Қазақтың ұлттық өнерлері

Бұл – ырымдық зат. Оған кез-келген бұйым (ұлутас, сүйек, т. б. ) немесе арнайы жасалған қымбат заттар да алынған, оларға жазу жазылып, бедер суреттер түсірілген. Бойтұмарды алқаға, кішкене қорапшаға, әмиянға салатын болған. Болмаса былғарыдан, шүберектен жасаған қалташаға тігеді. Үлкендігі мен пішіні әртүрлі болады. Ол көз тиюден, пәле-жаладан, апаттан қорғайды деп сенген.

ЖҮЗІК, САҚИНА

Әйелдердің саусақтарына тағылатын зергерлік бұйымдардың бір түрі – жүзік немесе сақина деп аталады. Зергерлер алтыннан, күмістен құйып, қақтап, соғып, шекімелеп, қара ала жүргізіп шиыршық темірден торлап, небір тамаша өрнектер салып, асыл тас қондырып алуан түрлі жүзіктер жасаған. Олар жасалу түрі мен қолдану ретіне қарай отау жүзік,құс мұрын жүзік, тасбақа жүзік т. б. деп аталған.
ШОЛПЫ, ШАШ ТЕҢГЕ

Бұл бұйымдарды қыз-келіншектер шаштарының ұшына тағады. Шаш теңгелер мен шолпылар әсем шиыршықталған күміс үзбе бауларға бекітілген тоғыз теңгеден тұрады. Тоғыз – қазақ ұғымында киелі сандардың бірі. Олар бір-бірімен ұзыннан ұзақ жалғасып, шаштың ұшына бірге өріледі.

ШАШБАУ

Шашбау да бір-біріне сым үзбелер арқылы бекітіледі. Орталарына асыл тастардан көз қондырылған теңгелер тізбегінен құралады. Ұшы сәнді шашақпен, күміс әшекейлермен әсемделеді. Шашбау шаштың түбіне бекітіліп, бұрыммен бірге салбырай төгіліп тұрады.


        
        ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ ӨНЕРЛЕРІ
ТҰМАРША (БОЙТҰМАР)
Бұл – ырымдық зат. Оған кез-келген бұйым ... ... т. б. ) ... жасалған қымбат заттар да ... ... жазу ... ... ... Бойтұмарды алқаға, кішкене қорапшаға, әмиянға салатын
болған. Болмаса былғарыдан, шүберектен жасаған қалташаға ... ... ... ... болады. Ол көз тиюден, пәле-жаладан, апаттан ... ... ... ... ... ... бұйымдардың бір түрі –
жүзік немесе сақина деп аталады. ... ... ... құйып,
қақтап, соғып, шекімелеп, қара ала жүргізіп шиыршық темірден торлап, небір
тамаша өрнектер салып, асыл тас ... ... ... жүзіктер жасаған. Олар
жасалу түрі мен қолдану ретіне қарай отау ... ... ... тасбақа
жүзік т. б. деп аталған.
ШОЛПЫ, ШАШ ... ... ... ... ... ... Шаш ... шолпылар әсем шиыршықталған күміс үзбе ... ... ... тұрады. Тоғыз – қазақ ұғымында киелі сандардың бірі. Олар бір-
бірімен ұзыннан ұзақ ... ... ... ... ... да ... сым ... арқылы бекітіледі. Орталарына асыл
тастардан көз қондырылған теңгелер тізбегінен құралады. Ұшы ... ... ... ... ... ... түбіне бекітіліп, бұрыммен
бірге салбырай төгіліп ... ... ... да, қос ... да ... ... ... бөлшектен
құралған, ашпалы-жаппалы, сом темірден тұтас құйылған жұмыр түрлері болады.
Соған орай ... сом ... ... білезік, бес білезік т. б. деп әртүрлі
атайды. Олардың ішінде ... ... ... ... ... ... де кездеседі. Оларға неше түрлі өрнектер салып, тас қондырып,
қарала жүргізіп, сіркелеп, бұрала ширатып әсемдеген. Олар ... ... аса ... тағатын әсемдік бұйымдарының бірі – сырға.
Қазақ зергерлері ... ай ... тас ... ... күмбез сырға,
салпыншақ сырға, сабақты сырға,шашақты ... деп әр ... ... ... түрлері өте көп.
ҚАПСЫРМА
Қапсырма – бір-біріне топса арқылы бекітілетін екі бөліктен ... үш ... ... әр ... ... ... ... аң-құстың, ай мен күннің,немесе өсімдік тектес өрнектер салынып,
тастар қондырылып әсемделеді.
АЛҚА
Оны ... деп те ... ... ... ... арқылы
жалғасады және бірнеше төрт бұрышты әшекейлерден ... ... ... ... асыл ... ... - әртүрлі өрнек үлгілерін жасаушы, қазақ ою-өрнегінің шебері.
ГҮЛ, ДӨҢГЕЛЕК, МҮЙІЗ, ТАҢБА
Ою-өрнек түрлері: Қазақтың ою-өрнектері төрт түрге ... ... ... ... ... ... ... өзінің белгілі бір мағынасы бар.
Мүйіз – қазақ оюының негізі және ең көне мәнері. Ою-өрнектің бұл ... ... ... «Мүйіз» ою-өрнегі кейде ұсақ, кейде ірі болып
келеді. Ұсақ түрлері ағаш, сүйек, мүйіз ... ... ... ... Ірі ... сырмақ, текемет, алаша, кілем, сәулет өнерінде
сан түрлі мәнерде қолданады. «Гүл» ою-өрнегі барлық гүл ... ... ... түрі ... ... үш ... басталып, он екі
жапырақты ою-өрнекке дейін кездеседі Кесте тіккенде және киім-кешектердің
жағасына, ... ... ... ... СУ ӨРНЕГІ
Қазақ қолөнерінде ғасырлар бойы қолданылып келе жатқан дәстүрлі бояу
түрлері бар. Олар: қызыл, көк, жасыл, сары, ақ, ... Бұл ... ... ... мәні де бар. Көк түс – ... ақ түс – ... сары түс – ақыл парасаттың, қайғы мұңның, жасыл түс – жастықтың,
көктемнің ... «Су ... деп ... ... ... ... ... Су өрнегі екі қатар сызық аралығында ирек сызық ... ... ... ... ... АШАТҰЯҚ
«Қошқармүйіз» - ою-өрнегі қойдың төбесі мен екі жаққа иіріле түскен
мүйіз бейнесінде келіп, оның қолтық ... ... ... ... бір ... ... ... екі буын шығып тұрады. Одан байқаған адамға
қошқардың тұмсық пішіні ... ... ... ... ... былғары, сүйек, ағаш, зергерлік ... ... ... ... ... ... «айыр» өрнегі деп те аталады. Пішен
ашалайтын айырға ұқсас кледі.
ТҮЙЕТАБАН
«Түйетабан» - түйенің басқан ізін ... ... ... ... ... «қарға», «қызылайыр» ою-өрнегіне ұқсайды. Қатар тұрған S
тәрізді екі сызық қатарласыпқосылмайды, түйенің ... ... екі ... дөңгеленіп келетін ою
ҚҰСҚАНАТЫ
«Құсқанаты» ою-өрнегі мүйіз оюымен не шахмат шақпақтарының ізімен
бейнеленген құстың қанаты тәріздес ... ... көп ... ою ... жайып ұшып келе жатқан құсты тұспалдайды.
КЕМПІРҚОСАҚ
«Кемпірқосақ» ою-өрнегі бірнеше түстерден жолақтар жасап алма-кезек
орналасады. ... ... ... ... мәні бар. Көк түс ... ақ түс – ... қуаныштың, сары түс – ақыл парасаттың, ... ... түс – ... ... ... Қолөнер бұйымдарын
жасауда әрбір түсті белгілі тәртіппен ... ... ... Бұл өрнектер алаша, қоржын, ... ... ... ... ... қос ... ... Сырмақ, текемет,
тұскиіздерге салынатын ою-өрнек композициясында ... ... ... оюында мал мен аңның қос мүйізін, түйенің қос ... ... ... ... береке-бірліктің, көбеюдің символын білдіреді.
ҚҰСТҰМСЫҚ
«Құстұмсық» - бұл өрнек құстың тұмсығын тұспалдаудан туған. «Құстұмсық»
тармақты ... мен ... ... ... ... ... ... ұшы құстың тұмсығына ұқсас етіп қиылады. «Құстұмсық»
жүзік немесе «топсалы» жүзік ... ... ... арасында дәнекер
қызметін атқарған. Құс бейнесі халық түсінігінде азаттықтың ... ... ... ... болып келеді. Үш гүл, үш бұрыш
тәрізді тұмарлар тіл-көзден сақтау үшін адамдарға ғана емес, ... да ... ... ... ... бұйымдарының жиегінде
киіз, кілем, текеметтің орта тұсын көмкеруде кездеседі.
Өткеннен өнеге
“ӨТКЕННЕН ӨНЕГЕ” КӨРМЕСІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ 2004-2006 ... ... ... ... ... ... ... КЕЛУШІЛЕРДІ МҰРАЖАЙҒА СОҢҒЫ ҮШ ЖЫЛДА ТҮСКЕН ... ... ... ... ... ... ... (2004 ЖЫЛЫ), СОНДАЙ-
АҚ ЗАЙСАН (2006 ЖЫЛЫ) ... ... ЕКІ ... ... ... ... ... ХІХ – ХХІ ғасырлардағы қол өнерінің іс
жүзінде барлық түрлерін паш ... ... ... ... ... ... ... бояу түстерінің жаңаша үйлестірілуімен ерекшеленеді. Кесте
салынған сырмақтардың өздеріне назар ... ... ... және Шығыста ежелден қолданылатын бізкесте техникасында
кестеленген бұйымдар көрмеде ... орын ... ...... ... ыдыс ... ... мен басқа да көптеген
бұйымдар.
Көршілес қоныстанған халықтардың мәдениеттері өзара ықпал етіп, бірін-
бірі ... ... ал бұл ... ... ... ... ... емес. Құстар мен гүлдер бейнеленген кейбір заттардың
сәндемелері, кестеге ұсақ ... ... ... түсіндіріледі.
Құстарға арналған жемді салып қоятын ыдыс – ешкінің бітеу ... ... ... ... ... ... ... бірегей олжа деп
атауға болады, сондай-ақ сары ала ... ... ... ... ... ... ... сөзсіз.
Ағаш өңдеу саласы бойынша ыдыс-аяқтың, сандықтар мен тұғырлардың
айрықша үлгілері қойылған, олар ... ... ... ... оюлармен әшекейленген.
Әйгілі болыс Зейнолла қажының немересі Дәулетхан Зейноллаевадан көне
әмиян мен ... ... ... ... Сержан Бәшіров пен Берік Әлібайдың авторлық еңбектері
қиял ерекшелігімен және аса шебер орындалуымен көзге ... ... ... ... тіпті әдейі бұрмаланған, әсіре көнелендірілген
пішіндері дәстүрлі ұлттық ... бай. Бұл ... ... қатардағы зергерлік өнер аясын тарлық еткендей.
Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Музейі 2007 жылдың ақпан
айында мұражайымызға мол ... ... ... ... ... ... ат әбзелдері, торсықтар, КСРО және Қазақстанның халық артистері
Роза Бағланова мен Бибігүл Төлегенованың қазақ ... ... ... ... ... бар.
Халық шеберлерінің өзіндік жарқын өнері бояу реңктерінің ... ... ... орындалуымен тәнті етеді. Ұсынылып отырған ... ... өнер ... ... ашып ... ... ... және халық шығармашылығы бастауының ешқашан сарқылмайтынын
тағы да дәлелдей түскендей.
 
 

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы10 бет
Қазақ әдебиетiндегi ұлттық дәстүр және М. Әуезовтiң жаңашылдығы26 бет
Бейнелеу өнері сабақтарында ұлттық қолөнер туындыларын қолдану41 бет
Жас ұрпақтың дүниеге көзқарасын қалыптастырудағы ұлттық ойындардың, өнердің және ертегілердің мәні7 бет
Мәскеуді қорғаған қазақтың ұлттық құрамалары.Моңғол – түріктердің соғыс өнері.6 бет
Ұлттық дүниетанымды халық өнері арқылы қалыптастыру43 бет
Ұлттық ойындар мен өнердiң тәрбиелік сипаты12 бет
Ұлттық театрды дамытудағы шешендік өнердің орны40 бет
Қазақ халық мұрасындағы ұлттық өрнекпен реңдердің танымдық-эстетикалық, тәрбиелік концепциялары4 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь