Қазақ мемлекетінің құрылымы

Мазмұны
І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

ІІ. Негізгі бөлім
2. 1 Қазақ мемлекетінің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2. 2. Қазақ хандығының сыртқы саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
        
        Мазмұны
І.Кіріспе..............................................................
...........................................3
ІІ. Негізгі бөлім
1. 1 ... ... 2. ... хандығының ... ... ... ... ... халықтарына тән болған бірегей заңдылықтар
негізінде қалыптасты. Этногенез процесінің жалпы схемасы ... жеке ... ... тайпалық одақтар, халықтар, ұлттар – осылармен
қатар тілдер де дамыды. Бұл процестер тура ... ... ... ол ... ... ... ... және бірігу арқылы өтіп
жатты, жеке бір тұста уақытша тоқтап та ... ал ... ... қайтадан
дамып отырды, бұл орайда тарихи жаңа жағдайда ғана жаңғырып отыруды басынан
кешірді.
Қазақ халқының ... ... ... тұңғиығынан басталады, ол
негізінен Қазақстанның ұлан – ғайыр жерін ежелден ... ... мен ... ... ... ... ... ежелгі
және орта ғасырлардағы ірі- ірі этникалық саяси оқиғалармен, шаруашылық
формаларының ... және ... ... ... ... қалыптасып, нығаюымен байланысты. Халық нақтылы
әлеуметтік – экономикалық жағдайда құралады және дамиды, сондықтан да ... - ... ... ... ... ... және ... Орта Азиядағы этногенетикалық
процестердің түп тамыры қола ... ... ... ... ... өздерінің нәсілдік типі жөнінен европеидтер болған. Ежелгі темір
дәуірінде Қазақстан жерін сақ тайпалары – ... ... ... басқалар мекендеген. Қазақ халқының түп төркіні б.з.б. УІІ ғ. бастап
жазба тарихта әйгілі ... ... еді. Б.з. ІІІ ғ. ... У ғ. дейін
Оңтүстік ... ... өмір ... ... мен ... қазақ халқының негізгі ұйытқысы болды. Қазақстан жерінде
этникалық процестің ... ... ... 1 ... ... ... ... келуімен байланысты. Ежелгі сақ, ... ... ... ... ... ... ... жағдайды өзгертті.
ІІ.Негізгі бөлім
2. Қазақ мемлекетінің құрылымы
Қазақ халқының тарихында жүздердің пайда болуы ерекше орын ... ... ...... ... ол ... ... этникалық
мекенінің қалыптасуымен қатар жүрді. ... ... ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстан жерінде негізгі-
негізгі үш этникалық- аймақтық бірлестік – Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші ... ... ... ... көшіп- қону жолдары, жаз жайлауы,
қыс қыстауы болған. [2]
Жеке рулар мен тайпалардың одақтарға бірігуі ... ... ... ... және ... жағынан біршама
оқшауланған қазақ хандықтары мен қазақ халқы қалыптасқанға дейінгі тайпалар
одақтарының, кейде қазақ тайпаларының топтары мекендеген ... жүз ... ... ... ... ... жүздер Ордалар деп те аталады.
Біреулер «жүз» деген «бөлік», «бір жағы», тұтас бірдеменің «бұтағы» дегенді
білдіреді десе, ... ... ... ... – бұл «келбет», яғни
Қазақстанды мекендеген адамдарды сыртқы пішіндеріне ... ... ... ... де ... жүздерінің құрылуы негізінде рулардың,
тайпалардың ... бір ... ... ... ... жатты. [5]
Жүздер қолында тізе бүктіретін күшті аппараты жоқ әлсіз ... бар ... ... еді. Әр ... ... ... ... сұлтандар тобы шонжарларының жиналысында сайланған, кейде бірнеше
хан тұрды, олар көбінесе ру басыларына түгелдей дерлік тәуелді еді.
Үш жүз ... орны мен ... ... ... Ұлы жүз. ...... мен ... Қазақстан. Рулары
– үйсін, қаңлы, дулат, албан, суан, жалайыр ... Орта жүз. ...... және ... ...... арғын, найман, керей, қоңырат, керей, уақ т.б.
3. Кіші жүз. ...... ... ...... ... табын, тама, жағалбайлы, т.б. Кіші жүзді үш негізгі ... ... ... ... ... ғасырлардағы Қазақ мемлекеттігі
XV ғасырдың екінші жартысынан ... ... ... ... ... ... ... тұсында өзін басқа көршілеріне мойындатқан
Орталық Азиядағы мемлекеттердің біріне айналды. Оның бұл ... ... мен ... ... ... ... тән ... белгілерді
анық байқауға болатын. Бұл уақыт мемлекеттік құрылымның түзілуіне ... ... тән ... ... ... ерекшелігі, атамекені, сондай-
ақ ортақ мүддесі бар қазақ ұлтының қалыптасу кезеңі еді. Қазақ ... ... ... ... экономикалық, мәдениет және қоғамдық-
саяси ... ... ... ... ... анықталуы, осының
негізінде ортақ жалпы ұлттық мүдденің калыптасуы және оны сырттан төнген
қауіптен ... ... ... ... ... ... ... билік жүйесінің пайда болып, оның ширай
түсуіне алып келді.[6]
XV—XVII ғасырлардағы ... ... ... ... мен
жалпымемлекеттік мүдделердің өзара тартысы ... ... ... ... жаугершілік пен феодалдық қақтығыстардан тұрған ... ... ... ... маңызын тура түсініп, ... ... ... ... жасаған белсенді тұлғаларды да өмірге алып келді. Бұл
тұлғалар, ұлттың өзін-өзі тануы, басқа этностармен ... өз ... ... ... келсе, өз ретінде олар ... ... ... ... ... ... пәрменді ықпал жасады. XVII
ғасырда казақ ... ... және ... өсу ... ... ол жалпыұлттық
сананың қалыптасуына ұласты, ал бұл рухани-интеллектуалдық дәрежеде жүретін
жинақы көрініс, мемлекеттік құрылымның бой көтеруі болатын.
Тарих ... ... төре ... ... қазақ ұлты мен
мемлекеттігінің қалыптасуы жолында еңбек еткен ... ... ... ... Солардың алдыңғы легінде Орыс ханның ұрпақтары — қазақ
хандары мен ... ... пен ... ... ... Хақназар,
Тәуекел, Есім, Салқам Жәңгір, Тәуке хандар тұр. Мәселен, егер жалпыұлттық
мүддесін жеке өмірінен жоғары ... ... ... 600 ... 50 ... әскеріне қарсы шығып, оны тоқтата алмаған болса немесе ханзадалық
жағдайына ... ... ... ... мерт ... биік ... ... кейін "ақтабан шұбырындыға" ұшыраған
қазақ жұртынан Қабанбай, Бөгенбай, Тайлақ және Саурық сияқты батырлар шығар
ма еді?[1]
XVII ғасырдағы ... ... ... ... ... хандығында дербес мемлекеттікке тән
қандай нышандар болды? Қазак хандығы бұл кезде шығысында — ... ... ... ... солтүстігінде — Орал таулары, оңтүстігінде Алатаудың
батыс етегі аралығындагы алып еуразиялық ... ... ... ... ... елінің басын біріктірген тұтас мемлекеттік құрылым болатын.
Оның экономикасы кең ... ... ... сай ... ... ... ... мал шаруашылығы мен егіншілікке негізделді.
Қоғамдағы ... ... ... алар ... және ... ... — рулық
қауым болды, Рулық қауым — тайпалық, тайпалық жүздік иерархияға ұласты.[2]
Ортағасырлық дәстүрлі түркілер қоғамында тек хандар ғана ... ... ... да тән еді, ал ... билік Шыңғыс хан ұрпағы саналатын
төре (сұлтан) тұкымына ғана ... ... ... хан сайланған емес. Хан
ел билеуші сүлтандар мен билердің, дінбасылар және ел ... ... ... ... ... арасында аса беделді төрт би сайланған. Хандық билік әкеден балаға
мұраға өткен. Сонымен бірге қалыптасқан дәстүр бойынша сайланған хан ... ... ... ... ылғи да атқарған ісімен, ... ... ... ... ... тиіс ... ... ханнан төменгі сатыда тұрған белсенді және ықпалды
жеке сұлтандар бүтін бір тайпа елді билеген. Хан жеке сұлтандардың ... ... Өз ... ... басы ... да ... хандық билікті
мойындауға тиіс болған. Күнделікті өмірде жергілікті ру-тайпа ... ... ... мен ... ... ... Мұндай дәрежеге олар
сайлау арқылы емес, ел мойындаған қызметі мен ақыл-парасаты арқылы жеткен.
Ал олардың ... мен ... әділ ... ... ғана ел арасында өтімді,
ал өздері билік өкілі ретінде жұрттың сеніміне ие болған. Халықта "Тура
биде ... жоқ" ... ұғым осы ... ... ... ... сот билігін хан иемденген. Ал одан төменгі сот ... тән. Көне ... ... билік қызмет елдің сенімі мен ... ... ғана ... Көп жағдайда би қызметін немесе сот ісін ... ... ... ... ... ... сот үкімін орындауға
мәжбүр етерлік күші болған. ... ... ... ... өз ру-тайпасымен
шектелген. Сонымен бірге өзге тайпа, тіптен, жүз ... ... ... ... ... де аз болмаған. Ал ру-тайпалар арасындағы даулы, сондай-
ақ ... ... ... ... құрылтайда талқылап, ортақ
шешім қабылдап отырған. Орыс тарихшысы А.Левшин қазақ мемлекеттігінің осы
кезеңі ... Ол ... ... хан) ... ... ... ... де өзіне бағынуға мәжбүр етті... және жалпыға ортақ заң
беріп, сол бойынша төрелік жасады, сөйтіп күшке ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігін ескере отырып басқару және
бақылап отыру үшін оған бағынышты үш би ... ...... ...... жүзде — Әйтеке билер.[3]
2. Қазақ хандығының сыртқы саясаты
Қазақ хандығында жүздер арасындағы тұрақты саяси және ... ... ... феодалдарының өзара тартысы көрші
мемлекеттердің шабуылдауына жол ашты:
Солтүстік – батыстан башқұрттар;
Солтүстіктен – ... ...... Хиуа ......... – Қытай.[2]
Қазақ жеріне әсіресе қауіп төндіргені – жоңғар мемлекеті. Жоңғар
әскери – ... ... 1635 жылы ... ... ... ... – қоңтайшы. Мемлекеттің негізін салушы – Батыр ... ... Ол ... ... феодалдарға – нояндар мен ... ... (дін ... ... ... ... соғысқа 100 мың
әскер шығарды. Қоңтайшы әскерді түменге, мыңдыққа, жүздікке, ондыққа бөлді.
Жоңғар мемлекетінің халқы жазба деректерде ... ... ... ... атаумен кездеседі.
Жоңғар экономикасының негізі орасан зор ... жер ... ... ... мал ... ... ... саны 1 млн.- ға жуық,
сондай –ақ 0,5 млн. басқа халықтардың өкілдерінен құралды. ... ... ... ұлыс болды. Ол отоктардан, жастар мен ангалардан тұрды.
Оток, сонымен қатар әскери ... ... ... та ... ... ... жоңғарлардың негізгі қауымдары: торғауыттар мен ... ... ... ... ... ... жағындағы қолайлы
жайылымдарды алып жатты. [8]
Жоңғар хандығының әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... құрылымы рулық бөлініске сәйкес келді. Жоңғар
қоғамының үстемдік етуші сословиесі хандар мен тайшылар еді.
Жоңғар қоңтайшыларының басты мақсаты:
- ... ... ... ... өзіне бағындыру;
- ... ... ... мен ... сауда
орталықтары қызықтырды.[6]
Батыр хонтайшының тұсында 1635,1643,1652 жылдары үш рет ... ... 1653 жылы ... ... ... ... ... оның
орнына Галдан-Бошокту отырды. Жоңғар хандығының ХУІІ ғ. 90 ж. ... ... ... ... ... ... ... әкеп
соқтырды. Бұл аймақтық мәселелерге, адам ресурстарына, Галдан – Бошокту
ханның қаза ... ... еді. Оның ... көрнекті мемлекет
қайраткері Цеван – Рабтан келді (1697-1727), қазақ ... ауыр ... ... ... соның есімімен байланысты. Ол 20 жыл бойы Маньчжур
әулетінің билеушілерімен, Циндік ... ... ... ... ... және де ол ... ... тез арада нығайтып алып, өзінің
күш –жігерін қазақ ... Тянь ... ... жерін, Шығыс
Түркістанды, Саян –Алтай және ... ... ... ... ... бағыттады. 1708- 1712 жылдардағы ұзаққа созылған соғыста екі жақ та
уақытша табысқа жетіп ... ... ... жоңғар әскерлерінің ірі
күштері Қазақстан шегіне басып кірді.Оның қаншалықты елеулі екенін ... ... ... ... ... жиналысы шақырылғанынан байқауға
болады. Бұл жолы ол Қарақұмда, Қаракесек руы көшіп жүретін ... ... ... үш ... ... билер мен батырлар қатысты. Съездегі
негізгі ... ... ... ... тойтарыс беру болды. [2]
1717 жылы соғыс оқиғалары одан әрі жалғасты. Соғыс ... ... жері ... ... ... ... Үш күн қантөгісті
ұрыс болды. Әбілхайыр мен ... ... ... ... ... ... жасақтары жеңілді.
1718 жылдың көктемінде жоңғарлар Жетісудан ... ... Шаян ... ... ... ... ... қаласына тақап келді. Сырдарияның орта
ағысы басындағы қазақ ... ... ... ... бірінші жартысындағы қазақ қоғамының ... бір ... ... ... емес. Экономикалық кәсіптердің
сипатын қатаң бір ... және ... бір ... ... болмайды.[1]
ХVIII-ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы шаруашылық дамуының ... ... ... өсе ... және сайып келгенде рынокқа
тәуелділікпен анықталды. Зерттеліп ... ... ... ... ... ... – солтүстіктегі көршінің неғұрлым
дамыған экономикасы ықпалының нәтижесімен жүзеге асты.
ХVIII-ХІХ ғасырлардағы ... ... ... ... ... ерекшеліктерден көрінеді. Біріншіден, соның алдындағы ... жер ... ... көшпелі қауымдар анықталуының
үдемелі үрдісі жүріп жатты, қазақьардың ... ... ... ... ... ширегінде оңтүстікте қалыптасқан шаруашылық күйзелісі
«Ақтабан шұбырындыға байланысты» содан соң Солтүстік-батыс және ... ... да ... ... топтардың ішінара отырықшылануы
кейіннен Орта ... ... ... кіші ... ... және әр түрлі рулардың араласуына әкеп соқты. ... даму ... ... ... ... ХVIII ... орта
шенінде қазақтардың оңтүстіктегі қысқы қыстаулардан солтүстік ... ... ... ... ... Ресей шекарасына қайта
бағдарланды.[3]
Сонымен бірге аумақтық байланыстар баяу дамиды. Аумақтық ... ең ... ... ... ... ... ... мен шаруашылық
құрылыстардың жаппай салынуы, жер ... ... ... дамуы,
пішен шабу мен егіншіліктің таралуы, рыноктық орталықтармен жақындасу ... Жаңа ... ... ... ХІХ ... ... орныға бастады. ХVIII ғасырдың бүкіл бойында және ХІХ ғасырдың
бірінші ... ... ... ... ... ... бұрынғысынша
көшпелі мал шаруашылығы болып қала берді. ХVIII ғасырда дәстүрлі егіншілік
пен қалалардың ролі зор ... ... ... ... ... түрлі
салаларының үйлесімді ұштасуы қазақ қоғамы дамуының дәрежесімен ... ... ... ... бола ... ... сонымен бірге
егіншілік және қолөнершілік кәсіптерін тоқтатқан жоқ.. Қалалар ... ... ... ... ... ... жүйесіне ХVIII
ғасырдың басында ... Қала ... пен ... ... ... ... ХVIII ... басында қазақтардың көшпелі мал
шаруашылығы егіншілікті және ... ... ... байланыста болған.
Қазақ хандығын ұзақ уақыт ... ... ең ... ... ... да, қолөнер мен керуен саудасының ... ... де осы ... болды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тәуелсіз Қазақстан Республикасына өзіндік сыртқы саясаты ... ... ... ... саясаттағы негізгі мақсат – елдің
қауіпсіздігін сақтау, ... және ... ... ... ... ену, тәуелсіз мемлекет есебінде елдің дамуы үшін
сыртқы қолайлы ... ... және оны ... мен ... түйіскен жерінде орналасқан геосаяси жағдайы,
экономикалық және әскери-саяси ... ... қол ... ... ... ... қатынастарды өзінің айналасындағы елдермен
қауіпсіздігін, егемендігін, ... ... ... ... тату көршілік аймағын құруға мүдделі ірі ... ... ... [3]
Бүгінгі әлем күрделі де жан-жақты. Бұрынғы кездегі ... ... жүйе – ... ... енді ... экономикалық және саяси беделіне ауысты.
1993 жылдың 13 желтоқсанында Үкімет қаулысына сәйкес, ... ... ... ... ... ... жөніндегі
Келісімге» қосылды. Дегенмен, республика аумағында ... ... ... қару болып келді. Бірақ оны Қазақстан өз бақылауында ұстай алған
жоқ. Ендігі бірден-бір ...... ... бас ... еді. 1994 жыл ... мемлекеттің Еуропадағы қауіпсіздік пен өзара достық қарым-қатынастар
жөніндегі Будапеште өткен Кеңесінде Қазақстанның ... ... АҚШ және ... ... өз ... ... 1995 ... Қытай мен Франция қосылды. Сөйтіп, Қазақстанның тәуелсіздігі,
дербестігі, ... ... мен ... ... ... ... ... алынды.[5]
Қазақстанның геостратегиялық басымдылығы үш бірдей әлеуметтік –
экономикалық және әлемдік ... ... ... ... Олар:
Солтүстік Америка, бірігу бағытындағы Еуропа және Тынық мұхит ... ... орын ... жас ... ... ... шығу әлдеқайда тиімді.
Қазақстанның геосаяси жағдайы, қазақстандық өнімдерді дүниежүзілік
рынокқа шығару ... ... ... ... ... ... қосымша түрткі болды.
Қазақстанның дипломатиялық қызметі 1991 жылдан 2001 ... ... ... ... ... даму ... өтті. 1991-1993 жылдары Қазақстан
халықаралық құқық субъектісі ... ... ... ену ... асырды, дүние жүзіндегі жетекші елдермен ынтымақтастықтың келісімдік-
құқықтық базасын ... 1991 жылы 20 ... ... Прездентінің жарлығымен Т.С.Сүлейменов Қазақстан
Республикасының Сыртқы Істер Министрі болып ... 1992 жылы ... ... ... Республикасы БҰҰ-дағы тұрақты өкілі
болып тағайындалды.
1994-1997жылдары сыртқы ... ... ... ... база ... ... І-ші планға шет елдер стратегиялық ұлттық мүдделерді
қамтамасыз ету тетігін ... ... ... жылы 12 ... ... ... министрі қызметіне тағайындалды.[7]
1997 жылдан бастап Қазақстанның сыртқы саясатында үшінші даму ... ол ел ... жаңа ... ... ... ... ... саясатындағы бағдары «Қазақстан - 2030» стратегиялық
даму бағдарламасында ашып көрсетілді. 1999 жылы 12 ... ... ... ... істер министрі болып тағайындалды. 2002
жылы Қ.Тоқаев қайтадан ... ... ... ... ... ... Қазақстан тарихы: Көне заманнан бүгінге дейін: Бес томдық /[ Ред.
М. Х. Асылбеков, Қ. С. ... К. М. ... .- ... ... Т.
2: Қазақстан соңғы орта ғасырлар дәуірінде.- 1998.- 640 бет.
2. Аманжолов, Керейхан. Түркі халықтарының ... Көне ... ... ХІV ... ... ... Оқу құралы / К. Аманжолов.,
К. Рахметов.- ... ... 1996.- 272 ... Қазақ қоғамындағы әкімшілік- шаруашылық жүйелердің эволюциясы: Оқу
құралы / Ред. ... К. Ә. ... ҚР ... және ... ... ... ... 1999.- 361 бет.
4. ... ... Жүз ... ақ-қарасы: Саяси тарих беттері.
[Оқу құралы] / Т. Қаратаев.- Алматы: ҚАЗАҚ ... ... ... Х. ... ... ... ... Қаржы-қаражат,
1998.
6. Маданов Х. Ұлы дала тарихы: Оқу құралы / Х. ... ... ... ... ... Рысбайұлы К. Қазақстан Республикасының тарихы: [Оқу ... ... ... ... ... ... С.Г., ... Т.И. Казахстан. Летопись трех
тысячелетий. Алма-Ата, 1992..

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сингапур мемлекетінің құрамы мен құрылымы6 бет
Delphi ортасымен танысу жайлы16 бет
Delphі тіліндегі бағдарламаның құрылымы16 бет
Turbo pascal программалау тілі туралы8 бет
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет
«Достық» қонақ үйі10 бет
«Кеңістік» концептісіндегі жер-су атауларының вербалдануы3 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
А,Е,Д,К,Ғ витаминдері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь