Орталық азия мемлекеттері мен европалық одақтың өзара қатынас перспективалары

КІРІСПЕ

І. ОРТАЛЫҚ АЗИЯДАҒЫ ЕО СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ НЕГІЗГІ КЕЗЕҢДЕРІ: ГЕОСАЯСАТ ЖӘНЕ ҚАУІПСІЗДІК
1.1 1990 ж.ж. Орталық Азиядағы Европалық Одақтың геосаясаты.
1.2 2001 жылғы 11 қыркүйектен кейінгі Орталық Азия аймағындағы Европалық одақтың стратегиясы.

ІІ. ОРТАЛЫҚ АЗИЯ МЕМЛЕКЕТТЕРІ МЕН ЕВРОПАЛЫҚ ОДАҚТЫҢ ӨЗАРА ҚАТЫНАС ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
2.1 Батыс аналитиктерінің Орталық Азия аймағынын даму болашағы туралы.
2.2 Европалық Одақпен Орталық Азия мемлекеттері қарым.қатынастарының дамуы.

ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЕВРОПАЛЫҚ ОДАҒЫНЫҢ ГЕОСАЯСИ ЭВОЛЮЦИЯСЫ
3.1 1993.2007 ж.ж. аралығындағы ҚР және ЕО арасындағы саяси.дипломатикалық қарым.қатынастар.
3.2 ҚР және ЕО арасындағы ынтымақтастықтың құқықтық базасы.
3.3 Ынтымақтастық механизмі.

ҚОРЫТЫНДЫ
        
        КІРІСПЕ
Орталық Азия елдері тәуелсіздігін алғаннан кейін, ... ... ... ... ... басқа шетел ... ... және ... ... ... ... алдында әрі қарай даму жолдарына ... ... ... тұрды. Бұл жетістіктерге жету үшін ... ... ... ... ... ... барлық мемлекеттермен
бейбіт жолмен дамуды анықтайтын көпвекторлы саясат курсына түсу ... ... ... атағанда Президент Н.Ә.Назарбаев
ЕО мемлекеттерімен қарым-қатынас жасауды атап ... «ЕО ... ... мемлекеттеріне байланысты барлық Европаның атынан сөйлейтін болады,
ең алдымен сауда-экономикалық ... ... ... ұзақ ... түсу ... ... ЕО ... саяси диалогты
кеңейтуге ... ... ... үшін шынайы мүмкіндіктер
ашылды, сол ... ... қалу ... - ... ... ... ... және сыртқы экономикалық курсын
қалыптастырудың ең басында, Қазақстан, ... ... ... ... ... ... жасауда, саяси және экономикалық күш
болып табылатын ЕО тәжірибесін пайдалану қажеттігін түсінді.
Қазақстан Республикасының европалық істер мен ... ... ... ... ... Ең алдымен Европа мен Азияның кіндігінде орналасқан,
территориясының жартысы ... ... ... ... үшін,
Европадағы болып жатқан оқиғалар өте маңызды.
Орталық азиялық мемлекеттердің ... ... ... ... күні ... ... ... орталығы және сауда-
экономикалық интеграциялық қауымдастық болып ... ... ... тұтынудың үлкен рыногы болып табылатын ЕО ... ... өте ... Европа- мемлекеттер экономикасына капитал мен
инвестиция экспорты, өмір ... ... ... беру мен ... ... ... Одақ үшін орталықазиялық мемлекеттердің тартымдылығы,
олардың геосаяси орналасуы және ... ... ... ... мен тау кен ... ... ... өзара мүдделілік жағдайында, Европалық Одақ
көптеген геосаяси, экономикалық және қауіпсіздік факторларынан шыға отырып,
өз саясатын құрады.
Диплом жұмысының мақсаты – Орталық ... ЕО ... ... ... Бұл ... ... бес ... – Қазақстан,
Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркменстан кіреді.
Қойылған мақсатқа сәйкес келесі міндеттерді шешуге тырыстық:
Зерттеудің деректік базасын әр түрлі құжаттар мен ... ... ... ... ... ... тобына ЕО және Орталық Азия ... екі ... ... реттейтін дипломатиялық құжаттары
және ЕО Комиссиясының құжаттары енді /1/. ... ... ... ... сияқты негізге алынатын құжат анализденеді /2/.
Деректертің екінші тобыны Еуро Одақтың халықаралық ... ... ... ... ... ... ЕО
қызметі туралы әр жылғы арнайы баяндамаларда берілген, бағалы қорытындылар
мен түсініктемелер де бар /3/. Европалық ... ... ... органы
болып табылатын, ТАСИС ақпараттық бюросының құжаттары – маңызды ... онда ... ... әр ... ... ... және
ТАСИС бағдарламасының мақсаттары, міндеттері және жағдайы берілген
материалдар мен ... бар, ... ... ... мен ... жағымды бағыттары көрсетілген.
Деректердің үшінші тобына Орталық Азия мемлекеттері мен Европалық
Одақтың мүше-мемлекеттерінің мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... ... жасаған
баяндамалары, сөздері, интервьюлері, мәлімдемелері кіреді. Деректердің бұл
түрі екі ... ... ... ... ... ресми
позициясы мен көзқарасын анықтауға көмектеседі.
Деректердің төртінші ... ... ... ... материалдар мен ақпарат, сонымен қатар әлемдік ИНТЕРНЕТ
жүйесінен алынған материалдар кіреді.
Осылайша, ... ... ... жұмыста қойылған мәселелерді
анализдеу үшін жеткілікті және ... ... ... мен
объективтілігін қамтамасыз етіп, зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... Берілген тақырыптың мәселелерін зерттеу
мақсатымен автор ел танушылық және хронологиялық тұрғыларды пайдаланды.
Европалық тарихнама. 1990 ж. ... ... ... ... мақсаттарға жету үшін жүргізген ЕО саясатына көп көңіл бөлді. ... ... ... плюрализмді қолдау, ... ... ... ... мен рыноктық қарым-қатынастарды
қолдау сияқты. Орталықазиялық ... ... ... ... бейнеленген ГФР СІМ жоспарлау департаментінің басшысы ... атап өту ... Яғни ... ... ... Орталық
Азиядағы қандай да бастасын тұрақсыздық, НАТО мен ЕО кеңейген жағдайда
Европа үшін ... ... ... ... ж. ... европалық саясатшылар мен зерттеушілер, Орталық
Евраазияның жалпы геосаяси ... ... ... ... ... ... жиі ... жазды. Белгілі неміс саясаттанушысы
А.Прадетто көзқарасынша, өткен ғасырдың соңынан бастап «ЕО ... ... ... ОБСЕ ... ... ету шекарасында, яғни Орталық
Азияның Ауғанстанмен, Иранмен және ... ... ... қарастырды»
/5/.
2000 ж. басында европалық авторлар Орталық Азия ... ... ЕО ... ары ... кеңейту, біртекті европалық сыртқы саясат
жүргізу, қауіпсіздік облысындағы саясат, әсіресе, халықаралық ... ... ... ... таралуы сияқты факторлармен
байланыстырады.
Алдыңғыларға қарағанда, кейінгі ... ... ... саясаттағы каспийлік мұнайдың орыны мен ролі, оған ... ... ... жалпы Каспий аймағында қалыптасқан
жағдай, орталықазиялық аймақтың ... ... ... ... ... мен ... ... мәселелерге назар аударды.
ЕО мен Каспий аймағындағы елдер арасындағы ынтымақтастық, ЕО кеңею
контекстінде орталықазиялық ... ... ... жасауы
сияқты мәселелерді қарастырған, Е.Калюжнова (Y.Kalyzhnova) /6/, Дж.Бонин
(J. Bonin) /7/ сияқты авторлар ... ... деп ... ... ... өз
жұмыстарында, ЕО кеңеюінің жағымды және жағымсыз жақтарына және ... ... баға ... Орталық Азия мен Европалық Одақтың ЕО
кеңеймес «бұрын» және кеңейгеннен «кейін» өзара қарым-қатынастарына ... ... ... ... ... (A.Rahr) ... ... бар зерттеу болып табылады. Сонымен қатар автор, ... ... ... ... ҚР қарым-қатынасы мен мүддесі
қарастырылды ... ... ... Азия ... ... ... Одақ үшін ең ... орталықазиялық мемлекеттерде қоғамды
демократиялау, екі жақ ... мен ... ... үшін ... ... ету мен ... дейді.
Ресейлік авторлары бұл қарастырылған ... ... ... және ... Азия елдері үшін бұл тәжірибелі пайдалану, Ресей
федерациясы мен Европалық Одақтың ... ... және ... ... ... ... бұл қатынастарға Орталық Азия
елдерінің қатысуы, әсіресе соның ішінде Қазақстан Республикасының ... ... көп ... аударып, комплексті түрде анализ жасайды.
Бұл аспектте Ю.В.Шишков зерттеуі өте маңызды /9/, онда ... ... және ... ... ... және болашақ ... ... ... ... Ю.А.Борко ЕО Ресеймен және
Орталық Азияның аймаққа назарының күшеюі ЕО ... ... ... ... деп ... ... ... бастан-ақ ЕО-ҚР екі жақ қарым-қатынастарына,
ЕО ... ... ... ... ... ... ЕО мен ... өзара қарым-қатынасының әр түрлі
аспектерін зерттеді. Белгілі геосаясатшылар ... ... ... басқалары, жаңа тәуелсіз мемлекеттердің сыртқысаяси ... ЕО ... ... ... ... Қазақстан мен Европалық Одақ арасындағы екі
жақты қарым-қатынастары ... ... ... ... және мақалалар көбейді
Екі жақ ынтымақтастығының мәселелері Қазақстанда жүргізілген
конференциялар, симпозиум, дөңгелек ... ... ... ЕО мен ... ... екі жақ ... тереңдеуімен
сипатталатын кезеңге түсті деп санайды белгілі ғалымдар, ЕО ... ... ... ... ... ... ынтасы
көбейді. КИСИ ғылыми басылымдары (Қазақстан-Спектр, Central Asia Affairs
және т.б.), казіргі ... ... ... ... басқа аналитикалық орталықтар ҚР-ЕО ... ... ... салаларында қарастырады. ЕО интеграциялық мәселелері
және ЕО мен ҚР өзара қатынастарының бөлек ... ... ... ... ... монографиясын айту кажет /11/.
Халықаралық қатынастардағы қазіргі проблемалар, европалық интеграция
мәселелері, ... Азия ... ... ... ... ... ... атындағы ҚазҰҮ халықаралық қатынастар және сыртқы
саясат ... ... ... ... күні ... европалық интеграция мәселелерін зерттеу мектебі қалыптасты. Ол
европалық интеграция облысын және ... ... ... Азия ... ... ... ... маман болып табылады /12/.
К.И.Байзақова /13/, Ф.Т.Кукеева /14/, ... /15/, ... ... /17/, ... зерттеулерінде европалық
интеграцияның ... мен ... ОВПБ ... құру,
трансатлантикалық серіктестік ... ЕО және ... ... ... ... бастап әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Европалық ... ... ... өкілдігінің қаржылық қолдауымен «Европалық
диалог» деп аталатын арнайы журнал шығарады. Онда отандық зерттеушілер
европалық ... ... ... ғылыми талқылауға қатысуға,
Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... ынтымақтастығы мәселелеріне жауап беруге мүмкіндігі бар.
Жұмыстың ... ... ... ... мен
құбылыстарды жинау және анализдеу. 2000-2007 жылдар аралығындағы ҚР мен ... ... ... ... ... ... ... және
объективті тұрғыда сүйеніп, жалпы ғылыми әдістемелермен жұмыс ... ... ... ... әдістері.
Тарихизерттеудің жалпы методологиясы тарихилық принципіне ... ... ... ... ... және ... Одақ геосаясатын
тарихи оқиғаларға сәйкес талдаудан тұрады.
Сонымен қатар, тақырыпты зерттеуде проблемалық-хронологиялық тұрғы
тыс қамтыды.
Диплом жұмысының құрылымы ... ... ... ... мен
міндеттеріне жету үшін, кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан ... ... ... ... ... ... ЕО ... НЕГІЗГІ КЕЗЕҢДЕРІ: ГЕОСАЯСАТ ЖӘНЕ
ҚАУІПСІЗДІК
1.1 1990 ж.ж. Орталық Азиядағы Европалық Одақтың геосаясаты.
1990 ж.ж. ... ... ... ... ... саясаты Варшава
одағының ыдырауының нәтижесінде, ол одан кеін 1990 ж. КСРО-ның ... ... ... ... ... ... ЕО тұрақсыз шығыстық
кеңістікке жақын болып, ірі ... және ... ... ... ... ... ЕО пен ... бұрынғы социалистік елдерге өз
ықпалдарын тарату үшін мақсатты бағытталған шаралар жасады. Бұл ең ... және ЕО ... ... ... ... ... ЕО ... турақталдыруға байланысты төтенше қадамдар
жасады: кең көлемдегі ... ... ... (ТАСИС) және ОБСЕ
режимін күшейту. Сол уақытта, Кеңес Одағының ыдырауы. Еврпалық Одақтың жаңа
геосаяси рольді ойнауына алып ... ... ... ... Осылайша,
Европалық Одақтың және Орталық Азия арасындағы қарым-қатынас жаңа ... ... ... әсерінде қалыптасты. Керісінше, ... ... ... ... мынадай объективті және субъективті
факторлармен шектелді: Европалық Одағының күші мен ... ... және ... ... елдеріне көмек; Оңтүстік – Шығыс Европадағы
шиеленістер ; НАТО-ны кеңейту; ... ... ... ... енуі; АҚШ,
Ресей, Қытай және ислам әлемі арасындағы ... ... ... ету ... ... ... ж.ж.) ... Азияға байланысты ЕО
стратегиясы тактикалық саяси мақсаттарға жету үшін қурылды: пост-советтік
кеңістікті ... ... ... жасау, плюрализмді, демократия
мен рыноктық қарым-қатынасты қолдау. Бұл мақсаттарға ... ... ... ... және ... ... ... арқылы (ОБСЕ,
Европа Одағы, Европарламент, Европалық комиссия, босқындар бойынша БҰҰ
комиссариаты және т.б.) ... ... ... ... жетті. ЕО саясатының
негізгі құрамы – Европамен ... және ... ... пост-кеңестік мемлекеттермен қарым-қатынас және серіктестік
туралы келісім-шартқа қол қоюы ... ... ... (1994 -1998 ж.ж.) ЕО ТМД мен ... ... ... ... нәтижелеріне көңілі қалды. Пост-кеңестік мемлекеттер әлі
демократия мен рыноктық экономика стандарттарынан әлі де алыс ... ... 1990 ж. ... ... ... ... қауіп-қатер және әлеуметтік
қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты Орталық Азияда турақсыздық қауіп-
қатері пайда ... Сол ... бұл ... ... ... жалпы
геосаяси турақтылықпен тығыз байланысқан Евроодақтың геосаяси мүдделерін
анық түсінуге болады. Осылайша, ғасырдың аяғында ЕО-ң саяси ... ... ... ЕО-ң ары ... ... ... ... кеңейту
тенденциясы байқалды. ЕО геосаяси ықпалын Орталық ... ... ... ... ... ... ... көздеді.
Үшінші кезең, қазіргі уақыттағы ЕО және Орталық Азия арасындағы қарым-
қатынастар мынадай үш негізгі факторлар әсерінде дамыды: шығыста ЕО-ң ... ... ... ... ... кеңістікке Евроодақтың ықпалының
кеңеюі және біртекті европалық сыртқы саясат және ... ... ... /19/. ... жақын жылдар аралығында Кавказ, Каспий
теңізі және ... ... ... ... жүруін күтуге болады.
Сонымен қатар, басқа да геосаяси ... ... ... және ... және ... ... ... аймақта ықпал ету үшін күрес
жалғасатынын ескеру қажет. Бұл болжамдар ... ... ... ... Азиядағы жағдай сияқты қиын болатынын көрсетеді.
2001 ж. аяғында Ауғанстанда антитеррористік операциялар жүргізгеннен кейін,
аймақта ... ... ... ... ... ж. ... ... Азиядағы қауіпсіздік мәселелері Еуропада
жұмылдырылды, Бишкекте Шанхай ...... ... ... Тәжікстан мемлекеттері басшыларының саммит іөтті. Қырғызстанға
шабуылды европалық саяси орта аймақтағы ... ... ... ... Қытайдың жақындасуы және Шанхай бестігінің негізінде
орталықазия мемлекеттерінің қатысуымен ... ... бір ... ... ... 1999 ж. 31 тамызда Герман қоғамының ішкі
саясатында Берлинде, Германияның Орталық Азияға ықылас танытатыны, әсіресе
оның қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... ... ... шеңберінде алдыңғы қатарлы неміс институті – Герман
сыртқы саясат қоғамы – Каспий теңізі үшін турақтандыру ... ... үшін ... шығарды. Ол үш элементтерден құралады: 1) 200 жыл жасаған
Солтүстік-оңтүстік жолдарына қарама-қарсы ... ... ... ... ... 2) ... жаңа ... демократия мен рыноктық ... ... ... ... ... көшу. Каспий аймағы елдерінің
экономикасын инвестициялауға ... ... ЕО-ң ... сай ... Сонымен қатар, ЕО НАТО-ның ... ... ... жұмсартып, «Бейбітшілік үшін серіктестік» бағдарламасын
турақтандыру ... мен ... ... ... келді.
Осылайша, неміс саясаттанушылары өздерінің саясатшыларын Орталық – азиялық
аймақта белсенді позицияға тек Германияға ғана ... ең ... ... мүддесі үшін итермеледі. Бұл үрдіс ЕО-ң аймақта ... ... ... ... ... ... ... артта
қалуымен түсіндірілді. Европаны негізгі ... ... АҚШ пен ... ... ету ... әлі ... ... болып қалды /20/.
2001 сәуірде И.Каримовтың Берлинге сапары Европада ... ... және ... ... министрі Раббани Ахмад Шах
Масудтың Францияда болуы және оның Страсбургте Европалық Парламент алдында
сөз сөйлеуімен қатар ... ... ... қолдауы туралы уәдесін алып,
одан қаржылық көмек алды. Масуд ... ... ... ... ... ең ... Орталық Азияда турақсыздық әкелетінін білді.
2001 ж. 4 сәуірде Страсбургте жарылыс дайындаған және Ауғанстандағы жағдай
европалық ... ... ... ... ... ... ... Ладенмен тікелей байланысты исламистер тобы
Франкфурт-на-Майнеде тұтқындалды. Неміс полициясы Германия, Италия, Белгия,
Ұлыбританияны біріктірген исламистердің ... ... ... ... ... әкеп ... Сонымен қатар, кейінгі жылдарда Германияның
қауіпсіздік күштері Ауғанстаннан Орталық Азия ... ... ... ... жабу бағдарламасын дамытуда көптеген шаралар жасауда
/21/.
Яғни, Германия ... ... ... ... қам жейді. 2001
ж. ақпанда БНР неміс барлауы 2001 жылғы ... ... ... ... ... ... Неміс сарапшылары, исламистердің
Европада мобильді байланыс құралдарын және әскери ... ... ... үшін басқа техникалның сатып алуын, 2001 ж. көктем – жаз
айларында Өзбекстандағы Мұсылман ... кең ... ... деп ... ... баяндамасында, Ресей, Тәжікстан, Қырғызстан,
Өзбекстан исламистерінің шабуылына өз ... ... тұра ... деп ... ... ... ... жасалған инфроқұрылым қурып, шабуылға
толығымен дайындалды деген қорытынды жасайды. Бұл мәселе 2001 ж. ... ГФР ... ... ... ... ... ... талқыланды.
Фишер Кремльге Берлиннің Орталық Азиядағы жағдайдың дамуына қатты ... ... ... жағы, исламистер Европаға есірткіні тасымалдауын
кеңейту ... ... ... өз ... ... ... қорытындылады /22/.
2000 ж. Қазақстан да Европамен қарым-қатынасын әрі қарай дамытты.
Қазақстан президенті Н.Назарбаев 2000 ж. ... ... және ... ... ... Британ королевасы қазақ президентіне Ұлыбританияның жоғарғы
наградасы - әулие Михаил және ... ... ... Бұл ... ... ... және реформатор, ядролық қарусыздануға
үлесін мойындау ... ... ... қазақстан – британ қарым-
қатынастарының ... ...... ... ... ... ... уақытта ГФР-ң Каспий теңізі мен орталық Азия аймағындағы
позициясы айқынырақ көрінді. Сыртқы істер министрі И.Фишердің ... ... ... алдында «Франкфуртер Альгемайне Цайтунг» газетінде
ГФР СІМ жоспарлау департаментінің басшысы ... ... онда ... ... бойынша орталықазия аймағындағы европалық
мүдделер қалыптасты.
Герман СІМ-і 2015 ж. НАТО мен ЕО шекаралары Ресейге шекаралас болып,
ал ... бұл ... ... ... ... ... дейді. Бұл жағдайда Европа осы ... ... ... және ... ... ... ... Шамамен сол уақытта Солтүстік
теңіздің энергетикалық ресурстары әлсірейді. А.Шмиллен Орталық Азиядағы
қандай да бір ... ... үшін ... ... ... болашақта Орталық Азияда қандай да бір нақты держава ұстем
болатыны мүмкін емес деп ... ... ... аймақтың экономикалық
саяси және стратегиялық маңызы арта береді. Германия мен Евроодақ Орталық
Азиядағы саясат ... ... ... мүддесін ескере отырып құру
керектігін ескертеді. ЕО-ң негізгі мақсаты – европалық энергетикалық жүйеге
Орталық Азия мен ... ... ... ... кіргізу арқылы
өзінің мұнайгаз импортын диверсификациялау болып табылады. Ал ЕО ...... ... ... ... ... ... сонымен қатар ұйымдасқан қылмыскерлік пен халықаралық терроризмді жою
болып табылады.
Ол үшін ЕО пен Германия аймақтық кооперацияны қолдау, ... ... ... ... ету және гуманитарлық, әлеуметтік және
экологиялық мәселелерді шешуде көмектесу арқылы орталықазия мемлекеттерінің
күшеюіне ... қосу ... Яғни ... ... ... ... ... ЕО
аймақта мұнайгаз өндірісінің құрылысында, инфрақұрылымда қатысуы керек.
Евроодақтың Орталық Азияда ... ... ... ... ... ... ... ЕО мүмкіндіктерінің шегін нақты
айқындауды ұсынады. Берлиннің пікірінше, ... ... ... ... және АҚШ ... ... ... қажет.
ГФР СІМ-ң Каспий аймағында байланысты саяси калькуляциясы, аймақтың
проблемаларымен ... ... ... ... Бұл ... ... ... «Парсы шығанағы, Каспий теңізі
және Кавказ» зерттеуі болып ... Бұл ... 2001 ж. ... ... ... ... және қауіпсіздік институты жасады /23/.
Баяндамада Евроодақ пен ГФР стратегиялық мақсаттары құрылғандығы
үрдіс ... ... ... мұнай тасымалдау үшін неміс және европалық
концерндеріне қолайлы жағдай жасау; ... ... мен ОПЕК ... ... ... жағдайларын жою арқылы, саяси және инфрақұрылымдық
өзгерістер ... ... ... европалық энергоқолданысты
диверсификациялау.
Алайда ЕО тек мұнайға ғана емес, Каспий аймағындағы ... да ... ... ... ... кеңістігінің европалық газ жүйесімен
қосылуы альтернативсіз деп ... Одан әрі, ... ... ... ... ... америкалық емес, европалық түрде болды. Европа елдері
аймақтағы инфрақұрылымдық ... ... өз ... алуы ... тәуелділік мәселесін шешуге байланысты, ... ... ... ОПЕК-ке кіруден бас тартуға алып ... ... ... ... саяси және экономикалық алғышарттар жасау тиіс.
Мұндай мүмкіндіктер каспий елдерінің ЕО ... ... ... ... және ... «Европалық Кеңес» сияқты европалық
құрылымға келуіне жол ашады. ЕО ... ... ... ... ... артуы қажет. Сонымен қатар, неміс
аналитиктері ЕО-пен қарым-қатынас және серіктестік келісімдері, Европалық
энергетикалық ... ... ... ... ... ... деген құштарлықты тудырады. Не болса да каспий мәселесі европалық
түрде көрсетілген.
Осылайша, Каспий аймағындағы европалық мақсат пен мүдде Берлин ... ... ... ... айырып, өзіндік ... ... ... бен ... ... ОПЕК-ке емес, Европаға құштар ету;
• Ресейдің қатысуымен Европалық Кавказдағы шиеленіскен ... ... ... ... ... ... мен қарым-қатынасқа
қолайлы жағдай жасау;
• Шығыс-Батыс линиясымен транспорттік инфрақұрылымды қолдау және Европа
рыногына Туркия ... ... қоса ... ... ресурстарын
байланыстыратын газ жүйесін қолдау;
• Европаға Каспий аймағындағы магистраль құбырлар жобасына байланысты
европалық позицияны жасау.
2001 ж. мамырдағы ... ... ... ... Кавказ –
орталықазиялық аймақтағы ЕО өз позициясы мен саясатын күшейткенін көрсетті.
Германия ... ... бірі – ... ... бен ... ... ЕО-ң шиеленістерді шешуде және ... ... ролі ... ... стратегиялық мақсаты Шығыс – ... ... ... құру ... қолдау және Каспий аймағынан Европаға
кететін магистраль құбырлар ... ... ... позицияны жасау
болып қала береді. ... ... ... ... ... ... ... ЕО-ң әртүрлі елдерінің ... ... ... ... береді.
1990 ж.бірінші жартысында европа саясатшылары аймақта дами ... ... ... ... Жаңадан пайда болған элиталардың
экономикалық және ... ... ... ... ... ұлт» фазасынан өтетінін ескермеген. Сол уақытта ЕО стратегиясы Орталық
Азиядағы ішкі ... ... ... ... Жаңа ... ... ішкі ... пен сыртқы қауіпсіздікті сақтау үшін
арнайы режимдер құру ... ... ЕО ... және ... ... ... ... болып жатқан геосаяси және сыртқысаяси факторларды
айтарлықтай ескермеді. Ал ОБСЕ ...... ... ... ... ... ... формалды түрде түсіндірді. Алайда ОБСЕ Тәжікстандағы
шиеленісті реттеуге және Ауғанстаннан төнген қауіп-қатерден ... ... ... ... ... орталық саяси және мәдени жоспардағы шегі,
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы шекара болуы мүмкін.
1990 ж. екінші жартысында Европада, ... ... ЕО ... ... ... және орталық Азиядағы бұрынғы ойыншылардан артта
қолғанын түсіне бастады. 1998 ж. ... ... ... ... ... ... ... сәттіз болды. ЕО-ң ең
беделді мүшесі – ... ... ... және ... сыртқы саясат
пен қауіпсіздік жөнінде саясат құру сияқты европалық ... ... осы ... ... күні ... саясатшыларын орталық
азиялық аймаққа назар аударуына мәжбүрлейді. Осылайша, 2000 ж. есірткі
трафигі, ... ... ... қысымның өсуі, демократиялық
процестердің қысқаруы, кейбір республикаларда ... ... ... және ... ... ... ... Орталық Азиядан
төлетін әртүрлі қауіп-қатер Европа мазасыздығының өсу үрдісіне алып келді.
2001 ж. сәуірде Берлинге өзбек басшысы ... ... ... ... ... ... мен ... істер министрінің
орталықазиялық лидерлермен кездесу кезінде және ... ... ... ... ГФР басшылығымен келіссөздер жүргізу ... ... ... ... ... мазасы кеткені анық болды.
Европалық мүдде мен европалық үрейді аймақтағы ... ірі ... ... және АҚШ-тың қуаттауы мәселе тудырды. Бірақ саяси ... ... ... бір қатысушысына айналып баратынын көрсетті.
Варшава блогының ыдырауы, одан ... 1980 ж. аяғы – 1990 ж. ... ... ... жаңа ... жағдайды тудырып, Европада жаңа күштер
балансын жасады. 1990 ж. басында ЕО ... ... ... ... ... ... әскери-саяси одаққа айналдыру мәселесі
туындайды. 1994 ж. Брюссельдегі және 1996 ж. ... ЕО ... ... ... ... ... ... саясат тек
НАТО көлемінде іске асатынын айтты. Бұл АҚШ-ң ... ... ... ... ... шиеленісін реттеуде Европа
мемлекеттерінің сәтсіз нәтижесімен ескерілді. 1990 ж. аяғынан ... ... өз ... ... ... күш ... ... жаңа роль ойнауы басталады /24/.
2000 ж. 20-21 ... ... ... Одақтың сыртқы істер
министрлігінің және қорғаныс министрлігінің ... ... Бұл ... ... ЕО-ң ... ... және ... саясатын құруға бағытталған
маңызды қадам болып табылды. ... ... ЕО-ң ... әскери
күштеріне әрбір қатысушының нақты үлесі, ЕВОП мақсаты мен міндеттері, ... ... ЕО-ң ... ... ... ... мен жағдайы,
европалық күштердің стратегиялық ... және ... ... ... ... ... құрылымы, Европа әкімшілігінің ЕВОП-ты
басқару мәселесі анықталды.
Біртекті европалық қорғаныс саясаты мәселесін айта ... бұл ... ... ... айту ... ЕВОП-қа Лондонның қарым-қатынасын
қалыптастырған Британ көзқарасынша, НАТО-ның европалық ... ... ... ... позициясы бойынша НАТО-ға байланысты ЕВОП-
тың өзінділігін күшейту болып табылады. Герман ... ... ... ... ... орналасқан, ал атлантикалық одақпен тығыз
байланыста болатын ... ... ... ... ... ... ... мен АҚШ арасындағы ... және ... ... ауру жері ... ... ... ... күшінің саны 1,37
млн. бола тұрса да, Пентагон әрбір әскери ... ... 26800 ... ... ... ... ... күшінің саны 2,3 млн.
адам құраса, ... ... ... ... орта ... 4000 ... Жалпы НАТО-ға мүше европа мемлекеттерінің әскери-технологиялық
қажеттіліктеріне жұмсалған қаражат – ... ... ... -10% ... ... ... күштерін құру бұрын шешілген мәселе болса да,
жобаны іске асыруда мәселелерге жауап табылған жоқ. Қауіпсіздік ... ... ... ... ... деп ... ЕО-ң 60- ... қаржыландыру, оны жаңа қару – жарақтар түрімен ... ... ... ... 2) ... ЕО, ... ... алайда ЕО қарулы
күштерінің стратегиялық жауапкершілік ... ... ... ... ... шын мәнінде қалай қарайды; 3) ЕО күштеріне АҚШ-ң
сенімсіздік ... ... ... НАТО ... ... ... болады; 4) Европалық Одақтың күш қолдану зонасының географиялық
шекарасы қайда аяқталады; 5) осы күштерді ... ... ... ... мүшелері қоршай ала ма; 6) ... ЕО ... ... сай ... ... құрады және ол американдыққа бәсекелес
бола ала ... Азия үшін ... ... бірі – НАТО, ЕО және ОБСЕ
төңірегінде европалық тез әсер ететін күштердің ... ... ... шегі ... ... табылады. Қауіпсіздік жөніндегі
неміс эксперті Л.Рюль, 1999 ж. сәуірде қабылданған ... ... ... негізінде өз саясатын құрған Батыста, шынайы
анти-террористік ... жоқ ... Екі ... ... ... аймақтағы өсіп келетін дестабилизация қаупінің алдында Батыс дәрменсіз,
деп есептейді Л.Рюль, олар: ... Таяу ... ... ... ... Азиядан Иран, Ауғанстан, Пакистан арқылы Кашмир мен Индияға дейін.
Осылайша, қазіргі ... НАТО ... ... ... ... ЕО ... ... күшеюі нәтижесінде трансатлантикалық
ынтымақтастық біраз қиын мәселелерді ... ... ... ... ... европалық чыртқы және қорғаныс саясатында Европаның даму бағытында
голлистік бағытта даму мүмкіндігін көреді, яғни АҚШ пен ... ... ... одақ ... Франция ЕО-ң сыртқы саясаты және қорғаныс
бойынша өкілетті Х.Солананың ... ... ... оның НАТО ... ... стратегиялық шамданушылықты тежеуін қоршап отыр.
Берлин ЕО-ң саяси бірлігін сақтап қалуды ... ... ... ... саясатты европалық бірлікті күшейту құралы ретінде көреді,
бірақ сол уақытта АҚШ-сыз ... ... ... ... Ал
Лондон үшін ең алдымен англосаксондық одақ пен ... ... ... бірінші орында тұр.
ГФР-ң ең көреген сарапшысының ойынша, атлантикалық альянс ... ... ... ... ... ... ... мәнге ие, ал ол оның қауіпсіздігінің атлантикалық ... мен ... ... ... ... ... ЕО-ң континентальдық
дамуы қаншама алысқа кетіп, евразиялық түрдіқабылдай ма деген ... ... ... ЕО-ң ... тек ... ғана ... ... Африка, араб әлемі, Шығыс Европа, Орта Шығыс, Кавказ және Орталық
Азия аймақтарына дейін жайылады.
НАТО мен ЕВОП ... ... және ... ... біртекті европалық күштердің негізгі проблемасы болып қалады. ЕВОП
басқа мәселелеріне оның ОБСЕ, БЕО және ... орны ... ... ... ... ... тыс және алыс жерлерде әскери ... ... ... ... ... ... анық. ЕВОП-ң
стратегиясы НАТО-ны бейнелеудің үрдісі ... ... анық ... мәндегі ірі мәселелердің бірі АҚШ пен НАТО-ның
көмегінсіз ... ... ... ... бола алмауы болып қалды.
ЕВОП-ты іске асыруда кездесетін әскери-саяси мәндегі ірі ... бірі ... және ... ... ... әрекетті механизмін құру болады.
ЕО пен ... ... ... ... ... ... кеңейту ЕВОП проблемасымен тығыз байланысты. АҚШ-ң Шығыс
Еуропада ... ... ... ... шығысқа таралуы сияқты, ... ... ... ... ойлар бар. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Европа державаның жоғалтқан
ықпалының орнын топтырды. Осылайша, ЕВОП-ты ... ірі ... ... ... мен ... ... ... ЕВОП
тағдыры көбінесе Берлин позициясына тәуелді болды, бір шетінен атлантикалық
альянс ... ... ... ... танытса, ал екіншіден ЕО-
ты экономикалық және ... ... ие ... күшке
айналдыру мақсатымен ЕВОП-тың саяси және ... ... ... ... ... қатар Германия, неміс стратегтерінің ойынша ... ... ... ... 2001 жылғы 11 қыркүйектен кейінгі Орталық Азия аймағындағы Европалық
одақтың стратегиясы.
11 қыркүйек ... ... ... ... жағынан Құрама
Штаттарға әскери көмек көрсету мәселесі күн тәртібіне ... Бұл ... ж. ... желтоқсан айларына дейін ЕО сыртқы саясатынын негізгі
мазмұны болып ... ... ... ... ... ... ... жанындағы мемлекеттер ретінде сезінді. Осылай, ГФР ... ... ... ... ... да бір ... объектілерге шабуыл жасау
қаупі жоқ екенін ресми хабарлады. ... ... ... ... ... халқын ұятқа қалдыратын қимыл жасады: елде
17 ұйымға кіретін 31450 адам исламистер болды. Араб радикал топтарының ... ... ... оның 800-і ... террористік тобының мүшелері болып
табылды.
Қазанның басында, Ауғанстандағы талибтер режиміне қарсы АҚШ-ң әскери
операция ... ... ... ... ... ... ... қандай жағдай болмасын антитеррористік операцияларға
қатысатыны мәлім болды. Оның көрсеткен ... 8,5 мың адам ... ... 20 мың ... әскер, сонымен қатар СЭК және ВМР. Франция АҚШ-қа ... ...... ... ... әзір ... Париж 2600 адам
құрайтын Джибутиден арнайы контингент жіберуге мүмкіндігі болды. ... ... ... ... ... қабылдауы ішкі және
сыртқысаяси характерге ие қиын процесс еді. ... ... үш ... ... еді, ... ... жүйесі үшін 500 әскер қызметкерлері; екі
фрегат және 550 әскери ... бар бір ... ... 2 миналық
тральщик. ГФР жағынан нақты көмек одақтасторға стратегикалық ... ... ... ... ... ... ұсынуға көрінді.
Европадан АҚШ-ға жіберілетін Ауғанстандағы ... ... ... ... ... және әуеде борлау
жүйесіне АҚШ ... ... ... ... ... ЕО
жағынан гуманитарлық көмек көрсетуге басты роль ойнауы қажет еді.
Европалық Одағының Ауғанстандағы әскери операцияларға қатысуы ... ... 2001 ж. ... Лондонға өткен ... ... ... ... Онда ГФР,Ұлыбритания, Франция, Италия,
Испания, Нидерланды, ... ... ... және ЕО ... және
қорғаныс саясатының уәкілі Х.Солан қатысты. Ауғанстандағы жіберілген неміс
әскер қызметкерлерінің саны 4000 адам деп ... Бұл ... ... 5 ... өкілдері кіруі қажет. ГФР-ден басқа операцияларға НАТО-
ң басқа мүшелері және Жапония қатысуы қажет еді. ... 2200 адам ... ұшақ пен 6 ... ... – 4800 адам және ... ... ... – 1000 адам, 12 ұшақ және 2 кеме; Чехия – 300 ... ...... ... – 1000 адам және 3 кеме ... қажет. Франция десант
әскерін, ВМС және ВВС (1200 – 1500 адам) ... ... ... ... ... ... негізгі себебі, ЕО пен
Германияның соңғы жылдары ЕСҚС-ның арқасында қол жеткізген ... ... ... және Орта ... ... Азия және АТР елдерімен
қалыптасқан стратегиялық диалогты үзіп алу ... ... ... ... АҚШ және ... ... ... Германияның ЕО-
ты геосаяси ойыншыға ... ... ... ... бас ... ... операциясында Германияның қатысуының соңғы аккорды Ауғанстанға
неміс контингентін жіберу шешімі ... 2001 ж. 22 ... ... ... өтіп, онда Ауғанстанға Бундесвер контингентін жіберу
мәселесі ... ... 1200 ... құрады. Жоғарыда көрсетілген
контингент Ұлыбритания (1500), Испания (700), ... (600), ... ... ... (300), Чехия (200), Греция (150) және Туркия (300) күштерімен
бірге БҰҰ күштерінің құрамына ... ... ... ... ... ... ... төрағасы В.Тирзе, Германия
халықаралық істерде өзіне көп ... алу ... ... ... ... және АҚШ арасындағы ұзақ та, қиын ... ... ... ... ... достыққа ұмтылған
күштер американ басшылығына бағынбауы тиіс деген бір көзқарасқа келеді.
Осылайша, Европалық Одақ пен ... ... ... және халықаралық терроризммен күресте ролін бағаламау ... Сол ... 2001 жыл ... ... ... ГФР ... уақыты болды. Өткен жылдың қараша ... ... ... ... ... үкіметінің жиналысы болды, онда «Орталық Азияға
бетімізбен қарайық» деп мүдделі ... ... Яғни ... ГФР ... ... саясатын орталықазиялық аймақтың қауіпсіздігін европалық қам
істеушілік контекстінде ... ... ж. ... ... Исламдық Конференция Ұйымы және Евро Одақ
арысында өткен Стамбулдағы саммит, Европа мұсылман әкімімен диологты ... ... ... екені көрінді. ЕО-ң ... ... ... ... ол ... ... ие болғанын көреміз. ... жан ... ... кейін европалықтар бірдей американдық
одақтастарын қиын жағдайда қолдады. Ал ... ... ... ... және Таяу ... шиеленіс зонасын таратудан және антитеррористік
операцияларды эскалациялайға ... ... АҚШ және НАТО ... ... ... ... ұмтылған операциялар жүргізу шешіміне
жетті /27/.
Келешекте Евро Одақ Ауғанстандағы қалпына ... үшін ... және ... үлес қосады (қантарда донор – елдердің
Токия конференциясында ЕО 495 млн, ал ГФР – 362 млн. ... ... ... Сонымен, ЕО Кавказдан Пакистанға дейінгі кеңістікте тұрақтандыру
ісі біз үшін өте маңызды болып ... ... ... Азияда әскери
болмысы. Вашингтон арасында, бір жағынан, Мәскеу және Пекин арасындағы
қарама-қайшылықты тудырса, ... ... ролі ... ... бола ... ... АЗИЯ ... МЕН ЕВРОПАЛЫҚ ОДАҚТЫҢ ӨЗАРА ҚАТЫНАС
ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
2.1 Батыс аналитиктерінің Орталық Азия ... даму ... ... Азия ... ... ... және екі ... қарым-
қатынастардың дамуы саясатшылар, зерттеушілер және аналитиктер алдына біраз
мәселелерді қойды. Орталықазияның барлық және біраз елдер ... ... ... қосылу керек пе, немесе ... ... ... ... де ... қажет пе, немесе ешқайсына қосылмау керек пе? ... ... ма? ... ... мәселе орын алды.
Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Туркменистан және Өзбекстан ... ... ... ... ... ... келе, британ зерттеушісі
Мартин Шпехлер ЕО-та аймақ мемлекеттерінің ынтымақтастық перспективаларын
анықтауда геосаяси тұрғы ұсынады. Аймақтаға бес ... ... және ... ... ... ... Шпехлер, Орталық Азияға Қытай
ұйгыр автономды ауданы Синьцзянды, Ауғанстанды, азербайжандар ... ... ... ... ... ... жатқызуға
болады. Алайда, бұл территориялардың бірде біреуінің ... ... ... ... Одақ келісім-шарты бойынша оған мүше ретінде тек «европалық»
мемлекеттер кіре алады, яғни бұл ... бұл ... ... бола ... ... ... Орталық Азия мелекеттерінің
географиялық орналасуы ғана емес, ішкі саяси және ... ... де ... ... ... болды деп есептейді.
Әзірбайжан (Баку – Тбилиси – Джейхан мұнай құбыры) арқылы Жерорта ... ал ... мен ... ... ... – және ... арқылы байланыста. Осы аталған елдердің бәрі ме авторитарлық
режим жақын, ал ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Бұл республикалардың бірде-біреуі
демократиялық емес: адам ... ... ... ... ... және ... ... бақылаушыларының бағалауынша, орталықазиялық
мемлекеттерде өтетін сайлаулар әр кезде әділетті бола бермейді, корупцияға
жол беріліп, жеке ... ... ... ... ... ... күні олар Копенгагендегі Евроодаққа мүше ... сай ... ... ... даму болашағын анализдей келе,
неміс авторлары А.Адамс және ... ... Азия ... саяси режим жағдайына «экспорттық глобализм» деп аталатынын
ішкі стратегияға сүйене отырып, ... ... ... деп ... ... ... ... елдер аймақтық
интеграция емес, мультилатерализм (өздерінің серіктестерімен әрбір ... ... ... ... механизмдер негізіндегі халықаралық
қатынастар ұйымы) принципі бойынша шикізат ... ... ... ... ... Орталық Азия мемлекеттерінің экономикалық жағынан артта
қалғанын айта кетеді. «Энергоресурстарға бағаның өскенін ескеріп, ... ... ішкі ... ... (ВНД) дәрежесі сәл жоғары категорияға
жатады, ал қалған ... әлем ... ... ... - ... даму ... ... бойынша, денсаулық сақтау және білім
беру жүйесінің арқасында ... ... ... ... «орташа» болып есептеледі. Алайда кейінгі жылдары Өзбекстанның
кедей аудандары (Арал ... ... ... ... ... мен ... ... аймақтары өз халқының көп
бөлігінен айырылды, өйткені көбісі еркектер Ресейге және ... ... ... кетті. 1990 ж. арнайы мамандар (неміс, славяндар, еврейлер) аймақтан
көшіп кетті.
Көптеген батыс авторлары ... ... ... ... ... ... ... тән энергоресурстардың
көлемінде жатыр: мұнай мен ... ... үш ... ... ... (Өзбекстан) энергетикалық потенциалы мен азық-түлік өнімдері
жөніненөте бай. Ал ішіндегі кедей ... және ... ... ... ... ... елдерге суэлектрресурстарын сатуға мәжбүрлі. Ал өз
мұнайгаздарын сыртқа шығаратын Қазақстан мен ... ... ... мен ... назар аудармай, нәтижесінде олардан тіптек
қол үзді. Тек Өзбекстанға бұрынғы құрылым салаларын сақтап ... ... ... экономикалық көрсеткіштер
| |ЖҰТ адам |Өсу ... ... ... |Ең байлар |
| ... ... |2006 / ... ... ... *|
|Ел |2003, |ші, |(%) |2006 / (%)| |(10 %) |
| |СҚП* ... | | | | |
| ... | | | | | ... |6280 |92 |9,2 |24 |323 |24,4 ... |1690 |83 |6,7 |47 |348 |27,9 ... |1040 |49 |10,2 |43** |326 |25,6 ... |1120 |112 |16,9 |69** |408 |31,7 ... |1720 |117 |4,4 |44 |268 |22,0 |
* СҚП ... алу қабілеттілігінің паритеті) салыстырмалы ұлттық бағалар.
** Ауыл шаруашылығы +өндіріс, құрылыс, ... ... ... ... ... 2006 World ... Indicators (World Bank, 2005).
Неміс зеттеушісі В.Вебер орталықазиялық мемлекеттердің инвестициялық
тартымдылығын, яғни инвестициялық ... ... ... ... ... кендері мен түрлі-түсті металдарды шығаруға капитал
салғанынан басқа, мемлекет ... ... ... ... ... ... келе жатқан ресей-қытай зерттеу жобасы мен құбырларды
салу бағдарламасы іске асқан кезде ғана жағдай ... ... ... пен ... ... ... даму ... ЕБРР сияқты халықаралық
қаржы ұйымдарынан қолдау тым аз болып тұр».
Батыс тарихнамасы көбінесе ... Азия ... ... одақ ... ... мен ... ... мәселесіне назар
аударады. Мысалы, американдық зерттеуші Ю.Румер «осы ... ... ... көбі мұсылман дінін ұстанады) Батысқа, сонымен ... ... ... ... қарым-қатынаспен қарайды дейді. Бірақ тек ғана Өзбекстан мен
Қырғызстан ... ... ... ... ... ... ... үшін құрылған американдық әскери ... ... мен ... ... дамыту саласында
ешқандай нәтиже жоқтығын төменде келтірілген мәліметтерден көреміз.
Батыс аналитиктері ... ... ... ... тиімді даму басталады дейді. Орталық Азияның ... ... ашық ... дамыған, олар КСРО өмір сүрген жылдарда
қалыптасқан сауда қарым-қатынасын ... ... ... ... ... ... ... көптеген сауда операциялары әлі де тарифсіз
негізде іске асады, алайда, олардың ... 1981 жылы ... ... ... ... ... сәттілікпен диверсификациялауға тырысты.
Олардың тәуелсіздікке ұмтылувның салдары Тәуелсіз ... ... 15 ... ... 12-сі ... құрса да, аймақтық сауда
одақтарын құрса да, ТМД мүшелерінің әртүрлі мүдделермен көзделген ... ... ... мен оның салыстырмалы кішкене көршісі Қырғызстан (халқы мен
территориясы жағынан) Ресей Федерациясымен тығыз байланыс орнатуға тырысты;
Өзбекстан бұрынғы ... ... ... жолымен жүрді, Түркменстан
бейтарап позициясы таңдады. Ал кедей, шектетілген Тәжікстан өзінен күшті
серіктестерінің ... ... ... ... көздеген нәтижесінде жете
алмады, онда тек Ауғанстанда өсірілген есірткі саудасы ... ... ... ... ... тарифтік бағаға (де - юре)
қарамастан, өздерінің рыноктарына ... ... ... ... ... ... ... салықтардың түрлерін жасаудан басқа, кейбір елдер
импортталған тауарларға акциздер мен әртүрлі ... ... күні ... ... ... ... мен ... да шикізат тарифсіз болды. Айтылған пункте дейін
өнімнің сапасын бұзбай өткізсең, ауылшаруашылық тауарлары жасалған келісім-
шарттары тиімді болды.
2.2 Европалық ... ... Азия ... ... ... Одақ пен ... ... түрік мемлекеттері арасында
формальды ұйымдардың құрылуы, ең алдымен, Түркияның ЕО-қа кіруі, Киев ... ... ... Зия ... көбімен шекаралас екенін
ескертейік) бұл ... ... ... ... мен ... ... Евроодаққа кіретін туралы ресми жариялады. Кейбіреулер бұған
байланысты Ресейдің де нақты перспективалары бар екенін ... 150 ... ... Гюгоның Европаны қосу жөніндегі ұсынып архиконсервативті
Ресейге, монархиялық Германияға және республикалық Францияға ... ... ... ... ... ... ... Ресейдің ЕО-қа
қосылуын ұсынды; оның ойынша, 27 ... ... өз ... Бұл жөнінде «Яблоко» либералды блогының лидері ... де ... ... президенті Владимир Путин бұл мәселені ... ... ... ол ... ... әлсіз мүшелерімен Брюссель
болашағы талқылау, «ортақ суверенитет» туралы мәселелер ... ... ... байланысты басталған территориялық айтыс және Куриль
аралдарына байланысты ... ... ... ол ... асқан жоқ.
Ресей саясат танушыларының ойынша, Евроодақ қандай болса, солай
қабылдап,қазіргі күні ... және бұл ... ... ... ЕО-ң ... ... потенциалына байланысты абайлықпен қарау ... ... ... ... қауіп-қатер төнбесе де, одан да абай болу
керек. РФ-нан Германия өзіне қажет ... ... ... да ресейдің
газын пайдалануда, ол ресейлік монополист «Газпром» ... ... ... ... ... ... 2030 жылы европа елдерінің бұл
энергосақтаушыға деген қажеттілігі екі еселенбек. Егер ... ... өз ... ... онда ... мемлекеттік дәрежеде шығыс
көршілерімен жағымды қарым-қатынас орнатуы, әсіресе ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қазақстан зерттеушілерінің ойынша, Ресей ЕО-қа қосылған жағдайда,
орталық азиялық елдерге Ұлыбританияның, Франция және Португалияның ... ... ... көлемдегі көмек көрсетілер еді. Яғни ЕО-қа қандай
да бір ірі мемлекеттің жаңа мүше ... ... ...... өз міндеттерін (тарихи және мәдени) орындауына, европалық емес
ұйымдарға назар аударуына алып келеді. ... ... ... ... ... ... ... Америкасы елдеріне қызығушылық пайда
болды; Финляндия мен Швецияның ...... ... ... ... Ал ... таңда Польша ЕО-қа Молдова, Украина және
Белорусь мемлекеттерінің кіру перспективалары туралы ... ... шыға ... ... ... кіруі Орталық Азия және
Кавказ мемлекеттеріне бұл ... есік ашар еді. ... ... кіру ... қарастырып, келісім-шарттың бір пунктінде, оның
Армениямен қарым-қатынасы сөз болатыны анық.
Орталық Азия республикаларына байланысты ресми ... ... ... ... ықпал аймағы деп есептейді. Орталық аймақтағы түрік
елдері үшін ... ... ... ... тұрмайды, ал Қазақстан,
Қырғызстан, демократизацияланған Өзбекстан үшін Ломей немесе Жерортатеңізі
келісімдер нұсқасы мүмкін.
Европалық Одақ Ресей және ... ... ... ... ... (1994 ж.), ... қатар, Қазақстанмен де
(1995 ж.). осындай аймақтық инвестициялар ... ... ... ...... реформалар катализаторы деп аталған. Қаржылық және
техникалық көмек көрсетумен ... бұл ... ... елдердің
біртекті европалық рынокқа шығуына мүмкіндік жасайды. Бұл ұсыныстардың
барлығы Ресейдегі қосу арқылы Ортақ ... ... құру ... ... ... бұл ... әлі де ... мағынаға ие емес, ЕО кейбір
елдерінде иммигрантарды жұмыс күші ... ... ... ... ... ... Европа мемлекеттерімен салыстырғанда ... ал ... ... европалықтардан ерекшеленеді. Жалпы ЕО үшін
кең спектрдегі тауарлардың сауда келісімдері – жан-жақты форум ұйымдастыру
кезінде жағымды одақ ... ... ... – ДСҰ ... жылы ортасында Евроодақ Жерортатеңізі сегіз елімен ... ... ... ... ... ... ... автономиясымен де, яғни
демократия және ... ... ... қалыптастырудағы
алғышарттар емес екені ... ... ... Мексика және Чилимен
келісім-шартқа отырды, бұдан ара қашықтықтың да ... жоқ. ... ... ... ... ... бөлшеген салалардың либерализациясына ... ... ... ... ... (Финляндия).
Керісінше, кірер есіктің ашылуы кейде «туысқандардың» кіруіне мүмкіндік
береді, ... ол ... ... Мысалы, мақта өсіретін Испания мен Грекия
мақта өндірісі саласында ЕО ... ... ... төңірегінде
көрсетілген миллиардтық көмектен бас тартты. Бұл ұйымға қосылған елдердің
назарылық білдіруінің тек бір ғана ... Ал ... ... ... бар:
бұл елдердің ауыл шаруашылығы өзінше қатты қарқынмен дамыған болса ... ... бере ... ... ... ... ЕО ... технологиялық позициялары шығыс рыноктарында әлсіз болып келеді
/33/.
Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстанмен Евроодақ ... ... ... ... қол ... Ол Тәжікстан мен Түркменстанмен –
ыңтымақтастық және сауда келісім шартын жасасты. ЕО ... ... 2002 жылы ... ... ... ... ... Азия республикаларына көмек көрсетудің 2002-2006
стратегиясы және 2002-2004 бағдарламасы». Бұл документте Орталық Азия ... ... ж.ж. 150 млн. евро және ... ж.ж. адам ... 3-
4 евро ... ... ... айтылады. Бірақ бұл қаражат ТМД-ң
«европалық» ... ... ... аз, ал ... және балкан
көршілері алатын қаражаттың жартысы ғана ... ... ... ... мақсаттары мынадай: қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау, қарқынды
даму, кедейлікпен күрес, энергетика, транспорт, ... ... ... ... ынтымақтастық. Сонымен қатар, ... ... ... ұзақ және орта ... дамыту.
Орталық Азияға ЕО преференциалды кіріп, аймақтың дамуына үлес қосса
да (технологиялық ... екі ... ... ... ТАСИС), Орталық
Азия мемлекеттерінің барлығына ... ... ... ... таңдау мүмкіндігі болды. Әлемде орын алған 170 ... ... ... Азия үшін көп үміт ... ... бірі –
АСЕАН.
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЕВРОПАЛЫҚ ... ... ... ... ж.ж. ... ҚР және ЕО арасындағы саяси-дипломатикалық
қарым-қатынастар.
ХХІ ... аяқ ... және 2006 жылы 16 ... мемлекеттік
тәуелсіздіктің нобесжылдық мерейтойын атап өтіп, Қазақстан Республикасы
халықаралық қатынаста өзін ... ... бар ... ... ... ... ... қорытындылайды. Тәуелсіздік алу,
дүниежүзілік қауымдастықтың Қазақстанды ... ... ... жаңа ... мен жаңа ... жас мемлекет үшін маңызды үрдіс болып
табылады.
Қазіргі кезде, Қазақстан Республикасы Европа мен Азия ... ... ... ... ... қатысуда. Тәуелсіздік
жылдарында елде ірі экономикалық, ... және ... ... ... ... ... сонымен қатар ҚР сыртқы саясатының ... іске ... ... ... /34/.
1992 жылы «Қазақстанның тәулсіз мемлекет ретінде қалыптасу және ... деп ... ... ... Н.Назарбаев «дүниежүзілік
қауымдастыққа кіру саясатын құру үшін, ең алдымен ... ... ... ... – АҚШ,Жапония, Батыс Европа – ... ... ... өйткені олар ... ... ... күші ... ... Олармен өзара қатынас
халықаралық қаржылық және басқа институттарға жол ... ... ... ... жағдайын көпвекторлі ынтымақтастық пен
серіктестік анықтады. Бұндай векторлардың бірі – европаға бағытталған,
ЕуроОдақпен тиімді ... ... ... ... және ұзақ
мерзімге бағытталған Европа территориясында қалыптасқан жоғарғы дәрежелі
интеграцияға назар аудара келе, президент ... 1995 жылы ... ... ұзақ ... ... ерекше мүдделі» деп
анықтаған болатын.
Қазақстанның ішкі ... және ... ... бағытын қалыптастыру
кезінде республика басшыларында стратегиясын ... ... ... күш ... ... ... ... және ЕО арасындағы екі жақты ынтымақтастықты дамытуға ерекше ... ҚР және ЕО ... ... және ... ... ... сыртқы саясатында маңызды бағыттардың бірі.
Қазақстанның бай зерттелген көмірсутек қорлары, ... ... мен ... ... ... ... орын алды. Орталық Азия аймағының
стратегиялық ролі Еуро Одақ ... үшін ... ... ... ... ролі ... ЕО ... серіктестік
республикадағы шикізатты қорытудың дамуына, ауылшаруашылық өндірістің
дамуына, жалпы несиелік рынокты ... әсер ... ... ... саяси демократизация мен экономикалық
либерализация процестерін ... ... ... ... заң шығару саласындағы консультацияларды қолдайтын
приоритеттер негізінде Еуроодақ пен ... ... ... концепциясы
қалыптаса бастады /36/.
Егер 1993 -2000 жылдары аралығында екі жақта ... ... және ... ... ... ... күні ЕО Орталық
Азиядағы ... ... ... ... ... бұл ... ... Ол жылдары, Қазақстанда ЕО-ң бұрынғы Кеңес Одағының
мемлекеттеріне ... ... ... қалай негізделетін, ЕО стратегиясы
және оның өз алдында бөлек европа ... ... және ... ... ... ... қалыптасатынын түсінбеді. ЕО-та да сияқты
ТМД-ң демократиялық және рыноктық құрылымдарының өсу қарқыны ... ... қиял ... ... ЕО-ң Орталық Азия елдеріне байланысты қимылдарын шартты түрде
екі кезеңге бөлуге болады:
Бірінші кезең, 1994-1999 ... ... ... бір ... Азия және ... ... ЕО стратегиясы келесі бағыттарда
жүргенін көрсетті:
- орталық-азиялық республикаларындағы ішкісаяси жағдайды тұрақтандыру;
- демократиялық инновациялар мен европалық ... ... жаңа ... ... рынокқа шығу процесінде
экономикалық көмек ... ... ... ... ... ... жету үшін ... аталған бағыттарды пайызсыз
несие немесе займ ... ... ... ... ... ... жолымен жетті. ЕО қаржылық көмек арқасында халықаралық және
европалық ... ... ... ... ... ... бойынша БҰҰ комиссариаты, Европа кеңесі және т.б.) күшімен
ішкісаяси ... ... ... Бұндай саясат өз нәтижесін берді,
орталық-азиялық республикалардың көбі, европалық стандартқа сай жүргізілген
реформалардың орнына Орталық Азия ... ... ... көргенін
түсінді. Бұл жерде сонымен қатар КСРО-ның бұрынғы республикаларына көмек
көрсетуге бағытталған «ТАСИС» ... да ... орны ... ... орын ... ... ... ішкісаяси
жағдайы тұрақсыздандырды. Демократияның батыстық үлгісі – ... ... ... ... ... діни ... ... әкеп соқты /37/.
Екінші кезең 2000-2007 жылдары болып табылады, бұл кезеңді 2000 ... ... ... жету үшін ... ... ... ... кездегі, Қазақстанның Европалық Одақпен ынтымақтастығының
жаңа кезеңі деп атауға болады:
- орталық-азиялық республикаларда демократиялық қоғамның ... ... ... ... қолдау көрсете отырып, оларды ЕО
елдеріне ... ... ... Азия ... ... ... тұрақтандыруға
бағытталған шараларды іске асыру;
Жаңа кезең ЕО позициясын Орталық Азия және Каспий аймағындағы ... ... ... ... күні ЕО ... Орталық Азия аймағын
есірткі трафигіне, заңсыз миграцияға және діни ... ... ... ... отыр.
2001 жылы 11 қыркүйектегі АҚШ-тағы ... ... ... ... ... елдеріне байланысты саясатын қайта қарастырып, аймақтың
ынтымақтастықты күшейтуге ... ... ... ... ... ЕО ... көрсету стратегиясы мен схемасы өзгерген болатын.
Осылайша ТАСИС бағдарламасы қайта қарастырылды. 2002-2004 жылдары
арналған индикативті бағдарлама, ... ... ... ... ... түрі ЕО-ң жаңа ... бойынша жасалған бірінші
бағдарлама болды /38/.
Қазақстан қазіргі жағдайы ... ... пен ... ... ... Қазақстан Республикасының европалық істер ... ... жай ... ... Ең ... ... ЕО ... мүдделілігі Батыс Европадағы жоғарғы
интеграция дәрежесімен байланысты. Екінші себеп, ҚР территориясының кейбір
бөлігі ... ... ... ... ... ... республика экономикасын сауықтыру үшін европа капиталын
тартумен, әлеуметтік және экономикалық мәселелерді шешу; ... ... ... ішкі ... анықтау, жүргізуде ЕО
тәжірибесін пайдалану мәселелерімен байланысты.
Евро Одаққа байланысты ... ... ... ... ... жалғастыру басымды болды. Қазақстанда
кәсіпорындар құру және ... ... ... Яғни кіші ... кәсіпорындардың дамуы, қаржы құрылымдары ... ... Бұл ... ... экономикасын қайта құруда
қатысуы қарастырылды.
ЕО-тың Қазақстанға байланысты саясаты алғашқы кезден-ақ ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
модельдерін демократизациялаумен тығыз байланысты, ішкісаяси процестерді
пайдалану мәселелері болды.
ЕО пен ҚР ... ... ... 1992 жылы 3 ... ... президенті Н.Назарбаев бұрынғы вице-президент Ф.Адрияссен
басқарған Европалық қауымдастық комиссиясының ... ... ... ... екі жақ та тікелей байланыстарды ... атап ... 1992 жылы ... ... ТАСИС бағдарламасы
төңірегінде ҚР техникалық ... ... ЕО ... Бюросы
ашылды. Кейіннен ЕО Комиссияны мен Қазақстан үкіметі ... ... қол ... осыдан бастап Қазақстанда ТАСИС бағдарламасы
іске асырылды /39/.
Қазақстан Республикасы мен Еуро Одақ ... ... ... 1993 жылы 2 ... қалыптасты.
1993 жылы 12 ақпанда Қазақстан президенті Н.Назарбаев Брюссельге
ресми ... ... онда ... ... ... ... өтті.
1993 жылы 15 қазанда Брюссельде ҚР делегациясы тоқыма өнімімен сауда
жасау келісім-шартының текстін ... Бұл ... 1994 жылы ... 1995 жылы 31 ... ... іске асатыны келісілді. 1996
жылы 1 қаңтарда бұл келісім 3 жылға ұзартылды.
ҚР мен ЕО арасындағы ... ... ... ... 1993 жылы 15 сәуірде ҚР елшілігінің ашылуы ерекше
әсер етті. Брюссельдегі ... ... ... ... саяси
және экономикалық байланысты әрі қарай күшейту үшін Европа орталығындағы өз
қатысуын көптеп ... ... ... ... ЕО ... ... ЕО ... байланысты
күшейтуге тырысты. Елшіліктің ашылуы ҚР мен ЕО арасындағы ынтымақтастықты
тиімді дамытудағы жаңа ... ... мен ЕО ... болашақ қарым-қатынасты анықтаған негізгі оқиға,
1994 жылы 19 ... ҚР ... ... ... ... ... ҚР елшілігінің мойына ЕО бойынша ҚР өкілділігі
функциясын артуы және Бельгия ... ҚР ... ... ЕО ... ҚР ... басшысы ретінде сайлауы болды. Бұл
оқиға екі жақты қарым-қатынасқа қажетті дипломатиялық негіз берді.
ҚР мен ЕО арасындағы дипломатиялық ... ары ... ... рольге ие болған, ҚР-да ЕО-ң ... ... жылы ... ... ... ... ... Комиссия
өкілдігі ашылды, 1994 жылы желтоқсанда ол ҚР президенті Н.Ә.Назарбаевқа
сенім грамотасын ұсынды.
Осылайша, 1994 жылы ... ... ... Одақпен толыққанды
ынтымақтастығы үшін барлық экономикалық, саяси, дипломатиялық алғышарттар
мен жағдайлар жасалды. Бұл қажеттілікті бұрын екі жақ та ... ЕО ... ... ... ... ... территориясындағы жаңа тәуелсіз
мемлекеттерге байланысты өз саясатының дамыған стратегиясы болды. Қажет
кезде ол ... ... пен ... ... сай ... ... кезегінде, Қазақстан ЕО-пен қарым-қатынасты жоғары дәрежеге
көтеруге барлық мүмкіндіктерді пайдаланды, Брюссельде ҚР ... ... пен ... көмек жөнінде бағдарламалар жасады, олардың
іске асуына қолайлы жағдай жасады. ... ЕО ... ең ... ... зор ... бірі ... ... Республикасы мен Еуро Одақ арасындағы кейінгі қарым-қатынас
жағымды дами бастады. Бұл ... ... ... өзара тиімді қарым-
қатынастар негізін қалаған ... ... ... ... жылы ... ... ... Н.Ә.Назарбаев және ЕО
Одағының төрағасы Ж.Сантер ҚР мен ЕО ... ... ... ... қол қойды, бұл келісім 1999 жылы 1 шілдеде ... ... Осы ... қол қою ... ... ... ... төрт бостандыққа: тауарлардың ерікті қозғалысы, ерікті жұмысшы күші,
капитал мен қызмет, - ... ... ... ... ... айтады. «ЕО – үлгі ретінде еліктейтін, ХХІ ғасырдың экономикалық
және саяси интеграциясының тиімді бағыты ... ... - деп ... айтады /41/.
СЫК (серіктестік пен ынтымақтастық келісімі) Қр мен ЕО саяси және
экономикалық өзара байланысын ары ... ... ... роль ... мен ЕО ... СЫК ... мәселе жұмыстың келесі параграфінде
ашық көрсетіледі.
ЕО ҚР-мен дипломатиялық қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... демократиялық, ашық қоғам құруға көмек көрсету,
аймақта тұрақтылықты сақтау болып табылды. ... ... ... ... ... экономикаға көшуде қолдау және басқа да
салаларда тығыз ... ... ... ҚР ... ... ... басты мәселелер болды.
Міне, ҚР мен ЕО ... ... ... ... кезеңдері осы.
Барлық айтылғандардан келесі қорытынды жасауға болады:
- ҚР басшылығы Европада орын алған интеграциялық процестерді қолдайды;
- ҚР мен ЕО арасындағы екі ... ... ... ... ... Саяси, экономикалық және мадени қарым-қатынастардың дамуы,
ҚР-ның ЕО-пен экология ... ... ... Қазақстанның сыртқы саясатындағы маңызды ... ... ЕО – бұл ... ... ... интеграция ойларының практика
жүзінде өмірде болуы. Европалық интеграция Орталық Азиядағы барлық
аймақтың ... ... ... қызмет етеді;
2002 жылы 6-нан 8 мамыр аралығында ... Еуро ... ... ... ... Қазақстандағы ЕО Елшілігінің астанаға
көшуімен байланысты мәселені комплекстібағалады.
6 мамырда Техникалық ... ... ... ... ... Қ.Қ.Тоқаев қарсы алды. Кездесу барысында ... ... ... Қазақстанның қарым-қатынасының ... баса ... Екі жақ ҚР мен ЕО ... ...... белсенді дамыту, ғылыми-техникалық және гуманитарлық салаладағы
ынтымақтастық жоғары дәрежеде жүрүі қажет екенін атап ... Бұл ... ... да ... күш-жігерін және әркездегі саяси байланысты қажет етеді.
Бұған байланысты Европалық Комиссия ... мен ... ... ... мемлекеттердің елшіліктерінің ... ... атап ... Бұл жоба іс жүзінде өмірге келгенін анықтап ... және ЕО ... ... қарқындап дамуына 2000 жылы
маусымда және 2002 жылы қарашада ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... онда ол ... саясат және қауіпсіздік мәселелер бойынша ... ... – ЕО ... Бас ... Х.Солан және Европалық Комиссия
Президенті Р.Продимен ... жылы 24 ... ... кездесуде Н.Назарбаев: «Әлемдік саясат
пен экономикада алдыңғы ... Еуро ... ... ... ... өте ... Қазақстан Республикасының Европалық Одақпен
қарым-қатынасты қолдау жоғары дәрежедегі маңызды бағыт», - деп атап ... ... екі жақ ... ... және ... екі жақтық қарым-қатынасты стратегиялық серіктестікке
айналдыру мәселелері талқыланды. Кездесу соңында ... ... ... ... экономикалық қауымдастық пен Қазақстан Республикасы
арасындағы келісімдер өзгертулер енгізілген ҚР мен ЕО арасында ... ... ... қол ... атом ... бойынша басқарылатын
ядролық синтез саласындағы байланыс туралы Қазақстан Ресейдің үкіметі мен
европалық қауымдас арасындағы келісім парафирленді, сонымен ... ... ҚР және ЕК ... ... ... ... 2002 жылы ... кездесуге қатысты, ЕО штаб-пәтерінде атом
энергиясы ... ... ... ... ... ... ... Одақ ҚР Үкіметі арасындағы келісімге қол
қойылды.
2003 жылы қазанда Брюссельге бұрынғы сыртқы ... ... ... сапары өтті, онда 2002 қарашадағы Брюссельге ҚР
Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... ... ... ... ... талқыланып, Қазақстан мен ЕО арасындағы
байланыс болашағы белгіленді.
2004 жылы ЕО-пен екі ... ... ... оқиғасы –
Европалық комиссия мүшесі, сыртқы байланыстар комиссары К.Паттенның кейінгі
сегіз жыл ... ... ... ... ЕО ... аймақтағы лидер ретінде
қарауы, «маңызды және кемеліне келген геостратегиялық серіктес» ... ... ... ... ... 27 мемлекеті кіретін, 2004 жылы мамырдан
бастап – Словакия, Латвия, Словения, ... ... ... Кипр, ал 2007 жылы қаңтардан Болгария мен Румыния ... ... ... сыртқы саясаты – дүниежүзілік саясат, экономика
және мәдениеттегі осы ... ... ... ... ... ЕО 27 ... ... сөйлейді.
2004 жылы 30 сәуірде Европалық Одақтың 10 жаңа мүше – мемлекетке ... ... ЕО ... қол ... жылы 30 ... ҚР ... бұл Протоколды бекіткеннен
кейін, Президент Н.Ә.Назарбаев берілген Протоколды бекіту ... ... ... жылы ... ... ... бұрынғы сенат спикері
Н.Абыкаевтің бельгиялық әріптесі Анн-Мари Лизин және Ео көршілермен сыртқы
байланыс және ... ... ... ... ... Қазақстан жағы «Қазақстан саяси реформаларды күшейтуде шаралар
жүргізуге, және бұл ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың
жолдауында бейнелегені», - атап өтеді /44/.
Сонымен қатар ЕО үшін жақындасу үшін техникалық ... ЕО ... ... ... стратегиялық және заңдылық мәселелермен
ойналысатын орталық ашу ұсынды.
2005 жылы шілдеде Орталық Азия ... ЕО ... өкіл ... ... Бас ... Ян ... сайланды. ЕО Арнайыөкілінің ойынша, Орталық
Азия елдеріндегі алдыңғы қатарлы ретінде ... ... ... ... ҚР ... ... және 2009 жылы ... ҚР –дің өкілі
болуын қолдау негізгі мақсаттардың бірі ... Жаңа ... өз ... ... ... ... кетті. Тамызда-протоколды, қазанда-Астанаға
ресми сапарлар жасап, желтоқсанда президенттік сайлауға бақылаушы ретінде
қатысты.
2009 жылы ОБСЕ-ге ... ... ету ... ... ... ... ... аударды. Қазақстанның өлім жазасына
мерзімсіз мораторий ... сот, ... ... ... жаңа ... ... әсіресе терроризм,
есірткітрафигі, коррупция, ұлттық қылмыскерлік, визалық режимді ... ЕО ... ... жылы ОБСЕ-ге Қазақстанның төрағалық ету ... ... ЕО ... әлі анықталмады. Бір жағынан, сыртқы байланыс бойынша
ЕОК комиссары Бенита Ферреро-Вальднер 2005 жылы ... Одақ ... жылы ... ... ... ... ... Ресеймен қарым-
қатынасқа байланысты ОБСЕ-нің күрделі мәселелерін шешуде Қазақстанның
делдалдық ... ... жоқ ... ... ... жасайды.
2005 жылы 4 желтоқсанда Қазақстанда ҚР Президентінің сайлау өтеді.
Сайлау барысын ОБСЕ/БДИПЧ миссиясы төңірегінде Европалық Парламент ... ... ... ... ... ... жылы ... сайлауларды бақылау жөніндегі ЕП делегациясының
басшысы С.Стивенсон Европарламенттіңсыртқы істер комитетіне ЕП ... ... ... ... ... есеп ... Онда
алдыңғы сайлауға қарағанда сайлау комиссиясының жоғарғы мамандырылған
дәрежесі байқалғанын айтады. ... ... ... ҚР ... стратегиялық серіктесіне айналдыруға шақырды.
Европалық Одақ ОБСЕ ... ... ... сайлау
қорытындыларына өте жоғары баға берді. Н.Ә.Назарбаевтің қайта ... ЕО ... Бас ... ... ... Президенті
Х.Борелл Фонтеллес, ЕП бірінші вице-президенті А.Видал Квадрас Рока,
Орталық Азия ... ЕО ... ... Я.Кубиш Н.Ә.Назарбаевті құтықтады.
ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев сайлаудан кейін ЕОК сыртқы ... ... ... 2009 жылы ... ... төрағалық етуіне
ұмтылысын ЕО қолдайтыны туралы ... ... ... Ұйымға жағымды
өзгерістер керек екенін, «Қазақстан сияқты елдің ОБСЕ-ге төрағалық ету
маңызды» ... ... атап ... Сол уақытта Орталық Азия елдеріндегі
ЕО Арнайы өкілі Ян Кубиш, ... ... ... ... ... ... ... әлі анықтамады деп бұл
жөнінде өз оптимистік көңілмен айтты.
2005 жылы 13 тамызда Алматыда бұрынғы сыртқы істер ... ... Азия ... ЕО ... өкілі Ян Кубишпен кездесті.
Кездесу барысында ҚР мен ЕО ... ... ... ... ... ... тек ұстап қалу ғана емес, сонымен
ынтымақтастықтың одан әрі ... ... ... ... ... ... БҰҰ Бас Ассамблеясының 60 сессиясына байланысты
Люблянада ҚР СІМ Қ.Тоқаевтың ЕО ... ... және ... ... саясатының комиссары Бенита Ферреро-Вальднермен кездесуі
ұйымдастырылды. ... ... ЕОК ... ... ... Бас
директоры Э.Ландабуру және оның орынбасары М.Ли, Орталық Азия және ... ... ... ... К.Юль Қазақстанға сапармен келді.
ЕО одағымен – сыртқы экономикалық байланыс жөніндегі ЕО Одағының
директоры, ... ... ... және ... ... ... ЕОК ... Кабинетінің басшысы В.Д.Алмедомен, Шығыс Европа
және Орталық Азия бойынша ЕО Басқару Одағының ... ... ... ... ... ... Н.А.Абыкаевтың Брюссельге сапары қызықты және
нәтижелі болды. Оның ЕО ... ... ... ... ... ... ... А.Видал-Квадроспен және
Орталық Азия және ... ... ... ... ... басшысы О.Юкневиченемен келіссөздер жүрді.
2005 жылы 25 қыркүйектен 1 қазанға дейін ҚР ... ... ... ... Европалық Одақтың таныстыру
бағдарламасына қатысты.
2005 жылы ... ... ... ... бірінші Вице-
Президенті А.В.Квадрас Роктың сапары өтіп, 17 қаңтарда Еропалық Парламент
пленарлық мәжілісінде ... ... ЕО ... ... ретінде
ынтымақтастықты күшейту ұсынысы жеткен нәтижелердің бірі болды.
2005 жылы 26 ... ... ... орынбасары С.А.Дьяченко Ян
Кубишпен кездесті. Кездесуде ЕО ... Азия ... ... ... ... ... одан әрі жандандыруға Қазақстанның
қолдайтыны жөнінде мәселе қозғалды.
27 қазанда ҚР ... ... Ян ... ... «Біз ... ... Одақпен барлық бағыттары қарым-қатынастың дамуына
зор ынта танытатыны маңызды. ... кең ... одан ... ... ... бұл позициясы және кездесуде
президенттің айтқан сөздері ОА ... ЕО ... ... ... ... алғышарттар», - дейді Ян Кубиш /46/.
2006 жылы 24 ... ҚР ... ... өкілі
У.Б.Мухамеджановтың ҚР, Қырғызстан және Тәжікстандағы Еуро ... ... ... ван дер ... ... ... ... барысында
ҚР мен ЕО арасындағы мәселесі талқыланды. Сонымен қатар ван дер Меер мырза
Қазақстанға байланысты ... ... ... ... және ... ... ... байланыстарды кеңейту қажеттілігін атап
өтті.
2007 жылы 15 ... ... ... ... ... министрі М.Тажин
ҚР аккредитациядан өткен ЕО мүше-мемлекеттердің ... ... ... ...... ... күйі мен ... қатынастың қазіргі өзекті мәселелері, соның ішінде ... және ... ... ... талқыланды /47/.
«Қазақстанның тәуелсіздік алганнан кейінгі ... ... ... реформалар және жоғары сапалы қаржы қызметтерінің арқасында
үлкен ... ... ... өзін ... ... өзін ... ... тамаша басқару мен ядролық қарудан бас тартуда ... ... - деп 2006 жылы 19 ... ... ... ЕО ... және европалық тату көршілік саясаты ... ... ... ... ... Қазақстан мен ЕО арасындағы қарым-қатынастарды қалыптастыру
кезеңі аяқталды деуге болады. Қазақстан ЕО қарым-қатынаста жаңа дәрежеге
басты. СЫН ... ... ... мен ЕО ... басқа да келісім-
шарттар жасалды.
Қр мен ЕО байланысында көптеген нақты ... ... ... ҚР ЕО ... ... ... бағытта жүр – мемлекеттік қызмет
жүйесін күшейту үшін ЕО мүмкіндіктері мен ... ... ... ... ... ... дағдарысты жағдайларды өткеру,
құрылымдық қайта құруды бастау, экономиканы ... ... ... ... ... ... Тажин айтқандай, «Біз халықаралық
қауымдастықта мықты экономикасы бар және өзіндік позициялы тұрақты мемлекет
құрдық. ... ... ... және ... ... дұрыстығын, сонымен қатар Қазақстанның ... ... ... ... ірі ... әлемде Қазақстан Республикасын
бағалауы мен сыйлауында көрінеді.
2006 жылы қорытындылай келе, ЕО ... ... жаңа ... ... ... жетістік екенін айтамыз. Қазақстан
Батыстың Орталық Азиядағы ең негізгі ... ... ... /130/.
Сонымен қатар, Қазақстан ЕО Орталық Азияға байланысты жаңа стратегия
дайындау процесінде белсенді қатысты. «Біз ... ... ... ... ... мәнді жұмыстары жазылған документ
алдық, біз үшін бұл өте ... - ... 2006 жылы ... ... ... ... СІМ статс-министрі Гернот Эрлер.
2007 жылы Германия Евроодақ Төрағасы орнында ... ... ... «Біз ЕО ... ... байланысты жаңа стратегиясын
жасаймыз және оны 2007 жылы бірінші жартысында оны қабылдаймыз деп шештік»,
- дейді ГФР СІМ ... ... жаңа ... ... мен өте ... - ... ол. Сонымен қатар ЕО Орталық
Азия басқа елдерімен тығыз ... ... ... айта кетті.
Г.Эрлер ойынша, стратегия Орталық Азияның ... мен ... ... ... мен ЕО ... ... күрес, қауіпсіздік және басқа
қауіп-қатер саласындағы жандандыруға әкелді. Бұл бағыттар үшін есірткіні
таратпау ... ... және ... ... жүзеге асырудың
арасында шекараларды күшейту болды. 2003-2007 жылдары 15 жоба дайындалып,
қаржыландыру көбейтілді (36,5 млн. ... ... ... ... ... ... Евро Одақпен жүргізіліп, әр түрлі
елдерде бағдарламаларды басқаратындар тағайындалып жұмыс істей бастады.
Келешекте заңсыз қаржылық ... ... ... ... ... ... талқыланған болатын. Орталық Азияда есірткі саудасымен
күресетін ... ... ... ... ... атап ... ЕО
Қазақстанда Юстиция министрі басшылығымен Мемлекеттік комиссия құрып, оны
заңсыз ... ... ... ... ... ... көрсету.
«Босқындар туралы» және «Заңсыз ақша табумен күрес» ҚР ... ... ... ... Сол уақытта, Европалық Одақ Қазақстан әлі де
коррупциямен күрес туралы Халықаралық Конвенцияға қосылмағанын атап ... ... қол ... ... ... экономикалық дамуға
түсінікпен қарап, Қазақстандағы ... ... ... ... Осыған байланысты Президент Н.Ә.Назарбаевтың ... ... құру ... ... ... тудырды /21/.
3.2 ҚР және ЕО арасындағы ынтымақтастықтың құқықтық базасы.
1989 жылы 18 ... ... ... ... ... ... ... және атом энергиясы бойынша ... ... ... ... және ... ... ҚР мен ЕО ... қарым-қатынасының негізін қалаған алғашқы негізге
алынатын құжат болып табылады /15, 12-13 б.б./.
Қазақстан ... мен ... ... ... ... ... ... және ынтымақтастық келісіміне қол қою ... оны ЕО мен ... ... ... ұлттық парламенттері
бекітті /16/. Қазақстан Республикасы тәуелсіздік арғаннан кейінгі алғашқы
жасалған халықаралық құжат- Европалық ... ... (ЕЭХ) – ЕО ... ... ынтымақтастық құқықтың басасының негізі болған құжаттар болып
табылады.
1993 жылы «Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... сауда келісімі» /18/, 1999 жылы
«Қазақстан мен Европалық ... ... ... мен ... ... ... /19-20/, және 2002 ... Республикасы мен Европалық
қауымдастық арасындағы басқарылатын ядролық синтез облыстағы ынтымақтастық
келісімі» /21/ ... ... ... мен ... қауымдастық
арасындағы екі жақты келісімдер – ... мен ЕО ... ... ... ... ... ҚР мен ЕО арасындағы ең негізгі құжат серіктестік және
ынтымақтастық келісім ... ... 1995 жылы 23 ... ... ... және ЕО Комиссиясының төрағасы Ж.Сантер Қазақстан
Республикасы және Европалық Одақ арасында ... және ... (СЫК) қол ... Бұл ... 1997 жылы ... ... 1999
жылы 1 шілдеде өз күшіне енді ... және ... ... – ҚР мен ЕО ... саяси,
экономикалық және мәдени байланыстарды дамытуға бағытталған негізгі екі
жақты келісім.
Бұл келісім екі жақтың демократияны күшейту, адам ... ... ... ... ... ... ... қатар конструктивті саяси
диологтың негізін құрған, ашық ... және ... ... ... ... мен ҚР ... СЫК ... бағытталған:
- ЕО мен ҚР арасындағы саяси қарым-қатынастарды ... үшін ... ... ... Қазақстан Республикасының демократияны күшейту, экономиканы дамыту
қызметын қолдау;
- Сауда мен инвестициялауға көмектесу;
- Заңшығарушы, экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... және ... ... ... ... Қазақстанның халықаралық және сауда ... ... ... табылатынын айта кету керек. СЫК Қазақстанға Қазақстан үшін
қажетті мақсаттарын қолдауға ұсыныс жасады. Заңдар мен ... ЕО ... ... Заң ... ... СЫК үшін ... аспект анық.
Қазақстан үшін көптеген құқықтық даму облыстары әлі жаңа «ҚР серіктістік
және ынтымақтастық ... іске ... ... ... ... ... ... үлес қосатынына мен сенімдіміз.
Келісімнің мәні, ең алдымен ЕО дүниежүзілік ... мен ... оның ... ... ... жаңа ... қосылуынан
шекараларын кеңейтудің жүйелілігімен, европалық мәдениеттің потенциалымен,
ғасырлар бойы келген әлеуметтік-экономикалық дамумен анықталады. ЕО мен ... ... ... ҚР болып жатқан реформаларға
техникалық көмек ... де ... бар ... ЕО ... ... екі жақтың мүше-
мемлекеттермен қарым-қатынасының дамуының қажетті жағдайы болып табылады.
СЫК қол қою ... ... ... ... ... тездетеді.
Сонымен қатар, СЫК арқылы ҚР мен ЕО арасындағы қарым-қатынастардың
ары ... ... ... ... ... өнімін сату келісімі, Евротоммен
ядролық материалдармен сауда және ядролық қауіпсіздік келісімі, ЕОУС ... ... ... ... және коммерциялық меншік
құқықтарын қорғау декларациясы, Ядролық қауіпсіздік саласындағы техникалық
көмек келісімі, ... ... ... ... ... ... ... арасында қолдау протоколы /52/.
СЫК қол қоюдың – экономикалық ынтымақтастықты дамыту үшін саяси және
юридикалық мәні бар. ... ... ... ... ... ... ... саласында одан да көп режим беру міндеттілігі
жағылған. ... ... ... дамыту, ортақ несие рыноктарын құру
мәселесі ... ... ... ... европа
инвестицияларының бөлінуіне, Европалық және Қазақстандық компаниялар
арасында ынтымақтастықтың ... ... мен ҚР ... ... даму болашағында маңызды
нәрсе келісім текстінде ... ... ... ... болып
табылады. Егер Қазақстан ерікті сауда келісіміне қол ... ... ... рыноктың процеске кіру мүмкіндігі болады деген сөз.
Серіктестік және ынтымақтастық келісімінің ... ... ... ... бар СЫК өз тексті және тоғыз тарау құрайтын 100 статья;
- кеден мәселелері бойынша әкімшілік ... ... ... протоколы;
- үш қосымша;
- қорытынды акт;
СЫК өмір сүру алғашқы кезеңі – он жыл көрсетілген мерзімнен кейін ... ... ... егер ... мен ЕО оны ... ... аралығында келісім толықтырылып, өзгертілуі мүмкін.
СЫК мәні берілген халықаралық – ... ... ... ЕО ... ... ... ... ЕО мен ҚР
теңқұқықты серіктестер дәрежесінде көрсетіледі. СЫК мақсаты – ... ... ... көмектесу, ЕО елдерімен тығыз байланыс орнатуда
қолдау болып табылады /53/.
ҚР мен ЕО арасындағы СЫК негізгі мақсаттары мыналар:
- саяси мәселелер ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынастарын дамыту;
- сауда, инвестициялық, экономикалық қарым-қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... мәдени
ынтымақтастықты дамыту үшін негіз құру;
- ҚР демократиясын күшейтуге Қазақстанды қолдау; (СЫК 1 б.)
Келісімнің І тарауы (2-3 б.) ... ... ... ... ... ... және адам ... принциптерін
сыйлау туралы сөз бар.
ІІ тарауда (4-7 б.) келісім жақтарының саяси диологының формасын,
түрін, белсенділігін анықтайды. ... ... ... ... ... мен ... ... қалыптасады.саяси диолог мақсаты ҚР
мен ЕО арасындағы саяси байланыстарды күшейту ... ... ... ҚР мен ЕО ... ... ... екі жақ позициясын жақындатады, Қазақстанда болып жатқан саяси
және экономикалық ... ... ... жаңа ... ... тигізіп, демократия принциптерін ұстанады, адам
құқығын сыйлайды, әсіресе ұлттық ... ... ... ... ... ... ... мүшелері дәрежесінде, әсіресе, сыртқы
істер министрімен өткізіледі. ЕО әлемдік ... ... ... ... ... ... күшейтетін ынтымақтастықтың одағы
төңірегінде саяси диолог өтеді. ҚР мен ЕО үлкен ... ... ... ... ... ... үнеміжұмыс байланыстарын
қолдау көрсетіледі.
Заң ... ... ... ... ... өзара
қимылдың зерттеу және шығару облыстарында бірегей жұмыс ... ... ... ... Ол үшін ... ... Европалық Парламенттің мүшелерінен арнайы жұмысшы топ
сайланады.
Келісімнің ІІІ ... (8-18 б.). ҚР мен ЕО ... ... айтылады.бұл тарауда сәйкес екі жоқ бір-біріне ... ... ... «ең ... ... режимін (ҚЖР) ұсынады, экспорт және
импорт тауарларына ... ... ҚЖР ... ... ... ... ҚЖР ... дегеніміз – үшінші елдерден
Қазақстан мен ЕО ... ... ... ... ... импортына ЕО кеден тарифтері аз бағамен өтуі.
Сыртқы рынокқа импорттық тауарларды өткізу ... ... ... мен жинаулар, заңдар, ережелер, талаптарға қатысты екі жақ бір-
біріне ... ... ... Сондықтан, ЕО сыртқы рыногындағы казақстан
тауарлары, ЕО елдерімен шыққан ... ... ... ... пен
тауарларға қарағанда жоғары салық пен жинау салынбайды.
Келісімге сәйкес Қазақстан Қазақстан рыноктарына түрлі жеңілдікпен
кіреалады. Келісімде ... жаңа ... ... ЕО ... ... тарауда (19-42 б.) кәсіпкерлік қызметпен инвестициялауға ... ҚР ЕО ... ... ... ... ... ЕО ... қызметкерлер субъектеріне инвестициялық қызмет көрсетеді. Бұл
тарауда ... мен ... ... үшін ... және ... ... ... көрсетілген.
СЫН сәйкес, ЕО Қазақстанның компаниялары мен олардың қол астындағы
компанияларға, басқа ... ... ... ... ... ... құру үшін ҚЖР және дочерний компанияларға құру үшін ұлттық
режим. Сонымен қатар, казақстандық ... ... ... ... оған ЕО компанияларына берілетін басқарылатын жағдай ұсынылады.
Қазақстан ЕО компаниялары мен олардың дочерний компанияларына ... ... және ... ... ... ең ... ... жасайды.
ЕО мен ҚР бір-біріне бизнес жасауда қолайлы ... ... ... шектеулер әлі орын алады. ҚЖР ЕО мен ҚР ... ... ... ... қиындататын жағдай жасамауын ЕО мен ҚР міндеттендіреді.
Яғни, жаңа шектеулерге ҚЖР қол қойғанна ... тиым ... бұл ... ... жағдайларға өзгертілуі мүмкін. ЕО компанияларының қызмет ... ... ... тудыратын Қазақстан заң шығарса, Қазақстан бұл
жөнінде ЕО ескертуі тиіс. ЕО бұндай заңның ... ... ҚР ... ... ... жаңа ... үш жыл аралығында енсе, ЕО
компанияларына қолданылмайды делінеді /54/.
СЫК сәйкес, қоғамның құқықты және ... ... бар ... тауарлар
саудасына сәйкес төлемдерді ... ... ... ... да ... құру және ... ... капитал аударуға рұқсат етілген.
Келісім бойынша, интеллектуалды меншіктің әртүрлі ... ... көп ... ... ... байланысты екі жақ та өз
міндеттерін орындауға тиісті. ... ... ... ... ... ... ... құқық, көлем және дәрежелі қорғау практикасын
СЫК бекітеді. Бұл ЕО ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
ҚР мен ЕО арасындағы СЫК V тарауы (43 б.) заң ... ... ... ... бұл ... сәйкес, ҚР мен ЕО қазіргі
және болашақ заң шығаруындағы ұқсастық тығыз экономикалық байланыстар үшін
маңызды жағдай екенін ҚР мен ЕО ... ... ... ... ... заңдар; банк туралы заңдар;
компания есептері және ... ... ... ... ... ... ... ережелері; саудаға әсер ететін барлық
сурақтар мен қимылдар; мемлекеттік сатып алу; ... және адам ... ... ... ... ... қорғау; тұтынушылар құқығын
қорғау; жанама салық салу; техникалық нормалар мен стандарттар; ... ... ... облыстағы заңдар мен нормативті актілер;
транспорт – бұлардың бәрі келісімде бекітілген екі жақ ... ... ... ... ... болып табылады.
Келісімнің VI тарауы (44-70 б.) ҚР мен ЕО ... ... ... Бұл ... ... дәне ... ... сәтті дамуында маңызды. СЫК төңірегінде ... ... ... ... ықпал етіп, Қазақстанның дамуына, ҚР мен
ЕО игілігі үшін ... ... ... мен ... септігін
тигізеді.
СЫК ЕО мен ҚР арасындағы ынтымақтастыққа үшін кең ... ... ... ... индустриялық қарым-қатынас; инвестицияларды алу және
қорғау; мемлекеттік қамтамасыз ету; стандарттар және ... ... мен ісі және ... ғылым және технология; білім беру және оқыту;
ауыл ... ... ... ... ... ... және пошталық қызмет; қаржылық қызмет; заңсыз ақша табумен
күрес; аймақтық даму; әлеуметтік ынтымақтастық; ... ұсақ және ... ... және ... ... ... кеден;
статистика облысында қарым-қатынас; экономика; есірткімен күрес; заңсыз
қызмет етуді тоқтатуда қарам-қатынас; мәдениет ... ... ... ... екі жақтың өзара қимылдауына ортақ ... ... ... (71 б.) ... ынтымақтастыққа арналған. Бұндай қарым-
қатынас Қауымдастықтың мәдени қарым-қатынас ... ... оған ЕО бір ... ... ... ... ... Сонымен
қатар, екі жақ үшін маңызды болатын ... ... ... мүмкін. СЫК
сәйкес, екі жақ бір-біріне мәдени ынтымақтастықта көмектесуге міндетті.
Келісімнің VIII тарауы (72-75 б.) ... ... ... экономикалық байланыстың құқықтық негізін жасап, бағдарламаларды
детальдайды. ... ... ... ... ... жасалады. ТАСИС
бағдарламасы ҚР мен ЕО арасындағы экономикалық және ... ... ... ... (76-100 б.) ҚР мен ЕО ... СЫК институционалды, жалпы
және қорытынды тезистері анықталады. Келісімге сәйкес, СЫК жағдайын ... ... ... ету үшін үш ... орган-Ынтымақтастық Кеңесі,
Ынтымақтастық Комитеті және Парламенттік Ынтымақтастық Комитеті бекітілді
/55/.
Келісімге ... ... ... Қазақстан Республикасын, бір
жағынан, Қауымдастық ... ... ... ... ... екі жақ өздерінің меншік құқықтары мен ... ... үшін сот және ... ... бара алатынын
қамтамасыз етуді міндеттенеді.
ҚР мен ЕО арасындағы серіктестік және ынтымақтастық келісімі ... ... ... ... неміс, итальян, испан, грек, португал
тілдерінде, екі экземплярда құралған.
Келісім үш Қосымшадан және Протоколдан тұрады.
І ... 3 ... 8 ... ... ... Жаңа ... ... ұсынатын артықшылықтар тізімі
анықталған.
ІІ Қосымшада бір ... 23 ... ... ... ... ... интеллектуалды, коммерциялық және өнеркәсіптік меншік
құқығын қорғау ... ... ... ... әкімшілік органдар арасындағы өзара қимыл протоколы –
сураумен көмектесу; сураусыз көмектесу; құжаттарды жеткізу; көмек сураудың
формалары және ... ... ... ... ... ... беру
формасы; көмек көрсетуде міндеттілікті алып тастау; конфиденциалдық сақтау;
ақпаратты пайдалану және т.б. он бес статьядан тұрады.
ҚР мен ЕО ... СЫК ... ... ... ЕО ... арасындағы саяси және экономикалық диологты қамтамасыз етіп, екі
жаққа өзара қарым-қатынасын тереңдетуге және ... ... қол ... ... ... ... мүмкіндік алады.
Жалпы, серіктестік және ынтымақтастық келісімі Қазақстан мен ... ... ұзақ ... және ... ... ... қалады.
Жалпы келісімді бағаласақ, Қазақстан Республикасы, Еуро Одақ ... ... ... ... үшін ... оқиға болғанын мойындау
қажет.
Біріншіден, СЫК қол қоюдан кейін, Қазақстан және Европалық Одақ ... ... ... ... және ұзақ ... ... негізі
салынды. Екіншіден, Қазақстан Республикасында азаматтық және демократиялық
мемлекет құруға, рыноктың экономикасына ... ... ... ... ... және ... ... Үшіншіден, құқық
және батыс европалық коипаниялардың кәсіпкерлік қызметіне ... ... бұл өз ... Қазақстанның экономикасының дамуына, ... ... ... ... ... ... Төртіншіден, европа
рыноктарында қазақстан өнімдерінің бірте-бірте көбеюіне жол ашылды.
Европалық Комиссия ... СЫК ... ... ... ... Одақ ... ... уақытта СЫК орындаудағы
түсініктемелерді алуға құқылы. ... ... ... ... ... ... ережелерін сақтауын қадағалайды.
1995 жылы 5 желтоқсанда Брюссельде ... ... қол қою, ... ... ... СЫК бекітуіне бастау болды.
Уақытша келісім-шарт саудамен байланысты СЫК статьяларын қайталады.
Сонымен бірген Уақытша келісім-шарт алты жаңа статьяға ие (14, 16, 17, ... 29 б.) ... ... жөніндегі Уақытша келісімге қол қою, ... ... және ... ... ... іске ... ... етілді.
Осыған байланысты, 2004 жылы дүниежүзілік аренада болған өзгерістер
(ЕО кеңеюі), ҚР-ЕО екі жақты қарым-қатынасың ... ... ... ... ... ... 2004 жылы 30 ... Брюссельде
Қазақстан Республикасы және Европалық қауымсыздықтың және олардың мүше-
мемлекеттері арасында ... және ... ... ... қол қойылды, соның арқасында ЕО жаңа 10 мүше-мемлекеттерге де
оның жағдайын ... Бұл ... қол қою ... ҚР мен ... ... салаларға өзара қарым-қатынас ірі қарай дамып, күшейді.
Ол кезде ЕО Ирландия ... ... ... Европалық жақтан
Протоколға Ирландияның ... ... елші ... және ... ... ... ... бас директор М.Ли. ал құқық жақтан
К.В.Жигалов қол қойды ... ... мен ЕО ... ... ... ... ... Тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап, ... ... ... ... ... приоритеттердің бірі болып табылады.
Демократия принципі, адам ... ... ... ... ... ұлтаралық бірлікті ұсталу; ілемдік ... ... ... ... экономикалық салаға ортақ қызығушылық ... ... ... болашағын анықтайды. 2003 жылы 10 Қазақстанның ірі
сауда және ... ... ... 10 жаңа ... ... жолдар динамикасын күшейтеді. ... ... ... ... мен жаңа пайдалар Европа рыноктарын қазақстан
компанияларының меңгеруіне ықпал етеді» - ... ... қол ... ... ... ҚР ... ... СЫК Қазақстанның халықаралық және ... ... ... ... ... ... СЫК ... үшін маңызды
мақсаттар қоя отырып, сонымен бірге осы мақсаттарға қол ... ... ... ... ұсынады. ЕО стандарттарына жақындап келе
жатқан саясат пен заңдар – СЫК маңызды аспектісі болып табылады.
Энергетика саласында ... ... ... және ... ядролық энергияны пайдалану облысындағы ынтымақтастық келісімі
(2006 желиоқсан), Европалық Одақ және ... ... ... құқықтық базасын қарайтын соңғы екі құжат.
3.3 Ынтымақтастық ... мен ҚР ... СЫК қол ... ... Келісімге сәйкес (76-83
б.) ҚР – ЕО конструктивті диологын қамтамасыз ететін ортақ үш орган ... ... ... ... ... ... басқарушылары
дәрежесінде Ынтымақтастық Кеңесі ... ... ... ... ... ... Ынтымақтастық Комитеті (министрлер дәрежесінде),
Парламенттік ынтымақтастық комитеті (жұмысшы топ).
Ынтымақтастық Кеңес – ЕО министрлер ... ... ... және ... ... ... ... Кеңестің функциялары
– жылдың кездесуде негізделген СЫК орындалуын бақылау, келісім ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Кеңесте төрағалық екі жыл сайын Қазақстаннан ЕО ... ... ... өз қызметтерін Ынтымақтастық комитетіне делегаттау
және функцияларын тәртіпке келтіру құқылы.
СЫН сәйкес, Ынтымақтастық Кеңесі қандай да бір ... ... ... құру жөнінде шешім қабылдауға және бұндай комитет немесе органның
атқаратын қызметін, құрамын, тәртібін анықтауға құқылы ... ... ... ... ... ... ... жиналыстары аралығында оның мирасқоры ретінде қалады.
Ынтымақтастық Комитетінің ... ... ... ... ... ... Кеңесінің мүшелері және Европалық
Қауымдастық Комиссиясының мүшелері ... ал ... ... ... ... ... ... Төраға постында Қазақстан өкілі және
Қауымдастық өкілі отырады.
Ынтымақтастық Комитеті ... ... ... ... сол ... өз ... ... қадағалауға жауап береді /58/.
Парламенттік ынтымақтастық комитеті ҚР және ЕО Парламент мүшелерінің
кездесулері және пікір алмасуы үшін форум ... ... ... комитеті – ҚР парламент мүшелері мен Европалық парламент
мүшелерінен тұрады. Парламенттік ... ... ҚР ... және ... ... ... кезектесіп басқарады.
Парламенттік ынтымақтастық комитетінің жиналыстарында ЕО мен ... ... ... ... жүргізіледі. Парламенттік
ынтымақтастық комитетінің ... ... ... осы ... ... ... бірге Комитет Ынтымақтастық Кеңесімен ақпарат алмасып,
мінездемелер деруі мүмкін. СЫК ... ... ... ... ... ... және ... мәселелерге байланысты ақпарат
сурай алады.
Жоғарыда келтірілген органдардан басқа, «ҚР - ЕО» ... ... ол ҚР мен ЕО ... СЫК орындалуын қадағалайтын атқарушы орган
еді. Бірлескен ... 1996 жылы 29 ... ... Бұл ... ... ... СЫК Ынтымақтастық Кеңесін құрмағанша қызметін атқарды.
Осылайша, бірлескен органдар құру тиімді байланыстар мақсатында СЫК
пайдалану ... ... ... болып табылады.
ҚР мен ЕО арасындағы қарым-қатынастарды жандандырудың маңызды оқиғасы
– «ЕО - ҚР» Бірлескен Комитетінің ... 1996 жылы ... ... алғашқы жиналыс өтеді. Екінші жиналыс 1997 жылы мамырда Алматыда өтеді.
Оларда ҚР мен ЕО арасындағы ынтымақтастықты дамыту ... ... ... ҚР ... ... ... ... тиімді сауданы
өсіру мәселесі қозғалды. ҚР мен ЕО ... ... ... ... және ... ... байланыстарды кеңейту өзара қимылдары
белгіленген жұмыс ... ... - ЕО» ... ... ... ... 1999 жылы 20
шілдеде өтті. Ынтымақтастық Кеңесінің бірінші жиналысының мәні – ҚР мен ЕО
арасында СЫК ... ... ... үш ... соң өтуі ... ... жиналыс кезінде, ЕО мен ҚР ... ... ... ... ... деген мәселе қарастырады. Жиналыстың маңызды
қорытындысы – ... ... ... атом ... ... ҚР мен
Европалық Қауымдастық арасындағы қарым-қатынас жасау және ... ... ... ... ҚР мен ЕОУС ... келісімді бекіту болып
табылады.
Бұл жұмыс ҚР мен ЕО ынтымақтастығының жаңа кезеңіне ... ... 2007 жыл ... ҚР мен ЕО ... ... мен ҚР арасындағы саяси диалогтың ... мен ... ... 2000 жылы 26-27 маусымда ... ... ҚР ... ... ... ... ... жылы 11 шілдеде Брюссельге ҚР премьер-министрінің бірінші
орынбасары ... ... ҚР ... ... «ҚР - ... ... ... жиналысының жұмысына қатысты. Ынтымақтастық
Кеңесінің екінші жиналысының ... ҚР мен ЕО ... ... ... ... мәселесі талқыланды. Снымен бірге, ҚР Президенті
Н.Ә.Назарбаев пен Европалық Одақ Комиссиясының ... ... ... ... қол жеткізген табыстар сөз болды. ҚР басшысының ... ... ... іске ... ... қадамы, аймақтың
контексте екі жақты ынтымақтастықты дамытудағы ... ... ... ... - деп ... ... Кеңесінің төрағасы
А.Павлов /59/.
Сонымен бірге, ЕО рыноктарына Қазақстан өнімдерін экспорттау (барлық
өнімі, тоқыма, болат және т.б.) ... ... ... шешу ... ... ... делегациясы болашақтағы сауда – инвестициялық
қарым-қатынастың бірінші дәрежелі мақсаттарын анықтады, ... ... бар ел» ҚР ... беру, Европа рыноктарына қазақстандық
өнімдерді ... ... ... инвесторларының қатысуымен халықаралық
арбитраж мәселелерін гармонизациялау.
«ҚР мен ЕО» ... ... ... ... орталық-
азиялық аймақтағы Қазақстанның көшбасшылық ролі айтылды. Бұрынғы сыртқы
істер бірінші вице-министрі ... ... ЕО және ... ... ... ... жасалатына
үміттенеді. Оның төңірегінде, екі жақты және көпжақты өзара қимылдың жаңа
жолдары анықталып,аймақтың ... және ... ... ... ... мен ... саудасымен күрес, қоршаған
ортаны қорғау облыстарында Қазақстанның ... ... атап ... жылы 17 ... Брюссельде «ҚР - ЕО» Ынтымақтастық Кеңесінің
үшінші жиналысы өтті. ҚР делегациясын ҚР ауыл ... ... ... ... ҚР мен ЕО ... СЫК іске ... ... қадамы
болды. Жиналыс барысында сауда және инвестиция, демократияны ... ... ... ... ... ... бойынша СЫК жүзеге
асыру мәселесі талқыланды. ҚР мен ЕО ... ... ... ... ... ... сериктестікті басқа тұрғыға
айналдыру маңызды дейді.
Сонымен бірге жиналыста қатысушылар ТАСИС ... әрі ... ... ... ... ... жағы бұл ... бойынша
қаржыландыру көлемін азайтуды жібермеу маңызды екенін атап ... ... ... ... ... назар аудара келіп, Қазақстан жағы
«ҚР - ЕО» ... ... ... ... ... ... соның төңірегінде, заңсыз есірткі айналымы мен ... ... ЕО мен ... – азиялық мемлекеттер арасында
қабылданған Мастер-жоспарды іске асыруда тиімді мониторинг ... ... ... ұсыныс жасайды. Бұл жөнінде Европалық Одақ бұндай подкомитет құру
дұрыстығын растайды.
2002 жылы 23 шілдеде Брюссельде «ҚР - ЕО» ... ... ... ... Қазақстан делегациясын премьер-министрдің
орынбасары, ҚР ауыл ... ... ... ... ... ... мен ... Қауымдастық арасында көмір және ... ... ... қол ... СЫК пайдалану арқылы екі жақ қарым-қатынасын дамытуға бел
буғаны айтылды.
Төртінші жиналыста демократияны халықаралық құқық пен адам ... ... мен ЕО ... ... ... ... екені
атап өтілді. Ақпарат құралдарының бостандығы мәселесін айта келе, жиналысқа
қатысушылар ашық демократияның қажетті бөлігі ерікті ... ... ... ... ... ... реттеу мәселесін ҚР мен Европалық
Комиссия арасындағы диалогта айтылды. 2004 жылы аяғында ЕО іске ... ... және жеке ... ... ... қажетті
дәрежесін қамтамасыз ету міндетін Европалық делегация атап өтті /60/.
ҚР мен ЕО Ынтымақтастық ... ... ... 2003 жылы ... ... ... ... ҚР ауыл шаруашылық министрі А.Есімов
басқарды. Сонымен ... ... ... ... Европалық Одақ
жанындағы ҚР елшісі Т.Сүлейменов, бұрынғы юстиция ... ... және ... ... ... вице-министрі Наталья Коржова,
сыртқы істер вице-министрі В.Зверьков, ҰК АК «Қаз мұнай Газ» ... ... ... ... мен ... Одақтың саяси және экономикалық
қарым-қатынастары мәселесі талқыланды. Күн тәртібінде ... ... ... пікір алмас конструктивті серіктестік түрінде өтті.Европа жағы
Қазақстанның демократиялық құрылымдар жүргізу және адам құқығын ... атап ... Одақ ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыскерлікпен күресте маңызды ролін айтты.
Европалық Одақ өнімдері ... ... ... ... ... ... ... транспорт салаларында
көптеген бағдарламаларды дүниеге ... баса ... және ... кіру ... тез іске ... үміт ... қорытындысында, 2003-2004 жылдары ынтымақтастықты дамыту
қорытындысы – ... ... ... ... ... делегация
диалогпен қанағаттанды. Делегация басшыларының ойынша, пресс-конференцияда
қол ... ... ҚР мен ЕО ... болашақ қарым-қатынасқа
оптимизммен қарата алады.
2004 жылы 13 ... ҚР – ЕО ... ... ... ... жылы 19 ... Брюссельде ҚР – ЕО Ынтымақтастық Кеңесінің
жетінші жиналысы өтті. Кездесуде Европа істері ... ... ... ... ... ... төрағалық етті. Делегацияны Қазақстан
жақтан ҚР ауыл шаруашылық ... А. ... ... ... энергетика мәселелері бойынша Комиссияның мүшесі Андрис Пиелбагс
басқарады.
Бұл кездесуде Ынтымақтастық Кеңесі ЕО ... ... ... ... ... ... ... бірге, Ынтымақтастық Кеңесі Қазақстанның халықаралық нормалар
мен стандарттарға сәйкес келу, әсіресе ОБСЕ стандарттарына, құқықтық жүйе,
демократия және адам ... ... ... қамтамасыз ету, елдегі
саяси партияларға ... ... ... мүмкіндігін қамтамасыз етуге күш салуын
атап өтті /61/.
Ынтымақтастық Кеңесі Орталық Азиядағы шиеленісті тоқтату ... ... ... ... ... үшін ... Азиямен аймақтың
ынтымақтастықтың маңыздылығын айтады және ... ... ... ... ... ... Кеңесі Орталық Азия бойынша Европалық Одақтың арнайы
өкілі ретінде Ян Кубиш ... ... ... ... ЕО ... белсенді роль ойнайды дейді. Басқа елдер аймақтарымен қарым-қатынас
күшейетініне ... ... ... және ... ... ... ... қарым-қатынастарды әрі қарай тереңдетуге ... ... ЕО ... ... ... ... ... соған
сәйкес, ядролық синтез облыстардағы ынтымақтастық ... ... ішкі ... ... жаңа ... ... ... жылы 27 шілдеде Брюсельде «ЕО - ҚР» ынтымақтастық Кеңесінің
сегізінші жиналысы өтті /139/., оны ҚР ауыл ... ... ... ... жақты Финляндияның сыртқы істер министрлігінің
мемлекеттік хатшысы Перти Торстила ... ... ... ... істер және европалық тату көршіліксаясаты Комиссары Бенита Ферреро-
Вальднер, ЕО Одағының бас хатшылығын – ... ... ... ... ... істер бойынша бас директор Роберт Купер басқарады. Кездесуде
қазақстандық делегация басшылыры ҚР –ЕО қарым-қатынасын жаңа ... ... ... «ЕО ...... Азия елдері» форматындағы диалогты
қолдап, 2007 жылы наурызда министрлік кездесу ұйымдастыру қажет ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанмен
жасаған сауда айналымы ОА және Кавказдың басқа жеті мемлекетімен жасаған
сауда айналымынан көп екенін атап ... ҚР ІЖӨ ... ... ... ... ... екі есе көп екен. Қазақстан ... ... ... ... құюға дайын ... және ... қол ... ... Бұл ... ... ҚР – ЕО қарым-
қатынасын жаңа дәрежеге шығару қажеттігін көрсетеді.
Ынтымақтастық Кеңесінің жұмыс төңірегінде, ҚР – ЕО ... ... ... ... ... туралы ынтымақтастық келісім текстін
дәлдеуде консультациялар ... ... жылы оған қол қою ... ... ... ҚР ... ... ЕО байланыс бағыттарын белгіледі,
олар: Қазақстанның жаңа спутник жүйесінің «Галилео» жобасын жүзеге асыруға
қатысу (2005 жылы ... ҚР ... ... спутнигінжібергеннен кейін,
бұл мәселе өте ... ... ... ғылым және жаңа
технологиялар, макроэкономика. Бұл облыстар мен бағыттарда ... ... ... және ... ... ... беретін КЕС
сарапшылар тобына Астана жақтан қызығушылықтар ... жақ ... ДСҰ ... жоғары дайындықты, елдің
халықаралық несие рейтингінің өсуі және ... ... ... ... және ... ... ... туралы айтты.
Аймақта тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтау үшінаймақтық қарым-қатынасты
дамытуға және ... ... ... ... ... ... және су ... бөлінуді басқару сияқты салаларды дамуына зор
күш жұмсайтынын атап өтті. 2009 жылы ҚР ОБСЕ төрағалық ету ... ... Бұл ... ... сөз ... ... ... жөніндегі
бірінші вице-министр Р.Алиев ОБСЕ қазіргі жағдайына байланысты ... және ... ... ... ... айта ... Қазақстан
кандидатурасын қолдау үлесіне өткір аргументтер берді.
Ынтымақтастық Кеңесіне көмектесу мақсатында «ҚР - ЕО» ... ... ... ол ... ... ... дайындады.
1999 жылы 22 қарашада Ынтымақтастық Комитетінің бірінші ... 2000 жылы 14 ... «ҚР - ЕО» ... Комитетінің екінші
жиналысы ҚР сыртқы ... ... ... ... ... өтті ... Комитетінің бірінші жиналысының негізгі нәтижесі
Комитет жанынан ... және ... ... құру шешім болды. 2000
жылы жаңа Индикативті бағдарлама жасау және 2000-2001 жылдары ... ... ... екі жақ ... ... екінші отырысында, сауда-инвестициялық
ынтымақтастық, ТАСИС бағдарламасының төңірегінде өзара қимыл, ... ... ... ... ... ... ҚР мен ЕО ... СЫН
жүзеге асыру мәселелері қаралды.
ЕО экономикалық – сауда байланысын кеңейтуде, Европа рыноктарына
қазақстандық өнімдердің ... ... ... ҚР ... дәрежелі
мақсаттарға жатқызды.
Екінші жиналыс барысында ЕО ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасы
төңірегінде Қазақстанға консультативті және техникалық көмек көрсетуге әзір
екендерін ратайды.
2000 жылы 16 мамырда Астанада ... ... ... ... ... ... бірінші отырысы өтіп, онда Қазақстанның
макроэкономикасының дамуы және МФИ ... ... ҚР мен ... ... және ... саласындағы ынтымақтастық, екі жақты –
құқықтық ... ... ... ... ... рыноктарына кіру
сияқты мәселелері қаралды.
2002 жылы 19 сәуірде Астанада «ҚР -ЕО» ... ... ... ҚР ... ... ... бірінші вице-министр Е.А.Идрисов
басқаруымен өтті. Жиналыста ... және ... ... подкомитет
мандаты көлік және энергетика мәселелеріне де таралды. Жиналыста Қазақстан
Республикасының ДСҰ (ВТО) кіру ... ... ... ... ... ... ... барысында ҚР экономикалық және саяси оқиғаларды
талқылау, СЫК инвестициялық ынтымақтастық мәселелерін ... ... ... ... ... ... – экономикалық байланыс, терроризм,
экстремизм, ... ... ... ... ... мен адам ... екі жақ үшін маңызды болып табылады.
Ынтымақтастық Комитетінің қызметі барысында әділ сот және ... ... ... ... жаңа подкомитет ашылды, ол терроризм, эстремизм,
есірткі трафигі, ұйымдасқан қылмыспен күрес мәселелерін қарайды. ... ... және ... ... подкомитет кеңейіп, оның қызметіне
энергетика және көлік мәселелері ... ... - ЕО» ... ынтымақтастық комитеті, Серіктестік және
Ынтымақтастық Келісіміне сәйкес қалыптасқан ... ... ... ... жылы 14 ... Қр – ЕО Подкомитетінің әділ сот және құқықтық
тәртіп бойынша бірінші жиналысы өтті.
2003 жылы 27 қарашада ҚР – ЕО ... әділ сот және ... ... ... ... өтті.
16 қарашада ҚР – ЕО Подкомитетінің әділ сот және құқықтық тәртіп
бойынша төртінші жиналысы өтті.
2004 жылы 22-23 ... ... ... ... Астанада
өтті.
2005 жылы 1-2 ақпанда Астанада ҚР – ЕО Подкомитетінің әділ сот және
құқықтық тәртіп бойынша алтыншы жиналысы ... жылы 6 ... ... «ҚР - ЕО» ... ... ... ЕО ... колбасшылық ролін мойындайды. Жиналыс барысында
ЕО мен Қазақстан энергетикалық және ... ... ... ... ... ЖАҚ бостандығы, әділ сот және ТАСИС бағдарламасы мәселелерін
дамытуды сөз қылды. ЕО делегациясы Европа ... ... ... ... ... көптен кіруінде мүдделі екені және Қазақстанның
ДСҰ кіруі туралы пікірлерін ... ... ... ... ... заңдардың дамуы туралы ақпарат
ерекше әсер қалдырды.
Келіссөздер барысында ҚР заңсыз есірткі ... ... ... ... ... ... ұстау арнайы органдарын болашақта
құру мәселелері айтылды. Орталық Азияда ... ... ... ... (САДАР және ВОМКА) жүзеге асыратыны да ... ... ... ... ... ... жоғарыдағыны қолдады. ҚР жаңа заң жобасы «Босқындар туралы» және
«Заңсыз жолмен ақша табумен күрес» назардан тыс қалмады ... жылы 16 ... ... ... ... әділ сот ... тәртіп бойынша жиналыс өтті.
2005 жылы 17-18 қарашада Астанада «ҚР-ЕО» ... ... және ... ... ... ... жиналысы өтті.
«ҚР-ЕО» Парламенттік ынтымақтастық комитеті СЫК ... ... ... органы болып табылады.
2000 жылы 23 мамырда Қазақстанда Европалық ... ... ... ... елдерімен байланысы бойынша Делегация төрағасының бірінші
орынбасары И.Кукиадис ... ... ... ... ... ... ... Парламенттік ынтымақтастық комитетінің бірінші
отырысының жұмысына қатысты, Парламент және Үкімет басшылығымен кездесті.
Кездесу барысында ЕО европарламентарлардың ҚР саяси ... ... атап ... ЕО Қазақстан қажетті экономикалық және қаржылық база
қалыптастырып, дамыған демократиялық қоғам құра ... ... ... ... айтады. Сонымен бірге ЕО Қазақстанға рыноктық реформаларды
демократиялау және ... ... ... ниетін білдірді.
Комитетінің жиналысы негізінде ... ... ... ... ... ... өтіп, онда денсаулық сақтау,
экология, адам құқын қамтамасыз ету және ... ... ... шығару
(адам құқығы) мәселелері талқыланды.
2001 жылы 28-29 мамырда парламенттік делегация ҚР Парламент мәжілісі
төрағасының орынбасары М.Копей басқарумен Брюссельдегі «ҚР-ЕО» ... ... ... ... қатысты.
2002 жылы 11 маусымда Астанада «ЕО ...... ... жиналыс аймақтық бөлімшелердің басшылары дәрежесінде өтті.
Онда екі жақтың өзекті мәселелері талқыланды.
2002 жылы 29 қыркүйектен 2 ... ... ... ... ... Қарғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркменстан,
Монғолиямен байланыс жөніндегі Делегация ... ... А.ди ... ... ... ... Парламенттік ынтымақтастық
Комитетінің үшінші жиналысына ... ... ... ... ... ЕО ... ... сынақ кезінде жапа
шеккен Шығыс-Қазақстан облысының аймақтарына барды.
Европарламент мүшелері Қазақстандағы қоғамдық және ... ... ... кездесіп, Семей полигонын көріп, онда жергілікті билік
өкілдерімен сухбаттасты. ... ... ... ... ... халық денсаулығы мәселелерін шешу қажет екенін ерекше атап өтті
/65/.
2005 жылы 16 ... ... ... ... ... ... ... мүшелері, ЕО және ҚР стратегиялық
серіктестер деген тұжырым жасады.
Жиналыста ... ... ... ... ... партиялардың
қатысуы, Орталық-Азиялық аймаққа қауіпсіздікті күшейту, ұйымдастардың
қылмыскерлікпен күрес, террорист ... ... ... ... ... ... Джон Пенни, тұрақтандыру үшін Қазақстанның
орталықазиялық республикалармен, Қырғыстан және Өзбекстанмен ... ... ... сенімді екенін айтты.
Жиналыстың мәжіліс хатын 2003 жылы 2-3 ... ... ... Брюссельдегі СЫК Қазақстанның қол қоюынан кейінгі онжылдық тарихи
мәнін атап өтті.
2005 жылы 29 ... ... «ЕО ...... Азия»
форматындағы СІМ департаментінің бастықтары ... ... ... Күн ... Өзбекстандағы жағдай және пленарлық мәжілісте ЕО
ынтымақтастығының төңірегіндегі Орталық Азиямен ... ... ... ... мәселелері тұрды. Европалық Одақ пен ... ... ... арнылған екі жақты ынтымақтастықты күшейту бағыттары анықталды,
олар: «ҚР-ЕО» ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау.
Осылайша, ҚР мен ЕО арасындағы серіктестік және ... ... ... органдар төңірегінде өткен мәжілістер мен
кездесулер, сауда, экономикалық, саяси, инвестициялық, ... және ... ... ... ... мүмкіндік қамтамасыз етеді. Олар ҚР
мен ЕО арасындағы ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... мен ЕО ... СЫК тығыз саяси және экономикалық серіктестіктің
мағынасын ашып береді.
Қазақстан Республикасы мен Европалық Одақтың ... ... ... ... ... орындау болып саналады. СЫК
келісімнің ... мен ... ... ... ... ... ... мүмкіндік тудырды.
ҚР мен ЕО СЫК ... мен ... Одақ ... ... ... ... қарастыратын үлкен құжат болып табылады және
демократиялық принциптер және адам құқығын ... ... ... жылы 24 ... ... кездесуде, Н.Ә.Назарбаев «Әлемдік саясат
пен экономикада алдынғы қатарлы орын ... ... ... ... ... ... ... үшін өте маңызды. Қазақстан
Республикасының Европалық Одақпен жоғары дәрежеде қарым ... ... ... бағыт болып табылады» /66/.
Кездесу барысында екі ... ... ... ... ... ... жылы ЕО ... ҚР Үкіметі және Европалық Одақ арасындағы
атом энергиясы бойынша келісімге қол қойылды. Қазіргі кезде ЕО ... ... және ... интеграциялық қауымдастық болып табылады. Ал ... ... ... ... ... ірі тасымалдаушы ретінде
қалыптасады. Сонымен қатар, көлік, ауыл шаруашылығы, кәсіпорын саласында
сауда-экономикалық байланыстар кеңейіп барады.
Қазақстан мен ЕО ... ... ... ... шешілмеген проблемалар да орын алады:
1. ЕО мүше-мемлекеттерінің Қазақстанмен экономикалық ... ... ... жоқ.
Содықтан, Қазақстан мен Орталық Азия елдері ЕО ... ... ... ... сонымен қатар көптеген ішкі европалық
проблемаға байланысты, ЕО ... ... ... ... ... ... ... ортақ стратегиясын жасаған
жоқ.
ЕО елдерінің инвестициялық ... ... ... ... және ... ... ... комплекс саласында жүріп жатыр /67/.
Осыған орай, ҚР мен ЕО экономикалық ынтымақтастығын ... ... ... ... ... және ... қазіргі кезеңде өте
маңызды.
2. Ішкі рынокты қорғау үшін Европалық Одақтың жүргізген шаралары.
Қазіргі уақытта ЕО елдерінде ішкі рынокты қорғау үшін ... ... ... ... ... Одақ болат, тоқыма өнімдері, астық, ет
және ауыл шаруашылық өнімдері сияқты ... ... ... ... ... негізгі себебі, өнімдердің европалық ... ... ТМД ... және ... ... келісілмегендігі.
ҚР мен ЕО сауда-экономикалық қарым-қатынастарды дамуда тежеуіш – ... ... және ... ... ... ... табылады.
Қорытындылар мен ұсыныстар:
Қазіргі кездегі қазақстан-европалық байланыстардың даму дәрежесі СЫК
шегінен шығып барады. ... ... ... ... миграцияны реттеу және басқа салаларда қарым-қатынас белсенді
дамуда. Келешектегі ҚР ... ... жаңа ... ... ... ... ҚР-ЕО қарым-қатынастарын жаңа басқа дәрежеге шығарады.осы
дайындау кезінде, Евроодақпен ассоциацияланған ... ... ... және ... ... ... тәжірибелерін ескеру керек.
Қазақстанның ДСҰ кіруіне байланысты Европалық Одақ ... ... ... ... ... рыногына шығатын қазақстандық экспорттық тауарлар тізімін жасап,
бәсекеге түсе алатын, аз көлемде ... және ... ... ... ... ... ... Бірлескен қимыл жасау үшін нақты жоспар
құру.
ТАСИС бойынша ... ... ... ... ЕО ... сарапшыларды шақырып, телекоммуникациялау, көліктік сала,
аймақтың даму концепцияларының бағасын алу.
СІМ үшін ... ... ... ... ... ... бұл ... тауар айналымын өсіруге және ЕО
стратегиялық ынтымақтастықты күшейтуге септігін ... мен ЕО ... әрі ... ... үшін ... мен ЕО ... ... тереңдеуіне мынадай қадамдар
жасау қажет:
Біріншіден, ҚР мен ЕО арасындағы ынтымақтастықтың даму Стратегиясын
жасау. Стратегияда ҚР мен ЕО ... ... ... ... және ... ... маңызды бағыттарды анықтап
алу қажет.
Стратегияны жасауды ... ... ... стратегия – ҚР мен ЕО ... ... ... ... ... ... – ҚР мен ЕО ... мүдделерінен шығып, әртүрлі салаларда екі
жақ арасындағы өзара қатынастардың дамуының ... ... ... ... ... ... есірткі трафигі, заңсыз
миграция, қауіпсіздік мәселелерін шешуде екі жақ арасында ... ... ... ... төңірегіндегі экономикалық салада мына шараларды жасап,
қабылдау қажет:
1. ... ... ... ... ... ... мақсаты – энергетика саласында және ... ... ... құруда ЕО мен ҚР
ынтымақтастығының дамуы үшін шаралар жасау.
2. ... ... ... құру ... ... мақсаты – ЕО елдері мен ... ... ... ... және қара және ... металлдар
ортақ рыногын құру.
3. ҚР транспортының даму бағдарламасы. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты
... мен ЕО ... ... ... транспорт
саласында дамуы және транспорт қызметінің ортақ рыногын құру.
4. Қазақстанның ауыл ... ... ... Бұл ... ...... агроауыл шаруашылық рыногын құру. Бағдарлама
төңірегінде ауыл ... ... жаңа ... ... ... ... бірлескен кәсіпорындар ашу, азық-түлік
өнімдерін өндіруде жүйелі ... ... ... ...... Іскерлік Ынтымақтастық
Орталығын құруда шаралар жасау өте маңызды. Бұл құрылымның негізгі мақсаты
– қазақстандық-европалық экономикалық және ... ... ... ... ... ... қажет болып табылады.
Стратегия төңірегінде әлеуметтік салада Қазақстанның әлеуметтік даму
бағдарламасын ... ... ... ... ... мақсаты –
Қазақстан халқының өмір сүру дәрежесін ... ... ... ... ... төңірегінде білім беру және мәдениет ... ... мен ... ... ... кеңейту бағдарламасын
жасау және қабылдау қажет.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – ... ... ... ... ... ... үшін қолайлы жағдайлар жасау. Европада республика
елшілігінің біреуінде Қазақстан Орталығын құрып, ол ... ... ... ... ... мен музыкасын насихаттаумен ... ... ЕО ... ... ... ... басқа мәдени шаралар жүргізуді ұйымдастырады.
Бұл бағдарлама бойынша ЕО әртүрлі ... оқу ... ... ... алуы үшін ... ... ... оқытушылар мен сарапшыларды шақыру бағдарламаларын ұйымдастыру және
қазақстандық студенттер мен мамандарға ... ... ... ... ... ... ... туризмді дамыту саласында Қазақстанда қажетті
инфрақұрылым құруда шаралар жасау, европалық масс-медиада Қазақстан туралы
жарнамалық жобаларды жүргізу және оған ... ... ... ... ... ... ... орталыққа айналуына кепіл болады.
Стратегия төңірегінде экология саласында ҚР мен ЕО ... ... ... және ... ... Бағдарламаның
негізгі мақсаты – Қазақстандағы қолайлы экологиялық жағдай және қоршаған
ортаны ... ... ... ... ... ... ... Оның негізгі мақсаты – бірлескен экологиялық жобалар ... ... ... дәрежеде жүргізу, келісімдік-құқықтың
базаны іс ... іске ... ... ... ... мониторинг, сол негізінде экология саласындағы ... ... ... ... ... және ЕО елдеріндегі алдыңғы қатарлы
технологиялар саласындағы ресурстарды тарту арқылы инициялау.
Көрсетілген бағдарламаның құжаттарды іске ... ҚР мен ЕО ... ... ... ары қарай дамуына жол ашады, Қазақстан
экономикасын өсу темпін ... ал ол өз ... ДСҰ кіру үшін ... болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Орталық Азия, көптеген ғасырлар бойы өзінің тарихи «амплуасын» талай
рет өзгертті. Әртүрлі мемлекеттердің ұлттық ... ... ... ұлы
империялардың елеусіз жерінде тұрды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... тұр.
11 қыркүйек оқиғасынан кейін бастау алған уақытта кезең қазіргі ... ... ... Азия үшін ... күш ... және ... ... болып табылады.
Жоғарыда аймақтағы қазіргі жағдайға берілген анализ ... ... ... ... ... элементтеі: аймаққа АҚШ әскери кіруі және
оның саяси ықпалының бірқатар мемлекеттерде күшеюі; оның ... ... және ... ... саласынан Ресейдің иегеру процесінің күшеюі;
Орталық Азиядан Қытайға АҚШ пен НАТО қауіп-қатерінің тууы және ислам қаупін
бейтараптау болып табылды.
Орталық Азиядағы ... ... және ... ... ... мен ... ... арасындағы өзара қарым-қатынастары белсенді
өзгеру фазасын ... ... ... әлем ... және ... ... интеграциясымен байланысдан өз дамуының жаңа кезеңіне
аяқ басты.
Алайда, бір жағынан орталық-азиялық аймақ өзі үшін ... қол ... ... ... өз қауіпсіздігіне жаңа қауіптер
төндірді. Қазіргі геосаяси шындық аймақтағы толық тұрақтылыққа әкелмегені
өте ... ... ... ... Орталық Азияға да ықпал етуге
таласқан геосаяси күштердің бәсекесінен туындаған жаңа ... ... ... АҚШ ... ... ... Вашингтон жүргізген саясатты қабылдап, үлкен держава ... пен ... ... ... сөз ... Бұл ... ең алдымен,
алдыңғы қатарлы әлемдік державалар – Ресей, Қытай, ЕО елдеріне байланысты,
олар Орталық Азияда өз ... ... және ... ... ... көне қоймас. Сонымен бірге, тек қана әлемдік державалар ғана
емес, аймақ ... өзі де өз ... жету үшін ... ... ал бұл Вашингтонға ұнамауы мүмкін.
Қорытындылай келе, орталық-азиялық аймақ тарихи дамудың сапалы ... аяқ ... және оның ... ... ... қиындау. Алайда,
Орталық Азиядағы «Үлкен» ойыны өзінің жаңа, бірақ соңғы емес фазасын бастап
кешуде.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Темір дәуіріндегі Қазақстандағы тайпалар мен одақтар10 бет
Дүниежүзі халықтарының орналасу тығыздығы7 бет
ЕврАзЭҚ мемлекеттерінің транзиттік қуатының негізгі проблемалары және даму болашағы29 бет
Еуразиялық Экономикалық Қауымдастықтағы Қазақстан26 бет
Латын Америкасының экономикалық ұйымдары15 бет
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы туралы12 бет
Қазақстанның ТМД мемлекеттерімен консулдық саладағы екіжақты ынтымақтастығы13 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
Азаматтық құқық субъектілерінің азаматтық құқықпен өзара байланысы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь