Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы және өзара әрекеттестігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы мен өзара әрекеттестігінің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1 Халықаралық және ұлттық құқықтың арақатынасы мен өзара әрекеттестігінің мәселелерінің негізгі мазмұны ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Қазақстан Республикасының заңнамасы мен Конституциясында қылмыстық құқық пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы мен өзара әрекеттестігі мәселелерінің шешілуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11

2. Халықаралық қылмыстық құқық жалпы халықаралық жария құқығының негізгі салаларының бірі ретіндегі ерекшеліктері ... ... ...18
2.1 Халықаралық қылмыстық құқықтың түсінігі мен қалыптасу мәселелері ... ..18
2.2 Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық қылмыстық құқықтың дамуындағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32

3. Ұлттық қылмыстық құқық нормалары мен халықаралық қылмыстық құқық нормалары арақатынасы және өзара әрекеттестігінің негізгі мәселелері ... ... ... ...36
3.1 Ұлттық қылмыстық құқық пен халықаралық қылмыстық құқықтың әр түрлі құқық жүйесі ретіндегі негізгі айырмашылықтары ... ... ... .36
3.2 Халықаралық қылмыстың құрамын анықтау бойынша Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексімен халықаралық қылмыстық құқықтың ұлттық қылмыстық құқықпен арақатынасы мен өзара әрекеттестігі ... ... ... .40

ҚОРТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
Библиография ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ФАКУЛЬТЕТІ
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚҰҚЫҚ КАФЕДРСЫ
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
«Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық
қылмыстық құқықтың арақатынасы және ... ... К5 топ ... ... ... ... ... жіберілді»
Кафедра жетекшісімен, з.ғ.к., проф.
Досымбекова М.С.
____________________________
«__»___________ 2007 жыл
Алматы
2007
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1. Халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... мен өзара әрекеттестігінің ... ... және ... ... арақатынасы мен өзара
әрекеттестігінің ... ... ... ... Республикасының заңнамасы мен Конституциясында қылмыстық
құқық пен ... ... ... ... мен ... ... ... Халықаралық қылмыстық құқық жалпы халықаралық жария құқығының
негізгі ... бірі ... ... ... ... құқықтың түсінігі мен қалыптасу мәселелері
.......................................................................
..................................................18
2.2 ... ... ... Халықаралық қылмыстық құқықтың дамуындағы
ролі
.......................................................................
....................32
3. Ұлттық қылмыстық құқық нормалары мен халықаралық қылмыстық ... ... және ... ... ... ... қылмыстық құқық пен халықаралық қылмыстық құқықтың әр түрлі
құқық жүйесі ... ... ... Халықаралық қылмыстың құрамын анықтау бойынша ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықпен арақатынасы мен ... ... ... пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы
мен өзара әрекеттестігі халықаралық қылмыстық құқығы ғылымындағы ең маңызды
және ең қиын ... ... ... 2004 ... халыққа Жолдауында,
басты мәселелеріміздің бірі болып азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын
қорғау позициясынан алғанда, сот органдары мен ... ... ... ... болып қала беруде. Осыған қоса, қылмыстық құқық
саласының болашақтағы гуманизациясының ... ... ... болғандай, бұл міндеттер ұлттық қылмыстық заң мазмұнын халықаралық
құқық ... оның ... ... және ... ... күрес
саласындағы конвенциялар мен талаптарға сәйкес келтірілумен бекітіледі.
Таңдалып алынған жұмыстың өзектілігі мемлекеттің қылмысқа арналған заң
шығару саласында, ... ... ішкі және ... қылмыстық құқығын тәуелсіз
жүргізіп отырған Қазақстан Республикасының геосаяси және ... орай ... және ... ... әртүрлілігімен
байланысты. 1991 жылы 16 желтоқсанда мемлекет тәуелсіздігі ... ... ... ... ... толыққанды мүшесіне айналды.
Осыдан бастап Қазақстан халықаралық құқықтық-шығармашылық үрдістің
мүшесіне ... ... ... ... ... ... ... нормаларды және ұлттық қылмыстық құқықты қоса,
халықаралық ... ... ... ... ... ... және
халықаралық құқықтық нормалардың арақатынасы, олардың бір-біріне ... ... ... ... ... маңыздылығы күрделі мәселелерді шешуде ұлттық
қылмыстық құқық пен халықаралық қылмыстық құқытың ... ... ... ... ... қылмыстық заңдылықты жетілдіру мен
қалыптастыруға қажеттілігі, оның халықаралық-құқықтық стандарттарға сәйкес
унификациясы, ... ... ... ... қосылу нәтижесінде ұлттық
құқықтық жүйенің бөлігіне арналған ... ... өсіп келе ... ... ... және халықаралық құқық арақатынасының теоретикалық аспектілерін,
екі құқықтың жүйенің заңи табиғатына сараптама жасауда және зерттеуде үлкен
рөлге ұлттық және ... ... ... ... басты назар
аударған беделді совет және шетел авторлары ие болады. Олардың ішінде
аталған ... ... аса ... үлес ... халықаралық құқық ғылымының
негізін салушы Ф.Ф. Мартенстің еңбегін, румын заңгері В.Пеллдың ... атап ... ... Ресей ғалымдары В. Грабаря, И. П. Блищенко и И.
В.Фисенко, Л. Н. Галенской, Ю. А. Решетов, В. П. ... Р. А. ... И. ... және ... еңбектері жұмыстың мазмұнын ашуға және
сараптама жасауға кең мүмкіндік ... Ал ... ... ... ... Сарсембаев, М.Б.Кудайбергенов және басқалар тақырыптың өзектілігін
жарқын түрде аша алған.
Диплом жұмысының ... ... ... ... ұлттық
қылмыстық құқығы мен ... ... ... ... ... ... халықаралық-құқықтық нормаларының белгілі
бір нормативті-құқықтық ақпаратта қылмыспен күрес ... ... ... ... ... заң ... ... халықаралық
құқықтық-қылмыстық нормалардың жүзеге асуына бағыттар және ... ... ... ... ... ... аталған мақсатқа жету үшін бітіру жұмысының ... ... ... ... ... пен ... құқық арасындағы өзара қатынас, байланыс
және арақатынас сипатын анықтау;
2. Ұлттық қылмыстық және халықаралық қылмыстық ... ... ... ... заңи ... салыстырмалы сараптама жасау;
3. Халықаралық қылмыстық құқықтың түсінігі мен қалыптасу ... ... ... ... Ұйымының Халықаралық қылмыстық құқықтың дамуындағы ролі
қарастыру;
5. Қылмыспен күрес мәселелерін реттеуде ұлттық-құқықтық және ... ... ... ерешеліктерді анықтау;
6. Қазақстан Республикасы ұлттық қылмыстық құқығының және халықаралық
қылмыстық ... әсер ету ... ... және ... ... ... құқық нормаларын қолдану және жүзеге асыруда
сілтемелер мен бағыттар, ұсыныстар жасап шығару.
Зерттеу обьектісі ... ... ... ... қолданушы
теоретикалық және тәжірбиелік мәселелермен байланысты ... ... ... ... және халықаралық қылмыстық құқық
арақатынасы мен ... ... ... зерттеу нәтижелері
бойынша теоретикалық қорытындылар және ұсыныстар жасау болып табылады.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... және
біздің республикамыздың ұлттық қылмыстық құқық ... ара ... ... ... қарастыру; халықаралық қылмыстар құрамын
анықтау; халықаралық қылмыстық және ұлттық қылмыстық ... ... ... ... ... олардың ара қатынас мен бір-біріне
әсер етуінің негізгі нүктедерін анықтау, Қазақстан ... ... мен ... халықаралық қылмыстар құрамы бойынша
халықаралық конвенция нормаларын жасау.
Қорғауға шығарылатын ережелер:
✓ Халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... ... ... ... мәселесі халықаралық жария құқығы мен ұлттық
құқықтың ... ... ... ... ... пен ... қылмыстық құқық арақатынасы
мен өзара ... ... ... ... реттеледі (3, 4 баптар);
✓ Халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... ... ... әрекеттестігі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінде
көрініс тапқан (1 бап , 4, 9 тарау);
✓ Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық ... ... ... ... ... халықаралық қылмыстар мен халықаралық
сипаттағы қылмыстар үшін жауаптылық Қылмыстық Кодексте ... ... іске ... ... ... ... пен ... қылмыстық құқық арақатынасы
мен өзара әрекеттестігіндегі көптеген халықаралық қылмыстардың құрамы
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінде көрініс тапқан;
✓ Халықаралық ... ... пен ... ... ... арақатынасы
мен өзара әрекеттестігі алғашында халықаралық қылмыстық құқық және
ұлттық қылмыстық құқық институттарын (мысалы: қылмыс ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық
құқықтары халықаралық қылмыстардың құрамдарын қабылдауда;
✓ Халықаралық қылмыстық ... пен ... ... ... ... ... әрекеттестігіндегі тенденция – халықаралық ... ... ... ... заңдарында ары қарай көрініс
таба беруде.
✓ Деректерді жүйелеу, зерттеулерді ғылыми ... ... ... және ... ... ... ... мақсатты орындау үшін
салыстырмалы-тарихи әдіс, историзм қағидасы қолданылған.
Диплом жұмысы кіріспе, үш ... ... ... ... ... ... және ... материалдардан тұрады.
Диплом жұмысының құрылымы оның ... мен ... ... ... ... құқық пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы
мен өзара әрекеттестігінің жалпы сипаттамасы .
1.1 ... және ... ... ... ... мазмұны.
Ұлттық құқық және халықаралық құқық арақатынасы және өзара әсерлесу
мәселесі заңи ... көп ... бері ... ... ... айналды.
Заңгерлердің құқықтың екі жүйесіне назары ... және ... ... ... болуынан бастап ұлғая түсті. Алайда қазірге
дейін аталған сұрақтар дұрыс анықталмаған және толыққанды ... ... ... бұл ... ... ... ... айналысатын ғалымдармен қарастырылды. Біздің пікірімізше оның
зерттелуі ең ... ... ... ... ... міндеттерін
анықтаумен және оларды шешу жолдарын қарастырылуымен басталуы қажет.
Көптеген авторлар ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... деп есептейді. Бұл екі ... ... мен ... ... тұратын элементтерді қарастыруға
ықпал етеді. Жүйелік бағыт қоғамдық қатынастардың әсер ету ... және ... ... ... талап етеді. Мұндағы ең ... ... ... ... құраушы элементтер халықаралық құқық және
мемлекет табылады.
«Арақатынас» ... өзі ... ... ... ... мен ... ... иерархияны анықтау болып
табылады. Бір қатарға тек бірыңғай құбылыстарды ... бір ... ... ... ... байланысты ұлттық қылмыстық құқық және
халықаралық қылмыстық құқық мәселелерін зерттеудегі ең басты зат ... ... ... жасап шығару болып табылады.
Сонымен қатар, арақатынас бұ тек бір ... ... ... ... ғана ... олардың айырмашылығын білдіреді. Бұл
категорияларды тізбектеместен бұрын олардың тең мәнділігін орнату ... ... екі ... бар ... ... қажет. Сәйкесінше олар
салыстыруға, ортақ және айырушы ... ... ... ... ... заңи ... ерекшеліктерін зерттеуге, оларды
құқықтық реттеуге, нормаларының орындалуына және қолданылуына ... ... және ... ... приоритетілігі сұрағына келер
болсақ, онда бірінші ... ... ... ... ... ешбір
әсері болған жоқ. Ең бастысы дамудың жоғары ... ... ... ... ... Халықаралық келісімдер және халықаралық
қатынастарды жеке салаларда реттеу ... ... заң ... әсер ... жоқ. ... рет заңи ... бір ... жүйенің екінші
құқықтық жүйеден айырмашылығы сұрағы ХІХ ... ... ... ... ... үш ... ғылыми концепция жасап шығарды.
Бірінші концепция халықаралық ... ... ... ... ... Бұл концепция Г.Гегелдің ізбасарлары болып табылатын
неміс ... ... ... ... ... ... заңи ... құқыққа қажетті мөлшерде нормаларды қамтитын халықаралық құқықты
«ішкі мемлекеттік құқық» ... ... Бұл ... ... заңи ... мойындамағандықтан нигилистік болып табылады.
Нигилистік теория бастапқы кезеннен-ақ ... ... ... ... ... жоқ. ... ... сонымен қатар ғалым-заңгер А.Левонтин ... ... ... кеткен болатын. Оның пікірінше мемлекеттік ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік соғыстан кейін австриялық заңгер Г.Кельзен
жоғары құқықтық тәртіп және ... ... әсер ету ... ... құқық приматы концепциясының негізін ... ... ... ... ... дуализм концепциясын жасап шығарды. Концепцияға
сәйкес халықаралық және ұлттық құқық әртүрлі жеке ... ... ... бағыну тәртібіне келмейтін әртүрлі салаларда қызмет ете ... ... ... және ұлттық құқықтың арақатынасын ашық
түрде көрсетті. Оның ... тек тек екі ... ... ... толық түрде баға берілмегенінде. Болгар ... ... ... проблемы социалистической экономической
интеграции» атты ... ... ... концепциясын ұсынды. Онда
соңғы этапта коллизия қалай дегенімен халықаралық құқықты қолдайтындығын
көрсеткен, ... ... жол ... ... ... И.И. ... ... соңғы жұмыстарында «ең бастысы қандай
құқық жоғары тұрғанын көрсету емес. Сондықтан негізгі назарды екі ... ... ... ... ... әсерлесу тәртібіне бөлу керке»
деп атап көрсеткен[2]. Ұлттық және халықаралық құқық арақатынасы мәселесін
осы тұрғыда қарастыру ... ... ... ... еске алып ... жайт
мемлекеттер өз өмірін жалғастырғанға дейін олардың ұлттық ... ... ... ... ... реттеудің маңыздылығына және
қажеттілігіне қарамастан бұл жүйелердің ешқайсысы ... ... ... бола ... ... ... ... бойы негізін салған ... ... ... ... ал жеке ... халықаралық
құқықты мойындаудан қаша алмайды.
Ұлттық және халықаралық құқықтың өзара әсерлесу үрдістері ... ... Бұл ... біреуі өзара шарттасқан
халықаралық және ұлттық құқықтың болуы. Ұлттық және халықаралық ... ... ... әсер ... құқықтық жүйе ретінде әсер етеді. Өз ... ... қан ... ... тәуелді емес, ... ... ... та өзінің өмір сүруінде, функциялануында және ... ... ... ... мәселелердің артуына ... ... және ... құқықтың бір-біріне әсері күшеюде. Тек
халықаралық құқық қана ... ... саны ... ... келе ... мәселелердің шешілуіне өз әсерін тигізе алады. Ұлттық және
халықаралық құқықтың ... ... ... ... нормалармен,
идеялар және қағидалармен алмасу жатады. Себебі халықаралық ... ... ... ... қайнар көздерімен тығыз байланысты.
Революцияға дейінгі ... орыс ... ... қатынастар пәні және обьектілері жөнінде терң ... Ф.Ф. ... ... ... пәні ... халықаралық
қатынастарды қарастырған. Кеңестік ғылымның халықаралық ... ... ... ... үлкен назар аударған (Кожевников
Ф.И., Левин Д.Б., Шуршалов В.М., Талалаев А.Н. және ... ... ... ... ... ... және материалды емес
құндылықтарды, сонымен ... ... ... ... Осы ... ғалымдар халықаралық құқық пәні ... ... ... түсінігімен байланыстырған. И.И. Лукашуктың пікіріне сәйкес
халықаралық ... ... ... ... қатынастар
табылады[3]. Халықаралық құқық халықаралық құқықтың заңи формасы ретінде
қолданылады. Сонымен қатар, ол өз ... және ... ие. ... ... ... ... және халықаралық құқық өз сипатына
байланысты субьект рөлін алады. ... ... та, ... ... жүйесі формасын алады.
Егер нормалар ұлттық және халықаралық құқыққа қажетті ішкі ... онда оның ... ... ... яғни өз ойын жеткізу құралы ... ... ... ... ... Ұйымы Халықаралық Соты Статутындағы
38 бабында халықаралық келісімде былай деп ... ... ... ... ... ... ... мәселерді шешуге тиісті болған сот
мына ... ... ... ... ... арасында мойындалған жалпы және арнайы
халықаралық ... ... ... ... ... жалпы тәжірбие дәлелі ретіндегі
халықаралық;
в) өркениеттер арасында мойындалған құқықтың ... ... ... 59 ... сәйкес құқықтық нормаларды анықтауға көмекші
құрал ретінде әртүрлі ұлттардың құқық саласындағы жоғары квалификацияланған
мамандарының ... ... ... ... халықаралық құқықтың қайнар көзі болып ... ... ... ... бұл ... ... мемлекеттер барлық міндеткерліктерді орындауы қажет. Жалпы
теоретикалық жоспарда халықаралық ... ... көзі мен ... ... ... ... автономды түрде өмір сүруші паралельді екі құқық жүйесінің
арақатынасына тең. ... ... ... екі тарихи
түрде кең таралған түрі бар: халықаралық ... және ... ... ... оны ... асырудың мазмұны мен
формаларына байланысты. ... ... ... ... ... ... тәуелді. Қазақстандық халықаралық
құқық ғылымында ұлттық және халықаралық құқықтар жеке және тәуелсіз, бір-
бірімен тығыз ... ... ... ... ... қалыптасқан. Біздің
конституциядағы бекітпелерге сәйкес халықаралық келісім ұлттық ... ... ... ... ... пен ... ... өзара әсерлесуі және
арақатынасындағы маңызды аспектілер болып халықаралық-құқықтық нормаларды
ішкі ... заң ... ... ... мәселелері
табылады. Бірқатар ғалымдар өз ... ... ... ... ... ... ұлттық құқық нормасына көшіру үрдістерін
қарастырған (Усенко Е.Т., Миронов Н.В., ... Д.Б.). ... ... ... ... бұл ... ... құқықты мемлекеттік
құқық ретінде мойындағанда жүзеге асады[4]. Трансформация түсінігі мемлекет
заң ... ... ... ... ... ... және саяси құқықтарды қарастырушы халықаралық пактте
мемлекеттің заңи негізінде ... ... ... байланысты
пактпен мойындалатын жүзеге асуы ... ... ... ... ... ... ... күшке ене алады (ст.2 п.2)[5]. Сондықтан
да имплементация методын таңдау конвенцияға ... ... ... ... ... ... жою» ... халықаралық
конвенция конвенция мүшесі мемлекеттен нәсілдік артықшылық пен ... ... ... ... ... дискриминация, зорлық
актілері, және нәсілдік дискриминацияны уағыздаушы ұйымдарды ... ... ... ... ... бір ... халықаралық құқық конвенциясын қолдану және жазаға
тарту ... ... ... тек конвенция бекітілімерніе сәйкес туынды
имплиминтация ғана қолданылады. Заң шығаруға жауапкершілік орнату- жасалған
іс-әрекеттерге жауапкершілікке ... ... ... ... ... трансформация үрдісі ішкі мемлекеттік форманы құрушы құқықтық
үрдіс деп қарастырады. ... ... ... ... ... маңызға
трансформациялық жолды дұрыс таңдау, яғни белгілі тәртіптегі нормативті
актті қолдану ие. Мұнда анықтаушы рөлін ... ... ... ... және ... ... Бұл өз кезегінде трансформацияны жүзеге асырушы
мемлекеттік органның ... ... ... ... ... ұлттық құқық жүйелерінің арақатынасын зерттеу бұл мәселенің
халықаралық қатынастар ... әлі ... ... ... ... ... Сонымен қатар, халықаралық құқық ... ... ... ... ... ұлттық құқық жүйесімен байланысты.
Фельдман Д.И. «халықаралық құқық жүйесінің ерекшелігі ... ... ... ... ... ... жүйесінде жұмыс
атқармауы немесе онда спецификалық ерекшеліктерге ие ... ... ... ... ... ... ... етуінде» деп көрсетеді[7].
Сонымен қатар жалпы теоретикалық мәселелерді халықаралық заңи жүйеден бөлек
қарастырмау қажетілігін еске ... жөн. ... ... ... ... заңи ... ... болуына әсер еткен себептерді сараптай
келе, ол халықаралық құқық, халықаралық ұйым ... және ... ... атап ... ... ... ... нормаларды жүзеге асыру
нәтижесінде пайда болатын құқықтық ... ... ... сияқты
сипаттардан құралатын өзіндік табиғатқа ие» деп В.М.Шуршалов өз еңбегінде
атап көрсетті[9]. ... ... ... екі ... ... мен ... келісімді түрде жүріп, ... ... ... ... ... ... ... үлкен маңызға ие
теоретикалық ...... ... ... ... ... ... нормалардың иерархиялық арақатынасы құқықтың ішкі
құрылымынан дамиды. Барлық құқық өз табиғатында ... ... ... бұл ... өсіміне байланысты дами түседі. Бұл тең ... ... да, ... ... да ... ... нормалардың иерархиясына олардың пайда болу тарихы
негізгі рөлді ... ... ... ... ... оның мазмұнымен
анықталады. Тәртіп бойынша ұлттық ... ... ... императиваны қосып
алады. Халықаралық құқыққа ұлттық құқықтан қарағанда координациялық тәртіп
нормалары сәйкес келеді. Құқық теориясында құқықтық ... ... ... ... ... көзқарас қалыптасқан. Үш ... ... ... ... ... ... диспозициялар,
гипотезалар және санкциялар, тек қан ... мен ... ... ... ... ... тәртіп бойынша бір
(диспозициялар) немесе екі ... мен ... ... ... ... үнемі ішкі мемлекеттік нормалардан
қарағанда жоғары тенденциялармен сипатталуының куәсі бола алады. ... ... бола ... ұлттық және халықаралық құқық бір-бірінен
иерархиялық тәуелділікте бола алмайды»,- деп жазады Н.В.Миронов[10]. Алайда
егер халықаралық құқық ... ... ... ... ... ... халықаралық құқық нормалары иерархияның ең ... Бұл ... ... да, ... ... да ... Мұндай
нормалардың коллизиясында иерархиялық жағынан жоғары норма тәжірбие жүзінде
жүзеге ... ... ... ... ... нормативті массиві тек
нормалардың, институттардың және салалардың ... ғана ... ... ... және ... әртүрлі әлеуметтік негіздері
бойынша реттелетін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер және олардың субьектілері үшін міндетті болып
табылады және салыстырмалы түрде алғанда нормалар ... көп ... ... ... бөлігі субьектілердің әсер ету тобы ... ... ... бұл құрылымдық ерекшелігі ұлттық құқық
құрылымынан ерекшелендіре отырып, оны толықтырады.
1.2. Қазақстан Республикасының заңнамасы мен ... ... ... пен ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы мәселелерін шешу
Халықаралық қылмыстық ... пен ... ... ... ... халықаралық құқық пен ұлттық құқық арақатынасына тәуелді сипатқа
ие. Жоғарыда қарастырылып өткендей ... ... ... екі
құқықтық жүйе бір-біріне бағынышты емес, дербес деген көзқарас қалыптасқан.
Алайда, халықаралық құқық және ішкі мемлекетті құқық халықаралық ... ... ... ... тұрақты әсерлесу үрдісінде. И.П.
Блищенко, Р.А. ... ... ... ... ... ... құқықтық жүйеде халықаралық құқықтың үстемдігін барлық
мемлекеттермен мойындауды қарастырады»[11]. Бұл ... ... ... ... халықаралық конвенцияның 27 бабында көрініс
тапқан. Бұл ... ... ... қол ... жақ ... сылтау ретінде ішкі құқықты қолдана алмайды[12].
Халықаралық құқықтың Қазақстандық ... ... ... ішкі ... заң ... ... ... бекіту арқылы; Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мемлекеттің
ынтымақтастығын реттейтін ұлттық қылмыстың заңи ... ... ... ... ұлттық құқық нормаларынан ... ... ... 4 бабы 4 ... ... ... ... ... ... ... заңдар алдында жоғары үстемдікке ие, және жүзеге асуы ... ... ... ... ... ... ... кезде дереу күшке
енуі шарт». Негізгі заңда, сонымен қатар ҚР жүзеге ... ... ... ... және оның ... ... басқа нормативті-құқықтық
актілер, халықаралық келісімдер, Республика міндеткерліктері жүзеге асады.
Конституциялық ... « ҚР ... 4 бап 1 ... ... ... келе ... ... астында дәл қазіргі кезде өзгертілмеген
және халықаралық міндеткерліктерден айырмаған нормативті ... ... ... ... ... ... Бұрын тәртіпке
енгізілген нормативті құқықтық актілердің өзгертілген немесе толықтырылған
жағдайында, жаңа актілердің қабылдануы ... бұл ... ... асырылып келе жатқан құқық тізіміне кіреді де, ескірген нормалар
оның ... ... ... ... ... Конституцияның 77 бап, з
тармағында көрсетілген шарттарды орындау арқылы енгізілуі қажет»[13].
Қазақстан Республикасы ... ... 1 ... ... ол ... ... ғана ... қылмыстық жауапкершілікті жүктейтін басқа
заңдар алдымен қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының конституциясына, халықаралық
құқықтың жалпы мойындалған қағидалары мен нормаларына сүйенеді. Осы ... ... ... ... ... көзі ... ... республиканың халықаралық міндеткерліктері мен келісімдерін
Конституция бақылауы астына қалдыра ... ... ... ... ... ... ... кеткендей қылмыстық құқықтың қайнар
көзі халықаралық құқықтың жалпы ... ... мен ... Осыған қарамастан, Конституцияның 4 бабында бекітілген Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... халықаралық келісімдер үстемдігі Қазақстан территориясында жүзеге
асырылмайды. Бұл ең ... ... ... ... күресетіндігі жайлы, алайда ... ... ... ... ... ... белгілерін
анықтағанымен келісімдер ереже бойынша санкциялар орнатпайды; үшіншіден,
егер келісімдер ... ... ... олар ... анық бір мерзім
мен мөлшердің болмауына байланысты қолданылмайды. ... да ... ... ... ... ... жүзінде тек ұлттық қылмыстық кодекске белгілі бір жағдайлардың
енгізілуінен кейін жүзеге асуы мүмкін. Мемлекет ... бір ... ... ... ... өзгертіп отыруы шарт.
Қылмыстық құқықтың бірден бір қайнар көзі болып қылмыстық заң ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қылмыстық
заңдары тек қана осы Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінен ... ... ... өзге ... оларды осы кодекске
енгізгеннен кейін ғана қолданылуға тиіс. Сонымен қатар ... ... ... ... осы ... Қазақстан Республикасының Конституциясына
және халықаралық құқықтың жалпы жұрт таныған принциптері мен ... ... ... ... ... ... ... шарттар жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтарымен
міндеттеріне қатысты нормативті құқықтық актілері ресми ... ... ... міндетті шарты болып табылады.( ҚРның Конституциясының 4
бабы)
Қазақстан Республикасының Конституциясы ... ... ... нормаларды (өлім жазасы туралы мәселелерді, қажетті қорғану құқығы
заңды ұқсастығы бойынша қолдануға жол ... ... т.б) ... ... мемлекеттің құқықтық саяси негізін құрайды ... ал ... ... ... ... ... ... қағидаларын олардың бағытын анықтайтын, заң ... және ... ... жаза жүйесін немесе нақты бір қылмыс құрамдарына
қолдануды анықтаудың) ... ... ... ... ... нормалары репресивтік сипаты адамның құқықтары мен
бостандықтарының тезистерімен, ... ... ... ... ... Конститутцияның 12-бабы бесінші бөлігі, ... да ... ... тиым салу ... ... яғни ... ... өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыру ... ... мен ... ... ... ... ... имандылыққа нұқсан келтірмеуі тиіс.
Конституция, мемлекет пен қоғамның дұрыс қызмет атқарып өмір сүруі ең
маңызды ... ... ... яғни ... өмір ... ... қол
сұғуына, бостандығына құқығы бар болуына, меншікті қорғау ... ... ... міндеті болуы т.б. Бір жағдайда Республика Президентінің
импичменті негіздерін белгілеуде ... ... ... ... ... ... өзінің міндеттерін атқару кезіндегі іс
әрекеті үшін тек ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың қайнар көзі ретінде анықтауды басқа
заңдар, соның ішінде сот немесе ҚК ... баға ... ... етеді.
Мынадай қорытындыны 4-ші баптың екінші бөлігіне сүйеніп, Конституцияның ... ... күші бар және ... ... аумағында ол тікелей
қолданылады деп айтуға болады. Сонымен ... ... ... ... ... баянды етілген адамның жеке азаматтық
құқықтары мен бостандықтарына ... ... ... мен өзге де
азаматтық нормативтік құқықтық актілерді қолдануға қақысы жоқ. Егер ... ... заң ... өзге де ... құқықтық акт
Конституциямен баянды етілген адамның және ... ... ... ... ... деп ... іс жүргізуді тоқтата тұруға және
осы актіні конституциялық емес деп тану ... ... пен ... ... ... құқықтың келесі қайнар көзі болып, жалпы жұрт ... ... ... боып табылады. Халықаралық келісімдер
қылмыстық құқықтық сипаттағы ... ... ... ... ... ... ( ... қылмыспен
күресуде олардың, яғни қылмыс белгілерін ашып көрсетпестен мемлекет олармен
күресуде ынтасын ғана ... ... ... белгілерін
анықтағанымен де, келісімдер ережеде көрсетілгендей қылмыстың санкциясын
белгілемейді (1970ж әуе кеңістігі ... ... ... ... күресу
Конвенциясы әрбір мемлекет келісімге сәйкес осындай қылмыстар үшін ең қатал
жазаның түрін ... ... ... деп ... үшіншіден,
халықаралық келісім жазаның түрін ... де, ... ... мен ... ... ... ... қылмыстық құқықтық норманы құрайтын халықаралық келісімдер
(конвенция ... ... тек қана ... ... ... ... ғана ... Мемлекет, конвенцияның
ережелерінеқосыла ... ... ... заң ... ... ... алады. Кейбір қылмыстық құқықтық нормалар тікелей сілтеме
жасайды, мысалы, ҚК 6 бабы үшінші және ... ... 7 ... ... және ... ... 158 және 159 баптар т.б. ... ... ... ... ... құқығында формальді
емес, керісінше материалды қайнар көзі болып табылады.
Қылмыстық құқықтың қайнар көдері ретінде, жеке талдауды ... ... бірі ... ... ... ... ... Ұзақ уақыт
аралығында қылмыстық құқықтық құқық ғылымында ... ... ... ... ... ... қолданбау тезистері орын алған,
бірақ ... ... ... ... сот тәжірибесінде оларды қолдану,
қылмысты дәрежелеуге және төменгі ... ... ... ... тәжірибесін пайдалануы құқықты қалыптастырудың бір тәсілі
екендігі дәләлдей алады. ... ... ... ... қабылдаудың
алғашқы қадамы Конституцияның 4 бабы ... ... орын ... ... ... құқық Конституциясының, соған сәйкес
заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, халықаралық шарттары
мен Республиканың басқа да ... ... ақ ... ... және ... Соты ... қаулыларының
нормалары болып табылады. Соттық ... ... ... көзі болып табылатындығын мақұлдауға ... ... ... ... қаулылары қылмыстық заңды талқылануы ... ... ... мен адамзаттың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін,
қоғамдық ... пен ... ... ... ... конституциялық құрылысы мен аумақтық тұтастығын, қоғам мен
мемлекеттің Заңмен қорғалатын мүдделерін қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау,
бейбітшілік пен ... ... ... ... ақ ... алу ... табылады. Осы баптың екінші ... ... ... ... ... үшін осы ... ... жауаптылық негіздері
белгіленеді, жеке адам қоғам немесе мемлекет үшін қауіпті қандай әрекеттер
қылмыс ... ... ... ... ... үшін жазалар мен өзге
де қылмыстық құқықтық ықпал ету шаралары белгіленеді.
Сонымен қылмыстық құқытың негізгі ... ... ... ... ... ... және қылмысты алдын алу, болдырмау (
профилактика). Қылмыстың алдын алу заңды негізгі мақсаттардың бірі ... ... ... байланысты болады. Осы екі міндеттердің
мазмұны, қоғамдық қатынастарды қорғау, басқа да жаңа ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету шараларын
қолдануды сипаттайды.
Заң әдебиеттерінде, қылмыстық құқықтық тәрбиелік міндеттерді жүзеге
асыратындығы туралы пікірлер ... ... ... бағынышты болуы,
моральдік қарым қатынас тәртіптерін реттеу, барлық құқықтық салалрдың
алдында тұрған міндет.Сондықтан ... ... ... ... ... құқық салада тұрғандарға тәрбиелік мәні бар әсер ... ... ... ... ... 2 ... ... аталған міндеттері тікелей көрсетілмеген. Алайда, ҚК 38 бабы
екінші бөлігін талдай отырып, яғни ... ... ... ... ... ... және ... адамның да, басқа да
адамдардың да жаңа ... ... ... ... ... екендігін нақты аңғаруға болады. Бұл мақсаттарға жетуді әрине нәтижесі
бар тәжірибелік әсер етудің ықпал етуі себептерімен ... ... ... ... 1 бабына сәйкес адам мен азаматтық
құқықтары, өмірі мен бостандықтары ең қымбат қазынасы болып табылады.
Міндеттерді ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, қылмыс жасауға ... ... ... тиым ... заң ... қылмыстық құқықтық ықпал
ету шаралары ... және ... ... ... ... Республикасының
қылмыскерлерді беру туралы қылмыстық істер бойынша құқықтық ... ... ... және көп ... ... ... қылмыскерлерді тапсыруында
көруімізге болады. Көп жақты ... ... ... ... ... ... ... бойынша құқықтық көмек пен құқықтық қатынастар туралы
Минск ... ... ... ... 56 бабы ... қол ... ... Конвенцияның шарттарына байланысты ... ету ... ... ... ... ... ... тартылған немесе
қылмыстық жазаны өтеуге ... ... ... беруге
міндеттенеді»[14].
Халықаралық құқық нормаларының ұлттық құқық ... ... ... ... ... ... ... шешім ұлттық құқық
тұрғысынан да, халықаралық құқық тұрғысынан да дұрыс деп саналғанда ... ... ... ... ... адам ... зиян келтірілмеген жағдайда
мойындалады. Біздің ... ... ... ... ... ... сақтау үшін заң жасаушылар заңды қабылдамастан
бұрын олардың халықаралық құқыққа сәйкес келетіндігін ... алуы ... ... біздің мемлекетіміздің қылмыстық саясаты алдында халықаралық-
құқықтық стандарттардың анық үстемділігін көрсету қажет. ... ... ... ... ... ... ... мен
нормаларына сәйкес ету үрдісі халықаралық құқықтың ұлттық құқық ... ... ... асырылуына мүмкіндік береді.
Халықаралық қылмыстық құқық нормаларын жүзеге асыру ішкі ... ... ... ... ... Мемелекеттің ұлттық қылмыстық
кодекстерінде үнемі конвенционды қылмыстар аталмыш жаңа ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жаңа
қабылдаған Қылмыстық Кодексінде «қылмыстық жолмен қол жеткізген ... ... ... ... ... ... ... үшін жоспар жасау және дайындық жүргізу»; «агрессиялық соғыстың
басталуына себеп болатын пропогандалар мен ... ... ... қылмыстар мен халықаралық сипаттағы қылмыстар қосылды. Бас
назарды 1975 жылы 1 ... ... ... және ... Қорытынды актісінде мемлекеттік заңдар және ... ... ... заңи ... ... ... ... туралы талапқа аудару керек.[15] Сонымен қатар, халықаралық
қылмыстық құқық пен ... ... ... ... мен ... ... қылмыс немесе халықаралық сипаттағы қылмыс
жасағанымен жауапкершілікке тек ұлттық соттардың алдына ... ... ... да көп жағдайда қылмыстық заң халықаралық құқықтың
нормалары мен қағидаларына қайшы ... ... ... ... жалпы халықаралық жария құқығының ... бірі ... ... ... қылмыстық құқықтың түсінігі мен қалыптасу мәселелері.
Мемлекеттің дамуындағы ең ... ... ішкі ... ... табысты күрес болып табылады. Қылмыстың басым бөлігі ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Сол
себепті де қылмыспен күрес ... күш пен ... ... формаларын талап етеді. Қазіргі жағдайда мұндай ынтымақтастыққа
бірқатар факторлар әсер етеді.
Біріншіден, халықаралық қылмыс саны жиі ... ... ... ... ... ... ... тасымалдау, қару жарақты
жасырын тарату және т.б. қылмыс түрлері кең ... ... ... ... жасау тәсілдерінің жетілуі, бір
мемлекеттің күші қылмысты ашу ... ... ... ... ... ... ... ақша жасаушылық, террористік актілер және
т.б. қылмыстарды жасыруға негативті әсер етуде.
Үшіншіден, шекаралары жоқ ... ... ... ... ... қабілеті мен жүйелі тәртіптермен қатар мұндай
қауымдастықтардың әр түрлі мемлекеттерде бөлімшелер бар, ... ... ... ... бар. ... ... бас тартуға
мүмкіндік беретін құқық қорғау органдарымен қылмыстық іске ... ... ... ... барысында жекелеген қылмыстардың сапалық
бағалау мәселелерін, алдын алу және ... ... ... анықтау, жазалардың заңдылығын қамтамасыз ету, қылмыстық ... ... беру және т.б. ... шешеді.
Халықаралық қылмыстық құқық осы қатынастарды реттейді. Яғни, принциптер
мен ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастығы, қылмыстық істерге құқықтық көмек ... ... жаза ... ... ... ... ала ... болып
табылады.
Халықаралық құқықтың саласы ретінде халықаралық қылмыстық құқық ... ... ... ... ... ақша ... ... соғыс дәстүрлері мен заңдарын бұзушылық, және т.б. шараларға
қарсы ... ... ... ... ... Халықаралық
қылмыстық құқықтың аясы ең ... ... ... ... құқық нормаларының ұлттық іс қимылымен және оларды басқа
мемлекеттердің ... ... ... ... және ... ... ... құқықтың жетілу қажеттілігін өткен ғаырдың
аяғында Н.М. Коркунов «халықаралық қылмыстық құқықтың үйлесім ... ... ... Ф.Ф. ... ... халықтардың қазіргі
халықаралық құқығы» атты оқулығында осы құқықтың ... жеке ... В. ... ... ой түйеді: «халықаралық қылмыстық құқыққа
барлық мемлекеттердің игіліктері мен ... ... ... ... қылмыстар мен күресуге бағытталған қылмыстық құқықтың
бастаулары мен нормалары ... ... ... ... кезінде құлдық, құл сату,
жалған ақша жасаушылық, пираттық, терроризм, балалар мен әйелдер саудасы,
есірткілерді заңсыз тарату, ... ... ... және т.б..
Қылмыстар мен жазалаулар туралы халықаралық хаттаманың маңызы ... ... ... ... ... ... ... конференция осы
қылмыстарды халықаралық сипаттағы қылмыс түлері деп белгіледі (Варшава қ.).
Халықаралық қылмыстық құқықтың жүйеге ... ... 1945 ... әскери трибуналдық Жарғысы болды. Жарғы бойынша халықаралық
қылмыстар жүйеге енгізлді. 1946 жылы ... ... ... ... халықаралық Трибуналдың Югославия жөніндегі жарғысында және 1994 ... ... ... Руанда жөніндегі жарғысында аталған жүйе
едәуір жетілдірілі.
1996 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Халықаралық құқық комиссиясы адмзат
бейбітшілігі мен қауіпсіздігіне қарсы ... ... рет саны ... ... ... Кодекс екі бөлімнен, жиырма ... ... ... он бес бет. Кодекс қызметінің сферасын, жеке тұлғалардың
жеке жауапкершілік принципін, ... ... ... ... ... ... ... түсінігін, соныме қатар қылмыстық іс
жүргізу мен жазаларды тағайындауды ... Он ... ... ... ... ... ... (адам өлтіру, қырып жою, азаптау, езіп
жаншу, саяси, нәсілдік, діни және ... ... ... ... және басқа да адамгершіліксіз әрекеттер), Біріккен Ұлттар
Ұйымы қызметіне ... ... және ... ... ... қылмыстық жауапкершілік анықталған.
Қазіргі таңда қарастырылып ... ... әр ... ... үш ... жуық халықаралық келісім шарттар бар.
Олардаң ішінде әмбебеп келісім шарттар да, ... ... ... құқық нормалары бар. Мысалы, Біріккен Ұлттар Ұйымының
теңіз құқығы ... ... ... ... пиратыққа,
есірткілерді тасымалдауға, ашық теңіздегі санкцияланбаған мәлімдемелерге
және тағы сол ... ... ... 1961 жылы есірткі құралдары
туралы жалғыз хаттаа негізінен есірткілерді бақылау ... ... ... осы құралдардың заңсыз айналымымен күресу нормалары
бекітілген. Осы қатарда ... ... ... ... ... ... ... хаттамасы бекітілді.
Халықаралық қылмыстық құқықтың негізгі қайнар көздері жекелеген
қылмыс түрлерімен күресу жөніндегі ... ... ... ... ... көмек көрсету және қылмыскерлерді ұстап беру
жөніндегі келісім шарттар болып табылады.
Халықаралық қылмыстық құқықтың құқықтық ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар бірқалыпты
нормалары қызмет ете алады. Мысалы, мынадай халықаралық дәстүр кең ... ... ... ... ... ... қылмыстармен
күресу хаттамасының мүшесі ретінде. Осы жерден ... ... ... ... мен жазаланушылығы ... ... сол ... де барлық мемлекттердің қылмыстармен күресу
жауапкершілігі ... ... ... табылады.
Халықаралық қылмыстық құқықтың арнайы принциптері. Адам құқықтарының
жалпыға брдей ... 1966 жылы ... және ... ... ... және тағы ... актілерде көрініс тапқан. Бұл принциптер
белгілі: қылмыспен күресу ... ... ... ... заң мен сот алдындағы теңдік; соттың істі ... ... ... мен ... ... ... тиым ... өлім жазасына тиым салу және шектеу; бас бостандығынан
айырылған тұлғаларға адамгершілікті көзқарас, және тағы сол ... ... ... ... ... Бас Ассамблеясы арнайы қарарында, Нюрнберг
трибуналының үкімін жалпы ... ... ... құқық принциптерін
растайды. Олардың ішінде мыналарды атаса болады: агрессиялық соғыстарға
тиым салу; халықаралық ... ... ... жазаның заңдылығы;
халықаралық қылмыс жауапкершілікке тартылған тұлға, азаматтығы жазаланатын
мемлекетте ... ... ... және ... ... қылмыстық құқықта тиым салған жауапкершілікті әрекеттерден
босатылмайды; халықаралық қылмысқа мерзімнің ескіруін қолданбау және ... жылы ... ... ... Бас ... ... баласына
қарсы қылмыстар мен әскери қылмыс жасаушыларды табу, тұтқындау, ұстап ... ... ... Халықаралық ынтмақтастық принциптерін қабылдады. Бұл
принциптер қылмысты алдын ала ... ... ... ... құқықпен салыстырғанда Халықаралық қылмыстық құқыққа
бірқатар ерекшеліктер ... ... ... ... реттеу пәні Халықаралық
қылмыспен күрес барысындағы мемлекеттер ынтымақтастығы болып табылады.
Екіншіден, Халықаралық қылмыстық құқық кешенді сипатқа ие, яғни, ... ... ... ... ... ... ... іс және
қалмыстық атқару құқығының нормалары енеді. Сонымен қатар оның ... ... алу ... ... ... ... ... криминология енеді.
Үшіншіден, қылмыстық және жазалаушылық нормалары кей уақыттарда кері
күшке ие болады. Бұл халықаралық ... ... ... ... жарғылар азаматтық және саяси құқықтар туралы Пактінің
15ші бабына қарсы келмейді. Кез келген ... ... ... ... барысында құқықтың жалпы принциптеріне сәйкес қылмыстық құқық болып,
халықаралық қауымдастықпен мойындалса, тұлғаның ... ... ... ештеңе кедергі бола алмайды.
Төртіншіден, оның субьектілеріне физикалық тұлғалар ғана ... ... ... да ... ... Қылмыстық Кодексі жобасының
төртінші бабында ерекше белгіленген: «Адамзат ... ... ... қылмыс жасаушы тұлғаның соттық тергеу ісі мемлекетті
жауапкершіліктен босатпайды». Сонымен қатар, Халықаралық қылмыстық құқыққа
мемлекеттерге ғана ... ... ... тұлғаларға тиым салуды орнату
және қылмыстық жазалаудағы қоқан лоқы мақсатында ... ... ... жылы соғыс құрбандарын қорғау туралы Женева хаттамасының бірқатар
баптары және 1977 жылы толықтыру ... ... ... ... ... ... бұзған тұлғаның қылмыстық
жауапкершілікке мемлекетті тарту ... ... ... ... қылмыстық іске қатысу, бірлесу, қылмыстық
істердің сотқа жататындығы және тағы ... ... ... ... ... ... дейін Халықаралық қылмыстық құқық нормалары жүйеге
келтірілмеген. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының бір қарауларында
мемлекеттредің ... ... ... ... ынтымақтастық
қажеттілігі, халықаралық қылмыстық құқыққа ... ... ... және оның жүйеге келтірілуінің аяқталуы қажеттігі көрсетілген.
Халықаралық қылмыстық құқық халықаралық қылмыспен ... ... ... ... ... қарым- қатынастарды
реттейтін нормалар мен қағидаттар жүйесі ретінде әлі даму жолында. Қазіргі
кездегі оның жетілдірілуі ... және ... ... ... ... және әлем қоғамдастығы жағынан қорғаныс пен шарасыз
сипатына ие болған.
Халықаралық қылмыстық құқық халықаралық құқықтың бір ... ... ХІХ ғ ... ... болғанымен, оның тарихи тамырлары теріңге
кетеді. Оның кейбір институттары ... пен ... ... болу ... ... ... Бұл бірінші орында қылмыскерді ұстап беруге
қатысты. Себебіб ол халықаралық ... ... ең ... келе ... ғана ... сонымен қатар оны халықаралық қылмыстық құқықтың
негізгі бастамасы да ... ... Осы ... беру ... ... ... кезеңдерге бөлу бастама алады.
“Қылмыскерлерді ұстап беру жөніндегі оқуларда халықаралық ... бар ... ... деп ... Ф.Ф ... өзінің “Қазіргі
кездегі дамыған елдердің халықаралық құқығы ... ... ... ... құлиеленушілік кезеңде болғанын сол кездерде қол
қойылған екі жақты мемлекетаралық келісімдерді ... ... ... бізге б.ғ.д 1296 ж қол қойылған хеттер патшасы Хаттусул ІІІ
және Египет фараоны Расес ІІ арасындағы келісім белгілі. Онда ... ... ... ... ... ... барса, хеттер патшасы оларды ұстамай
рамсес еліне қайтарады,” делінген.
Бұған ұқсас келісімдер Грекияның жеке қала мемлекеттері ... ... ... ... беру ... ... мен Рим ... құлдарына кеңінен қолданылған. Шетінен құқықтық көмек көлемі өсе
берді. Мысалы, Ежелгі русьтің ... ... ... ... жерінде, және керісінше, гректердің орыс елінде жасаған
қылмыстарына қолданылатын ... ... Ал, 1911ж ... ... ... ... ... тәндік жарақат түсіру сияқты қылмытар үшін
қылмыстық жауапкершілікке ... ... ... міндеттер қарастырылған.
Феодалдық дәуірдегі халықаралық әдет ғұрыптар халықаралық келісімдер
мемлекеттерге өзінің қылмыстық заңдары мен юрисдикциясын ... және ... ... тиым салды. Осы ... ... ... беру ... халықаралық әдет ғұрыптар
қалыптаса бастайды. Бұл әдет ғұрыптар, қабылдаушы мемлекет ... ... ... іс ... ... дипломаттарға да таралатын.
Қылмыскерлерді ұстап беру институтының құрамы да айтарлықтай өзгерді.
Бұл баспана құқығының заңдастыруына ... ... еді. ... ... ... ... үшін қудаланған тұлғаларды ұстап бермеу
құқығы да ... ... ... ... қылмыс жасаған тұлғалар да ұстап
берілмейтін болды. Бірақ ... ... да ... ... ... қызметтен
қашқан адамдар, еретиктер, крепостық шаруалар ұстап берілетін болатын.
Буржуазиялық демократиялық ... ... ... ... ... жүрді. Бұл кезде әр түрлі елдердегі қылмыстық құқтың
негізгі бөлімдерінің инстиуттары мен қылмыс ... бір ... аз ... ... еді. Сол ... ... қылмыстық істер
бойынша құқықтық көмек жөнінде келісімге келу ... ... ... ... ... ақша ... ... заңсыз тарату сияқты
бірнеше мемлекеттің ... қол ... ... ... ... арасындағы ынтымақтастықты міндетті етті. Ұлттық қылмыстық құқық
нормаларын біріңғайластыру керек болды. Бұл ... ... ... 1989ж Ф. ... ... А. Принса
(брюссель), Г. ВанГаммеля ( ... ... ... ... мен ... ... мен ... қылмыстық
құқық кеңесі құрылды. Бұл кеңес бүкіл мемлекеттерге халықаралық қылмыстық
құқықты жетілдіруге, зерттеуге ат салысуға және халықаралық қылмысты ... ... ... іс ... өткізу арқылы басуға шақырады.
Бұл кеңес өзінің тікелей міндеті ретінде тек халықаралық қылмыскерлерді
іздестіру әдістерін ... ғана ... ... қатар, халықаралық
қылмыстың себептерін құқықтық, антропологиялық және социалогиялық тұрғыдан
зерттеуді де қарастырды.
ХІХғ мемлекеттер жекелеген халықаралық ... бар ... ... ынтымақтасын бастады. Бірінші орында бұл құлдық пен құл саудасына
байланысты еді. Осыған ... 1815ж Вена ... ... ... Ал, 1818ж ... ... негрлер саудасын қылмыс ретінде
мойындады. 1841ж Ұлыбритания, Франция, Ресей, Австрия, Пруссия ... ... құл ... ... ... осы ... ... құл саудасына күдік тудыратын кемелерді тоқтатуға, тінтуге,
ондағы тұтқындарды құтқаруға және ... ... ... ... берді. 1862ж Англия мен АҚШ күдік тудырған ... ... ... ... қол қойды.
1885ж берлин конференциясында 16 мемлекет Конго ... бас ... ... онда ... ... ... мен жазалылығы негізделді.
Конго өзенінің бассейнін құл базары ретінде және оларды алып өту үшін
тасымал жолы ... ... тиым ... 1890ж Брюссель
конференциясында 7 ... және 100 ... ... бас ... қол ... ... еріксіз құлдарды ұстау мен оларды тасымалдау үшін
жауапқа тартатын қылмыстық ... ... ... Халықаралық
құқықты құлдық толық көлемде тек ХХғ ортасында тиым ... ... ... ... қылмыстық құқықтың бұл институтының құрылуында
маңызды рөл атқарды.
Осы ... тағы 1899ж ... ... ... ... ... ... конгресі, 1884ж Парижде суасты телеграф кабельдерін
қорғау жөніндегі халықаралық конвенцияны, 1802ж Англия, ... ... ... ... келісімінің адам өліміне, қасақана банкроттыққы
ұшырауға, ақшаны жалған жасауға кінәлілерді ... беру ... ... ... ... ... концепцияларының әлемдік
қоғамдастықпен қабылданған ақша жасау, қарақшылық, халықаралық терроризм
және де ... ... ... ... қол ... ... қылмыстық
тұрпаты мен жазашылығы жөніндегі келісімдерді де айтуға болады. Бірінші
дүниежүзілік соғыс аяқталғанымен ... ... ... ... ... ... шыққан және бейбітшілікке қарсы
қылмыс жасаған Вильгельм ІІ жауапқа тарту жөніндехалықаралық келісімдердің
нұсқалары дайындалды. Бірақ белгілі ... ... бұл ... Варшавада қылмыстық құқықты бір ізге ... ... ... ... болып өтті. Ол бойынша халықаралық құқықтық
тәртіпке қол ... ... ... ... металл ақша мен
мемлекеттік құнды қағаздарды қолдан жасау, құл саудасы әйел және ... ... ... ... ... және ... конвенциялармен
жауапкершілікке тартылатын басқа да қылмыстар жатқызылды. Одан кейін тағы
да үш конференция болып өтті. Онда халықаралық ... ... ... ... беру ... заңдарды унификациялауға тырысты. Бұл
жерлерде заң жүзінде қатерлі құқықбұзушылықтарды халықаралық ... ... ... ... деп бөлу ... жасалды.
Мысалы, атақты румын халықаралық юристі В. Пелла ең қатерлі
халықаралық ... ... ... ... ... ... және әскери демонстрация мақсатында қабылданатын экономикалық
мобилизацияларды, агрессивті ... ... бір ... екінші
мемлекеттің ішкі саяси күресі мен егемендігіне араласуын, өз жерінде басқа
мемлекеттің қауіпсіздігіне қол сұғушылықтарды ... ... ... ... соның ішінде бандыларды қорғау, демилитаризацияланған
аймақтарға ... ... жағы ... ... ... ... сот ... қақтығысы щрын алған халықаралық сипаттағы қылмыстырды
халықаралық ... ... ... ... ... Оның
негізгі бір мемлекеттің белгілі бір аймақтық сот ... ... ... ... тіреледі.
Қарастырып отырған халықаралық құқықтың саласын бір жүйеге келтіруде
1945ж Халықаралық әскери Трибуналдың жарғысының қабылдануы және ... ... ... ... шығарылуы болды. 1946ж желтоқсанда
БҰҰ БА ... ... ... ... бекіту үшін Нюрнберг трибуналының
статуты болып танылған және трибунал үкімінде жалпытанылған деп ... ... ... ... ... Трибуналдың аталған жарғысы ... ... үш ... ( ... ... әскери және бүкіл ... ... ... ... ... ... ... 1968 ж
белгіленген және жалпыланған халықаралық қылмыстардың ішінде әскери және
адамзатқа қарсы қылмыстарға ескілік мерзімін қолданбау ... ... ... ... ... ... ... доктринада
жалытанылған және БҰҰ шешімдерінде бекітілген. Мысалы, БҰҰ БА 1990ж ... ... ... ала ... мен ... ... халықаралық ынтымақтастықтық” атты ... ... ... ... құқық қорғау мен заңдылықтарды халықаралық
қатынастарда сақтау мен ... ... ... бұл үшін ... ... сұранысына сай келетіндей етіп қайта қарастыруға кеңес
беріледі. ... ... ... ... ... халықаралық қылмыстық
құқықты оқытатын арнайы курстарды ұйымдастыру мен оның кодификациясын
аяқтау сасласындағы халықаралық ынтымақтастықтың қажеттілігі ... ... ... бір заңи ... ... құқықтың бұл
саласын реттейтін пән жөнінде бірде бір ... ... Бұл ... өткен ғасырдан бастау алады. Мысалы, атақты орыс заңгері ... ...... ... ... құрылымын жасау” атты
еңбегінде оның негізін халықаралық ... ... ... мен ... ... ... ... әкеп тірейді. Ал Ф.Ф
Мартенс болса “ Халықаралық қылмыстық құқық- халықаралық қарым қатынаста
өзінің жазалау өкілеттілігін ... ... ... ... ... ... заңи нормалар жиынтығы деген анықтама береді.
Осыған байланысты жоғарыда аталған оқулықтың “Халықаралық қылмыстық құқық”
атты ... ... ... ... жататындық, құқықтық көмек және
қылмыскерлерді ұстап беру мәселелеріне арналғандығы бекер емес ... ... ... ... ... түсінігі оның реттеушілік
ауқымының кеңейтілуі мен оның ... ... ... ... В. ... орыс ... ... сараптай келе “ Мемлекеттің өзі мен оның белгілі бір бөлігінің
игілігіне қол сұғатын қылмыстармен ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқық” деген шешімге келген
болатын. Бұл ... біз ... ... екі ... ... ... анықтайтын материалдық және тәртіппен оны қарастыру, сот
тергеу ісін, ұстап беру және ... да ... ... ... ... ... ... қылмыстардың айтарлықтай өсуі халықаралық қылмыстың
динамикасы мен құрылымының үлкен өзгерістеріне алып келді. Геноцид, экоцид,
апартид, адам құқығын массалық ... және ... ... да жаңа ... ... ... ... сипаттағы қылмыстық істердің қатары
тұрақты түрде ... ... ... ... ... да ... ... өз кезегінде жаңа материалдық нормалардың ... ... ... әсер ... ... ... ... жөнінде айту мүмкін бола бастады.
Бірақ, бұлай қайта қараулар шектен шығуға жол берді. Мысалы, Е. ... ... ... бұл ... “ оны бұзу халықаралық қылмыс
болып ... және ол үшін жаза ... ... мен ... ... деп ... Бұл жерде халықаралық қылмысқа дейінгі
құқықтық реттеу пәнінің ауқымы қысқарылып қана қоймай, сонымен ... ... ... іс ... жағы ... ... ... керісінше, анықтамада тек қылмыстық іс жүргізу қатынастары ғана
көрсетілетін мысалдар да бар. Л.Н ... ... ... бойынша,
әдебиеттерде бір кезде 5-6 халықаралық қылмыстық құқықтың концепциялары
өмір сүрген. ... оны ... ... құқығының саласы десе,
екіншілері оны халықаралық жекелік құқықтың, үшіншілері құқықтық дербес
саласы деп есептеді. Бұл ... ... ... ... да болды, олар
халықаралық қылмыстық құқықты жоққа шығарып, халықаралық бұқара ... жол ... ... ... көз ... болды. Олардың сүйенген
тағы бір жағы мемлекетке, заңдық және ... ... ... бар және тұрақты халықаралық қылмыстық сот бейнесінде
халықаралық ... ... ... ... ететін халықаралық
құқық жүйесінде тұрақты механизмнің болмауы еді. Ал, мұндай соттың болуы
мемлекеттердің егемендік, ... ... ... ... ... осы ... барлығы халықаралық қылмыстық құқықтың тұрақты
түсінігі мен ... ... ... ... ... ... ... құқық жөніндегі оқулықтарда тек 1995ж бері құқықтың осы саласы
жөнінде бөлім пайда болғаны белгілі.
Құқықтың бұл ... ... ... ... тек ... ... ... пәнінің сараптамасына сүйене отырып қана құруға
болады. Ал, осы халықаралық қылмыстық құқықтың пәніне ... ... ... бұл ... ... ... ... алу, оларды шешу және жазалауда ... ... бұл ... ... және осы істің жазалылығын
белгілеуі, сот ісін ... мен ... ... бір ... ... жөнінде құқықтық көмек көрсету, қылмыскерлерді ұстап
беру,қылмысқа қарсы ... ... ... сияқты құқықтық
реттеу пәніне қылмыстық сот әділдігі ережелерінің және ... ... ... ... қаратпа және қылмыстық
құқықтың бірегейленуі жатады.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты, И.П Блищенко мен И.В Фисенконының
келесі ... ... ... ... ... негіз бар: “ халықаралық
қылмыстық құқықты халықаралық сипаттағы қылмыс пен ... ... үшін ... және осы ... ... алу ... ынтымақтастық қарым қатынастарын ... ... мен ... ... деп ... ... ... ескере отырып, халықаралық қылмыстық құқыты
халықаралық келісімдермен қарастырылған қылмыстармен күресуде мемлекеттер
ынтымақтастығын реттеуші нормалармен ... ... деп ... ... де халықаралық қылмыстық құқық ғылымына келетін болсақ, мұнда да
бірегей көзқарастардың жоқтығына тап ... ... осы ... жауапкершілікті анықтайтын және реттейтін нормаларды зерттейтін
және белгілі мемлекеттердің қылмыстық заңдарымен ... ... ... ... бір ... ... ... көрсету
шарттарын зерттейтін жеке заң ғылымы ретінде көрсетеді. Біздің ... ... ... ғылымын халықаралық құқықтан жеке, алшақтатылған
деп қарастыру дұрыс емес. Халықаралық қылмыстық құқықтың ... ... жеке ... екендігі доктринада жеке танылған ... Сол ... оның ... ... қылмыс та шыға алмайды.
Мемлекетаралық қарым қатынастарда пайда болған саяси , ... ... және де ... ... ... ... ... мәселелерді халықаралық құқық зерттейтіні белгілі. ... ... ... ... ... ... күрес нәтижесінде
пайда болған мемлекетаралық қатынастардың халықаралық реттелуі мен ... ... ... ... және ... ішкі құқығының арақатынасы
халықаралық және ... ... ... мәселесіне қарасты. Отандық
доктрина халықаралық құқықтың бір біріне ... жеке дара және ... ... ... сүйенеді. Дегенмен, халықаралық және
ұлттық құқық өзара тұрақты қарым қатынаста, бұл қарым ... ... ... ... дегенімен реттеледі.Бұған қоса
құқықтың өкілеттілігі жөніндегі концепция жалды ... ... ... ... ... ... мойындауын қарастырады. Бұл
ережеге өзара әсерде болатын және бірінен бірі ... ... ... қылмыстық құқықтың арақатынасы мен өзара әсерлесуі де бағынады.
Бір шетінен, халықаралық қылымыстық құқық нормалры тек ... ... ... ... ғана іске ... ... ... әдетте, ақша жымқыру, ланкестік, соғыс әдетғұрпы мен заңдарын бұзу,
әуе ... ... ... ... ... есебінен толығып
отырады.
Осыған қатысты СБСЕнің 1975 жылғы соңғы актісі олардың шкі ... мен ... ... ... құқық бойынша заңды
міндеттеріне сай қылып шығаруды талап етеді. Дегенмен, ... ... заң ... ... ... ... ... Арақатынастық
бұл жағы халықаралық сипаттағы қылмыс үшін жазаны ұлттық ... ... бір ... ұлттық қылмыстық құқық қылмыспен күрес жөніндегі
халықаралық келісімдердің жасалуы мен қызмет етуіне ... әсер ... ... ... ең ... ... ... тасымалы, әуе кемелерін
айдап әкету, жалған ақша жасау және тағы ... ... үшін ... ... ... ... мемлекеттердің заң шығару
тәжірибесі зерттеледі. Одан өзге қылмыс жасауға ... ... ... ... ... ... ... және т. с. с. Халықаралық
қылмыстық құқықтың арнайы ... ... ... ... ... негізделеді. Халықаралық қылмыстарды алдын
ала ашу, соттарды халықаралық әскери трибуналға беру және т. б. ... ... ... де осы жөнінде айтуға болады.
Ұлттық соттар халықаралық қылмыстық құқықты кей бас тартушылықпен
қолдамады. ... ... ... ... ... қылмыстық заңнамасына
өзгерту, ел заңдарында белгіленген ережелерге сүйене отырып келісімдерді
жариялау және ... ... ... ... принциптері мен нормаларына сәйкес келуі, халықаралық
келісімдердің ... ... ... үшін ... ... және т. с. ... ... ФГР және де басқа ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі жөнінде нормаларды өздерінің ата-заңдарына
өзгертілгеннен кейін барып қана пайдаланады. ... ТМД ... ... ... ... ... нормаларын пайдалануы оларды
ратификациялағаннан кейін және арнайы ... ... ... ... та
қолданыла береді. Бірақ, сот тарихында конвенциондық ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың
нормаларын пайдаланған прецедент жоқ. Ал ... ... ... ... да осы ... қылмыстық құқық нормалары өзгертілген ұлттық
заңнамаға сүйенетін болады. 1946 жылы 11 ... 96 (1) БҰҰ ... ... геноцид «халықаралық құқық нормаларын бұзатын қылмыс»
ретінде айқындалған. 1948 жылы ... ... ... алу және бұл ... ... ... 1 Конвенцияның преамбуласында да ... ... ... ... ... ... қылмыс» деген ... бұл ... ... ... пен ... сипаттағы
қылмыстық істерді де қамтыды. Бұл термин 1987 жылы ... ... де ... ... Бұл ... ... ... құқықтың
кодификациясының ерекшеліктері», «Бейбітшілік пен халықаралық қауіпсіздікті
сақтауда қылмыстық құқықтың рөлінің ... ... ... ... ... ... еді. Қабылданған шешімдерде белгілі халықаралық ... мен ... ... ... қол сұғатын қылмыстардың
қылмыстық сипаты мен жауапқа тартылатындығын реттеудегі ... ... орны ... ... ... халықаралық трибунал
жарғысының (9 бап) және Руанда жөніндегі халықаралық қылмыстық трибуналдың
жарғысында (8 бап) әскери қимылдар ... ... ... ... ... ... гуманитарлық құқыққа қарсы қылмыстар деп танылған.
Демек, халықаралық қылмыстық құқықтың тұрақтануы және дамуы үнемі ... ... ... ... ... бұл салада құқықтық
негізде жетіліп келеді. ... ... ... қол сұғатын қылмыс
пен оның жазалылығын халықаралық - құқықтық ... ... де ... ... ... ... да өсіп келеді. Осы себептен де біз
халықаралық сипаттағы ... ... де, ... ... ... құқыққа қарсы қылмыс ретінде айта аламыз.
Халықаралық қылмыстық құқықтың ерекшеліктері. Халықаралық ... ... бола тұра және оның ... ... ... иелене тұра
халықаралық қылмыстық құқық өзіндік ерекшеліктерге ие. Бұл ерекшеліктер
оның құқықтық реттеу пәніне, ... ... ... ... ... ... ... құқық пен ұлттық заңнаманың салаларымен
байланысына негізделген. Осындай ... ... ... құқықтың комплекстілігін жатқызуға болады. Бұл жерде ... ... ... ... ... аса ... қылмыстық
бұйрық секілді қылмыстық құқықтың жалпыланылған институттары ие болған.
Егер де осы ... ... ... ... ... ... ... сипаты «шетелдік элемент» деп
аталатын жақ жөнінде қылмыстарды сот ... шешу және ашу ... ... ... ... мен ... ... материалдық нормаларын бір салаға біріктіруінен
көрінеді. Бұл ... ... ... ... ... берілетін.
Осылайша, В. Э. Грабар ойы бойынша, «халықаралық қылмыстық құқық ХХ ғасырға
дейін негізінен іс-жүргізу ... Бұл ... ... екі ... қылмыстық заңның ауқымдық әсері мен әсіресе қылмыскерлерді ... ... ... ... іске ... ... мемлекеттердің
өзара әсері».
Біздің заңдық әдебиеттерімізде ... ... ... және ... ... құқығы деп аталатын екі
бөлімге бөлетін көзқарасты да кездестіруге болады. Бірақ ... ... бөлу ... ... Бұл жөнінде анығырақ төменде айтылады.
Халықаралық қылмыстық құқықтың ішіне ... ... ... ... Ұлттар Ұйымы нормашығарғыштығы әсер еткен. Күніне
әлемнің бар мемлекеттерінде азаматтарды ... ... ... ... қамалып жатады. Жиі-жиі бұл азаматтарды ұзақ ... ... ... сот ... ... жылдар өтіп кетеді. Қамаудағылардың тұрған
жағдайы өте нашар болатыны да ... ... ... ... және көпшілігі қиындықтар мен күйзелісті ... ... ... ... ... ... ... айырылу арқылы өтеп жатыр.
Халықаралық қылмыстық ... ... ... ... және ... өтеу ... ... реттейтін нормалары БҰҰ
Жарлығы ... адам ... ... ... және ... жөніндегі Халықаралық пактте, қамаудағылармен ... ... ... ... ... ережелерінде (кәмелетке
толмағандарды сотқа тарту) және де ... ... ... ... ... ... ... қамауда ұстаудың қажетті шарттарына;
б) қинау, жаман қарау, жоғалып кету, зорлық-зомбылықтан қаза табуларға жол
бермеуіне;
в) сот, қоғаушы, медицина ... орны ... ... ала ... ... алтернатива жүргізуде;
д) кәмелетке толмағандардың ... ... ... ... стандарттар кешенін ұсынады.
Бұдан өзге, халықаралық стандарттар төмендегідей қамауға алынған
азаматтардың құқығының іс-жүргізу ережелерін айқындайды: ... ... ... жол ... ... олардың ұсталғандығы
жөнінде хабардар ету, бостандығынан айыруды басқа жазалармен алмастыру,
сыртқы әлеммен ... және ... ... әділетті сот
шешіміне, шығарылған үкімді қайта қарастыру құқықтарының дәл орындалуы.
Қамауда ... ... де ... ... ... ... медициналық
қызмет, тәртіп және т. с. с.
Халықаралық қылмыстық құқық криминологиямен тікелей ... ... ... ... алу мен ... ... саласындағы іс-шараларды
жүзеге асыру жөніндегі мемлекеттердің міндеттерінің кешенін ... ... ... ала ескерту негізі де маңызды міндеті болып табылады. Осы ретте
Біріккен Ұлттар Ұйымы ... мен ... әр ... ... алдын
ала ескерту» сияқты сөздерден басталады. Ең соңында, халықаралық ... ... ... ... ... ... халықаралық
гуманитарлық құқықта ол – адам құқықтарын жаппай және ... ... ... ... ... ... ... болса, халықаралық теңіз
құқығында – қарақшылыққа, су асты кабельдерін бұзуда, теңізде көмек ... ал ... әуе ... - әуе ... ... ... және консулдық құқықта – ... ... ... ... ... соның ішінде дипломатиялық агенттерге,
халықаралық экономикалық құқықта – жалған ақша жасау ... ... ... қағаздарға байланысты), қылмыстық ақшаны жымқыру. Бұл салаларға ортақ
жауапкершілік ... ... ... ... ... ... ... жарғысы мен үкімінде құрылған халықаралық
құқықтың бұл саласының ерекше ... ... ... 1946 ... Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас ... ... ... өз ... жалпытанылған деп бекітті. Тағы да 1947 ... ... ... Бас ... халықаралық құқық комиссиясына
халықаралық қылмыстық құқықтың негізгі принциптерін құрамдауды ... жылы ХҚОК ... ... ... Бас ... «Нюрнберг трибуналының
статусында қабылданған және осы ... ... ... ... ... ... ... ішінде келесілерді атап өтуге болады:
- 1974 ж. күш ... тиым және ... ... – лоқы ... ... айқындайтын агрессивті соғысқа тиым;
- Халықаралық құқықпен қылмыс деп танылған әр іске ... ... Егер ... ... пен ... ... деп ... қылмыстар
қатарына жатқызылатын іс жасағаны үшін жаза тағайындамаса, бұл сол
тұлғаның жауапкершілікпен босағандығын ... ... ... жасаған тұлғаның ... оны ... ... Бұл ... керісінше, елбасы не жоғарғы
қызметтегі чиновник халықаралық қылмыстың құқықпен тиым ... ... ... жаза түрі мейлінше ауыр болады,
- Халықаралық қылмыс немесе ... ... ... ... ... өзінің ісінің сотта әділетті қарауына құқығы бар;
- 1968 ж. Конвенцияға сай адамзатқа қарсы ... ... ... ... ... ... 1966 ж. азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық пактінің 10,
14, 15 баптарында бекітілген және 1948 жылы адам ... ... ... 7 – 11 баптарында айқындалған халықаралық
қылмыстық істер бойынша әділ қазылықтың ... ... ... ... презумпциясын, соғысты насихаттауға тиым
салу және көрсетімді күшпен алу мен өз кінәсін күшпен мойындатуға ... ... ... Осы жерде әділ төреліктің тек соттың жүргізе
алатындығы жөніндегі принциптер, тергеу ісінің ... ... мен сот ... ... қорғану құқығы, соттағы тегін тілмәшқа
құқық, сот үкімін қайта қаратуға, бас ... ... ...... пен ... адами қасиеттерінің қадірленуіне құқығы
бекітілген.
Пактінің 15-бабында көрсетілген ерекше принципті жеке көрсету керек. ... ... ... ... және ... ... сәйкес қылмыстық іс болып танылған әр істің қылмыстылығы мен
жауаптылығы мойындалған. Бұл ... 1977 жылы ... ... мен 1977 жылы ... зардап шеккендер жөніндегі Женева
конвенцияларында одан әрі дамытылды. Олар ... ... ... байланысты.
Басқыншылық соғысты жоспарлау болып ... ... ... оны ... үшін ... ... дайындауы табылады. ... ... ... ... ... ... ... әскери қимыл жүргізу тактикасы мен ... ... ... ... жүргізу мерзімі белгіленеді. Мысалы,
1940 ж Германияның әскери басшылығының КССР ... ... ... «
Барбаросса» жоспары бәрімізге аян.
Басқыншылық соғысты әзірлеу соғысты тұтандыру немесе ... ... ... ... әрекеттер. Осы сатыда соғысты
бастау және тұтандыруға ... ... ... ... материалдық техникалық және басқа да сипаттағы ... ... Олар ең ... ... ... ... яғни ... техника өндірісін арттыру, азық түлік пен ... ... ... ... ақ ... ... санын көбейту, барлау
қызметінің жұмысын арттыру, әскери даярлық жаттығулар ... ... ... ... ... ... ... Оған нақты
тарихи мысал, осы қылмыстық ... ... ... ... ... фашистік басқарушылық иелері кең ауқымда жүзеге асыру мен
даярлық жұмысын жүргізді. ... ... ... ... ... жанғыш заттар мен азық түлік қорын ... ... ... ... ... ... байланысты соғыс қимылдарын
жүргізу мен әскери маневрлер мен ... ... ... ... ... күштерін дислокациялау үшін, яғни қару ... ... ... өндіріс орталықтары мен стратегиялық ... ... ... үшін ... ... қызметінің белсенділігі
ұлғайтылды. Демек басқа да басқыншылық соғысты ... үшін ... ... ... ... іске ... трибуналық үкімі агрессияны жоспарлау мен әзірлеуі туралы
ерекше бөлімдерінде атап ... ... ... ... ... ... басты әскери қылмыскерлерінің кінәлі екендігі туралы
айтылған.
Әскери қылмыстарға немесе адамзатқа қарсы қылмыстарға ... ... ... қолданылады:
А) қылмыстық қудалану және оларды сотқа тарту халықаралық құқық ... ... ... протоколда қарастырылған нормаларға сәйкес қылмысының сипатына
және ауырлығына қарамастан кінәлілер адамгершілік ...... ... ... 1975 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы арнайы шешімімен
әскери қылмыстар мен ... ... ... ... анықтау,
қамауға алу, ұстап беру және жазаға тартуға ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымының Халықаралық қылмыстық құқықтың дамуындағы
ролі.
Қылмыспен күресу саласындағы мемлекеттер мен халықаралық ... ... ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы
табылады. Оның бұл саладағы еңбегі мемлекет ішінде де, халықаралық дәрежеде
де жүзеге ... ... ... ... ... мен ... орнату
арқылы қол жеткізіледі.
Халықаралық келісімдердің нұсқасын даярлау Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас
Ассамблеясының, Біріккен Ұлттар Ұйымы хатшылығының, Біріккен Ұлттар ... және ... да ... ... ... кіреді. Бұл ретте
Біріккен Ұлттар Ұйымы бастамасымен өтетін Конгресстер мен Конференциялардың
орны айрықша. Мысалға алатын болсақ, Біріккен ... ... ... ... ... алу және қылмыстық әділқазылық жөнінде Секторы 1994
жылы Неопольде министірлер ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырды. Оған жүз қырық ... ... ... ... қылмыстық синдикаттардың
қарқынды өсіп келе ... ... ... ... ... ал ... ... халықаралық сипат алып жатқандығын байқауға болады.
Мамандардың ... ... олар ... 780 ... ... пайда көреді,
дамыған мемлекеттер мен бүтін бір аймақтардың экономикасын ... ... ... кейде үкіметпен бақталас болады.
Неополь Конференциясы саяси декларация мен іс қимылдың ғаламдық ... ... ... ... ... ... ... халықаралық
конвенциялар нұсқасын жасап, қабылдауға ұсыныс болды. ... ... ... үшін ... ... ... ұйымдардың негізге ақша ... ... ... беру жөнінде екі жақты келісімдер жасауға және көпжақты келісімдерге
қосылуға, ... мен ... ... кеңес беріледі.
Қылмыспен күрес жөніндегі мемлекеттердің іс қимылдарын ұйымдастыратын
негізгі ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымындағы ЭКОСОС ... ... ... ... ... Қылмытық істердің алдын алу және ... ... ... қызмет етеді. Бұл Комиссия бес жыл сайын
қылмыстың алдын алу мен ... ... ... ... жөнінде Біріккен
Ұлттар Ұйымының Конгресстерін ұйымдастырып, өткізеді. 1955 жылдан бері ... ... ... ... оған КСРО да ... ... ... жоғары болғандықтан, бұл Конгресс халықаралық қылмыстық құқықтың
жетілдірілуі мен бір ... ... ... ... ... және оның ... алудағы тәжірибелермен алмасуға үлкен ... Оның ... ... , ... ... ... саласындағы эксперттер, полиция қызметкерлері, адам құқықтары және
зардап ... күту ... ... ат ... Жылы ... 1 Конгресс 1957 жылы ЭКОСОСтың шешімімен ... жылы ... және ... ... жөніндегі Пактінің 9, 10
баптарында мойындалған. ... ... ... ... ... Осы ... Қамаудағылармен қарым қатынастардың
минималды ережелерін тиімді орындаудың Процедураларымен толықтырылды.
1960 жылы ... ... 2 ... ... ... қылмыстардың алдын алу мен ... ... ... ... ... ала босату мен жазасын өтеп болғаннан кейінгі көмек
жөнінде шаралар қарастырылды. ... ... кей ... ... ұсыныстар мен қылмыстың динамикасы мен құрылымын тұрақты зерттеу
қажеттілігі жөнінде кеңес берулер қабылданды.
Үшінші Конгресс ... Онда ... тек ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге елдердің
экономикалық және ... ... ... ... ... баяндамашы бекітті. Аса қауіпті қылмыспен күрес және оның алдын
алу жөнінде жалпы шаралар қабылданды.
Төртінші Конгресс Киотода 1970 жылы ... Онда ... ... ... ... қуатталған қылмыстың алдын алу мен құқық
бұзушылармен қарым ... ... ... қабылданды. Декларациядағы
жағдайлар қылмыспен ... үшін ... ... және ұйымдастырушылық
шараларды қабылдауға, оның динамикасындағы ... ... ... ... аса ... қылмыстармен күресті күшейту мақсатында
ғылымға негізделген болжамдар тұрғызуға ... ... ... ... жәбірлеуші немесе қатігез қарым қатынастан
барлық тұлғаларды қорғау жөніндегі Декларация 1975 жылы ... ... ... Бұл жағдай Біріккен ... ... ... 1984 жылы ... ... ... ... болды.
1979 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының шешімімен қабылданған
құқықтық тәртіпті ... ... ... ... ... негіз салды. Бұл Кодекс полиция және ұлттық қауіпсіздік саласының
қызметкерлері үшін ұлттық ережелерге міндетті ... ... тиіс ... Бұл ... ... ... және ... құқық Пактісімен
жәбірлеуге қарсы Конвенциялардың талаптарының орындалуына ... ... ... ... 1980 жылы ... Конгрессте «қылмыс саласындағы
Тенденциялар мен олардың алдын алу ... ... және 1980 ... Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы 35/171 шешімімен қабылданған Каракасс
Декларациясын қабылдады. Бұл ... ... ... ... ісін сотқа өткізу ережелерінің минималды ... де ... ... ... 1985 жылы Миланда, қабылданды: 1985 жылғы
Біріккен Ұлттар Ұйымының ... ... ... күрес саласындағы
халықаралық ынтымақтастықты нығайту жөніндегі іс қимылдардың Милан жоспары;
Даму мен жаңа халықаралық экономикалық ... ... ... алдын
алу мен қылмыстық әділқазылық саласын басқару ережелері. Оны ... ... Бас ... ... 40/32 ... ұлттық, аймақтық
және халықаралық дәрежеде орындау үшін кеңес ... ... ... (сот ... ... ... шет ... алмасу жөніндегі келісімдер және Токио ережелері.
1990 жылы Гаванада өткен Сегізінші Конгресс халықаралық қылмыстық
құқықты ... мен ... ... 50ден ... ... ... ішінде: қылмыскерлерді ұстап беру және ... ... ... типтік келісімдер, ұйымдасқан қылмыспен күре және оның алдын алу
жөніндегі басқаша ережелер; халықаралық ланкестікпен ... ... сот ісін ... ... жөніндегі типтік келісім; шартты
түрде сотталған немесе шартты түрде босатылған құқық ... ... беру ... ... ... сот ... ісін ... тұлғаларға
қатысты Басқарма Принциптері; құқықтық тәртіпті сақтау үшін күш пен ... ... ... ... жөніндегі негізгі принциптер;
қозғалмалы мүлік ... ... ... ескерткіштеріне қол сұғумен
байланысты қылмыстардың алдын алу жөніндегі типтік ... және ... ... өлім ... алып тастау, мемлекеттік басқарудағы
коррупциямен күрес, компьютермен пайдаланумен байланысты қылмыспен ... де таза ... ... мәселелер кешені аса маңызды орын алды.
Бұл Конгресстің алдында осы тақырыпта бес аймақтық ... ... ... Олар ... ... ... Адис
Абебада, одан былай Венада Конгрессті ұйымдастыру жөнінде 127 ... ... ... жиналыс болып өткен еді.
1995 Жылы Каирде өткен Тоғызыншы Конгресске 140 мемлекет өкілдіктері
қатысқан еді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... басшылықтары қатысты. Аймақтық және халықаралық ұйымдар
атынан Еуропалық Одақ, ТМД, Интерпол, Халықаралық Қызыл ... ... ... емес ұйымдардан: Құтқару армиясы, ... ... ... халықаралық қоғамы, Қылмыстық ... ... ... қорғау халықаралық қоғамы, Қылмыстың
алдын алудың халықаралық орталығы және т.б.. Конгресс жұмысында 190 өзге де
эксперттер ... ... ... ... ... саласындағы мамандар
аймақтық басқосулар Кампалада, Бангкогте, Венада, КостаРикада және ... Бұл ... ... рөлді сессия алдындағы талқыға салынатын сұрақтар
жөніндегі кеңестер берілді.
Конгресспен қаралған сұрақтар ... ... ... ... ... және ... техникалық көмек:
қылмыстың алдын алу және ... ... ... Біріккен Ұлттар
Ұйымы бағдарламаларының орындалуына ат салысу.
3. Ұлттық қылмыстық құқық ... мен ... ... ... арақатынасы және өзара әрекеттестігінің негізгі
мәселелері
3.1 Ұлттық қылмыстық ... пен ... ... ... әр түрлі
құқық жүйесі ретіндегі негізгі айырмашылықтары
Қазақстан Республикасы президенті ... ... ... атты еңбегінде әлемдік тәртіп жүйесі туралы сөз қозғай келе
«қазіргі ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз
ету мәселесі үлкен өзектілікке ие болып отыр. ... ... ... ... ... алдында тұрған қауіп қатерге қарсы тұруға бағытталған
тенденциялармен байланысты. ... Халықаралық терроризм бұған дейін өз күшіне
сенімді болған ... және ... ... ... ... туғызды.
Және әлем бірінші қорқыныштан арыла алмай жаңа пайда ... ... жаңа ... ... мен жаң ... ... ... жауап
қайтара алмауда. ... жаһандық, аймақтық және ұлттық ... ... қана ... қатар, жаңа сипаттағы жаңа масштабтарға таралуда.
Геосаяси қарсылықтың тұрақтылық пен ... ... ... ... хаос ... ... ... түрге ауысып, жаңа қасиеттерге ие бола
бастады».[16]
Ары қарай автор өз еңбегінде халықаралық сипатқа ие адамзатқа аса қауіп
туғызушы ... ... ... болу ... ... ... ... миграциондық ағымдардың ... әлем ... ... ... артуы, жұмыссыздықтың
жоғары деңгейі, төмен кіріс, ... ... ... ... ... Террористік топтарды ұйымдастырудың артуы;
терроризмді ... жеке ... мен ... санының артуы;
террористік іс-әрекеттің глоболизациясы; ... ... ... ... ... адамдармен сауда жасау ойын бизнесі; террористік
ұйымдардың ірі қаржы көздерін басқаруы; ... ... ... ... ... және ... факторлардың ықпалы және
т.б.[17]. Сонымен қатар жаһандану ... ... ... ... ... халықаралық қылмыстың структурасы мен динамикасын
тұрақты түрде өзгертуге, халықаралық сипаттағы терроризм ... ... ... ... қылмыстар және адам ... ... ... ... ... төндіретін қылмыстардың қайта ... ... ... ... терроризм мен экстремизмнің халықаралық ... ... ... ала, ... ... ... ... аймақтық және әлемдік қауіптерді тек бұл құбылыстарға қарсы
халықаралық ... ... ... ... ... қажет.
Халықаралық қылмыстық құқық дегеніміз қазірге әлемдік қауымдастықта
әлеуметтік жағынан күрделі болып табылатын халықаралық ... ... ... ... реттейтін халықаралық-құқықтық
нормалар мен қағидалардың жиынтығы. Халықаралық қылмыстық құқық мемлекеттер
арасындағы халықаралық-құқықтық қатынастардың ... орын алып ... ... ... және ... ... қауымдастықтың
обьективті дамуына байланысты салыстырмалы түрде ... ... ... ... жаңа саласы болып табылады. «Халықаралық қылмыстық
құқық- халықаралық келісімдерде ... ... ... күресте
мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты реттейтін қағидалар мен нормалардың
жиынтығы ... ... ... қылмыстық құқыты мемлекеттің ұлттық қылмыстық
құқығымен тығыз байланысты халықаралық келісімдерде көрсетілген ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықтың
нормалары мен қағидаларынан тұратын халықаралық құқықтың бір саласы ретінде
қарастыруға болады.
Құқық саласының ғылыми дәйектемеге сүйенген анықтамасын осы ... ... ... ... ... беру мүмкін. Біріншіден, бұл
халықаралық келісімдерде көрсетілген ... ... ... ... салаларындағы мемлекеттер арасындағы ынтымақтастық. Екіншіден, бұл
ынтымақтастықтың әлемдік құқықтық тәртіпке қауіпті қылмыстар; сот ... ... ... ... ... ... көмектесу және
қылмыскерлерді беру саласында ... ... ... ... ... ... және т.б. сияқты үнемі қойылатын сұрақтар.
Сонымен ... ... ... пәніне минимальді түрде орнатылған
стандарттарды, қылмыстық соттың ережелері, құқық бұзушыларна деген қарым-
қатынас және ... ... ... ... ... Осы ... ... берген анықтама қолайлырақ және дұрысырақ болып табылады.
Оның пікірінше халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жасағаны үшін тартылған жаза мен ескерту беруде
мемлекеттер ... ... ... қағидалар мен құқықтық
нормалардың жиынтығы. [19]
Халықаралық қылмыстық құқықтың қайнар көздері болып жалпы халықаралық
құқықтың ... ...... дәстүр мен халықаралық келісім
табылады. Қайнар көздер арасында ең ... ... БҰҰ ... ... ... ... салаларға қарағанда халықаралық
қылмыстық құқықтың ерекшелігі, онда әлі күнге дейін ... ... ... да бұл ... ... ... ... түрлі
нормалардан арасынан табуға болады. Қарастырылып отырған ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың көп
нормаларына кері күш ... ... кері күш ... ... және жаза ... факт ... жүзеге асуы Нюрнберг және Токио
халықаралық әскери трибуналдарының құқықтық нормаларын алуға болады. Бұл
жағдай бірінші кезекте ... ... ... кері ... ... салу
туралы қылмыстық құқықтың атақты қағидасына қайшы ... ... ... ... ... ... 1907 жылы соғыстар
дәстүрі мен заңдары туралы ... ... ... дәстүрлер
нормаларында, халықаралық құқық қағидаларында тыйым салынғанына қарамастан
жүзеге асқанын атап көрсетуге болады. Азаматтық және саяси ... ... ... 15 ... ... « ... жалы ... сәйкес
халықаралық қауымдастық алдында мойындалған ешбір заңдылықсыз ... ... ... ... ... [20]. Трибуналдарда қарастырылған жарғылар
нормалары халықаралық ... ... ... ... ... бір ... құрамын қарастырады. Осылайша ... ... ... ... пен ұлттық қылмыстық құқықтың айырмашылығы
халықаралық қылмыстық құқық нормаларының кері күші бұл ... ... бір ... ... қылмыстық құқық халықаралық құқықтың кешенді саласы болып
табылады. Бұл саланы реттеудің ... ... онда ... ... ... халықаралық сипаттағы қылмыстардың кіруі ... ... тобы да ... ... формалары мен түрлерін керек ететін
әртүрлі обьектілерге қарсы ... ... ... ... етеді. Бұл жағдай халықаралық ... ие ... ... ... ... ... ... құқықтың материалды
нормаларын, қылмыстық-атқарушылық құқықты біріктіре отырып, халықаралық
қылмыстық құқықтың кешенділігін ... ... ... БҰҰ адам
құқықтарын қорғау саласындағы құқықтық нормалық жұмысы халықаралық
қылмыстық ... ... ... ... ... етеді.
Мысалы, қылмыстық жазаларды өтеу тәртіптері, мерзімі, ... ... ... ... ... БҰҰ ... Адам құқығы жайлы
жалпы декларацияда, Азаматтық және саяси ... ... ... ... ... ... ... минимальді
стандарты, Біріккен Ұлттар Ұйымының әділ сот және басқа құжаттарында
қарастырылған ... ... ... қарастырылған [21].
Аталған халықаралық-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... етеді. Олар: бақылау астында болудың
қажетті шарттары, ұрып-соғудың ... ... емес ... ... ... ... кетуін немесе өлуіне жол бермеу; сот, адвокаи, және
медициналық ... ... ... ... ... ... т.б. Мұнын барлығы тек халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... ... қана ... олардың өзара
әсерлесуіне мүмкіндік береді.
Ендігі кезекте, халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... критериі ретінде екі құқықтық жүйенің субьектілерінің
екі саласын қарастырайық. Ұлттық қылмыстық құқықтан ... ... бір ... онда субъектілер тек жеке тұлғалар ғана емес,
сонымен ... ... мен заңи ... да. Осы ... мемлекетке
жауапкершілік тек халықаралық қылмыс жасалғанда тартылады. Халықаралық
қылмыстық құқықтың ... ... ішкі ... ... құқықтағы
сияқты белгілі бір жасқа толған және ... ... ... ... физикалық тұлға болып табыладжы. Халықаралық құқықтың нормаларына
сәйкес ... ... ... ... пен ... ... субъектілері сияқты мемлекеттер де тиісті.
Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық құқықтың арақатынасының ... ... ... заңи ... ... Халықаралық қылмыстық құқық
нормалары бейбіт кезде де, соғыс кезінде де ... ... ... ... ... ... ... көбінесе соғыс жағдайында орын алып, адам
құқықтары мен ... анық ... ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың жеке саласы ретінде ... және ... ... ... ... ... сипаттағы қылмыстар
жазасын, зерттеуін және қарсы шараны қолданатын материалды, ... ... ... мен ... ... алады. Ал
қосымша халықаралық қылмыстық құқықтың қайнар көзі ... ... да ... ... ... ... ... сипаттағы
халықаралық құқық саласынындағы халықаралық қылмыстық құқықтың кешенді
сипатын анықтауға ... ... ... ... ... қатар, аталған саланың негізгі қағидаларының ... ... ... қарсы қылмыстар мен әскери қылмыстардың
ерте кездегі мерзімін қолданбау, халықаралық ... ... және ... ... ... ... ... қайнар
көздерінің болуы, халықаралық трибуналардың жазалары ретінде жанама ... ... ... қауымдастық алыдында ... ... ... ... кері ... мемлекет, заңи және
физикалық тұлға түріндегі қылмыстардың ... ... ... және т.б.
3.2 Халықаралық қылмыстың құрамын анықтау бойынша Қазақстан Республикасының
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... Республикасының ұлттық қылмыстық заңнамасы бейбітшілікке және
адамзаттың қауіпсіздігіне қарсы қылмыстардың құрамын қарастырады. Олардың
ішінде Қазақстан Республикасы ... ... 156 бабы ... ... ... ... бастау және агресиялық соғысты жүргізуге
оннан астам жиырма бес жылға дейінгі бас бостандығынан айыру ... ... және ... бас ... ... сияқты жазалармен қылмыстық
жауапкершілікке тартылады. Бұл ... ... ... құқық жағынан
заңсыз бір мемлекеттің екінші ... ... күш ... ... ... басып алу, тәуелсіздігін ликвидациялау, саяси және ... ... ... қарулық басқыншылық. Бұл ең қауіпті
халықаралық қылмыс. «Халықаралық қылмыс» термині ... ақ ... ... үшін шыққан болатын. Ең бірінші агресияға тиым салатын
және оны заңсыз деп ... ... акт 1928 жылы ... ... болатын.
Ол бойынша «соғысты ұлттық саясат құралы ретінде пайдаланудан бас тартуды
халықаралық құқықтық міндет деп ... ... ... ... ... ... ... өзінде ақ адамзатқа қарсы ауыр қылмыс
ретінде мойындалған болатын, ал Нюрнберг трибуналының жарғысы бұл жағдайды
тура ... ... ... ... ... ... ... өзі
Біріккен Ұлттар Ұйымы арнайы шешіммен 1974 жылы 14 ... ... Онда ... ... ... егемендігіне, шекаралық
біртұтастығына, саяси тәуелсіздігіне немесе Біріккен Ұлттар Ұйымы ... ... ... ... бір ... қарулы күш қолдануы.
Осыған ұқсас жағдай бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы ... ... ... ( ... ... ... шабул) халықаралық құқық бойынша
баға беретін болсақ, яғни мемлекеттің басқа бір ... ... ... ... ... жасай отырып сол мемлекеттің саяси не қоғамдық құрылысын
өзгертуі, тәуелсіздігінен ... ... ... алуы ... ең ... ... қылмыс болып табылады. Халықаралық
қылмыс деген терминнің өзі алғашқыда агрессиялық ... тиым ... яғни оны ... деп ... әрі ... ... ... деп
қарастырған, соғыстан бас тарту халықаралық құқықтық міндеттеме деп
мемлекеттерге жүктеген жан ... ... 1928 ж ... ... болды.
Агрессияның адамзатқа қарсы ауыр ... ... ... соғысқа дейін мойындалғаны болған, ал Нюрнберг трибуналының
Жарғысы бұл ... ... ... ... айналдырды.
1939 ж 1 қыркүйегінде Германияның Польшаға ... ... ... ... ... ... мен оның дәстүріне, адамзатқа
қарсы агрессорлардың ... ... ... , екінші дүниежүзілік соғысқа
айналған, қылмыстық соғыс екендігі ... ... ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас
Ассамблеясының 1974 ж 14 ... ... ... ... ... ... ... түсініктемесі
мынадай « бір мемлекет ... ... ... ... қол ... , не ... тәуелсіздігіне қарсы немесе
Біріккен Ұлттар ... ... ... ... басқа да түрдегі
қарулы күш қолдануы» Бейбітшілік пен ... ... ... ... ... ( ... 2 бөлігі) ... ... ... ... ... бағалы игілігі. Бейбітшіліктің сақталуына
барлық халықтар ... ... да, бір ... ... жер ... орнауы, біздің тарихымызда болған емес. ... ... ... ... 8 ... былай делінген « Қазақстан
Республикасы ... ... ... мен ... ... арасында ынтымақтастық пен тату ... ... ... ... теңдігі мен бір бірінің ішкі ... ... ... ... ... шешу ... жүргізеді,
қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады.
Бұл ... ... ... ... ол халықтар ... ... ... ... ... ... құрбандыққа соқтыру,
елеулі материалдық шығынға, бейбіт адам ... ... ... ... сәулет және мәдениет құндылықтарының
күйреуіне немесе құрып кетуіне әкеп ... ... ... ... ... ... бейбіт өмірін қорғайтын қарым қатынастар ... ... ... үш ... ... әрекет құрайды:
1) басқыншылық соғысты жоспарлау;
2) әзірлеу;
3) тұтандыру
Басқыншылық соғысты жоспарлау ... ... ... ... оны жүргізу үшін жоспарды өңдеуі, дайындауы ... ... ... ... ... ... дайындық шаралары
жоспарланады, әскери ... ... ... мен ... ... уақыты соғысты жүргізу мерзімі белгіленеді. Мысалы,
1940 ж Германияның ... ... КССР ... ... ... ... ... бәрімізге аян.
Басқыншылық соғысты әзірлеу ... ... ... ... ... ... арналған әрекеттер. Осы ... ... және ... ... ... бағытталған әскери
ұйымдастырушылық, материалдық техникалық және басқа да ... ... ... Олар ең ... экономиканың әскери қажеттіліктеріне
бағытталуы, яғни әскери техника өндірісін ... азық ... пен ... ... ... ... ақ ... жасақтар санын көбейту, барлау
қызметінің жұмысын арттыру, ... ... ... ... ... ... тұтандыруға жағымды жағдайлар жасау. Оған нақты
тарихи мысал, осы ... ... ... ... жоспарын
өңдеу барысында фашистік басқарушылық иелері кең ауқымда жүзеге асыру мен
даярлық жұмысын жүргізді. Әскери ... ... ... ... ... ... мен азық ... қорын көбейту орындары
құрылды, ... ... ... жағдайына байланысты соғыс қимылдарын
жүргізу мен әскери маневрлер мен ... ... ... ... ... күштерін дислокациялау үшін, яғни қару ... ... ... ... орталықтары мен стратегиялық обьектілері
туралы ... ... үшін ... ... ... белсенділігі
ұлғайтылды. Демек басқа да ... ... ... ... ... ... түрде іске асырылды.
Нюрнбергтрибуналық үкімі агрессияны жоспарлау мен әзірлеуі туралы
ерекше бөлімдерінде атап ... ... ... ... ... немістің басты әскериқылмыскерлерінің кінәлі екндігі туралы
айтылған.
Еліміздің Конституциясының 8 бабында Қазақстан Республикасы халықаралық
құқықтық ... мен ... ... ... ... және
мемлекеттермен көршлік қарым қатынас, олардың теңдігі мен бірбірінің ішкі
істеріне араласпау, халықаралық ... ... ... шешу ... және ... ... ... күш көрсетуден бас тартады деп
бекітілген. ... ... бәрі ... қылмыстық заңнамада
агрессиялық соғысты жоспарлау, дайындау, бастау және ... ... ... жағдайларды қарастыруды талап етті. Бұл қылмыстың
қоғамдық қауіптілігі оның ... мен ... ... ... және ... ... ... көлемді адам шығынын әкелетіндігінде. Бұл
қылмыстың негізгі обьектісі болып бейбітшілікті ... мен ... ... қатынастар болып табылады. Агрессиялық соғыстың ... ол іс ... ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы бұндай бастаманы агрессия актісі деп
атайды. Ол оған мыналарды жатқызады:
• Бір ... ... ел ... ... күш ... ... кіру
немесе оккупация, немесе аннексия;
• Бір елдің қарулы күштерінің екінші елдің аумағы бомбалау ие бір
елдің ... бір қару ... ... ... ... ... Бір ... қарулы күштерінің екінші елдің құрлықтық, теңіздік
немесе әуе күштеріне және флотына күш көрсетуі;
• Басқа ... бір ... ... күштерінің келісім бойынша сол елде
келісім шарттары бұзылғанның өзінде қалуы немесе бұл ... ... ... де бұл елден шықпауы;
• өзінің аумағын басқа мемлекетке пайдалануға ... ... бұл ... басқа мемлекетке қарсы агрессия актісі
ретінде пайдалануына рұқсат еткен мемлекеттің іс қимлдары;
• мемлекеттің тікелей өзінің ... ... ... ... ... топтарды, тұрақты күштерді, ауыр зардап
әкелетін қарулы күштерді ... ... ... ... ... ... айтылған актлерге пара пар
келтіріледі;
• Тағы басқа ... ... ... ... Кодексті
квалификациялауымен және Жарғысының жағдайларына сәйкес келетін
агрессия актілері деп ... өзге де іс ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымы ҚК
құзырында. Бұл тұлғаларды агрессия үшін сотқа тарту тек Біріккен
Ұлттар Ұйымы ҚК ... ... ... ... деп ... ғана ... ... біледі. Бұл жердегі ҚК бұндай акті
туралы кезкелген шешімі ұлттық соттарға міндетті күші ... ... ... келісімдерімен тиым салынған
химиялық, биологиялық және де басқа қаруларды өндіру, алу немесе сату үшін
қылмыстық жауапкершілік ... ... ... қарастырылған. Бұндай
қылмыс құрамы біздің ұлттық қылмыстық заңнамамызда ... ... атап ... Бұл ... қоғамдық қауіптілігі мынада: қарулы қақтығыстар
кезінде осындай ... бар ... өз ... ... шешілуі үшін
пайдалануына мүмкіндік ... Ал бұл өз ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін обьектілердің жойылуына,
жануарлар мен өсімдіктер әлемінің зардап шегуі ... ... және де ... мен сыртқы ортаға залалды нәтижелерге әкелуі мүмкін.
1968 жылы ядролық қаруды таратпау туралы келісім бойынша ... ... ... оны ... мен ... ... өзге ... мемлекеттерге беруге тиым салып, осы арқылы ядролық емес мемлекеттерге
кепіл болып ... ... ... ... ... ... таратпау саясатын ұстанады.
Жоғарыда айтылған Халықаралық құқықтық Конвенциялар Қазақстан
Республикасының Қылмыстық ... 158 ... ... ... ... мен әскери тұтқындарға қатысты қарым қатынас,
азаматтық тұрғындардың депортациясы, оккупацияланған территориядағы ұлттық
мүлікті төлеу, ... ... ... ... ... ... қарулы қақтығыстарды пайдалану. Осының ... ... тиым ... ... мен ... пайдалану және халықаралық
қылмыс болып табылады. Бұл іс қимылдар ұлттық қылмыстық заңнамаға сәйкес
он екі жылға ... бас ... ... ... ... ... Республикасы Халықаралық келісімдерімен тиым салынған қаруын
пайдалану он ... ... ... ... бас ... ... немесе өлім
жазасымен, немесе өмірлік бас бостандығынан айыру ... ... ... ... ... ... бұл құрамның қайнар көзі ретінде
1989 жылы және 1907 жылы Соғыс әдетғұрыптары мен ... ... ... мен ... ... ... трибуналының жарғысы
табылады. Бұған тағы, 1949 жылы ... ... ... ... ... әскери тұтқындармен қарым қатынас жөніндегі Женева конвенциялары және
1970 жылғы ... ... ... ... ... Бас
Ассамблеясының шешімі қосылады. әскери ... ... 1907 ... соғыс заңдары мен әдет ғұрыптары жөніндегі ... ... 1949 ... ... ... ... ... жөніндегі
Үшінші Женева конвенциясымен, соғыстан зардап шеккендерді қорғау ... және ... ... ... қосымша протоколдармен
анықталады.
Адамгершілікке қарсы қылмыс болып, өлтіру, жою, құлға айналдыру,
айдауға ... ... ... ... және ... ... ... қатысты жасалған немесе бұл қылмыстар жасалған жердің ішкі
құқық бұзушылығына жатуына байланыссыз, Трибунал ... ... ... ... ... мақсатымен саяси, нәсілдік және діни ... ... ... ... мен ... ... қылмыстар
қатары 1949 жылы соғыстан зардап шеккендерді қорғау жөніндегі Женева
конвенцияларымен, маңызды құқықбұзушылық деп ... 1977 ... ... ... ... ... қарым қатынас жөніндегі
конвенцияның жүз отызыншы бабына сәйкес маңызды құқықбұзушылықтар қатарына
жаудың қарулы күштерінде қызмет етуге ... ... ... ... ... ... ... айыру жатады. Жоғарыда айтылған Женева
конвенцияларына бір ... ... ... ... бабында бұл қатарға
өлім немесе зілді дене ... ... ... ... ... жатады:
a) Азаматтық тұрғындар мен жеке тұлғаларды қастандық обьектісіне
айналдыру;
b) Жеке тұлғалар мен азаматық обьектілерге бұл ... ... ... ... жарақаттануларға, азаматтық обьектілерге зардап
әкелетінін біле тұрып қастандық жасау;
c) Жеке тұлғалардың шамадан тыс шығынына әкелетіндігі және ... ... ... бола тұра, аса қауіпті қондырғыларға
қастандық;
d) Қорғалмайтын және демилитаризацияланған аймақтарды қастандық
обьектісіне ... ... ... ат ... біле тұра жеке тұлғаға
қастандық жасау;
f) Конвенциялар мен нақты протоколмен танылған ... ... ... ай ... ... ... және күн ... қорғау
белгілерінің діни салада ... ... ... ... соғыс кезіндегі әскери тұтқындарға нашар қарау, Қызыл
крест белгісін заңсыз тағу сияқты қылмыстар қаралмаған. ... ... ... ... құқықтың сұранысына
сәйкес келмейді. Мысалы, 350 бап ... ... деп ... ... ... ... жою, ... улау немесе су
ресурстарын, және де басқа экологиялық катастрофаға әкелетін ... ... ... ... ... бұл ... бірқатар обьективті және субьективті жақтары қалып
қойған, бұл өз кезегінде бұл қылмыстың квалификациясын анықтауды
қиындық ... ... ... ... және жаппай адам
құқықтарын бұзу сияқты қылмыстар мүлде ескерілмеген.
1968 жылы ... ... мен ... ... қылмыстарға
мерзімнің өтуін қолданбау жөніндегі конвенциямен адамгершілікке қарсы
қылмыстар ... бір ... ... тобына жатқызылды. Олардың
қатарына қарулы күшпен қуып шығу, адамға тән емес іс қимылдар жасау ... ... ... алу мен оған таза ... ... 1973 жылғы
конвенция рассалық сегрегация мен рассалық дискриминацияны апартеидпен
ұқсас ... ... ... ... ... ... аса ауыр ... қылмыс
қарастырылған. Ол бойынша геноцид, ол ұлттық, этникалық, рассалық және діни
топты осы ... ... жою, ... ... зиян ... бала
туылуын күштеп қарсы тұру, күшпен жер аудару сияқты әдістермен жою ... жылы ... ... алу және оған ... атты Нюрнберг және Токио
әскери трибуналының ... ... ... ... Әскери
трибунал бойынша, геноцид белгілі бір топты жою үшін ... ... ... ... тағы ... жүйесі, өмір сүруді қиындату,
қудаланған топтардың мәдениетінің өсуі жатады.
1948 жылы Біріккен Ұлттар ... Бас ... бұл ... Бұл ... екінші бабында бұл ... егер ... ... бір этникалық, ұлттық, рассалық, діни ... ... ... ... деп белгіленеді делінген.
a. Бұл топтың мүшелерін өлтіру;
b. Бұл топтың мүшелеріне жарақат түсіру;
c. Бұл топтың ... ... ... ... ... жағдайларды
әдейі ұйымдастыру;
d. Бір топтан басқа топқа баланы күшпен ауыстыру;
e. Балатуушылығының ... алу ... ... ... экоцидке толығырақ ... ... ... заңнамасымен бұл қылыс үшін он жылдан он ... ... бас ... ... жазасы қолданылады. Бұл қылмыс жаңа
қылмыс. Ол Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... оны көптеген заңгерлер зерттеген.
Бұл жерде экологияға әсер тек жаппай сипатта болу ... ... ... ... қылмыс ретінде цивилизацияға және қоршаған
ортаға ... ... ... ... әскери экоцидті бөле қарау керек.
әскери экоцид ... жеңу үшін ... ... ... ... ... Геофизикалық соғыс: жер сілкінісін, ... ... ... ... тоңды қолмен іске келтіру;
b. Метеорологиялық соғыс: техникалық көмек арқылы цунами, ураган,
боран, бұршақ, тасқын, қар және ... ... ... келтіру;
c. Ядролы, сәулелік, бактериалогиялық, радиациялық, токсикологиялық,
жанғыш, инфрадыбыстық, радиотолқындық жаппай жою қаруын пайдалану
және т.с.с..
Қоршаған ортаға әсер ететін ... ... тиым ... келісімдермен қарастырылған. Мысалы, 1977 жылы 18 мамырда
Женевада ... ... ... әсер ... ... ... және ... да
қауіпті жағдайларда пайдаланбау» жөніндегі Конвенция қабылданған еді.
Экологиялық қаупсіздік жөніндегі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... болған соң, халықаралық қауіпсіздіктің ... бір ... ... тағы бір аса ... ... ... Оның ... оқыту, финанстық қолдану және де басқалай ... ... ... ... Ұйымының көптеген шешімдерінде аталған қылмыс қылмыстық
іс ретінде және жазалы ретінде квалификацияланған. Бірінші орында, бірден
ұстау және ... ... ... және ... ... ... ... Ұйымы емес және жалданушылар) үшін қажетті қимылдарды
атқару жөніндегі 1961 жылы 24 қарашадағы ... айту ... 1967 ... 1970 жылы өз ... ... ... немесе оларға өмір
сүруге көмектескен мемлекеттерді сотқа тарту туралы шешімдер қабылданған.
1968 жылы ... ... ... ... ... Бас ... жөндеттерді пайдалану қылмытық іс болып саналады, ал жалдамалы
жендеттердің өздері ... тыс ... ... табылады. Одан ары
мемлекет өзінің заңнамасында жалдамалы жендеттерді ... ... ... және азаматтардың жалдамалы жендет болып қызмет ... ... заң ... ... ... ... Халықаралық құқықтық
принциптері атты декларациясында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы
мемлекеттерге ... ... ... ... ұстап тұрудан, басқа елдерге
басып кіру үшін ... бас ... ... ... Жолдамалы
жендеттерді халықаралық қылмыскерлер ретінде жазалау «колониалды және
шетелдік ... және ... ... қарсы күресуші
комбатанттардың құқықтық жүйесінің негізгі принциптерінде қарастырылған.
Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы ... ... ... өзге
мемлекетке қарсы қарулы күш қолданатын жендеттерді басқа мемлекетке
жіберуді, ал ... ... ... осыдан шығатын халықаралық және
құқықтық жағдайларды есептеді. Жалдамалы қылмыстық криминалды ... ... ... шешімінде белгіленген.
1977 жылы соғыстан зардап шеккендерді қорғау жөніндегі конвенцияларына
бірінші қосымша протоколды ең бірінші рет жалдамалы жендет ... ... ... ... ... әдейі вербалданған, соғыс жүріп
жатқан жерде соғысқа қатысу үшін, әскери істерінде ... ... ... да, өз ... үшін материалдық салық алу мақсатымен қақтығыстарға
қатысушы тұлға. Ол қақтығысушы елдердің тұрғыны емес, қарулы күштердің жеке
құрамына да ... Бұл ... ... ... бұл ... ... қарсы,
реакциялық, колониалды және расистік жүйелердің қол шоқпары екендігінде.
Бұл жерде М.Н.Арцибасовтың сөздерімен ... ... ... ... ... ... ол жалдамалы жендеттерді жинау
қылмыс құрамы болып саналмайды. Барлық мемлекеттер, ... ... ... ... ... ... сол ... жалдамалы
қылмыстың жолын кесу керек делінген.
Біздің Қылмыстық Кодексімізге бірінші рет жүз алпыс екінші бап қосылды.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... оқыту, материалдық
көмек көрсету, қарулы қақтығыстарды ... және ... ... ... ... ... ... нормалардың ұлттық заңнамаға
көшірілуі бұл қылмыспенкүрестегі ұлттық қылмыстық құқық пен халықаралық
қылмыстық құқықтың арақатынасы болып ... ... ... ... өзге ... немесе
халықаралық ұйымның өкілі мен оның ... ... ... ... көлік құралдары мен мекемелерге қастандық, бұл
тұлғалардың бас ... ... ... егер де бұл ... барлығы
соғыс бастау мақсатымен жасалған болса, онда бұл ... ... ... ... ... ... ... істер
қатарына жатқызылады. Біздің қылмыстық кодексімізде қарастырылған бұл
норманың мәні, бұл ... ... ... ... олардың соғыс бастау үшін немесе халықаралық жағдайды ұшықтыру ... ... ... ... топтар мен тұлғалардан қорғайтын
ерекше қорғау жағдайына ие. ... ... ие, ... ішінде
дипломатиялық агенттер, тұлғаларға қарсы қылмыстың алдын алу мен ... ... осы ... ... ... ... көзі ... Бұл жерде Қазақстан осы конвенцияға қол қойған елдер қатарына
жататындығын атап өту ... Бұл ... ... оның ... пен
халықаралық қақтығыстардың басталуының алдын алуға және ... ... Бұл ... алғы сөзінде арнайы түрде,
халықаралық ... ие ... ... ішінде дипломатиялық
агенттерге қарсы ... егер бұл ... ... ... ... ... бұл ... халықаралық қатынастарды сақтап қалуға
кедергі болып, бұндай қылмыстар халықаралық ... ... ... ... ... Кодексінің 164 бабы ... ... діни ... ... халықаралық қылмысқа жатқызады.
Бұл қылмысқа әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни қайшылық ... ... пен діни ... соққы беру, ерекшілік артықшылық, ... ... ... ... ... ... байланысты топтауды бұл
істердің барлығы елдің көзінше, немесе пайдалану арқылы жүзеге ... ... ... ... бұл ... ... пен ... қарсы қылмыстар бөліміне жатқызылған, себебі ол 1969 жылғы
Нәсілдік ... бәр ... жою ... халықаралық
конвенцияларға негізделген. Осы конвенцияға сәйкес, нәсілдік артықшылық пен
жеккөрушілікті тарататын ... ... ... ... ... ... кез келген нәсіл, не терісінің түсі өзге,
немесе басқа ... ... ... ... ... ... қудаланатын
қылмыстар қатарына жатқызылған.
Қазақстан Республикасының Конституциясының ... ... ... ... ... таптық артықшылықтарды насихаттайтын оларды
таратуға жол берілмейді. Ал Контитуцияның бесінші бабы ... ... ... ... қарама қайшылықтрды тудыру мақсатында қызмет
ететін ұйымдардың қызметі мен құрылуына тиым ... ... ... ... 164 ... аталған қылмыс үшн
жаупкершіліктің белгіленуі аталған тиымның нақты көрінісі болып ... ... ... ... ... нормалардың болуы,
цивилизациялы қоғамның өмір сүруі мен дамуы үшін маңызды шарт болып ұлттық
және ... ... ... ... Бұл ... ... обьектісі
болып әлеуметтік, нәсілдік, таптық, ұлттық және діни қарама қайшылықтар мен
қақтығыстарды болдырмау туралы ... және ... ... ... қылмыстық құқық нормалары мен ұлттық қылмыстық
құқықтың халықаралық қылмыстардың құрамын анықтаудағы ... ... ... бұл құқы ... ... екі ... арасында
айтарлықтай айырмашылық жоқ екендігін атап өтуге ... Егер ... ... халықаралық қылмыстық құқықтың белгілеулері, жеке айтқанда,
халықаралық келісім конвенциялар ... ... іс ... ... халықаралық қылмыстық обьективті және субьективті жақтарын толық
сипаттап, мемлекеттерге бұл нормсалардың өздеріні ... ... ... ... ... құқықтың халықаралық қылмыстық құқыққа кері әсері,
осындай қылмыстарға жазалық тағайындалуы мен осы ... ... ... қайшылықтар жатады. Бұдан басқа ұлттық қылмыстық құқық
халықаралық қылмыстық құқық нормалардың мемлекет ... әсер ету ... ... күрес саласында ұлттық қылмыстық заңнама нормалары
мен халықаралық келісімдер мен конвенциялардың бір ... әсер ... ... ... ... ... байланысты халықаралық және ұлттық
құқықтарды гармониялық түрде жүргізіп отырған және ... ... ... ... Республикамыздың ұлттық заң шығару үрдістері
күрделенуде. Ұлттық қылмыстық құқық халықаралық-құқықтық сипатқа ие ... ... ... жалпы мойындалған стандарттар бекітіліп, Қазақстан
Республикасының қол қойған халықаралық ... мен ... ... да ... екі ... ... ұлттық және
халықаралық құқықтың арақатынасы және өзара әсерлесуі ... ... Олар ... және ... ... ... арақатынасы және өзара
әсерлесуін анықтауда теоретикалық негіздер салып, оның ... мен ... ... ... жүргізілген зерттеудің
нәтижесінде мынадай қорытындыға келу мүмкін:
1. Халықаралық қылмыстық құқық пен ... ... ... ... екі жүйесі ретінде бір жүйенің екінші жүйеден
артықшылығын көрсетіп, ... ... Бұл ... ... ... келе 19 ... соңғы кезінде пайда болған дуализм
қағидасы қазіргі таңда кең түрде дамып және ұлттық қылмыстық ... ... ... ... ... ... келеді. Алайда, ұлттық
қылмыстық және халықаралық қылмыстық ... даму ... ... ... тең ... ... және ... болып табылмайды.
2. Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық қылмыстық ... мен ... ... зерттегенде басты назар бір жүйенің
екінші жүйеден артықшылығына емес, олардың ... ... және ... ... мен ... ... қажет. Мемлекет өмір сүргенге дейін
ұлттық құқық та өмір ... ... да ... ... ... қарамастан ешбір құқықтық жүйе басқа ... ... ... ... ие бола ... ... ... мемлекеттің егемендігінен басып озатын ... ... ... ... ... ... мен қағидаларынан басып озатын құқық
берілмеген. Сонымен қатар, үстемдік мәселесі онша ... ... ... құқықтық жүйе өз ықпал ету аумағына ие.
3. Ұлттық қылмыстық құқық пен ... ... ... ... ... ... олардың негізгі айырмашылықтарын
көрсетеді. Олар бір-бірінен өзгеше әсер ету аймақтарын ... ... ... ... ... ... құқықтық реттеудің
объектісінде, субъектісінде және ... ... және ең ... ... ... және халықаралық қылмыстық құқық нормаларының
жүзеге асуы ... ... ... ... ... сипатында. Екі салада қоғамдық және ... ... ... ішкі ... және ... қатынастарды
реттеуде қызмет етеді. Сәйкесінше олар ... ... ... әр құқықтық жүйе өзіне тиісті іс-әрекеттер тізімімен
айналысады. Мысалы халықаралық ... ... ... ... ... ... кеңейтіп, халықаралық қатынастарды
тұрақтандырады. Ұлттық қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... үшін жазаға тартумен және
зерттеумен айналысады. Халықаралық және ұлттық ... ... ... басты ерекшелік мазмұнында.
4. Жалпы мемлекетте халықаралық және ұлттық қылмыстық құқықты жүзеге
асыруының екі жолын ... ... ... ... ... ... ... көмегінсіз. Халықаралық-құқықтық тәсіл мемлекеттер және олар ... мен ... ... ... ... ... нормаларды ішкі ... ... ... ... асады. Біздің көзқарасымызға сәйкес
«жүзеге ... және ... ... ... және ... ... халықаралық құқық нормаларына сәйкес ... ... ... ... ... қылмыстық құқығы мен халықаралық қылмыстық
құқық мәселелерін зерттей келе ... ... ... халықаралық
қылмыстық құқыққа ықпалын былайша бөліп қарастыруға болады:
- мемлекеттің сыртқы ... ... ... құқыққа әсері;
- халықаралық қылмыстық-құқықтық қатынастарды реттейтін ұлттық ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормалардың мазмұнына ықпалы;
- олардың жүзеге асырылуына және қолданылуына әсері;
- халықаралық ... ... ... ... ішкі
мемелекеттік қылмыстық заңдардың әсері.
Халықаралық қылмыстық құқықтың ұлттық қылмыстық құқыққа ... ... ... құқықтың негізгі қағидаларының ұлттық қылмыстық заңдарға
әсері;
- адам құқығы халықаралық стандарттарының ұлттық ... ... ... ... ... ... нормалардың имплементациясы және
қылмысқа қарсы күрес саласында халықаралық конвенцияға қосылуына байланысты
өзгеруі;
- ұлттық қылмыстық заңи негізде ... ... ... ... ұлттық қылмыстық-құқықтық қатынастарды халықаралық ... жаңа ... ... ... жұмыстың нәтижесінде халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық
қылмыстық құқық арақатынасы мәселесі ... ... ... ... болады:
1. Халықаралық құқықтық-қылмыстық нормаларды эффективті түрде ... үшін ... ... ... ... ... ... қана қоймай,
халықаралық стандарттарды адам құқығы облысына, басқа халықаралық қылмыстық-
құқықтық ... ... ... ... ... тікелей қосу
қажет. Себебі халықаралық конвенция нормаларына сәйкес ... ... сот ... ... ... ... Маңыздысы халықаралық құқық нормаларын жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... импоементациялаудың
заңи формаларын терең зерттеу (отсылка, рецепция, трансформация), оның
ішінде халықаралық қылмыстық құқық ... ... ... ... имплиментациялау болып табылады.
Жұмысты қорытындылай келе қазақстан Республикасы ұлттық қылмыстық
құқығы мен халықаралық қылмыстық ... ... мен ... ... ... және ... факторлар бар. Мұндай арақатынас пен
өзара әсерлестіктің бірінші объективті факторы болып екі құқықтық ... Тек ... ... ... мен тәуелсіздігіне қол
жеткізгеннен кейін ғана екі ... ... ... ... ... алды. Екі құқықтық жүйе де қоғамдық қатынастарды
реттеуші фактор ретінде қолданылады. ... ... ... ... ... ... факторы қылмыстық-құқықтық қоғамдық
қатынастардың жүйесі. Ішкі мемлекеттік қылмыстық және халықаралық ... ... ... ғана ... ... ... ал ... жүзінде
олар ұлттық қылмыстық құқық пен де ... ... ... де
реттелетін бір-біріне байланысты күрделі қатынастар ... ... ... ... ... ... ұлттық құқықтық
жүйесінің ерекшелігін, оның геосаяси, әлеуметтік-экономикалық жағдайын және
құқықтық мәдениеттің даму деңгейі мен азаматтардың өзіндік сана ... ... ... ... ... ... ... Конституциясы, 1995.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі, 1997
3. Қазақстан Республикасының ... іс ... ... ... Указ ... ... ... имеющий силу закона ... ... ... и ... международных договоров
Республики Казахстан» от 12 декабря 1995г.
5. Постановление ... ... РК от ... № 6 ... ... п.1 ст. 4 и п.2 ст. 12 ... РК" ... постановлений Конституционного Совета РК. - Алматы: Борки,
1998.- С.44-48.
6. Основные ... ... и ... ... на ... Президента народу Казахстана. // Казахстанская правда
2003г, 10 апреля.
((. Халықаралық құқықтық нормативтік актілер:
1. ... ... ... ... от 26 июня 1945г. Сборник
документов по международному праву. В трех ... Под общ. ... ... ... ... Всеобщая декларация прав человека. М. 1948г. . Сборник документов
по международному праву. В трех томах./ Под общ. ред. К.К. ... ... ... о ... ... и ... отношениях по гражданским,
семейным и уголовным делам. Минск, 1993, 22 января (СНГ)
4. ... ... о ... помощи в области уголовного правосудия
от 16 декабря 1990г. Международное уголовное право в ... ... ... ... –М.Б ... ... Данекер, Ғылым, 1999.
5. Типовой договор о ... от 14 ... 1990г. ... ... в ... В 3-х томах. Сост. –М.Б
Кудайбергенов. Алматы: Данекер, Ғылым, 1999.
6. ... ... ... ... от 8 ... 1945г.
7. Конвенция о предупреждении преступления геноцида и наказания за
него от 9 ... 1948г. ... ... ... ... В 3-х томах. Сост. –М.Б Кудайбергенов. Алматы: ... ... ... ... о ... преступлении апартеида и
наказания за него от 30 ... 1973г. ... ... в ... В 3-х ... ... –М.Б Кудайбергенов. Алматы:
Данекер, Ғылым, 1999.
9. Проект ... ... ... мира и ... Международное уголовное право в документах. В 3-х
томах. Сост. –М.Б Кудайбергенов. Алматы: ... ... ... ... ... ... М.М.; ... С.В. Организация Объединенных Наций и
сотрудничество государств международной борьбе с терроризмом. М.
1995г.
2. ... ... С.А. ... конфликт: право, политика,
дипломатия.—М.: Междун. отношения. 1989.
3. Бахрейн Н.В. Региональное сотрудничество государств в борьбе ... ... ... Блищенко И.П., Жданов Н.В. ... ... в ... ... ... ... М. 1994г.
5. Бородин С.В., ... Е.Г. ... ... ... с ... преступностью. А. 1993г.
6. Богатырев А.Г. ... ... ... ... с ... М. ... Буткевич В.Г. Соотношение внутригосударственного и международного
права. - Киев: Вища школа, 1981.
8. Гавердовский А. С. ... норм ... ... -
Киев: Вища школа, 1980. -С. 62.
9. Лукашук И.И. Международное право. Общая часть. Учебник. – ... ... ... Р.А. ... ... и ... ... Международные отношения, 1982.-С.22.
11. Колосов Ю.М. Международное ... ... в ... ... ... уголовное право. Учебное ... ... ... ... 1999. –360 с
13. Кузьмин С.В. Современные тенденции развития ... ... в ... с ... М. ... Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие. –Алматы: Атамура, 2003г.
15. Панов В.П. Международное уголовное ... - ... ... Ю.А. ... с ... преступлениями. –М ., 1983.
17. Сидоров В.Е. ... с ... и ... М. ... ... Е.И. ... ... безопасности
государств. М. 1993г.
19. Савинский Л.И. Вооруженные ... и ... ... ... Сагындыкова Н. Преступность, которая не знает границ. А. 1998г.
21. ... М.А. ... ... ... ... ... Тункин Г.И. Теория международного права. - Москва, 1970.
23. Трайнин А.Н. Международное сотрудничество государств в ... ... М. 1994. ... ... ... ... и ... политики на 2004год
Послание Президента ... ... // ... Қазақстан, 2003г,
10 сәуір.
[2] Лукашук И.И. Международное право. Общая часть. ...... ... ... И.И. ... ... Общая часть. Учебник. – Москва: БЕК,
1996.-С.7
[4] Миронов Н.В. Международное право: нормы и их ... ... ... ... 1986.- ... ... Пакт о гражданских и политических правах от 19 декабря
1966г.
[6] Международная Конвенция «О ... всех форм ... ... 7 ... 1986г.
[7] Фельдман Д.И. Система международного права, -Казань :Издательство КУД,
1983, -С. ... ... Г.И. ... международного права. - Москва, 1970.-С. 27
[9] Шуршалов В. М. Международное право. –М. 1989. –С. 53
[10] Миронов Н.В. Международное ... ... и их ... ... –М.:
Юридическая литература, 1986.- С.39
[11] Блищенко И.П. ... И.В. ... ... ... –М.: 1997.
–С. 27
[12] Венская Конвенция о праве международных договоров от 23 мая ... ст. 77 ... ... ... о ... помощи и правовых отношениях по ... и ... ... ... 22 ... 1993г (СНГ)
[15] Заключительный акт Совещания по Безопасности и Сотрудничеству в Европе
от 1 августа 1975
[16] Назарбаев Н.А. ... ... ... ... 2003г. ... ... Н.А. ... десятилетие. –Алматы: Атамура, 2003г. –С.25
[18] Панов В.П. ... ... ... - М.1997. –С. ... Блищенко И.П., Жданов Н.В. Сотрудничество государств, в борьбе с
преступлениями международного ... М. 1994г. -С. ... ... Пакт о гражданских и политических правах ст.15
Международное ... ... ... ... ... М.Б.
Алматы: Ғылым, 1999. –С.34
[21] Устав ... ... ... ... ... ... В 3-х ... Сост. –М.Б Кудайбергенов. Алматы: Данекер, Ғылым,
1999.
[22] Специальная резолюция ... ... ООН от14 ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының ұлттық құқығы мен халықаралық құқықтың арақатынасы (басымдылықтың қалыптасу мәселелерi)278 бет
Ұлттық валюта тұрақтылығы және нақты сектор4 бет
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Авторлық құқық жайлы25 бет
Авторлық құқық субъектілері, түрлері46 бет
Авторлық құқық туралы ақпарат78 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықтың ұғымы және қатынастардың реттелуі59 бет
Аграрлық құқық25 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь