да, ... ... да үнемі өзгеріп отыруына
әкеледі. Ерекше рөл орналастыру орындарына, ... және ... ... ... бұқаралық туризмнің дамуы, тіпті жергілікті
жердің туристік тартымдылығы өте жоғары болған жағдайда да мүмкін ... ... ... қосымша құрылымдардың да маңызы зор.
Туристерге қызметтерді ұсынуда алғашқы орындардың бірі ... ... ... ... Түнемелік орын базасының ең кең тараған
және көне түрі болып қонақ ... ... ... жақсы ұйымдастыру,
сонымен қатар өз шығындарын ... ... ... ... үлкен қонақ
үйлік кешендерді құру тенденциясы байқалуда, олар көбінесе «қонақ үйлер
тізбегі» деп аталады. Қонақ ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды, нысандарды жабдықтауды, қызмет көрсетулерді,
қызметкерлерді тәрбиелеуді, құрылғыларды жаңартуды ... ... ... ... ... ... үй – бұл ... бойынша туристік бағыт бойындағы қала
шетінде немесе туристік орталықта орналасқан ... ... ... ... ... ... тамақтандыру
кәсіпорындары, туристік және экскурсиялық жұмысқа арналған орындары бар
жоғары ... ... үй ... ... база – бұл ... ... ... орындары, қоғамдық
тамақтандыру кәсіпорындары, туристік жұмысқа арналған орындары бар ... ... ... ... және жыл бойы қолданылудағы). Ол туристік бағыт
жолында орналасады және демалушылар үшін ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік жағынан
жорықтық өмірге үйретеді.
Пансионат – қала шетіндегі демалыс ... және ... ... туристердің шынығуына арналған қонақ үй типтес
сауықтыру мекемесі.
Мотель – автомобиль тұрағы территориясы, сонымен ... ... ... ... және оларды жөндеуге ... ... ... ... ... ... ... – орналастыру үшін қарапайым орындары және ... ... ... ... ... немесе қоғамдық тамақтандыру
кәсіпорындары бар, автотуристерге маусымдық қызмет көрсететін кешен.
Халықаралық және ішкі туризмнің өсуімен бірге ... ... ... ... сұраныс өсуде. Кемпингтерге үлкен шығын жұмсаудың
қажеті жоқ және олар өте ... ... ... ... ... ... ағынын орналастыруда болашағы зор. Сондай-ақ біздің елімізде
(басқа көптеген елдерде де) ... ... ... ... жеке ... ... ... орналастырудың негізгі құралдарынан басқа туризм
индустриясында орналастырудың қосалқы да ... бар. Бұл – ... ... ... ... арналған рекреациондық орталықтар,
тау лашықтары, санаторийлер мен ... ... ... қатар жалға
берілетін пәтерлер, саяжайлық үйлер, фермалар және тағы ... ... аз ... ... ... өте зор
түрлерінің бірі балықшылар мен ... үйі ... ... азық-түліктер мен сусындарға деген ... ... ... орынмен және демалыспен қамтамасыз
етуден кем емес. Қоғамдық ... ... ... ... дәмханаларда және басқа да қоғамдық тамақтандыру
кәсіпорындарында ұйымдастырылады.
Туристік орталықтарда қоғамдық ... ... ... және ... ... ... түрі ұйымдастырылған демалыс кәсіпорындарына тән. Демалушы
тамақты әрқашан дәл көрсетілген уақытында және ... ... ... Ерте
кетіп қалған, кешіккен немесе ... ... оған ... ашық түрі өз бетінше саяхаттайтын туристерге, жергілікті
тұрғындарға, сонымен ... ... ... ... ... ... және ... көрсетілген тағамдарға кез-келген
мөлшерде және ... ... бере ... ... ... ... осы мақсатта жергілікті саяхат бюросы ... ... де ... ... ... ... ... түрінде таңғы, түскі
және кешкі ... ... ... тұрақты орындар ұйымдастырылған
демалушыларға бөлінеді, ал басқа уақыттарда келушілер тағамға мәзір бойынша
тапсырыс бере алады.
Туристердің ... ... ... қабілетті кәсіпорындардың бірі
этнографиялық мейрамханалар мен ... ... ... яғни оларда
ұлттық белгілер интерьерде де, даяшылардың киімдерінде де, ... да және ең ... ... мен сусындардың ассортиментінде
көрінеді.
Қонақ үйлер мен туристік ... ... ... ... ... – бұл ... ... маусымдылығын азайту. Мұнда
тиімділікке жарнама көмегімен, баға саясаты жолымен жетуге ... ... ... ... және ... сапарлаулары да
ынталандыруда, өйткені бұл олардың жалпы санының өсуіне ікеледі.
Маусымаралық «өліара» кезеңінен өтуге ... ... ... ... ... (20-30% ... арқылы жетуге болады.
Кез-келген саяхат туристерді орналастырудан ... ... ... ... ... үй ... дамытуға қажеттілік
туады. Бұл сектордың дамуына туристік ағын тәуелді.
Орналастыру базасынан кейінгі маңызды орынға, әрине, көлік ... ... ... ... ... ... ал жаяу ... мен жорықтарға
келсек, олар қатысушылары ... да, ... ... да ... ... ... ... сапалы, қазіргі заманға сай ... ... ... қамтамасыз етумен өте тығыз байланысты.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде. Қазақстанның теміржолдарының жалпы
ұзындығы – 13000 км, оның ... ... – 5000 км, ... ... орташа жылдамдығы өте төмен, ... сай ... ... ... ... ... «жылырақ» дерлік
бәсекелестік жағдайында Республикаішілік байланыста әуе көлігі шығынды
болып табылады, ал ... құны ... ... үшін қолжетімсіз.
Аймақаралық байланыстағы автомобиль көліктері жолдардың ойқы-шойқылығынан
және солтүстік облыстарда қыс мезгілінде автомобильмен жолаушы ... ... ... ... ... қасиеттеріне қарамастан теміржол жолаушылар көлігі
үлкен шығындарға ұшырауда. ... ... ... ... ... және қозғалысты составтың техникалық жағдайы
төмендей түсуде. Сайып келгенде, осының бәрі теміржол жолаушылар ... ... ... ... тиімділікті көтеруге бағытталған жолаушылар
тасымалын реформалау ... ... ... ... ... тасымалын жүк тасымалынан қаржылық және ұйымдық бөлу;
- нарық сұраныстарына бағытталған ... ... ... ... ету ... ... ... шығындарды қысқарту және дотацияларды азайту;
- көліктің жеке түрлері мен сала шегіндегі көліктер арасындағы ... ... және ... ... ... ағындарының толық жариялылығына қол жеткізу.
Нарықтық өзгерістер кезеңінде теміржол көлігіндегі қызметтердің жеке
түрлеріне деген ... ... ... деігейлері бойынша халықтың
бөлінуі болады. Табыс деңгейі жоғары тұрғындардың ... ... және ... ... ... ... бар ... ие. Қатты
плацкарт және жалпыға ортақ вагондар табыс деңгейі төмен тұрғындар үшін
қолжетімді. Бүгінгі ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және
шағын бизнесті ... ... ... ... көлігі қызметінің нарығындағы сұраныс құрылымының өзгеруін
есепке ала отырып, «Қазақстан теміржолы» ... ... ... жалпыға ортақ вагондардағы жолаушылар тасымалы тарифтерін реттеуді
мемлекетке қалдырып, жұмсақ және купелік вагондардағы жолаушылар ... ... ... ... ... ... бойынша келесідей топтастыруды енгізу ұсынылады:
1. «Бизнес-класс» санаты – екі ... ... ... вагондар.
2. 1-класс – сервистік қызмет көрсетілетін жоғары ыңғайлылықты купелік
вагондар.
3. 2-класс – ... ... ... вагондар.
4. 3-класс – плацкарт вагондар.
5. Санатсыз – жалпы вагондар.
Вагондардың жеке түрлері ... ... өз ... реттеу табыс
көлемін арттыру есебінен жолаушыларға, соның ішінде туристерге сервистік
қызмет көрсетуді жақсартуға мүмкіндік ... ... ... өткізілген Қазақстан Республикасының
автомобиль көлігі ... ... ... ... ... ... нарығының даму кезеңінде.
Бүгінгі таңда халықаралықтан басқа ... ... ... атқарушы органдар арқылы реттеледі. Мұнда тасымалдарды реттеу
бағыттарға тендерлер өткізу арқылы жүзеге асырылады. Дегенмен, қазіргі ... және ... ... тұрақты қалааралық бағыттардың
координациялық механизмі ... ... Әр ... ... ... ... бағыттарды айналып өтуге тырысушы
тасымалдаушыларға әсер ететін де ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды
тәртіптеу мен бақылау мәселелеріне қатысты ... шешу 200 ... ... ... ... ... жайлы» заңында
қарастырылған. Сонымен бірге жолаушылар тасымалының қауіпсіздігін арттыру
мақсатында Қазақстан Республикасының Көлік және ... ... ... ... тасымалын лицензиялау жүйесін құру
жөніндегі жұмыстарды жүргізуде. Лицензиялауды енгізу ... ... ... оның ... ... бақылауға және апаттылықты
азайтуға мүмкіндік береді.
Автокөлік арқылы ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық жүйе жоқ. Бұл проблеманы аймақаралық
диспетчерлік қызметті ... ... ... ... болады.
Аймақаралық диспетчерлік қызметті құру, сондай-ақ облысаралық
жолаушылар тасымалының координациясы және ... ... ... кестесімен сәйкесуі сияқты маңызды мәселелерді де шешеді. ... ... ... және ... кездерде Министрлік
нұсқауымен халықаралық жолаушылар тасымалына да тендерлер ұйымдастыратын
болады. ... ... бір ... ... технологиялық үрдісіне
автобекеттер де қатысады, олар ... ... ... ... ... ете ... жолаушылар тасымалының қауіпсіздігін
арттырады. Жергілікті деңгейде автобекеттер мен тасымалдаушылардың өзара іс-
қимылын ... және ... ... транзиттік әлеуетін есептей отырып, үнемі қазіргі бар көліктік
дәліздерді одан ары ... ... ... қабылданып отырады. Бұл
бірінші кезекте республиканың көліктік ... мен жол ... ... жол ... орналасқан инфрақұрылым мен сервистік қызметті дамыту
болып ... Бұл ... ... ... ... жасауда. Қазақстанның
автокөлік жолдарының ұзындығы 175000 км, оның ішінде 25%-ы ғана ... ... ... жолдардың орташа жүк көтерушілігі 20 тоннадан
аспайды. Сондықтан ҚР ... ... ... жолдарын толық
реконструкциялауға айрықша көңіл аударылмақ. Осы бағытта ... ... ... ел ... 2001 жылы – 24 ... астам
теңге бөлінген, 2002 жылы – 41 млрд. теңге, 2003 жылы – 42 млрд. теңге,
2004 жылы – 27 ... ... ... жылы ... және ... ... Қазақстан
Республикасының халақаралақ әуежайларындағы жолаушыларға сервистік қызмет
көрсетудің ұйымдастырылуын сапалы жақсарту ... ... ... қарастыратын нормативті-құқықтық құжаттар пакеті жасалынған. Атап
айтқанда, ұшып кетуші, ұшып келуші және ... ... ... технологиясы тәртіптелінген. Сонымен бірге 2000 жылдан бері
әуежайдағы қызметтердің, ... ... ... сапаларға
кету және оларды қабылдау процедураларының жұмыс атқаруын жақсарту
жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және
сапалылығына қол жеткізу, халықаралық сапалардағы жолаушыларға қызмет
көрсету ... ... ... ... ... қатынасын
мемлекеттік органдардың келісімді ... ... ету ... ... ... 2000 ж ...... әуежайларындағы халықаралық сапалардағы жолаушыларға қызмет
көрсетуді жақсарту жөніндегі шарала жайы” №1132 ... ... ... ... көрсетуде тәртіп жүргізу жөніндегі шаралар
қатары қарастырылған. Атап айтсақ, Қазақстан ... ... ... ... қызмет көрсетуге қатысатын мемлекеттік
органдардың қызметінің координаторы болып Қазақстан Республикасының Көлік
және коммуникациялар министрлігі ... ... ... қол ... ... ... жеке қарап шығу, сонымен бірге
жүктерді, поштаны, ұшақ бортындағы тамақтарды ... тек ... ... және ... ... бірлесе отырып жүзеге
асырады. Ішкі ... ... ... ветеринарлық
және фитосанитарлық бақылауды жүзеге асыратын ұйымдар негізгі аймақтан тыс
орналасады және іске тек ... ... ... ... ... ... ұшулар алты шетелдік әуе
компаниялары (КЛМ, Люфтганзе, Бритиш, Эйрвейс, Иран, Эйр, ... ... ... Эйрлайнс) арқылы жұзеге асырылады. “Эйр Қазақстан” және
“Эйр Астана” ... ... ... Израильге, Венгрияға,
Германияға, Қытайға, Оңтүстік Кореяға, ... ... ... ... Араб Әмірліктеріне, Ұлыбританияға тұрақты сапарлар
жасайды.
ТМД елдерінен Қазақстанға әуе ... ... ... ... Әзербайжанның әуе компаниялары жасайды.
Қазіргі күні халықаралық сапарлардың 90%-дан астамын орындайтын “Эйр
Қазақстан” ұлттық ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
1. Жолаушыларды қалалық (Алматы қаласы) бекеттен ұшақ бортына тегін
жеткізу.
2. ... ... ... ... ... тапсырыс бере алу
мүмкіндігі (ұшу ... ... 24 ... ... ... ... ... бойынша салондарға бөлу (бизнес-класс,
эконом-класс).
4. Қызмет ... ... ... ... ... Жоғары жайлылықты креслолар (бизнес-класс).
6. Қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... отырғызу талондары.
7. Қызмет көрсету кластары бойынша жүк алып жүру нормалары.
Жолаушыларға әуе кемесінің бортында ... ... ... ... ... ... ұшу кезінде ақпараттық бағдарламалар беру.
2. Мерзімді ... ... ... ... тілдерінде), әуе
компанияларынығ борттық журналдары.
3. Медициналық ... ... ... орыс және ... ... музыкалық бағдарламалар (әуе
кемелерінің барлық түрлерінде) бейне бағдарламалар.
Туристік топтарға арналған ішкі және ... ... ... ... ... ... ... болады. Қазіргі таңда
“Эйр Қазақстан” ұлттық әуе компаниясында әуе ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды
қамтамасыз ететін тарифтер жүйесі, оларды қолдану ережелері жұмыс ... ... ... ... ... жалпы, бизнес және эконом
- кластары, арнайы, экскурсиялық, алты ... үш ... бір ... және туристік болып бөлінеді. Туристік тариф туристік фирмалар
арқылы ... ... ... ... ... жеңілдігі тарифтің
негізгі ставкасынан 30% -ға дейін. Ішкі сапарларда туристік ... ... ... күні әуе ... бәсеке нарығында жұмыс істейді және
олардың тарифтерін мемлекет реттемейді. Сондықтан туристік топтар үшін ... ... ... ... ішкі және ... ... туристерді тасымалдаумен айналысатын әуе компанияларының
басшылығымен, Қазақстан Республикасының Туризм және спорт ... ... ... ... монополияларды реттеу, бәсекелестікті
қорғау және шағын ... ... ... бірлесе отырып шешулері керек.
3.2 Қазақстан Респубикасындағы туризмді дамытудың негізгі бағыттары
мен даму болашағы.
Бүгінгі түні ... – бұл ... пен ... ... ... ... ... мен тұлғаның дамуының маңызды факторы.
Туризмді дамытудың мақсаты:
- сапасы, халықаралық туристік нарық жағдайында өндіруге, сатуға және
бәсекелестікке ... ... өнім ... және ... қабілетті,
рентабельді туризм индустриясын құру жолымен туризмді ... ... ... ... ... ... ... арттыру;
- тарихи-мәдени және табиғи-рекреациялық ресурстарды сақтау және
ұтымды пайдалану;
- халықтың барлық жіктерінің туристік ... қол ... ету, ... ... көрсетуге деген сұранысты барынша
қанағаттандыру;
- тұрғындардың жұмыспен қамтылуын ынталандыру;
- мемлекеттік және жеке ... ... ... ... іс-қимылының тиімділігін арттыру;
- шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту болып табылады.
Республикада саланы дамыту мынадай ... ... ... әрбір адамның демалу және бос уақытын өткізуге деген құқығын іске
асыруы;
• халықтар мен мемлекеттер ... ... ... ... ... ... бейбітшілік пен сыйластық,
нәсіліне, жынысына, тілі мен дініне ... адам ... ... ... сақтау;
• әділеттілік пен егемендік, саяси, экономикалық және әлеументтік
жүйесіне ... ... ішкі ... қол ... ... ортаға және мәдени игіліктерге ұқыпты қарау;
• әлеуметтік тепе-теңдік пен даму, жеке адам мен қоғамның ... ... ... ... ... ... іске асыру үшін мынадай міндеттерді ... ... ... мемлекеттік саясатты жандандыру;
- туристік қызметті реттеу жүйесін жетілдіру;
- туризм индустриясының құқықтық, ұйымдастырушылық және экономикалық
негіздерін одан әрі ... ... ... ... ... және мемлекеттік қолдаудың басқа да
шараларын қабылдау арқылы қолғау;
- туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- тартымды туристік нысан ретінді Қазақстанның беделін қалыптастыру;
- ... ... ету ... ... туризм саласындағы ғылыми зерттеулерді тереңдету;
- туризм саласындағы қызмет көрсетудің статистикалық ... ... ... ... ... ... ... сертификаттау мен лицензиялау
негізінде туристерге қызмет ... ... ... ... ... қайта жаңғырту мен салу үшін отандық және
шетелдік ... ... ... ... ... ынталандыру;
- туризм саласындағы кадрларды даярлау мен олардың біліктілігін
арттыру жүйесін дамыту;
- туризм ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шараларды қамтамасыз ету, теріс
әлеуметтік әсерлерді ... және ... ... сақтау;
- туризм саласындағы келеңсіз үрдістерден арылу.
Осы мақсаттар мен ... ... ... ... дамытудың мынадай
негізгі бағыттары белгіленеді.
Туристік қызметті мемлекттік реттеу.
Туризмдегі ... ... ... ... ... ... асырудың өзгерген әлеуметтік-экономикалық жағдайларға толық жауап
беретін мақсаттарына, ... және ... сай ... ... ... ... ... атқарушы билік органдары мен
туризм ... ... ... ... арасындағы өзара іс-қимылды
реттеудегі мемлекеттің ролін атқару қажет. Саланы ... ... ... ... және ... ... ... кешенді дамытудың табысты іске асырылуын қамтамасыз ету
саланы мемлекеттік басқару әдістерін дұрыс ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу мынадай шараларды жүзеге асыруға
бағытталуға тиіс;
• республикалық және аймақтық деңгейлерде туризмді дамыту саясаты мен
жоспарлауды ... ... ... ... қарым-қатынасты ретке келтіру мен
жетілдіруге бағытталған ... және ...... ... ... ... ... өнімнің ажырамас бөлігі ретінде туристерді қорғауды
және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
... және ... ... ... ... және оқу ... қоса алғанда, туризмге арналған
кадрларды кәсіптік ... ... ... ... министірліктер мен ведомстволар, сондай-ақ
мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... ... туризмді дамытудың нақты аудандарында жерді пайдалануды және құрлыс
салу нормаларын қолдануды бақылау;
• тарифтерді, ... ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсетудің
стандарттарын бақылау;
• ел беделін қалыптастыру, қазақстандық туристік өнімнің маркетингі
және жылжытылуы жөніндегі басым ... ... оның ... ... және басқа іс-шараларды ұйымдастыру;
• халық арасында туризм құндылықтарын және қоршаған ортаны ... ... ... ... ... мен ... әлеуметтік туризмді дамыту үшін қолайлы жағдай жасау;
• визалық және кедендік рәсімдерді барынша оңайлату;
• мемлекеттің туристік көрнекті орындарын құру және ... ... ... аса ... ... компоненттерін жасау.
Маркетинг стратегиясын әзірлеу.
Ұлттық туристік өнім және оны дамытудың әлеуетіне сәйкес маркетинг
стратегиясын әзірлеу қажеттілігі бар.
Маркетинг ... іске ... ... ... ... ... ... сапалы туристік қызмет көрсетуді ұсынатын туристік орталық ... ... ... ... ... ... жағымды пікір
қалыптастыру;
• Қазақстанды ерекшелейтін сипаттамаларға және артықшылықтарға
негізделген ... ... ... және ... асыру;
• қосымша мүмкіндіктер бере отырып, төлем қабілеті жоғары деңгейдегі
туристерді тарту;
• жеке сектордың маркетингтік жұмысына қолдау көрсету;
• Германия, АҚШ, ... ... ... ... ... және
тағы басқа туристер ағынының дәстүрлі нарықтарына ұлттық туристік
өнімннің енгізілуін күшейту;
• нарықтың жаңа сегменттерін ... ... ... ел аумағында орналасқан көрнекті туристік орындар мен нысандардың
бүкіл ауқымын әлемдік нарыққа жылжыту;
• ғылыми негізделген ... ... ... ... республика
аумақтарына туристік ағынның теңестіре бөлінуін қамтамасыз ету;
• жыл ішінде туристік ... ... ... ... ... маркетингтік және бағалық тәсілдерді
қолдану арқылы туризмнің маусымдық жылжытылуын күшейту;
• ұлттық туристік өнімді дамытудың тұрақты сипатын насихаттау қажет.
Қазақстанның туристік ... ... Ұлы ... жолының учаскесінде сан алуан тарихи ... ... ... ... ... мен Еуропаны жалғастырып жатқандығына
қарамастан, Қазақстан әлі де болса, туристік бағыт ретінде ... ... ... ... тартымды туристік беделін құру тиісті кең ауқымды шаралар
кешенін әзірлеуді талап етеді.
Беделді көтерудің негігі іс-шаралары Қазақстанның ... ... ... ... туристік көрмелерге, жәрмеңкелер мен
конференцияларға, оның ... ... ... ұйым ... ... ... ... Республикасының аумағында
осыған ұқсас іс-шаралар ұйымдастыру болуға тиіс. Қазақстанды Еуразияның
қоғамдық және ... ... ... ... ... ететін
конгрестік туризмді дамытудың маңызы бар.
Туримдегі халықаралық ынтымақтастық ЮНЕСКО және ... ... Ұлы ... ... ... ... ... мен іске асыруға
қатысу, шет мемлекеттермен екіжақты және ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда республика аймақтарында ... ... ... ... ... да ... ... Туристік ұйымдар мен ҚР-ның ... ... ... бірлескен іс-қимыл жасау ... ... ... ... керек. Елдің туристік әлеуетін жарнамалауда ұлттық
авиатасмалдаушы мен басқа да көлік кәсіпорындары ... ... ... ... ... сапасы жоғары полиграфиялық және аудио-бейне
жарнама қажет. Қазақстанға туристерді таратуға өлкетану жарияланымдары,
жарнама-баспалық ... оның ... ... ... мен қонақ үйлердің
жарнама – ... ... өз ... ... Жаңа ақпараттық
технологияларды пайдалануға, оның ... ... ... ... ... WEB – сайттарын құруға айрықша мән беру қажет.
Туристік ағынды жөнелтушу елдердің ... ... мен ... ... ... арнап Қазақстан бойынша танысу саясаттарын
ұйымдастырудың тиімділігі мол ... ... ... ... ... ... ... мәдени, спорттық және туристік іс-шаралар өткізу ықпал етеді.
Қазақстанның ... ... ... ... ... бірыңғай жүйесін іске қоса отырып, республика аумағына
шетелдік азаматтардың ... ... мен ... ... ... ... ... оңайлатудың зор мәні бар.
Сондай-ақ, қонақжай республика беделін жасауға туристер жиі ... ... ... ... ... транскрипциясымен қоса берілген
ақпараттық таблолар мен жазбалардың жасалуы мен ... өз ... ... ... одан әрі дамытуды ынталандыру, мемлекеттің
туристік әлеументінің әлемдік туристік нарықтағы тұсаукесерін ... ... ... ҚР ... ... ... беделін
қалыптастыру жөніндегі жыл сайынғы іс-шаралар ... іске ... Оған ... ... ... ... көпжақты қызмет және
халықаралық туристік нарық жүйесіндегі елді интеграциялау кіреді.
Туристердің қауіпсіздігін ... ... ... ... ең алдымен келушілер ағынын көбейтуге
немесе азайтуға әсер ететін ... ... ... мемелекет саясатына, туристік ... ... ... ... жеке ... іс-әрекетіне тікелей
байланысты.
Тұтынушыға туристік сапар барысында қорғау мен ... ету ... ... беру оған қауіпсіздікті басқа да тауарлар
мен қызмет көрсетулермен бірге ... пен сапа баға ... ... маңызды элемент болып саналатын және салыстыруға ... ... ... ... ретінде ұғынуға көмектеседі.
Мемлекеттік органдар, туристік ұйымдар мен халықаралық ... ... үшін ... ... ... ... әлеументтік
тәртіпсіздіктер, террорлық әрекеттер, көлік жұмысындағы елеулі іркілістер,
індет және басқа факторлар сияқты туризмге ... ... ... береді.
Кадрларды даярлау мен ғылыми қамтамасыз ету.
Қызмет көрсетумен ... және ... ... ... осы
салада жұмыс істейтін кадрлардың сапасына байланысты болатын қызмет ... ... ... жоспарлау айрықша мәнге ие.
Қазақстандағы тиімді туристік салаға ... ... ... үшін:
• жаңа буындағы “Туризм” мамандығы бойынша жоғары кәсіптік ... ... ... ... кадрларды даярлауды жүзеге асыратын жоғарғы ... ... ... ... ... мен ... ескере отырып, мамандануын анықтау;
• мамандарды оқытуда олардың отандық туристік тесурстарды игеруге,
оларды пайдалану ... жаңа ... ... ... дайындауға негізінен иек арту;
• орта арнаулы оқу орындарында ... ... ... ... ... ... білім беретін оқу орындарында туристік сыныптар, секциялар
мен үйірмелер ... ... ... ... ... балалар мен жасөспірімдер туризмінің
республикалық және аймақтық станцияларын қайта ... ... Ұлы ... ... (1700 км) ... ... ...
рекреациялық қорларды қайта жаңғыртуға және ... ... ... ... ... ... замандағы туризм индустриясыг құру саланы дамыту проблемаларын,
туризм нарығы дамуының ... ... мен ... ғылыми тұрғыда
зерделемейінше, сондай-ақ сланы дамытудың ғылыми қамтамасыз ету ... ... ... ... Қазақстанда бұл мәселелер туризм
экономикасын зерттеушілер үшін әлі ... ... ... күйінде қалып
отыр.
Әлі күнге дейін ұлттық экономика теориясында туризм халық шаруашылығының
толыққанды саласы және ... ... ... пән ... Сол ... республикада аталған тақырып бойынша ғылыми
әдебиет аз шығарылады.
Бұған қоса, ... ... ... бері ... ... ұғым ... ... экономика саласынан гөрі спортпен және ... жиі ... ... ... ... ресурстарын түгендеу және ... ... ... ұйымдастыру қажет. Экономиканың саласы
ретінде туризмді ғылыми қамтамасыз ету үшін оны ... және ... ... ... ... Проблеманы шешудің ықтимал шешімі ретінде
туризімнің ғылыми-зерттеу институтынқұру ұсынылады.
ҚР-ның ... және ... ... ... ... комитетінің
ғылыми мамандықтары тізбесіне “Туризм географиясы”, “Туризмнің педагогикасы
мен психологиясы”, “Туризмнің құқықтық негіздері” жаңа ... ... ... ... Бұл ... ғалымдар контингентін
құруға және туризмді дамытуды ұйымдастыру мен ... ... мен ... ... ... ... ... қамтуға
мүмкіндік береді.
Жоғары аттестациялық комитеттің номенклатурасындағы және ҚР Білім және
ғылым министрлігінің жіктемесіндегі мамандықтар атауын ... ... ... ... ... және ... ... жүргізу үшін кадрлар
даярлаудағы бірізділікті күшейтуге ... ... ... ... ... пен ... ҚР ... және халықты әлеументтік қорғау
министрлігінің тарифтендіру анықтамалықтарымен сәйкестендіру қажет.
Туризм сферасында тура инвестициялар тарту.
Қазақстанның басым жақтары:
1) Саяси ... және ... ... ... ... жүргізудің бірізділігі;
3) Қазақстандықтардың шыдамдылығы, олардың қонақжайлылығы мен мейірбан
көңілдері;
4) Кең-байтақ, ұшы-қиырсыз жерлері: ... жер ... ... ... ... және әлемде ІХ орынға ие;
5) Бірегей табиғат байлықтары (мұнай, газ, ... және қара ... ... ... ... ... пен Батысты қосатын болашағы зор
халықаралық көліктік және ... ... ... инвесторлар үшін Қазақстанның тартымдылығының негізгі
себептері:
1) табиғи ресурстар қолжетімділігі;
2) нарықтың үлкен әлеуеті;
3) ... ... ... ... ... қолайлы стратегиялық орналасуы.
Қазақстан Республикасының инвестициялар қолайлы стратегиялық орналасуы:
1) ... ... ... ... ... ... орган;
2) Қазба байлықтарды пайдаланушылармен келісім-шарт жасау жөніндегі
Үкіметтің жалғыз ... ... ... ... ... байлықтарын
пайдаланушыларды лицензиялау жөніндегі орган қызметін де орындайды;
3) Қазақстан экономикасының артықшылықты ... ... ... ... мемлекеттік қолдау көрсетеді;
4) Ел ішінде және шетелдерде жарнама-ақпараттық қыметтер жүргізеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жүргізілген дипломдық зерттеудің барысында біз келесідей тұжырымдар
мен ... ... ... ...... ... үшін ең ... орта. Туризм
рекреациондық, танымдық және емдік қызметтерді орындайды, бірақ ... ... ... аспектілердің де үлкен маңызы бар: валюталық
түсімдер ағыны және елдің ... ... ... ... ... ... заманғы инфрақұрылым құру.
Қазақстанда соңғы жылдары туризм сферасында түбегейлі институционалды
және сапалы өзгерістер болды. Нарықтың экономика ... ... ... кәсіпорындардың акционерлік, жеке және бірлескен
кәсіпорындарға айналуы шығу ... мен ... ... отандық туристік өнімін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Қазақстанның аумақтары рекреациялық аймақтандыру туризмді жоспарлау
мақсаттары бойынша қайта құрымдауға ... ... Келу ... үшін ... ... және рекреациялық туризм түрлері ерекшелікті
болып табылады. Осы аталған ... ... ... ... ... ... оқиғалы туризмнің, этникалық, діни және
жастар туризімінің одан ары ... мен ... ... ... бар
екенін көрсетеді.
Отандық туристік өнімнің өткізілуіне, оның үйлесімді көркемделуіне,
халықаралық туристік ... ... мен ... ерекше баса баса
назар аудару керек. Осыған байланысты Туризм және спорт жөніндегі агенттік
облыстық, қалалық ... ... ... ... және
фирмалармен бірлесе отырып, алыс-жақын ... ... ... ... ... ... ... мен бағыттардың жалғыз республикалық
каталогын шығаруды ұсынады.
2. Шетелдік туристерді таратудағы жетілген бәсекелестік және туристік
қызметтердің ... ... ... үшін ... ... ... туристік фирмалардың экспорттық қызметтеріне салықты нөлдік ставка
бойынша ... Келу ... ... ... туристік фирмалар туристік
қызметтердің экспортшылары болып табылатынын ескере отырып, оларға тауар
экспортшылары ... ... ... ... ... деп ... ... Салық кодексіне туристік экспорттық қызметтерге нөлдік ставка бойынша
салық салу жөнінде ұсыныстар енгізу керек. Қазақстанға ... ... ... ... бұл келу ... ... ... фирмалар
үшін қосымша ынталандыру ретінде қызмет етеді;
ә) туристік фирмаларды лицензиялаудың ерекше шарттары. Қазіргі қызмет
етуші туристік қызметті лицензиялау және сертификаттау ... өз ... ... ... ... емес. Лицензияларды туризм түрлеріне қарай
беру және келу туризмімен ... ... ... ... ... Тұтынушыларға қызмет көрсету сапасын жақсарту ... ... ... ... жеке ... ... өткізу керек: туристік ... ... ... және ... кәсіпорындары;
б) әкімшілік ресмиліліктерді жеңілдету және консулдық ... ... ... ... ... ... керек, оның
мақсаты туризмнің басқа ... ... ... ... ... ұлттық өніміндегі туризмнің үлесі мен көлемін анықтау.
4. Келу туризмінің дамуын мемлекеттік қолдану үшін шетелдік туристерді
қабылдаумен ... ... ... үшін ... ... болады. Қызмет етуінің алғашқы жылдарында жиынтық ... ... ... ... құн салығынан босату, сонымен бірге
туристердің негізгі ағыны жоспарланатын аймақтарда туризм ... ... ... ... ... беру және ... ... Көлік инфрақұрылымын одан ары дамыту мақсатында елімізде
авиапарктерді ... ... ... салу және ... әуе ... ... ... көліктің барлық
түрлерінде көрсетілетін қызметтер сапасын ... ... ... теңіз
круиздерін өткізу үшін жолаушылар лайнерін салу немесе ... ... ... ... ... мен ... ... көрсету үшін
сервистік нысандар мен жол бойындағы инфрақұрылым желісін кеңейту қажет.
6. Туризм дамуына инвестициялау ынталандырушы ... ету ... ... ... күші мен жергілікті өндіріс материалдары ... ... ... ... орынды және тиімді болып табылады.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Қазақстан Республикасында туризмнің дамуы, оның мәселелері мен өзектілігі13 бет
Туризмнің дамуына әсер етуші факторлар19 бет
Қонақ үй индустриясының дамуы17 бет
Қонақжайлылық индустриясы менеджментінің жалпы сипаттамасы27 бет
Маркетингтің туризм индустриясында маңыздылығы23 бет
Меймандастық индустриясының дамуы мен қазіргі жағдайы41 бет
Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі79 бет
Туризм индустриясындағы бизнес жоспардың мән – мазмұны мен ерекшіліктері18 бет
Қазақстан Республикасында туристік қызмет индустриясын дамыту мәселелері23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь