Қарым-қатынас түсінігі


Қарым-қатынас – адамдардың бір-ірімен әсерлесу және бір-біріне әсер ету процестерінің жиынтығы болып табылады. Ол адамдардың ақпарат алмасуы ғана емес, сонымен қатар олардың арасындағы эмоционалды байланыстың болуына ықпал етеді. Осы адамдар арасындағы байланыс мазмұны және байқалуы бойынша көп қырлы болып келеді.
Көптеген авторлар қарым-қатынасты субъективтік байланыс ретінде ғана қарастырады. Әр қатысушы осы процестегі өзінің орны мен рөлін ғана түсінбей,басқаның да осыған сәйкес жүріс-тұрыс формасымен кездеседі.
«...Қарым-қатынас акті, - деп жазады М.С.Каган, - бір адам басқа адаммен байланысқа түскенде, ол басқаны өзіне ұқсатады және теңейді, активті кері байланысты күтеді, яғни сол кезде орынды.»
А.А.Леонтьев өзінің бір еңбегінде былай жазды: «Қарым-қатынасты интериндивидуалды емес, әлеуметтік феномен деп түсіну керек; оның субьектісі ретінде индивидті емес, әлеуметтік топ немесе тұтас қоғамды алу керек.»
Қарым-қатынас жақында ғана ғылыми әлеуметтік, әлеуметтік-психологиялық және психолингвистикалық анализдің пәніне айналды. Қарым-қатынасты зерттеу барысында әр ғылым бұл процесті әр жақтан қарастырады.
Қарым-қатынас ұжымдық еңбекте ғана маңызды орын алмайды. Адамның болып қалыптасу процесінің өзі, оның қғамдық адамға айналуы қарым-қатынассыз мүмкін емес. Дамыған тұлғаға қарым-қатынас қажеттілікке айналады.
Карл Маркс пен Фридрих Энгельс көрсеткендей басынан қарым-қатынастың дамуы алғашқы адамның сана-сезімінің дамуымен және еңбек іс-әрекетімен тығыз байланысты. «Алғашында еңбек, содан кейін сөйлеудің қалыптасуы – ең негізгі екі стимулдар, соның әсерінен маймылдың миы ақырындап адам миына айналды...»

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Қарым-қатынас түсінігі

Қарым-қатынас – адамдардың бір-ірімен әсерлесу және бір-біріне әсер
ету процестерінің жиынтығы болып табылады. Ол адамдардың ақпарат алмасуы
ғана емес, сонымен қатар олардың арасындағы эмоционалды байланыстың болуына
ықпал етеді. Осы адамдар арасындағы байланыс мазмұны және байқалуы бойынша
көп қырлы болып келеді.
Көптеген авторлар қарым-қатынасты субъективтік байланыс ретінде ғана
қарастырады. Әр қатысушы осы процестегі өзінің орны мен рөлін ғана
түсінбей,басқаның да осыған сәйкес жүріс-тұрыс формасымен кездеседі.
...Қарым-қатынас акті, - деп жазады М.С.Каган, - бір адам басқа
адаммен байланысқа түскенде, ол басқаны өзіне ұқсатады және теңейді,
активті кері байланысты күтеді, яғни сол кезде орынды.
А.А.Леонтьев өзінің бір еңбегінде былай жазды: Қарым-қатынасты
интериндивидуалды емес, әлеуметтік феномен деп түсіну керек; оның
субьектісі ретінде индивидті емес, әлеуметтік топ немесе тұтас қоғамды алу
керек.
Қарым-қатынас жақында ғана ғылыми әлеуметтік, әлеуметтік-
психологиялық және психолингвистикалық анализдің пәніне айналды. Қарым-
қатынасты зерттеу барысында әр ғылым бұл процесті әр жақтан қарастырады.
Қарым-қатынас ұжымдық еңбекте ғана маңызды орын алмайды. Адамның
болып қалыптасу процесінің өзі, оның қғамдық адамға айналуы қарым-
қатынассыз мүмкін емес. Дамыған тұлғаға қарым-қатынас қажеттілікке
айналады.
Карл Маркс пен Фридрих Энгельс көрсеткендей басынан қарым-қатынастың
дамуы алғашқы адамның сана-сезімінің дамуымен және еңбек іс-әрекетімен
тығыз байланысты. Алғашында еңбек, содан кейін сөйлеудің қалыптасуы – ең
негізгі екі стимулдар, соның әсерінен маймылдың миы ақырындап адам миына
айналды...
Қарым-қатынас ұзақ даму жолынан өтті, қоғамдық өндіріс және қоғамдық
санамен бірге жетілдірілді. Қарым-қатынас өзінің анық формаларымен
күрделенді, оның мазмұны байыды.
Қарым-қатынас процесінде адамдар арасындағы қоғамдық байланыстар
жүзеге асады. Қазіргі қоғамда қарым-қатынастың әлеуметтік функциясын
теориялық жағынан екі категорияны бөлуге болады: әлеуметтік, тұтас қоғам
немесе оның бөлек топтарының қажеттіліктерін әсерлесу процесінде
қанағаттандыруға негізделген, және әлеуметтік –психологиялық, қоғам
мүшелері – бөлек тұлғалардың қажеттіліктерін қанағаттандырумен байланысты.
Қарым-қатынас – бұл процесс, оқшауланған индивидтер арасында жүретін
процесс емес, қоғам мүшелері болып табылатын адамдар арасында жүретін
процесс, сол себепті қоғамдық құралдармен жанамаланған. Қоғамнаң дамуы
қарым-қатынастың кейінгі күрделенуімен ол өзінің құралдарына ие болады
және ең алдымен тіл, оның көмегімен тілдік қарым-қатынас жүзеге асады.

Қарым-қатынас әрекеттестк ретінде
(қарым-қатынастың интерактивті жағы)
Қарым-қаптынастың интерактивті жағы-бұл шартты термин, ол адамның
өзара қарым-қатынас кезіндегі әрекетін қарайды. Әлеуметтік психологияға
өзара әрекеттестік бұрынан қаралып келе жатқан мәселенің бірі. Қарым-
қатынас пен өзара әрекеттестіктің арасында байланыс бар, алайда бұл
түсініктер экспериментте нақты хабар бермейді. Авторлардың көбісі, қарым-
қатынас және өзара ісәрекет комуникацияның тар мағынада қолданады,
басқалары қарым-қатынас пен өзара іс-әрекеттің байланысы кейбір процестер
және олардың құрылымының байланысын қараған. Кей кездері байланыс туралы,
бірақ барлық жеке қарым-қатынас тіршілігі сияқты Осы әртүрлі оқулардың
жартысы терминологиялық қиындықтардан туылған, "қарым-қатынас" түсінігі
сөздің тар мағынада немесе кең мағынада қолданылады. Егер қарым-қатынас
схемаларының құрылымын сөйлем ретінде мінезделді, яғни қарым-қатынас тар
мағынада сөз (шындық ретінде, тұлға аралық және қарым-қатынас ), өзіне
комуникацияның тар мағынасын қосқанда (ақпараттың алмасуы ретінде), іс-
әрекеттің интерпритациясын жеке қарау, ол өзін басқа ретінде қараса – қарым-
қатынастың, жақтарын коммуникациямен байланыстырады. Қандай " басқа"- бұл
сұраққа әлі жауап беру керек.
Егер коммуникациялық процесстер кейбір негізгі іс-әрекеттерден тұрады,
осы іс-әрекеттің арқасында білім мен ойлардың ауысуы болады.
Бір уақытта осы іс-әрекетке барлық адамдардың қатысуы, сол адамдар өз
іс-әрекетін қосады.
Қатысушылар бір-бірімен тек ақпарат алмасчып қана қоймай, "іс-әрекеттін
ауысуы" ортақ іс-әрекет жоспарлайды. Осы жоспарлау бір индивидтің әрекеті
" басқалардың басында жетілу жоспары" шыныменде, іс-әрекет шындықты
қарайтын, бұл кезде жеке индивит шықпайды, ал топ шығады.
Әлеуметтік психологияда тарихында бірнеше іс-әрекеттің құрылымын
бейнелеу үшін бірнеше әрекеттер бар мысалы; үлкен, кең таралған әрекеттің
теориясы, немесе әлеуметтік әрекеттің теориясы, әр түрлі нұсқаларда
әрекеттердің индевидуалды актісі. Осы ойларға социологтар (М.Вебер.
П.Сорокин, Т.Парсонс ) және әлеуметтік психологтар да өзара іс-әрекеттің
кейбір компоненттері: адамдар, олардың байланысы, бір-бірімен өзара әрекеті
және олардың өзгеруі. Тапсырма барлық уақытта мотивациялық доминантты
фактілері әрекет іс-әрекет ретінде белгілейді.
Осы ойлардың шындыққа сай келуінің мысалы Т.Парсонстың теориясы. Ол
әлеуметтік әрекет құрылымын қарастыру үшін, категорияларды аппарат
қолдануды ұсынды, яғни әлеуметтік әрекетте жеке адамдар әрекеті кіреді.
Олар адамдардың іс-әрекетін құрамады. Әлеуметтік әрекеттердің негізіне жеке
адамдардың іс-әрекеті, оған кең мағынадағы адамның әрекеті жатады, ол-
бірдей әрекет қортындысы. Біреулік әрекетте кейбір акті элементтері бар,
соның салдарынан әрекеттердің системасы қалыптасады. Әрбір акт өзінен- өзі
алынады, абстрактілі схема көз қарасы бойынша, Элементтер құрамына а)
әрекет б) "басқа " (әрекетке бдағытталатын объект) в) нормалар ( өзара ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қарым-қатынас туралы түсінік. Қарым-қатынас түрлері, қарым-қатынас техникасы
Қарым- қатынас
Қарым –қатынас
Қарым-қатынас
Мәдениетаралық қарым-қатынас
Қарым-қатынас теориялары
Адами қарым - қатынас
Қарым –қатынас психологиясы
Педагогикалық қарым-қатынас негіздері
Ұлтаралық қарым-қатынас
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь