Нуклеин қышқылдары

Нуклеин қышқылдарын зерттеудегі ғылыми деректер. Нуклеин қышқылдары — тірі организмдегі тұқым қуалайтын ақпараттарды сақтай отырып, оны келесі ұрпақтарға жеткізетін күрделі құрылысты молекула.
ХХ ғасырдың 30—40-жылдары организм өсіп-өнгенде өзінде бар қасиеттерін келесі ұрпақтарға жеткізудегі нуклеин қышқылдарының рөлі ғылыми тұрғыдан толықтай дәлелденді.1868 жылы швед биохимигі Ф.Мишер клетка ядросының құрамынан қышқылдық қасиеті бар затты бөліп алған. Оны алғаш рет ядродан тапқандықтан (латынша “нуклеус” — ядро) нуклеин қышқылы деп атады. 1951 жылы американдық биохимик Э.Чаргафф ДНҚ молекуласының құрамына 4 нуклеотид кіретіндігін тапты
Екі нуклеотид — аденин мен гуанин (екі сақиналы) пуриндік негізге, тимин мен цитозин (бір сақиналы) пиримидиндік негізге жатады. Э.Чаргафф адениннің саны тиминмен бірдей: А=Т, ал гуаниннің саны цитозиннің санына Г=Ц сәйкес екенін анықтады. 1950 жылы ағылшын биофизигі М.Уилкинс ДНҚ-ның кристалдық талшықтарының рентгенграммасын алды.
Р.Франклин ДНҚ молекуласының рентгенграммалық суретін бірінші түсірген ғалымдардың бірі болды. Ол рентгенграмманың көмегімен көмірсулы фосфатты тұлғаның (сүйеніш) шиыршықтың сыртқы жағында, ал азотты негіздер ішкі жағында орналасатындығын және шиыршықтың бір оралымында он нуклеотид болатынын анықтады.ДНҚ-ның құрамын анықтауда Р.Франклин ашқан деректердің маңызы өте
        
        Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдарын зерттеудегі ғылыми деректер. Нуклеин қышқылдары — ... ... ... ... ... ... оны ... жеткізетін күрделі құрылысты молекула.
ХХ ғасырдың 30—40-жылдары организм өсіп-өнгенде өзінде бар қасиеттерін
келесі ұрпақтарға жеткізудегі нуклеин ... рөлі ... ... ... жылы швед ... ... ... ядросының
құрамынан қышқылдық қасиеті бар затты бөліп алған. Оны алғаш рет ... ... ...... нуклеин қышқылы деп атады. 1951
жылы ... ... ... ДНҚ молекуласының құрамына 4 нуклеотид
кіретіндігін ... ... ДНҚ ... ... — аденин мен гуанин (екі сақиналы) ... ... ... ... (бір ... пиримидиндік негізге жатады. Э.Чаргафф адениннің
саны тиминмен бірдей: А=Т, ал ... саны ... ... Г=Ц сәйкес
екенін анықтады. 1950 жылы ағылшын биофизигі М.Уилкинс ДНҚ-ның ... ... ... ДНҚ ... ... ... бірінші түсірген
ғалымдардың бірі болды. Ол рентгенграмманың көмегімен ... ... ... ... ... ... ал ... негіздер ішкі
жағында орналасатындығын және шиыршықтың бір оралымында он нуклеотид
болатынын ... ... ... Р.Франклин ашқан деректердің
маңызы өте зор болды. Алайда, ДНҚ ... ... ... ... ... ... ... Бұны 1953 жылы американдық биохимик
Дж. Уотсон мен ағылшын биофизигі әрі ... ... ... Олар ... ... ... ДНҚ ... құрамын ашты.Рентген
құрылымдық зерттеулер ДНҚ ... ұзын ... ... ... Ол ... қосарлана бұралып, қос оралым  түзеді. ... ... ... ... ішінде қалып, олар өзара бір-бірімен
сутектік байланыс түзеді. Ал ... мен ... ... оралымды сырттап
қалады. Демек, әр тізбектің азоттық негіздері коваленттік байланыс арқылы
бірін-бірі ... ... ... ... сай ... ... мен тимин екі сутектік, ал ... мен ... үш ... арқылы қосылатыны анықталды. Сонымен, 1953 жылы Дж. ... ... ДНҚ ... ... ... ... ... Нобель
сыйлығына ие болды.Қорытындылай келгенде, Дж. Уотсон мен Ф.Крик ... ... ... ... ... ... толық дәлелденіп,
молекулалық биология мен ... ... зор ... ... ... ... қышқылдарының азоттық
негіздері, рибоза мен дезоксирибоза ... ... ... ... ... ... немесе дезоксирибоза және фосфор қышқылының қалдығы
кіретін қосылыс нуклеотид деп аталады. Нуклеотидтер — ... ... олар екі ... ... ...... мен гуанин және
пиримидиндік — тимин, урацил және цитозин. Әрбір нуклеотидтер молекуласының
құрылыстары ... ... ... ажыратылады. 2-суреттен көріп
отырғанымыздай нуклеотидтің молекуласы азотты негізден, ... ... ... қалдығынан тұрады. Ғылымда азотты негіз аденин — ... — Т, ... — Ц, ... — Г ... таңбаланады. Аденин мен
гуаниннің азотты негіздері қос сақиналы, тимин мен ... ... ... ... Тірі табиғатта барлық ДҢҚ-ны құрайтын төрт нуклеотид
Нуклеотидтердің әр ... ... ... ... дезоксирибоза мен фосфор
қышқылының қалдықтары арқылы байланысады. Енді, ДНҚ-ның қосарлы сақинасының
(оралымның) қалай түзілетінін ... ... ... ... ... ... Нуклеотидтердің полинуклеотидтік тізбекке қосылуы
Мұнда бір тізбектің азотты негіздері екінші тізбектің ... ... ... ... ... түзеді. Сутектік байланыстың түзілуі —
олардың азоттық негіздерінің өте жақын түйісуінің нәтижесі. Түйісетін
нуклеотидтер белгілі бір заңдылыққа ... Атап ... бір ... ... оның ... ... тізбекте Т орналасады, демек А-ға — Т
комплементті, ал Г-ге — Ц комплементті болады. Нуклеотидтердің осылай
комплементке ... ... ... ... ... ... бойындағы тізбектердің ара қашықтығы бірдей болады, екіншіден, қарама-
қарсы ... ... ... ... ... ... түзіледі.
Атап айтқанда, Г мен Ц арасында үш сутектік, ал А мен Т ... ... ... ... ... ... байланыс жиі болса, ДНҚ
жіпшелері берік және оның молекуласының қозғалғыштығы тұрақты
сақталатындығы дәлелденді ... ... ... ... бөлігі
Сонымен, жоғарыда айтылған ғылыми мағлұматтарға сүйене ... ... ... төмендегідей қорытындылайық.
ДНҚ — макромолекула, оның мономерлерінің рөлін нуклеотид атқарады, оларға:
аденин, ... ... және ... ... ... ... ... екі, ал
қалғандары бір сақиналы, әр нуклеотид бесбұрышты қантпен қосылған фосфат
тобы және азоттық негізден тұрады. Осы ... тобы мен ... ... ұзын ... ... ... ... дейді.
Э.Чаргаффтың ережесі бойынша ДНҚ молекуласындағы пуриндік және ... ... ... ... бар ... ... ДНҚ ... адениннің мольдік мөлшері гуаниннің мөлшеріне ... ДНҚ ... ... ... ... ... мольдік
мөлшеріне тең, Г:Ц=1.
3. Шыққан тегіне байланыссыз әр түрлі ДНҚ-ның молекуласындағы ... ... ... ... қосындысына тең: = 1.
4. 1962 жылы орыс ... ... және ... ... анықтап, сипаттау үшін ерекшелік коэффиценті деген
ұғымды енгізді. Бұл ерекшелік коэфиценті ДНҚ ... ара ... ... — үш ... ... ... реттік құрылымына — оның
молекуласындағы нуклеотид қалдықтарының белгілі тәртіппен кезектесіп
қайталануы ... ... ... ... ... — оның ... ... дезоксирибонуклеотид тізбектерінің оралым түрінде болуы. Әр
тізбектің орамы 10 қос нуклеотидтен тұрады, бір орамның ұзындығы 3,4 нм
болады. Нуклеотидтердің ара ... 0,34 ... тең. ... ... ... нм
(4-сурет).
12-сурет. ДНҚ молекуласы кесіндісінің құрылысы
ДНҚ-ның үшінші реттік құрылымында оралым кеңістікте ... ... ... ... дезоксирибонуклеин қышқылы
(ДНҚ) және рибонуклеин (РНҚ) қышқылы. Олардың бұлай аталу себебі —
нуклеотид молекуласының құрамына кіретін пентозаның түріне байланысты. Егер
молекуласының құрамына дезоксирибоза ... — ДНҚ, ал ... ... — РНҚ ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нуклеин қышқылдары жайлы10 бет
Нуклеин қышқылдарының ыдырауы4 бет
Нуклеин қышқылдарының құрамы мен құрылысы3 бет
Нуклейн қышқылдары туралы5 бет
Нуклейн қышқылдары – ДНҚ3 бет
қушыларға сабаққа деген ынтасын, белсенділігін арттыру мақсатында «Ақуыздар мен нуклеин қышқылдары» тақырыбында сабақ өту әдістемесі26 бет
Ақуыздың маңызы мен қасиеттері7 бет
Белоктардың биосинтезі және оны реттелуін зерттеу18 бет
Биология сабақтарында цитологиялық білімдерді қолдану әдістемесі64 бет
Биологиялық химия курсы 46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь