Операциялық жүйе



Мазмұны

Кіріспе

1 Операциялық жүйелердің даму бағыттары
1.1Операциялық жүйелердің функциялары және міндеттері ... ... ... .3.4
1.2.Операциялық жүйе мен бір мезетте жұмыс жасайтын пайдаланушылар санына байланыстылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4.5
1.3. Операциялық жүйені тұрғызу принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.4. Операциялық жүйенің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.5. Операциялық жүйенің негізгі түсініктері ... ... ... ... ... ... ... ... 6.7
1.6.Жүйелік программалардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.9

Пайдаланған әдибеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
Кіріспе

Операциялық жүйелердің даму бағыттары. Операциялық жүйенің функциялары және міндеттері.
Бір жағынан компьютердің аппаратурасы мен пайдаланушының есептері арасындағы интерфейс болып табылатын, ал екінші жағынан есептеуіш жүйесінің қорын тиімді қолдану және сенімділік есептеу ұйымдастыруына арналған басқарушы және өндеу программаларының комплексін операциялық жүйе дейміз.
Әрбір программалық жасау құрауыштары операциялық жүйенің басқаруымен жұмыс жасайды.
ЭЕМ аппаратурасына операциялық жүйеден басқа программалық жасау құрауыштарының еш қайсысы қатыспайды.
Пайдаланушының өз программаларымен әрекеттестігі операциялық жүйенің интерфейсі арқылы өтеді. Олардың әрбір командалары қолданбалы программаларға өту үшін операциялық жүйеден өтеді.
Операциялық жүйенің орындайтын негізгі функциялары.
1. пайдаланушыдан қабылдайтын командалар және олардың өңдеуі.
2. басқа программаларды іске қосу, тоқтату, кідіру үшін қабылданатын және орындалатын программалық сұраныс;
3. орындалатын программаларды оперативті жадыға жүктеу;
4. программаның инициациясы (передача ей упр-я в рез-те пр-р исп-т прогр-му)
5. барлық программалар мен деректердің идентификациясы,
6. деректер базасын басқару жуйесінің жұмысын жасау, программалық жасаудың тиімділігін көтереді;
7. мультипрограммалау режимін жасау (екі және одан да көп программалардың бір процессорда орындалуы);
8. барлық енгізу-шығару операцияларын ұйымдастыру және басқару функцияларын жасау;
9. жадыны үлестіру;
10. берілген стратегиялар және қызмет көрсету пән бойынша есептердің жоспарлауы мен диспетчерлеуі;
11. орындалатын программалар арасындағы деректер мен хабарлардың алмасу кетігін ұйымдастыру;
12. деректердің сақтауын жасау; бір программаны баска программаның қатерінен сақтау;
13. жүйенің бөліктік жаңылысу кезінде берілетін қызмет;
14. программалау жүйесінің жұмысын жасау арқылы пайдаланушылар өз программаларын дайындайды;
Операциялық жүйенің міндеттері:дербес компьютерлердің аппараттық бөлігінің қосымшасы.Ол мәселелік программаларды сыртқы құрылғылармен байланыстыруды қамтамасыз етеді. Ал пайдаланушыға команда арқылы дербес компьютерлердің жұмысын басқаруға мүмкіндік береді.
Операциялық жүйемен қатынасу қызметін алу үшін программаларға қажет интерфейсті операциялық орта дейміз (енгізу-шығару операциясын орындау, жадының участкесін алу немесе босату).
Әр бір программалау жүйесі өзіне сәйкес операциялық жүйеде жұмыс жасайды. Операциялық жүйені қызметтеу үшін арнайы жүйелік программалар утилит дейміз.
Операциялық жүйені жіктеу. Операциялық жүйелер біріншіден жалпы және арнайы тағайындалады. Есептерді өңдеу режимінде операциялық жүйе бір программалы және мультипрограммалы режимдерге бөлінеді.
Бірсанашықтық есептеу жүйесінде бірнеше программаның бір уақытта орындалып жатқандай көріністі біз мультипрограммалық есептеуді ұйымастыру тәсілі деп атаймыз.
Операциялық жүйе- дербес компьютерлердің ақпараттық бөлігін және мәселелік программаларды басқаруды қамтамасыз ететін және пайдаланушы мен өзара байланысты қамтамасыз ететін программалық құралдардың жиынтығы.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. О.Камардинов «Информатика». Алматы-2006.
2. А.Жапарова «Информатика». Алматы-2006.
3. Дейт К.Дж. «Введение в системы баз данных», Киев-1998.
4. Бралиева Н.Б, Байшоланова Қ. С. «Ақпарат жүйесінің технологиясы». Алматы-2004.
5. Айдарханов М.В. «Методологии и современные информационные технологии создания баз данных автоматизированных управляющих систем». Алматы-1998.
6. Инчин А.С. «Система управления база данных». Москва-2006.

Операциялық жүйе

Мазмұны

Кіріспе

1 Операциялық жүйелердің даму бағыттары
1.1Операциялық жүйелердің функциялары және міндеттері ... ... ... .3-4
1.2.Операциялық жүйе мен бір мезетте жұмыс жасайтын

пайдаланушылар санына байланыстылығы
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4-5
1.3. Операциялық жүйені тұрғызу
принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.4. Операциялық жүйенің
құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.5. Операциялық жүйенің негізгі
түсініктері ... ... ... ... ... ... ... ... 6-7
1.6.Жүйелік программалардың
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7-9
Пайдаланған әдибеттер
тізімі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ..10

Кіріспе

Операциялық жүйелердің даму бағыттары. Операциялық жүйенің функциялары
және міндеттері.
Бір жағынан компьютердің аппаратурасы мен пайдаланушының есептері
арасындағы интерфейс болып табылатын, ал екінші жағынан есептеуіш жүйесінің
қорын тиімді қолдану және сенімділік есептеу ұйымдастыруына арналған
басқарушы және өндеу программаларының комплексін операциялық жүйе дейміз.
Әрбір программалық жасау құрауыштары операциялық жүйенің басқаруымен
жұмыс жасайды.
ЭЕМ аппаратурасына операциялық жүйеден басқа программалық жасау
құрауыштарының еш қайсысы қатыспайды.
Пайдаланушының өз программаларымен әрекеттестігі операциялық жүйенің
интерфейсі арқылы өтеді. Олардың әрбір командалары қолданбалы
программаларға өту үшін операциялық жүйеден өтеді.
Операциялық жүйенің орындайтын негізгі функциялары.
пайдаланушыдан қабылдайтын командалар және олардың өңдеуі.
басқа программаларды іске қосу, тоқтату, кідіру үшін қабылданатын және
орындалатын программалық сұраныс;
орындалатын программаларды оперативті жадыға жүктеу;
4. программаның инициациясы (передача ей упр-я в рез-те пр-р исп-т
прогр-му)
барлық программалар мен деректердің идентификациясы,
деректер базасын басқару жуйесінің жұмысын жасау, программалық жасаудың
тиімділігін көтереді;
мультипрограммалау режимін жасау (екі және одан да көп
программалардың бір процессорда орындалуы);
барлық енгізу-шығару операцияларын ұйымдастыру және басқару функцияларын
жасау;
жадыны үлестіру;
берілген стратегиялар және қызмет көрсету пән бойынша есептердің
жоспарлауы мен диспетчерлеуі;
орындалатын программалар арасындағы деректер мен хабарлардың
алмасу кетігін ұйымдастыру;
деректердің сақтауын жасау; бір программаны баска программаның қатерінен
сақтау;
жүйенің бөліктік жаңылысу кезінде берілетін қызмет;
программалау жүйесінің жұмысын жасау арқылы пайдаланушылар өз
программаларын дайындайды;
Операциялық жүйенің міндеттері:дербес компьютерлердің аппараттық
бөлігінің қосымшасы.Ол мәселелік программаларды сыртқы құрылғылармен
байланыстыруды қамтамасыз етеді. Ал пайдаланушыға команда арқылы дербес
компьютерлердің жұмысын басқаруға мүмкіндік береді.
Операциялық жүйемен қатынасу қызметін алу үшін программаларға қажет
интерфейсті операциялық орта дейміз (енгізу-шығару операциясын орындау,
жадының участкесін алу немесе босату).
Әр бір программалау жүйесі өзіне сәйкес операциялық жүйеде жұмыс
жасайды. Операциялық жүйені қызметтеу үшін арнайы жүйелік программалар
утилит дейміз.
Операциялық жүйені жіктеу. Операциялық жүйелер біріншіден жалпы және
арнайы тағайындалады. Есептерді өңдеу режимінде операциялық жүйе бір
программалы және мультипрограммалы режимдерге бөлінеді.
Бірсанашықтық есептеу жүйесінде бірнеше программаның бір уақытта орындалып
жатқандай көріністі біз мультипрограммалық есептеуді ұйымастыру тәсілі деп
атаймыз.
Операциялық жүйе- дербес компьютерлердің ақпараттық бөлігін және
мәселелік программаларды басқаруды қамтамасыз ететін және пайдаланушы мен
өзара байланысты қамтамасыз ететін программалық құралдардың жиынтығы.

Операциялық жүйені келесі нышандары бойынша жіктеуге болады:
1. Микропроцессордың разрядтығына байланысты (8,16,32,64 разрядты)
2. Есептеу жүйесіндегі процессорлардың санына байланысты:көп
процессорлық және бір процессорлық.
3. Паралельді орындалатын тапсырмалардың санына байланысты:бір
тапсырмалық операциялық жүйе және көп тапсырмалық операциялық
жүйе.

Операциялық жүйемен бір мезетте жұмыс жасайтын пайдаланушылар санына
байланыстылығы.
1. Пайдаланушылық операциялық жүйе
2. Көп пайдаланушылық операциялық жүйе

Көп пайдаланушылық операциялық жүйе пайдалану саласына байланысты :
← Пакеттерді өңдеу.
← Уақытты бөлу.
← Нақты уақыт режимі.
← Есептеу жүйесіндегі дербес компьютерлердің санына байланысты:желілік
және жергілікті.
← Дискілік операциялық жүйе-бір тапсырмалы операциялық жүйе.Оның
командалық жол интерфейсі бар.
← Жалпы міндетті операциялық жүйе-уақытты бөлу режимінде бір немесе
бірнеше пайдаланушының жұмыс жасауына арналған.
← Виртуалды машиналарының операциялық жүйесі- бірнеше программалардың
бір уақытта жұмыс жасауына мүмкіндік береді.
← Желілік операциялық жүйе- бірлесіп қолдану үшін бір желіге
біріктірілген компьютер қорларын басқаруға арналған.
← Операциялық,мәтіндік қаптамасы-бұл дегеніміз операциялық жүйенің
барлық мүмкіндіктерін сақтайтын,ақпаратты ыңғайлы және көрнекі түрде
беретін DOC кейбір командаларын тез енгізетін дербес
компьютер,оперативтік жады және олардың жүктелуі туралы тез арада
ақпарат алу тағы басқалардың жүйесі. мысалы:Нортон команда.
← Операциялық графикалық қаптама-пайдаланушымен дербес компьютер
арасында “Достық интерфейсін” құруға арналған.

Операциялық жүйені тұрғызу принципі.
← Жилік принципі-программаларды және өңделетін массивтегі әрекет және
деректердің пайдалану жилігін бөліп алу.
← Модульдік принципі-операциялық жүйелердің алдағы уақытта
пайдалануына байланысты операциялық жүйелердің кейбір бөліктерін бөлу
тәсілі.

Операциялық жүйенің құрылымы.
Тәжірибе жүзінде кез-келген операциялық жүйе ядро ұғымына
ие.Операциялық жүйе ядросы-оның резидентті бөлігі болып табылады.Ол үнемі
жедел жадыда болады және операциялық жүйе режимінде жұмыс жасайды немесе
супер визор режимінде.Операциялық жүйеде негізінен ядро құрамына басқарудың
базалық құралы енгізілген және бірнеше физикалық құралдарды басқаруды
қамтамасыз ететін программалар жиынтығы енуі мүмкін.
Ядроның негізгі қызметіне- көбіне үзуді өңдеу кіреді.Біз
программаларды көбінесе қорларды басқарушы құрылғыларды драйверлер деп
атаймыз.
Мысалы: Операциялық жүйе ядросында жедел есте сақтау қүрылғысының драйвері
болуы қажет.Сонан соң есептеу жүйесінің қорларын басқару программаларды
ядроның айналасында жетілдіреді.
1-деңгей негізінен физикалық құрылғылардың драйверлерінен тұрады. Келесі
деңгей логикалық құрылғыларды басқару.Осындай деңгейлер көп болуы
мүмкін.мысалы: біздің сұлбада (схемада) файлдарды басқару драйверлері пайда
болуы мүмкін.Олар логикалық дискті басқару драйверлерімен байланысты. Ал
басқалары өз кезегінде нақты физикалық құрылғылар драйверлерімен
байланысты, т.с.с.
Операциялық жүйенің барлық компаненттері супер визор режимінде
және операциялық жүйе режимінде жұмыс істеуі міндетті емес. Ядродан
логикалық қашықтықта орналасқан компаненттердің көпшілігі қарапайым
қолданбалы режимде жұмыс істей алады. Операциялық жүйенің барлық
компанеттері резидентті режимде жұмыс істеуі міндетті емес.

Операциялық жүйенің негізгі түсініктері
Мәліметтерді,текстерді және программаларды дискілерді ұзақ уақыт
сақтау үшін файлдар пайдаланылады.Файл біртектес информациялардың жиыны.ЭВМ-
де жұмыс істеу барысында енгізетін және шығаратын мәліметтер саналуан
файлдар түрінде болады.Әрбір файлдың өзіндік аты бар болуы тиіс,ол дискіде
файлдар мазмұнында тіркеледі.Дискіде аттары бір-бірінен өзгеше көптеген
файлдар сақталады.Файлдың аты толық екі сөзден тұрады,біріншісі-файлдың өз
аты (ол сегіз таңбадан аспауы қажет), екіншісі-файлдың түрі не тіркеу деп
аталады (ол үш таңбадан аспауы тиіс). Екі файлдың аттары бірдей болмауы
тиіс. Файлдың аты мен түрі нүкте арқылы бөлініп жазылады. Уақытша құрылған
файл аттарына тіркеу жазбай кетуге де болады. Олар үлкен немесе кіші латын
әріптері мен цифрлардан тұрады. Файл аттарының мысалдары:

COMMAN.COM ALMA.BAS NORTON.EXE

TANLA5.DOC OLEG.TXT START

Файлды алғашқы рет жазғанда операциялық система арқылы оның
құрылған мерзімі мен уақыты және көлемі автоматты түрде тіркеледі. Бұл
көрсеткіштерді файл сипаттамалары не атрибуттары деп атайды. Олар дискіде
жазылып қалады.
Файл атының тіркеуі онда сақталатын информацияның мазмұнына,
түріне қарап беріледі. Файлдарды мазмұнына қарап біріктіруге мүмкіндік
беретін мына төмендегідей стандартты тіркеулер бар, мысалы:
.ASM ассемблер тілінде жазылған программа;
.BAK негізгі файлды уақытша сақтап қоятын резерв (көшірме)
файл;
.BAS BASIC тілінде жазылған программа;
.BAT OC жүйесінде жазылған командалық файл;
.COM тәуелсіз орындалатын командалық файл;
.DAT берілген мәліметтер файлы;
.DOC текст түрінде ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Операциялық жүйе туралы
Операциялық жүйенің жоғары бөліктегі жазылуы
Операциялық жүйеге сипаттама
Операциялық жүйелер, оның даму және түрлері (ms-doc, nc, os/2,unix, windows, оның түрлері
Операциялық жүйелер, оның дамуы және түрлері туралы ақпарат
Операциялық жүйенің негізгі функциялары
Сервистік программалар және желілік операциялық жүйе
Операциялық жүйе (ОЖ)
Ядросы Unix Linux тұқымдас операциялық жүйелер
ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ЯДРОСЫ
Пәндер