Дидактикалық ойындарды пайдалану әдістемесі

КІРІСПЕ

1. ОЙЫНДАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Дидактикалық ойындарды пайдаланудың әдістемелік ерекшеліктері
1.2 Ойынның түрлері

2. ДИДАКТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1 Математика сабағында пайдаланылатын дидактикалық ойындар

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Адамның жан дүниесінің дамып ... ... ... ... етуі әр ... ... ... қалыптасады. Сондай іс-әрекеттің бір ... ... даму ... ойын ... ... ... маңызы осы заманғы тәлім-тәрбие психологиясында өзекті мәселе
болып саналады. Ойын ... ... ... мен ... ... ... ортаның заттарымен құбылыстарын танып біледі.
Жоғары сатыда дамып жетілген сана-сезім мен ақыл-ой иесі-адам баласының
ойын әрекеті бір ... ... ... ... ... болып саналатын
болса, екінші жағынан, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отыратын өмір ... ... ... Міне, осы тұрғыдан алғанда, адам баласының ойын
әрекеті, негізінен ... ... ... ... ... ... басты және жетекші факторға айналады.
Ойынды психологиялық дамудың әр ... ... ... ... ... және ... негіздері Фрейд А., Роджерс ... Д., Торф Д. және т. б. ... ... ... ... ... бала ... үлкен орын алатынын ертеден-ақ дәлелдеген. Тіпті,
18-ғасырда Ж.Ж.Руссо былай деп жазған: "Баланы ... тану және ... оны ойын ... ... ... деген.
Тәрбиелік үрдістегі ойынның маңызы туралы кеңес ... ... және т.б. ... ... ... ... ... айқын талдау жасаған.
А.С.Макаренконың айтуынша: "Үлкендер өмірі үшін жұмыс, қызмет істеу,
әрекет ету ... орын ... ... - деп ... ол, - ... ... да сондай үлкен маңызды роль атқарады. Ойында бала қандай ... ... ... сондай болады. Сондықтан ... ... ... ... ойын арқылы болады".
Ал Қазақстан зерттеушілерінің ішінде дидактикалық ойынды зерттеген
ғалымдар Н.К.Ахметов, Ж.С ... ... ... ... ... ... уақытта іссіз отыра алмайтын болғандықтан, балаға ылғи пайдалы іс беріп
отыру керек. Сыныпта ... ... тез ... оның ... ... ... тек ... ауаның бұзылуынан. Сондықтан сабақ
уақытында сабақты дидактикалық жарыс-ойын ... ... ... ... ... ұстайды", - деп ойынның, қызғылықты жаттығудың балалардың оқу
әрекетін жандандырып оқуға деген ынтасын арттыратын маңызды ... ... ... ... бала дүниені таниды." - дейді Т.Тәжібаев. Шынында да, бала
үшін ойын өмір сүрудің белсенді формасы, сол арқылы ересектерге ... ... ... ... ... ... ... нормаларын игереді, әлеуметтік рольдер атқарады.
Бүгінгі таңда қоғамның әлеуметтік объективтік сұранысын ... ... ... ... адамгершілік және сабаққа
қызығушылығын, белсенділігін дамыту педагогикалық тұрғыдан шешу ... бір ... ... ... ... өз деңгейінде
болмағандығы арасында қайшылықтар бар екендігі орын алып ... ... ... ... еліктегіш, жаңалыққа жаны құмар ... әр ... ... мен ... ... жас ерекшеліктеріне
байланысты ойын элементтерін пайдаланса балалардың сабаққа деген ... ... ... ... дағдылары жетіледі.
Сонда ойынның негізгі мақсаты баланы қызықтыра отырып, жаңа ... ... ... арттыру болса, мұғалімнің міндеті – сол
ойын түрлерін тиімді пайдалану арқылы балаларды өздігінен ... ... ... мен тіл ... ... ... ... танымдық дағды мен
шеберлікті меңгертуге қол жеткізу болып табылады, яғни оқу ... ... ... ... ... берілген білім берік меңгерту
құралы болса, екіншіден балаларға берілген білім сапасын көтеріп, танымдық
қызығушылығын арттыру болып ... ... ... ... ... ... ... орындауда балалардың танымдық
қызығушылығын, сабаққа белсенділігін дамыту ... ... ... ... таппағандығы арасында қайшылық бар екенін байқадық.
Демек, осы ... ... ... ... ... оның
педагогикалық-әдістемелік мүмкіндіктерін қарастыру біздің зерттеуіміздің
көкейтестілігі болып табылады. Осыған орай бұл ... ... ... ... ... ... ... қолдану
маңызы." - деп аталады.
Зерттеу мақсаты - бастауыш мектеп оқушыларына дидактикалық ойындарды
оқу-тәрбие ісінде пайдалануды практикалық ... ... ... - ... ... оқыту процесі.
Зерттеу пәні - Бастауыш сыныптарда оқытылатын пәндерде ... ... ... ... сыныпта дидактикалық ойындарды қолданудың педагогикалық
негіздерін айқындау:
- бастауыш сынып оқушыларына арналған дидактикалық ойындардың мазмұнын
саралау;
- «дидактикалық ... ... ... ... ... ... сыныпта математиканы оқытуда дидактикалық
ойындарды падалану тиімді болар еді ... ... ... ... ... ... ... жасалынса;
дидактикалық ойындарды математика сабағы мазмұны мен мақсатына ... ... ... кіріспеден, екі тараудан, төрт бөлімнен, ... ... ... ... ... ҚОЛДАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Дидактикалық ойындарды пайдаланудың әдістемелік ерекшеліктері
Балалардың ... ... және оны ... ... іске
асырады. Сонда қолданған әдістеме орынды, тиімді болса, балалар білімді
ғана меңгермейді, оны қолдануға қатысты тәжірибе де ... ... ... ... ... ... тиімді жолдарының
бірі, біздің пікірімізше, дидактикалық ойынды үйлестіре пайдалану.
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда ойындар маңызды орын ... ... олар ... яғни ... ... жеке ойлау
операцияларының дамуына немесе есептеу тәсілдерін меңгеруіне, санау, тез
есептеу дағдыларын ... т.б. ... ... ... Оқу
жұмысының белгілі бір түріне мақсатты жүзеге асыруға бағыттып енгізу
балалардын осы ... ... ... ... оқытудың тиімділігін
күшейтеді. Ойын жағдайында балалар ойнай отырып аса күш-жігер ... бір ... ... ... ие ... сынып оқушыларына ойынның қажеттілігі әлі күшті болғандықтан,
басқа да математикалық ... ... ... енгізу керек. Себебі:
- Кейбір дидактикалық ойындарда математикадан оқу материалы, яғни ... ... ... ... ... мағлұматтар, сол сияқты математика
сабактарында алған білім, ... ... ... ... ... ... материал бар. Мысалы. «Санамақ», «Ондық»
ойындар тақырыбын оқыту барысында натурал ... ... ... ... мен ... материалы ретінде пайдалану.
Дидактикалық ойындарды дамытушылық яғни балаларды бақылау, салыстыруды
үйретуге ықпал жасайтын ... ой, ес, т.б. ... ... тапқырлық
зеректік, т.б. математикалық қабілеттерін дамытатын материал бар. Мысалы.
«Сиқырлы квадрат» ойынында үшінші ретті квадваттарды ... ... ... ... тұрған сан (немесе өрнек) «Сиқырлы»
қосындының 1/3 ... ... тең ... ... ... (оны дәлелдеу
қажет).
- Дидактикалық ойындардың мазмұны мен жүргізу тәсілдері ... ... ... ... ... эмоционалдық, танымдық
қызығушылығын тудыруға мүмкіндік береді, ... ... ... ... ... дидактикалық ойындарды сабақта немесе сабақтан тыс жұмыстарда
пайдаланудын әдістемелік ерекшелігі:
- олардың мазмұнының, жүргізілу ... ... ... ... ... ... сәйкестігі деп тажырымдауға болады.
Сондықтан да дидактикалық ойындарды математика сабақтарында пайдалануға
сәйкестендіре, әдістемелі құрал ретінде қолдануға болады деп ... ... ... ... ... ... ... әлістеменің
мынандай мәселелерін ескеру қажет:
1. Ойын мақсаты. Ойын процесінде ... ... ... ... ... ... қай ... ерекше назар
аудару керек. Ойынды жүргізгенде қандай басқа да ... ... ... ... Әр ... ... ... бір ең аз немесе ең
көп саны болады. Дидактикалық ойын ұйымдастырығанда оны ... ... Ойын ... ... материалдар мен құралдар жиынын
белгілеу.
4. Балаларды аз уақыт ... ... ойын ... ... ... ... қайта оралу ықыласын есептей отырып, ойын қанша
уақыт созылатындығын анықтау.
6. ... ... ... ... қатынастыруды қамтамасыз ету.
7. Балалардың ... ... ... ... ... ... соңында, қорытындыда балалар қанлай нәтижелер айту керек.
Сонда ойын сипаты бойынша, сапасы. мазмұны бойынша математикалық ойын
болалы, яғни ... ... ... ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыру тәсіл ретінде
пайдаланудың бірінші әдістемелік ерекшелігі - ... ... ... ... тыс ... ... кіші ... балаларға пайдалануға
болатындығы, - деп тұжырымдаймыз. Мысалы, «Бәйге», «Баспалдақ», «Ақ сүйек»,
«Жамбы ату», т.б. ойындарының математикалық ... ... ... ... ... бойы даналығымен, өміршеңдегімен дәлелденген халықтық
педагогика үлгілері тәрбиенің ... көзі ... ... ... заман
өтсе де маңызын жоймаған халықтың педагогикалық мұрасын тәлім тәрбиенің түп
қазығына айналдыру ата ананың да, ... ... де асыл ... ақыл ой, ... ... атам заманнан жиналған мол тәжірбиесі
ғасырлар бойы сараланып, ұлттық тәлім тәрбие ... ... ... ... ... ... ... баланың алдынан өмірдің есігін ашып, шығармашылық оятып, логикасын
жетілдіріп, ... ... ... ... ... қазынасы баланың
білімділік қабілетін дамытуға көмектеседі.
Халық ... ... ... ұлт ... ... ... "Көкпар", "Сақина салмақ", "Бес тас", ... ... ... ... тағы ... ата ... ... жеткен байлығымыз, асыл
қазынамыз. Сондықтан оны үйренудің, күнделікті тұрмысқа ... сай ... ... ... ... ... ... халық педагогикасының қүрамды бір бөлігі деп тегін
айтпаймыз, себебі адам баласы ... ... ... сегізіншісі болып
осы ойынның аталып жүруі де жайдан жай емес. Біздің оқушыларымыз өзіміздің
ұлттық ... ... ... ... кім ... ... ата бабаларының психологикалық болмысы мен ойлау жүйелеріне зер
салуларына, көздеген ... ... жете ... ... ... отырып, өткен мен бүгінгіні байланыстыра білулеріне ... ... ... көп ... ... ... ойын ... бірімен тіл табысып, тез ұғынысады, бір бірімен тіл ... ... бір ... ... тапқырлықты, білімділікті үйренеді.
Тапқыр да алғыр, шымыр да епті, қайратты да ... ... ... жоқ. ... ... өзі ... ... тәрбиенің қайнар көзі сияқты
ықпал етіп, танымын жетілдіреді.
Бала бойындағы білімділікті, қабілетті дер кезінде ... оның ... ... ... ... сабағындағы ойын есептерінің
маңызы ерекше. Сондықтан да ұлттық ойындарды мән ... ... жан ... терең білім беруде орынды қолдана білу артық емес.
Халқымыздың тұрмысы жан жануарлармен тығыз ... ... ... малды халқымыздың сүйіп, қалай өсіргендігін мына ... ... ... ... бота маң ... ... тең басқан.
Шұнаққұлақ бес ешкі,
Төрт қозылы екі қой".
(он жеті)
Ұлттық ойындарда балалар жиындарда, үзіліс арасында, бос уақыттарында
пайдалану үшін белсенді қабілетті ... ... ... ... ... ұйымы осы оқушы белсенділер көмегімен, сабақ үстінде,
сабақтан тыс уақытта ... ... ... ... Оған ... ... Сабақтан тыс уақытта ойналатын ұлттық ойын барысында
тынығады
Оқушы өмір ... ... ... ... пен ұстамдылық ... ... ... ... алғаш сезіну осы ұлттық ойындардан ... ... тыс ... ... ... ... ... ұлттық
ойындарын ұсынуға болады. «Айгөлек», «Арқан тарту», «Белбеу тастау», «Соқыр
теке», «Қойыңа қасқыр ... «Ат ... ... ... ... «Жалау алу», «Қасқыр мен ешкі», «Алшы», «Хан», «Хан жақсы ма?»,
«Күзетшілер», «Ұшты-ұшты», «Көрші-көрші», «сақина жинау», т.б.
Ойындарды ... ... ... ... қазақ халқының дәстүрімен
әдет ғұрыпын жоғалтпай, оны ары ... ... өз ... ... ... ... оны ... тәрбиелейді. Қазақтың
ұлттық ойындарын сабақта үзбей өткізу балалардың ... ... ... ... ... ... деңгейін көтереді. Бұл
ақыл-ойдың, мидың қабылдау процесіне әсер етеді. Дене шынықтыру пәнінде
және ... тыс ... ... ... ... ... ... 1.Ойын өткізілетін орынды таңдау; 2. ... ... ... Жаңа ойынды ойнау, өткізу; 4. Ойынды қорыту.
Екінші әдіетемелік ерекшелігі:
а) Сабақта ұжымдық ... ... ... ... ... ... түн» ... пайдаланып топпен жаппай жұмыс жүргізуге болады.
Мұғалім ақырын «Түн» дегенде, балалар көздерін жұмып, ... ... ... ... ... ... ... үлкен топта «7 ол 5
және...», балалар ойланады. Мұғалім күн ... ... ... ... ... ... ... Топтың жұмысын ұйымдастыру тәсіліне сәйкестігі. Мысалы, 1 сыныпта
санды еселеп қосуға арналған «Ханталапай» ойынын ... Ойын бір топ ... ... ... бірдей сандар
жазылады. Асықтардың арасында бір ... ... етіп ... ... ... ... ... - деп жерге шаша салғанда,
отырған ... бас ... ... ... ... ... ... бірдей сан
болғандықтан, өз ұпайларын еселеп қосып шығады. Ал кімнің ... ... сол ... ... ... ... кетеді. Ойын басқарушы асықты шашып
тастағанда 2, 3 рет қайталаған соң, ... ... ... өзгертіп
отырады. Балалар ойнай отырып, еселеп қосып жаттығалы.
Мысалы: 4+ 4+4+.. 3+3+3+.../8/
Ойынды түрлендіріп, ... ... ... ... беруге
болады.
Мысалы: "Жамбы ату" ойыны.
Дидактикалық мақсаты. Балаларды өз бетінше жұмыс істеуге жаттықтыру.
Есеп-мысалдарды тез, дұрыс орындауға ... ... ... ... ... ... ... карточкалар, кестелер, ойыншық жебе.
Мазмұны: Тақтаға үлкен дөңгелек ілінеді, дөңгелектің іші үш немесе төрт
шеңберге бөлінеді. Әр ... 1, 2, 3, 4 ... ... Бала ... жебені алып, көздеп тигізеді. Қандай сандар ... ... ... алып ... ... ... Әр тапсырма бір ұпай,
карточкада 2 немесе 3 тапсырма болады.
Дидактикалық ойындарды ... ... ... ... ... ... оқытудың:
1) танымдық-білімділік мақсатына сәйкестігі, яғни, балалардың
математикалық білім, ... ... ... ... ... ... ... санау дағдыларын ... ... ... ойындары балалардын нәрселерді дұрыс санай білулеріне.
2) дамытушылық мақсатына сәйкестігі, яғни. ... ... ... ойлау қабілетін дамытуды қамтамасыз ету).
3) кез-келген дидактикалық ойынды құрал ретінде барлық топта кез-келген
тақырыпта оқытуда пайдалана беруге болмайды.
Дидактикалық ойынның құндылығы: ... ... ... ... ... ... ... орындауы математиканы оқытудың
тиімділігінің арттыруға ықпал ... ... мен ... ... ... Бұл ... ... әр түрлі мақсаттарына
қызмет етеді. Мысалы, олар жаңа тақырыпты оқытуда кіріспе ретінде, ... бір ... ... ... көрсету үшін, материалды терең
меңгеру үшін, қажетті біліктер мен дағдыларды ... ... ... ... ояту және ... ... ... математикалық
сипаттағы іс-әрекетке ізденушілікке және шығармашылыққа қатыстыру үшін,
балалардың математикалық ... ... үшін және т.б. ... ... ... ... таңда қоғамымыздың даму бағытында жан-жақты дамыған сауатты
саналы азамат тәрбиелеу ... ... ... Мұндай мақсаттың баянды
болуы оқу-ағарту ... ... ... ... ... непзі
бастауыштан басталғандықтан жас жеткіншектердің ... ... ... ... орны ... ... ... білім алуға оқуға қызықтыра отырып, тұлғалы дамуын
қалыптастыруға болады. Мазмұны ... ... ... ... ... белсенділігін қалыптасырудың маңызды құралы бола отырып
олардың ... ... ... ... ... ... ... түсуді әрі пысықтауды көздейді Бұл ойындар балалардың
сабақ үстіндегі жұмысын ... ... ... ... қызығушылығын
оятып, ынта-ықылас қоюына баулиды және оқушылардың зейінін, оилау ... ... Өмір ... бір ... келтіруге үйретіп нерв
жүйесін демалдырады Міне, сондықтан да ойын оқу-әрекетінде ... ... ... ... ... ойындарды бастауыш сынып оқушыларының
оқу іс-әрекетінде белгілі бю ... ... ... дәлелдейді
Дидактикалық ойындардың оқыту мазмұнына, танымдық іс-әрекет сипатына
оиын құрылымына ... ... бар ... Т. К.Жикалкина т.б.)
Қазақ халық ойындарының жіктемесі ... жас ... ойын ... (М.Гуннер, Е.Сағындықов, Б.Төтенаев),
дене қасиеттерін, қимылдық әрекеттерді дамытуға (М.Таникеев, Ж.Төлегенов,
Т.Бекбатшаева, Т.Қуанышов), ойындардың педагогикалық мүмкіндіктеріне
(А.К.Айтпаева) ... ... ... оқыту мазмұнына сәйкес түрлері:
1.Ойын –саяхаттар. Олар ертегілерге ұқсас Олар фактілер немесе оқиғаларды
беинелейді, бірақ олар ерекше түрде ашып ... ... ... ... - оңай ... ... - ... жолмен беріледі,
2.Ойын-тапсырмалар. Бұл ойындардың непзін заттар мен әрекет сөздік
тапсырмалар құрайды. Ойын міндеттері мен ... бір ... ... ... Бұл ойындар «Не болар еді...?», Мен не ... ... ... сұрақтарға негізделеді
Ойынның дидактикалық мазмұны балалардың алдына проблемалық міндет пен
ситуацияны қоюда ерекшеленеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... тағайындауды талап етеді
4.Ойын-жұмбақтар. Жұмбақтың негізгі ерекшелігі - логикалық астарының
болуында. Олар баланың ой ... ... ... ... және ... арқылы ұғымның қасиеттерін ажыратуға тәрбиелейді оқушы
қиялының дамуына әсер етеді.
5. Ойын-әңгімелер. Ол мұғалімнің балалармен, балалардың мұғаліммен және
балалардың ... ... ... Бұл ... ... ерекше сипатқа ие болады. Ойынның құндылығы - олар
эмоциональдық түрде ... бір ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Танымдық іс әрекет сипатына сәйкес ойын ... ... ... ... ... ететін ойындар
2. Қайта жаңғырту іс -әрекетін орындауға бағытталған ойындар
3. Қайта жасау іс ... ... ... бағытталған ойындар
4. Оқушылардың іс әрекетін бақылауға бағытталған ... ... іс ... ... ... ... ... ойындарды мынадай түрлерге жіктейді
1. Сюжеттік –рольдік ойындар
2. Жаттығу ойындар
3. Драммалық ойындар
4. Шығармашылық ойындар
5. Әдеби ... ... ... педагогикалық мүмкіндіктеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... ойындар
3. Дамытатын ойындар
4. Жеке тұлғаны әлеуметтендіретін ойындар
5. Диагностикалық ... ... ... барлығының мазмұны өите қызық
және өзіндік ... ... Олар ... ... ... ... сәкестендірілген. Бұл ойынның түрлерін бастауыш
сыныптың оқыту ... ... ... ... ойын ... ... оқушылары тәрбие мен білім беруде өте
қажетті құралдың бірі ... ... ... ... барысында
біртіндеп ойын іс-әрекетінен таным іс-әрекетін орындауға бейімделуі тиіс.
Тәрбие барысында пайдаланылатын ... ... ... қиын ... жасағанда олардың зейіні мен белсенділігін тудыруға, қалыптастыруға
болады.
Басында олар тек ... ... ал ... оқу ... ... балалардың сабаққа, деген қызығушылығы туады.
Сабақ үстінде жүргізілетін, тақырыпқа сай алынған дидактикалық ойын
түрлерін ... ... оны ... ету ... жас ... ынта ... ... деген сүйіспеншілігін қалыптастыруды көздейді.
Дидактикалық ойын балалардың сабақта зерігіп, шаршаған ... ... ғана ... ... ... негізгі ұғым, түсініктерді берік
меңгеру мақсатында да жүргізіледі. Дидактикалық ойын арқылы ол ... ... ... ... қабілеті дамып қалыптасады.
Дидактикалық ойынды таңдау барысында негізгі естен шығармайтын нәрсе:
ол баланың жас ... сай ... ... болу керек, олардың
танымдық қабілеті, сөйлеуі, өз қатарларымен үлкендер арасында қарым-қатынас
жасай білуі, салыстыру, абстрактілеу. Ойынды жүргізу ... ... ... сыртқы орта заттарымен байланыста болуы керек.
Дидактикалық ойындардың ... ... әр ... орны ... және мақсатын дәл анықтауға, оны қолданудың ... ... ... ... игеруіне, шеберлік танытуына, ойынға қажетті
материалдың жиынтығын алдын-ала дайындап алуға, ойын ... ... ... байланысты.
Балаларда ойын үстінде өздерін жеңіл, еркін сезінетіндіктен өздерін
көрсете алады. Балалар үшін өз ... ... ... - ... және денсаулық жақсартушы іс-әрекет.
Ойын әсерлері балалар мен мұғалім ... ... ... ретінде анықталады.
Дидактикалық ойындар ... ... ... ... ... ... беріп, білімділік, тәрбиелік, дамытушылық,
мақсат көзделіп іріктеліп алынған.
Кез-келген сабақтың ... ... ... ... ... алған білімін есте сақтап қалу үшін көбінесе дидактикалық ойын
сабақтың маңызы зор. Ойын ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға болады. Дидактикалық ойын арқылы
балалар арасындағы достық ... ... ... ... және ... мәдениеті жетіледі, ойлау қабілеті дамиды.
Дидактикалық ойынды ... ... ... ... ... ... отырып, балалардың ... ... жаңа ... ... өтілген материалды
қайталағанда, білімді тиянақтау және тексеру ... яғни ... ... ... ... ... ... бөлігіне айналдыруға болады. Бірақ
ойын процесі мен оқу ... ... ... ... жөн. ... іс-әрекеті үстінде қандай да білімді игеріп жатқанын, ал ... ... ... ... ... ... аңғармай қалуы тиіс. Сонда
ғана ойын және оқу ... ... ... ... пәндік білім, білім
және дағдыны игеруге толық ықпал жасайды. Осы шарт ... ... ойын шын ... оқыту әдісі деңгейіне дейін көтеріледі.
Осындай дидактикалық ... ... ... ... ... қатар, ерік, сезім процестері де дамиды. Балалардың
дидактикалық ойындарына басшылық ету, рөлдік, мазмұнды ойындарын қадағалау,
білімділік мазмұнды ... ... ... маңызы бар ойындар
ұйымдастыру мұғалімнің негізгі міндетінің бірі.
Дидактикалық ойындарды қазақтың ұлттық ... ... ... жас ... тәрбиесіне үлкен әсерін тигізеді. Себебі ұлттық ойындар
арқылы жас ұрпақ өзінің кім ... ... өсу ... ... ... негізгі іс ... ... ... ... маңызы зор қызметтер атқарады.
Ойын баланың даму ... ... ... ... ... ... ие бола отырып, адамның жеке ... ... ... ... ... ... адам ойнап өседі.Ойынды көп
ойнаған адамның дүниетанымы кең, жаны ... ... ... ... ... ... ойын ... дамуына, қалыптасуына әр түрлі әсер береді.
Кей бала ойынды ... ... ... кей бала ішкі ... ... ... және ... ойынға араласуына әсер етеін
факторлар өте көп. ... ... ... ... ... ... ... ортасы, балалар ұжымы, баланың тәрбиесі т.б.
дегенменде ойын тек ... ... ... да, ... де
қызығушылық ермегі, адамды ... және ... ... ... ... ... тұрмақ, үлкен адамдарда әлі күнге дейін ... ... ... өте ... ... ролдік ойындар: баланың өзі туралы білімін кеңейтіп
анықтап, ... ... ... ... Ойын балаға ... ... ... адамдардың рөліне енуге, қтялындағы
мүмкіндіктерін байқап ... ... ... Бұл ... негізгі
ерекшелігі адамдардың қимылын, іс ... ... ... ... ... теңіз, аспан кеңістігі де, темір жол ... ... ... ... ойын ... ойынды жасаушылар болып
табылады. Олар ойында өздеріне ... өмір ... ... ... ... ... ... өзінің қатынасын
білдіреді.
2.Дидактикалық ойын: балалардың қызығушылықпен ойнайтындай ... ... ... ... ... ... ... белгілі
мақсатында жету. Бала өздігінен әрекет етсе де, оның ... ... ... ... ... Бұл ойынның білімділік,
тәрбиелік, дамытушылық мәні ... ... ... дене шынықтыру жаттығулары мен спорттық
ойындарға деген ... ... ... ... ... ... ... ойын: оқылған ертегі, әңгімелерді ... ... ... ... ... ... енуі ... сахналау.
5. Ережелі ойындар: үстел үсті ойындары, ... ... т.б. ... ... ... ойындарына: лего конструкторлар, мозайка т.б. ойындар
жатады.
7. Ұлттық ойындар т.б.
Жоғарыда ... ... ... ... өте қызық және
өзіндік ерекшеліктерге толы. Бұл ойынның ... ... ... ... ... ... ... бастауыш сынып оқушыларына тәрбие мен білім ... ... ... бірі ... табылады. Балаларды ... ... ойын іс ... ... іс ... ... тиіс.
2. ДИДАКТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1 Математика сабағында пайдаланылатын дидактикалық ойындар
Балалардың танымдық ... ... жеке ... ... ... – дидактикалық ойындар. Ойынды мұғалім баланың ойлау іс-әрекетін
жандандыруға арналған әдістемелік ... ... ... ... түсіндіру, оны пысықтау үшін, жаттығулар орындау, өткен
тақырыпты еске түсіріп, қайталау үшін пайдалынатын дидактикалық ... ... ... ... ... салу», «Жамбы ату»,
«Ханталапай», «Ақ сүйек», т.б. ... ... ... ... ... ... ... арқылы
тақырыпқа сәйкес ойын-есептер ұйымдастыру, сол арқылы олардың ... ... ... ... және т.б. қасиеттерді сіңіру,
қалыптастыру - басты ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын, шарттық көрнекі құралдарын, ойнау
ережелерін, қарапайым ... ... ... ... ... сұрыптап үлгісін ұсынамын.
Дидактикалық ойындарға тапсырмалар өзегі табылады. Бұл ойындарды
математика ... және ... тыс ... ... болады. Ойын
баланың алдынан өмірдің есігін ашып, творчестволық қабілетін оятып,
логикасын ... ... ... ... береді. Дидактикалық ойындар
баланың математикалық қабілетін дамытуға көмектеседі.
Ұлы педагог В.А.Сухомлинский: "Ойынсыз ақыл-ойдың қалыпты дамуы да ... ... да ... ... Ойын ... ... ... пен
еліктеудің аздап жанар оты."- деген болатын. ... ... ойын ... кең, ... ... ойдан-ойға жетелейтін ғажайып нәрсе, ақыл-ой
жетекшісі, ... ... өмір ... ... ... ... сабағында қолдануға болатын дидактикалық ойындарды ұсынамын.
Бұл дидактикалық ойындар оқушылардың жас ерекшеліктеріне және оқу
бағдарламасына байланысты математика сабағында пайдалануға ... ... ... ойыны.
Дидактикалық мақсаты: Бір таңбалы сандарды қосу және азайту. Ондықтан
аттап қосу және ... ... ... ... ... ауызша немесе
жазбаша есептеп жаттығады.
Керекті құралдар: Алма бағының суреті, магит ... ... ... ... ... алма мен алмұрт салатын себеттер.
Мазмұны: Магнитті тақтаға алма ағашының суреті орналастырылады. Ағашқа
ілінген алмаларды үзіп алып, ... ... ... ... ... ... ал алмаларға өрнектер жазылған. ... ... ... тавдап алады да, соған тиісті алманы үзіп алып салады. Ойынды 5-
9-6 бала ойнауға немесе ... топ ... ... да ... кім бұрын толтырса, солар мұғалімге өткізеді. Себетті өткізетін
жеке бала болуы мүмкін немесе бірлескен топ, ... ... ... алма ... басқа да қатармен ауыстырып, ойынды күрделендіріп
жалғастыра беруіне болады.
"Керуеншілер" ойыны. ... ... ... бір ... ... ... ... және ауызша, жазбаша жылдам есептеуге
дағдыландыру. Мазмұны: Мұғалім ... ... ... жолдарын
түсіндіреді. Тақтаға алдымен 8 баланы шақырып, оларды тізбек құрғызып
тұрғызады, керуен ... ... 8 ... ... тағы да қыз ... ... керуен тізбегін толықтырады. Алдымен 10 саны шығатындай
етіп 2 қыз ... ал ... 4 қыз бала ... ... ... қимылын
көрсетіп, "МОФ" деген дыбыс шығарып, ... ... ... ... ... балалар мұғалімнің басшылығымен керуен тізбегін талдайды.
- Керуен тізбегіне 8, тағы неше ботақан тіркеледі?
- ... ... 10-ға ... үшін ... ... ... ... Ең соңынан тағы қанша ботақан қосылды? Мұғалім тақтаға ... ... ... ... ... қанша болады? (14)
Кері тәртіппен ойнауға болады. Керуенде барлығы 14 ботақан,
соңынан 2 ... ... ... ... нешеуі қалды?
14-2
14-4-2
Ойынды келесі сабақтарда күрделендіріп жалғастыра беруге болады.
"Сақина салмақ" ойыны. Дидактикалық мақсаты: Оқулықты ... ... ... ... ... жазбаша орындап, жатығу кезінде
пайдаланады. Жарыса отырып, жылдам есептеуге жаттығады. Керекті ... ... ... 2 немесе 3 сақина, не оның орнына ... ... т. б. ... ... ... ... (әр ... бір-бір сақинадан
болса, ойын тез жүреді). Мазмұны: Топтағы балалар 2 ... 3 ... ... неше ... ... болса, сонша топ болады. Әр топқа бір-
бір сақина береді.
Тақтаға топ ... ... ... ... мысалдар жазып қойылады.
Әрбір қатар мысалдарды топқа бөліп береді. Мұғалімнің командасы бойынша,
қолында ... бар ойын ... ... мысалды шығарып, ойынды
жалғастырады. Ойын үнсіз жалғасады. Ойынды қай топ бірінші аяқтаса ... ... сол ... ... ... ... да ... Ойын
бірдей уақытта басталып, бір мезгілде үш топпен ... ... да ... ... мысалдардың дұрыстығы ескеріледі.
"Орамал тастау" (1-нұсқа). Дидактикалық мақсаты: Балаларға сан құрамын
толық меңгертуге және есеп ... ... ... ... ... ... дағдыларын қалыптастыру.
Керекті құралдар: Әр топқа бір-бірден бет орамал таратылады. Үлкен етіп
жазылған 13,15,16 сандары.
Мазмұны: Топ ... ... ... ... Әр ... бір топ ... Ойын басқарушы бала бір қолына орамал алады, ал екінші қолына
жазылған сан алады. Бала санды жоғары ... ... өзі ... ... Ол ... ... ... орамалды келесі балаға жалғастырып, бала
бірден жауап береді. Қалған ... ... ... ... отырады.
13=7+6 ... ... 13=14-1 ... топ ... 2-ші, 3-ші ... ... Ойын барысында әр
топтың тұсына (тақтаға) қате жіберген ... ... ... ... сол ... ... ... бір тақтаны (санды) санға ... ... ... ... ... ... азайту, екі таңбалы сандарды екі
таңбалы сандарға қосу және азайту т.с.с.
"Орамал тастау" (2-нұсқа). Дидактикалық мақсаты: ... ... ... ... табуға арналған (ең қарапайым жеңіл түрі алынады).
Керекті құрал: ... ... екі ... ... де, ... тұрады немесе отырады (арасы 5-6 метр, 10 м ... ... ... орамалды 1-ші топтың шеткі ойыншысына береді. Ол ойыншы
қарсыласына ... ... ... ... ... ... ... ойыны
сияқты): (х+8=12) Белгісіз қандай санға 8-ді ... 12 саны ... ... бала ... ... ... жауабын айтады. Егер ... ... өнер ... ... отырады немесе ойыннан шығып кетеді де,
бақылаушы болып отырады. Егер дұрыс жауап берсе, ойын әрі ... ... қай ... 4-ке ... 7 саны ... (жауап береді),
Жауапты тек қана орамалды ұстаған, аты ... бала ғана ... ... өз ... ... сабақтарда қолдана беруіне
болады.
"Шынжыр" ойыны. Дидактикалық ... 20 ... ... және ... ... ... Цифрлар жазылып, қиып алынған карточкалар.
Мазмұны:Мұғалім 1-ден 9-ға ... ... ... ... ... береді. Ойынның тәртібімен таныстырады. Бір
балаға карточканы береді де, тақтаға шығарады. Бала ... ... ... ... қарап, сол санды 9-ға дейін толықтыр дейді. Содан соң оны
14-ке, соңынан тапсырма береді. Қалған оқушылар бақылушылар ... ... ... тез және ... ... ... ... ... сан ... ... ондықтан аттап қосу мен азайтуға
да пайдалануға болады. Келесі сабақтарда ... ... ... ... ... санды табу). Дидактикалық мақсаты: Белгісіз санды
табуға, өрнектің мәнін табуға жасырынып ... ... ... ... ... ... ... санды табуға арналған кесте, әріпті өрнектер
мен теңдеулер (осы ойынға ... ғана ... ... ... топ ... ... Кестедегі белгісіз сандардың орнына
"Ақ сүйек" тығылып жатыр. Кім дұрыс шығарса, сол ... ... ... ... ... |7 | |9 |3 |4 |5 | |А |8 |7 |9 |6 | |12 | |8 | | | | | |А+4 | | | | | ... ... ... ... ... Бір таңбалы санды қосу
және азайту, ондықтан аттап ... ... ... ... ... құралдар: Әр топқа арналған кішкентай жолаушылар, сол ойынға
қатысқан ... ... ... ... ... жазылған
карточкалар, плакат.
Мазмұны: Мұғалім топты бірнеше топқа бөледі де, оқулықта жаттығуға
берілген мысалдарды карточкаларға немесе ойын ... ... ... қояды.
Бәйгеге түсетін бала алдын ала 1-ші турдан өтіп мысалдарын шығарып, ... ... ... Жарысқа қатысуға жолдама алған топтың балалары
алдымен бір-бірден тақтаға шығады: мұғалім жарыс ... ... бала ... ... ... ... ... шығара отырып,
алға жылжиды. Кім бірінші ... ... ... сол топ ... Мәреге
жеткенше қатысқан баланы шаршады деп есептесе, басқа балалармен ауысуға
болады. ... ... ... ... болып отырады. Ойынды
күрделендіріп келесі сабақта ... ... ... Ойын ... ... ... ... тыс уақыттарда екі-екі ... ... да ... ... тыс ... ойындарды пайдалану әдістері
Бастауыш сынып ... тек ... ... білік дағдыларын
меңгертіп қана қоймай, сабақтан тыс ... ... ... ... ... мен ұлттық ойындармен таныстырып, оларды
сабақ барысында қолдану керек. Ойындарды қазақтың ... ... ... келешек жас ұрпақ ... ... ... ... ... ойындар арқылы жас ұрпақ өзінің кім екеніне,
ата –анасының өсу ... көз ... ... ... ... ... ... мәдениетіне қосқан үлесіне де
ерекше назар ... әр ... ... ... ... тән айырмашылықтарын
танып білуге көңіл ... ... келе ... ... тұрмыс-тіршілігін,
еңбек дағдыларын балалар ойнынан да байқауға болады. ... ... ... ... де ойыннан елес беріп ... ... ... кеткен халықтың ежелгі әдеттерінің санамақө
жырларының тек балалар ойындарында ... ... ... де бар.
Әншіл, сауықшыл қазақ халқы ... ой ... ... ... ... ... өмірге ... ... ... ... ... еңбекке дағдыландыратын тамаша
ойындарға асас бай. “Ойын ойнап, ән ... өсер бала бола ма” ... ... ... ... ... алатын орнын жақсы
білген халқымыз балаларға алатын орнын ... ... ... балаларға
икемдеп “Санамақ”, “Тәй-тәй”, “Ақ серек-көк серек” “Соқыр теке”, “Бұлақ” ,
“Жер, су, от, ауа”, “қыз ...... ... т.б. ... ... ... ... екі топқа бөлінеді де, өздері таңдаған алаңқайға қаз –қатар
екі сызық сызады. Аралығы онша ... ... ... Бұл ... ... Әр ... бір ... бала шығады да, бұлақтыңбасына барып, қарғып
өте бастайды. Қарғып өткен бойынша өз ... ... ... Ал ... ойышы келесі топқа қосылуға тиіс.
Ойынның соңында, яғни ойынға қатысушылар ... ... ... ... кезде, қай топтың ойыншысы көп болса, жеңіске сол топ жетеді.
Жер, су, от, ... ... ... ... ортаға шығады. Ол ... кез ... ... ... ... де, ... ... “ауа” деген сөздің біреуін айтады.
Егер бастаушы “жер” десе, допты қағып алған бала бір үй ... ... ... атын тез ... ... Ал ... сөзі айтылса, өзен –көл
мен теңіз ... ... ... аты ... ... дегенде, бір құс
айтылуға тиіс. Ал “от” аталған кезде, ойынға қатысушылардың бәрі ... ... ... ... ... тез ... секіруі керек.
Ойынның түрі –түрі аяқталған сайын доп тастаушы қайта аралап отырады.
Жайбасар, сасқалақ балалар ойын шартын бұзған заматта-ақ ойыннан
шығарылады.
Санамақ
Санамақты ... ... доп ... ... болады. Ол оқушының диалог
түрінде сөйлесе білуге, өзіне қойылатын ... ... ... жаттықтыру
ісіенд басты рөл атқарады. Төменде осы үлгідегі 6 ... ... ... ... ... ... бастың.
Қайда қаштың? ... ... ... ... таста.
Неге қаштың ... аш ... ... Он сөз зыт, ... ... сөз келген бала саптан шығып, өз алдына топ құрайтын орынға барып
тұрады).
Қимыл- қозғалыс ойындарының сан қырлы тәрбиелік ... ... ... ... үшін ... ойындардың қуанышты балаларды өзіне
тартатын әрекет саласын туғызады — осылардың бәрі ... ... ... ... ... ажырағысыз бағалы серігі ретінде айқындайды.
«Түйе-түйе», «Жануарлар ... ... «Қой ... ... ... ... ... жатады. Жоғарыда аты аталған ойындар болашақ ұрпақ
тәрбиесінде қанат жайып келеді. ... ... ... ... тәрбие жұмыстарына енгізу мүмкіндіктері өте зор.
Ұлттық қимыл-қозғалыс және спорттық ойындарды үзілістердегі, ұзартылған
күн топтарындағы ертеңгілік, ... ... ... ... ... ... мақсатқа Жетудегі табандылық ... ... ... ... ... ойындарын сыныптан тыс тәрбие
жұмысында пайдалану ... ... мен ... ... ... ... ... ғана халық ойындары жай ермекке Кетпей, оқу-
торбие мақсаттарына бағындырылып, пайдасын тигізеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ойын бала іс ... ... ... ... өсіп өнуінде
ойынның мәні зор. Әсіресе бала ... ... ... ... ... дамуына септігін тигізеді. ... ... ... ... бойына жақсы қасиеттерді сіңіреді. Әрине
мұның барлығы мұғалімнің іскерлігі мен ... ... ... ... ... ... балалар арасында сұрақ –жауап,
топпен жұмыс, жұппен жұмыс, тапсырмаларды талау, ойын, ойлау әдістеелерімен
өткіздім. Балалармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сабаққа деген ынтасының артатыңына көзім жетті.
Сонымен қатар ... ... ... ақыл ... ... қиялын дамытатынына көзім жетті.
Сабақта ойындарды қолданған кезде балалар ... ... ... ... ... ... бір ... тіл табысып, тез ұсынысты. ... өзі ... ... берудің, тәрбиелеудің қайнар көзі дер едім.
Қорыта айтқанда, баланың дамуына ... ... ... ... ... ... ... ойлау, сөйлеу, қабілдау, иесте сақтау
үрдістерін дамытып, сонымен қатар баланың ақыл ... ... ... ... белсенді сөздік қорын дамытамыз.
Ал бала үшін ойын –іс -әрекет, қимыл құралы болуымен қатар олардың ... және ... ... негізгі жолы. Ойын баланың жеке басының
дамуына игі ықпал тигізетін жетекші, басты құбылыстың бірі деп санаймын.
Ойын бос ермек емес, ол ... ... оның ... ... ... әр ... ... әрекеттеріне нәр береді. Ойын –балаларға
да, үлкендерге де ... ... ... ... өмір ... ... оның қабілетін оятып, бүкіл
өміріне ұштаса береді.
Міне, ойын дегеніміз ... кең, ... ... ... ... ... ... қанат бітіретін осындай ғажайып нәрсе, ақыл ... ... ... өмір ... ... ... ... өлең –тақпақтар, санамақтар, жұмбақтар жиі
кездеседі. Негізгі ... ... ... ... баулу,
қиялына қанат бітіріп, ойын ұштау, өз ... ... ... ... ... қабылдауға тәрбиелеу. Бұған қоса кез –келген ойынның аяғында
жеңу бар да, ... бар. ... әрі ... өз ... қалуға тырысса,
жеңілгендер айып тартады. Ол тақпақ айту, ән ... би ... ... ... қай ойынның да түпкі нысанасы балалардың бойында өнердің нұрын себу,
өлең, тақпақ айтуға ... ... ... қиын ... ... ... түрі болмасын атадан балаға, ұрпақтан –ұрпақа
ауысып отырады. ... ... ... епті, қайратты, қажырлы бала өсіруді
армандамайтын ата –ана жоқ. Сондықтан ойынның өзі бала үшін ... ... көзі ... ... ... ... сабақта ойындарды
қолдану, сабаққа өзгеше нәр беріп, жаңартып тұрады. Ал ... ... ... ... да білсін!
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Аманжолов А.С. Қазақ жұмбақтары //Ана ... ... ... С. ... ... – Алматы, 1993.
3. Баймуханов Б. Математика есептерін шығаруға үйрету. – Алматы, ... ... Т.К. ... ... математикадан ойындар мен қызықты
тапсырмалар. –Алматы, 1992. 3-15 б.
5. Жолтаева Г.Н. Бастауыш сыныптарда ... ... ... пайдалану. - Талдықорған. 2000. 13-25 б.,
39-49 б.
6. Құрманалин Ш.Х., Сәрсенова С.Ш., ... Р.Қ. ... ... және қызықты тапсырмалар 1-сынып. -Алматы,
1997, 3б.
7. Перельман В.И. Занимательные ... и ... ... ... ... П.И., Арыстанов М.Ж., Хайдаров Ж.С. Проблемно-модельное
обучение. Вопросы, теории и технологии. - Алма-ата, 1980. 204 ... ... Е. ... ... ... -Алматы, 1991.
10. Сансызбайқызы М. Балдырғандарға арналған қызықты ... - ... ... ... Г. Кел ... Алматы,1990.
12. Ысқақов М., Назаров С.Н. ... мен ... ... -Алматы, 1991.
13. Эрдниев П.Н. Укрепление дидактических единиц как технология. Москва,
1992.
14. Эльконин Д.Б. Педагогика игры. - Москва, 1976. -304 ... ... Ж. ... бала ... ... ... 2000. №4-
5, 203-208 б.
16. Елубаева С. Дидактикалық ойын ... ... бірі ... 1988. №2, 7-12 ... ... Б. Ойын ... ... //Бастауыш мектеп 1990.
18. Қаратаева Ғ. Ойын адам ... ... ... ... 2000. №5, 20-26 ... ... Қ., Ыскакова Б. Балаларды қуыршақтармен ойнату арқылы ізгі
сезімдерге тәрбиелеу. //Ізденіс, 1997. №2, 153-157 б.
20. Нұрғаева Ғ. Ойын ... // ... ... 2001. №7, 40-42 ... Оразбекова К. Дидактикалық ойындардың маңызы. //Бастауыш мектеп,
1988. №10.
22. Сағымбекова Т. Ойыннан ... ... ... 1991, №7, ... б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныпта қазақ тілі сабақтарында ойын технологияларын қолдану әдістемесі47 бет
Бастауышта арифметикалық амалдарды үйрету әдістемесі19 бет
Ағылшын тілі сабағында дидактикалық ойындар арқылы оқушының ауызша сөйлей алу және жазу дағдысын қалыптастыру7 бет
Балабақшадағы дидактикалық ойын7 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Дидактикалық ойындар18 бет
Дидактикалық ойындар және олардың түрлері55 бет
Дидактикалық ойындар-кiшi мектеп жасындағы оқушылардың бiлiмдерiн арттыру құралы31 бет
Дидактикалық ойындар-оқыту құралы7 бет
Дидактикалық ойындардың педагогикалық негізі16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь