Қылмыс түсінігі және міндеттері

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҒЫ БОЙЫНША ҚЫЛМЫС ҰҒЫМЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Қылмыстың ұғымы және белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Қылмыстың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.3. Қылмыстың жиынтығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

ІІ. ҚЫЛМЫС ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МІНДЕТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.1. Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы ... ... ... ... ... ...12
2.2. Қылмыс және қылмыс құрамының міндеттері ... ... ... ... ... ... ...16
2.3. Қылмыс құрамының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ-------------------------------------------------------------------------------------3
І. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҒЫ БОЙЫНША ҚЫЛМЫС ҰҒЫМЫ--------------------------------------------------5
1.1. Қылмыстың ұғымы және ... ... ... Қылмыстың жиынтығы---------------------------------------------------------8
ІІ. ҚЫЛМЫС ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МІНДЕТТЕРІ--------------------------------12
2.1. Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы ... ... және ... ... ... ... ... түрлері-------------------------------------------------20
ҚОРЫТЫНДЫ---------------------------------------------------------------------------24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР---------------------------------------------------25
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2005 жылы Қазақстандықтарға арнаған Жолдауында ғылымды одан әрі дамытуға ... мән ... ... жоқ ел тұл, ғылымы дамымаған елдің болашағы күмәнді, қазір қарап отырсақ, жер жаһандағы ізгі жетістіктердің барлығы дерлік ғылымның ... ... ... тартуы іспеттес. Тәуелсіздік туын желбіреткен он жылдан бері Қазақстан ғылымы да дамып, әлемге әйгілі бола ... ... ... саласында ілгері дамушылық көрінісі айқын.
Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес біздің мемлекетіміз демоқратиялық, ... ... ... ... ... ... ... өркендеуіне, мемлекетіміздің нығаюына құқық нормаларын, құқық саласы ғылымын жетілдірудің маңызы ерекше. Құқық ... ... ... ... ... ... кез-келген қоғамдық қатынастар жалпыға бірдей, әділ заң нормалары арқылы жүзеге асырылуы қажет.
Заң талаптарын, құқық нормаларын құрметтеу және оны ... ... ... әрбір азаматтың қасиетті борышы.
Құқықтық мемлекеттілікті орнатуда, оның тетіктерін одан әрі жетілдіруде құқық ғылымы ... ... ... зор ... ... Сондай ауқымды міндет заң ғылымының негізгі салаларының бірі -- ... ... ... да ... отыр. Қылмыстық құқық ғылымында алда кешенді ғылыми проблемаларды ... ... оның ... ... ... ... бас ... айырмайтын шараларды белгілеудің ғылыми негіздері, өлім жазасын қолдануды жою, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын орындаудың құқықтық - нормалық қырларын ... ... ... ... ... ... ... түр.
Қазақстан Республикасы Конституциясында сәйкес біздің мемлекетіміз ... ... ... ... ... болып табылады. Еліміздің өркендеуіне, мемлекетіміздің нығаюна құқық саласы, құқық қорғау органдарының маңызы ... ... ... оның ... одан әрі ... ... ... салаларының атқаратын міндеті зор.
Қылмыстылықпен күрес, қылмыскердің тұлғасына ғылыми негізде зерттеу, орын ... ... ... ... мен оған мүмкіндік жасайтын мән - жайларын анықтау, бүгінгі күні заң ғылымдарының келесі міндеттерінің бір ... ... ... ... - ... саласының негізгі түрлерінің бірі ретінде қылмыстың түсінігі мен ... ... үшін ... ... ... мен ... сондай - ақ қылмыстық жауаптылықтан және ... ... ... ... ... ... жиынтығы. Қылмыстық құқық басқа да құқық салалары сияқты белгілі бір ... ... ... ... ... - бір жалғыз формальды қайнар көзі - ... ... ... ... ... ... Кодекстің 11 - бабын алатын болсақ, онда деп аталады. Қазақстан Кодексінің 11 - ... ... ... ... - ... ... ... ниетпен және мақсатпен қамтылып, тұтас алғанда, бірдей қылмыстық әрекеттер қатарынан тұрады
Егер адам бұрын жасаған қылмысы үшін ... ... ... бойынша қылмыстық жауаптылықтан босатылған болса не адамның бұрын жасаған қылмысы үшін соттылығы жойылған немесе онысы ... ... ... ... ... үшін қылмыстық жауапқа тартылу мерзімі өтіп кетсе, ... ... рет ... деп ... - деп ... ... 11- бабының үшінші бөлімінде анық айтылған, сол сияқты, бұл жағдайды Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Пленумы да бірнеше рет атап ... ... ... ... 2 ... қорытындыдан және қолданылған әдебиеттерден тұрады.
І. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЛМЫС ҰҒЫМЫ, ТҮСІНІГІ
1.1. Қылмыстың ұғымы және ... ... ... мәселелердің бірі қылмыстың ұғымын анықтау болып табылады. Жеке адам мен ... ... ... ... қоғамға қауіптілік дәрежесінің басым екендігін анықтау және оған осы мәселеде қылмыстық құқылық ... ... ... осы ... ... -- ... ... негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Қылмыс әр уақытта да белгілі бір іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... Заң ... осындай тұжырымдарға келе отырып, қылмыстың әр уақытта да адамның нақты іс - әрекетінің, мінез-құлқының сыртқа шыққан ... ... атап ... ... жылы КСРО және ... республикалардың қылмыстық зандарының негізгі бастамаларында қылмыс туралы ұғымға арнаған бап болған жоқ. 1926 жылғы ... ... ... деп ... (1-бап). Бұл жерде кеңестік құрылысқа немесе құқық тәртібіне бағытталған әрекет немесе әрекетсіздік қоғамға қауіпті деп жарияланды. КСРО және ... ... 1958 ... ... заңдардың негізінде делінген. Дәл осындай анықтама ... ... ... ... ... онын ... 1959 жылы 22 ... қабылданған Қазақ КСР Қылмыстық кодексінде де (7-бап) берілді. 1997 жылы жаңа ... ... ... Осы ... ... ... орын алған елеулі әлеуметтік-экономикалық, саяси өзгерістерге сәйкес қылмыстың жаңа ұғымы берілген. Онда делінген (9-бап). Осы ... ... ... қайшылық, қоғамға қауіптілік, кінәлілік, жазаланушылық қылмыстың белгілері екендігі көрініп тұр.
Қылмыстық белгілері
қылмыстық құқыққа қайшылық
қоғамға қауіптілік
кінәлілік
жазаланушылық
Қазақстан ... ... ... ... ... ... баптарының диспозицияларында жекеленген қылмыс құрамдары арнаулы көрсетілген. Қылмыстық құқықта қылмыстың осы нақты құрамдарына қарсы іс-әрекет істеуді құқыққа ... атау ... ... ... ... ... кодекстерде ұқсастығы бойынша яғни, қылмыстық заң нормасында әдейі көрсетілмеген іс-әрекеттерге де ... ... ... ... жақын нормаларды қолдануға жол берілген еді. Мұның өзі заңды бұзуға және осы мәселеде бейберекетсіздікке кетушілікке әкеліп соқтырды. Қазақстан Республикасының 1995 ... жаңа ... ... орай жаңа ... кодексте қылмыстық заңды ұқсастығы бойынша қолдануға жол берілмейді.
1.2. Қылмыстың түрлері
Қылмыс санаттары деп оларды ... ... ... ... ... айтамыз. Қылмысты санаттауға іс - әрекеттің қоғамға қауіптілігінің сипаты мен дәрежесі ... ... ... ... ... ... болады. Қылмыстық заңда қылмысты санаттаудың үш түрлі көрінісі қалыптасқан. Ол біріншіден, іс - әрекеттің қоғамға қауіптілігінің сипаты мен ... ... ... төрт түрлі санатқа бөлу, екіншіден, қылмыстың ... ... ... Осы ... ... ... ... Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде бірнеше санатқа бөлініп, объектісінің маңыздылығына қарай бірінен соң бірі орын ... ... адам ... ... ... ... басқару тәртібіне, меншікке қарсы, әскери қылмыстар т.б. Үшіншіден, қоғамға қауіптілік дәрежесі бірдей қылмыстар, ... ... ... ... жай, ... ... ... берілген (привилегированные) болып бөлшектенеді. Мысалы: кісі өлтіру, ауырлатпайтын және жеңілдетпейтін жағдайда кісі ... ... ... жан күйзелу, қажетті қорғану шегінен асып кісі өлтіру бөліп бөлінеді.
Қазақстан Республикасының жаңа ... ... ... ... туралы арнаулы норма енгізіліп, онда қылмыстар сипатына және қоғамға қауіптілік дәрежесіне және кінәнін түріне байланысты былай көрсетілген:
* кішігірім
* ауырлығы ... ... аса ауыр ... санаттары (ҚР ҚК - нің 10 бабы)
кішігірім
Ауырлығы орташа
ауыр
Аса ауыр
Қылмыстық кодекстің 10-бабына сәйкес:
Жасалғаны үшін осы ... ... ең ауыр жаза екі ... бас бостандығынан айырудан аспайтын қасақана жасалған әрекет, сондай-ақ жасалғаны үшін осы Кодексте көзделген ең ауыр жаза бес ... бас ... ... ... абайсызда жасалған әрекет кішігірім қылмыс деп танылады.
Жасалғаны үшін осы Кодексте көзделген ең ауыр жаза бес ... бас ... ... ... ... ... әрекет, сондай-ақ жасалғаны үшін бес жылдан астам мерзімге бас ... ... ... жаза ... ... ... ... ауырлығы орташа қылмыс деп танылады.
1.3. Қылмыстың жиынтығы
Қылмыстық Кодекстің түрлі баптарында немесе баптарының бөліктерінде көзделген, адам солардың бірде-біреуі үшін ... ... ... ... ... бойынша қылмыстық жауаптылықтан босатылмаған екі немесе одан да көп әрекеттерді жасау қылмыстардың жиынтығы деп ... ... ... егер ... ... ... осы Кодекстің бір бабының немесе бабының бір бөлігінің неғұрлым қатаң жаза қолдануды көздейтін нормасымен ... ... ... ... ... үшін осы Кодекстің тиісті бабы немесе бабының бөлігі бойынша қылмыстық жауапқа тартылады ... ... ... екі ... одан да кеп баптарында көзделген қылмыстардың белгілері бар іс-әрекет (әрекетсіздік) те қылмыстардың жиынтығы деп ... Адам ... ... жиынтығында, егер бір әрекеттің белгілері осы Кодекс бабының басқа әрекет үшін неғұрлым ... жаза ... ... нормасымен қамтылмаған болса, әрбір қылмыс үшін осы Кодекстің тиісті баптары бойынша ... ... ... ... ... адам ... кодекстің әртүрлі баптарында, ал жеке реттерде баптардың бөлігінде көрсетілген екі немесе одан да көп қылмыстарды істесе, онын бірде ... үшін ... ... ... белгіленген негіздер бойынша қылмыстық жауаптылықтан босатылмаса, онда оның ... ... ... бар деп ... ... ... айтқанда, қылмыстардың жиынтығында кінәлі түрде істелген іс-әрекетте екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... қыл-мыстық кодекстің Ерекше бөлімінде көрсетілген баптардың әр түрлі бөлігінің немесе бір ... неше ... ... көрсетілген қылмыс кұрамының белгілеріне сәйкес болуы керек. Сол сияқты адамның істеген біркелкі әрекетінің біреуі біткен ... та, ... ... ... ... немесе қылмысқа катысуды түзетін болса, онда мұндай әрекетте қылмыстың жиынтығы болып табылады.
Қылмыстың жиынтығы болу үшін адам істеген іс-әрекеттің ... үшін де ... ... ... ... негіздер бойынша қылмыстық жауаптылықтан босатылмаған болуы керек, осыған байланысты Қылмыстық кодекстің 65,66, 67, 68, 69. 73, 76 - ... ... шын ... ... ... ... ... қажетті корғану шегінен асқан кезде қылмыстық жауаптылықтан босату; жәбірленушімен та-туласуына ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтан босату; ескіру мерзімі өтуіне байланысты қылмыстық жауаптылықтан ... ... ... ... мерзімі бойынша жазаны өтеуден босату, айыптау үкімінің-ескіру мерзімі бойынша жазаны өтеуден босату, рахымшылық немесе кешірім жасау актісі негізінде қылмыстық ... ... ... сияқты фактілер қылмыс жиынтығында орын алмауы керек.
Егер мұндай мәселелер болса, онда ондай іс-әрекетте қылмыстың жиынтығы болмайды. Заң ... ... ... ... және ... ... болып екі түрге бөлінеді.
Қылмыстың идеалдық жиынтығы деп кінәлінің, бір іс-әрекетінен бірден қылмыстық ... әр ... ... бір баптың әртүрлі бөліктері, тармақшалары бойынша сараланатын екі немесе одан да көп қылмыстардың істелуін айтамыз. Қылмыстың идеалдық ... ... ... ... бола ... Ш. ... танысы К-ның саяжайына келеді. Ш. К-нің саяжайда қатты мас болып, ұйықтап ... ... одан кек алу ... ... ... ... мықтап бекітіп, дәлізде түрған 10 литр бензинді саяжай ішіне шашып, от қояды. ... ... ... ... К. ауыр жарақат алып 4 тәуліктен соң ауруханада ... ... Ш. бір ... ... ... ... ... екі қылмыс істеді: 1) бөтеннің мүлкіне өрт ... ... ... ... ... ... ... 2) кісіні кек алу мақсатымен қасақана өлтіру (96-бап, 1-бөлігі).
Егер кінәлі адам бір әрекет арқылы бір мезгілде ... ... ... ... ... бір ... ... құрамын орындаса бұл да қылмыстың идеалдық жиынтығы болады.
Мысалы У. төртінші қабаттағы пәтерінде ... ... өтіп бара ... ... жек ... танысы С-ны ауыр жаралау мақсатымен төртінші қабаттан С-ға қаратып жұдырыктай тас лактырады. Тас С-ға тимей Ж деген ... ... оған ауыр дене ... ... Осы ... У-дың бір әрекетінен екі қылмыс жасағанын көріп отырмыз. Оның ... С-ға ауыр дене ... ... ... ... Т-ға абайсызда ауыр дене жарақа-тын түсіру. Қылмыстың нақты жиынтығы деп адамның әр түрлі іс-әрекеті арқылы қылмыстық заңның әр түрлі бабына ... ... ... ... ... ... жасауын айтамыз. Қылмыстың жиынтығын идеалдық және нақты деп бөлудің ... та, ... та ... зор. ... ... ... идеалдық жиынтыққа қарағанда қомақты болады, сол үшін де оған қатаңырақ жаза ... ... Оның ... ... ... 54-бабының, 1-бөлігінің тармағына сәйкес қылмыстың нақты жиынтығында бұрын бір ... ... ... ... ... істеуі, қылмыстардың қайталануы, жауаптылықты ауырлататын мән-жайларға жатады.
Қылмыстың жиынтығын нормалар бәсекелестігінен ажырата білу қажет. Нормалар бәсекелесі Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... бір қылмыс арқылы көрініс табады. Нормалар бәсекелесінде сот Қылмыстық ... ... ... сол ... тән бір бапты ғана бөліп алып, іс-әрекетті сол бойынша саралайды. Жалпы және ... ... ... ... ... норма қолданылады.
Егер арнаулы нормалар өзара бәсекеге түссе, онда жазаны жеңілдететін мән-жайларды көрсететін қылмыстық құқылық нормаға ... ... ... бір және нақ сол ... осы ... ... ... жалпы және арнаулы нормаларының белгілеріне сәйкес келсе, қылмыстардың жиынтығы болмайды және қылмыстың жауаптылық осы ... ... ... ... норманы қамтитын бабы бойынша туындайды (12-бап, 3-бөлігі).
Яғни айтқанда, егер бір қылмысты іс-әрекет екінші бір ... ... ... ... көрінсе, қылмыстың жиынтығы болмайды. Мысалы: қызмет өкілеттігін пайдаланып қиянат жасау жеке қылмыс (307-бап), ол ... ... ... ... талан-таражға салудың тәсілі ретінде көрінуі де мүмкін (176-баптың 2- бөлігі, ... ... ... ... ... бір қылмыс болып табылады да, қосымша 307-баппен саралануға жат-пайды.
ІІ. ҚЫЛМЫС ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МІНДЕТТЕРІ
2.1. Қылмыс ... ... және оның ... ... заңда қылмыстың жалпы түсінігі берілген, сонымен бірге Ерекше бөлімде нақты қылмыстар жеке-жеке көрсетілген. Қылмыстық заң ... ... ... түсінікті ашпайды. Бұл түсінікті қылмыстық құқық теориясы ғана береді. Қылмыстың кұрамы деп -- ... заң ... ... ... ... ... бір ... қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін кылмыстың объективтік және субъективтік жақтарынан кұралған элементтердің және олардың ... ... ... ... құрамының әрқайсысы оның субъективтік және объективтік белгілерімен сипатталады. Барлық жүйелер секілді қылмыстың құрамы да ... бір ... ... Осы ... ... ... ең ... біреуінің жоқ болуы жүйенің болмауына, яғни қылмыс кұрамының тұтастай жоқ ... әкеп ... Бұл ... ... ... ... деп, қылмыс құрамы жүйелерін құрайтын бастапқы компоненттерді айтамыз. Қылмыс кұрамының белгілеріне мынадай 4 түрлі элементтер жатады: ... ... ... ... ... ...
ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
Қылмыстың объектісі
Қылмыстың объективтік жағы
Қылмыстың субъектісі
Қылмыстың ... ... ... адамның мүлкін қасақана жою немесе бүлдіру қылмысы (187-бап) белгілері ... ... ... ... ... қол ... екіншіден, осы мүлікті жою немесе бүлдіру, үшіншіден, осы әрекетті ... ... ... бұл ... ... ... жасалса ол үшін 14-ке толған адам жауапқа тартылады. Осы көрсетілген төрт белгінің біреуі жоқ болса, онда бұл қылмыс құрамы ... Егер адам ... ... ... ... ... немесе жойса онда кінәлінің әрекетінде басқа бір қылмыс құрамы болады. Себебі, бұл жерде 187-бапта көрсетілген ... ... ... ... қасақаналықпен істеу жоқ. Әрбір қылмыс құрамының белгілері Ерекше бөлімдегі баптардың диспозициясында ғана емес, қылмыстық заңның Жалпы ... оның ... ... да ... Ерекше бөлімнің, баптарының диспозицияларында әр түрлі қылмыстың көптеген белгілері аталып ... ... ... ... ... ... анықтайтын және оны басқа қылмыстардан ажырататын соған тән белгілерінің тізбегін береді. Барлық қылмыстарға жалпылама ... ... ... ... ... тән белгілер Жалпы бөлімнің баптарында анықталады. Мысалы, бөтеннің мүлкін ... ... ... ... ... ... осы қылмыстық не субъектісі, не кінәнің нысаны аталмаған.
Бұл жалпылама белгілер Қылмыстық ... 15 және ... ... ... ... ... ұрлықтың оған тән белгісі -- басқа біреудің мүлкін жасырын түрде ... ғана ... Осы ... ... ... ... ерекшеленеді. Әрбір қылмыс істелген уақытында көптеген белгілермен сипатталады. Осы белгілердің барлығы да қылмыс кұрамына жатпайды. Қылмыс құрамына мұқияттылықпен таңдап ... ... ... ғана ... ... белгілер дегеніміз барлық қылмыстарға ортақ, олардын коғамға қауіптілігін және құқыққа қайшылығын білдіретін жиынтығының көрінісі ... ... ... ... тек қана ... қылмысқа тән белгілер қылмыс құрамына қосылмайды. Сондықтан олар ... ... ... ... да, осыған байланысты оның қылмысты саралау үшін маңызы болмайды. Мысалы, біреудін ... ... ... зат, ... т. б.) ... ол ... қашан болғаны қылмысты саралауға әсер етпейді. Түрлік белгі сол немесе басқа қылмыстың міндетті белгілері ... ... Осы ... ... ... жоқ ... онда ... құрамы да болмайды. Мысалы, басқа біреудің мүлкін ұрлаудың түрлік белгісі -- оны жасырын ұрлау. Егер ... ... ... алу ... ... ... ашық түрде жүзеге асырылса, онда ұрлық емес, басқа қылмыс құрамы -- тонау болады. Қылмыс ... бір ғана ... ... нормада -- бір бапта көрсетілуі ... ... ... -- ... ... жалғандық.
Басқа жағдайларда Қылмыстық кодекстің бір бабында қылмыс құрамының бір немесе бірнеше түрі қарастырылуы ... ... ... ... 308-бабында қылмыстың қауіптілік дәрежесіне қарай билікті немесе қызметтік ... ... ... үш ... ... баптың, бірінші бөлімінде осы қылмыстың жай түрі, ал екініші, үшінші бөлігінде осы қылмыстың ауыр ... өте ауыр ... ... ... ... ... ... немесе орындаушының тікелей істеген қылмыстары көрсетіледі. Алдын ала қылмысты әрекеттерде немесе қылмысқа ... ... ... ... ... ... ... сол немесе басқа кылмыстың құрамының барлық белгілері болмайды. Мысалы, әйелді зорлауға ... ... ... ... ... жасау орындалмайды немесе кісі өлтіруге ақталғанда кылмыстың зардабы -- адам өлімі жоқ. Бірақ та осы жағдайларда кінәлінің ... ... ... аталған баптарда көрсетілген қылмыстың барлық белгілерінің болмауы олардың іс-әрекетінде қылмыс құрамы жоқ деуге негіз болмайды. Бұл жағдайда да қылмыс ... бар, ... ол оның ... Ерекше бөлімнің, сол сияқты Жалпы бөлімнің тиісті баптары көрсетіле ... ... ... әйел ... ... кінәлінің әрекетінде Қылмыстық кодекстің 120 және 24-баптарында көрсетілген қылмыс құрамының белгілері бар. ... ... ... ... және оны ... маңызы зор. Заңдылықты қатаң сақтау, бұлжытпай жүзеге асыру, тәуелсіз мемлекетіміздің нығаюының негізгі шарты. Заңдылық кағидасын сақтау, жүзеге ... ... ... органнның қызметкерлерінің қасиетті борышы. Бұл азаматтардың конституциялық құқығын, бостандықтарын жүзеге асырудың, негізгі кепілі болып табылады. Заңдылық ... ... ... ... ... ... ... заңды дұрыс қолданып, оның әрекетіне заң талабына сай баға беру болып табылады. ... ... ... ... ... ... бірі қоғамға қауіпті іс-әрекеттерге заңды дұрыс қолданып, әрекет немесе әрекетсіздікке қылмыстық заң, нормасының талабына сай баға ... ... ... табылады.
Қылмысты саралау дегеніміз адамның қоғамға істеген қауіпті іс-әрекетін ... ... ... ... қылмыс құрамының белгісі бар бапқа дәлме-дәл жатқызу болып табылады. Қоғамға қауіпті іс-әрекет қылмыстық заңда керсетілген ... ... ... ... онда ол дұрыс сараланған деп саналады. Қылмысты саралауда іс-әрекеттің қылмыс кұрамының тиісті ... ... оның ... ... сай ... ... ... қажет: Егер адамның іс-әрекетінде бірнеше қылмыстың кұрамы болса, онда оның іс-әрекеті заңның бірнеше баптары ... ... ... ... тармақтары бойынша сараланады. Қандай түрде болсада қылмысты дұрыс сараламау, ол ... ... ... ... ... ... органдардың беделіне нұқсан келтірумен байланысты болады. Мұндай құбылысқа жол бермеу үшін ... ... ... қолданып, істің мән-жайын терең зерттей білу, істелген іс-әрекетті дұрыс саралау қажет, сондай-ақ қылмысты қылмыс еместіліктен немесе соған ... ... ... ... ... ... керек. Міне, бұл жерде қылмыс кұрамының, оның белгілерінің қылмысты саралаудағы, заңдылықты сақтаудағы маңыздылығы ерекше болып отыр. Біздің құқықтық мемлекетімізде бірде-бір ... егер оның ... ... ... ... жоқ ... ... жауапқа тартылуға немесе жазалануға тиісті емес. Өйткені жаңа Қылмыстық кодекстің негізгі талабы қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ... ... яғни ... ... ... коғамға қауіпті іс-әрекетті қасақана немесе абайсыздықтан істеген кінәлі адамды ғана ... ... ... ... және ... ... ... пен қылмыс құрамы өзара тығыз байланысты, бірақ бір-біріне ұқсамайтын қылмыстық-құқылық түсініктер. Олардың өзара мазмұны да, ... ... ... ... ... ... ұғым Қылмыстық кодекстің 9-бабында берілген. Осы баптағы анықтамадан көрінгендей, қылмыс дегеніміз адамның әлеуметтік-құқылық, қоғамға қауіпті және кұкыққа қайшы секілді ... ... ... ... ... іс-әрекеті болып табылады.
Қылмыстың жалпы түсінігі, сол қылмыстың заңдылык сипаттамасын беріп қана қоймай, оның әлеуметтік-саяси мәнін де ашып көрсетеді. ... ... ... ... ... ... тауып немесе түрлі түрде болатындықтан қылмыстық заң қылмыстың жалпы түсінігімен бірге нақты қылмыстардың да түсінігін қарастырған. Қылмыстың жалпы түсінігі -- ... ... тән, оның ... ... ... Қылмыстық кодексінде көрсетілген жеке қылмыстар түрінде нақтыланып, өзінің дамуын табады.
Қылмыстық заңда сипатталған әрбір қылмыс, яғни ... ... ... ... белгілерімен сипатталады. Қылмыстың құрамы -- бұл ... ... ... тек ... ... сипаттайтын түрі ғана. Ол -- нақты қылмыстың ... ... Жеке ... ... ... ... Егер қылмыстың түсінігінде барлық қылмыстарға тән белгілер -- қоғамға ... ... ... ... және ... ... болса, ал қылмыс құрамында іс-әрекеттің қоғамға Қауіптілігін ... ... ... ... ... ... есепке алынады. Қоғамға қауіптілік қылмыс кұрамының емес, қылмыстың белгісі болып табылады. Осы екі қылмыстың құқылық-түсініктерінің бағыты да әр ... ... ... ... ... жауаптыдықтың негізі болса, ал қылмыстың жалпы түсінігі нақты қылмыстың құрамының заңдылық базасын ... ... ... оның ... әлеуметтік-саяси табиғатын түсіндіру кажеттілігінен туындайды.
Қылмыстық кұқық теориясында, оқулықтарда қылмыс құрамының жалпы түсініктері кеңінен қолданылады. Жалпы және нақты ... ... ... ... қылмыс түсінігіне қарағанда заңдылық ұғым емес, ғылыми ұғым болып табылады. Бұл ұғым теорияда ... ... ... ... ... құрамының жинақталған белгілері арқылы анықталады және өз бойында жалпылама барлық қылмыс құрамдарының ... мен ... ... ... Нақты қылмыстың құрамы нақты қылмысқа тән белгілерді көрсетеді деп ... атап ... ... ... қылмыс құрамында барлық қылмыстардың кұрамына тән, жиынтығында кылмыс құрамының жалпы түсінігін құрайтын, яғни кез-келген қылмыстар ... ... ... белгілейтін белгілер бар. Қылмыстық құқық теориясы әрбір ... ... төрт ... ... элементтерді: қылмыстың объектісін, қылмыстың объективтік және субъективтік жақтарын, субъектісін атап керсетеді. Осы ... орай кез ... ... ... ... төрт ... топтағы элементтерге бөлінеді. Әрбір қылмыс құрамында оның объектісін, ... ... ... және - ... ... белгілері міндетті түрде болады. Осы элементтердің әрқайсысы қылмыстың құрамдас бөлігі болып табылады, сондықтан да осы ... ... жоқ ... ... ... ... және ... жауаптылыққа негіздің де жоқ екендігін көрсетеді. Қылмыстың ... ... ... барлық қылмыс құрамына тән осы төрт түрлі элементтермен сипатталады. Қылмыстың осы немесе басқа элементтерін сипаттау ... ... ... элементтерін сипаттау деп аталады. Мысалы, қылмыстың субъективтік жағының белгілерін сипаттау қылмыс құрамының субьективтік жағы деп ... ... деп, сол ... қиянаттың неге бағытталғанын, оның қандай зиян келтіргенін немесе келтіруге нысана алғанын айтамыз. Қылмыстың объектісі заң қорғайтын қоғамдық қатынастар болып ... ... ... олар ... түрде жалпы, топтық және тікелей объект болып бөлінеді. Қылмыстың объектісін оны сипаттайтын қылмыс құрамының белгілерін ... ... ... ... ... ... мен ... белгілеу үшін және оны саралау үшін маңызы ерекше.
Қылмыстың сыртқы пішінің, көрінісін сипаттайтын ... ... ... ... жағын құрайды. Объективтік жағының белгісіне ең алдымен ... ... ... ... ... ... -- адамның әрекеті немесе әрекетсіздігі жатады. Қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздіктің нысандары мен түрлері ... заң ... әр ... және ... ... жою ... ... өмірді жою, қауіпті жағдайда қалдыру, т. б.). Біршама қылмыс құрамының объективтік жағы әрекет немесе ... ... ... ... және іс-әрекеттің зардап пен себепті байланысын көрсетеді. Көрсетілген белгілерден басқа заңда кейбір қатынастардың объективтік жағын сипаттауда оның ... ... ... ... ... ... жасалу тәсілдері де жатады. Қылмыстарды ажыратып жіктеуде, оның қоғамға қауіптілігінің дәрежесін белгілеуде, қылмысты саралауда ... ... осы ... маңызы зор. Қылмыстың субъективтік жағының белгілеріне қылмыстың ішкі ... ... ... яғни адам ... ... қауіпті іс-әрекет не психикалық қатынас сипатталады. Субъективтік жақтың ... ... ниет және ... ... Кінә екі ... нысанда: касақа-налық және абайсыздық түрінде (20,21-баптар) көрініс ... ... ... бір ... қасақаналықпен (ұрлық), екінші біреулер абайсыздықпен (абайсызда кісі өлтіру), үшіншіден ... де, ... де ... мүмкін. Кінәнің нысанының көпшілігі қылмыстық заңның өзінде тікелей ашып көрсетіледі. Ал көрсетілмеген жағдайда олар қылмыстың құрамының белгілеріне талдау ... ... ... ... ... ... ... жағының белгілеріне қылмыстың ниеті мен мақсаты да жатады. ... ... ... кісі ... басқа қылмыстың ізін жасыру мақсатымен кісі өлтіру. ... ... ... ... ... ... қылмысты саралауда кылмыстың және қылмыскердің, қауіптілік дәрежесін анықтау үшін және жаза мөлшерін белгілеу үшін аса маңызды болып табылады. ... заң ... ... ... ... ... жауаптылықка тартылуда кез келген адам жатады. Қылмыстық жауаптылыққа есі дұрыс, қылмыс жасаған уақытта 16-ға, ... ... үшін ... толған (14, 15-бап) жеке адамдар жатады.
Сонымен кез келген қылмыс ... ... ... ... болып: жеке адам, есі дұрыс адам, белгілі ... ... ... Кайсыбір қылмыс құрамдары үшін жауаптылыққа осы жалпы белгілерден бөтен қосымша белгілер болғанда ғана жол берілуі мүмкін. Әдетте, мұндай қосымша ... осы ... үшін ... ... мүмкін адамдардың шеңберін шектейді. Мысалы, пара алудың субъектісі болып тек қана мемлекеттік органдардың адамдары ғана, ал әскери қылмыстардын субъектісі ... ... ... ... қылмыстың субъектісін белгілейтін белгілердің қылмысты саралау үшін, қылмыстық жауаптылық мәселелерін шешуде және жаза ... ... ... зор. Осы ... ... ... құқық теориясында қылмысытың кұрамының жалпы тусінігі, қылмыс құрамының кажетті, міндетті белгілері және ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамының мазмұнын ашуға, қылмысты іс-әрекетті дұрыс саралауға көмектеседі. Қылмыстың құрамының кажетті, ... ... ... бұл кез ... ... ... ... белгілер. Ондай белгілердің кем дегенде біреуінің болмауы қылмыс құрамының мүлде болмауының көрінісі болып табылады. ... ... ... ... немесе әрекетсіздік, кінәнің нысаны, адамның есі дұрыстығы және оның белгілі ... ... ... ... ... ... бұл заң ... кейбір қылмыс кұрамдарын сипаттау үшін қолданатын белгілері болып табылады. Факультативтік ... ... ... ... ... тәсілі, қылмыстық ниет, мақсат, қылмыстың заты, қылмыстың арнаулы субъектісі, қылмыстың зардабы, себепті байланыс.
Егер факультативтік белгі сол немесе баска бір ... атап ... онда ол ... мәні жағынан осы құрамның кажетті, негізгі белгісіне айналып кетеді. Мысалы, басқа ... ... ... ... ... ... тәсілі -- мүлікті ашықтан ашық алу, осы ... ... Егер ... ... ... ... енгізілмесе, онда ол қылмысты саралауға әсер етпейді. Тек қана қылмыстық-құқылық жаза белгілегенде есепке алынады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... оның ... тәсілмен, қандай кұралмен істелгені есепке алынбайды (314-бап). Бірақ ... ... ... жаза ... сөз жоқ ... ... ... жалпы түсінігінің ол туралы ілімінің заңдылықты сақтауда және оны нығайтудағы маңызы ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамдарының белгілерін тиісінше дұрыс түсіну кажет. Осындай әдіс ... ... ... ... ... жәрдемдеседі. Ал қылмыс кұрамының жалпы түсінігі нақты қылмыс құрамын қатесіз табудың аса кажетті сатысы ... ... ... ... ... ... құрамының мазмұнын терең ашу, олардың белгілерін анықтауды женілдету және нақты істелген іс-әрекетті дұрыс саралау мақсатымен қылмыс кұрамының ... ... ... ... ... ... ... құқық ғылымында мұндай бөлінудің негізі (критеориясы) болып: біріншіден, іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігінің дәрежесі, екіншіден, қылмыс ... ... ... ... ... ... құрылысы есепке алынады. Іс-әрекеттің коғамға кауіптілігінің дәрежесі мен мәніне карай құрамдар негізгі, жауаптылықты ауырлататын қылмыс кұрамдары және ... ... ... ... ... ... Негізгі қылмыс құрамы деп іс-әрекеттің белгілі түрі бойынша онда негізгі, тұрақты ... ... ... ... ... кұрамында қылмысты ауырлататын немесе жеңілдететін жағдайлар көрсетілмейді. Мысалы Қылмыстық кодекстің 96-бабының І-бөлігіндегі ... ... ... ... Онда кісі ... жай түрі ғана ... ауыр ... жеңіл түрлері айтылмаған.
Егер қылмыс құрамында осы іс-әрекеттің ... ... ... ... жеңілдететін жағдайлар көрсетілсе, онда ондай қылмыс құрамын жауаптылықты женілдететін қылмыс құрамы деп айтамыз. Мұндай қылмыс кұрамына Қылмыстық кодекстің 98-бабында көрсетілген ... ... ... (жан ... ... ... кісі ... Негізгі белгілермен бірге жауаптылықты ауырлататын жағдайлар көрсетілген қылмыс құрамы, сараланған қылмыс кұрамы (яғни, жауаптылықты ауырлататын құрам) деп ... ... ... ... ... III ... ... адамды ауыр қылмыс істеді деп айыптап жала жабу жатады. Немесе 175-баптың 2-бөлігіндегі ұрлықты ауырлататын жағдайлар: адамдар тобының ... ала сөз ... ... ... рет т. б. ... ... ... кұрамының сипатталу тәсіліне қарай құрам жай қылмыс құрамы, күрделі қылмыс құрамы және балама қылмыс құрамы деп бөлінеді. Жай ... ... ... ... белгілерінің біркелкі болуы, яғни оның бір ғана объектісі, бір ғана объективтік жағы ғана болуы. Бұған мысалы, 125-баптың І-бөлігінде ... ... ... ... ... ... құрамы деп қылмыс құрамы элементтерінің бірінің күрделенуін айтамыз (объект, объективтік жағы, субъект, субъективтік жағы). ... екі ... ... қол ... ... -- ... ... екі түрлі нысаны болатын қылмыстар (103-бап, 2-бөлігі және т.б.). Балама құрам деп Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, 259-бап есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды заңсыз дайындау, сатып алу, сақтау, тасымалдау, ... ... ... ... ... құрылысына қарай құрамды түрге бөлудің де практикалық маңызы ерекше. Осы белгісі бойынша қылмыс құрамы материалдық, ... және ... ... ... ... ... ... нәтижесінен болатын зардап қылмыс құрамында көрсетілсе ондай қылмысты материалдық қылмыс құрамы деп атайды. Мұндай қылмыс құрамы әрекет немесе ... ... ... ... қана емес, заңда көрсегілген қылмыстың зардабы болған уақыттан бастап аяқталған деп саналады. Мысалы, қызмет өкілеттігін теріс пайдаланып ... ... ... ... (307-бап).
ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ
Қоғамға қауіптілік жәрежесіне қарай
Негізгі құрам
Жауаптылықты ауырлататын құрам
Жауаптылықты жеңілдететін құрам
Сипатталу тәсіліне қарай
Жай қылмыс құрамы
Күрделі қылмыс құрамы
Балама ... ... ... ... ... қылмыс құрамы
Келте қылмыс құрамы
Формальдық қылмыс құрамы деп зардабы болмайтын қылмысты айтамыз. Формальдық кылмысқа жататындар: пара беру ... ... ... ... ... Пара беру, параны кез келген нысанда берген уақыттан бастап, белгілі бір зардаптың болуына қарамастан аяқталған қылмыс деп саналады. ... заң ... ... ... ... ... ала қылмысты әрекет сатысына көшіреді. Мұндай құралымда қылмыс құрамын келте құрам деп айтамыз. Келте қылмыс кұрамына адамның иммун ... ... ... ... ... ... 1-бөлігі) жатады. Бұл кұрам бойынша заң шығарушы ... ... оның ... ... ... ... көшірген. Яғни, бұл қылмыс деп аталған адамдардың жәбірленушіге осы ауруды жұқтырған уақытынан емес, ... осы ... ... ... ... ... ... аякталған деп танылады. Келте қылмыс құрамына бандитизм де (237-бап) жатады. Бұл қылмыс ... ... ... ... ... ... деп есептелінеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қылмыстық құқық дегеніміз- құқық саласының негізгі түрлерінің бірі ... ... ... мен ... ... үшін ... жауаптылықтың негізі мен шектерін, сондай-ақ қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босатудың шарттарын анықтайтын құқықтық нормалардың жиынтығы.
Қылмыстық құқықтағы негізгі ... бірі ... ... ... болып табылады. Жеке адам мен қоғам арасындағы қақтығыстардың ... ... ... ... ... екендігін анықтау және оған осы мәселеде қылмыстық құқылық шараларды қолдану арқылы осы ... ... -- ... заңның негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Қылмыс әр уақытта да белгілі бір іс-әрекеттің (әрекет немесе әрекетсіздіктің) көрінісі болып табылады.
Қылмыс пен ... ... ... ... ... бірақ бір-біріне ұқсамайтын қылмыстық-құқылық түсініктер. Олардың өзара мазмұны да, бағытыда ... ... ... қылмыс туралы ұғым Қылмыстық кодекстің 9-бабында берілген. Осы баптағы анықтамадан көрінгендей, қылмыс дегеніміз адамның әлеуметтік-құқылық, қоғамға ... және ... ... ... міндетті белгілерінің жиынтығынан туатын ерекше іс-әрекеті болып табылады.
Сонымен қорыта келе, қылмыстың жалпы түсінігі- сол ... ... ... ... қана қоймай, оның әлеуметтік-саяси мәнін де ашып ... ... ... ... әртүрлі нысанда көрініс тауып немесе түрлі түрде болатындықтан қылмыстық заң ... ... ... бірге нақты қылмыстардың да түсінігін қарастырған.
Қылмыстың жалпы ... -- ... ... тән, оның ... ... ... Қылмыстық кодексінде көрсетілген жеке қылмыстар түрінде нақтыланып, өзінің дамуын табады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* ... А.Н. ... ... ... ... ... - 2001 ... Звечаровский И.Э. // Уголовная ответственность. Москва - 1995 г.
* Даубасов Ш. //Қылмыскерді ұстап беру ... көп ... ... құқықтық механизмдерге Қазақстан Республикасының қатысуы/
Хабаршы №2, 2003 ж.
* Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы ... - ... ... ... ... - атқару құқығы /Алматы-2002
* Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
* Лейкина Н.С. // ... ... и ... ...
М. 1995 г
* ... А.В. //Осы ... ... құқықтың негізгі тұжырымдамалары. Алматы - 1999 ж.
* Наумов А.В. // Қылмыстық ... ... - 2001 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыс құқықтың пәні,түсінігі,міндеттері мен принциптері18 бет
Қылмыстық құқықтың пәні, түсінігі, міндеттері мен қағидалары81 бет
Контрабанданы үшін қылмыстық жауаптылық78 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық жайлы93 бет
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы75 бет
Қылмыстық жауаптылық24 бет
Қылмыстық сот ісін жүргізудегі заттай дәлелдемелер және дәлелдеу құқығының түсінігі54 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы бойынша қылмыс ұғымы26 бет
Қылмыстық құқық міндеттері24 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь