Құқықтық нормалардың түсінігі, элементтері және белгілері

ЖОСПАР

Кіріспе 2

1. Құқықтық нормалардың түсінігі, элементтері және белгілері 2
2. Құқық нормаларын қолдану актілері және құқықтық нормаларына түсіндірме берудің түсінігі мен түрлері 8

Қорытынды 10

Әдебиеттер 12
Кіріспе
Біздің қоғамымызда құқықтық нормалардың ролі қазіргі кезде айрықша деп айтуға болады. Себебі, бұл күнде құқықтық нормалар қоғамдық қатыьастарды реттеудің ең тиімді де әділ жолдарының бірі болып табылады. Жалпы құқықтық нормалар адамзат қоғамы үшін айрықша орны мен мәні бap, ең бір жарқын құбылыс деп айтуға болады.
Негізінен теориялық тұрғыдан алғанда, құқықтың ұғымы мен мәні туралы және құқықтық нормалар туралы ғылыми зерттеулер аз болған жоқ соған қарамастан бұл тақырып бүгінгі күнге дейін өзінің өзектілігін жоғалтқан жоқ деп айтқан болар едім. Сол себептен де, меніңше құқықтық нормалардың ұғымы мен мәні туралы тағы бір теориялық талдау жасап кетудің ешбір артықшылығы бола қоймас деп білемін.
Жалпы құқықты нормалардың түсінігінде, мазмұнында әліде болса сан түрлі сыр мен қыр бар деуге болады. Қазіргі кезде құқықты нормалар қоғаммен бірге диалектикалық даму процесінде болғандықтан оның мазмұны сан қырлы бағытта даму үстінде. Ғалымдар құқықтық нормаларды зерттегенде бір-екі қырынан мазмұнын анықтап, әр түрлі қорытынды тұжырым жасауда. Жалпы құқықтық нормалардың даму тарихы сонау Ежелгі Рим заманынан бастау алады.
Қазіргі кезде құқықтық нормаларсыз қоғамды немесе мемлекетті көз алдымызға елестету мүлдем мүмкін емес, себебі осы күнгі өркениетті қоғам үшін құқықтық нормалар қоғамдық қатынастарды реттеудің бірден бір басты құралына айналған деп айтқан болар едім.
Мен өзімнің осы жұмысымда құқықтық нормалардың ұғымына жете тоқталып өтіп, оның мәнін теориялық тұрғыдан жан-жақты толығырақ қарастырып өтуді өзіме басты мақсат етіп, белгілеп отырмын.
Әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995 ж.
2. Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. / Құраст. Е. Баянов. -Алматы; Жеті жарғы
3. Қ.Д. Жоламан, А.Қ. Мұхтарова., А.Н. Тәукелев. Мемлекет жәнее құқық теориясы.-Алматы. 1999.
4. Теория и государства: Учебник/Под ред. В.К. Бабаева. -М.; Юрист. 1999.
5. Теория государства и права: Учебник. -М.: Юрист. 2000.
6. Теория государства и права: Учебник. Курс лекций /Под ред. Н.И. Матузова и А. В. Малько М.: Юрист.1997.
7. Хропанюк В.Н. Теория государства и права. Учебное пособие для высших учетных заведений /Под.ред. проф. Стрекозова В.Г. -М.
8. Баранов В. 11, Рахманина Т.Н., Сырых В.М. Систематизация нормативно -правовых актов: Лекция по курсу «Общая теория права». Нижний Новгород, 1993.
9. Т. Нугманов. Значение законодательной техники для совершенствования юридической культуры правотворчества. Право и государство, №4.
10. Ю.Пиголкин А. С. Как готовить законы. М. Известия, 1993.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 2
1. Құқықтық нормалардың ... ... және ... 2
2. ... ... қолдану актілері және құқықтық нормаларына түсіндірме
берудің түсінігі мен ... ... ... ... ... ... ... ролі қазіргі кезде айрықша деп
айтуға болады. Себебі, бұл күнде құқықтық нормалар қоғамдық ... ең ... де әділ ... бірі ... табылады. Жалпы құқықтық
нормалар адамзат қоғамы үшін айрықша орны мен мәні бap, ең бір ... деп ... ... ... ... алғанда, құқықтың ұғымы мен мәні туралы
және құқықтық нормалар туралы ғылыми зерттеулер аз ... жоқ ... бұл ... ... ... дейін өзінің өзектілігін жоғалтқан жоқ
деп айтқан болар едім. Сол себептен де, меніңше құқықтық нормалардың ұғымы
мен мәні ... тағы бір ... ... ... кетудің ешбір артықшылығы
бола қоймас деп білемін.
Жалпы ... ... ... ... әліде болса сан
түрлі сыр мен қыр бар деуге болады. Қазіргі ... ... ... ... ... даму процесінде болғандықтан оның ... сан ... даму ... Ғалымдар құқықтық нормаларды зерттегенде ... ... ... әр түрлі қорытынды тұжырым ... ... ... даму ... ... ... Рим ... бастау алады.
Қазіргі кезде құқықтық нормаларсыз ... ... ... ... елестету мүлдем мүмкін емес, себебі осы күнгі өркениетті қоғам
үшін құқықтық нормалар ... ... ... ... бір ... ... деп айтқан болар едім.
Мен өзімнің осы жұмысымда құқықтық нормалардың ұғымына жете тоқталып
өтіп, оның мәнін теориялық тұрғыдан жан-жақты ... ... ... ... мақсат етіп, белгілеп отырмын.
1. Құқықтық нормалардың түсінігі, элементтері және белгілері
Құқық - күрделі ... ... ... ... - қоғамдық
қатынастарды реттеу, тәртіпті сақтау, қорғау. Құқық ... ... ... ... ... нормалардың жиынтығы.
Ал құқықтық норма дегеніміз, құқықтың бір ғана ереже қағидасы. Мысалы,
құқықты үй деп ... онда ... ... жиынтығы.
Құқықтық норма - мемлекет таныған, қамтамасыз ... ... ... түсушілердің құқықтары мен міндеттерін туындататын,
олардың әрекеттерін үлгі, эталон, масштаб, өлшем ... ... ... ... ... ереже, норма.
Құқықтың норма - ... ... ... ... ... ... білдіреді. Осыдан құқықтық норма жария айқындылық,
нақтылық мәнге ие болады. Оның өзі заңмен көзделген ... ... ... ... бостандығын реттейтін екі тұрғыдан қарастырады: бірінші
адамдардың ... өз ... өз ... ... - ... ... екінші өз мүдде-мақсаттарын өздері ... оны ... ... ... ... ... процесс, барлық қарым-қатынастар құқықтық нормалар
арқылы ... ... ... ... актілер әлеуметтік жеке
мемлекеттік ықпал ету қасиеттерін біріктіріп қоғамның ... ... ... ... ... нығаюына мүмкіншілік жасап отырады.
Құқықтық норманың ... ... ... ... ең ... керекті қарым-қатынастарды
реттеп, басқарып отырады. Ол қатынастардың басым көпшілігі бостандықты,
әділеттікті, теңдікті, әлеуметтік, ... ... т.б. даму ... ... басқарады. Бұл басқарудың негізгі бағыттары, ... және ... ... ... көп қатынастардың мазмұнын орындалу ... ... ... ала ... ... отырады. Болашақ қатынастың, оны
реттеудің, ... ... ... Міне осы "үлгілерді" зерттеу
арқылы ғалымдар мемлекеттердің ... ... ... ... ... актілердің көпшілігі өзгермей қатынастарды көп жылдар
дұрыс, жақсы ... ... ... ... ... Бұл екі ... тұрақты процесті типизация деп атайды. Мұның маңызы өте зор.
Заңдылықты нығайтуға, құқықтық тәртіпті сақтауға зор үлес ... ... ... жалпы мемлекеттік норма, оның орындалуы жалпы
қоғамдық міндет, оны ... ... ... ... олар ол ... орындалуына үлес қосады.
Сонымен құқықтық норманың жоғарыда көрсетілген сипаттары, ... ... ... ... реттеп, басқаруын толық
түсінуге болады.
Құқықтық нормалардың ... ... ... органның қабылданған бекіткен актісі, оның заңды
күші бар. Мұндай нормалар қоғамдағы тәртіптің үлгісіне айналады. ... ... ... ... көпшілігі дұрыс орындайды.
2. Нормада субъектілердің құқығы мен ... ... ... көрсетіледі. Егер де көрсетілмесе субъектілердің өз ... ... ... ... ... ... ерікті түрде орындалмаса, еріксіз орындатылуы.
4. Құқықтық нормалардың жүзеге ... ... ... ... ... ... адамдардың, қоғамның тәртібінің кепілдігі болуы.
Құқықтық нормасыз қоғамда ешқандай дәрежелі заңдылық, тәртіп, жоспар,
мағыналы, сапалы қарым-қатынас болуға тиым ... ... ... ... ... ... Сонда ғана оны дұрыс орындауға болады. ... ... емес ... ... Бір ... қатынастың мазмұны көрсетіледі,
екіншісінде - оны ... ... ... ... ... үшіншіде —
қолдану нәтижесін көрсетеді. Үшеуін біріктірсе бір толық норма болып
шығады. ... ... ... өте сирек кездеседі.
Нормалардың басым көпшілігі толық түрде ... ... ... ... ... ... ... тауып алуға болады.
Сонымен құқықтық норма — қоғамдағы қатынас субъектілерінің ... ... ... ... ... ... бірдей мемлекет пен
қамтамасыз етілетін ереже-қағида.
Құқықтық нормалардың элементтері ... оның ... ... ол ... ... ... қатары, бағыты,
мақсаты нормативтік актілердің түріне ... ... ... ... екі ... ... ... заңды нормалар және тәртіп
ережелерінің нормасы.
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... бабында толық көрсетіледі. Мысалы, Қазақстан Республикасының
''Салық туралы" заңында норманың элементтері 1-бабында көрсетілген.
Тәртіп ... ... ... ... ... ... ... Құқықтық нормалардың элементтері:
диспозиция, гипотеза, санкция.
Диспозиция - ... ... мен ... ... ... ... ... норманың негізгі, құқықтық тәртіптің
үлгісі-моделі. Мысалы, ҚР, АЗҚ,482б. Екі немесе көп ... ... ... ... ... мен ... ... көрсетілуі.
Диспозицияның үш түрі болады:
— жалпылама түрі-нормада субъектілердің құқығы мен міндеттері анық-
айқын көрсетілмейді; мысалы ... ... ... республикалық,
облыстық, аудандық органдардың міндеттері жалпылама көрсетілген;
— толық-айқын түрі — диспозицияның мазмұны нормада анық ... ... ... ... ... ... толық,
көрсетіледі;
— сілтеу түрі - диспозицияның мазмұны туралы баска бір нормаға сілтеу
жасалады. Мысалы, азаматтық ... ... ... ... ...... қашан басталады, аяқталады, нормативтік ... ... ... осы ... ... Мысалы, бұзақылық үшін
жауапқа тартылатын адам қоғамдық тәртіпті бұзуы керек (ҚР, ҚК - 7 ... үш түрі ... ... ... ... бір ... болуы немесе болмауымен
байланысты болса мұндай гипотезаны жалпылама деп атайды;
— егерде норманың жұмысы бірнеше жағдайдың ... ... ... ... ... ... гипотеза деп атайды:
— егерде норманың іс-әрекеті бірнеше ... ... ... ...... ... алтернативтік гипотеза деп атайды.
Санкция — диспозиция мен гипотеза дұрыс ... оның ... және ... басталуы мен қолдануы. Санкцияның үш түрі
болады:
— абсолютті-айқын санкция: жұмыстан шығару, қызметін төмендету, ... ... ... санкция: минимум мен максимумның арасындағы
жауапкершілік (қылмыстық кодекстегі баптар);
— альтернативтік санкция. ... ... ... қайсысын
қолдану тиісті мекеменің еркін құзырында.
Осы үш элементтер толық болса ғана нормативтік акті өз міндетін, ... ... ... ... ... ... ... нормада бір екі
элементтері жоқ болса, сілтеме арқылы оларды тауып алу ... ... жеке ... норманың элементтері толық
болмайды. Конституцияның баптарында тек ... мен ... ... ... ... тек диспозиция мен санкция ғана ... ... ... ... нормативтік актінің әр баптарында болуы мүмкін
немесе бірнеше нормативтік актілердің баптарында ... ... Оны ... ... ... элементтерінің құрылу тәсілдері.
1. Тікелей норманың үш элементін (гипотеза, диспозиция, санкция) толық
келтіру. ... ... ... ... көбінде қолданылады. Бұл
құқықтық нормалардың іске асуын, орындалуын жеңілдетеді.
2. Сілтемелі тәсіл норманың жетіспейтін элементі туралы осы ... ... ... ... сілтеме жасалады.
3. Бланкеттік тәсіл-норманың жетіспейтін элементі туралы басқа заңға-
қаулыға сілтеме жасау.
Сонымен құқықтық норма, заңның немесе нормативтік актілердің ... ... емес ... ... ... ... болмайды, бірақ
оны іздестіріп табуға болады.
Құқықтық нормалар бірнеше түрге бөлінеді:
1. Қоғамның нормаларына саласына қарай өндірістік, ... ... ... ... ... ... т.б. бағыттағы
нормалар.
2. Құқықтың саласына қарай мемлекеттік, әкімшілік, қаржы, ... ... ... ... ... саладағы нормалар.
3. Атқаратын жұмысына ... ... ... бөлінеді: реттеуші
нормалар; қорғаушы нормалар.
4. Мазмұнына қарай нормалар үшке бөлінеді: міндеттеуші нормалар; ... ... ерік ... нормалар.
Міндеттеу және тыйым салу нормалары әдеттегі қағида бойынша өктемдік
болып келеді. Яғни ережеден ... ... ... орындалған сипатта
болады. Белгілеу (құқықты белгілеу) нормалары жиі ... ... ... ... ... айтқанда норманың күші ... ... ... — тұрысы оның серіктесінің (әріптесінің) келісімімен
өзгертілуі мүмкін ... ... Осы ... ... ... нормалар да бөлектеп көрсетіледі. Ол белгілі бір жағдайларда
мінез, жүріс-тұрыс басты нұсқасынан ауытқуға мүмкіндік жасайды[2].
5. Норманың элементтерінің құрылымына қарай нормативтік ... ... ... ... нормалар — мазмұны толық, анық жазылған элементтері
түгел; салыстырмалы нормалар — мазмұны, элементтері түгел емес, ... ... ... ... ... ... ... нормалар —
істің орындалуының норманың ... ... ... ... ... ... қарай нормалар екіге бөлінеді: жалпылама нормалар,
арнаулы нормалар.
7. Мамандандырылған құқықтық нормалар — ... ... ... ... ... ... Мысалы азаматтық, қылмыстық,
заңгерлер, дәрігерлер, мұғалімдер, инженерлер бағыттағы ... осы ... ... ... ... өзінің күнделікті қоғам
өмірін реттеп, ... ... ... ... ... нормалары заңдылық
пен құқық тәртібі, азаматтардың құқығы мен міндеттері, ... ... ... ... ... мен ... ... қоғамдағы міндеттерін орындаудағы жұмысын дамытып, ... ... ... мүлтіксіз орындалуы азаматтарды тәрбиелеу,
бақылау әдістерімен қатар әкімшілік немесе соттық ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттеуге қолданылатын
әлеуметтік ережелердің ең күрделі түрі[3].
Құқықтық норма заңда ресмилендірілген нормативтік ... Ол - ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды
реттейтін билік. Оған мына белгілер тән. Құқықтық норма ең маңызды ... үшін өте ... ... ... ... ... ... тұлға үшін пайдалы, қажетті қатынастармен қатар, зиянды қатынастар
да бейнеленеді. Заң ... ... ... ... зиян ... ... норма осындай іс-әрекеттерін де қамтиды.
Құқықтық норманың ... ... - ол ... ... ... (моделі) болып саналады. Үлгі - оң және теріс мінез-
құлықтың бейнесі болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ол оң ... жатады. Егер адам заң бұзса, ол ... ... ... ... ... жеке субъектілер көрсетілмейді. Ол
реттейтін қоғамдық қатынастарға қатысатындардың барлығы құқықтық ... ... ... ... ... бірлестіктер, жеке адам заң
нормасының талабын мүлтіксіз сақтауға, орындауға ... Заң ... өз ... орындамаса, оны бұзған тұлғаға мемлекет тарапынан
мәжбүрлеу шаралары қолданылады. Демек, заң нормасын мемлекет ... ... ... қатынастарды реттеу, жолға салу және қорғау
үшін ... ... өзі ... ... жүзеге асырылады. Кейде
қоғамдық қатынастарды реттеу үшін оған ... ерік ... ... ... ... ... үшін сондай-ақ әрекетке
қабілеті бар адамдарға ерік, еркіндік, мүмкіндік ... ... ... ... ... өзі ... ... қоғамдық қатынастарды
реттеу үшін, оларды зиянды ... ... ... ... ... ... қол ... қорғамаса, жеке адамға да, қоғамға да ... Ал ... ... қоғамдық қатынастарды реттеу ... ... ... тура келеді. Мысалы, ішкі істер органдарының
міндеті - қоғамдық ... ... ... Заң ... көтермелеу
мақсатын да көздейді. Мысалы, қоғам үшін адал ... ... ... ... ... анықтамалар берілуі ... ... ... ... ... берілген: Республикада
қолданылатын құқық Конституцияның, соған сай келетін заңдардың, ... ... ... ... ... ... болып табылады. Норма принциптері де болады.
Республика қызметінің ... ... - ... ... ол ... ... пен саяси тұрақтылық, бүкіл халықтың игілігін көздейтін
экономикалық ... ... ... мемлекет өмірінің аса маңызды
мәселелерін демократиялық әдістермен, оның ... ... ... ... ... беру арқылы шешу[4].
Заң (басқа да нормативтік құқықтық актілер) - нормативтік акт болып
саналады. Оның ... ... Заң ... ... Бір заңда бір,
бірнеше, ондаған баптар болуы мүмкін. Ал заңның бабы бір ... ... ... ... мүмкін. Егер заңның бабына бір норма ... ... ... ... ... ... екі норма да болуы мүмкін. Онда, әрине
баптың ... ... ... кең ... ... Қазақстан
Республикасының Конституциясының 34- бабы екі құқықтық нормадан тұрады:
1. Әркім Қазақстан Республикасы Конституциясын және заңдарын сақтауға,
басқа ... ... ... ... мен ар-намысын
құрметтеуге міндетті.
2. Әркім республиканың мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге міндетті.
Кейде бір құқықтық норма бірнеше баптан тұруы ... ... ... ... тек бір ... ғана болады, ал басқа
бөліктерін тағы екінші, ... ... ... ... нормативтік
актілерден іздеуге тура ... ... ... нормасын заңның бабынан
ажыратудың қажеттілігі туындайды. Мұның өз сірә ... ... ... ... екі, үш және одан да көп ... ... ... актілер, мысалы, құқықтың басқа салаларында қызмет ететін актілер
санкцияларды ... ... ... ... де ... ... ... құрылымдық элементтердің
қайсыбіреуі болмаса, онда ол өзінің реттеуші рөлін ... ... да ... ... заң ... оның ... бөлігін арнайы
жазып алуы қажет немесе оған тиісті ... ... жөн. Ал ол ... жүзеге
асырушы өзінің істерін заң жөнімен сауатты құру үшін норма элементтерінің
барлық байланыстарын ... ... ... ... ... ... және құқықтық нормаларына түсіндірме
берудің түсінігі мен түрлері
Құқық нормаларын қолдану құқық нормаларын қолдану ... ... ... - бұл ... ... құжат, онда құзыретті органның
жекелеген, мемлекеттік - биліктік ұйғарымы болады, ол нақты заңды істі ... ... ... ... ... ... мынадай негізгі белгілермен
сипатталады:
Біріншіден, құқық нормаларын қолдану актілері билік сипатта болады
және мемлекеттің мәжбүрлеу ... ... Оның ... нақты
ұйғарымдардың көпшілікке бірдей міндеттілік маңызы бар, кімге ... ... және ... жағдайда мәжбүрлеу арқылы іске асырылуы мүмкін. Мысалы,
азаматтың уақытша пайдалануға алған ... ... ... ... ... жататын міндеттілік. Ол актіні, құқық нормасын азамат
бұзса, жауапқа тартылады, сотталады.
Екіншіден, қолдану актісі - жекелеген ... акт. Ол ... ... ... ... Құқық қолдану актілі, тек сол ... ... және оған ... ... ... жоқ. ... ол құқық
нормалары бар жалпы сипаттағы нормативтік-құқықтық актілерден өзгешеленеді.
Құқық нормалары, көптеген бір ... ... ... жөне өз ... ... ... бар. Олар бірнеше рет қолдануға ... ... ... құқық нормалары жоқ. Олар тік, жалпы
ұйғарымдарды жеке ... ... ... бір реттік қана мәні
бар. Соған байланысты құқық ... ... ... ... ... Заңдар жинағына олар кіргізілмейді.
Үшіншіден, құқық қолдану актілері заңды болуы міндетті, ... ... сай ... ... құқық нормаларына сүйенеді: Мысалы: соттың
үкімі, (адамды жазалау ... ... ... ... ... ... ... заңға қайшы болса, ол міндетті түрде жойылады.
Төртіншіден, құқық нормаларын қолдану ... ... ... шығарылады және анықталған аты болады. Заң алдын ала, жекелеген
актілерді дайындаудың және ... ... ... белгілейді. Мысалға,
құқық қорғау органдарының (сот, ... ... ... міндетті түрде мынадай (элементтері) бөліктері болуы қажет:
1. Кіріспе бөлімі, онда ... оны ... ... аты, ... ... Түсіндірме бөлімі, онда істің деректі мән-жайы көрсетіледі;
3. Дәлелдеу бөлімі, қабылданған шешімге негіздеме беру.
4. Қорытынды бөлім, онда ... ... ... ... ... ... ... түрде белгіленген аттары болады: үкім, бұйрық,
қаулы, өкім.
Құқық ... ... ... ... әр ... ... ... Құқық нормаларын қолданатын субъектілерге
байланысты болады. Жекелеген құқықтық актілер ... ... ... ... биліктің өкілеттік органдарының актілері;
• Мемлекеттік биліктің атқарушы - иелік етуші органдарының актілері;
• Мемлекеттік құқық ... ... ... (сот, ... т.б.); ,
• Мемлекеттік бақылау органдарының актілері (салық инспекциясы,
кедендік органдар ... ... ... және ... ... ... ... құқық қолдану актілері былай бөлінеді:
Реттеуші актілер, адамдардың құқықтық ... сай, ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орнының
ректорының сол оқу орнына кіргізу туралы бұйрығы, әлеуметтік ... ... ... ... ... актілер, жеке адамдардың құқық бұзуына байланысты шығарылады
(соттың үкімі, тергеушінің сезікті адамды ... ... ... ... ... прокурордың наразылығы).
Сонымен, құқық нормаларын қолдау ... ... ... іске ... ... ... ... табылады[6].
Түсіндірме беру қажеттілігі. Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері ... және одан ... өзге де ... актілер қабылданып,
бекітілген соң дереу іске ... ... ... іске аспай мардымсыз
болып жатқандығы да ... ... Оның ... және субъективік
өзіндік сыры бар. Осындай келеңсіз, қолайсыз жағдайлардың ... ... ... ... ... заң актілерінің өздері есепсіз
шығарылуында, ... ... ... ... ... ... бұрмалауында, сөйтіп, олардың қарама-қайшылығы, кемістігі,
ақырында ағатыққа ... ... ... ... өмір ... ... ... болсақ құқықтық норма дегеніміз, құқықтың ... ... ... Мысалы құқықты үй деп алсақ, онда құқықтық норма
жиынтығы.
Құқықтық норма ... ... ... ... ... ... түсушілердің құқықтары мен міндеттерін туындататын,
олардың әрекеттерін үлгі, эталон, масштаб, өлшем ... ... ... ... ... ереже, норма.
Құқықтық норма - заңға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... норма жария айқындылық,
нақтылық мәнге ие болады. Оның өзі заңмен көзделген ... ... ... ... ... ... екі ... қарастырады: бірінші -
адамдардың өздерінің, өз істерін, өз тәртібін жобалау - жоспарлауы ... ... - өз ... өздері анықтап, оны өздерінің
жүзеге асыруы (сыртқы бостандық).
Қоғамдағы барлық процесс, барлық қарым-қатынастар ... ... ... ... жатады. Нормативтік актілер әлеуметтік жеке
мемлекеттік ықпал ету қасиеттерін ... ... ... ... ... ... тәртіптің нығаюына мүмкіншілік жасап отырады.
Құқықтық норманың негізгі сипаттары:
1. Норма қоғамға, адамдарға ең қажетті, ... ... ... отырады. Ол қатынастардың басым көпшілігі бостандықты,
әділеттікті, теңдікті, әлеуметтік, ... ... т.б. даму ... ... ... Бұл ... ... бағыттары, қағидалары
Конституцияда және заңдарда көрсетіледі.
2. Норма көп қатынастардың мазмұнын ... ... ... ... ала анықтап, көрсетіп отырады. Болашақ қатынастың, ... ... ... ... Міне осы ... ... ... мемлекеттердің өткен тарихымен танысып жатады.
3. Нормативтік актілердің көпшілігі өзгермей қатынастарды көп ... ... ... ... ... ... айналды. Бұл жақты әлеуметтік
тұрақты процесті типизация деп атайды. Мұның маңызы өте зор. Заңдылықты
нығайтуға, ... ... ... зор үлес ... ... ... ... мемлекеттік норма, оның орындалуы жалпы
қоғамдық ... оны ... ... ... ... олар ол нормаларды
дұрыс орындалуына үлес қосады.
Сонымен құқықтық норманың жоғарыда көрсетілген ... ... ... қоғамдағы қарым-қатынастарды реттеп, басқаруын толық
түсінуге болады.
Құқықтық нормалардың белгілері:
1.Норма мемлекеттік органның қабылданған ... ... оның ... бар. Мұндай нормалар қоғамдағы тәртіптің үлгісіне айналады. ... ... ... ... ... дұрыс орындайды.
2. Нормада субъектілердің құқығы мен міндеттері, ... ... ... Егер де көрсетілмесе субъектілердің өз еркінде, тек
заңға нышан келтірмеулері керек.
3. Норма ерікті түрде ... ... ... ... ... жүзеге асырылуын, орындалуын ... ... ... ... ... ... ... кепілдігі болуы.
Құқықтық нормасыз қоғамда ешқандай дәрежелі заңдылық, тәртіп, жоспар,
мағыналы, сапалы қарым-қатынас болуға тиім емес. Құқықтық норманың ... ... ... Сонда ғана оны дұрыс орындауға болады. ... ... емес ... ... Бір ... қатынастың мазмұны көрсетіледі,
екіншісінде - оны қашан, ... ... ... ... үшіншіде -
қолдану нәтижесін көрсетеді. Үшеуін біріктірсе бір ... ... ... ... ... құрылысы өте сирек кездеседі. Нормалардың басым
көпшілігі толық түрде болады. Егерде толық болмаса жетіспейтін элементтерін
сілтеме ... ... ... ... ... ... ... 30 тамыз 1995 ж.
2. Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. / Құраст. Е. ... Жеті ... Қ.Д. ... А.Қ. ... А.Н. ... ... жәнее құқық
теориясы.-Алматы. 1999.
4. Теория и государства: Учебник/Под ред. В.К. ... -М.; ... ... ... и ... ... -М.: Юрист. 2000.
6. Теория государства и права: Учебник. Курс лекций /Под ред. ... и А. В. ... М.: ... ... В.Н. ... государства и права. Учебное ... ... ... ... ... ... Стрекозова В.Г. -М.
8. Баранов В. 11, Рахманина Т.Н., Сырых В.М. Систематизация нормативно
-правовых актов: Лекция по ... ... ... ... ... ... Т. Нугманов. Значение законодательной техники для совершенствования
юридической культуры правотворчества. Право и государство, №4.
10. Ю.Пиголкин А. С. Как готовить ... М. ... ... ... ... ... мен құқығының негіздері: Оқулық. /
Құраст. Е.Баянов.—. Алматы. 2003. 112-П 5. Бет.
[2] ... ... ... мен ... ... Е. ...... 2003. – 115-116 бет.
[3] Қ.Д. Жоламан., А.К. Мұқтаров., К. ... ... және ... ... ... 1998. 109-112 ... ... F. С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық ... ... ... ... ... Жеті ... 1998. 9-80 б.
[5] Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері:
Оқулық./Құрастырған Е. Баянов. – Алматы. 2003. – 115-116 бет.
[6] ... Т. ... және ... ... Оқулық. – Алматы «HAS1
баспа компаниясы, 2003. 233-234 бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы75 бет
Құқық7 бет
Құқық және құқыққа қарсы іс-әрекеттің мотивациясы9 бет
Автоматты реттеу жүйесінің динамикасын талдау6 бет
Конституциялық құқық. Құқықтық норма73 бет
Конституциялық-құқықтық нормалар, институттар мен принциптер12 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы6 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы4 бет
Санаткерлік меншік құқығы13 бет
Халықаралық құқықтық нормалар ұғымы және оның белгілері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь