Популяция туралы түсінік

1.Популяция туралы түсінік.
2.Түрдің популяциялық құрылымы.
3.Популяцияның жыныстық құрылымы
4.Популяцияның генетикалық құрылымы
5.Тұқымды өсімдіктердің жастық кезеңдері мен күйлері
6.Популяцияның этологиялық (мінез.құлық) құрылымы
7.Популяция динамикасы
8.Популяция гомеостазы.

Пайдаланған әдебиет
        
        Популяция туралы түсінік
Популяция туралы түсінік. Әрбір түр белгілі бір территорияда - ... ... ... ... ареалдың әр жерінде орналасқан особьтар топтары бір- бірімен байланыса да алмай, ... да ... ... өмір ... Бұл топтардың саны түрдің санына, тарихи (филогенетикалық) жасына, ареалдың аумағына және басқа да себептерге байланысты. Популяция - тіршілік циклдары, морфологиялық ... ... ... ортақ особьтар жиынтығы. ұғымы лат. populus - халық деген мағынаны білдіреді. Бұл ... ... рет дат ... ... ... ... ... негізгі ұғымдардың бірі, ал популяцияны генетикалық, эволюциялық және экологиялық тұрғыдан зерттеу жұмыстары ерекше бағытқа - популяциялық биологияға бірігеді. ... ... ... ... осы ... бір ... болып табылады.Бір популяцияға жататын организмдер бір-біріне қоршаған ортаның факторлары немесе басқа да ... ... ... ... кем әсер ... ... ... қарым- қатынастың барлық формалары кездеседі. Алайда популяцияда көбіне бәсекелестік және ... ... ... байланыстар қатты байқалады. Популяциядағы өзіндік туріші қарым қатынастары - бұл ұрпақ әкелуге қатысты байланыстар; әртүрлі жынысқа жататын особьтар ... және ата- ... мен ... ... ... жүйелердің, сонымен қатар популяцияның негізгі қасиеті - олар ... ... ... ... Бұл жүйенің өнімділігіне, биологиялық алуантүрлілігіне, құрылымдық - Функционалдық ерекшелігіне әсер етеді. Тірі ... ... ... ... ... ... орын ... жағынан популяция тіршіліктің әртүрлі деңгейінде: организм-популяция-биоценоз-биогеоценоз-биосфера Функционалдық-экологиялық қатарына ... ... ... ... ... ... ... Екінші жағынан популяция әртүрлі деңгейдегі таксондардың Филогенетикалық байланысын: организм-популяция-түр-тұыстұқымдас-отряд-класс-патшалық көрсететін генетикалық- эволюциялық қатарына кіретін эволюциялық процестің элементарлық бірлігі.
Түрдің ... ... ... түр белгілі бер территорияда (ареалда) тіршілік ете отырып сол территорияда популяциялар жүйесі ретінде көрінеді. Түр ... ... ... ... ... ... болса популяциялар арасындағы алшақтық та соғұрлым жоғары болады. Алайда түрдің популяциялық құрылымын оның ... ... - ... ... ... ... ... тосқауылдарды жеңе білуі және т.б. анықтайды. Егер түр мүшелері үлкен кеңістікте үнемі қозғалып, араласың ... ... түр аз ғана ... ... тұратын түр болып сипаттталады. Көшіп-қону (миграция) қабілеттілігімен әдетте солтүстік бұғылары, Африка саванналарындағы тұяқты ... ... Олар ... ... ... жүздеген шақырым жерлерді артқа тастайды. Мұндай түрге жататын ... ... ... ... географиялық тосқауыл, бөгеттер - үлкен өзендер, тау жоталары т.б. бойынша өтеді.Қозғалуға ... ... ... түрдің құрамында ландшафттың мозайкалығын білдіретін көптеген майда популяциялар құрылады. Мозайкалық - қауымдастықтың кеңістікте ... ... ... мен аз және баяу ... ... популяция саны ортаның әртүрлілігіне тікелей байланыста болады. Мысалы, мұндай түрлердің таулы аудандарда жазық жерлермен салыстырганда территория бойынша бір-бірінен алыстап, бөлінуі ... ... ... ... ... ... етуі ... әртүрлілігіне емес, организмнің мінез-құлқьша да байланысты. Мысалы, аюлар өздері тіршілік етіп жатқан жерге бауыр басып қалатындықтан ол ... ... ... ... үлкен ареалда бір-бірінен кейбір қасиеттері бойынша өзгешеліктері бар көптеген майда топтар болып тіршілік етеді.Көршілес популяциялардың бір-бірінен алшақ өмір сүру ... ... Кей ... олар ... етуге қолайсыз жерлермен бір-бірінен оқшауланса, кейде тіршілікке қолайлы ортада ... ... өзен ... мен ... бір ... ... ... түрге жататын популяциялардың ішінде шекаралары жақсы байқалатын және керісінше, анық байқалмайтын ареалда тіршілік ... ... да ... ... Көпшілікке белгілі, астық тұқымдастардың зиянкесі тасбақалы қандала жұмыртқаны жарып шыққан сон 2,5-3 айдан ... ... ... ондаған, жүздеген шақырым жердегі тау етегіндегі ормандарға ұшып, қоныс ... ... . Ол ... олар келесі көктемге дейін ағаштар дан түскен жапырақтар арасында қыстап шығады. Ұшу ұзақтығы особьтардың қоңдылығына ... ... ... ... бір ... әртүрлі жерлерден ұшып келетін қандалалар араласып кетеді. Ал көктемгі ұшу бағыты желдің ... ... ... ... байланысты үлкен кеңістікте особьтардың үнемі қозғалуы және бір-бірімен араласуы болып ... да ... ... шекаралары бола бермейді. Сондықтан түр ішінде популяциялар әртүрлі ... ... ... ... ... ... жекелеген особьтардың алмасуы ұдайы немесе ара-тұра болып жатады. Қарғалардың маусымдық көшуі кезінде жас құстардың бір бөлігі қыстайтын жерінде сол ... ... ... жүп ... қалып қояды.Жекелеген особьтар арасындағы байланыстар бір нәтижеге, ... ... ... ... ... альш ... ... белгілі бір паразиттің ұзақ уақыт бойы әсер етуі иесінің физиологиялық жағдайыньщ, ұрпақ шығаруының, өмір сүру ұзақтығының өзгеруіне байланысты болуы ... Осы ... ... ... ... қарым-қатынастар олардың топтық сипаттарының - санының, жастық ... өлуі мен ... өсу ... ... алып ... Популяциялар арасындағы байланыстар оларды бүтін бір түр ретінде ұстап тұруға көмектеседі. Популяциялар арасындағы ұзақ және толық оқшаулану әдетте жаңа ... ... ... алып ... популяциялар арасындағы өзгешеліктер әртүрлі леңгейде болады. Ол өзгешеліктер олардың тек топтық сипатына ғана емес, жеке особьтарының ... ... және ... ... де ... болуы мүмкін. Ареалдың әртүрлі бөлігіндегі ақ қояндар ... ... дене ... ас ... жүйесінің құрылысы боңынша айырмашылықтары болады. Мысалы, Ямал түбегіндегі ақ қояндардың аш ішектерінің ұзындығы Орал тауының орманды далаларындағы өкілдеріне қарағанда 2 есе ... Бұл ... ... ... құрамындағы қатты азықтардың мөлшеріне байланысты.Тіршілік орталарының айырмашылықтары неғұрлым көп және особьтар арасындағы алмасу нашар болса, соғұрлым популяциялардың бір-бірінен өзгешеліктері көп ... ... және ... ... ... ... панмиктикалық (айқас ұрықтану), клонды және клонды-панмиктикалық (мысалы, шіркейлерде ... ... ... ... алмасады) болып бөлінеді.
Популяциялар құрылымы. Популяциялар құрылымы - бір жағынан түрдің ... ... ... ... ... - ортаның абиотикалық факторлары мен басқа түрлердің популяциялары әсерінен қалыптасып құрылады. Популяциялар құрылымы тұрақты болмайды. Территориядағы ... ... ... ... ... морфологиялық , физиологиялық , мінез- құлықтары және генетикалық ерекшеліктері бойынша ара қатынастары популяцияның құрылымын ... ... ... - популяция особьтарыньщ кеңістікте орналасу ерекшеліктері. Ол тіршілік ортасының және түрдің биологиялық ерекшелігіне байланысты. Жылдың маусымы, популяцияның ... ... ... ... ... мүмкін. Сондықтан популяция особьтары кеңістікте бірқалыпты, кездейсоқ және ... ... ... ... ... ... ... Кездейсоқ (диффузиялық) орналасу көптеген өсімдіктерде, ясануарларда кездеседі. Топтанып орналасуда (мозайкалық) особьтар топ-топ болып кездеседі, мысалы, сүтқоректілер табыны, құстар колониясы. Топтанып ... ... үшін ... жағдайларда үлкен тұрақтылық береді. Жануарлардың ортаның қолайсыз жағдайларына немесе олардың даму циклдарына ... ... ... миграция деп атайды. Олар жүйелі (тәуліктік немесе маусымдық) ясәне жүйесіз (қуаңшылық, су тасқыны, өрт, және т.б.) ... ... ... ... жылы ... ұшуы маусымдық миграцияжатады.Ценопопуляциядағы өсімдіктер әрқалай, кейде топтанып, кейде бір-бірінен оқшауланып орналасып микроценопопуляциялар, субпопуляциялар түзеді. Мұндай топтанып орналасуда ... ... ... ... құрылымы бойынша айырмашылықтар болады.Жануарлардың қозғалуына байланысты территорияда орналасуы әр ... ... ... ... бекініп тіршілік ететін түрлерінің өзінде кеңістікті үнемді пайдалануға икемділігі болады. Асцидияларда (су түбіне бекініп тіршілік ететін омыртқасыз жануар) өсіп келе ... ... шеті ... ... ... жанасқан соң олардың үстін орай өсіп, оны көміп тастайды. Егер бір түрге жататын колониялар кездессе, оның әрқайсысы көршісінің өсуін ... ... ... қарай өсе бастайды.Популяциядағы жекелеген особьтардың кеңістікте орналасуына қолдау жасайтын инстинктер құстарда, сүт ... ... ... және ... ... ... ... құрылысы күрделі кейбір жәндіктерде, өрмекшілерде, сегізаяқтарда және т.б. кездеседі. Кеңістікті пайдалануына байланысты қозғалатын ... ... екі ... ... бір ... тіршілік ететін және көшт-қонып жүретіндер.Бір орнында тіршілік ететін организмдерде өмірінің барлық кезеңі немесе негізгі кезеңдері ортаның ... бір ... ғана ... ... жануарлар өзінің тіршілік етіп жатқан жерін тастап кетпейді. Егер қандай да бір жағдайлармен сол жерді тастап кетуге ... ... ... сол жерге қайтып оралады. Көптеген түрлер үзақ та алые ... ... ... көбейетін жерге қайтып келеді. Мұны экологияда (ағылш. home -үй) деп атайды. ... ... бір жұбы жыл ... ... ... ... ... белгілі. Ал көгершіндерді іс жүзінде - хат тасу үшін пайдаланганы бәрімізге белгілі.
Популяцияның жыныстық құрылымы - особьтардың жыныстары бойынша ара қатынасы. ... ... ара ... ... ... ... ... және оларға орта әсер етеді. Көптеген түрлерде болашақ особьтың жынысы ұрықтану кезінде хромосомдардыц комбинацияларының өзгеруі нәтижесінде ... ... ... аталықтары мен аналықтарының морфологиялық (өлшемі, түсі), физиологиялық (өсу қарқыны жыныстық жетілу ... ... және ... ... ... ... қан сорғыш масалар (Culicidae) тұқымдасына жататын масалардың аталық особьтары имаго кезеңінде ... мен ... буын ... жеке даму ... ересек стадиясы) аналық особьтары сияқты қанмен емес, тек ... ... ... ... ... ... немесе тіпті қоректенбейді де. Табиғатта аналық особьтары көп өлетін түрлер де (мысалы, ондатра, пингвин, жарқанат) және керісінше ... ... көп ... ... де (көптеген кемірушілер, қырғауылдар) кездеседі. Кейбір жарқанаттарда қысқы ұйқыдан сон аналық особьтардың үлесі популяцияның тек 20%-ын ғана құрайды. Сондай-ақ ... ... ара ... орта ... да әсер ... ... түрлерде жыныс генетикалық факторларға емес, экологияльщ факторларға байланысты. Мысалы, Arisaema japonica өсімдігінің жынысы түйнектеріндегі қоректік заттар қорының жиналуына ... ... ... ... гүлдері бар особьтар, майда түйнектерінен аталық особьтары өсіп шығады. Сары орман құмырсқаларында (Formica rula] + 20°С ... ... ... жұмыртқалардан аталық особьтары, ал жоғары температурада - аналық особьтары Дамиды. Бұл құбылыс ұрық сақталатын ұрық ... ... ... ... ... олар тек ... температурада ғана белсенді болып, жұмыртқалардың ұрықтануын қамтамасыз етеді. Ал ... ... ... ... тек ... ... ... популяцияның жыныстық құрылымына ортаның жынысты және партеногенетикалық (жынысты көбеюдің бір түрі - аналық ұрық клеткалары ұрықтанбай дами ... ... ... жеке ... және гермафродит формаларда пайда болған бір жынысты көбею) ұрпақтары кезектесіп отыратын түрлерде ... ... ... (Daphnia magna) ... ... партеногенетикалық жолмен аналық особьтар, ал жоғары немесе томен температурада популяцияларда аталық особьтар пайда болады. Ал ... қос ... ... ... ... күн ... ... особьтар тығыздығының артуы және т.б. әсер етеді.
Популяцияның генетикалық құрылымы - особьтардың әртүрлі дәрежедегі ... әр ... ... ... ... ... ... генефонд деп, ал бір организмнің хромосомасындағы бүкіл гендердің жиынтығын генотип деп атайды. Генетика тұрғысынан, популяция - ... ... орта ... өз ара әрекеттесіп фенотип түзеді- Фенотип - генотиптің орта ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің (морфологиялық , физиологиялық және мінез- құлықтық) жиылтығы.Вирустар мен ... ... ... сатыдағы өсімдіктер мен жануарларға дейінгі тірі организмдердің бәріне тән қасиет - мутацияға ұшырау ... ... - ... ... жасанды жолмен тұқым қуалайтын генетикалық материалдың өзгеруі нәтижесінде организмнің ... ... ... Популяцияның жастық құрылымы особьтардың барлық жас топтарын, оның ішінде организмнің барлық даму стадиялары мен ... ... ... ... қуыршақтары мен личинкалары, өсімдіктер өскіндері).Жануарлар популяциясында үш экологиялық жасты ... ... алды ... ... ... (өндіруші) және репродуктив соңы (өндіруден кейін). Жалпы ... ... ... ... жастың ұзақтығы әр түрде әрқалай болады. Адамдарда әрбір жас тобына бүкіл өмірінің үштен бір ... ... Ал ... ... мен жануарларда алғашқы Жас тобы ұзақ болып келеді.Өсімдіктердің тіршілік циклын 4 кезеңге біріккен 11 ... ... ... ... ... кезеңдері мен күйлері
Особьтың жастық қүйі -- ортамен белгілі бір қарым-қатынаста болатын онтогенездегі этаптары. ... ... ... ... және ... әсерінен аралас қоректенеді;
ювенильдік өсімдіктер өздігінен дербес қоректенеді, оларда ... ... ... өсімдіктердің өркендері түптене бастайды;
өсімдіктің генеративті кезеңге ауысуымен тек гүлдер мен жемістер пайда ... ... ішкі ... және ... ... ... күйдегі популяциядағы особьтар ара қатынасын популяцияның жастық спектрі деп атайды. Жастық спектр организмдердің өлу және ... ... ... ... ... ... ... факторлар әсерінен өзгеруі мүмкін. Өйткені сыртқы факторлар туылу және өлу процестерін қадағалап отырады.Егер популяцияда барлық жастағы особьтар біркелкі ... ... ... ... болады. Мұндай популяцияларды қалыпты деп атайды. Егер популяцияларда кәрі особьтар көп болса оны регрессивті немесе өліп бара жатқан ... деп, ал жас ... саны көп ... инвазиялық немесе өсіп келе жатқан популяциялар деп атайды.Популяциядағы әр жастағы ... ... ... ... үшін жастық құрылымының гистограммасы құрастырылады.Жастық құрылымға талдау жасау жақын арада популяцияның ... ... ... ... ... ... Мұндай талдаулар ауланатын балықтардың шамасын білу үшін балық шаруашылығында жиі қолданылады. Егер таңдап ... ... ... жастық құрылымының көрсеткіштеріне ортаның әсері дәл анықталып алынган болса, алдағы бес жылда аулауға болатын балықтардың мөлшері туралы ... ... ... ... болады.
Популяцияның этологиялық (мінез-құлық) құрылымы - Жануарлар мінез-құлқы ерекшеліктерін ... ... ... ... бір ... особьтардың бір-бірімен қарым-қатынасын популяцияның экологиялық немесе мінез- құлық құрылымы деп атайды.Популяциядағы жануарлардың мінез-құлқы ... ... жеке ... ете ме, әлде ... ... ете ме - ... байланыстыЖеке тіршілік ету көптеген түрлерде, бірақ тіршілік циклының кейбір стадияларында ғана кездеседі. Түрдің өмір бойы жеке тіршілік етуі табиғатта ... ... онда ... ... - көбею болмайтын еді. Алайда кейбір бірге тіршілік ететін түрлерде өте ... ... ... ... Бұған мысал ретінде кейбір су жануарларын айтуға болады. Оларда ұрықтану сырттай жүреді (сегізаяқ). Ал ... ... ... ... де ... және ... особьтардың байланысы өте қысқа, тек копуляция (шағылысу) кезінде ғана болады (хан қызы, кейбір қоңыздарда, т.б.).Жеке тіршілік ететін ... ... ... ... ... - ... ... қысқы суықтан пана іздеген кезде байқалады (мысалы, кейбір ... ... ... ... ... астында немесе басқа бір паналайтын жерлерде, жайындар мен шортан балықтар су түбіндегі шұңқырларда).Популяция ішінде особьтар арасындағы қатынастардың ... екі ... ... ... ... ... байланыстың күшеюі және ата-аналары мен ұрпақтары арасындағы ... ... ... ... ... ... ішінде құрамы және бірге болу ұзақтығы әртүрлі семьялар құрыла бастайды.
Ата-аналық жүітгардың ... ... да, ұзақ та ... кейде тіпті өмір бойына құрылады. Мысалы, полиғамды бұлдырық, саңырау құр ... ... ... ... да, ... тұрақты жұп түзбейді. Кейбір үйректерде (бізқұйрық) қыс кезінде немесе миграция кезінде ... ... ... ... ... соң аталықтары оларды тастап кетеді. Көптеген торғайларда жүптары ... ... ... бірге болады. Аққу, тырна, көгершіндерде жүптар көптеген жылдар бойы, кейде өмір бойы бірге болады.Жануарларда жүбын іздеу көбею ... ... ... ... да ... ... ... қоңыздарда жүп құру алдында аталық особьтардың , кейбір өрмекшілерде (қарақұрт) шағылысқан соң ағалықтарының ... ... ... ... үя салу және ... ... кезде жануарлар арасында бәсекелестік күшейе түседі. Аталықтары арасында төбелестер, ритуалды қимыл-қозғалыстар ... ... ... көбею алдында жануалар популяциясында особьтар арасындағы байланыстар күшеиіп - жұбын іздеу белсенділігі арта түседі.Семьялық тіршілік етуде ата-аналары мен ... ... ... ... ... ... ата-анасының біреуінің жұмыртқасын басып шығару, жауларынан бірлесіп қорғану және т.б.). ... ... ... аю, жолбарыс популяцияларында балалары бірнеше жыл ата- аналарьгаың жанында, жыныстық жасқа жеткенше тәрбиеленеді.Ұрпақтарын ата-анасының ... ... ... ... аналық және аралас типтері болады. Семьялық тіршілік етуде жануарлардың территориялдық мінез-құлқы анық байқалады: әртүрлі белгілер, өз ... ... ... ... да ... ... ... етуі - колониялар, үйірлер, табындар. Олардың негізінде популяциядагы байланыстардың күрделене түсуі жатыр.Колония - жануарлардың бір жерде топтасып ... ... Олар ұзақ ... бойы ... уақытша көбею кезінде ғана болуы мүмкін (мысалы, шагала, гагар, тупиктерде уақытша).Колонияның күрделі түрі - особьтар арасында ... ... Бұл ... ... ... ... ... әсер етеді. Мысалы, бір-бірін әртүрлі белгілер беріп сақтандыру және жауларынан бірігіп қорғану. Кейбір қаздар, шагала, ... ... ... ... балапандарын қорғап қалады. Ең күрделі колониялар кейбір жәндіктерде - термиттерде, араларда, құмырсқаларда кездеседі (көбею, қорғану, ұя ... ... ... ... ... де ... - ... уақытша бірігіп тіршілігін жеңілдетуі (жауларынан қорғану, қорегін табу, миграция). Мұндай бірігу құстарда, балықтарда, иттерде көп кездеседі.Қимыл-қозғалыстарын ... ... ... 2 ... бөлінеді:
1) Эквипотенциалды, яғни, үйір мүшелерінде айқындоминанттар болмайды (балықтарда, кейбір құстарда).
2) Көсемдері бар үйірлер (ірі құстарда, сүт қоректілерде).
Табын - үйірлерге қарағанда ... ... ... ... етеді. Мұндай топтардың негізін доминант-багыныштылық қатынастар құрайды. Табындардың бір түрі - уақытша немесе біршама уақытта түрақты көсемдері бар ... ... - бұл ... топ ... ... ... ... жерді және т.б. қасиеттерін көсемдері анықтайды.Көсемдіктің биологиялық маңызы - жеке особьтардын тәжірибесі бүкіл топқа пайдалы болуында.Топ эффекті - ... ... ету ... особьтарда физиологиялық процестердің қалыпты жүріп, өміршеңдігінің артуы. Топта ... ету ... және ... жүйелер бойынша жануарлар организміндегі көптеген физиологиялық процестерге әсер етеді. Особьтарды жеке үстаган кезде (әдетте топта тіршілік ететін) зат алмасу ... ... ... ... ... ... ... отардан жеке қалғанда жүрек соғуы, тыныс алуы жиілей түседі де, отарға қосылғанда қалпына келеді. Жарқанаттарда колониядан жеке ... ... зат ... ... тез ... ... көп ... алып келеді. Әдетте мұндайда жарқанаттар көбіне өліп қалады.Топ ... жеке ... ... ... ... Егер мұндай түрлерді жасанды түрде басқа түрлермен ... ... ... ... ... ... көптеген физиологиялық көрсеткіштері оптимумнан ауытқи бастайды. Мысалы, құлақты кірпілер жеке .тіршілік еткен ... ... ... ... 134% -ға көп паидаланады.
Популяция динамикасы - популяциядағы особьтардың ... ... және ... ... ... зерттейтін популяциялық экологияның бөлімі.Популяция динамикасының негізгі белгілеріне жататындар:
* популяцияның сандық мөлшері - белгілі бір аумақтағынемесе ... ... ... ... популяция тығыздығы - белгілі бір жер аумагындағынемесе көлемдегі особьтардың орташа саны;
* популяциядағы туылу саны - белгілі бір уақыт ішінде ... ... ... ... жаңа ... саны;
* популяциядағы өлу саны - белгілі бір кезеңдегіпопуляциядағы өлген особьтар саны;
* популяция өсімі - популяциядагы особьтардың туылуы мен өлуі ... ... ... өсу ... - белгілі бір уақыт ішіндегі популяциядағы орташа өсім.
Мұндай демографиялық белгілерді ... ... ... ... ... жалпы экожүйедегі тұрақтылық негіздерін анықтауға мүмкіндік береді.Популяцияның сандық мөлшері мен тығыздығы - ... ... ... ... негізгі көрсеткіштер.Әрбір популяцияға биотикалық потенциал тән, яғни, белгілі бір уақыт аралығылда популяциядағы ... ... ... ... ... ... ... биотикалық потенциал әрқалай. Көбеюдің жоғары потенциалы бар ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Әрбір 20 минут сайын жай бөліну арқылы көбейетін Bacillus coli бактериялары қолайлы жағдайларда ... жер ... 36 ... игеретін еді. Ал 7,5 млрд-қа дейін спора түзетін жауын саңырауқұлағы екінші ... ... Жер ... ... ... еді.Биотикалық потенциалдың мөлшері әр түрлі түрлерде әрқалай. Мысалы, еліктің аналығы бүкіл өмірінде 10-15 лақты дүниеге алып келеді, ... ... ... ... - 1.8 мың ... ... бал арасыньщ аналығы - 50 мың жұмыртқа, ал ай-балық (Mola mola) 3 ... ... ... Бұл ... биоткалық потенциалы мұнан да жоғары, өйткені дамып келе жатқан жұмыртқалар мен ұрықтардың көпшілігі туылмай жатып өліп кетеді.График ... ... ... ... ... ... сызықты экспоненциалды деп атайды. Сонымен, қолайлы жағдайларда әрбір түрдің сандық мөлшері экспоненциалды ... ... ... ... ... Сандық мөлшердің геометриялық өсу қарқынын экспоненциалды өсу деп атайды.
Популяция гомеостазы. Популяциялардын ішкі ... өз ... ... реттеуін гомеостаз, ал популяцияның сандьш, мөлшерінің орташа шамадан ауытқуын олардьщ динамикалық тепе-теңдігі gen, яғни, ... бір ... ... өз ... бір ... ұстап тұруьш атайды. Әрбір жүйенің тіршілік етуі - оның құрамы мен ... ішкі ... және ... пен кеңістіктегі өзгерісі өзін-өзі реттеу арқылы жүзеге асып отырады. Өзін-өзі реттеу - организмдердің үнемі өзгеріп отыратын орта жағдайларында тіршіліктерін ... қалу үшін ... ... ... ... реттеуі табигатта тең екі күш арқылы жүзеге асып отырады. Бір жагынан, бұл популяция санының өсуіне алып ... ... ... жиынтыгын құрайтын биотикалық потенциал (туылу, жаңа жерлерге қоныстану, қорганыс механизмдері, т.б.), ал екінші ... - ... ... ... ... ... ... қоректің тапшылығы, ауа-райының қолайсыз жағдайлары, жыртқыштар, паразиттер, бәсекелестер, аурулар).Сонымен популяция санының өсуі, азаюы немесе бір қалыпты болуы биотикалық потенциал мен орта ... ара ... ... Түр популяциясы санының өзгеруі -- оның биотикалық потенциалы мен қоршаған орта жағдайлары арасындағы тепе-теңдіктің ... ... ... ... ... ... және ... қарым-қатынастары деңгейінде қарастыруға болады. Гомеостаздың тұраралық механизміне жыртқыш-жемтік, иесі- паразит, бәсекелестік ... ... ... ... іші гомеостазының негізінде жатыр. Ол қатты және Щмсақ формада болуы ... ... ... ... өліміне алып келеді. Мысалы, орман қауымдастықтарында өскін кезінде 1 га жерде ағашты өсімдіктердің бірнеше жүз мың особы кездеседі. Қылқан жапырақты ... саны 100-120 ... ... ... ағаштар саны 50-70 жылдан соң 1 га жерде ... 1000 ... ... ... ... ... Көпшілігі бәсекелестік әсерінен өледі.Жануарлар әлемінде түріші күресі каннибализм (өзі сияқтыларды жеу) арқылы көрініс береді. Мысалы, ... ... ... ... жәндіктер личинкаларына, алабұға, шортан балықтарына тән.Тығыз популяцияларда сандық мөлшердің реттелуінің ... ... ... ... ... Егер популяция ға күшті тітіргендіргіш әсер етсе, популяция оған стресс-реакциямен жауап береді. Табиғатта стресстіц ... ... ... ... шуыл әсері және т.б.
Пайдаланған әдебиет
↑ Экология (оқулық) - Алматы, 2008 - ISBN ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Алматы қорығының сирек және жойылып бара жатқан жануарлар популяциясының экологиясы 44 бет
Демэкология - популяциялар экологиясы8 бет
Демэкология немесе популяциялар экологиясы7 бет
Консорция. Түрлік консорция. Популяциялық эндоконсорттар. Эпиконсорттар. комменсалдар. даралардың және популяцияның ассосациялануы13 бет
Консорция. түрлік консорция. популяциялық эндоконсорттар. эпиконсорттар. комменсалдар. даралардың және популяцияның ассосациялануы. биотрофикалық, сапротрофикалық, экотопикалық ассосациялану7 бет
Консорция. Түрлік консорция. Популяциялық эндоконсорттар. Эпиконсорттар. Комменсалдар. Даралардың және популяцияның ассосациялануы. Биотрофикалық, сапротрофикалық, экотопикалық ассосациялану жайында32 бет
Консорция.Түрлік консорция.Популяциялық эндоконсорттар.Эпиконсорттар.Комменсалдар.Даралардың және популяцияның ассосациялануы.Биотрофикалық, сапротрофикалық, экотопикалық ассосациялану11 бет
Популяция11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь