Шәкәрім және Пушкин

Шәкәрім шығармалары туған халқына қайтып оралды, ақынның өмір бойы армандағаны да осы еді. Өзі айтқандай “Жаз шығып, жаманшылық жоғалғанда” өлең дастандары, қарасөздері баспа жүзіне түгел шығып, жылдар бойы аңсап күткен оқушысының қолына тиді.

Оятқан мені ерте — Шығыс жыры,

Айнадай айқын болды әлем сыры.

Талпынып орыс тілін үйренумен,

Надандықтың тазарып кетті кірі, — деп жырлайды ақын бір өлеңінде. Жалпы, қазақ ақынының өлең мәдениетіне жетік болуы Шығыс және орыстың классикалық поэзиясымен жете таныстығын аңғартса керек. Абай өнегесі арқылы жас кезінде-ақ Пушкин, Лермонтов лирикасын құлағына сіңіріп өскен жас талап бертін келе, сол алыптар ауылына өзі де барып, өнімді олжа тауып қайтады.
Шәкәрім поэзиясын бірнеше арналы бұлақтардан, халық ауыз әдебиетінен, Абай шығармашылығынан, орыс, шығыс, батыс Еуропа әдебиетінен толымды нәр алып барып, бұғанасы берік бекіген поэзия деу керек. Әсіресе, орыс өлеңдерін, поэма­ларын ыждаһаттылықпен зер сала оқып, өзіне өтімді өрнек әкелгені көп көңілінен шыққан. Пушкинді қырда қазақша сөйлеткен Абай ұстазынан кейін Шәкәрім Құдайбердіұлы Пушкин прозасына қайтып оралды. “Дубровский” мен “Боран” хикаясын өлеңмен өрнектеп, қазақ тыңдаушысына танымал, жақын уақиға етіп береді, қазақ ортасында болғандай етіп сенімді суреттейді. Бұл да хас шеберлік­тен, ізденімпаздықтан туындап жататын кемел құбылыс екендігінде шәк жоқ.
        
        Шәкәрім және Пушкин
Шәкәрім шығармалары туған халқына қайтып оралды, ақынның өмір бойы
армандағаны да осы еді. Өзі ... ... ... ... жоғалғанда”
өлең дастандары, қарасөздері баспа жүзіне түгел ... ... бойы ... оқушысының қолына тиді.
Оятқан мені ерте — Шығыс жыры,
Айнадай айқын болды әлем сыры.
Талпынып орыс тілін үйренумен,
Надандықтың тазарып кетті кірі, — деп ... ақын бір ... ... ... өлең ... ... болуы Шығыс және орыстың
классикалық поэзиясымен жете таныстығын аңғартса керек. Абай ... ... ... Пушкин, Лермонтов лирикасын құлағына сіңіріп өскен жас талап
бертін келе, сол алыптар ауылына өзі де ... ... олжа ... ... ... ... арналы бұлақтардан, халық ауыз әдебиетінен,
Абай шығармашылығынан, орыс, шығыс, батыс Еуропа әдебиетінен толымды ... ... ... ... ... ... деу ... Әсіресе, орыс
өлеңдерін, поэма­ларын ыждаһаттылықпен зер сала оқып, өзіне өтімді өрнек
әкелгені көп ... ... ... ... қазақша сөйлеткен Абай
ұстазынан кейін Шәкәрім Құдайбердіұлы Пушкин прозасына қайтып ... мен ... ... ... ... ... ... жақын уақиға етіп береді, қазақ ортасында болғандай етіп ... Бұл да хас ... ... ... ... ... ... шәк жоқ. Біз бүгін осы шығармашылық байланыс жайын сөз
етпекпіз. Ұстазы Абай дүниеден ... орыс ... ... ... ... орыс классиктерін қазақша сөйлетіп кетті.
“Дубровский әңгімесі”, Ахат ... ... ... ... ал ... ... ... Қайым Мұхаметқанов 1908 жылы
жазылған дейді. Екі мәліметтің арасы қашық ... ... ... тұр. Шығарма
1924 жылы Семейде жеке кітап боп басылып шығады. Содан он бес жыл өткен соң
1935 жылы ... ... ... ... ... таңдамалы
өлеңдер жинағы шығады. Құрастырушы Бейсенбай Кенжебаев осы ... ... ... жібереді. Әсілі, XІX ғасырдың бастапқы он жылы
1903-1910 жылдар Шәкәрімнің айтулы дастандар жазған жемісті жылдары болған-
ау. Сол ... ... ... ... батыс, шығыс, орыс әдебиеттерін
оқыған сияқты. Тақырыптардың ауқымы да ... ... ... ... араласқан. Міне, Абай халқына қуана танытқан Пушкин парасатын
шәкірттері осылайша ... ... ... ... ... ... куә. ... қоғамына, өміріне жақын, үндес деген шығармасына
иек артып, оны ана ... ... ... ... ... мен ... бөліп алып, қазақы бесікке салып тербетуінде жай
нәрсе жатпауға тиіс. Мұнда бір мәніс бар. ... ... жай ... ... ... ... шалқар шабыт беріп, әскери Дубровскийден
даланың Дубровскийін өлең сөзбен сомдап шығарады. ... ... ... бір ... қазақ дастанын дүниеге әкелді. Бірқатар ... ... ... ... Бұл дәл ... ... ... Автордың өзі “аударма” деген сөзді қолданбапты. Ал Абай, Шәкәрім
тұсында қазіргі мағынасындағы ... атты ... ... ма? Болмаса, неге
“аударманы” жиі айтып, жиі қолданамыз. ... шарқ ... ... бір ... кеп ... прозасына
маңдайын тірейді. Мұндай тақырыптың сол тұстағы қазақ қоғамы, ... ... ... ... ... ... дәстүрмен үндестігі
алушының мақсатымен сайма-сай келіп, эпик ақынға және бір жақсы ... ... ... ... ... ... ... жаңадан оянып келе жатқан зор күштің ұшқындары қазақ жазушысына
ой салады. Қазақ тыңдаушысы, оқушысы үшін Шәкәрімнің поэзиядағы бір пірі ... ... ... ... өзі ... ... ... стиліне,
тереңдігіне, жинақылығына, қолжетпес қарапайым прозасына тәнті болады.
Пушкин ... ... ... соншалықты; ақын оны қарасөзбен айтып
жеткізе алмасына көзі жетіп, қазақтың он бір буынды қара ... ... ... ... ... жаңа ... тыңдаушысын елең еткізеді,
тәржіме көшірме күйінде ел арасына ауызша таралып ... ... ... жылға жуық халық жүрегінде, есінде өмір сүреді. Дастанның
баспа жүзін көрмей жатып, бұлай тарап кетуінің өзі ... ... ... ... ... 1924 жылы ... көзінің
тірісінде Семейде кітап болып шықса, 1935 жылы А.С.Пушкин ... ... ... ... орыс ... ... өлеңмен жазылған
хикаясына айналды. Қазақ қаламгері ... ... ... ... ... бастамастан бұрын “Сөз алдынан” деп 124 жол кіріспе ... ... ... ... ... ... түсіп,
ұзаңқырап кететіні де бар. Шәкәрім оған бармай тура жолды таңдап ... не ... ... ... осы ... қазаққа керектігін, кімнен, қалай
қабылдарын қысқаша баян ете кетеді.
Осы сөзін айтты деп кейбір қауым,
Ұрмай ... ... ... жауым.
Нені айтты деп сұрамас, кім айтты дер,
Білмей жүріп өзінің ауру-сауын, — дейді ақын ... ... ... ... ол “Дубровский әңгімесіне” оқушысын алдын ала дайындап
алады. Ең басында ... ... ... ... ... ... ... жасап, бейбітшілікті, адал еңбекті, ғылымды, сөз құдіретін ардақтап
айтып кетеді.
…Жер ... ... ... ... ... ... із ... өткен көп заманның бір кезінде,
Болыпты Троекуров деген бір бай.
Осы бай Русияның шетінде ... ... ... ... жер, санаусыз ақшасы көп,
Сүйтсе де тағы жұтпақ ниетінде екен.
Бұл кезде ол заманның заңы қызық,
Бар еді бір әдеті тіпті бұзық.
Кәдірлі қолы ... ... боп ... еді тамам мұжық.
Дейтұғын “Покровский” қышлағы бар,
Жазылған құлы ... көп ... ... ... итше ... ол ... ақшақұмар.
Пушкиннің бес-алты бет бастауы осылай қазақы ... ... ... ... ... ... ... Пушкин Кирилл Петровичтің
қорасындағы қосалқы бөлмелерде ... ... он алты ... ... өз ... сәйкес қолөнермен айналысатындығын, терезелерінің
ағаштан екендігін, есіктердің құлыптаулы, ал кілттің ... ... ... ешкіммен араласпайтын байғұстардың баққа қыдыруға
шыққанда қыздарды қас қақпай қос кемпір күзететіндігін, оқта-текте ... ... ... беріп тұратындығын бас жағында ескертеді. ... ... ... ... ... шонжардың аңшы иттерінің жайына ауысып
кетеді. ... ... ... бір ... ... ... алдын орап
кетеді. “Әкеліп француздан бір молда қыз, Оқытты Мария деген жалғыз қызын”
деген ... ... ... ... ... ... қаһарманы Андрей
Гаврилович Дубровский отставкадағы гвардия поручигі, ... ... ... тәкәппар Троекуров өзінен кедейлеу болса да Дубровскийді сыйлайды. Бір
кезде екеуі қызметтес болған, оның шыдамсыздау тік ... ... ... ... ... жаны да, малы да аз. Екеуінің де әйелдері қайтыс
болып, бір-бір баладан қалған. ... ... ... қызы бар, ... ... атты баласы оқуда, екеуінің аракідік қалжыңы да жоқ
емес, осы ... ... ... ... ... түйіндейді, түпнұсқадағы
негізгі кейіпкер рухын дәл ... мал ... адам ... ... ... күйгіш.
“Мал сақтама, ар сақта” деп ойлайды,
Адамдық әділетті ерте ... ... ... жан. ... ... ... ... талай өлеңдерінде айтқан-ды. Тура мінезді, бір сөзді,
намысқой Дубровскийге Шәкәрім қазақы ... ... ... ... жақын
бейнелейді. Ақынның “Үш сауал” деп аталатын қып-қысқа пәлсапалы әңгімесі:
Адамшылық іздесең бұл жолға түс,
Алдау ... ... ... де ... жеп ел зарлатпа.
Ар, ынсаптың сүйгені – таза жұмыс, — деген жолдарымен бітуші ... ... ... сыры ... ... ... ... дәл өзінше Пушкин сөзін” деп автордың өзі айтқандай, әрі ... ... ... ... ... ... де шығып кетпей, “шын
жанасып” отырғанын байқадық. Хикаятта Кирилл Петрович пен ... ит ... ... ... Бай тазы ... айтып
мақтанады, қонақтардың аузынан суы ағады, олар да ... ... ... ... ... осы жерден тарс етіп атылып кетеді де,
екі дворянин бір-бірінен теріс айналады. Бірі көндіремін ... ... ... көнбеймін дейді. Әрине, ит күтушінің сөзі Дубровскийге оқтай
қадалады. Айтылған сөз – атылған оқ. ... ... ... сөз қақтығысы
дуэльмен аяқталатын.
Қонақ итін мақтаса – көңіл хошы,
Троекуров байдың да тілегі осы.
Сөз сөйлемей тұр еді ... неге ... — деді ... ... емес қой ит ... көрген қонақтар алсын сабақ.
Ит түгіл қызметшіңе табылар ма,
Мұндай орын, мұндай үй, мұндай тамақ.
Бұл ... ... ... ... ... ... бе сен адамды?
Біз түгіл сіз сықылды бір алпауыт,
Мұнда тұрса қуанар, деп-ақ, — қалды.
Әрі қарай уақиға ушығады. Шәкәрім Пушкин ізімен жүре ... ... ... ... ... ... енді сені” дейді. Соны дегені
қарсыла-сының ит күтушісі – ... ... ... шалқасынан түсіп
ашуланады. “Малым барда бетіме кім ... ... ... ... тең ... ... ұрады. Аңнан қайтқанда Андрейдің егінін таптап өте шығады.
Троекуровтың мұжықтары ... ... ... ... Екі ... үш ат
Дубровскийдің қолына түседі. Шәкәрімде қолға түскені бір ат, бір ... ... ... дүре соғады. Оқиғаға Шабашкин деген заседатель келіп
араласады. Оны ... ... ... ... Көршімнің жерін маған
алып бер дейді.
Олай болса ... оңай ... ... жерін саған.
Закон-түйе, бұйдалап жетелерміз,
Несі адам осындайда жол таппаған, — деп Шәкәрімнің ... ... ... ... ... ... ... тіркес Пушкинде жоқ, оны
Шәкәрім енгізіп отыр, қазақы ... ... ... текске сіңісіп кетіп
тұр. “Махкеме”, “задатка”, “жандарал”, ... ... ... жоқ, ... бар. Әр ... ... жәдігерге өз нышанын,
өрнегін салады. Сонымен Дубровский сотқа шақырылады. Секретарь ұзын ... ... сот ... оқиды. Хикаятта бұл тұс егжей-тегжейлі
айтылып, тоқсан тоғыз дәлел ... ... жала ... ... ... жері ... боп шыға келеді. Пушкинде бұлар
бірқатар беттерді алады. Ал Шәкәрім оның бәрін тастап кетеді және ... ... ... үшін ... сорақы шешімі шешуі табылмас
жұмбақтай, миды ашытқан жаңылтпаштай шыдамды жеп, ... ... ... айналдыруға келмейді. Оның есесіне үкімнен кейінгі Дубровскийдің
аянышты халі, Троекуровтың жеңдім деп ... ... ... ... ... ... далаға атып шығуы түпнұсқада қарасөзбен
қалай күшті берілсе, өлең ... ... де ... қуат ... қол қой деп ... ... аз ... қарап жерге
Ақ ісін қара жеңіп кеткендігі,
Оңалтпас оқтай тиіп қайран ... ... оты ... ... ... кетті жығып.
Оқ тиген арыстандай аласұрды,
Әр ұлықты әр жерге қуып тығып.
Мұндағы: “Ақ ісін қара ... ... ... ... “Оқ ... “Әр ұлықты әр жерге”, деген тіркестерді Шәкәрім өз жанынан
қосқан, Пушкинде жоқ. Енді ... ... оқып ... ... ... қала ... сабақтас құрбыларын бірер ауыз сөзбен бейнелеп кетеді.
Бір күні біреудің оған хат ... ... өңі сан ... ... келтіреді. Бұл хатты Владимирдің сүт енесі ... бір ... ... еді. ... хатты кім жазғанын айтпады.
Владимирдің әкесіне келер ... ... ... ат ... ... екі
арадағы сөзді Шәкәрім тәптіштеп жатпай, бірер шумақпен келтіреді.
Ат быр-быр, арба ... ... ... ағаш кейін қалып, қақты бұлдыр,
Бұлардан Владимир түк сезбейді,
Түпсіз ой, түссіз қиял неше мыңдап,
Бірі бүйт, бірі сүйт деп ... ... ... ... ... ... болмас не дайындап.
Бұл жолдарды аударма деп қалай айтасыз. Пушкин тақырыбын негізге ала
отырып жазылып шыққан, қазақ ... ... жаңа ... ... ... емес пе?! ... фразасында, детальдарында артық сөз,
қимыл кемде-кем ұшырайды. Соның өзінде қазақ ақыны іріктеп ... ... ... ... ... ... барынша қысқарту үстіне ширатып,
шымыр дөңгелентеді. Ал поэзиясында шалқып, шабытты шайдай ашып, аңқылдап
төгіліп ... ... ... ... тым ... әрі ... қысып
берген фразаларының ішінде иірім-иірім күш ... ... ... сөз ... ... сыр беріп, шым-шымдап сыналата береді. Шәкәрім
сол ... ... ... ... ... ... ... өрнектей салайын
демей, он бір буынмен ойнатып, биіктетіп береді. Қазақ ... ... ... ... ... ... ... ана тілінде
еркін жүргізеді. Екі шығарманы қатар қойып салыстырушы ғана түпнұсқа ... ... ... айырмашылықтарды аңғарады. Керекті жерінде
текске қосымша детальдар қосып, тап сол ... ... ... ... ... ... 19 тараудан тұрады. Шәкәрім сол ... ... ... ... кетпейді. Әр тарау ... ... ... соң бірі келесі оқиғаларға саты болып, шығарманы
салмақтандыра, ... ... Орыс ... ... ... ... келгенде жаңа бір сазды лепке, дала ырғағына иелік етіп, мүлдем
бір бөлек күмбез көтереді. Ш.Құдайбер­діұлы ... ... ... ... дәл, кейде жекелей, ал ... ... ... ... көп өзгеріс енгізбейді, тек Троекуровтың бұ­рынғы бір баласын
оқытқан көңілқос әйелдің атын Мишу деп алады, ол ... Мими ... сол ... ... ... кей ... толығырақ айтып кететін
суретіне Шәкәрім көп тоқтамай, бірер шумақпен бейнелейді де, ілгері ... ... он ... тараумен, яғни Дубровскийдің шет
елге өтіп кетуімен тәмамдалады. Шәкәрімнің ... ... ... де ...... ... қызыл өсек талай жерге.
Жаны ашыр ма, ақылы жанасар ма,
Біздің қазақ сорлының бұндай ерге?
Залым кім, ... кім, ... ... ақ жүректі, қайсысы сұм?
Кекті кім, кекті жеңіп көшірген кім?
Білдің бе күшті екенін махабаттың? – деген сөздермен бітеді. Сөйтіп,
XX ... ... ... ... тыңнан келіп қосылған қазақ дастанын
жаңа қыры­нан байытты. Ендеше, Ш.Құдайбердиев жазған “Дубровский әңгімесі”
Пушкин хикаятының аудармасы емес, ... ... ... ... ... ... ... өлеңмен берілген түрі, хикаяттың дастанға
айналуы. ... ... ... аттары, іс-әрекеттері сол
түпнұсқа күйінде қалғаны­мен, қазақ даласында өтіп ... ... ... ... ... мен “Боран” 1908-1909 жылдары
қатар аударылса керек. “Боран” бес- алты беттен асатын ... ... ... 248 жол өлеңге түсіріпті. Кейбір кісі ... ... ... ... мазмұны сақталған. Шәкәрімнің “Марқұм Иван ... ... ... ... мен ... ... ... бе,
ал, біріншісі, ауыл тұрмысына жақын да, екіншісі қашықтау тұр ғой. ... жай бір ... үшін жаза ... ма? ... прозасының сиқыры да сонда-
ау: сырт адам қалай кірісіп ... өзі де ... ... Бірінен соң
бірін еңсеріп тастаған автор ... ... ... ... сол ... ... “Мың сегіз жүз он бір жыл шамасында, он
екінші жылменен ... деп ... ... ... Нинандарып
деген имениесінде шалқып жүріп жатады. “Қызы Мария бек сұлу, һәм ... жылы он ... жасы ... ... ... жасы ... ... ойнаймыз, қарыз аламыз деп, қызды көріп ... ... ... ... жас ... ... ... прапорщигі) ғашық еді.
Бұл сырды бәйбіше мен бай да білді,
Екеуін жолықтырмас айла қылды.
Владимир келгенде кекеп-мұқап,
Мысқылдап айта берді қайдағыны.
Жарқыным, сирек ... ... қора ... ... емес!
Ертеңді-кеш есікті босатпайсың,
Сандалғанды еш адам мақұл демес.
Бейуақытта қақпаны тарсылдатып,
Эполетін, медалін жылтылдатып.
Осындайлар тыныштық бермеді ғой,
Етегінен қылышын қылтылдатып.
Қалтасының бостығын ұмытып ... ... ... ... неге ... ... ... қойғанша тентіретіп.
Түпнұсқада осы төрт шумақ бір-ақ фразаның ... жүр. ... ... ... ... ... кездесуіне тыйым салып,
жігітті салқын қабақпен қабылдайды. Пушкинде қыз туған үйін тастап, жігітке
қашар алдында шым-шытырық ... ... Түсі ... ... ... ... ұли
бастайды. Бұл араны Шәкәрім тастап кетеді де, бірден Марияның үйінен түнде
ұрланып шыққанын суреттейді. Қыз сыры әке-шешесіне ... ... ... ... ... ... “Бай, бәйбіше хат жазды офицерге”, “Кешу
сұрап жақын­дық іс қыларға”. ... ... ... ... деп, ... соғысқа
кетеді. “Сол кезде французбен орыс жау боп, Боробиннің соғысы болды ... ... 1812 ... жағдайдан хабар бере кетеді.
Бұл соғыс – тәмам жанға ... ... адам ... ... ... ... ... Мәскеуді алып,
Аяғында қашырып жеңген орыс.
Бұл мысал біздің жаңағы пікірімізді анықтай түсетін секілді. Көп кітап
ақтарып оқыған, ізденген Шәкәрімнің қолында 1812 ... ... ... ... жинақ не көркем дүние болуы мүмкін. Қазақ ақыны білгесін
айтып отыр, әйтпесе, Пушкинге ... ... ... жоқ. ... ... ... “Жығылғанға жұдырық” дегендей, әкесі де қайтыс болады. Мария
шешесімен екеуі ... ... ... ... кетеді. Соғыс жеңіспен аяқталады.
Жиырма бес жасар полковник Бермин Марияға ғашық, сөйтсе де, ... ... ... ... ... бірақ… дейсің” де тоқталасың, не қылса
бір қысталаң бар ғой сенде” деп ақын ... ... ... бір ... ... ... арманым бар,
Адасып бір қышлаққа барғаным бар.
Танымайтын бір қызбен ... ... ... бар, — ... бұл ... бір кілтипан бар ғой деп Мария: “Мен мұныңды ұға
алмадым, Танымасаң ... ... ... ... ... бе, ... деген соң Бермин сыр ашады. ... ... ... боранда,
апас-қапаста шіркеуде бұнымен некелескен, сүйісерге келгенде басқа біреу
боп шыққан, ... ... ... қаша ... осы ... болып шықты.
Сөзінен о да танып Марияны,
Елжіреп шықпай қалды әзер жаны.
Көңілімнің көзіне елестейді,
Берминнің кешу сұрап ... – деп, ақын ... ... жетектеп, Шәкәрім еріп отырған. Және беталды жүре бермей, әңгіменің
ізін басып “қисынын тауып”, кестесін келтіріп, ... ... етіп ... ... “Дубровский әңгімесінде”, “Боранда” кейбір қазақ ... орыс ... ... ... музыкалық шығармалардың
аттарын әдейі алып ... ... ... ... ... ... ... сюжеттік желісін сақтап жырлаған. Рас, кейде
ирониялы ... ... ... ... ... кейде кекесінді
Пушкин күлкісін сақтап қалатыны да бар, дегенмен, ... ... ... ... замандағы аудармашылары Пушкинді екінші тілден, яғни
француз, ағылшын не ... ... ... ... ... ... ... Меримеден алып тәржімалаған. Шәкәрімге екіаралық тілдің
қажеті шамалы еді, біріншіден, өзі қазақтың жазбаша поэзиясының ... ... ... орыс ... ... біледі. Ресей өмірінен
хабары мол жазушының, Пушкин прозасына ... ... ... бар. ... Абай, Шәкәрім, одан бері қазақтың халық ақындары
Пушкин поэзиясының, прозасының сырлы есігін ашып, ... ... ... ... ... ... ... бір тың өріс ашып беріп кетті.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
Шәкәрім мен Пушкиннің аудармаларындағы үндестік3 бет
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары102 бет
Шериаздан елеукеновтің «абай жолы» романына қосқан ой - пікірі13 бет
А Пушкин классикалық көне әлем жұмыстарының түсінігі28 бет
А.С.Пушкин көшесі5 бет
А.С.Пушкиннің “ Капитан қызы ” повесінің қазақша нұсқалары10 бет
Абай және Шәкәрім – сазгерлік өнер мәселесі61 бет
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы57 бет
Абай мен Пушкин шығармаларындағы үндестік77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь