Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың тәжірибесі

КІРІСПЕ..........................................................................................................3-7 бет

І-ТАРАУ Білім берудің ақпараттандырудың теориялық негіздері.
І.1.Білім беруді ақпараттандыру мәселелері және даму кезеңдері.........8-21 бет
І.2.Ақпараттық технологиялардың мазмұны..........................................22-33 бет

ІІ-ТАРАУ Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың тәжірибесі.
ІІ.1Бастауыш мектепте математика пәнін оқытудың қазіргі жағдайы...........34-45 бет
ІІ.2. Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдалану тәжірибесінен...........................................46-56 бет

ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................................57-59 бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.....................................................60-61 бет
Қосымшалар
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.....................................3-7 бет
І-ТАРАУ Білім берудің ақпараттандырудың теориялық негіздері.
І.1.Білім беруді ақпараттандыру мәселелері және даму кезеңдері.........8-21
бет
І.2.Ақпараттық технологиялардың
мазмұны..........................................22-33 ... ... ... ... ... ақпараттық технологияларды
пайдаланудың тәжірибесі.
ІІ.1Бастауыш мектепте математика пәнін оқытудың қазіргі
жағдайы.....................................................................
.................................34-45 бет
ІІ.2. ... ... ... пәнінде ақпараттық технологияларды
пайдалану тәжірибесінен...........................................46-56 бет
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
........................57-59 бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.....................................................60-61 ... ... ... Педагогика ғылымы әркез оқытудың
жетілген жаңа моделдерін жасай отыра, үнемі оларды зерттеумен ... беру мен ... ... ... ... ... Ғылым
мен іс-тәжірибенің талабына сай туындайтын міндеттер өзінің әртүрлі
мазмұнымен ерекшелінеді. ... ... ... гөрі тез ... табуды
талап етеді. Мысалы, білім беруді ақпараттандыру, электрондық оқулықтардың
қорын жасау, педагогикалық мамандықтардың ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторларды
анықтау, оқушы-мұғалім арасында, қарым-қатынасында болатын ... ... ... ... және ... беру - аса күрделі әлеуметтік-экономикалық механизм. ... ... де сан ... ... ... ... ... білім беру жүйесін реформалау ісі осы саланың экономикалық-
ұйымдық, құқықтық, құрылымдық жақтарын түбегейлі ... ... ... шаралармен тығыз байланысты. Білім беру ісіндегі жаңа
үрдістің мән-мағынасы, сипаты мен ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы;
Экономикалық нарықтық моделін ұстанып, меншіктің түрлі пішіндерін
дамыту;
Ұлттық білім беру ісінің әлемдік білім жүйесіне кіруі болып отыр. 1999
жылы 7 маусымда ... ... ... ... Заңы ... ... беру ... мемлекеттік саясаттың төмендегідей негізгі
қағидаларын орнатты:
1. ... ... ... білім алуға тең құқылы.
2. Әрбір азамат үшін ... ... мен ... және жеке
бастарының қажеттілігіне сәйкес, білімнің барлық саласының қол ... ... ... Жеке ... білімінің және дарынының дамуына жағдай жасау.
5. Оқыту мен ... ... ... алу ... ... ... беру ұйымдарының меншік түріне, ... мен ... ... байланысты әр түрлі болуы.
7. Білім беру ұйымдарының өкілеттігі және оны басқарудың Демократиялық
бағытта болуы.
8. ... беру ... әрі ... ... ұстану керек.
9. Білімнің ғылыммен, өндіріспен байланысы.
10. Оқушыларды кәсіптік бағытқа бейімдеу.
11. Білім беру саласының ақпараттандырылуы.
Қазақстан ... ... беру ... ... ... ... Меншік нысандарына, үлгілері мен түрлеріне қарамастан білім
беру ұйымдарының;
2) ... ... ... ... арналған сабақтас білім
беру
бағдарламалары мен білім ... ... ... ... беру ... іске асырылуы мен білім беру
жүйесінің дамытылуын қамтамасыз ... ... ... басқару органдарымен
осыларға қарасты ұйымдардың жиынтығы болып табылады.
Білім беру ... ... ... - ... және жалпы азаматтық
құндылықтар ғылым мен ... ... ... ... ... ... және ... шыңдауға бағытталған білім алу
үшін қажетті жағдайлар жасау.
Білім беру ... ... ... ... ... ... Білім беру бағдарламаларын меңгеру үшін жағдайлар жасау;
- Жеке ... ... ... және дене ... ... пен ... өмір ... берік
негіздерін ... пен ... өз ... - ... ... ... ... құрметтеуге, озық дәстүрлерін
қастерлеуге, Конституцияға қайшы, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық саяси, экономикалық және мәдени ... ... жеке ... өз ... мен міндеттеріне
саналы көзқарасы қалыптастыру.
- Әлемдік және отандық мәдениеттің жетістіктеріне ... ... ... ... ... ... ... әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін
зерделеу, мемлекеттік тілді, ... ... ... ... Білім беру ұйымдарының еркіндігі, дербестігін кеңейту, білім
беру ісін басқаруды демократияландыру және орталықсыздандыру;
- ... жаңа ... ... ... ... халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу;
Еңбек рыногында бәсекелесуге қабілетті білікті жүмысшылар ... ... және ... ... ... ... және ... қамтылмаған
халықты қайта оқыту және қайта даярлау.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі ... ... ... ... білімді дамытудың негізгі үрдісі мамандар
даярлау ... ... ... ғылыми-зерттеу
қызметімен ықпалдастырылған инновациялық білімді дамыту білім беру ... ... ... ... ... деп атап ... Республикасында нәтижеге бағытталған білім берудің 2015
жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы ... де орта ... ... ... ... үлгі ретінде 2003 жылы ... ... ... ... кезеңде нәтижеге бағытталған білім беру
үлгісін жасау және ... ... ... ... Онда
былай деп атап көрсетілген.
Мұндай үлгіні ... үшін ... ... ... Күтілетін нәтиже түрінде білім беру мақсаттарының жүйесін ... үш ... ... ... ... ... оқыту нәтижесінде қоғам қандай адамды және азаматты
қалыптастырып ... ... ... үшін ... ... ... ... кең көлемдегі базалық біліктер: үш тілдің
еуразиялық көп ... ... ... және ... ... кең ... білім салаларының деңгейі, мұнда ұлттық мақсаттар
түйінді біліктер түрінде нақтылануы тиіс;
б) Білім беру пәндерінің ... ... және ... ... жүйесін құру. Білім беру сапасын
бағалаудың ұлттық жүйесі білім сапасын кешенді емтихандар арқылы бағалауға,
білім алушылар мен ... беру ... даму ... ... үшін
білім сапасының мониторингін жүргізуге, ... ... ... ... ... ... ... береді.
3. Оқыту ұйымдарының қағидаларын, оқушы ролін білім, ... ... ... ... ... ... танушы субъектісіне өзгерту.
Орта білім берудегі күтілетін ... және ... ... ... жету ... талдау үдерісіне барша қауымды ... ... ... ...... ... оқыту процесі.
Диплом жұмысының пәні. Бастауыш мектепте математика ... ... ... ... ... Білім беру ... ... ... ... ... ... ... отырып, білім беруді
ақпараттандырудың мәні мен ... ... ... ... ... математика сабағын өтудің тәжірибесін ұсыну.
Міндеттері:
- Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі мен оның ... ... ... ... даму ... шолу ... Білім беруді ақпараттандырудағы жаңа технологияларды оқып-үйрену.
- ... ... оқу ... ... ... тәсілдерін меңгеру және іс жүзінде қолдану.
Практикалық маңыздылыгы - диплом жұмысын жазу барысында ... ... мен ... ... жаңа
технологияларға жасалған шолу, талдау жұмыстарының ... ... ... ... ... ... зор ... етеді.
Диплом жұмысының құрылымы:
Диплом жұмысы кіріспе бөлімінен, екі тараудан, ... ... ... ... ... Білім берудің ақпараттандырудың теориялық негіздері.
І.1 Білім беруді ақпараттандыру мәселелері және даму кезеңдері
"Азаматтардың білім алу құқығын ... ... ... сәйкес білім беру жүйесін дамыту және білім алу үшін ... ... ... ... ... етеді" (Қазақстан
Республикасының Білім туралы Заңы, 1999, маусым).
Бүгінгі танда жас ұрпақ алдында "Қазақстан - 2030" ... ... ... ... мен әл-ауқатының артуы
деген ұзақ мерзімдік міндетін үшінші ... іске ... ... ... ... ... ... оқыту, қалай оқыту" күрделіленіп
барады. Біріншіден, білім ауқымы адам айтқысыз ... ... ... ... білу ... ... қатарға шықты. Ендігі жерде көз
ілеспес жылдамдыкпен өзгеріп отыратын қоғамда өз күш-жігерін қай ... ... ... өзі ... ... ... ғылыми жұмыстарға баулу, заман талабына сай ... ... ... ... ... ... де салауатты тұлғаны
қалыптастыру жолындағы жасампаз еңбек адам баласы ... ең ... ... ... беру ... Үкімет азаматтардың мемлекеттік білім беру
мекемелерінде тегін орта білім ... ... ... ... мектеп жасындағы балаларды оқуға толық қамтуға, білім беру ... ... ... ... ... ... білім беру саласында Үкіметтің қызметі ел дамуының стратегиялық
бағыттарында кадр құқығын сақтауға және ... ... ... ... оку орындарын интеграциялауға; басым бағыттар бойынша жоғары білікті
ғылыми кардрларды даярлауға және аттестатциялауға жоғару оқу ... ... ... ... ... бағытталатын болады.
Орта білім беру жүйесінде ... ... ... ... байланысты мектепке дейінгі тәрбиенің ... ... ... ... және ... біліктілігін арттыру
жүйесін жетілдіру; бастауыш және орта ... ... ... ... міндетті стандарттарын, техникалық және арнаулы пәндер бойынша оқу,
оқу-әдістемелік әдебиеттерін әзірлеу және кезең-кезеңмен енгізу жөніндегі
шараларды ... ... ... беру ... ... берудің мемлекеттік "жалпыға
міндетті стандарттарын әзірлеудің конкурстық жүйесі енгізіледі;
Ел азаматтарының кәсіптік білім алуы үшін ... ... ... ... ... ... оқу орындарын, олардың меншіктік нысандарына және ведомстволық
бағынысына ... ... жаңа ... ... ... оқу орындары рейтингтерінің жүйесі енгізіледі;
Ғылым мен ... ... ... интеграциялау жүзеге
асырылады;
Білім берудің ... ... 3-5 ... ... ... осы ... ұжымдарына кейіннен белгілі бір шарттарды орындаған
жағдайда жекешелендіру құқұғын беру жөнініде эксперимент басталды;
Білім ... ... ... ... оқулықтар мен ... жаңа ... ... ... ... және ... білімнің екінші сатысы
Бұл сатыдағы оқу 15-16 жаста міндетті ... ... ... соң
басталып, орта білімнің үш жылынан ... ... ... ... ... болып табылады; бірінші сатыға қарағанда мамандануға көп көңіл
бөлінеді.
Үшініші білім деңгейі ... ... ... ... ... ... екінші деңгейінде немесе жаңа,
төртінші ... ... ... ... мазмұны едәуір
тереңдетілген деңгейдегі бағдарламаларды қамтиды.
Үшінші білім деңгейінің бағдарламалары төрт өлшем бойынша жіктеледі:
оқудың жалпы ұзақгығы; ... түрі ... ... ... оған
теңестірілген дәреже, университеттік емес немесе оған теңестірілген);
ұлттық біліктілік құрылымындағы орны ... ... ... дәреже,
екінші дәреже, үшінші дәреже).
Білім деңгейін жіктеу мен білім түрлерін анықтаудағы өзгерістер Білім
туралы, Жоғары білім туралы заңдарды қоса ... ... ... ... ... үшін оларға аздаған түзетулер енгізуді
қажет етеді.
Ақпараттандыру дегеніміз мемлекеттік үкімет органдарының жергілікті
өзін-өзі басқару органдарының, ... ... ... ... ... ... ... жағдай туғызатын
ғылыми-техникалық және әлеуметтік экономикалық процесс. Сондай - ... сол ... ... және ... ... ... даму заңдылығы - әлеуметтік кеңістіктегі, оның
технологиялық білімдерін дамыту және жетілдіру. Білім беруді ... ... ... ... - ... ... маңызды элементтерінің бірі болып табылады.
Оқытуды жетілдірудегі болашақ мамандар анықтаған білім мен дағдылар,
болашақта қоғамды дамытудың даму ... ... ... ... ... ... ... өз кезегінде экономиканы, мәдениетті және
ғылымды жедел дамытудың аса маңызды буыны және ... көзі ... ... берудің дамыған өркениетті елдердегі үлгісіне қарап,
мемлекетімізге сай ... сана мен ... ... және даму ... ... ... жаңаша түрлі жүйесінің бағдарламасы қолға алынғаны
- алға қарай талпыныс, бүгінгі күннің талабы.
Білім беру - ... мен ... ... процесі. Қазіргі кезде
білім берудегі мақсат жан-жақты, білімді, өмір ... ... ... ... бар, ... ... ... жеке тұлғаны қалыптастыру.
1997 жылдың 16-қыркүйегінде мемлекет басшысы Резиденсиясында ... ... ... бағдарламасына қол қойған болатын. Нұрсұлтан
Әбішұлы ... ... бұл ... ... сол ... ... ... бюджеті үшін өте қымбат шешім деп атаған еді, ... ... ... ... да өте қымбатқа түседі, егер біз Қазақстанның
келешегі-өскелең ұрпақтың сапалы білімі туралы ойламасақ» -деп ... ... ... ... ... ... Үкіметтің қаулысымен бекітілді, онда оның негізгі
бағыттары ... ... ... ... ... арналған іс-қимыл
бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының 4, 3, 1,9-
тармақтарына ... ... және ... беру ... ... 2005 ... кезеңге арналған негізгі бағыттарын айқындайтын «Білім» мемлекеттік
бағдарламасының негізгі міндеттерінде де:
- ... және ... оқу ... ... ... ... ... міндетті стандарттарын енгізу және одан әрі ... ... ... жетілдіру;
Білім беру бағдарламасын жетілдіру ... ... ... ... ... ... даярлауда, олардың біліктілігін арттыру мен қайта
даярлауда ... ... ... ... ... ... ... жаңа ақпараттық технологияларын енгізу: дистанттық білім
беруді дамыту;
Академиялық және салалық ... ... ... ... оқыту - өз бетінше білім алудың бір түрі. Дистанттық
философиялық білімді ... өз ... ... ... атап өткен. Қазіргі уақытта дистанттық білім термині ... АҚШ ... ... ... ... түсіндіреді: білім
программасын мынадай технологиялар арқылы жеткізуді атап көрсетеді, олар
кабельдік және ... ... ... және аудио жазбалар, факстар,
модемдер, видео конференцияларды оқу орындарынан тыс ... ... ... ... ... екі аспектіде - Қазақстан Республикасының
білім беру ... бір ... ... және ... ретінде қарастыруға болады.
Қоғамның бүгінгі басты ... ... беру ... Бүл ... жаңа ... ... ... арқылы
дамыта оқыту, дистанционды оқыту, дара тұлғаға ... ... ... асыра отырып, оқу-тәрбие үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі
мен ... ... ... ... ... негізгі шарты.
Себебі, мектепте жаңа ақпараттандырылған қоғам жағдайында жүмыс істеп, ... ... ... ұрпақтың дайындығы жүзеге асады.
Арақашықтықта оқыту өз бетінше білім алудың бір түрі
Дистанттық философиялық білімді толығырақ өз еңбектерінде ... ... атап ... ... ... ... ... нақты анықталмаған. АҚШ мамандары дистанттық білімді ... ... ... ... ... арқылы жеткізуді атап
көрсетеді, олар кабельдік жэне ... ... ... және ... ... модемдер, видео конференцияларды оқу орындарынан тыс
жерлерде оқыту.
Сонымен ... ... ... екі ... ... білім беру системасының бір ... ... ... ... ... ... ... орындарында оқыту күндізгі, сырттай, кешкі оқу сияқты бұрыннан келе
жатқан нысандармен ... ... ... білім үлгілері
дистанциялық оқыту және экстернат нысандарында жүзеге ... ... ... ... - ... және ... ... білім беру ұйымдарынан алыста орналасқан адамдардың оқу-
танымдық қызметі мен дамуына нысаналы және ... ... ... ... ... ... алыстан білім беру.
Экстернат дегеніміз - ерекше санаттағы адамдарға ... ... ... ... олар білім беру ұйымына үнемі бармай - ақ, ... ... өз ... ... және ... мемлекеттік
аттестаттауға жіберіледі. Оқуды бітірген соң ... ... ... тыс ... танылуы, сондай-ақ, шетелдік білім ... ... ... ... ... ... ... аумағында
танылуы тиіс халықаралық шарттар (келісім) негізінде жүзеге асырылады.
2001 жылы ... екі ... ... ... ... ара
қашықтықтан білім беру тәжірибе сараптамалары мен даму келешегі ... ... ... ... ... ... ... жаңа түріне байланысты ғылыми көпшіліктің басқосуын
Қазақстан Республикасының Білім жэне ғылым ... ... ... ... мен ... мемлекеттік Қыздар педагогикалық
институты ... ... ... ... бас ... ... - ара ... білім беруді
білім жүйесіне енгізудің мәселелеріне жұртшылықтың назарын ... ... ... кеңістігіне көтерілуіне жағдай туғызу.
Қысқаша айтқанда, ара ... ... ... ... ... ... Бұл әдіс жоғарғы оку орындарындағы студенттер үшін өте қажет.
Мысалы, студенттер жоғары білім алу үшін бір ... ... ... ... ... мемлекетке қатынамай-ақ, тұрғылықты мекендерінде
оқуларын ... ... ... ... ... түрі ... Европа
елдерінде кеңінен пайдаланылуда.
Ара қашықтық (дистанциялық) оқу жүйесінің ... жері ... ... білім алуына болады. Интернет арқылы тапсырмалар алып,
дипломды да ... ... ... ... Бұл ... ... әрі арзанырақ.
Білімді ақпараттандыру жағдайын да білім парадигмасының өзгеруі
(А.П.Ершов, С.А.Жданов, И.А.Заинчовский, ... ... ... жалпы білім беретін мектептің дамуының негізгі ... ... ... ... ... т.б)
мәселелері ретінде зерттелуде.
Бүгінгі таңда мектептің бастауыш ... ... ... ... және ... жүзінде оқытудың «қолданбалы
міндеттен» курстың жалпы білім беретін ... ... ... ... ... жаңа ... ... дәл осы
да, яғни оның жалпы білім беретін ... ... көшу ... табылады.
Информатика негідері мен басты түсініктерді дамыту және толық енгізу аркылы
информатиканың жалпы ... ... ... толық ашуға мүмкіндік береді.
Мысалға мынадай түсініктерді келтіруге болдаы: «ақпарат», «ақпараттық
процесстер», «модельдеу», формализация және тағы басқа информатиканың басты
түсініктері ... ... ... оқытылатын материалдарды
меңгерудің ... мен ... ... ... «ақпарат» түсінігін тұжырымдау көкейкесті мәселеге айналды.
Информатика үш түрлі ортада ... ... ... ... ақпараттық процесс жэне ақпаратпен
айналысады. Осы ортада ... ... ... және ... ... ... бар. Осы ... ... ... ... ... ... ... ол курстың қолданбалы жағына ауысуына жәрдемдеседі.
Ақпарат ... оқу және ... ... мен ... техникалық жүйелердің қызмет ету тұрғысынан ... ... ... тек синтаксистік белгілері оқытылады.
Біздің тәжірибеміз мектептің бастауыш сыныптарында «ақпарат» түсінігін
енгізуді және ... оның ... ... ... ... да ... аша ... енгізу керек екендігін ... ... ... білім беретін потенциалын толық ашуға жәрдемдеседі.
Ғылыми зерттеулердің болмауының негізгі жалпы білім беретін мектепте
«ақпарат» түсінігін қалай ... ... ... ... анық ... жәйт ... ... бастауыш мектепте енгізу қажеттілігі мен сәйкес
әдістемелік жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... негізгі тұрғыларға сүйенді:
-Ақпарат ... ... және ... ... ... зерттеудің мақсатқа бағытталған ұстанымы;
-Алдында тұрған ұғымдарды алдын ала енгізудің ұстанымы;
-Ақпарат ұғымын енгізудің және дамытудың контекстілік ... ... ... ... ... ашу ұстанымы.
Ақпараттық және ақпараттық процестермен байланысты информатиканың негізгі
ұғымдарға тек қана бір ... ... ... ... ... оқыту
барысында жүзеге асырылады.
Күнделікті сабаққа бейне; аудио, теледидар мен ... ... ... ... ... ... ... сай ондай қондырғылар
оқушылардың қызығушылығын арттырып зейін қойып тыңдаумен қатар, ... ... ... көруге не тыңдауға, алған мағлұматтарды нақтылауға
мүмкіндік береді. Оқушылардың өздері де алынған ... ... ... немесе аудио-бейне таспаларға) онымен өз ыңғайына қарай жұмыс
істей алады.
Қазақстан Республикасының ... беру ... ... ... беру ... ... ... атап көрсетілген. Соның бірі- білім
беру жүйесінің ақпараттандыру, оқытудың жаңа технолгиясын енгізу, бүкіл
әлемдік ... ... ... ... тез ... компьютерлендіру
қажеттілігі мына факторлармен түсіндіріледі.
1.Оқушыны ... ... ... сай ... іс ... ... ... құралдарын қажетті
деңгейде пайдалана ... ... ... дара ... ретінде
тәрбиелеу.
2.Жаппай компьютерлік сауаттылық ... ... ... ... мен ... ... пайдалану дағдысын қалыптастыру.
З.Оқушының ... ... ... ... үрдісінің барлық деңгейін ... мен ... ... мақсатында компьютерді ... ... ... ретінде пайдалану.
Білім беру үрдісін ... ... ... ... ... ... ... технологиялар ақпаратты өңдеу мен байланысты үрдістер болып
табылады.
Ал білім беруде ... және оның ... ... ... ... жаңа ақпараттық технологиялары (ЖАТ) ұғымы пайда ... ... ... ... кесте, мәліметтер базасы, графиктік редактор, мультимедия және
коммуникациялық технологиямен сипатталады. Р.Абдірәсілова ... ... ... ... құралдары жүйесінің элементі деп қарастырады.
Н.Апатованың анықтауынша, ЖАТ-қажетті техникалық және бағдарламалық жабдығы
бар ... бұл ... ... ... ... білімін кеңейтіп, олардың техникалық және әлеуметтік
үрдістерді басқару ... ... ... ... ... ... тасымалдау және жеткізудің техникалық құралдары
мен
әдістерінің жиынтығы."
Д.Мотрос ... шарт ... ғана ЖАТ ... ... ... ол ... ... ... ... ... ... ... сәйкестік,
біртұтастық, т.б);
-егер ол дидактикада теория және ... ... ... ... ақпаратты дайындау және тасымалдау құралы компьютер болса.
Осыған ... жаңа ... ... ... ... ... шешетін педагогикалық
технология деген анықтама беруге ... ... ... ... ... аспектісін жасау-басты міндеттері болып
табылады. Бұл багытта дүрыс шешім қабылдау үшін ... ... ... ... ... ... ақпараттандыруда келесі негізгі
сәттерді ескеру қажет.
І.Оқыту үрдісін компьютерлендіру кезінде тек бағдарламалау тілін
немесе ... ... ... ... ... компьютерді белгілі
бір үрдістерде, құбылыстарда, экономикалық жағдайларда моделдеуге үйрету.
2.Компьютерлендіру ... ... ... ... ... ... мен неғұрлым тиімді жұмыс жасауына жағдай жасау ... ... ... ... ... бере ... оқытуды даралауды да
күшейтіп оқушылардың білім сапасынның көтерілуіне мүмкіндік жасауға болады.
З.Компьютерді алға ... ... ... ... және ... көмектесетін жағдайда ғана пайдалану қажет, яғни мақсатқа сәйкестік
ұстанымын ескеру ... ... ... өз ... ... ... танытып, дербес компьютерді саналы түрде пайдаланатындай етіп,
ойластырған жөн.
5.Қазіргі кезде жекелеген ... үшін ... сай ана ... ... ... ... қажеттігі туды. Бұл
оқулықтарда теориялық материал, жаттықтыру тапсырмалары, тексеру тесттері,
анықтамалықтар, т.б болуы ... ... ... ... ... ... біліктілігін көтеру – бүгінгі күннің ... ... ... ... Сондықтан педагог ... ... ... ... ... ... және оқу-
тақырыптық жоспарларын жасақтау қажет. Аталған қажеттілікті шешу барысында
педагог мамандардың біліктілігін ақпараттық технологияны өз ... ... ... тұжырымдама, модульдік жұмыс ... ... ... ... ... ақпараттандыру жағдайында педагог
мамандардың ақпараттық сауаттылығын, ақпараттық мәдениетін және ақпараттық
құзырлығы сияқты ... ... ... ... ... мәселесіне айналып отыр. Ал, қазіргі таңда жоғарыдағы аталған мәселе
қалай жүзеге асырылып жатыр ... ... ... ... ... осы ... ... әлі де жеткілікті деңгейде емес.
Психологиялық-педагогикалық ғылымда өңделген қызмет принципіне сәйкес
болашақ педагогтарының жеке ... ... ... дамуы
тек қоғамдық тәжірибені меңгеру, педагог мамандардың өздерінің белсене
қызмет ету ... ... ... ... ... ғана жүре ... Адамзат
мәдениетінің қол жеткізулеріне ие болу үшін әр жаңа ... осы ... үшін ... қызметке ұқсас қызметті жүзеге асыруы керек.
Осыған байланысты ... ... ... ... сәйкес оқу
қызметін ұйымдастыру маман даярлау жүйесінің қажетті кешені болып табылады.
Қоғамда ақпараттандыру, ... ... ... ... ... оқу процесін ұйымдастыруға, сол сияқты білім берудің мазмұнын
өзгертуге де елеулі ... ... ... беру ... ... ... субъектісі - мұғалім. ... ... ... ізденіс
қабілеті дамыған, жаңа педагогикалық технологияларды жете меңгерген,
мамандық ... ... ... ... Ол бір уақытта педагог-
психолог және оку процесін ұйымдастырушы ... бола ... ... ... ... ... оқыту мәселелеріне талдау
жасасақ, ... ... ... ... ... ... ... мектепте информатиканың жеке пән болып оқытылуы, көптеген
педагогикалык ... мен ... ... ... ... алып келді. Информатиканың қазіргі қоғамдағы алатын орнын,
ерекшеліктерін ғылыми-әдістемелік тұрғыда негіздеуге арналған ... ... ... ... заманғы оқыту интелектуалдык ерекшеліктеріне сүйене отырып
білім беруді кажет ... ... - ... ... ... ... ... ол
мүғалімді алмастыра алмайды. Компьютер мүмкіндіктері ... ... ... ... керек кезінде педагогикалык талаптарға ... ... ... эффектіні қуып кетпей, окыту програм-масының тек
сыртқы емес, ішкі ... көп ... ... ... Компьютердің
сызбалық мүмкіндігін молдығы дәрістік экспсриментті бояулы суреттермен,
сызбалармен, кестелер мен байыта түсуге жол ... ... есеп ... ... ... мұғалім косымша материалдар, әртүрлі анықтамалык мәліметтерден
акпараттар беру үшін ... ... ... пайдалана алады. Мұндай
мәліметтерге физикалык формулалар, физикалык шамалардьң өлшем ... ... ... ... ... ... тәжірибеге арналған ... ... ... және т.б. ... ... Мұғалім араласпай-ақ, оқушылар
өздері меңгеруге тиісті ақпараттар беріледі. ... ... ... ... ... ... үнемдейді, карастырып
отырған кезеңде акпараттың толыктығын жоғарылатады, ақпараттык-аныктамалык
жүйе кұрамында ... ... ... істеу ... ... ... ... ... ... ... пәнінің кіріктірілген
сабақтарында пайдалану, оқушының шығармашылык, интеллектуалдык қабілетінің
дамуына, өз ... ... ... білу ... ... Компьютерлік техниканың дидактикалық мүмкіндіктерін педагогикалык
мақсаттарға қолдану, ... ... ... ... ... мен
әдістерін жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу ... ... ... ... ... қалыптастырады:
өз әрекетін саналы түрде жоспарлайды;
құбылыстарға модельдер кұра біледі.
Программалауды оқыту оқушылардың логикалық ... ... ... ... бақылауын қалыптастырады, оқушылардъң еңбек ету мен дағдысының
жинақтылығын қамтамасыз етеді, жалпы мәдени-дүниетанымын қалыптастыруға
мүмкіндік туғызады.
Мақсаты:
- ... ... оқу ... ... ... ... жасақтау және оны жүйелеу;
- мазмұндық, процессуальдық және бағалау компоненттері негізінде
мазмұны мен оған ... ... ... ... ... болжау;
- білім беруді ақпараттандыру жағдайына ... ... ... ... ... шешу үшін келесі міндеттерді қарастырамыз:
- білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын зерттеу және оған
сәйкес мазмұнын ... ... ... ... ... алу
дайындығын анықтайтын белгілер мен көрсеткіштерді жасақтау және
олардың ақпараттық құзырлығын ... ... ... мамандарды ақпараттық-коммуникациялық технологияны өз
қызметтеріне енгізуге байланысты ұйымдастыру жүйесін ... ... ... ... ... ... ... бойынша педагог мамандардың іс-тәжірибесін
тарату.
І.2Ақпараттық технологиялардың мазмұны.
Технология ... ... ... ... ... енді. В.Даль:
"Технология - наука техники. Техника ... ... ... приемы
работы и приложение их к делу"- деп түсіндірді. Ал оның алғашқы мағынасы
өнімді ... ... ... ... ... ... ... дегенді білдірген. Яғни ... ... ... ... ... (станок, машина, т.б.) пайдалану
арқылы өнім алу процесі. ... ең ... ... құралдар.
Технология: tесһnе-өнер, шеберлік және logos-ғылым, яғни ... ... ... ... ... ... сөзі.
Технология шеберлікпен өнім алу, нәтижеге жету, белгілі бір жоба,
моделмен ... ... ... Осы ... негізге ала отырып,
В.П.Беспалько, М.В.Кларин, ... т.б. ... оны ... білім беру
процесіне қатысты педагогикалық аспектіде қарастырып, мынадай анықтамалар
береді:
Педагогикалық технология - оқытудың арнайы ... ... ... ... ... ... жиынтығы,
педагогикалық процесті ұйымдастырудың әдістемелік аспабы ... ... іске ... ... техникасы, практика жүзінде асырылатын
белгілі бір педагогикалық жүйенің жобасы (В.П.Беспалько), оқыту ... ... ... ... (И.П. Волков).
Оқыту технологиясының негізгі мақсаты-берілген үлгі ... өнім ... ... ... ... Оқыту технологиясы білім берудің
тиімді жолдарын зерттейтін ғылым ... ... ... ... ... мен ... жүйесі ретінде, нақты ... ... ... ... ... пән бойынша білім мазмұнының әзірше бірінші
элементіне ... мән ... яғни ол - ... Қазіргі қоғамда
жүріп жатқан әлеуметтік терең ... ... ... дамытудың жаңа
жолдарын, яғни педагогика ... ... мен ... ... ... ... ... айналған оқу үрдісінде мұғалімге
басшылық рөл ... ал ... оқу ... ... белсенділік көрсетуі
тиіс, оны оқытпайды, ол ... оқуы ... ... ... дифференсациялау арқылы оқушылардың өз таңдауына жол ашады. Ал
мұғалімнің негізгі ... ... жайы ... оқушының жеке қызығуы
мен мүмкіндіктерін ашуға болады. Оқушының іс-әрекеті көптеген мінез-
құлық параметрлерімен (іс-әрекет сипаты, жеке ... ... ... өз ... жұмыс істеуі, ... ... ... т.б.) ... ... оқушы басқа
оқушымен
салыстырылмайды, ... ... ... ... ... өз ... ... білуге үйренуі аса маңызды. Сонда баға
оның жіберген қатесіне берілген жазалау ... ... ... ... мадақтау, қызығуы мен қажетін көтермелеу құралына айналады.
Педагогикалық ... ... ... ... кезде
төмендегі топтамасы ұсынылып жүр:
1. Педагогикалық қарым-қатынасты ізгілендіру мен ... ... (Ш.А. ... Ильина)
2. Оқушылардың іс-әрекетін белсендіру мен ... ... ... ... ... үрдісін басқарумен ... ... ... технологиялар.(бағдарламалап дифференциялдап оқыту
(Н.К.Гузик, Ж.Қараев, т.б.)
4. Оқу материалының дидактикалық құрлымын ... ... ... ... ... біліктерді түрлендіру
жөніндегі (Методика укрупления дидактических ... ... және ... ... ... ... ... әдістемелері қолданылатын
технологиялар. Мысалы, Л.Н.Толстой, Монтессори, Абайдың қара сөздері,т.б.
6.Баламалы технологиялар, Мысалы Р. Штейнердің Вальдорф педагогикасы.
7. ... ... ... көптеген авторлық мектептер кіреді) т.б.
Бірлесіп оқудың басты идеясы - білімді бірлесіп игеру.
Бірлесіп оқудың технологиясын қарастырмас бұрын, ... ... ... жөн. ... ... білім беру жүйесінде қазіргі заманға сай
тенденцияларды жүзеге асыруға ... ... Бұл ... ... ... саласындағы дүниежүзілік елдердің жаңа ақпараттық
технологияларға соның ішінде осы ... ... ... ... телекоммуникацияларға қызығушылық танытылуда.
Қазіргі кезде мұндай мүмкіншіліктер қашықтық аралық білім беру,
студент пен ... ... тек бір ... ... ... шектелмей
одан басқа мемлекеттер мен әлемнің аймақтарымен қатынасы көптеп етек алуда.
Жаңа ақпараттық технологиялардың көмегімен тек ... ... ... шықпай-
ақ қашықтықта білім алуға болады. Интернеттің басты жүйесі әлемнің ғылыми
орталықтарының, кітапханаларының ақпараттарына кіру, ... ... ... ... ... ... Барлық елдердегі білім саласымен,
мұғалімдердің, студенттердің тәжірибе алмасуына ... ... ... ... ... беру жүйесі бұл ашық және тұрақты жүйе, сондықтан да мұндай
оның компоненттері, білім беру мақсаты мен ... ... да ... беру түрінде бір мемлекеттің ішінде және мемлекетте қабылданған
білім беру ... ... ... ... қалу ... тәжірибеде телекоммуникация деп техникалық құралдар
(телефон, радио, телевидение) ... ... ... ... ... оқу ... ... телекоммуникациялар туралы
айтқанда көбінше компьютерлік құралдармен (модем арқылы) ... ... ... және ... туралы айтылады, я болмаса телефондық жүйе
дәстүрлі мен я ... ... ... ... — бұл ... ... КТК-дағы ақпараттарды өткізу мен қабылдау
компьютерден-компьютерге (синхронды ... және ... ... ... ... ... ... мүмкін, олар ... ... оның жеке ... хабарларды толтырып, таратуына
мүмкіндік береді.
Бiлiм берудi ақпараттандыру процесi пән ... ... ... ... жаңа ... ... өз
қызметтерiне жан-жақты пайдалану саласына үлкен талап қояды.
Қазақстан Республикасы бiлiм беру ... ... ... ... ... бiрi ... ... осы сала
бойынша бiлiктiлiгiн көтеру және қайта даярлау қарастырылған. Аталған
мiндеттердi жүзеге ... ... ... ... ... ... ... бойынша курс тақырыптарының мазмұны өзгертiлiп, жаңаланды.
Оның негiзгi мазмұны бiлiм беру мекемелерiнiң қызметкерлерiнiң кәсiби
шеберлiгiн жаңа ақпараттық технологияны пайдалану бойынша ... ... бiлiм ... ... сай ... жан-жақты
даярлауға бағытталған.
Тәжiрибе жүзiнде дәлелденгенiндей, кез келген мұғалiм мен әкiмшiлiктiң өз
қызметтерiне компьютердi пайдалануы олардың әлемдiк ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... жағдайда, инновациялық әдiстер мен құралдарды оқу процесiне пайдалану
оқушылардың мектеп пәндерiн игеруде қызығушылықтарын арттыруда.
Ақпараттық-коммуникациялық технологияны оқу-тәрбие процесiне пайдалану
оның келесi педагогикалық ... ... ... ... бередi:
– оқушының дайындық деңгейiн, ынтасын және ... ... ... жаңа ... ... оқытуды ұйымдастыру және оқыту процесiне жаңа
ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн пайдалану;
... жаңа ... мен ... ... компьютерлiк ойындар және
т.б.);
– проблемалық, зерттеу, аналитикалық және модельдеу ... ... ... ... жетiлдiру;
– жаңа ақпараттық технология ... ... ... ... виртуальды орта және
мультимедиа-технология) пайдалану арқылы оқу процесiнiң
материалдық-техникалық ... ... ... ... мiндеттерiн шешуде оқу процесiнде
ақпараттық және ... ... ... ... ұсынылады:
– ақпараттық мәдениет элементтерiн қалыптастыруда ... ... ... ... ... және ... ... саласы бойынша
жаңа бiлiмдер алу;
– информатика мұғалiмдерiнiң бiлiктiлiгiн көтеру және ... бiлiм беру ... ... ... және пән ... ... ... өз қызметтерiне еркiн пайдалана бiлуге
үйрету;
– информатика пәнiн оқытудың ... ... ... ... үшiн стажировка өткiзу және оны
ұйымдастыру;
– арақашықтықтан ... ... ... ... ... ... бiлiм беру ... ақпараттандырудың ғылыми-
әдiстемелiк бағыт бойынша жетекшiлiк ету;
– облыстың бiртұтас бiлiмдiк желiсiнiң ... ... оқу ... мен ... жұмыстарға жаңа ақпараттық
технологияны қолдану ... ... озық ... ... беру ... ... жаңа ақпараттық технологияны
меңгерту саласы бойынша бiлiктiлiгiн көтерудің даярлау ... ... ... осы сала ... ... курстарды сабақтастыру
процесi жүзеге асырылуда.
Педагог мамандарды ақпараттық-коммуникациялық технология негiзiнде
дайындауда келесi ... ... ... ... — әрбiр бiлiм беру қызметкерлерiнiң жасақтаған
материалдарына сәйкес бiлiктiлiктi көтеру жүйесiн бағыттайды;
– болашаққа ...... ... ... кезеңдiк
бағдарламалардың бағытын орнықтырады және жеке ... ... ... ... ... рефлексивтi-креативтi — жаңа ... ... ... ... ... бағыты даралық-
шығармашылық негiзге бағытталуы қажет;
– эргономикалық — ... ... ... ... ... ... етiледi;
– iзгiлiктiлiк — бейiмделген оқыту жүйесiн құруды талап етедi,
бiлiктiлiктi көтеру жүйесiнiң құрылымы мен ... ... ... бағытталған — оқыту көздерiнiң бiрi ... ... ... ... ... асырылады және
нақытлы iс-әрекеттер бойынша тыңдаушылардың танымдық
процестерiнiң ... ... мен ... жеке ... қалыптасу деңгейi анықталады;
– жекелеген консультация беру - тыңдаушыларға консультация беру
ұсынылады. Ол мына ... ... ... ... ерекшелiгiн ескере отырып қойылған нәтижелерге жетуге
байланысты ... ... ... мен ... ... әдiс-тәсiлдер.
Бiлiм беру қызметкерлерiн қайта даярлау практикалық және жобалық ... Ол ... және ... технологияны қолдану
тәжiрибесi, сабақты ақпараттық ортаға бейiмдеп, жобалау және ... ... ... ... дайындау мынадай екi негiзгi модуль
бойынша ... ... ... құзырлығы” және “Оқытудағы
ақпараттық технологиялар”.
Ақпараттық мәдениеттi дамыту қазiргi ... ... ... ... сай ... ... бiлiм беру жүйесiндегi ақпараттық кеңiстiк туралы
бiртұтас түсiнiктi қалыптастыру ... ... ... ақпараттарды iздеу алгоритмi ... ... ... өңдеу әдiстерiн
меңгерту).
2. ақпараттық (дербес жағдайда, компьютерлiк) сауаттылық: ... озық ... ... ... ... мен технологияларды қолдану әдiстерiн
меңгерту; қолданбалы программалық құралдарды меңгерту; жаңа
программалық құралдарды ... өз ... жаңа ... ... ... жаңа ... технологияның мүмкiндiктерi туралы
бiлiм; коммуникациялық қызметтердi пайдалану дағдысы; бiлiм беру
процесiнiң ерекшелiктерiн ... ... ... құралдарды қолдану және оларды өз қызметтерiмiзге
сәйкес бейiмдеп пайдалану.
І.ІІ. АҚПАРАТТЫҚ-КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫ ҚОЛДАНУ САЛАСЫ БОЙЫНША
ПЕДАГОГ МАМАНДАРДЫҢ БІЛІКТІЛІГІН АРТТЫРУ КЕЗЕҢДЕРІ
Мазмұндық ... ... ... үшін ... ... беріледі:
1. Іргелі. Бұл ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн мамандық
деңгейлерiне сәйкес ... ... ... бiлiм ... және дағдыны қалыптастыру.
2. Базалық. Оның мазмұны ... ... ... өз ... жан-жақты пайдалана
бiлуімен анықталады.
3. Арнайы. Бұл “Информатика және ақпараттық технология” пәнiн берудiң
әдiстемелiк мәселелерiн шешумен анықталады
Білім беру ... ... мен пән ... үшін ... ... деңгейлер негізінде анықталады:
1. Педагог мамандардың қызметіне ақпараттық-коммуникациялық технологияны
қолдану бағытындағы ... ... Бұл ... ... қарастырылады: компьютермен және оның құрылғыларымен жұмыс ... ... ... қолдану мүмкіндіктері; оқу процесіне
қолданбалы программалық құралдарды қолдану дағдылары. Сонымен бірге келесі
мәселелер де ... ... ... ақпараттандыруды нормативтік-
құқықтық жағынан қамтамасыз ету; ақпараттық-коммуникациялық технологияны
білім беру ... ... ... ... білім беруді
басқару жүйесіндегі ақпараттық технологиялар және т.б.
2.Қызметтік-ізденістік деңгей. ... ... ... ақпараттық
технологиямен жұмыс жасау негіздерін практикалық түрде меңгереді. Сондықтан
мұнда жұмыс ... ... ... құру ... ... ... ... меңгерушісі, АЖО-сабақ кестесі, АЖО-кітапхана және
т.б. ) және мультимедиялық ... оқу ... ... алгоритмі
сияқты мәселелер қозғалады. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... теориялық негіздері;
- білім беру жүйесіне ақпараттық-коммуникациялық технологияларды
енгізудің психологиялық-педагогикалық негіздері;
- педагог мамандардың біліктілігін көтеру ... ... ... ... дидактикалық
шарттары;
- ақпараттық технология негіздерін оқытуда ... ... ... ... ... ... ақпараттық жүйесін автоматтандыру моделі және оқу
процестерін ақпараттандыруды ... ... ... ... ... ... мәселелер қарастырылады:
электрондық оқу-әдістемелік құралдарын ... ... ... ... ... ... «АЖО-директор»; «АЖО-
оқу ісінің меңгерушісі»; «АЖО-бухгалтер»; «АЖО-сабақ кестесі»және т.б.;
әлемдік ақпараттық кеңістікке ену ... ... ... ... ... және ... ... педагог мамандардың біліктілігін және курстың сапалық
өлшемін айқындайтын компьютерлік тест сұрақтарын ... ... ... ... ... ... программалардың,
тексеру программаларының электрондық оқулықтардың өскелең өмір талаптарына
сай дайындалып, компьютерді окыту кұралы ... ... ... ... ... Бұл мәселе өз алдына үлкен ғылыми ізденістерді ... ... ... осы ... ... ... одан ... ақпараттар жағдайында үздіксіз білім беру жүйесі ... ... ... ... ... даму ... күшейту және
дербестендіру есебінен қоғам мүшелерінің ... ... ... өз ... ... алу мүмкіндіктерін кеңейту және міндетті емес
білім беру жүйесінде ... ... өз ... ... ... ... ... беруді ақпараттандырудың негізгі бағыттары:
• методологиясын жетілдірумен стратегиялық мазмұнын таңдау;
• әдістерімен ... ... ... ... ... жағдайында тұлғаны тәрбиелеу мен
дамыту;
• оқытудың әдістемелік жүйесін жасау;
• педагог мамандардың инттелектуалдық потенциялын дамытуға бағыттау;
• өз ... ... алу ... ... ... ... қызметінің өз бетімен
түрлі іс-әрекеттерін ... ... ... диагностикалық бақылау әдістерімен білім ... ... ... беру ... ақпараттандыру
телекоммуникациялық желілерді жасау және дамытумен ұштасады. Ал ... ... ... міндеттері біртұтас коммуникациялық желілерді жасау және
дамытумен ұштасады. Ал ... беру ... ... міндеттері біртұтас
телекомуникациялық желіні құру және дамыту арқылы шешіледі. Олар:
... ... ... мен ... процесін
жоғары деңгейге жеткізу;
❖ жасалынған және дамып келе жатқан телекоммуникациялық
желілерді біртұтас ... ... ... ... ... кеңістікте әртүрлі деңгейдегі
ақпараттармен ... ... ... ... ... дербестендіруді қамтамасыз ету, дистанциялық
оқытуға ... ... ... жағдайында білім беру ... ... ... қолдану саласы бойынша
көтеру негізгі міндеттердің біріне айналып отыр.
Қоғамды ... ... ...... ... ... ... ол – білім беру қызметкерлерін ақпараттандыру саласы бойынша
біліктілігін көтеру болып табылады. ... ... ... ... ... ... ерекше мәнге ие.
Сондықтан білім беру қызметкерлерін ақпараттық-коммуникациялық технологияны
өз қызметтеріне пайдалануға жан-жақты ... ... ... ... ақпараттандыру жағдайында компьютер оқыту мен дидактикалық
құралға айналып отыр. Сондықтан қазіргі білім беру саласында ... оқу ... ... ... оқытуға пайдалану өзекті
мәселелердің бірі. Олай ... бұл ... ... шешу ... ... ... орны ерекше.
Аталған мәселені дамыту үшін білім беру қызметкерлері үшін түрлі тренинг
курстар өткізілу қажет. Ол үшін бір ... ... әрі ... ... ... ... ... оқу бағдарламалары
жасақталуы қажет. Бұл мәселе қазіргі таңда көкейкесті мәселелердің біріне
айналып отыр. Аталған ... шешу ... ... түрде дәлелденген және
бір жүйеге бағытталған тұжырымдама ... ... ... рефлексивтік деңгейін ... ... оның ... ... ... ... кез ... ойдың
өтімділігін, міндеттерінің күшті және әлсіз жақтарын көрсетіп бере алады.
Шығарылуы ... көп ... ... ... есепгерді компьютердің
көмегімен тез ... ... ... өте ... ... ... нәтижесін аламыз.
Оқу процесіне жана информациялык технологияларды енгізу ісі
математикамен де ... ... Пән ... қарай математика курсын
толығынан компъютерлік негізге ауыстыруға болмайды.
Мысалы, аксиома, теорема, оларды дәлелдеулер жолымен ... ... ... ... ... бұрынғы тәсілдермен жүргізілуі
тиіс. Оқушылардьң пәнді жақсы игеруінің басты ... ... осы ... ... ... ... басталады.
Тестілеу жұмыстарын жүргізуде компьютерді пайдалану негізгі орын ... ... ... консультациялар ұйымдастыру және тест
тапсырмаларын ... ... ... ... ... ... графикалык мүмкіндіктерін сызу, сурет сабақтарын өткізгенде
пайдалану сабақтың сапалылығын ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі.
ІІ.1. Бастауыш мектепте математика пәнін оқытудың қазіргі жағдайы
Оқыту әдістемесі
Математиканы оқыту не үшін қажет?
Жалпы білім беру саласының алдына ... ... ең ... бірінші
кезекте математикалык білім беру сапасын арттыру ... ... ... ... Оны ... Кеңестің орта білім беру ... ... ... ... тіл ... ... ... аудара отырып, олардың біліктіліктеріне мы-надай талаптар
койғандығынан көруге болады: 1) Топпен ... ... ... білу; 2)
қақтығыстарды бейбіт жолмен шеше білу; 3) ерекшеліктерді (оқшаулықтарды)
қабылдай білу; 4) өзге ... дін ... өмір сүре ... 5) ... ... ... білу; 6) «математикалық тілде» тілдесе білу; 7)
ақпараттарга сыни көзқарастарын қалыптастыру; 8) үнемі дайындықтың тұрақты
базасы ... тір бойы оқып ... ... ... 9) ... меңгере білу қабілетінің болуы. Олай болса, ежелгі замандардан-ақ,
Евклидтің «... геометрияда ... ... жол ...... ... ... ... математикалық білім мен біліктілік ... ... ... әлем ... толғандырып келетін өте
күрделі және аумақты мәселе. Бұл мәселені шешу ... бір ... ашып ... ... ... ... ... мәселені мынадай
жақтарынан қарастырып көрелік: математиканы оқыту қажеттілігі және оны
оқыту мөлшері.
а) Математиканы ... не үшін ... ... сөзі грек ... білім, ғылым деген мағынаны білдіреді.
Олай болса ежелгі замандардан-ақ ... ... ... дәрежесі ретінде қабылдаған. Әрине, бұл жәйт математиктерге
жылышұрайлы болып ... ... ... беру ... кері
әсерін тигізгені сөзсіз, өйткені математиканың жалпыға ... ... ... ... ... болып келді. Ертеректен-ақ балалар мен
ересектердің кемшілігі математиканы өте қиын, қызықсыз және меңгерілмейтін
ғылым ... ... оны тек ... ... инженерлік және
т.с.с. есептерді шешуге ғана қажет, ал көпшілік математикасыз да күн ... деп ... Осы ... де жұртшылықтың көпшілігі, ашық айтпаса да
тап ... ... ... Оған жоғары оқу орындарына қабылдаудың кешенді
тестілеуіне гуманитар-лық саладағы мамандықтарға математиканы ... ... ... ... бола ... Көпшіліктің бұл пікірі
«негізсіз» емес. Мысалы, ... ... ... ... ... ... барысында қайсыбір функцияның туындысын есептегенін, немесе
түрлі математикалық ... және өзге ... ... ... Бір ... ... математикадан бар керегі — ол рационал
сандарға ... ... ... білу ғана ... өзі осы ... немесе калькулятор көмегімен орындалады). Сондықтан да: ... ... осы ... не ... бар екен? Бағдарламаны қиындата
бергенше оқушыларға сандарды және оларға қолданылатын амалдарды, тапқан
табысын есептеуге қажетті деңгейде ... ... емес пе?» — ... ... орай талай естіп жүрміз.
Онда, мынадай сұракқа жауап іздестіріп ... ... ... ... ... ... стандарт келемінде окып үйрету
кажет ... ... бері ... алар орны, оның ғылым мен
техниканың қарқынды дамуына қосар үлесі, жас ... ... аз ... жоқ. ... әрбір адамның интелектуальдық
мәдениет деңгейіне байланысты, ... ... ... ... ... да аз ... жасыра алмаймыз. Олай
болса, ең алдымен ... ... ... ... ... ... — ғылым болмысынан балама ұғымдар. Сондықтан да математика
барлық ғылымдардың логикалық ... — күре ... ... ... Математика, ең алдымен ... ... ... ... ... және оны ... түседі;
• «Математикалық тілде» ... ... және ... ... ... оқушыньщ «сөз коммуникациясын», яғни сөйлеу мәдениетін
дамытады;
• Математика әлемде болып жатқан түрлі ... ... ... ... көмектеседі;
• Математиканың болашақ тұлғаны моральдық, эстетикалық және ... да ... мәні ... жас өспірімдердің мүлтіксіз және ... ... ... ... алар орны мен ... ... дәрежеде
жұртшылықтың мойындағаны белгілі. Математикалық білім беруде оқушының дұрыс
ойлау мәдениетін қалыптастырып, оны дамыту барысында атқаратын ең ... ... ... ... ... ... ұғындыру және оның бойына сіңіру болып табылады. ... ... ... (ғылыми емес) ымырасыз пікір таластарда біз
өзіміздің көқарасымызды жақтау үшін ... ... ... ... ... да біздің пікірімізге қарсы бірнеше дәйектемелерін
алға тартады. Дегенмен, қарсыластардың ... ... ... шешпей, пікірталаска қатысушылар өзге дәйектер іздестіре бастайды.
Сөйтіп, пікірталас жалғаса береді. Ғылымның көптеген езге ... ... ... ... ... да ... ... үлгі бойынша өрбиді, тек мұнда келтірілген дәйектемелер ... ... ... ... келеді. Дегенмен, бұл дәйектерді барлық
мүмкін жағдайларда мәселені толық шешетіндей, ешбір күмән ... ... бұл ... ... ... ... етіп
келтіру мүмкін бола бермейді. Ал математикада жағдай мүлде өзгеше. Мұнда
абсолютты толық емес, аз да ... ... жол ... дәйектемелерді
қате ретінде қарастырып, оны ... ... оқып ... ... ... ... ... алғаш рет осындай,
дәйектемелерге деген катаң талаппен танысады. Бұл ... ... ... таң ... ... оны ... ... бастайды.
Осы қатандық оқушы үшін шектен тыс қазбалаушылық болып, қажетсіз ... ... ... ойымша, 2 сыныптан бастап, яғни математикалық
дәйектемелерге ... ... ... аса ... ... төменгі
сыныптарда тек «5»-ке окып келе ... ... ... үлгерімі «4»-ке, ал кейде «қарсылық» ретінде ... ... ... ... ... ... дарынды оқушылардың
(олардың үлесі 20% болатыны дәлелденген) басым көпшілігін тап осы кезден
бастап «жоғалта» ... Олай ... ... ... ... ... сайын мұғалім шәкірттеріне математикалық теория,
анықтама, теорема, дәлелдеу сиякты категориялардың ... ... ... жалықпауы қажет. Барлык оқушылар бірдей дәрежеде, бір-екі рет
түсіндіргеннен бұл күрделі, аса маңызды ... ... ... ... ... Мұны түсіндіруге арнайы сабақтар арнауға ... ... ... ... өз максатына, көздеген нәтижесіне жете
алмайды және жетуі ... ... ... ... ... ... ситуациялар туындағанда ғана болады және олар 2-3 минуттық, әрі
кетсе 5 минуттық көлемде болса жеткілікті. Жақсы, ... ... ... әрі ... әрі ... аяқталуына кеп үлес
коса алады. Өз оқушыларын пікірталасқа, бір-біріне сын ... ... бір ... ... ... ... ... немесе қандай да бір
есеп шығарып жатса, өзгелері оның дәйектемелерінен ақау ... ... ... ... ... ... Мұндай күмәндерге дәйекті
жауап бере білген, өз сыншыларының ... құм ... ... ... сезініп шаттықка кенеледі. Мұнда оқушы ... ... ... өз жеңісінің басты қаруы болғанын сезіне бастайды. Олай
болса, оқушы бұл каруды сыйлап, оның үнемі өзімен бірге жүргенін ... ол ... ... тек ... ғана ... өзге де ... дәйектемелердің толықканды болуына тырысады. Бұл қару болашақ
тұлғаның, қай ... ... ... ... ... ... ... маман иесі болса да), алдағы ... ... ... ... қару ... ... ... да математика
сабағында өзге сабақтармен салыстырғанда окушылардың ... ... ... ... үлесі анағұрлым жоғары денгейде болады және осылай
болуы да қажет. Орыстың ... ... А. Я. ... ... ... №4, 1995, 3-8 бет) ... сабактарының оқушының ойлау мәдениетін
қалыптастырудағы алар орнын айта отырып, дәйектеме толықтығы принциптерінің
формаларын ашып көрсеткен:
• Заңсыз ... ... ... ... жол бермеу;
• Сүрыптаудың толықтыгы мен үстанымдылығы. ... бұл ... ... ой ... ... койылатын ерекше
қатаң талаптармен бірге, онын мектепте ... өзге ... ... ерекше ойлау стилі бар екенін атап ... ... ... ... ерекшелігі — ол қысқа-нұсқалық (локанизм),
мақсатымызға тез жетудің ең ... ... ... ... ... түрде
тырысу; дәйектеменің мүлтіксіз толыққанды болуы-на абсолютты кажет емес
деректерді аяусыз алып ... ... айта ... ... ... ... көп «суды» қаламайды, ешбір ... ... ... ... ... ... жоққа шығарады; ойдың және оны баяндаудың ... ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Оның бұл
жағы математикалық емес әрбір маңызды ой талдаулар үшін өте ... ... және ... ... болдырмау ойлаушының өзіне де, оның оқушысы
мен тындаушысына да берілген ой желісіне көңіл коюға ... ... ... ой ... ... ... көмектеседі» — деп көрсеткен.
Осы танда дүние танымдылыкты және сыни ойлау қабілетін қалыптастыруда,
математикалық модельдеу идеяларын сезінуде, математикалық ... ... тіл ... ... ... ... мен біліктіліктің алар
орны ерекше. Математикалық сөйлеу мәдениетіне, қоршаған ортаны және ... ... оны оқып ... ... дүниенің ғылыми
бейнесін меңгерудегі басты кұралы ретінде ... ... бөлу ... ... оқушылардың математикалық тексті оқуына, жазуына ... ... ... жазылғандар мен айтылғандарды түсіне білуіне ең
минимальды ... ... ... ... ... математикалық біліктіктердің
негізгі кұрамдас бөлігі, толыкқанды тіршілік жасауға қажеттілік ретінде оны
арнайы, бағдарлы түрде ... ... ... ... ... дамыту математика сабақтарында оқушылардың келесі қабілеттері мен
бейімділіктерін шыңдай түсуді меңзейді.
• Тақырыптағы, текстегі басты ойды бөліп ... білу және оған ... ... Материалдарды қисынды (мағыналылык) топтай, конспект жүргізе және
рецензиялай білу;
... ... ... ... және ... білу;
• Ұғымдардың, түсініктердің өзге ... ... ... ... ... ... ... Ауызша және жазбаша математикалык, тілде сөйлеуді меңгеру, ... мен ... ... қолдана білу;
■ өз ойын тез жеткізе білу және ассоциацияларды таба ... ... ... ... түжырымдай білу, ойын көрнекілей
білу және ... ... және сыни ... қабілетін, сөздің кисындылығын дамытуда
мұғалімдер сабақтардың мынадай түрлерін қолданғаны ұтымды: есепті шығару
жоспарын жазу; шешудің ең ... ... ... ... жұмысқа
талдау жасау; жұмыстардың қателіктерін табу және т.с.с.
Математикалык тілдің дамуы оқушынын ... ... ... дамытып,
қазіргі қоғамда тұлғаның ұтымды сөйлеу коммуникацияларын қалыптас-тырады.
Осыған қоса, көп ... ... ... ... ... мен ... оқытылуы дәрежесі жоғары болған сайын, оның жас
өспірімдердің бойында ... ... ... із ... ... ... ... пен шыншылдық;
• Өжеттілік пен ермінезділік;
• Шығармашылық пен ... ... ... ... ... қызықтырып, бір мезетке де
оны назарларынан тыс ... ... Көп ... ... ... ... математикалық сабақтар әсерінен даритынын байқап та
жүрміз. Бұл сабақтар нәтижесінде оқушылар өз бойларынан ... ... ... жеке басы ... бағындырып, өзіне ғана пайдалының
барлығын теориялық түрғьсыан қорғаштау ... ұсақ ... ... ... ... ете жоғары рухани және мәдени құндылық
ретінде сыйлау және ол үшін жеке басы ... жиі әрі ... ... ... ету ... моральдық тұрғыдан өрлеу процестері жүріп жатады. Шектік
шыңына жеткен бұл ... ... ... ... ... ... пен шыншылдық болып табылады. Әрине бұдан мектепте оқылатын
әдебиет, тарих және өзге гумани-тарлық ... мен ... ... ... тәрбиелеудегі қосар үлестерін, алар орындары математикамен
салыстырғанда кенжелеу деген түсінік туындамауы қажет. Сондықтан, ... ... үшін ... жан-жақты ашыңқырап көрсету
кажеттілігі туындап отыр.
Мәселен, тапсырма тарихи, немесе әдеби шығармашылық ... ... оның ... ... ... ... мүмкін емес. Мұнда оны
әртүрлі жүйелі түрде жаңартып, жетілдіру мүмкіндіктері сан ... ... ... өз ... ... оқушылар жеткілікті дәрежеде
сенімділік таныта алмайды. Өзінің тиімді жазылды деп ... ... ... мүлде өзгеше бағалануы мүмкін. Бұл ... ... мен оның ... ... анықталмағандығы, көмескілігі
жете шыңдала қоймаған жастардың еріктік талпынысына ... ... ... Ал ... ... ... өзгеше. Егер тапсырма
ретінде есеп шығару, немесе теореманы дәлелдеу кажет болса, онда тапсырма
орындалуы моментін айқын ... ... есеп ... ... ... ... ... екі жақтан да ... ... ... ... ... оқушы бойынан өжеттік пен қайсарлық сияқты
ерекшеліктер тәрбиелеуге ерекше оңтайлы жағдай туындайды.
Математикалық тапсырмалардың тағы бір ... және ... жағы ... ... ... тән ... сипатын атап өту ... ... ... ... ... ... ... оқушыдан
белгілі дәрежеде білімі мен бейімділігі ғана қажет. Ал ... ... ... ... ... шешуіне керекті арнайы тәсілдерді
ойлап табуды, яғни оған шығармашылық, ... ... бар ... ... қарыштаушы және нығаюшы интелектісінің жас күштері
талпынатыны анық. Шығармашылық табыстың тәтті дәмін бір ... адам ... да тату үшін өз күші мен ... ... Оны ... қиындық тоқтата
алмайды, оның ... ... мен ... кездескен
кедергілерді жеңуге бағытта-лады және әрбір жеткен жетістіктерімен нығая
түседі. Ал ... ... мен ... оны ... ... ... алуға, берілмеуге үйретіп, олардан жаңа ойлар мен жігерлікке
шабыт алып отырады. Сондықтан да ... ... ... ... ете білу ... ... такырыптың басты, ... ... ... ... аса ... зейін қоя білу
бейімділіктерін калыптастырады. Жалпы, өз ... ... ... ете білу дағдысы калыптасқан оқушылар, ең нашар дегенде ... ... ... ... ... 3-тік ... ... және алгоритмдік деңгейде меңгерген оқушының білімін бағалап
отырмыз. Іс ... ... ... ... ... көтермелеп «4-5» деген
бағалар қойылады. Керісінше, егер оқушы математиканы толық «3»-ке (оқушылық
және ... ... оқи ... болса, онда бұл оқушының ... ... және озық ... үлгерім көрсеткіштеріне ие болатыны көп
жылғы іс-тәжірибелерден жаксы білеміз.
ә) Математиканы қандап мөлшерде оқыту ... ... ... ... осы ... ... ... баласы да емес, бозбала да емес шақтары) салдарынан
олардың ұзақ мерзімді ... ... ... ... оқи және жаза ... тым төмен деңгейде болады. Сондықтан және аптасына 2 рет
алгебра және 2 рет ... ... ... ... ... ... 3-
4 күн ... оқушылар бір сабақта өтілген, ... ... ... ... ... ... алмай, үй тапсырмаларын
орындамауды (түсінбегендіктен) ... ... ... және ... ... де ... ... Мұндай оқушылар өзге оқушылардың
үлгерімдеріне де кері тартпа әсер етеді.
Көптеген, осы күндері уағыздалып жүрген, оқытудың озық ... ... ... ... ... ... ... да
бар) оқушының әртүрлі дәрежеде өз бетінше білімін жетілдірулері меңзелген.
Өзге көптеген пәндер бойынша бұл ... ... ... жемісті
боларына күмәніміз жок. Ал математикада жағдай мүлде өзгеше. Ешбір ... ... иесі ... да), ... ... тәжірибелі
мұғалімнің, немесе өзге біліктілер көмегінсіз ... өз ... ... көп жылғы іс-тәжірибеден белгілі. Оқушы математиканы ... ... үшін ол ... ... ... ... ... мен жаттығуларды өз бетінше шығарып, жеткілікті ... ... ... ... ... ... ғана бұл оқушы келесі
такырыпты өз бетінше меңгеруге дайын ... ... ... Егер сыныпта
мұндай оқушы бар болса, ол түрлі математикалык олимпиадалардың жеңімпазы
болары айдан анык. Ал білікті ... ролі — осы ... ... қажетті ұзақ мерзімді анағұрлым қыскартуға септігін тигізеді.
Дегенмен, ұстаз қаншалыкты жаңашыл-әдіскер болғанымен де оның ... ... ... белгілі көлемде типтік есептердің түр-түрінен
шығарып, жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... берік, ұзак мерзімге меңгеруі мүмкін ... Бұл жас ... ... ... ... ... ... заңдылығы.
Асығыстық танытып, әйгілі «Еуропаны шарлай, шапқылап өту» сиякты ... ... ... ... тым жылдамдату іс-әрекеті күні бұрын түзетілмес
сәтсіздікке соқтыратыны ақиқат.
Кейбір оқушылардың: «Мен математиканы түсінбеймін, қанша ... ... ... — дейтінін біздер — мұғалімдер жиі еститін сөздің шығу
төркінінің кейбір жактарына тоқталайық. Жалпы, ... ... егер ... ... ... ... онда оның алгоритмдік деңгейде (бұл тестік
бакылаудан «4» алуға жеткілікті) меңгермеуі мүмкін емес. Мұндай жағдайларда
әлгі айтылған сөздің ... ең ... ...... ... Бір ... алдарыңызға мынаны елестетіңіздер. Бөлмеге таза үстел ... ... ... ... ... ... соң әлгі ... бетін шаң басқанын
көреміз. Оны сүртпей, экспериментті жалғастыра берсеңіз, үстел үстіндегі
шаң еселеніп, ... ... ... ... ... ... қалатын
жағдайға жетесіз. Міне баланың математикалық ... де ... ... ... ... бір жаңа ... ... себептермен (мүғалімнің
тиісті дәрежеде түсіндіре алмағандығынан, не ... ... ... келмегендігінен және т.с.с.) түсінбей қалды делік. Математиканың
өзіндік ерекшеліктері — ол ... ... ... ... ... әрбір сыныпта өтілген материалдар келесі сыныптарда, жалпы математиканың
кез келген деңгейінде қолданып жатады. Олай ... әлгі ... ... ... да шала-шарпы түсінгендей, немесе мүлде түсінбей ... бұл ... ... ... материалдары «қарлы кесек» секілді
ұлғая-ұлғая, бастан асып, жоғарыда келтірілгендей сөздер ... ... Ал ... ... үшін ... ... өздерінің еңбек еткісі
келмейтіндіктерінің сылтауы ғана. Олар үшін ... ... ... ... ... ... ашпадым» дегеннен гөрі тиімді. Бұл да «үстел
бетіндегі шаң» қатарына қосылады. Мұның ... ... білу ... ... ... ... қолдану білікті, кәсіби шеберлігі
шындалған мұғалімнің ғана ... ... ... сірә, қанымызға сіңген, Кеңестік ... ... ... ... естеріңізде болса, 60-шы жылдары білім
беруді политехникаландыру үрдісі педагог-ғалымдардың ұсынысымен Кеңестік
білім беру министрлігімен ... ... ... білімдері
практикалык бағыт-бағдарда болуы қажетгілігі барлық денгейде ... ... ... ... ... қонымды мөлшері болады, ал бұл ... ... тыс ... кеткенде басыңды да жарып алу ... жоқ ... ... ... ... ... ... болуы
қажет, бұл осы күні де актуальдылығын жоғалтпаған мәселе. Ал ... ... ... ... ... жұмыстарына уакыт шамадан тыс
артық мөлшерде бөлініп, үйдің, бағанның ... ... ... ... жаттык. Ал ... ... ... ... ... ... пән 80-ші ... аяғына дейін сақталып
келді. Бұл жөнінде талай мақалалар мен оқу кұралдары жарык ... Ал ... ... ... ... ... жүйесін (тректі белгілер
тәсілі) Одақ көлемінде ... ... оған ... да уақыттар
бөлініп жатты. Әрине Шаталов тұлға, ... ... ... ... тәсілі, әрбір мұғалімнің әдіскерлік шеберлігі оның бойына, ... ... ... ... ... пәнді игеру денгейіне,
тіпті алдына жиналған сынып оқушыларына, оны қоршаған ... ... ... касиет. Олай болса, енді кайтып, тура сол қалпында ... ... ... Осы ... қазір де елімізде ... ... ... ... ... ... және өзге
атауларды жиі қолданып ... ... ... ... ... анау жок, ... жок, ... озық технологиясын
қолданбайсың деген кінәраттар тағып, онсыз да «үркек» мұғалімдерді бұрышқа
қусырды. Бір ... ... осы ... да ... сияқты
көрінеді, өйткені аталмыш әдістемелік еңбектерді оқысаңыз бәрі ... әрі ... ... ... ... ... кілті — екінші
Шаталовтардың табылмайтындығында. Ал бұл ... ... ... ... ... ... алып, оқушының білімін жетілдіру ісіне
үлес қосып жатса оны біз құптаймыз. ... ... бір ... элементтерін алсында аласың, алмасаң да аласың деп, күшпен,
коркытып-үркіту ... ... ... ... керісінше оған
үзілді кесілді қарсымын. Бұл «әкімшіліктік педагогика» деп аталып кеткен
тәсілдің пайдасынан гөрі зиянды жағы ... деп ... ... тексерудің
ең тиімді, әсерлі және нәтижелі тәсілі — ол ... жыл бойы ... жыл ... оның ... ... ... мен біліктілігі
деңгейі бойынша мүғалім еңбегін бағалау қажет деп ... ... ... ... ... ... ... және
республикалық деңгейлерде ұйымдастыруға болады.
ІІ.2. Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды
пайдалану тәжірибесінен
Еліміздегі білім ... ... ... ... ... ... түрінен жаңа педагогикалық технологияларға ауысатын
өтпелі кезең.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... ... адамның өмірін, оның құқығы мен
бостандығын - ең ... ... ... ... ... ... заңы - ... Республикасы Конституциясын
басшылыққа алу керек.
Бұл білім беруді жаңартудың негізгі қағидаларының бірі ізгілендіру ... іске ... ... ... болу ... «білгір адам» атты білім берудің дәстүрлі парадигмасын «өмір бойы
білім ала ... ... ... ... атты ... парадигмаға»
аустыратын технология болып табылады. Парадигмалардың осылай ауысуы - ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Соның ішіндегі басты компонент - білім берудегі ... Ол ... ... көп ... ... оның ... ... білімді өзі біліп,
іздеп табуға үйренуі, оқу, кәсіптік, тұрмыс мәселесін кез келген жағдайда
шешіп, ... ... ... болу керек.
Қазіргі заманғы мектеп мақсаты: ол баланың қабілеті жететін бағытта
оны неғұрлым өз ... ... ... ... ... ... туғызуы керек.
Мұғалім дайын ақиқат, түйін, ой қорытындысын балалардың ... ... мен ... ... ... да ... ... шығармашылық,
арман, қиял қанатын байлап қояды.
Көптеген жағдайда бала өзінің ой еңбегін әлі ойлап та ... ... әсер ... ... жаттап алуына тура келеді. ... ... ... ... жэне бақылау қабілеті дамымай, жаттауға
негізделген есте сақтау дамиды. Бұл -баланы ... ... ... ... ынтасын жоятын үлкен кемістік болып табылады.
Сабақта, жалпы мектепте оқушыларға ыңғайлы және жайлы жағдай жасалу
қажет, сонда ғана оқудан ... ... ... ол ... ... ... ... мәселені шешетін технологияларды бірі ... ... ... ... Оны ... ... оқу үрдісінде пайдаланып, жақсы нәтижелерге жетіп жүр.
Осы ... ... ... ... ... ... жобасы ретінде қолданатын болсақ, онда:
білімді демократияландыруға және ізгілендіруге; оқу мақсатын ... дәл ... ... ... ... тізбегі арқылы); әр шағын
мақсатқа ... ... ... оқу ... ... жаңа әдіс-
тәсілдері мен формаларын қолдануға; оқыту ... ... ... ... оқу ... ... пайдалануға, оқушыны өз
бетімен танымдық іс-әрекетке ынталандыруға, белсендігін ... ... ... даму ... сәйкес өз бетімен тиісті білім деңгейіне
жетуге; білім сапасын көтеруге; мұғалімнің басқарушылық іс-әрекеті ... ... ... ... рейтинг жүйесімен ... ... ... ... басқаруына айналуға; оған сәйкес жеке
түлға өз ... ... ... ... ... педагогикалық
технологияларды меңгеріп, өз жұмысына пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... ... өтіп жатқан тәжірибе жұмыстарын да
анықталды.
Оқушының өз бетімен оқулықпен жұмыс ... ... алу ... үшін ... талаптардың бірі - оқулық ... ... ... ... ... ... деген не? Ол педагогикалық жүйенің
бір ғана құрамдас бөлігі. Ал, Педагогикалық жүйе дегеніміз не?
Педагогикалық жүйе дегеніміз: мақсат, мазмұн, ... ... ... құралы (көрнекіліктер) және осылар ... ... ... мен ... ... ... (дидактикалық) процесі.
Мұндағы: педагогикалық жүйенің алғашқы бес компоненті әдістемелік жүйені
құрайды: Әж (мақсат, ... ... ... ... Дидактикалық (оқыту) процесі ... ... асу үшін ... бір ... ... ... ынталандырылу қажет.
Оған мұғалім өзінің шеберлігі арқылы (сыртқы ынталандыру) және міндетті
түрде қызықты, тартымды, өз ... ... ... ... ... ... ... арқылы қол жеткізе алады.
Қазіргі заманның тиімді білім берудегі бірден бір ... ... ... теру ... мазмұндалу жағынан да, құрылымы жағынан да
жетілдірілген түрде.
Оқулықтың мазмұны жай ақпарат көзінен оқушының өз бетімен ... ... ... ... ... ... ... керек», делінген
(Ж.А.Қараев докт.дисс.авторефераты). Ол үшін ... ... ... төмендегідей төрт шарт қойылады:
1. а) орта ... беру ... ... ... ... әр пәннің жылдық мазмұны (күнтізбе) жоспарында тоқсандық, жылдық
қорытынды.
б) әр тараудың мазмұны (күнтізбе) ... ... ... әр тақырыптың мазмұны (тақырыптық жоспарда кері байланыс кезеңі-
деңгейлік тапсырмаларды орындау арқылы тақырып ... ұпай ... ... ... ... ... берудің жаңа жүйесі жасалып,
әлемдік білім беру кеңістігіне ... ... Бұл ... ... оқу-тәрбие үрдісіндегі елеулі өзгерістерге байланысты болып отыр: білім
беру парадигмасы ... ... ... жаңа ... ... ... ... жетілдірудің психологиялық-педагогикалық бағыттағы
негізгі ой-тұжырымдар төмендегіше сипатталады:
-есте сақтауға негізделген оқып білім алудан ... ... ... ақыл-ойды дамытатын оқуға көшу;
-білімнің статистикалық үлгісінен ақыл-ой әрекетінің динамикалық құрылым
жүйесіне көшу;
-оқушыға орташа деңгейде білім ... ... ... ... ... ... ... елдің экономикалық қуаты, халқының өмір сүру деңгейінің
жоғарылығы, дүниежүзілік қауымдастықтағы орны мен ... сол ... даму ... ... ... ... дамуы мен жаңа
технологияны енгізу ... осы ... ... беру
ісінің ... ... мен осы ... ... деңгейіне келіп
тіреледі.
Ал білім беру саласындағы технологиялық идеялар бүдан 400 жыл бұрын
пайда болған. Бұл ... ... ... ... ... душар болып
отыр. Мұғалімдер мен оқушыларға әр түрлі дидактикалық материалдармен қоса
оқытудың техникалық ... ... ... ... ... ... ... шетел зерттеушілері «педагогикалық техология»
терминін ... ... ... ... - ... ... ... бір педагогикалық жүйенің жобасы, ал педагогикалық
жағдайларға сай қолданылатын әдіс, тәсілдер оның құрамды бөлігі ... ... ... үрдісін жобалау, ұйымдастыру және оны
өткізудің формасымен ... ... ... ... ... ... жету мүмкіндігіне кепілдік беретін оқыту
үрдісін қүрастыру және оны жүзеге асыру. Оқытылатын пән мазмұны мүғалім ... ... ... ... оқушының ішкі даму үрдісі негізінде
анықталған нақты ... ғана ... ... ... ... бола ... беруді реформалауды жузеге асырудың және бір маңызды сипаты
қазіргі ... ... ... ... қажеттігінен туып
отыр. Осыған орай, ... ... ... әр ... ... жасалып, мектеп өміріне енгізіліп жатыр.
Олар мыналар: Лысенкованың алдын-ала оқыту; В.Шаталовтың ... ... ... ... арқылы) Эрдниевтің ірі блоктан оқыту,
мәселелік оқыту, оқытудың белсенді әдісі т.б.
Ал соңғы жылдары ... ... ... мен В.Монаховтың,
Дьяченконың оқытудың ... ... ... ... Ж.Қараевтың
оқытуды дербестендіру мен ізгілендіру ұстанымдарына негізделген ... ... ... ... ... ... жүр.
Сонымен қатар нақты іс ... ... ... ... ... жатқандығын мына материалдарға жасалған шолудан анық
көруге болады.
Осы уақытқа дейін адамзат баласы ... ... ... ... ... ал енді жаңа ... ... алу мен берудің құралы -
компьютер екендігін дәлелдеп отыр. Мұны жаңа ғасырдың бізге ... ... ... ... Үшінші мыңжылдық адамын қалыптастыру - дүниежүзілік,
соның ішінде қазақстандық ... беру ... ... ... міндет.
Ендеше оқытудың жаңа технолгиясын, білім беруді қамтитын қашықтан ... ... ... ... ... ... түсіндіру, оның бағытын нақты
анықтап, жүзеге асыру-басты ... ... Жас ... өзге де өркениетті елдер деңгейіне жеткізу үшін ... ... ... ... көтеріп, білім беру ісін дамыту керек. ... ... ... де білікті, еліміздің жарқын болашағын жасай алатын жас
ұрпақ ... ... Енді ... ... ... келтірейік.
Сабақтың тақырыбы: ОНДЫҚТАРМЕН САНАУ
Толық ондықтар мен азайту тәсілдерін таныстыру ... ... ... ... игеріп жазуға машықтандыру көзделді. Ойлау
қабілеттері дамытылып, шапшандыққа, ойшылдыққа баулынды. Плакат, тест, ... ... ... ... т.б. ... ... ... ана
тілі мен дүниетану пәндері байланыстырылды. Аралас, сайыс түріндегі
сабақтың ... ... ... ой ... ... ... Ұйымдастыру.
II. Өткен сабақты тест бойынша тексеру.
III. Жаңа сабақты көрнекілік және оқулық ... ... ... ... ... ... сандарға бірді қоссақ
10 шығады. Яғни, бір ... ... ... ... он — 10
2 ...... — 20
3 ... — отыз - 30 . .
4 ондық — қырық – ... ...... дұрыс мәнін тап
а) 7+3=10 ... = ... ... ... 10

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесінің жалпы мәселелері21 бет
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері48 бет
Жайылымдарды тиімді пайдалануды ұйымдастыру4 бет
Жер пайдалану құқығы11 бет
Жерді пайдалану және оны қорғау құқығы25 бет
Жылжымайтын мүліктің тиімді пайдалануын талдау13 бет
Мектептің оқу – тәрбие процесінде салт – дәстүрдің пайдаланудағы тәрбиелік мүмкіндіктері53 бет
Ресурстар мен жер қойнауын қорғау әрі оңтайлы пайдалану23 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану1 бет
Табиғат ресурстарын төлемді пайдаланау8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь