Туризм түсінігінің қалыптасуы мен туристік саланың дамуы

Туризм түсінігінің қалыптасуы мен туристік саланың дамуы
"Туризм" және "турист" деген терминдер әдебиет беттерінде XVII ғасырдың соңында пайда болды, XIX.XX ғасырларда кең қолданыла бастады. Біршама зеттеушілердің айтуы бойынша, "туризм" сөзі латынның "TOURUARE" . айналу және француздың "TOURISME", "TOUR" . яғни серуен, сапарға шығу деген мағына білдіретін сөздерінен шыққан. Солай бола тұрса да, ең алғаш бұл сөз XVIII ғасырда Британ аралында осы елге келетін англия жастарының саяхатын анықтау үшін қолданылды. Франция, Англия, Германия жастарының оқуларын толықтыру үшін жіберіліп тұрды. Саяхатты "grand tour" десе, саяхатшыларды туристер деп атаған.
Берлиннің туризмді зерттеу институтының журналында "Arhiv fur Fremdenverkehr" (1930.1931 ж.ж) атты мақаланың алғы сөзінде ресми түрде ғылыми әдебиетте "туризм" деген түсінік XX ғасырдың 30.жылдарында пайда болды.[ 1 ] Туризм деген өте кең түсінік, әдебиеттерде оған берілген әртүрлі анықтамаларды кезіктіруге болады. Мысалы, В.Унцикер туризм деп тек табыс табуға арналмаған, тұрақты жерден тыс жердегі барлық саяхат пен қысқа мерзімдік сапардағы құбылыс пен қатынастың жиынтығын атады. Кейбір авторлар "әртүрлі мақсаттағы спорттық жарыстарды да" туризмге жатқызды. КСРО.да бірінші болып 1952 жылы В.В Добкович: "Туристік саяхат деп каникул және ұзақ уақытты демалыс кезеңдерінде біздің еліміздің әртүрлі аудандарында болып, сол елдің халықтарының өмірімен және мәдениетімен танысу, табиғи байлықтарымен, тарихи, әскери ескерткіштерімен танысуды айтамыз",. деп туризмге қазіргі уақытқа лайықты анықтама берген болатын.
Туризмге қысқа да, сәтті анықтаманы Үлкен Кеңестік Энциклопедия берді:
"туризм . бос уакыттағы адамның белсенді саяхаты, сапары, жорық жасап демалуы". XX ғасырдың 30.жылдары поляк географы С.Лещинский туризм туралы түсінікті толықтап, "туристік.сауықтыру қозғалысына байланысты теориялық, шаруашылық, географиялық, статистикалық, құқықтық, мәдени және әлеуметтік сұрақтардың жиындысы", . деп анықтама берді.
Туризм географиясы облысына еңбегін сіңіріп, атағы шыққан В.С.Преображенскийдің айтуынша, "туризм" термині арқылы мынадай негізгі түсініктер беріледі:
        
        Туризм түсінігінің қалыптасуы мен туристік саланың дамуы
"Туризм" және "турист" деген терминдер әдебиет беттерінде XVII ... ... ... ... XIX-XX ғасырларда кең қолданыла бастады. Біршама зеттеушілердің айтуы бойынша, ... сөзі ... ... - ... және ... ... "TOUR" - яғни серуен, сапарға шығу деген мағына білдіретін сөздерінен шыққан. Солай бола тұрса да, ең алғаш бұл сөз XVIII ... ... ... осы елге ... англия жастарының саяхатын анықтау үшін қолданылды. Франция, Англия, Германия жастарының ... ... үшін ... ... ... "grand tour" ... саяхатшыларды туристер деп атаған.
Берлиннің туризмді зерттеу институтының журналында "Arhiv fur Fremdenverkehr" (1930-1931 ж.ж) атты ... алғы ... ... ... ғылыми әдебиетте "туризм" деген түсінік XX ғасырдың 30-жылдарында пайда болды.[ 1 ] ... ... өте кең ... ... оған ... ... анықтамаларды кезіктіруге болады. Мысалы, В.Унцикер туризм деп тек ... ... ... ... ... тыс жердегі барлық саяхат пен қысқа мерзімдік сапардағы құбылыс пен қатынастың жиынтығын атады. ... ... ... мақсаттағы спорттық жарыстарды да" туризмге жатқызды. КСРО-да бірінші болып 1952 жылы В.В Добкович: "Туристік саяхат деп каникул және ұзақ ... ... ... ... еліміздің әртүрлі аудандарында болып, сол елдің халықтарының өмірімен және мәдениетімен танысу, табиғи байлықтарымен, тарихи, әскери ескерткіштерімен танысуды айтамыз",- деп ... ... ... ... ... берген болатын.
Туризмге қысқа да, сәтті анықтаманы Үлкен Кеңестік Энциклопедия берді:
"туризм - бос уакыттағы адамның белсенді саяхаты, сапары, жорық жасап ... XX ... ... ... ... ... ... туралы түсінікті толықтап, "туристік-сауықтыру қозғалысына байланысты теориялық, шаруашылық, географиялық, статистикалық, құқықтық, мәдени және әлеуметтік сұрақтардың жиындысы", - деп анықтама ... ... ... ... ... ... шыққан В.С.Преображенскийдің айтуынша, "туризм" термині арқылы мынадай негізгі түсініктер беріледі:
- демография мен халық географиясы және әділет ғылымы оқитын ... ... ... түрі;
- экономика саласы, экономика мен экономикалық географиямен айналысатын халықтың ... ... ... ... ... біреуі;
- социология мен рекриациялық география айналысатын тұрақты жерден бос уақытты өткізудің түрі.
Қазіргі туризм анықтамасы екі топқа біріктірілуі мүмкін - ... және ... ... ... құқықтық және басқа да туризмнің аспектілеріне қатысы бар. Екіншісі, концептуалды немесе мәнін көрсететін анықтама, пәнді бүтіндей ... ... ішкі ... ... даму процесінде "туризм" және "турист" деген түсінікке біраз өзгерістер енгізілді. Қазіргі халықаралық туризмде "тур" сөзі алдын-ала ... ... ... ... қызметтер тізбегі бар туристік саяхат деген мағынаны білдіреді. Практикалық жағынан туризмнен гөрі ... ... ... ... ... ... болғанын қажет етеді. Ең алғашқы "турист " деген анықтаманы Ұлттар Лигасының статистика ... ... ... ... (1937 ж). Ол ... түсінікке ие болды және аз түзетулермен біздерге де жетті. Соңғы жылдары "турист" ұғымының анықтамалары ... ... ... ... одағының жиындарында (Дублин, 1950ж; Лондон, 1957 ж), БҰҰ-ның халықаралық туризм және саяхаттар туралы конференциясында (Рим, 1963 ж), ... ... ... ... ... конгресінде (Гаага, 1989 ж) талқыланды. Бұл оның теориялық және практикалық жағынан ... зор ... және оған ... анықтаманың толық та дәлірек болуы керектігін көрсетеді.
Ағылшын тілінің вэбстерлік сөздігі tourist ... "өз ... үшін және ... ... жоғарлату үшін саяхаттайтын адам", - деген түсініктеме берді.
Қазіргі шақта халықаралық тәжірибеде кең қолданылып жүрген ... 1963 жылы Рим ... ... және ... ... Ұйым (ДТҰ) қолдаған келесі анықтама: "Туристер - ... ... ... елі емес, ақша табатын іс- әрекеттермен айналыспайтын, басқа бір елге ... да ... бір ... ... адамдар". Бұл анықтама мыналарды қамтиды:
- туристер немесе келушілер деп, осы елде кемінде 24 сағат болатын адамдарды ... және ... ... ... ... ... ... бөлуге болады: а) бос уақыттарын көңіл көтеруге, каникулға, оқуға, спорт немесе діни қажылыққа ... б) ... ... ... ... немесе конференцияға келушілер.
- экскурсанттар немесе уақытша келушілер, елде 24 сағаттан аз ... ... ... ... ... ... ... 2001 жылғы 13-маусымдағы "Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы" заңында төмендегідей анықтамалар берілген:
"Туризм - жеке тұлғалардың ұзақтығы жиырма төрт ... бір ... ... не ... төрт ... аз, бірақ уақытша болған елде (жерде) ақы төлейтін қызметпен ... емес ... ... ... ... - жиырма төрт сағаттан бір жылға дейінгі мерзім кезеңінде уақытша болатын елді (жерді) аралап көретін және ақылы ... ... сол елде ... танымдық, кәсіби-іскерлік, спорттық, діни және өзге де мақсаттарда кемінде бір рет түнеп шығатын жеке ... ... ... мен ... дәл мағынасын анықтаумен әртүрлі ұйымдар, олардың ішінде Ұлттар Лигасы, БҰҰ, ДТҰ және экономикалық даму мен ... ... ... айтқанда, туризм адамның саяхаттауға, демалуға, экскурсияға шығуға және т.б деген қажеттіліктері мен мүдделерін қанағаттандыруға бағдарланған. Сонымен, адамдардың бос ... ... және ... шегін кеңейту, оны мазмұнды және пайдалы демалыспен толықтыру, жалпы ой-өрісті дамытуда туризмнің басты мақсатын көреміз. Саяхаттың көптеген ғасырлық ... ... ... жаңа аудандарды өндірістік игеру, әлемдік шаруашылық байланыстың кеңейуі нәтижесінде көптеген ғылыми әдебиеттер, күнделіктер, есеп берулер ... Олар ... ... ... және ... ... салаларында білімінің толығып, шыңдалуына негіз болды.
Туризм тарихы дегеніміз - саяхаттардың ... ... ең ... ... ... ... түрлерін қоса және көне заманнан қазіргі заманға дейінгі жүріп өткен жолын ... ... ... ... және ... ... ретінде ежелгі замандарға терең тамыр жайған мол дәстүрге ие. ... ... ... ... ... бөлу ... көптеп айтылады, әсіресе В.Унцикер мен Дж. Мариотти секілді ғалымдардың ортақ еңбегінде. Бұл еңбекте К.Пшеславскийдің (1973ж) бөлген ... ... XVIII ... ... ... туризм
а) ежелгі туризм
б) орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірі кезеңіндегі туризм
в) XVII және XVIIIғасырлардағы туризм
2) XIX - XX ғасырлардағы - II ... ... ... ... Қазіргі заманғы туризм
Дегенмен, туризмнің даму тарихын кезеңдерге бөлу жөнінде әртүрлі пікірлер бар. Солардың ішінде ең көп тарағаны туризмнің даму тарихын 4 ірі ... ... ... Көне ... XIX ... ... дейінгі кезең немесе "туризм тарихының алды" деп атайды;
− XIX ... XX ... ... дейінгі "элитарлық туризм " кезеңі;
− XX ғасырдың басынынан II Дүниежүзілік соғыстың басталуына ... ... (бұл ... ... қалыптаса бастауы);
− II Дүниежүзілік соғыстан қазіргі заманға дейінгі кезең немесе "жаппай туризм" кезеңі. ... осы ... ... ... ... қысқаша тоқталып өтсек:
1-кезең - "Туризм тарихының алды"
Ежелден Жерорта теңізінің халықтарында кез-келген көрші мемлекеттер жөнінде деректер ... ... ... суреттемелері болған. Адамзаттың Антикалық даму кезеңінде сахаттауының негізгі мотивтері болып: білім алу, ... ... және діни ... ... Көрші мемлекеттермен сауда-айырбас қатынасын реттеу үшін адамдарға сол елдер ... ... т.б) дәл және ... ... ... ... ... да, арнайы адамдар сол елдерге барып, қажетті мәліметтерді жинай бастады. Бұл кезеңде өздерінің ... ашық ... ... де ... ... Олар сауда жасау мақсатында Жерорта теңізінен асып, Европа мен Африканың ... ... ... барған. Ал, ежелгі грек ғалымдары Пифий (б.э.д IV ғ) мен Геродоттың (б.э.д V ғ.) ... шығу ... ... ... ... ... ... жаңа жерлерді зерттеу, игеру болатын. Тарихтағы алғашқы географиялық еңбектер осы ғалымдардың есімімен байланысты болды. Ежелгі Грецияда ... ... ... саяхаттар пайда болды. Олимпиадалық ойындарға тек қана Эллададан ғана емес ... ... ... бассейнінен көрермендер жиналатын болған. Осы кезеңге шет елден келген қонақтарға арналған алғашқы қонақ үй ... ... ... ... жатқызуға болады. Жаңа дәуірдің басында бүкіл географиялық ашуларлар жөнінде мәліметтер Страбон мен Клавдий Птоломейдің еңбектерінде ... ... ... Рим ақсүйектерінің балалары білім алу үшін міндетті түрде Грецияға аттанған. Бұл "оқу-білім туризмінің" дамуына әсер етті. Ал, ... ... ... ... ... ... ... үшін саяхаттады (оған грек театрларын тамашалауды айтуға болады). Римдіктер әсіресе емдік қасиеті бар ... ... ... сауыққанды ұнатты (емдік туризм). Мұның барлығы "ежелгі" туристер үшін ... ... үй ... туындатты, бұл өз кезігінде туристік инфрақұрылымының дамуына алғышарт болды. Б.д.д I-II ғасырларда Рим ... ... ... "керуен сарайлар" пайда бола бастады. Олардың бір-бірінен ара-қашықтығы бір күн ... ... тең ... ... ... ... тек қана ірі ... ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік шенеуніктер, қызметкерлер қатынайтын жол магистральдарында, тіпті Галлия (қазіргі Францияның ... мен Кіші ... ... курьерлерлік жолдар бойында да орналасқан. Осы кезеңде, дәлірек айтсақ VII-XI ғасырлардағы араб саяхатшыларын атап өтпеске болмайды. Әсіресе, ... ... ... ... ... және басқа да көптеген елдерге саяхат жасап, адамдардың қоршаған әлем жайында ақпаратының ... ... ... ... тағы да бір маңызды фактор ол - діни ... ... ... ... дінге сенушілер мұсылман және христиан әулиелеріне саяхаттаған. XV ғасыр - XVII ғасырдың екінші жартысында Ұлы географиялық ашуларға алғышарттар қалыптаса ... ... ... "қара дақтар", дәлірек айтқанда ашылмаған географиялық жерлер саны ... ... мен ... ... ... ... ... А.Никитин, Марко Поло, Васко де Гамма, Христофор Колумб т.б саяхатшылар жазып ... - ... ... туристік қозғалыстың интинсивтілігіне септігін тигізген транспорт саласындағы техникалық прогресс болатын: 1807 жылы Фултон параходты, 1814 жылы Стефенс паравозды ойлап тапты, ... ... ... ол ... ... ... ... қатар жүрді. 1830 жылы Англияда алғашқы автобус пайда болды, ол тек ... ... ... ғана ... Ол ... оны ... деп ... және олар бу двигательмен жүрді. Мұның барлығы саяхаттың қауіпсіздігін жоғарылатып, жолға жұмсалатын уақыт пен ... ... ... ... ... бет алуы ... хабарларын дамытты, ал XIX ғасырда ірі параход компаниялары пайда бола бастады.
Осының барлығы уақытша ... ... ... ... ... ... болуына алып келді. Қарапайым пансионаттардың, керуен сарайлардың, "қонақ бөлмелердің " ... ... ... үйлер келді. 1812 жылы орталық Швейцарияда "РИКИ-КЛЕСТЕЛИ", 1832 жылы Фаульхорн каласында отельдер салына бастады. 1801 жылы Германияның ... ... ... ... ... Хоф", ал 1856 жылы Швейцарияның Интерлакен қаласында "гранд-отель Швайцерхофт" ... ... ... ... ... ... ... француз немесе итальян Ривьерасында, болмаса Швейцария мен Германияның термалды курорттарында ... не ... ... ... ... ұзақ саяхатқа шықты.
XIX ғасырдың екінші жартысында туризм индустриясы өз ... ... ... ... ... ... болды, олардың мақсаты туристерге қызмет көрсету және саяхатты ұйымдастырып беру. Осы кезде "пэкидж-тур"түсінігі пайда ... ... ... және кері ... ... ... алу ... келісімге отырады. Саяхатқа ол жергілікті бағдарламаларды және жарнаманы қосты. Қызметтер кешені келесілерден тұрды: поездбен 20 ... ... ... ... ... және ... ... Жалпы саяхатқа 570 адам қатысты, ол әрбір адамнан 1 шилингтен алды.
1862 жылдан бастап оқырманға туристік саяхаттың мәнін түсіндіретін ... шыға ... ... ... ... сұраныстың ұлғайғандығын көрсетеді. Германияда "Райзебюро Штанген" атты алғашқы турфирма 1863 жылы ... ... ... Ол ... ... түрде теңіз саяхаттарын ұйымдастырды. Ол қызметтер көпшілікке қолжетімсіз болғанына қарамастан, өте ... ... ие ... Тек, XX ... бастап орта тап өкілдеріне де саяхаттауға мүмкіндік ... - ... ... ... ... ... ІІ-ші кезеңі "Өрлеу дәуірінде" көптеген жетістіктерге қол жеткізген болатын, дегенмен 3-кезеңде бірнеше себептерге байланысты ... ... ... ... және де экономиканың барлық салаларында "тоқырау кезеңі" басталды. Ол ХХғ 30-шы жылдарындағы ... ... және екі ... ... байланысты болды, осының барлығы туризмнің дамуын 30 жылға жуық "тоқтатып" тастады.
4 -кезең - "Жаппай ... ... ... ... ... ... ... дамуын біраз уақытқа тоқтатып тастады. Тек соғыстан кейін ғана өз дамуын әрі қарай жалғастырды. Дәл осы ... ... ... ... ... ие болады: ол көптеген жоғары индустриялды дамыған ... ... үшін ... ... ... ... Қазақстанда 1991 жылдан туризм саласы дамудың жаңа ... ... 1993 жылы ... ... ... ... мүше ... Осы жылы туризм индустриясын дамытуға арналған ұлттық бағдарлама қабылданды. 1997 жылы Қазақстан Республикасының Ұлы Жiбек ... ... ... ... өрлету, түркi тiлдес мемлекеттердiң мәдени мұралар сабақтастығын дамыту тұжырымдамасы, жалпы туризм дамуының стратегиясы жасалды. 2001 жылы 13 ... ... ... ... ... ... заң қабылданды. Онда республикадағы туристiк саланы дамытудың бiрiншi кезектегi шаралары, туристiк қызметтi лицензиялау, тағы басқа мәселелер тұжырымдалды.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ататүрік23 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Жылқы және ту12 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Мұстафа Кемал Ататүрі10 бет
Сайлау технологиялары4 бет
Туризм – құқықтық реттелу объектісі39 бет
Туризм – құқықтық реттелу объектісі ретінде32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь