Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын құқықтық реттеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.4б.

1 . тарау. Қазақстан Республикасының Бюджет жүйесінің құқықтық негіздері ... ... ... ... ..5б.
1.1. Мемлекеттік бюджет . негізгі ұғымдары, маңызы және ерекшеліктері ... ... 5.10б.
1.2. Мемлекеттің бюджеттік қызметі, қағидалары және бюджеттік классификация ... ... .11.14б.
1. 3. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ...15.20б.

2 . тарау. Мемлекеттік бюджеттің атқарылуы мен нақтылануының
түсінігі және негізгі проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21б.
2.1. Бюджеттің атқарылуы туралы жалпы ережелер мен принциптер ... .2.24б.
2.2. Бюджеттің атұарылу негізінің мән жайлары ... ... ... ... ... ... .24.26б.
2.3. Бюджеттің атқарылу процесі . оның сатылары ... ... ... ... ... 26.30б.
2.4. Мемлекеттік бюджеттің нақтылануы мен түзету процесінің негізгі ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... 30.33б.
2.5. Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің атқарылуын құқықтық реттейтін арнайы құзырлы органдар ... ... ... ... ...33.54б.

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 55.56б.
Пайдаланылған әдебиеттер мен нормативтік құқықтық актілер тізімі...57.59б.
        
        Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Инвестициялық және қаржылық құқығы кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын құқықтық реттеу
Орындаған: Несіпбаева
Ш.Қ.
Ғылыми
жетекші: аға ... ... ... ... меңгерушісі заң ғылымдарының
кандидаты, доцент Рахметов Е.Ш.
Алматы 2006 ж.
Ж О С П А Р
Кіріспе.....................................................................
...........................................3-4б.
1 – тарау. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ...... ұғымдары, маңызы және
ерекшеліктері...............................................................
................5-10б.
2. Мемлекеттің бюджеттік қызметі, қағидалары және
бюджеттік
классификация........................................................11-
14б.
1. 3. Қазақстан ... ...... ... ... ... мен ... және ... ... ... ... ... ... ... Бюджеттің атұарылу ... ... ... ... процесі – оның
сатылары....................26-30б.
2.4. Мемлекеттік бюджеттің ... мен ... ... Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің атқарылуын
құқықтық реттейтін ... ... ... ... мен ... ... ... таңда Қазақстан Республикасы егемендігін алған, басқа да
тәуелсіз мемлекеттер ... ... ... тең, ... ... ... да ... аяғымызға тік тұрып қадам басып, нарықтық
экономикаға өту барысында біршама ... ... тура ... ... ... ... ... қорғаныс, спорт, денсаулық
салалары болсын қазіргі заман талаптарына сай болу үшін ... ... ... ... мен ... талап етуде.
Мұндай өзгерістер мен толықтыруларға тоқтала ... ... ... ... тәртіпті де тұрақты дамыту үшін жетілген заңнаманың
болуын, басқарушы мемлекеттік ... және ... ... ... ... яғни ... жоғары, халықаралық
стандарттарға жауап беретін, бәсекелестікке төтеп бере алатын мамандардың
болуын т.б. ... ... ең ... ел ... ... те, қарқынмен дамушы болуы
тиіс. Себебі жоғарыдағы аты аталғандарды қамтамасыз етіп, олардың ... үшін ... ... да, ... ақша қоры болуы керек.
Мұндай ақша қоры мемлекеттік бюджет деп аталады.
Бюджет – мемлекеттің міндеттері мен функцияларын іске ... ... ... ... ... ақша ... жүйе – мемлекетте жұмыс істейтін барлық бюджеттердің жиынтығын
білдіреді. Бюджеттен тыс қорлардың жиынтығымен мемлекеттік ... ... ... жүйесінің құрылысы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мемлекет
болғандықтан басқару органдарының екі деңгейі бар: орталық және жергілікті.
Бюджетті атқару ... ... ... орган – республикалық
бюджетті және өз құзыреті шегінде жергілікті бюджеттерді атқару жөніндегі
бюджеттік есеп пен ... ... ... ... ... ... ... атқарушы орган.
Мемлекеттік бюджеттің уақтылы және толық атқарылуына мемлекет тынысы
байланысты десек тіпті де қателесе ... ... ... алдын
ала кірісі мен шығысының белгіленуіне, және сол жоспардың тиісті деңгейде
немесе мөлшерінен тыс, яғни ... ... ... ... ... ... дамып отырғанына келелі баға ... ... ... дегеніміз – бюджетке түсімдердің ... ... іске ... ... ету, ...... тапшылығын қаржыландыру мен профицитін пайдалану жөніндегі іс-
шаралар кешенін орындау.
Осы айтылған ... ... ... ... ... құзырлы
органдардың дұрыс әрі тиімді қызмет етулеріне ... ... ... ... жүзеге асады. Бұл ... ... ... ... ... да ... болар менің төменде қарастырып отырған диплом
жұмысымның негізгі ... ... ... ... және ... құқықтық реттеу болып отыр.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты бюджеттің атқарылуының құқықтық
реттерін ашып көрсету. Аталған ... жету үшін ... ... ... қамтиды.
Аталған негіздерді ашу үшін келесідей міндеттер қойылды:
Біріншіден, Қазақстан Республикасының ... ... ... деп ... ... ... бюджет дегеніміздің не екені,
оның ел экономикасында қандайлық орын ... ... ... ... ... асырылатыны,оның қандай қағидаларының бар екені, және
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... зерттеу, әрі
құқықтық негіздеп беру.
Екіншіден, Мемлекеттік бюджеттің атқарылуы мен нақтылануының түсінігі
мен негізгі проблемаларына арналатын тарауда ... ... ... мен ... ... процесінің өзі, бюджеттің нақтылануы
мен түзету процесі, және бюджеттің ... ... ... ... ... ... теориялық және заңнамалық реттердегі негіздерді
айқындап беру.
«Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... жазу ... негізгі тиориялық мәселелердің анық
қанығына жету үшін құқық және экономика ғылымдарында ... ... ... ... және экономист ғалымдардың кітаптары пайдаланылды.
Бұл еңбектерде бюджет ұғымы ашып көрсетілген. Және де ... ... ... ... ... ... ... тақырыпты толық қанды зерделеу ... ... Ата Заңы – ... осы ... ... ... Бюджет кодексі, Салық кодексі, арнайы құзырлы органдардың
қызметтерін реттейтін Заңдар мен өзге де ...... ... ... Ел ... ... – 2030» атты және де ... ... ... ... ... ... ... жаратылды.
Аталған нормативті құқықтық актілерде Қазақстан Республикасының бюджет
жүйесінің құқықтық жағдайы негізделеді. Ал Ел ... ... орай ... жыл ... ... ... мен шығыстары
көздерінің бағыттары айқындалады.
«Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын құқықтық реттеу» атаулы осы дипломдық
жұмысым менің алдағы да ... ... ... ... негізгі
бастамасы болады деген сеніммен жазылып отыр.
1- тарау. Қазақстан Республикасының Бюджет ... ... ... ... – негізгі ұғымдары, маңызы және ерекшеліктері.
Қандай болмасын мемлекеттің болмысы мен өсіп- дамуын, өркениеті мен
әлеуметтік – ... ... оның ... ... ... ...... бюджетіне, осы бюджеттің қоғамдық ... бар ... ... атқаратын роліне қарап сипаттауға болады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 2-бабының 1-тармағында
«Қазақстан Республикасы – ... ... ... ... деп айтылған. Демек, унитарлық (конституциялық нормада «біртұтас»
деп ... ) ... ... құрылысы біздің елдегідей екі
деңгейден – республикалық бюджеттен және жергілікті ... ... ... жергілікті бюджеттен тұрады.
Мемлекеттік бюджеттің қоғам және мемлекет тыныс- тіршілігіндегі ролі
мен ... ... ... нарықтық дамуы мен егемендігінде
көрініс тауып отыр.
Мемлекеттік бюджет нарықтық экономика саясатын ... ... - ... даму стратегиясын, ауылдық аумақтарды ... ... ... құрылымдық түрлендіруді іске асыруға
септігін тигізетін, ал бюджеттік құқық пән ... ... ...
экономикалық, мәдени және саяси - әкімшілік даму аясына қуатты ықпал ететін
негізгі тетіктер болып табылады.
Демек, Қазақстан ... біте ... ... және
мемлекеттік мүдделерді қаржыландырудың қайнар бұлағы, мемлекеттік қаржы -
қаражаттардың жүйеленген ағыны мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... бюджеттер мемлекеттің
бюджет жүйесінің материалдық тірегі, қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... және оның егемендігінің
қаржылық негізі болып саналады, сондай-ақ мемлекеттік бюджет арқылы ... ... ... ... заң актілерінде көзделген бөлігі қайта
бөлініп, қоғамның әлеуметтік – экономикалық игілігіне пайдалынылады.
Мемлекет қарамағында өте мол және әр ... ... ақша ... бар ... жоғарыдан белгілі болды. Солардың ішінен жалпы
мемлекеттік, орталықтандырылған ақша ... яғни ... жеке дара ... С.М. ... өзінің «Қазақстан Республикасының қаржылық хұқы»
атты еңбегінде былай делінген: негізінде ... ... ... ... қарасақ, өзіне тән ерекшеліктеріне байланысты төрт мағынадан тұрады:
1) материалдық мағынада; 2) ... ... ... 3) ... 4) заңи – ... мағынада;
Материалдық мағынада, бюджет дегеніміз, мемлекеттің (немесе жергілікті
әкімшілік – аумақтық мекендердің) шығыстарына жұмсауға ... ... ... ... ... ақша қаражаттары қорлары,
яғни мемлекеттік қазына.
Бюджеттің өзі ақша қаражаттары қоры ... ... ... ... түскен кірістер бірден белгіленген шығыстарға
жұмсалынып отырылады[1].
Заң ... ... ... ... ретінде
қарастырғанда, оны жалпы мемлекеттік орталықтандырылған немесе ... ... ... құратын және пайдаланатын ... ... деп ... ... В.Д. Мельниковтың «Қаржы» атты ... ... ... мән – ... ... анықтамадан алшақ емес:
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет қоғамдық өнім ... ... ... қорын құру жолымен жоспарлы түрде
бөлу, қайта бөлу процесінде және оны ұдайы өндірісті ... ... ... ... барысында мемлекет пен қоғамдық
өндіріске басқа да ... ... ... ақша ... экономикалық тұрғыдан мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... Олар келесідей белгілермен Н.Е.
Мухитдиновтың, С.М. ... және ... ... ... ... Ол мемлекет қарамағына қоғамдық өнімнің, ұлттық табыстың,
жалпы ішкі өнімнің құнының бөлігін және оны ... ... ... пайдалануға байланысты бөлу
қатынастарының экономикалық нысаны болып табылады;
2. Қоғамдық өнімнің құнын ... ... ... мен
нысаны тұтас алғанда ұлғаймалы ұдайы өндіріс мұқтаждығымен
және қоғамның әрбір тарихи кезеңде дамуының қоғам ... ... ... Ол ... ... ... ... тікелей қозғалысына
байланыстс емес құн бөлу сатысын, яғни тауар нысанындағы
құнның қарсы қозғалысына ... ақша ... ... қозғалысын көрсетед.
4. Ол құнды халық шаруашылығы салалары, еліміздің аумағы ... ... ... бөлуге арналған.
Сонымен мемлекеттік бюджет экономикалық категория ретінде ақша
нысанындағы өндірістік ... ... және оның ... ... – заттай институты, яғни ақша қаражаттары қорлары ... ... ... ақша қоры – ... ... ... категория ретінде бюджет деп, мемлекеттің негізгі қаржылық
жоспарын, яғни мемлекеттің және жергілікті өкілді органдардың ... ... ... ...... ... ... дегеніміз – мемлекеттің ... заңы ... ... ... органдардың қаржылық – құқықтық
актілері.
Осы аталған ... ... заң және ... ... сипаттап көрсетеді.
Енді мемлекеттік бюджеттің маңызына және оның ... ... ... ... өтер ... ... ... мынадан көрініс табады: ... ... ... қаржылық базасын құрады.
Ақшалай ресурстардың аккумуляциясы мен мобилизациясы арқылы ... ... бір ... ... бөлу, пайдаланған бюджеттік (қаржылық)
ресурстарды ... мен ... ... ... ... ... өтеді.
Мемлекеттік биліктің негізгі есептік инструменті болып мемлекеттік
бюджет табылады, ол мемлеке қарамағындағы мемлекеттік ... мен ... ... емес ... ... ... ... және де бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... бақылауға
мүмкіндік береді.
Мемлекеттік бюджет қаржы жүйесіне қарағанда ... тек ... ... табыстың бөлігін ғана қайта бөледі және келесі бағытта әрекет етеді:
- ел ... ... ... және реттеудің экономикалық рычагы
ретінде
- мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... іс - әрекет сферасының пропорциялары
арасында ұлттық табысты таратуды жүзеге асыратын, ... ... ... ... ... ... механизмі.
Яғни мемлекеттік бюджет мемлекеттің егемендігінің материалдық негізі
және мемлекеттіліктің бұлтартпас атрибуты ретінде адал қызмет етеді.
А.И. ... ... ... ... ... атты кітабында
былай дейді, мемлекеттің қаржы жүйесіне кіретін ... ... ... оның ... ... – бұл ... ... бар іс-шараларды
қаржылындыру үшін ... ... атап өту ... ... ... ... ... мемлекеттік аппаратты, оған қоса
сот, прокуратура және полицияны ... ету, ... ... ... ... ... қаржыландыру, белгілі
бір экономикалық, яғни халықтық ... ... бар, ... ... ... ... қаржыландыру (мысалы, ел ішінде
тамақтану тағамдарына төмен бағаны қамтамасыз ету үшін ауыл ... ... ... көзі ... болып табылады, одан өзге,
мемлекеттік займдар кеңінен қолданылады. Қазақстанда ... ... ... және ... ... ретінде берілген, олардың
жиынтығы Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетін құрайды[4].
Бүгінгі күні, 1999ж. 1 ... ... ... ... ... ... ... сәйкес, бюджетке мынадай анықтама берілген
“бюджет бұл – ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған ақшалай қоры, ол мемлекеттің
өзіндік қызметтерін қамтамасыз ету үшін арналған және ... ... ... ... өзге ... төлемдер, капитал айналысынан
түсетін табыс, салықтық емес және өзге түсімдер есебінен құралады”.
Осылайынша, ... ... бұл – ... ... ... ... қаржы жылына негізгі қаржы заңы статусы ... ... ... ... ... ... ... қызметіне және жергілікті мемлекеттік билік органдарына арналған
бюджеттің қаражаттарды құру мен ... ... ... ... ресурстарды құрудың ұтымдылығы мен
жұмсаудың дұрыстығының ұлттық қаржылық бақылау ... ... ... ... ... қаржылық жоспары болғандықтан бюджет барынша
транспорентті болуы тиіс, ал оның құрылуы – демократиялы әрі ашық ... яғни ... ... бюджеттік байланыстардың мазмұнын мақсатты
қолданудың ... ... ... ... ... сөз.
Мемлекеттік бюджеттің бар болуы белгілі уақыт ... ... ... немесе оның қандайда әкімшілік – территориялды бөлігі ... ... ... қажеттіліктерге бюджеттік ресурстарды бөлу
кезінде икемделуге ... ... ... шыға келе ... бюджетке тән өзіндік
ерекшеліктерге келесілерді жатқызуға болады:
Біріншіден, қоғамдық қаржылық – экономикалық қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... жүйесі) құрудағы ортақтасқан процестерді, мемлекеттің және
әкімшілік – аумақтық құрылымдардың орталықтанған ... ... юөлу ... білдіреді.
Екіншіден, мемлекет қолындағы қаржылық ресурстардың орталықтануының
деңгейін айқындайтын ақша (қаражат) құралдарының ... ... ол ... даму ... ... экономикалық және
әлеуметтік мәселелерді іске ... ... ... ... ... ... тауарлы формада болмайтын құн айналысымен тікелей
байланыссыз келетін жалпы ұлттық ... ... ... формасы) бөлудің
кезеңін білдіреді.
Төртіншіден, негізгі қаржылық заң ... ие ... ... ... ... табылады, себебі оның көрсеткіштері экономикалық
және ... ... ... ... ... ... ... барлық салаларын қамтиды; және бюджеттік байланыстардың
жоспарлы мазмұнын көрсетеді
Бесіншіден, мемлекеттің орталықтанған ... қоры ... және ... ... ... білдіреді, яғни
республикалық және жергілікті бюджеттерде шоғырланған мемлекеттің бюджет
ресурстарын білдіреді.
Сонымен, мемлекеттік бюджет ... ... мен оның ... әкімшілік – аумақтық құрылымдар ... ... ... ... мен шығыстары біріктірілген. «Бюджет жүйесі туралы»
Заңда келесі анықтамалар берілген:
- Республикалық бюджет – ... ... ... ... ақша ... ол ... мен ... дефицитін қаржыландыру
(профцитін пайдалану) есебінен құралады және ҚР Конституциясы мен өзге
де заңнамалық ... ... ... ... ... үшін
Қазақстан Республикасы Үкіметімен анықталған республикалық бюджеттік
бағдарламаларды қаржыландыруға арналады.
- Жергілікті бюджеттер - (әкімшілік – ... ... ... ... бюджеттері, қала бюджеттері (аудандық маңызы бар ... ... ... қала ішілік аудандарды қоспағанда.
- Облыс бюджеті – ... ... ... бюджеттер жиынтығы –
олардың өзараөтелмелі операцияларын есепке алмағанда.
- Бекітілген бюджет – Қазақстан Республикасы Парламентімен немесе тиісті
жергілікті өкілді ... ... ... ... ... ... ... бюджет – ағындағы қаржы жылына бекітілген бюджетті
орындау барысында енгізілген өзгертулерді есепке ала отырып ... ... ... ... ... өкілді органдармен
бекітілген бюджет.
«Бюджет жүйесі туралы» Заңның 27-бабына сәйкес (01.04.1999ж.) Қазақстан
Республикасы территориясында Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... оның құрамына, қажет
жағдайда, мемлекеттің барлық қаржы ресурстары кіре ... ... ... ету ... ... ... бюджет туралы заң мен кез келген
деңгейлі бюджет ... ... ... тек қана ... ... білдіру үшін ғана әрекет етеді.
Сондықтан, бюджеттен бөлінген қаржы есебінен ... ... ... дамуды қамтамасыз етуге бағытталған приоритетті бағдарламалар;
өндірістік және әлеуметтік – тұрмыстық инфрақұрылысты жетілдіру ... ... ... және жеке ... ... активтілігін арттыру бағдарламалары қаржыландырылады.
Мемлекеттік бюджеттің маңызы онда шоғырланған қаражаттың көлемімен ғана
айқындалмайды. Бюджетпен ... ... ... ... ... өзге
тетіктері қызмет етеді. Республикалық және жергілікті бюджеттер ... ... ... ... ... ... ол жүйе ... есепке ала отырып, шыңдалған қағидалар мен нормативті ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі
туындайды. Мемлекеттің унитарлы табиғатына сәйкес және онда ... ... ... ... ... ... болуы
республикалық және жергілікті бюджеттерді ... ... ... ... ... ... құрайды.
Сонымен, бюджет жүйесі құрамына экономикалық ... мен ... ... ... түрлі деңгейдегі бюджеттерді біріктіреді
(«Бюджет жүйесі туралы»ҚРЗ 3б.(1)).
Демек, бюджеттік жүйе дегеніміз – материалды және ... ... ... ... ... әдістері мен тәсілдері,
бюджет түрлері, қаржылық және өзге құзырлы органдар.
Бюджет құрамы, әдетте мамандандырылған экономикалық ...... ... ... ... ... – бұл ... және
өзге бюджетке төленуі тиіс міндетті төлемдердің, салықтық емес ... және де ... ... ... ... ... алынатын табыстардың көлемі («Бюджет жүйесі туралы» ҚР Заңы
1б.)
Сонымен, бюджет ... ірі ... ... қаражаттарының
аккумуляциясы Қазақстан Республикасының барлық ... ... және ... ... ... ... ... тудырады.
Мемлекеттік бюджеттің қызметі әлеуметтік негізделген экономиканың ортақ
мақсаттарына жетуге бағытталған және ... ... ... басқару
механизмі болып табылады[5].
1.2. Мемлекеттің бюджеттік қызметі, қағидалары және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орталықтандырылған қаржылар – экономикалық қатынастардың
жиынтығы арқылы жалпы мемлекеттік орталықтандырылған ақша ... ... және ... ... – ақ ... ... қаржылық – экономикалық институт.
Мемлекеттік (республикалық және жергілікті бюджеттер) бюджет осы
институттың көрінісі, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған ақша ... ... бөлу және ... ... ... ... ... мемлекет мүддесін көздейтін өкілетті органдары белгілі бір қызметті
жүзеге асырады.
Бұл қызмет қаржылық қызметтің бір түрі ретінде ... ... ... орталықтандырылған ақша қаражаттары қорларын
қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру жөніндегі мемлекеттің іс ... ... ... деп ... ... әр ... әдістер арқылы жүзеге асырылады. Олардың
ішінен негізгі үш әдісті ... ... ... 1) ... ... ... 2) ... бөлудің негізгі әдістері; 3) Бюджетті
пайдалануды ұйымдастырудың негізгі әдістері.
Бюджетті қалыптастырудың негізгі әдістері ... ... ... ... Міндетті түрдегі төлемдерді белгілеу;
3. Бюджетке түсетін салық емес басқа да кірістерді белгілеу;
4. Несие негізінде ақша ... ... ...... ... Ішкі ... заемдар
б) Сыртқы мемлекеттік заемдар (халықаралық кредиттер)
5. Ммелекеттің сыртқы экономикалық қызметтерінен түскен кірістерді
тарту;
6. Эмиссия, яғни айналымға қосымша ақшалар, ... ... ... ... ... бір ... мына формада береді:
1. Салықтар белгілеу
2. Алымдарды, баждарды, төлемдерді белгілеу
3. Салықтық емес түсімдерді белгілеу
4. Капиталды сатудан түскен түсімдерді ... ... ... трансферттерді қолдану
6. Мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... негізде ақшалай қаражаттарды тарту
8. Эмиссия[6]
Бюджетті бөлудің негізгі әдістеріне мыналар жатады:
5. Бюджеттік қаржыландыру;
6. Бюджетаралық кредиттеу;
7. Кредиттік міндеттемелерді өтеу;
8. Одақтас ... ... ... ... қаржылық көмек көрсету;
9. Шет мемлекеттерге қарыз беру.
С.С. Найманбаева өз кітабында бюджетті бөлудің ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік мекемелерді – сметалы бюджеттік қаржыландыру
3. Бюджетаралық қаржыландыру
4. Мемлекеттік ішкі және ... ... ... Бюджеттік бағдарламалар администраторларын қамтамасыз ету
шығындары
6. Қазақстан Республикасы Президенті, ... ... ... ... ... ... қызметтерін қаржыландыру
7. Әлеуметтік – экономикалық салаларды, мемлекеттің қауіпсіздігін
қамтамасыз ету ... Сот ... ... ... ... Ақылы және қайтарымды негізде бюджеттік кредиттеу
Бюджетті пайдалануды ұйымдастырудың негізгі әдістері:
1. ... ... және ... қаржыларды пайдалану тәртібін
белгілеу;
2. Бюджеттік қаражаттардың пайдалануын жоспарлау;
3. Бюджеттен бөлінген қаражаттарды тиісті ... және ... ... жөніндегі бақылауды жүзеге асыру.
Бұл бөлініске қатысты да С.С. ... өз ... ... 1) ... ... ... орнату; 2) Бюджеттік ресурстарды
бөлу ... ... 3) ... ресурстарды жұмсауды жоспарлау
(мақсатты жұмсау); 4) ... ... ... және ... ... ... бюджеттік қызметті іске асыру кезінде жоғарыдағы ... ... Олар ... әрбір даму сатысында мемлекет
мақсаттарына сәйкес өзгеріп ... ... ... ... ... өту ... жаңа ... толықтырылған.
Бюджеттің маңызы мен ерекше ролі жөнінде әңгімелеген кезде, ... ... ... ... ... ... ... бюджеттер) құру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру аясында
атқарып жатқан оңжоспарлы және мақсатнегізді қуатты ... ... ... ... Дәл ... құрылымын ұйымдастару және республикалық
және жергілікті бюджеттерді пайдалану қажеттілігі – ... ... ... етіп береді.
Сонымен, мемлекеттің бюджеттік ... – бұл ... ... ... ... және мақсатты құруға, ... ... ... және бюджет құрылымын ұйымдастыруға байланысты
арнайы құзырлы ... ... ...... және ... категория болғандықтан, бюджеттің
әлеуметтік, экономикалық мәні мынадай қатынастардың жиынтығынан ... ... ... және жеке ... ... ... өзге де ... бекітілген кіріс көздеріне ... ақша ... құру ... мемлекет жүргізіп отырған әлеуметтік, экономикалық саясаттың
бағдарламаларына сәйкес ... ... ... ақша қорларын ары қарай бөліп беруді құрайды.
Яғни, ... ... ... ... әлеуметтік – мәдени, білім
беру, денсаулық сақтау, зейнетақылар мен әр ... ... ... пен ... қауіпсіздігін сақтау, әскерді сақтау және ... ... ... ... мынадай қағидалар
қалыптасқан делінеді:
Қаржының орталықтандырылуы. Яғни олардың бір ақша қаражат ... ... Яғни ... ... және ... ... болашақ кезеңге арналған қаржы жоспары ретіндегі көрінісі.
Бюджет кірістері мен ... тепе – ... ... Яғни ... ... тәрізді мемлекеттік
бюджет белгілі бір мерзімге құрылады. Ол ...... жылы деп ... ... ... 1 ... ... 31 желтоқсанымен аяқталады.
Бюджет ең алдымен бөлу және ... ... ... ... ... бұл категорияның спецификасын келесі түрлі ерекше қызметтерін атап
өтуге ... ... бөлу ... Яғни бұ ... ... мазмұны бойынша
бюджет категория ретінде мемлекеттің қарамағына жұмылдырылған ұлттық
табыстың бір ... ары ... ... ... ... процесін
қалыптастыруға, сонымен бірге ... ... ... көтеруге бөліп, сол қатынастардың арасында мемлекет тарапынан
ұйымдастырылатын бағдарламаларды қаржыландырады.
• Реттеу қызметі. Бір жағынан бюджет ... ... ... ... ... шығындарын функцияларына байланысты бағдарламаларға
сәйкес реттеп отыру, әрі ресми ... әр ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мұндағы, ресми трансферттер
дегеніміз – тауарларды немесе қызмет көрсетулерді ... ... ... ... ... ... төлеуге байланысты емес
тегін және қайтарылмаған төлемдер болса; секвестр – бюджеттік құқықта
бюджеттің ... ... ... ... деңгейінен асып
түскен немесе кіріс көздерінен түсетін түсім ... ... ... ... ... жағдайда қолданылатын шаралар, яғни
қаражаттарды қысқарту және кесіп тастау болып табылады.
• Бақылау қызметі. Бұның негізін ... ... ... ... бір жағынан, бюджет кірістерінің орындалуын, олардың уақытылы әрі
қолайлы түсуін бақылау болса, екіншіден, ақша қаражаттардың ... ... ... ... ... ... қадағалауды
көздейді.
Кейбір әдебиеттерде бюджеттің жоғарыда аталған функциялары келесідей
негізде беріледі:
Яғни мұнда бюджет ... үшін ... ... бар ... ... ... ұйымдастыру, бақылау .
Жоспарлау функциясына әдетте ... ... ... мемлекеттің жүйе
жасауы, приоритеттер мен әлеуметтік – ... ... ... ала отырып бюджет ресурстарының шағын көлемін бөлу, және оларды
республикалық бюджет пен ... ... ... ... ... ... бөлу ... функциясы бюджеттік реттеу мен мемлекеттік ... ... ... ішкі ұйымдастырылу процесін білдіреді.
Бақылау функциясына бюджеттік қызметті ... ... ... ... етуін қамтамасыз етудің критерийлері болып келетін
нормалар мен номативтер жасау жатады[7].
Мемлекеттік бюджет ... мен ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстарының балансы болып табылады.
Сондықтан, ... ... ... жоспары ретінде орны мен ролі
мынадай жағдайлармен айқындалады:
a) Бюджет арқылы орталықтандырылған ... ақша – ... қол ... Бюджет барлық қаржы жоспарларын, сметалармен, баланстық, несиелік және
кассалық жоспарлармен тығыз байланысты құралады.
c) Мемлекеттік ... құру ... ... ... көрсеткіштер талданып, нақтылана түседі, әрі салалардың,
халықтың әлеуметтік дамуы қаржы және несие ресурстармен ұштаса ... ... ... ... ... экономикалық
дамуының тиісті жолына арналған, республика Үкіметі қабылдаған индикативті
жоспарының параметрлерін ескере ... ... ... ... жыл ... ... ... қалыптастырылады.
Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 24 сәуірдегі № 548- II ... ... ... ... ... ... ... Кірістер. Олар салықтық түсімдер, салықтық емес түсімдер; негізгі
капиталды сатудан ... ... және ... ... ... Операциялық сальдо
4. Таза бюджеттік кредит беру; оның өзі бюджеттік кредиттер мен
бюджеттік ... ... ... ... ... жасалатын операциялар бойынша сальдо: ... ... алу; ... ... ... сатудан түсетін
түсімдер
6. бюджет тапшылығы (профициті)
7. ... ... ... (профицитін пайдалану): қарыздар
түсімі; қарыздарды өтеу; бюджет қаражаты қалдықтарының қозғалысы
Жыл сайынғы бюджеттерді ... және ... ... ... түзу ... аталған құрылым бойынша жүзеге асырылады.
1.3. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі
Әр бір мемлекеттің өзіне тән бюджет жүйесін ұйымдастырудың жолдары ... ... ... ... , яғни бюджет құрылымы болады.
Бюджет құрылымы бюджет жүйесінің ... оның ... ... ... ... ... әрбір бюджет деңгейінде құқықтық
жағдайын көрсететді.
Бюджет құрылымының маңызды белгілерінің бірі – мемлекетпен оның ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасы – ... ... ... ... ... жүйесі 2 деңгейден ... ... және ... ... олар ... жүйесінің жеке
дербес бөліктері болып табылады.
Бюджет құрылымын бекітетін құқықтық нормалар Қазақстан ... ... ... ... орны мен ... олардың қызмет
етуі мен өзара байланыстарының негізгі принциптерін анықтайды.
Бұл нормалар мемлекеттің (Қазақстан Республикасы) және сәйкес әкімшілік
... ... ... жеке ... ... ... ... жүйесін құру бастауларында белгілі бір қағидалар жиынтығы жатыр.
Атап өтер жағдай : бюджет жүйесі автономды тіршілік ... оның ... ... ... ... ... құрамдас бөліктері
болып табылады.
Сонымен, бюджет құрылымы – бұл республикалық және ... ... ... ... ... өзара тығыз
байланысының қағидалары, және ... ... ... етулерінің
реттелген механизмі. Демек, мемлекеттің бюджет ... ... ... ала ... ойластырылған қағидалар негізінде құралады деген сөз.
Бюджет жүйесі – бұл белгілі бір экономикалық қатынастар, принциптер мен
нормалар негізінде құралған, республикалық және ... ... ... ... жиынтығы.
Сәйкесінше, бюджет жүйесінің әрбір бөлшегі Қазақстан Республикасының
қаржы жүйесінің құрамына енеді және белгілі ... ... және ... бөледі, осының барысында орталықтандырылған ақша қорларын
(бюджет ресурстарын) пайдалануды ұйымдастыру мен аккумуляцияның ... мен ... ... ... ... ... бөлігі – Республикалық бюджет –
Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... ... есебінен құрылатын және Қазақстан
Республикасы Конституциясы мен Заңнамалық ... ... ... мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметімен анықталған ... ... ... ... ақша ... жалпымелекеттік мазмұндағы шығыстарды қамтамасыз ету үшін қажетті
бюджеттік ресурстар шоғырланады.
Жергілікті бюджеттер (әкімшілік – ... ... ... ... ... ... (аудан маңызы бар қалалардан өзге), аудандар
бюджеттері, қала ішіндегі аудандардан өзге – олар да ... ... ... жеке ... ... ... ... орталық органдары өз қызметтерін корпоративті табыс салығы,
қосылған құн салығы, арнайы төлемдер мен жер ... ... ... ... қаржыландырылатын болса, жергілікті билік органдары
(маслихаттар мен акиматтар) негізінен жеке табыс салығы, жер салығы, акциз
және ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің негізгі принциптері:
Бюджеттердің бірлік принципі
Бюджеттердің толықтық принципі
Бюджеттердің реалистік принципі
Бюджеттердің транспаренттілік принципі
Бюджеттердің дербестік принципі
Бірлік принципі – ... ... ... ... ... ... ... қолдануымен, соның ішінде
бірыңғай бюджеттік ... ... ... жүзеге асырудың бірыңғай
рәсімдерін пайдалануды қамтамасыз етумен жүзеге асады.
Толықтық принципі – ... ... ... ... ... мен ... ... және Қазақстан Республикасының
Ұлттық қорында көрсетумен, бюджет қаражатын пайдалана отырып, ... ... ... сол сияқты бюджет қаражаты ... ... ... жол ... сипатталады.
Реалистік принципі дегеніміз – бекітілген (нақтыланған, түзетілген)
бюджет көрсеткіштерінің орта ... ... ... және ... мен ... ...... дамытудың орта
мерзімді жоспарының бекітілген (түзетілген) өлшемдері мен ... ... ...... немесе заңмен қорғалатын өзге
де құпия болып табылатын мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... актілерді, бекітілген
(нақтыланған, түзетілген) бюджеттерді және олардың ... ... ... ... ... ... да ... түрде жария ете; бюджет процесінің ... ... ... ... жатады.
Бюджеттердің дербестік принципі – бұл түрлі ... ... ... ... ... ... тұруын орнықтыру және олардың
жұмсалу бағыттарын анықтау, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... құқығы, жергілікті бюджеттердің
атқарылуы ... ... ... ... ... бюджеттер
қаражаттарының бос қалдықтарын жоғары тұрған бюджетке алып қоюға жол
берілмейтіндігі, тиісті ... ... ... ... қосымша шығыстар
жүктеуге жол берілмеуі[10].
Нақты бекітілген кірістер республикалық және ... ... ... бюджеттерге тән, алайда олардың материалдық көлемі әрқашан ... ... ... ... ... бермейді, яғни кірістерден
шығыс артып кету мәселелері орын алады; мемлекеттік ... ... ... ... ... мемлекеттік қарызалу сомалары мен ертеректе
бюджеттен берілген мемлекеттік кредиттерді өтеу сомалары кірмейді.
Демек, бюджеттегі бар кірістер ... ... ... етуге
жеткіліксіз болғанда бюджеттік дефицит пайда болады. «Бюджет жүйесі туралы»
Қазақстан Республикасы Заңының 1 бабында бюджет дефициті ... ... ... ... бюджетке түскен кірістердің жалпы сомасынан артып түсуі.
Бюджеттік дефицит міндетті ... ел ... ... ... ... Мысалы, ол экономиканы ... үшін ірі ... ... ... ... ... бұл ... реттеудің
құлдырауының емес, керісінше жалпы ішкі өнімнің ... ... ... Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға ... орын ... ... дефициттің негізгі себептері ... ... ... төмен болуы, бюджетке салықтық және өзге
міндетті төлемдердің енгізілмеуі,бюджет шығыстарының ... ... ... ... ... ... механизмінің қолайсыздығы.
Экономист ғалымдардың пікірінше, бюджет тапшылығының ... ... ... ... қатынастарға байланысты болып келеді.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, мемлекеттің жағдайы ... ... егер ... ... 2 – 5 ... ... Қазақстан
Республикасының қаржылық заңнамасы түрлі деңгейлі бюджеттерде белгілі бір
тапшылық деңгейіне рұқсат береді, бұл ... ... ... ... мемлекеттің бюджетті реттеуге араласуын қажет ... ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан республикасының
Заңында бюджет тапшылығы – 113 764 224 мың теңге ... ... ... ... 1.4 % деп ... ... республикалық бюджеттің тапшылық көлемі ... және ... ... ішкі ... ... ... көрсеткіште
беріледі екен, ал облыстық бюджеттердің, Аснана мен ... ... ... – ұлттық валютада беріледі.
Осылайша, республикалық және жергілікті бюджеттердің, сондай – ақ
тұтастай бюджет ... ... мен ... балансталуы –
мемлекеттің бюджеттік саясатының басты ... ... ... ... ... иеленіп келеді.
Осыған байланысты, бюджет жүйесінің қызмет аясына бюджетті реттеу
механизмі ... ... ол ... ... ... ... ... процесін қамтиды, яғни баланстау процесі
республикалық бюджеттен берілетін ... ... ... жолымен
іске асады.
Сонымен, бюджеттік реттеу – бұл нақты жергілікті бюджеттерге, ... ... ... ... ... реттеуші кірістер ұсыну. Егер нақты
бекітілген және реттеуші кірістер арқылы ... ... ... бір ... ... ... жабуға жеткіліксіз
болса, онда жоғары тұрған бюджеттен ... ... ... ... ... шешімдерімен бекітілген сомалар шегінде
субвенциялар – ... ... ... «2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР
Заңының 13 ... ... ... ... ... берілетін
субвенциялар көлемдері 153 149 590 мың теңге, оның ішінде:
Ақмола облысына – 15 958 655 мың теңге
Алматы облысына – 17 707 954 мың теңге
Шығыс Қазақстан ...... мың ... ...... мың теңге
Батыс Қазақстан облысына – 8 490 201 мың теңге
Қарағанды облысына – 5 908 832 мың теңге
Қостанай облысына – 10 934 747 мың ... ...... мың ... ...... мың ... Қазақстан облысына – 13 367 240 мың теңге
Оңтүстік Қазақстан облысына – ... мың ... ... ... ... өзге, аталған заңның 15 бабында 2006 ... ... ... ... ... Астана және Алматы
қалаларының бюджеттеріне мынадай мөлшерде:
жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік тапсырысы негізінде
кәсіптік орта оқу орындарында ... ... ... ... етуге – 1 744 097 мың теңге;
жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік тапсырысы ... орта оқу ... ... үшін жол ... өтемақылар
төлеуге – 284 739 мың теңге;
жаңадан іске қосылатын денсаулық сақтау объектілерін ұстауға ... мың ... ... ... және басқа иммунды биологиялық
препараттарды сатып алуға – ... мың ... ... қан ... материалдық – техникалық
жарақтандыруға – 200 000 мың теңге;
табысы аз отбасылардың 18 жасқа дейінгі балаларына ... ...... мың ... ... арнайы гигиеналық құралдармен қамтамасыз етуге
және мүгедекті оңалтудың жеке ... ... ... ... жеке ... ... ... – 499 921;
қалалық телекоммуникация желілерінің аюоненттері болып табылатын
әлеуметтік жағынан ... ... ... үшін ... ... көтерілуін өтеуге – 73 387 мың теңге;
ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көзі болып табылатын ... аса ... ... жүйелерінен ауыз су беру жөніндегі
қызметтердің құнын субсидиялауға – 726 060 мың теңге;
әлеуметтік маңызы бар ... ... және ішкі ... жол ... тасымалдарын субсидиялауға – 1 107 800 мың теңге;
көші – қон полициясының штат ... ... – 332 305 мың ... ... ... ... атаулы әлеуметтік көмекті төлеуге көзделіп келген қаражат
есебінен табысы аз ... 18 ... ... балаларына мемлекеттік
жәрдемақылар төлеуге жергілікті бюджеттерде кемінде 2 919 000 мың теңге
сомасында шығыстар көзделген.
Көрсетілген ... ... ... ... және ... бюджеттеріне бөлу және оларды пайдалану тәртібі ... ... ... ... ... реттеу қажеттілігі республикалық бюджеттен жергілікті
бюджеттерге қаржылық көмекті ... ... ... ғана ... ... төмен тұрған бюджеттерге қаражаттарды ақылы және қайтарымда
негізде берілу жағдайларын да ... ... ... ... ... ставкамен де жүргізілуі мүмкін, егер ол ... ... ... республикалық бюджет туралы заң мен ... ... ... маслихаттың шешімдерінде анықталған болса.
Яғни бюджетаралық несиелеу бюджет қаражаттарын өзге бюджетке
қайтарымды және ақылы ... ... ... ал ... ссуда –
бұл өзге бюджетке ... ... ... ... ... ... беретін бюджеттік шығыстарды қаржыландырудың өзіндік
формасы.
Енді атап өтер тағы бір жағдай: бюджеттік заңнамалармен ... ... ... ... ... бюджеттен жоғарыдағы
бюджетке жылжуы мүмкін, яғни «бюджеттік алып қою» әрекет етеді – ... ... ... ... мен ... ... заңнамалық актіде
анықталған сома көлемінде республикалық ... ... ... ... ... ... ... сома көлемінде
қала мен аудан бюджеттерінің облыстық ... ... ... мөлшері.
Осылайша 2006 жылға лған республикалық ... ... ... және ... ... бюджеттерінен республикалық
бюджетке бюджеттік алып қоюлардың көлемдері:
119 476 590 мың теңге, оның ішінде:
Ақтөбе облысынан – ... мың ... ... – 35 621 410 мың теңге;
Маңғыстау облысынан – 19 439 802 мың ... ...... мың ... қаласынан – 6 303 315 мың теңге сомасында көзделген.
Жоғарыдағы айтылғандардың негізінде ... ... ... ... ... ... ... қолданылады деуге
болады:
1. республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... қосымша реттеуші кірістерін анықтау
3. бюджетаралық несиелеу және бюджетаралық ссуда
4. бюджеттік ресурстарды секвесрлеу
5. ... ... ... ... ... ... трансферттер)
6. бюджеттік алып қоюларды орнату
7. бюджеттік жүйе деңгейлері арасында шығыстарды бөлу
Жалпы бюджеттік процестің негізінде ... ... тән ... ... ... реалистік және барлық бюджеттердің өзіндік
қабілеттілігі принциптері[13].
Сонымен, бюджеттік құрылымның құқықтық ... ... ... ... құрайды, ол мемлекеттің бюджет жүйесін құруды ұйымдастырудың
және республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылу мен нақтылануының түсінігі және
негізгі проблемалары
2.1. Бюджеттің атқарылуы ... ... ... мен ... ... 86 б. 1 т. сәйкес, бюджеттің атқарылуы – бұл бюджетке
түсімдердің түсуін, бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуын
қамтамасыз ету, ... – ақ ... ... ... ... ... іс – ... кешенін орындау.
Бюджеттің атқарылуы ағымдағы қаржы жылының 1 қаңтарында ... ... ... және ол ... ... ... ... Республикасының Үкіметі республикалық бюджеттің, ал
жергілікті атқарушы органдар ... ... ... қамтамасыз
етеді.Бюджетті атқару жөніндегі ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді жүзеге асырады.
Бюджеттің атқарылуының Бюджет кодексінде көрсетілген ... ... ... ... ... пайдалану принципі – бюджеттік
бағдарламалардың ... ... ... ... ... мәмілерімен, нормативтік құқықтық актілермен ... ... ... сәйкес жүзеге асырылатын іс –
шараларға бюджет қаражатын ... ... ...... ... еспке алу және бюджет қаражатын
белгіленген мерзімдерде пайдалану.
c) Бюджеттің ... ... ...... ... ... қарай
төлемдер көлемінің жинақталып қалуына жол бермеу мақсатында бюджет
қаражатын ... жылы ... ... ... ... ... ... – түсімдердің барлығын бірыңғай
қазынашылық шотқа есепке алу және көзделген ... ... ... ... ... ... ... асыру. Бюджет
жүйесінің барлық деңгейдегі бюджеттері кассаның бірыңғайлығы принципі
негізінде атқарылады.
Енді жоғарыда аты аталған қазынашылық шот дегеніміз не ... ... ... қазыналық шот – бұл аударым операцияларын орталықтандырып
жүзеге асыру және олардың ... ... үшін ... ... Банкінде ашылған шот. Ол қолма – қол ақшаны бақылау шотарындағы
қаражат қалдықтарын, мемлекеттік мекемелер ... және ... да ... ... қолма – қол ақшаны бақылау шоты ... ... ... ... мен ... ... ... операцияларды
еспке алуға арналған. Ал мемлекеттік мекеменің шоттары бюджеттік шығыстар
мен Қазақстан Республикасының заң ... ... ... өзге ... ... ... ... Шетел валютасымен түсетін түсімдер юойынша
бюджеттік операцмяларды жүзеге асыру және олардың есебін ... ... ... ... ... уәкілетті орган Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкінде шетел валюталарының ... ... банк ... ашады.
Бюджет қаражаттарын банк шоттарында орналастыруға жол берілмейді.
Мемлекеттік мекемелерді қаржыландыру келесі ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелер республикалық
немесе жергілікті бюджет қаражаты есебінен және өзге де ... ... Ішкі ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелерді республикалық бюджеттен
қаржыландыруға жол берілмейді. Ішкі істер органдарын ... ... ... ... мекемелерді
жергілікті бюджеттен қаржыландыруға жол берілмейді. ... ... екі және одан да көп ... бюджеттен қаржыландыруға
болмайды деген сөз.
• Бір мемлекеттік мекемені басқа мемлекеттік мекенмені ... ... ... ... ... ... органдар тек қана республикалық немесе тиісті жергілікті
бюджеттер ... ... ... ... ережелер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерге қолданылмайды
Мемлекеттік мекемелердің мынадай шоттары болуы мүмкін:
Бюджеттік шот – ... ... ... ... асырылатын
операцияларды есепке алу үшін ашылатын ... ... ... ... ... ... ... алуға арналған шот – мемлекеттіе мекемелердің иелігінде
қалатын тауарларды (жұмыстарды, ... ... ... ақша ... мен ... ... алу үшін ашылатын шот;
Демеушілік және қайырымдылық көмек щоты – Қазақстан Республикасының заң
актілеріне сәйкес заңды және жеке ... ... және ... ... алынатын, ұлттық валютамен де, шетел валютасымен де ... ... мен ... есепке алу үшін ашылатын шот;
Депозиттік шот – ұлттық және шетел валютасымен ... ... ... түсетін жене белгілі бір ... орын ... ... ... заң ... ... өзге де мақсаттарға жұмсау
құқығынсыз, оны аударушы тұлғаларға қайтарылуға немесе бюджетке не үшінші
тұлғаларға аударылуға ... ... ... ... ашылатын шот;
Бюджеттік инвестициялық жобаның немесе юағдарламаның арнайы шоты –
үкіметтік сыртқы қарыздың ... ... ... ... ... ... ... шартында немесе грант туралы келісімде
айтылған ... ... шот. ... ... ... ... үкіметтік сыртқы қарыздың немесе гранттың есебінен халықаралық
қарыз шартына не ... ... ... ... ... ... қызметтер) сатып алуға және бюджеттік инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... толтыру үшін
ашады.
Бюджеттік инвестициялық жобаның немесе бағдарламаның арнайы шотына
ұлттық валютамен төлемдерді ... ... үшін ... шот;
Бюджеттік инвестициялық жобаның жаңартылған шоты үкіметтік сыртқы
қарыздар есебінен берілген кредит бойынша негізгі борышты өтеу ... ... ... ... ... алу және ... үшін ... жобаны іске асыру кезеңінде бюджетті атқару жөніндегі орталық
атқарушы органға ашылатын шот;
Шетел валютасымен операциялар ... ... ... ... ... шоты – ... шығыстар жасауға ақшаны есепке алу
және жұмсау үшін республикалық бюджеттің есебінен ... ... ... ... мекемелердің шоттары бюджетті атқару жөніндегі орталық
уәкілетті органда ғана ашылады. Бюджет кодексінде, ... ... ... шарттарда көзделген жағдайларда ... банк ... ... ... ... екінші
деңгейдегі банктерде ашылуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің бюджеттің атқарула атты
бөлімінде бюджет қаражатының қалдықтары ... бар. ... ... ...... ... ... жағдай бойынша
пайдаланылмай қалған бюджет қаражаттары. 2004 жылы ресми деректерге ... ... ... 40 000 мың теңге болды.
Уақытша бос бюджет ақшасы – ... бір ... ... ... ... қазынашылық шотта жатқан бюджет қаражаттары.
Республикалық және жергілікті бюджеттердің уақытша бос ... ... ... ... орталық уәкілетті орган Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... бос ... ақшасын салымдарға (депозитке) орналастыру
тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
Бюджет ... бос ... - ... қаржы жылынан кейінгі 1
қаңтардағы жағдай бойынша өткен қаржы жылындағы ... ... ... ... ... ... қаражаттар.
Жергілікті бюджеттердің бюджет қаражаттарының бос қалдықтарын жоғары
тұрған бюджетке алуға болмайды.
Бюджет қаражатының бос қалдықтары ... ... ... ... ... ұлғайтуға мына реттермен:
Өткен жылғы бюджетте бекітілген бюджеттік инвестициялық жобаны ... ... ... он ... ... ... ағымдағы жылдың
бюджетін Қазақстан Республикасының Парламентінде немесе маслихатта
нақтыламай – ақ, ... ... ... немесе жергілікті
атқарушы органның қаулысы негізінде ... ... ... ... ... ... жылдың шығыстары болып табылады;
Ағымдағы жылдың бюджетін Қазақстан Республикасының Парламентінде немесе
маслихатта ... – ақ, ... ... ... ... атқарушы органның қаулысы негізінде алынған қарыздар бойынша
негізгі борышты өтеуге;
Ағымдағы жылдың ... ... ... ... ... ... отырып, мемлекеттік мекемелердің кредиторлық берешегін
өтеуге;
Ағымдағы жылдың бюджетін Қазақстан Республикасының Парламентінде немесе
маслихатта нақтылай ... ... ... ... ... етуге;
Ағымдағы жылдың бюджетін Қазақстан Республикасының Парламентінде
немесе маслихатта нақтылай отырып, басқа да ... ... ... ... қаражаты қалдықтарының қозғалысы – бұл ... бос ... мен ... кезеңінің аяғындағы жағдай бойынша
бюджет қаражаты қалдықтарының арасындағы ... ... ... негізінің мән – жайлары.
Қазақстан Республикасының заңнамаларына сәйкес бюджеттің атқарылуының
негізі болып мынадай құжаттар тізбесі ... ... ... кодексі; тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы
заң және ... ... ... арналған жергілікті бюджеттер ... ... ... ... Үкіметінің немесе
жергілікті атқарушы органдардың тиісті қаржы ... ... ... ... ... ... ... қаржы жылына арналған жергілікті бюджет
туралы маслихаттың шешімін іске асыру жөніндегі қаулылары; ... ... ... ... ... органның республикалық
немесе жергілікті бюджеттерді атқару барысында ағымдағы жылы қабылдайтын
шешімдер; ... ... ... ... ... ... мен ... жиынтық жоспары. Және де бюджетті атқару
тәртібін айқындайтын ... ... ... ... ... болып келеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен жергілікті ... ... ... ... ... республикалық бюджет туралы заңды және ... ... ... ... бюджеттер туралы маслихаттардың шешімдерін
іске асыру туралы қаулылар қабылдайды. Қазақстан ... ... ... ... ... жыл ... жылдың 20 желтоқсанына
дейін қабылдайды. Ал жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... ... екі апта мерзімде қабылданады.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің тиісті қаржы жылына арналған
республикалық бюджет ... ... іске ... ... және ... органдардың тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы
маслихаттың ... іске ... ... ... ... әкімшілеріне, бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органға
республикалық ... ... ... ... атқарылуын қамтамасыз
ету жөніндегі тапсырмаларды көздейді.
Қаулыға мыналар қоса тіркеледі:
- Бюджет ... ... ... ... ... ... ... бюджет. Бұл ретте түсімдер ерекшеліктер
деңгейіне дейін ұсынылады, ал бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... пайдалану)» бөлімі толық беріледі.
- Тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... тиісті қаржы жылына ... ... ... ... ... іске ... қажетті басқа да деректер немесе
көрсеткіштер, оларды анықтау Қазақстан Республикасының Үкіметіне немесе
жергілікті атқарушы органға ... ... ... ... мен жергілікті атқарушы
органдардың тиісті ... ... ... республикалық бюджет туралы
және тиісті қаржы ... ... ... бюджеттер туралы
маслихаттардың шешімдерін іске асыру жөніндегі қаулысын ... ... ... ... ... ... ... орталық және жергілікті уәкілетті органдармен келісе
отырып, бюджетті жоспарлау жөніндегі орталық және жергілікті ... ... ... бюджеттік бағдарламалар паспорттары деген ұғым аталған
болатын, енді сол ұғым не білдіретініне ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі жоспарланып отырған жыл алдындағы
жылдың 20 желтоқсанынан кешіктірмей бекітеді. ... ... ... ... ... ... ... атқарушы орган
маслихат жергілікті бюджетті бекіткенннен кейін екі апта мерзімде бекітеді.
Республикалық және жергілікті бюджеттік бағдарламалардың ... ... ... ... және ... комиссиясы мақұлдаған
бюджеттік бағдарлама паспорттарының жобасы негізінде, ... ... ... кезде қабылданған шешімдерді ескере отырып жасалады.
Бюджеттік бағдарламалардың паспорттарына ... мен ... ... ... ... ... Үкіметінің немесе жергілікті атқарушы органның
тиісті қаржы ... ... ... ... ... заңды немесе
тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы ... ... ... ... қаулыларына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген;
- Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және ... ... ... жағдайды жою қажет болған жағдайларда
енгізіледі.
Бюджеттік бағдарламалар ... ... ... ... ... ... құпиялардың сақталуын
қамтамасыз ете отырып, электрондық және өзге де ... ... ... ... ... жатады.
Жылдық қаржыландыру жоспары – бюджет шығыстарының экономикалық
сыныптамасы ... ... ... ... ... ... ... теңдестірілген жылдық қаржыландыру көлемдерін
айқындайтын құжат.
Жылдық қаржыландыру жоспарын бюджеттік ... ... ... ... ... және ол ... атқару жөніндегі уәкілетті органға
беріледі, сондай – ақ бюджеттік бағдарламалардың әкімшілеріне жіберіледі.
Жылдық қаржыландыру жоспарын әзірлеу ... ... ... белгілейді.
2.3. Бюджеттің атқарылу процесі – оның сатылары.
Бюджеттің атқарылуы бірнеше сатылар арқылы жүзеге асады. Солардың ішінде
бюджет түсімдер ... ... ... ... ... ... көрсетілетін қызметті) өткізуден түсетін өздерінің
иелігінде қалатын ақша бойынша атқарылуын төменде қарастырып өтейік.
Бюджеттің түсімдер ... ... ... атқару жөніндегі
уәкілетті органның Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет
туралы заңда немесе тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы
маслихаттың ... ... ... болмайтындай мөлшерде толық және
уақытылы есепке алынуын ... ету ... іс – ... ... ... ... ... бойынша атқарылуы:
• Түсімдерді бірыңғай қазынашылық шотқа төлеуді және есепке алуды;
• Түсімдерді бюджет деңгейлері арасында бөлуді;
• Қазақстан Республикасының заң ... ... ... түсімдер
сомасын қайтаруды не оларды салық берешегін өтеу есебіне есепке ... ... ... ... нысанда жүзеге асырылады және
бірыңғай бюджеттік сыныптамаға сәйкес толық көлемде ... ... ... ... Бюджетке шетел валютасымен түсетін түсімдер Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкімен ... ... ... ... жөніндегі
орталық уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен есепке алынады.
Түсімдерді бюджет деңгейлері арасында бөлуді әрбір ... күні ... ... ... ... орган жүзеге асырады. Тиісті бюджеттен
түсімдер ... ... не ... ... ... өтеу есебіне есепке алу
Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.
Бюджеттің шығыстар бойынша атқарылуы ... ... ... органның, бюджеттік бағдарламалар әкімшелерінің ... ... ... ... ... ... ... туралы
заңда және тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... не ... ... бекітілген сомалар шегінде
толық және уақытылы орындауға бағытталған іс – шараларды жүзеге ... ... мен ... бойынша бюджеттік бағдарламаларды
қаржыландыру жоспарларын жасау және бекіту;
Түсімдер мен ... ... ... ... және ... ... міндеттемелер қабылдауына рұқсаттар беру;
Мемлекеттік мекемелердің азаматтық – құқықтық мәмілелерін тіркеу;
Төлемдер мен аударымдарды жүзеге асыру;
Бюджеттік ... ... ... ... ... негізгі
кезеңдері болып табылады.
Бюджеттік қаражаттар есебінен тауарлар (жұмыстар, ... ... алу ... ... алу ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады.
Бюджеттік бағдарламаларды (ішкі ... ... ... ... ... мен төлемдер бойынша бюджеттік бағдарламаларды
қаржыландыру жоспарлары мемлекеттік ... ... ... ... шығыстарының экономикалық сыныптамасы бойынша оларда ... ... ... жүзеге асыруының ай сайынғы кестесін айқындайтын
құжаттар (бұдан әрі – бюджеттік ... ... ... ... ... ... жоспарларын бюджеттік
бағдарламалар әкімшілері Қазақстан Республикасының ... ... ... Бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыру жоспарлары
Қазақстан Республикасы үкіметінің немесе ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджеттуралы заңды немесе
тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы ... ... ... ... ... ... ... жоспарына, бюджеттік
бағдарламалар әкімшісінің бюджеттік өтініміне, бюджеттік бағдарлама
паспортына, бірыңғай бюджеттік ... ... ... бағдарламаны қаржыландыру жоспарлары түсімдер мен
қаржыландырудың тиісті жиынтық жоспарларын қалыптастыру үшін ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі
белгілеген тәртіппен бюджеттік бағдарламаны қаржыландыру жоспарына бюжет
шығыстарының экономикалық ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... бюджет туралы заңды немесе тиісті қаржы жылына
арналған жергілікті ... ... ... ... іске ... ... бекітілген жылдық сома шегінде өзгерістер енгізуге
құқығы бар. Бұл ... мына ... ... ... ... ... ... келу; Мемлекеттік мекемелердің
қабылданған міндеттемелердің орындалуын ... ету; ... ... ... ... болуына жол бермеу; Бюджетке
түсетін түсімдердің күтілетін көлемін ескере ... ... ... ... сақтау.
Мемлекеттік мекемелер бюджет қаражаттарының көлемін айқындайтын құжат –
рұқсат ... ... ... ... : ... ... – бюджетті атқару ... ... ... ... мемлекеттік мекемелерге бюджеттік
бағдарламалардың ... ... ... ... қаржы жылының 31
желтоқсанына дейін күшінде болады. Оларды беру ... мен ... ... ... ... уәкілетті органдар белгілейді.
Бюджеттік ақшаны басқаруды бюджетті атқару ... ... ... ... органдар жүзеге асырады. Бюджеттік ақшаны басқару –
төлемдердің бюджетке ... ... ... ... ... ... ету жөніндегі іс – шаралар кешені. Төлемдердің уақтылығы мен
толықтығын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... түсетін ақша түсімдерінің ... ... ... ... ақша ... ... ... тиісті
кезеңде жеткіліксіз болған жағдайда бюджетті ... ... ... ... ... ... төлемдер жүргізу үшін қарыз алу ... ... ... ... ... ... басқару Қазақстан
Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
Бюджет қаражаттарын игеру – ... ... ... ... ... ... ... мекемелер жасасқан азматтық –
құқықтық мәмілелерде және бюджеттік бағдарламаларды іске асыру ... ... ... ... ... актілерде көзделген
мақсаттарға пайдалануы. Мемлекеттік мекеменің өткен ... ... ... ... ... кірісіне қайтарылуға тиіс. Бюджеттік
және ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Үкіметіне немесе жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... Республикасы шегінде бюджет қаражаттарын игеру мониторингі
жүргізіледі. Ол мониторинг бюджетті ... ... ... ... ... органдар қаржыландыру жоспарларының жылдық сомасының
ай сайын ... ... ... ... ... енгізген өзгерістердің негізділігін талдау және бағалау,
қаржыландыру жоспарларының ... ... ... ... атқарылуы туралы есеп жасау арқылы жүзеге асырылады.
Бюджеттік бағдарламаларды іске асыру мониторингі ... ... ... ... және ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі мен әкімдіктерге – толық
игерілмеу себептерін ... ... және ... бюджеттің атқарылуы
туралы есептің негізінде бюджеттік бағдарламаларды іске ... ... ... ұсыныстармен ағымдағы бюджеттік бағдарламалар мен
бюджеттік даму бағдарламалары ... ... ... ... ... ... және ... бюджеттік бағдарламалар
әкімшілеріне бюджет қаражатын игеру қаржыландыру жоспарларынан кешеуілдеп
жүріп жатқан бюджеттік бағдарламалар бойынша;
Үшіншіден, ... ... ... ... сонымен қатар алдағы
жоспарланып отырған қаржы жылындағы жекелеген бюджеттік ... ... ... ... ... қарау қажеттігі туралы ақпарат
жібереді.
Мемлекеттік мекемелердің тауарларды ... ... ... ... өз ... қалатын ақшаның есебінен
операцияларды жүзеге асыруы үшін мемлекеттік ... ... ... ... ... тауарларды өткізуден түсетін
ақша түсімдері мен шығыстарының түрлері бойынша жыл ... ... ... ... тауарларды өткізуден түсетін өз иелігінде ... ... мен ... жоспарын бюджетті атқару ... ... ... ... ... ... бағдарламалар әкімшісі
бекітеді.
Мемлекеттік мекемелердің тауарларды өткізуден түсетін өз ... ақша ... мен ... ... жоспарының қолданылуы
ағымдағы қаржы ... 31 ... ... ... ... тиісті бюджеттік бағдарлама бойынша тауарларды
өткізуден түсетін өз иелігінде қалатын ақша ... мен ... ... ... жоспарлары негізінде мемлекеттік мекемелердің
тауарларды өткізуден түсетін өз иелігінде қалатын ақша ... ... ... ... ... ... өткізуден түсетін өз иелігінде
қалатын ақша есебінен тауарлар сатып алу ... ... алу ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мемлекеттік
мекемелердің тауарларды өткізуден ... өз ... ... ... азаматтық – құқықтық мәмілелерді тіркеуді Бюджет кодексінің 104 ... ... ... асырады[15].
Қаржы жылы ішінде мемлекеттік мекемелердің тауарларды өткізуден ... ... ... ақша ... мен ... ... ... тыс кірістер тауарларды өткізуден түсетін ақша ... ... ... ... ... ... ... жылында жұмсалуы
мүмкін.
Мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, ... ... ... өз ... қалатын ақша есебінен
жүргізілетін төлемдер мемлекеттік мекеменің ... ... ... ... ... ақшаны есепке алу үшін ... ... ақша ... ... ... асырылады.
Қаржы жылының аяқталуының реті келесідей болып келеді:
Ағымдағы қаржы жылының бюджет түсімдерін ... ... және ... ... жүзеге асыруға байланысты операциялардың барлығы
ағымдағы қаржы ... 31 ... ... 31 ... ... ... алынған түсімдер жаңа қаржы
жылының түсімдері болып есептеледі. ... ... ... 31 желтоқсанына
дейін қоса алғанда пайдаланылмаған жоспарлы жұмсалымдар қалдықтарының ... ... ... ... мен түзету процесінің негізгі
ережелері.
Бюджеттің нақтылануы ...... ... жылына арналған
республикалық бюджет туралы немесе ... ... ... арналған жергілікті
бюджет туралы маслихаттың ... ... мен ... ... ... ... өзгерту. Бюджетті нақтылау бюджет
түсімдерін қысқартуды ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заң актілері қабылданған немесе өзгертілген, бюджетті
атқару барысында бюджет түсімдері ... ... ... ... ... ... сомаға төмендеген жағдайларда міндетті түрде жүргізіледі.
Тиісті қаржы жылына ... ... ... ... ... немесе
тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы маслихаттың шешімінде
бекітілген көлемінен артық ... ... ... ... ... ... кезінде ғана жол беріледі.
Республикалық немесе жергілікті бюджетті нақтылауға бюджеттің кірістері
жөніндегі жылдық ... ... ... ... ... қорытындылары
бойынша кем дегенде отыз ... ... ... ... ... бойынша алпыс процентке және үш ... ... ... проценттен астам орындалған жағдайда жол беріледі.
Қазақстан Республикасының Үкіметі, жергілікті атқарушы органдар бюджет
қаражатын игеру мониторингінің нәтижелері негізінде ... ... ... бағдарламалар бойынша жылдық жоспарлы ... ... ... ... ... ... ... жеке бюджеттік
бағдарламалар бойынша республикалық немесе жергілікті бюджетті нақтылауға
бастамашы болуға құқылы. ... ... ... ... ... да ... жүзеге асырылуы мүмкін.
Бюджетті нақтылау кезінде мынадай принциптер сақталады:
Уақытылық принципі – ... ... ... ... іске ... мүмкіндік беретін мерзімдерде жүргізу;
Негізділік принципі – енгізіліп отырған өзгерістер мен толықтырулардың
қажеттігін номативтік ... ... ... ... және ... ... ... сақтау принципі – депутаттардың тиісті қаржы жылына
арналған республикалық бюджет туралы заңға немесе ... ... ... ... ... туралы маслихаттың шешіміне өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы заңның жобасын ... ... ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет туралы
заңда немесе тиісті қаржы жылына ... ... ... ... шешімінде белгіленгеннен аспайтын бюджет тапшылығының көлемін
сақтау үшін түсімдердің ... ... не ... шығыстарды
негіздей және айқындай отырып, кез келген өзгерістер мен толықтырулар
енгізу.
Секвестр – ... ... ... ... бір ... тыйым
салуды көздейтін арнайы тетік, ол бюджетті атқару кезінде бекітілген
бюджетке ... ... ... ... ... бекітілген
бюджеттік бағдарламаларды толық көлемде қаржыландыру ... ... ... Тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет
туралы заңда ... ... ... ... ... ... бюджет туралы
маслихаттың шешімінде секвестрлеуге жатпайтын республикалық және жергілікті
бюджеттік бағдарламалардың тізбесі белгіленеді.
Бюджеттік ... ... ... жылдық көлемінің он
процентінен кем сомаға секвестрлеу – ... ... ... ... атқарушы органның шешімі бойынша, ал он проценттен астам
сомаға секвестрлеу заңның ... ... ... ... ... ... ... қысқартылған жағдайда олардың басымдығы мен
әлеуметтік бағыттылығы ескеріледі.
Тиісті қаржы жылына ... ... ... туралы заңға немесе
тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы ... ... және ... ... ... ... ... маслихаттың шешімі
Қазақстан Республикасының Парламентіне немесе маслихатқа енгізілген күннен
бастап бюджетті атқару жөніндегі ... ... ... уәкілетті орган
секвестрлеу белгіленген бюджеттік бағдарламалар (ішкі бағдарламалар)
бойынша төлемдердің ... ... ... ... ... ... кезінде бюджеттік қаражат есебінен жасалған
азаматтық – құқықтық ... ... ... ... ... Республикасының азаматтық заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.
Республикалық ... ... ... Республикасының заң
актілеріне ... ... ... ... және ... ... депутаттарының ұсыныстары негізінде жүзеге
асырылады. Республикалық ... ... ... ... ... комиссиясы қарайды. Республикалық бюджетті нақтылау
кезінде республикалық бюджетті әзірлеу мен бекіту ... ... ... ... ... ... бюджетті, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджетін
оның атқарылу барысында нақтылау – тиісті жергілікті атқарушы ... ... ... ұсыныстары негізінде жүзеге асырылады. ... ... ... бар ... ... бюджетін нақтылау
кезінде облыстық бюджетті, республикалық ... бар ... ... ... мен ... кезінде қойылатын талаптар сақталады. Облыстық
бюджетті, республикалық маңызы бар қаланың, ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджетті нақтылауға ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Президенті тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы ... мен ... ... ... заңға қол қойғаннан кейін екі
апта мерзімнен кешіктірілмей қабылданады.
Аудан ... ... бар ... бюджетін оны атқару барысында нақтылау
бюджет кодексіне сәйкес тиісті жергілікті атқарушы органның және маслихат
депутаттарының ұсыныстары ... ... ... ... ... бар ... ... нақтылау жөніндегі
ұсыныстарды тиісті бюджет комиссиясы қарайды. Аудан бюджетін ... ... ... ... мен ... кезінде қойылатын талаптар
орындалады.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетін Қазақстан Республикасының
бюджет ... ... ... бюджет пен аудандардың (облыстық маңызы
бар қалалардың) бюджеті ... ... ... ... нақтылау
облыстың бюджеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті ... ... ... ... ... ... бар ... бюджетін нақтылау тиісті қаржы жылына
арналған облыстық бюджетті нақтылауға байланысты жүргізілген ... ... ... мен ... ... туралы шешімге қол
қойылғаннан кейін екі апта мерзімнен кешіктірілмей қабылданады.
Бюджеттерді түзету – тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... ... қаржы жылына арналған жергілікті бюджет ... ... іске ... ... ... ... Үкіметінің
немесе жергілікті атқарушы органның ... ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар
енгізу.
Республикалық бюджетті түзетуге:
1) орталық мемлекеттік органдар және оларға ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған,
олардың функциялары өзгерген жағдайларда жол беріледі. Түзету
көрсетілген ... ... ... бюджеттік бағдарламаларды
тиісті қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... ... осы бюджеттік бағдарламалардың жалпы сомасы
шегінде қосу, бөлу, беру болып табылады
2) ... тыс ... ... ... ... өтеу ... ... бюджет кодексінде көзделген жағдайларға жол беріледі.
Жергілікті бюджеттерді түзетуге:
1) қаржы жылы ішінде Қазақстан ... ... ... облыстық
жергілікті атқарушы органның шешімі бойынша жоғары ... ... ... жоспардан тыс түсімдер есебінен жергілікті ... ... өтеу ... ... ... ... көзделген жағдайларда жол беріледі[16].
2.5. Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің атқарылуын құқықтық
реттейтін арнайы құзырлы органдар
Бюджетті ... ... ... ... ...... және де өз құзыреті шегінде жергілікті бюджеттерді ... ... есеп пен ... ... ... ... жүзеге асыратын орталық атқарушы орган. Орталық басқару
органдарына Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Қаржы министрлігі және Қазақстан Республикасының ... ... ... атқару органдары, Қазақстан Республикасының бюджетінің атқарылуын
бақылау жөніндегі Есеп комитеті ... ... ... ... ... органдар жергілікті
бюджеттен қаржыландырылатын, бюджетті ... ... ... ... бюджеттік есеп пен есептілікті жүргізу саласындағы
функцияларды жүзеге асыратын атқарушы орган. Жергілікті басқару ... ... ...... ... ... ... -
әкімдер және әкімшілік жатады[17].
Осы тарауда біз бюджеттің атқарылуын құқықтық реттеуші ... ... ... Президентін, Парламентін, Үкіметін, Қаржы
министрлігін және оның осы салаға қатысты қызмет ... ... – ақ ... ... ... ... атқарылуын
бақылау жөніндегі Есеп комитетін қарастырамыз.
Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... есеп ... ... ... ... асыру арқылы бюджеттің
атқарылуын реттейді. Қазақстан Республикасының Президенті туралы Қазақстан
Республикасының Конституциялық заңының 16 ... бұл ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... және екі ... бес жыл ... қызметке тағайындайды; оларды
қызметінен мерзімінен бұрын босатуға хұқылы.
- Республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... есеп ... Ережені бекітеді
- Әр тоқсан кемінде бір рет ... ... ... ... есеп ... Төрағасының Республикалық бюджеттің атқарылуын
бақылау жөніндегі есеп комитетінің жұмысы ... ... ... ... 19 б. 2 т. ... Ел ... стратегиялық жоспарларды,
республикалық бюджетті және оның орындалуы туралы есепті әзірлеу тәртібін
белгілейді, ... ... мен ... ... Республикасының Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі
туралы Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңының 27 ... ... ... ... Палаталарының бірлескен отырысында ҚР
Премьер - Министрі мен Үкімет мүшелеріне, Ұлттық ... ... ... комиссиясының Төрағасы мен мүшелеріне, Бас Прокурорына, ... ... ... ... ... ... жөніндегі есеп комитетінің Төрағасы мен мүшелеріне ауызша сауалдар
қоюға хұқылы. ... ... осы ... ал ... беру үшін ... ... ... ретте үш күн мерзім ішінде қайтарылады. Міне осы шара
арқылы бюджеттің ... ... ... Республикасының Үкіметі туралы Конституциялық Заңның 9
бабының 4 тармағында ... ... ... ... ... ... әзірлеу мен оны өзгертуге қатысады, Парламентке
республикалық бюджетті және оның ... ... ... ұсынады, бюджеттің
атқарылуын қамтамасыз етеді.
Осы заңның 13б. 2т. сәйкес, Үкімет Парламентке ... ... оның ... ... ... ... етеді; Мемлекеттік кірісті
қысқартуды немесе мемлекеттік шығысты ұлғайтуды ... ... ... ... ... береді. Міне осындай реттерде
Үкімет Қазақстан Республикасының атқарылуын ... ... ... ... мемлекеттің өмір сүруін қамтамасыз етуші бюджет ... ... ... ... ... ... ... әрі толық жүргізілуін қамтамасыз етуші, қаржыны бөлуші, реттеуші
және бақылаушы ... ... ... ... Сол ... ... да әрі жауапты функцияларды атқарушы ... ... ... ... ... ... ... мен функциялары
біршама күрделі.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - ... ... – ақ ... ... ... оның ... ... саласында салааралық үйлестіруді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... өз қызметін Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және Үкіметінің
кесімдеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай – ақ Қазақстан
Республикасы Қаржы ... ... ... сәйкес жүзеге асырады.
Министрлік мемлекеттік мекеменің ұйымдық – құқықтық нысанындағы заңды тұлға
болып табылады.
Министрліктің ... ... ... қазынашылық комитеті
• кедендік бақылау комитеті
• салық комитеті
• қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу комитеті
• дәрменсіз ... ... ... ... мүлік және жекешелендіру комитеті
Қаржы министрлігінің негізгі міндеттері: мемлекеттік бюджеттің
атқарылуы, ... ... ... ішкі ... ... ... ... алу, темекі өнімдерінің, этил спирті мен ... ... ... ... мен оның ... ... ... (банктер мен сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын
қоспағанда), ... ... ... тыс ... дәрменсіз
борышкерлерге қатысты оңалту рәсімдері, мемлекеттік меншікті басқару,
бухгалтерлік есеп, қаржылық есептілік және ... ... ... ... және іске асыруды қамтамасыз ету;
Мемлекеттік бюджеттің атқарылуы, бюджеттік есепке алу, ... ... ішкі ... ... және мемлекеттік сатып алу, темекі
өнімдерінің, этил ... мен ... ... мұнай өнімдерінің
жекелеген түрлерінің өндірісі мен оның айналымын ... ... ... мен ... ... сақтандыру) ұйымдарын
қоспағанда), борышкерді таратудың соттан тыс рәсімі, ... ... ... борышкерлерге қатысты оңалту рәсімдері, бухгалтерлік
есеп, қаржылық есептілік және ... ... ... үйлестіру мен
әдістемелік басшылық жасау болып табылады.
Министрліктің функциялары мен құқықтары
Министрлік заңнамада белгіленген тәртіппен:
1) мемлекеттік саясатты қалыптастыруды ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет, ... мен ... ... ... ... жобаларын әзірлеуге,
сондай – ақ тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы
заңды іске ... ... ... ... Үкіметі қаулысының
жобасын әзірлеуге қатысуды;
мемлекеттік және өзге де бағдарламаларды, ... ... ... және ... ... ... ... дамуының орта мерзімді ... ... ... ... ... түсімдерді болжауға және мемлекеттік бюджетке кіріс
түсімдері ... ... ... ... мен басымдықтарын
анықтауға қатысуды;
заңнама қолдану практикасына талдауды, оны ... ... ... өз ... ... ... ... жобаларын әзірлеуді және дайындауды (немесе қабылдауды);
өз құзыреті шегінде мемлекеттік, салалық (секторлық) бағдарламаларды
әзірлеу мен іске асыруды қамтамасыз етуді;
2) ... ... іске ... ... ... функцияларды:
республикалық бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етуді және жергілікті
бюджеттердің ... ... ... ... ... бекіту мен оған өзгерістер енгізілуін
және республикалық бюджетті қаржыландыруды қамтамасыз етуді;
Қазақстан ... ... ... ... ... тіркеуді,
өтеуді және қызмет көрсетуді, бағалы қағаздарды ұйымдастыру рыногіне олар
шығарған мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздарды сатып алу мен ... ... ... – ақ ... кепілдік берген мемлекеттік емес
қарыздар бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз етуді;
ұтымды үкіметтік және мемлекет кепілдік берген қарыз алуды, сондай ... ... ... басқарылуын қамтамасыз етуді;
келіссөздер жүргізуді, Қазақстан Республикасының Үкіметі қарыздарының
шарттарына қол қоюды, Қазақстан ... ... ... ... ... шығаруды, мемлекеттік емес қарыздары бойынша
мемлекеттік кепілдіктер беруді ұйымдастыруды;
мемлекеттік кепілдіктермен тартылған үкіметтік қарыздар, мемлекеттік
емес қарыздардың және ... ... ... ... ... ... жүргізуді;
республикалық бюджетте көзделген және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің шешімдеріне сәйкес ... ... ... және өзге де іс – ... ... беруді;
үкіметтік сыртқы қарыздар туралы келісімдерді бекітуге ... ... ... Ұлттық Банкімен келісім бойынша конкурстық
негізде үкіметтік қарыздарға ... ... ... мемлекеттік емес
қарыздарға және кейіннен үкіметтік қарыз алуға байланысты гранттарға
қызмет көрсету үшін ... ... ... ... ... лид
– менеджерлерді және мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару жөніндегі басқа
да әріптестерді іріктеуді;
уәкілетті банк – ... ... ... бюджеттен
оқшауландырылған қаражатты өндіріп алу жөнінде түпкі қарыз алушылармен
жұмыстарды ұйымдастыруды және жүргізуді;
түпкі ... ... мен ... ... банктердің үкіметтік
қарыздардың қаражатын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... бюджетке қайтару туралы ішкі кредит
келісімдердің жобаларын ... ... ... ... ... кредиттердің
берілуін, қызмет көрсетілуін және мақсатты пайдалануын бақылауды, олардың
есебін, мониторингі мен қайтарылуын қамтамасыз етуді;
республикалық бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... ... атқарылуы жөніндегі есептілікті жасауды, сондай – ... ... және ... бойынша, сондай – ақ Қазақстан Республикасы
Ұлттық қорының қалыптасуы және пайдалануы туралы статистикалық есептерді
жасауды;
бюджет есебінің жүргізілуін қамтамасыз етуді;
бюджет жүйесінде ... және ... есеп пен ... және ... ... мәселелері бойынша есептілік нысандарын, оны жасау
мен берудің тәртібін әзірлеуді;
бухгалтерлік есеп пен ... ... оның ... өз ... аудиторлық қызметті лицензиялау ... ... ... алу ... үйлестіруді және мемлекеттік сатып
алудың ұйымдастырылуы мен өткізілуін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік
сатып алу туралы заңнамаларының ... ... ... етуді;
салықтар, алымдар және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің ... және ... ... өзге де ... міндетті
зейнетақы жарналарының және Мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... және ... ... ... секторы
ұйымдарынан бюджетке түсетін түсімдер бөлігінің Қазақстан Республикасы
Ұлттық Қорына аударылуын қамтамасыз ... ... мен ... ... ... ... жекелеген
түрлерінің өндірісі мен айналымының мемлекеттік реттелуін және салықтық
бақылауды қамтамасыз етуді;
республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... атқарылуы, жүргізілуі, олардың атқарылуына баға беру,
гранттардың, мемлекет активтерінің, мемлекет кепілдік берген қарыздардың,
мемлекеттік мекемелердің ... ... ... ... ... түскен ақшаның пайдалануы бөлігінде мемлекеттік
қаржылық бақылау объектілері қызметінің Қазақстан ... ... ... тексеруді қамтамасыз етуді;
республикалық бюджеттің түсімдері мен қаржыландырудың жиынтық
жоспарларын бекіту және оларға өзгеоістер ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің
азаматтық – құқықтық мәмілелерін тіркеу, мемлекеттік мекемелердің
міндеттемелері бойынша ... ... ... жөніндегі жұмыстарды
ұйымдастыруды;
республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерді
қаржыландыру жоспарларын жасаудың дұрыстығын мемлекеттік ... ... ... ... ... кеден ісінің басшылығын жүзеге асыруды және
Қазақстан Республикасының кеден органдарына ... өзге ... ... қамтамасыз етуді;
банкроттық рәсімдердің жүргізілуін мемлекеттік бақылауды, ... ... ... ... қатысты оңалту рәсімдерін қолдану
жөніндегі іс – ... ... ... ... ... және ... ... кірістер бойынша мемлекеттік есептілік алымының нысандары
мен әдістерін жетілдіруді;
өз құзыреті шегінде жұмылдыру жұмыстары мен ... ... ... ... ведомстволарының міндеттері мен функцияларының орындалуын
үйлестіру мен қамтамасыз етуді жүзеге асырады.
Министрліктің :
мемлекеттік органдардан, өзге де ұйымдардан және жеке ... ... ... жүзеге асыруға қажетті ақпараттарды
сұратуға және алуға;
өз құзыреті шегінде ... ... ... өзге де
ұйымдардың және жеке тұлғалардың орындауы үшін міндетті ... ... ... ... мен ... ұйымдардың
бұйрықтарын, өзге де кесімдерді жоюға немесе тоқтата ... ... ... ... және ... ... да мүлікке иелік етуге, пайдалануға, сондай – ақ
заңнамалық кесімдермен және ... ... ... ... ... ... қарамағындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорындарды
мемлекеттік басқару органының функцияларын жүзеге асыруға;
бюджеттік заңнамада көзделген жағдайларда ... ... ... және ... ... тұруды қамтамасыз етуге;
жергілікті атқарушы органдардан облыстың, Астана және ... ... ... ... ... деректер мен олардың
атқарылуы туралы ай сайынғы есептерді, ... – ақ ... ... ... ...... атқарылуы туралы ай сайынғы есептерді алуға;
республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы ... ... ... ... ... юұзылу себептеріне
баға, сондай – ақ бекітілген республикалық ... ... ... ... мен ... баға ... ;
Министрліктің құзыреті шегінде халықаралық ынтымақтастықты ... ... ... ... ... ... ... бір құзырлы орган бұл
– Қаржы министрлігінің ... ... бірі – ... ... Қаржы министрлігінің Салық комитеті (бұдан әрі
– Комитет) өз құзыреті ... ... және ... ... ... ... ... түсуін, міндетті зейнетақы жарналарының және
Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына ... ... ... ... ... қамтамасыз ету саласындағы іске асырушылық және
бақылау – қадағалау функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан ... ... ... болып табылады[22].
Комитеттің басты міндеттері мыналар болып табылады:
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндеті ... ... ... зейнетақы жарналарының және Мемлекеттік әлеуметтік
сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдардың толық және ... ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер туралы»
Қазақстан Республикасының Кодексінде ... ... ... ... бақылауын жүзеге асыру;
Қазақстан Республикасының экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
Этил спирті мен алкоголь өнімінің, темекі өнімдерінің ... ... және ... ... ... ... ету;
Халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
Комитет өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына ... ... ... ... мен ... өзге де ... ... кесімдерге, сондай – ... ... ... министрлігінің Салық комитеті туралы Ережеге
сәйкес жүзеге асырады.
Комитет мемлекеттік мекеменің ұйымдастыру – құқықтық нысанындағы
заңды тұлға ... ... ... ... өз атауы мен мөрі және
мөртаңбасы, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... органдарында
бюджеттік шоттары және Қазақстан Республикасы Бюджеттік Кодексінде,
Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық ... ... өзге де ... бар. ... ...... өз ... түседі.
Салық комитетінің функциялары мен құқықтары келесідей:
Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен мыналарды жүзеге асырады:
Мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... тізілімін
жүргізу;
салық төлеушілерді, салық салу объектілерін және ... ... ... ... ... ... жүйесін әзірлеу және
жүргізу;
салық заңнамасының орындалуын ... ... ... ... орталық
және жергілікті мемлекеттік органдармен өзара іс – қимыл жасау;
этил ... ... ... және ... ... және айналымы саласында есепке алу мен есептілікті ұйымдастыру;
салық төлеушілердің қаржы – шаруашылық қызметіне, мұнай ... ... ... және мұнай өнімдерін базарлардан
сатуды жүзеге асыратын тұлғалардың, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... шегінде салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің түсуі мәселелері бойынша, ... – ақ ... ... мен ... ... ... ұйымдармен өзара іс – қимыл
жасау және ынтымақтастық;
«Салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... ... салықтардың,
өсімақы мен айыптар есептелген сомасы бөлігінде, сондай – ақ ... ... ... тұлғаларының әрекеті (әрекетсіздігі)
бөлігінде салықтық тексерулердің кесімдері бойынша хабарламаларға ... жеке ... ... ... құқық бұзушылықтарға қарсы күрес мәселелері бойынша Қазақстан
Республикасының халықаралық ... ... ...... функцияларды:
салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің ... ... ... ... ... ... ... белгіленген құзыреті шегінде салықтық
емес төлемдердің түсуін бақылауды (мемлекеттік кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... пакеттеріне
дивиденттерден, «Байқоңыр» кешенін пайдаланғаны үшін жалгерлік ... ... ... ... ... және сатудан, мемлекеттік
меншік объектілерін жекешелендіруден ... ... ... операциялардан алынатын түсімдерден басқа);
қолданылып жүрген заңнамаға сйкес таңьалауға жататын акцизделетін
өнімдер бойынша акциздік алым маркілерінің ... ... ... ... ... ... – ақ есепке алу – бақылау маркілерінің жасалуын,
сақталуын, сатып алынуын және ... ... ... ... ... ... құқықтық кесімдердің сақталуын
бақылауды;
мұнай өнімдерінің айналымына мұнай өнімдерінің ... және ... ... жүк ... мен ... ... ... органдарына салық төлеушілердің міндетті ... ... ... ... ... және толық түрде төлеулерін
қамтамасыз ету ... ... ... – салық органдарының салық міндеттемелерінің жүзеге
асуын тексеру.
Салықтық тексерулер ... екі ... ... құжаттық тексеру;
рейдтік тексеру.
Құжаттық тексерулер мына түрлерге бөлінеді:
1) ... ...... және ... да ... төленетін
міндетті төлемдердің барлық түрлері бойынша салықтық міндеттемелердің
орындалуын тексеру;
2) мазмұндық тексеру – салықтардың және басқа да ... ... ... ... ... бойынша ... ... ... ... тексеру – салықтық тексеру ... ... ... ... ... салық төлеушінің орындаған операцияларын
салықтық есепте дұрыс көрсетілуі туралы қажет болған ... ... ... тексеру – бұл салық қызметі органдарымен ... ... ... ... ... жекелеген салық төлеушілерге
байланысты жүргізіледі.
Тексері негізі бұйрық болып табылады.
Салықтық ... ... ... ... лауазымды тұлғасы
мыналарды көрсете отыра, салықтық ... ... ... салықтық тексеру орнын, акт толтыру күнін;
2) тексеру түрін;
3) тексеруді жүргізген ... ... ... ... ... аты, және ... ... салық төлеушінің тегін, атын, әкесінің атын немесе толық атауын;
5) салық төлеушінің банктік реквизиттерінің және ... ... ... салық төлеушінің салықтық және бухгалтерлік есептілікті және салықты
төлеуді жүргізуге жауапты басшысының және ... ... ... және ... ... ... ... мәліметтерді;
8) салық органдарына табыс етілген құжаттар жайлы жалпы ... ... ... жасай атырып салықтық құқық бұзушылықты ... ... ... ... ... ... ... органы салықтық тексеру актісінде
көрсетілген нәтижелер негізінде хабарлама хат жазып беріледі, ол ... ... ... ... ... ... хабарлама хатты ала салысымен онда көрсетілген сомалар,
айыппұлдар және өсімпұлдар ... ... ... ... орындауға міндетті.
Салықтық тексеру барысында салықтық заңнамаларды бұзушылық анықталмаса,
салықтық тексеру нәтижелері ... ... хат ... атқарылуын құқықтық реттейтін келесі бір орган бұл – Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... әрі –
Комитет) . Ол өз құзыретінің шегінде ... ... ... іске ... және ...... функцияларын жүзеге
асыратын Қазақстан Республикасы Қаржы ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын ұйымдастыру;
Жергілікті бюджеттерге, оның ішінде мемлекеттік мекемелердің ... ... ... ... ... ... ... мекемелер ұсынатын құжаттардың қолданыстағы бюджетзаңнамасына
сәйкестігін бақылау болып табылады.
Комитет өз ... ... ... ... Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Президенті
мен Үкіметінің кесімдерін және өзге де ... ... ... – ақ ... ... Қаржы министрлігінің ... ... ... ... ... мемлекеттік мекеменің ұйымдық – құқықтық нысанындағы заңды
тұлға ... ... Өз ... ... ... заңнамада
белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының аумағында міндетті күші бар
бұрықтар шығарады.
Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен мыналарды ... ... ... ... саясатты іске асыруды қамтамасыз ететін
функциялар:
Мемлекеттік бюджеттің атқарылуына қызмет көрсету және ... ... ... ... ... туралы ақпаратты даярлау;
Кезекті қаржы жылына арналған бюджеттік тағайындауларға сәйкес
республикалық ... ... ... ... тапсырыстары бойынша ұлттық, сол сияқты ... ... де ақша ... ... ... ... банктер және банктік қызметтердің тиісті түрлерін
көрсетуге арналған лицензиясы бар ... ... ... ... – қол ... ... етуді ұйымдастыру;
Жергілікті атқарушы органдар мен Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігіне жергілікті бюджеттердің атқарылуы туралы ақпарат ұсыну;
Республикалық бюджеттің атқарылуы туралы жедел, ... ... ... есеп ... ... және ... бюджеттік бағдарламалардың әкімшілеріне,
республикалық және жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын ... ... кіші ... және ... ... шығыстар туралы ай сайын ақпарат беріп отыру;
Ақылы қызметтерден, демеушілік және қайырымдылық көмектен ... ... ... ... шоттардан шығыстар жасалғандығы
туралы жиынтық есептер дайындау;
Қазынашылықтың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттік сыртқы қарыздар мен
мемлекеттік емес сыртқы қарыздарды өтеу және ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
Мемлекеттік кепілдік, қарыз алушылардың қаражаты күшіне енген жағдайда
бюджеттік кредиттер мен республикалық бюджеттен ... ... ... ... ... және қайтару жөнінде жұмыстар жүргізу,
Үкіметтік және мемлекеттік кепілдік берген борыштық ... ... ... және үкіметтік сыртқы қарыздар шоттарынан қаражатты алу
жөніндегі операцияларды қамтамасыз ету;
Қарыз ... ... ... ... бюджеттік кредиттер,
Қазақстан Республикасы резиденттерінің мемлекеттік және мемлекет кепілдік
берген қарыздар бойынша міндеттемелерді орындауын қамтамасыз ету;
Республикалық ... ... ... ... ... және ... ... жылына арналған республикалық бюджетті
қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелермен жасалатын азаматтық
–құқықтық мәмілелерді тіркеуді жүзеге асыру;
Республикалық бюджеттің ... – қол ақша ... ... және ... ... ... Банкінің салымдарына (депозиттеріне)
орналастыру жолымен кіріс алу ... ... ... ... қалдықтарын басқару;
Жергілікті атқарушы органдардың сенімді басқаруға ... ... ... басқару, оларды орналастыру және есептелген сыйақымен қайтару;
Республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... заңсыз және мақсатсыз пайдаланған кезде, қаржылық
бақылау органдарының ұсынысы бойынша ақшаны бюджетке даусыз ... ... ... ... асыру;
Жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен қымбат бағалы
металдар мен асыл тастарды есепке алу және сақтау;
Комитеттің бақылау қадағалауға қатысты келесідей ... ... ... әкімшілері жиынтық қаржы жоспарының мемлекеттік
мекемелерді қаржыландырудың жеке жоспарларына сәйкестігін бақылау;
Мемлекеттік мекемелер қабылдайтын міндеттемелер ... ... ... ... ... ... қабылдайтын міндеттемелердің бюджеттік
бағдарламалардың паспорттарында көрсетілген іс – ... ... ... ... ... ... ... тексеруді жүзеге асыру;
Мемлекеттік мекемелердің валюталық операциялар жүргізу кезінде валюта
заңнамасының сақталуы ... ... ... мекемелердегі бухгалтерлік есеп туралы заңнаманың сақталуын
алдын – ала және ағымдағы бақылауды ... ... ... ақылы қызметтердің, демеушілік және
қайырымдылық ... ... және ... ... ... рұқсаттар
берудің дұрыстығын бақылау;
Ақылы қызметтер көрсетуден алынған мемлекеттік мекемелердің шоттарына
есептеудің дұрыстығын бақылау;
Ақылы қызметтердің, ... және ... ... ... шығыстар жөніндегі операциялардың жүргізілуін бақылау;
Мыналар:
Бюджеттік бағдарламаларды ... ... ... ... ... ... ... қабылданған міндеттемелерге сәйкес келмеген
жағдайда қазынашылық төлем операцияларының ... ... ... ... ... ... игеру және шығыстары есебінің
мониторингі;
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкіндегі Комитеттің тиісті ... ... ... ... валюталық операцияларын жүргізу
және есепке алу;
Бюджеттік қаражат, валюталық және ағымдағы шоттар ... ... ... ... ... ... бағдарламалар
әкімшілерініңтоқсандық және жылдық есептерін қабылдау мен тексеруді жүзеге
асыру;
Үкіметтік және мемлекет кепілдік берген борыштың мониторингі мен ... және ... ... ... бойынша талаптардың сақталуына
мониторингті, сондай – ақ жергілікті ... ... ... және оны ... ... ... біріктірілген ақпараттық жүйесімен жұмыс істеу кезінде
ұйымдастыру шараларының сақталуын ... ... ... ... агенттерінің бюджеттік
кредиттерге, мемлекеттік және мемлекет ... ... ... ... ... міндеттемелерін орындалуын бақылау Комитеттің негізгі
бақылау – қадағалау функцияларына кіреді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... тағы бір ... ... бұл – ... министрлігінің Қаржылық
бақылау және мемлекеттік сатып алу ... ... әрі – ... Ол ... ... ... ... бақылау және мемлекеттік сатып ... іске ... және ...... функцияларды жүзеге асыратын
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ведомствосы болып табылады.
Комитеттің негізгі міндеттері:
Республикалық және ... ... ... ... ... ... жөнінде есеп беру, олардың атқарылуын бағалау, гранттардың,
мемлекет активтерінің, мемлекет кепілдік берген ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді)
сатудан түскен ақшаның пайдаланылуы бөлігінде мемлекеттік қаржылық бақылау
объектілері қызметінің Қазақстан Республикасының ... ... ... ... алудың ұйымдастырылуы мен өткізілуін, Қазақстан
Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының сақталуын бақылау
болып ... ... мен ... және ... ... ... ... өз қызметін Қазақстан ... ... ... да ... ... Республикасының Президенті мен Үкіметінің
кесімдеріне, өзге де ... ... ... және осы ... ... ... ... мекеменің ұйымдық – құқықтық нысанындағы заңды тұлға
болып табылады, өз атауы мемлекеттік тілде жазылған мөрі мен мөртаңбалары,
белгіленген ... ... ... ... ... ... – ақ заңнамаға сәйкес министрліктің қазынашылық органдарында шоттары
және ... ... ... Кодексінде, Қазақстан Республикасы
бекітен халықаралық шарттарда көзделген жағдайларда, өзге де шоттары болуы
мүмкін.
Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен мыналарды ... ... ... ... саясатты іске асыруды ... ... ... ... ішкі ... ... жұмысын
үйлестіру;
ішкі бақылау саласындағы кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды
қайта даярлау ... ... ... және ... ... ... пайдалану кезінде
мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... іс -
әрекеттерінде қылмыс немесе әкімшілік құқық бұзушылық белгілері, Қазақстан
Республикасы заңнамасын ... өзге де ... ... ... ... ... қорғау органдарына немесе ... ... ... істі ... ... ... беру;
ақпарат беру үшін тиісті бақылау жоспарлары мен актілерін Республикалық
бюджеттің атқарылуын бақылайтын есеп комитетіне, маслихаттардың ... ... ... ... ... алу ... заңнамасына
сәйкес иелігінде қалған ақша есебінен тауарларды, жұмыстар мен ... ... ... ... міндетті субъектілердің Мемлекеттік тізілімін
жүргізу;
мемлекеттік сатып алуды ... мен ... ... ... ... ... үшін міндетті шешімдер қабылдау;
өз құзыретінің шегінде мемлекеттік сатып алу ... ... ... алу ... келісу туралы тапсырыс берушілердің өтініштерін
қарау және олар бойынша тиісті шешімдер қабылдау;
қылмыс белгілері ... ... ... ... құқық қорғау органдарына беру;
Комитеттің бақылау – қадағалау функциялары келесідей[24]:
ішкі бақылау қызметі бар мемлекеттік органдардан қажетті ақпарат алу,
ішкі бақылау ... бар ... ... ішкі ... ... ... мен нәтижелері туралы есептерін қарау;
мемлекеттік сатып алу процесінде тапсырыс беруші ретінде әрекет ететін
тұлғалар жүзеге асыратын ... ... ... ... сатып алу жөніндегі ... ... ... мүшелерінің, конкурстық
комиссия хатшысының іс - әрекетіне (әрекетсіздігіне) әлеуетті берушілердің
өтініштерін (шағымдарын) қарау және олар ... ... ... ... ... мемлекеттік сатып алу жөнінде
конкурс өткізу кезінде оның қорытындысына әсер еткен Қазақстан
Республикасы заңнамасының ... жол ... ... және егер
өткізілген конкурс ... ... және шарт ... әкеп ... ... деп тану ... ... қабылдау;
Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы шарт ... ... ... ... немесе конкурстық комиссия
шешімдерін жарамсыз деп тану және ... ... алу ... ... ... алу туралы шарттар ... ... ... ... мен ... комиссиялардың Қазақстан
Республикасының мемлекеттік сатып алу ... ... бұза ... шешімдерін қайта қарау немесе олардың күшін жою туралы шешімдер
қабылдау;
мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің қызметі ... ... және ... ... ... ... қаржылық бақылау жүргізу;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес республикалық ... ... ... ... негізсіз және тиімсіз
пайдалануын анықтау, оның жолын кесу және болдырмау;
төтенше мемлекеттік бюджеттің атқарылуын бақылау;
ішкі ... ... ... ... бақылау стандарттарының
сақталуын бақылау;
әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау, әкімшілік құқық
бұзушылық туралы істерді ... және ... ... ... ... туралы кодексінде белгіленген жағдайларда және тәртіппен
әкімшілік құқық бұзушылық үшін әкімшілік жазалар қолдану;
мемлекеттік органдар мен ... ... ... ұйымдардың
қызметін тиісті бюджеттерге салықтан тыс түсімдердің ... ... ... ... ... ... бақылау;
иелігінде қалған тауарларды сатудан түскен ақшаны мемлекеттік
мекемелердің дұрыс қалыптастыруы мен ... ... ... ... ... алу ... заңнамасының
сақталуын бақылауды жүзеге асыру;
мемлекеттік сатып алуға бөлінетін қаражаттың тиімсіз ... оның ... кесу және ... ... алу ... ... талаптарының сақталу тұрғысында
тексеру жүргізу;
Қаржы миенистрлігі құрамындағы келесі бір ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ол –
Қазақстан ... ... ... ... ... әрі – ... ... өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының кеден ісі
саласындағы іске асыру және ...... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ведомствосы ... ... ... ... шегінде Қазақстан Республикасының егемендігін, ұлттық
және экономикалық қауіпсіздігін, сондай – ақ адамның өмірі мен ... ... ... ... ... шараларды қамтамасыз ету;
орындалуын бақылау Қазақстан ... ... ... ... ... ... және өзге де ... қамтамасыз ету;
кедендік саясатты іске асыруды қамтамасыз ету;
Қазақстан Республикасының кеден шекарасы арқылы өткізілетін тауарлар
мен ... ... ... ... және ... ... жүзеге
асыру;
Қазақстан Республикасының халықаралық міндеттемелерінің орындалуын
қамтамасыз ету, сондай – ақ өз құзыретінің шегінде ... ... және өзге де ... ... халықаралық ұйымдармен кеден ісі
мәселелері бойынша ынтымақтастықты жүзеге асыру;
халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру;
сыртқы экономикалық және ... ісі ... өзге де ... ... мен ... қорғау болып табылады.
Комитеттің заңды тұлғалар болып табылатын аумақтық органдары ... ... ... және ... ... ... Кедендік бақылау
департаменттері, кедендер, Кинологиялық орталық және Орталық ... ... өз ... ... ... ... және өзге
де заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен ... өзге де ...... ... оның ішінде
Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына және осы ... ... ... ... ... ...... нысанындағы заңды
тұлға болып табылады, өз атауы мемлекеттік тілде жазылған мөрлері ... ... ... ... ... – ақ заңнамаға сәйкес
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... Комитет азаматтық – құқықтық
қатынастарға өз атынан шығады.
Комитет заңнамада көзделген тәртіппен ... ... ... ... ... ... іске ... қамтамасыз ететін
функциялар:
Оларды алу Қазақстан Республикасының кеден органдарына жүктелетіе
кедендік төлемдер мен салықтардың ... ... ... және ... ... ... рәсімдерді оңайлату және жетілдіру мақсатында кедендік
ақпараттық технологияларды енгізуді қамтамасыз ету, ... –ақ ... ... ... ... ... ... жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасын жүргізу;
Қазақстан Республикасының кедендік ... ... ... ... ... ... ... Республикасы кеден органдары мен олардың лауазымды
адамдарының ... ... ... немесе әрекетсіздігіне
шағымдарды уақтылы және объективті түрде қарауды қамтамасыз ету;
Кеден ісі саласында ақпараттық – ... ... ... ... ... шекарасы арқылы өткізілетін тауарлар
мен көлік құралдарына қатысты Қазақстан ... ... ... емес ... ... ... ету;
Кеден ісі саласындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу, ... ... ...... ... контрабандаға, кедендік төлемдер мен
салықтарды ... ... және ... ісі ... өзге ... ... ... жүзеге асыру;
Кеден ісі саласындағы әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді ... ... ... ... ... ... туралы
заңнамасында көзделген тәртіппен әкімшілік жауаптылыққа тарту;
Кеден ісі бойынша мамандарды даярлауды, ... ... ... ... кеден зертханаларында, басқа да ... ... ... істеу үшін мамандар даярлауды қамтамасыз ету;
Мемлекет меншігіне ... ... мен ... ... ... ... Республикасының салық, валюта және өзге де заңнамалары
салаларындағы құқық бұзушылықтарды ... ... ... және ... ... ... органдарына және басқа да мемлекеттік ... ... ... ... ... ... органдарының лауазымды
адамдары мен олардың отбасы мүшелерін Қазақстан ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
Кеден органдарының материалдық – техникалық базасын дамытуға ... ... ... ... сәйкес кедендік
әкімшілендіруді жүзеге асыру;
Комитеттің бақылау және ... ... ... заңнамасының сақталуын бақылау;
Қазақстан Республикасының кеден органдары лауазымды адамдарының сыртқы
экономикалық және өзге де қызметке ... ... ... ... және ... ісі саласындағы әкімшілік құқық бұзушылық туралы
істер бойынша іс жүргізуі кезінде заңдылықты сақтауын ... мен ... ... ... ... ... шекарасы
арқылы өткізудің рұқсат ету тәртібінің орындалуын қамтамасыз ету;
өз бетімен және ... да ... ... ... іс – ... бақылау аймағы режимінің сақталуын бақылауды ... ... ... ... ... жүйесін ұйымдастыру, сондай – ақ
ұлттық қауіпсіздік органдарымен бірге Қазақстан Республикасының Мемлекеттік
және кедендік шекарасын қоғау жөніндегі шараларды жүзеге ... ... үшін ... және басқа да өмірлік маңызы
бар материалдардың, сондай – ақ мәдени құндылықтардың әкетілуіне ... ... ... ... ... ... ... олардың белгіленген ... ... ... ... етуі ... ... ... жүзеге асыру;
Тауарлардың кедендік құнын белгілеудің дұрыстығын бақылау жүйесін
ұйымдастыру;
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасында ... ... ... аталғандай біз Қаржы министрлігінің атқарар қызметі ... ... енді Есеп ... бюджеттің атқарылуы қадағалау
саласындағы қызметіне тоқталсақ.
Республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... есеп ... ... ... ... Республикалық бюджеттің атқарылуына сыртқы бақылауды жүргізу тәртібін
белгілейді;
2. Ішкі бақылау жөніндегі орталық уәкілетті органмен бірлесіп мемлекеттік
қаржы бақылауының ... ... ... ... бекітеді
және оларды сақталуына бақылауды жүзеге асырады.
3. Республикалық бюджеттің ... ... ... жүзеге асырады;
4. Төтенше мемлекеттік бюджеттің атқарылуына бақылауды жүзеге асырады;
5. Бақылау іс-шараларының қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің
орындалуын бақылауды жүзеге асырады;
6. ... ... ... ... өзге де өкілеттіктерді
жүзеге асырады.
Есеп комитеті Республикалық ... ... ... ... ... ... ... Президентіне тікелей бағынатын
және есеп беретін мемлекеттік қаржы ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылу мәселелерін реттейтін бюджеттік
заңнама және өзге де нормативтік ... ... ... ... ... Президентінің республикалық бюджеттің
атқарылуына байланысты мәселелер ... ... ... ... ... ... толықтылығы мен
уақыттылығын, сондай-ақ ... ... ... түсімдер
сомаларының қайтарылуын бақылау;
Республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... ... өтеуге республикалық бюджеттен
берілген қаражаттың, байланысқан ... ... ... ... тиімді пайдаланылуына бақылау болып табылады.
Есеп комитеті мемлекеттік мекеменің ұйымдық – ... ... ... ... табылады, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасы
бейнеленген және өз атауы мемлекеттік ... ... ... ... бланкілері болады.
Есеп комиетінің құқықтық ережесі ... ... және ... ... ... ... айқындалады.
Есеп комитетінің құрамы Қазақстан Республикасының Конституциясының 44-
бабының 7-тармақшасына және 57- ... 1- ... ... ... ... құрылымын Есеп комитетінің Төрағасы, Есеп комитетінің
мүшелері мен аппараты құрайды.
Есеп комитетінің қызметін қаржыландыру Республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... ... комитеті:
Респуликалық бюджеттің орындалуына сыртқы бақылауды жүргізу ... ... ... ... кезінде бюджет бағдарламаларының
тиімділігіне бағалауды ... ... ... ... ... ... уәкілетті органмен бірлесіп мемлекеттік
қаржы бақылау стандарттарын әзірлейді, сондай-ақ оларды бекітеді және
олардың ... ... ... асырады;
Мыналарға:
Республикалық бюджет қаражатының тиімді пайдаланылуына;
Республикалық бюджетке түсетін түсімдердің толықтығы мен уақтылығын
қамтамасыз ету ... ... ... мен ... ... ... қызметіне, сондай-ақ республикалық бюджеттен
түскен түсімдер ... ... ... мемлекеттік бюджеттің атқарылуына;
Мемлекеттік қаржы бақылау объектілерінің ... ... мен ... ... ... ... және ... іс-шараларының қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің
орындалуына бақылауды жүзеге асырады;
Қазақстан Республикасының Президентіне Есеп комитетінің жұмысы туралы
ақпаратты тоқсан сайын ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне, салықтардың және басқа да міндетті төлемдер ... мен ... ... ... ... және тиімді
пайдаланылуына байланысты мәселелер ... ... ... ... ... ... да жекелеген тапсырмаларды
орындайды;
Өзінің мазмұны жағынан республикалық бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... ... ... болып
табылатын және оны Қазақстан Республикасы Парламенті бекіткеннен ... ... ... жариялануға жататын өткен қаржы жылындағы
Республикалық бюджеттің атқарылуы ... ... ... жылдың 1 маусымына
дейін Қазақстан Республикасының Парламентіне ұсынады;
Ішкі бақылау жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... бақылау актілерін талдайды және Республикалық
бюджеттің атқарылуына ішкі бақылаудың тиімділігін арттыру жөнінде Қазақстан
Республикасының Үкіметіне, ... ішкі ... ... ... ... ... пайдалану мәселелері бойынша
мемлекеттік қаржы бақылау ... ... ... ... ... ... әкімшілік құқық бұзушылықтың белгілері,
Қазақстан Республикасы заңнамасының өзге де бұзылу фактілері ... ... ... ... ... ... немесе әкімшілік
құқық бұзушылықтар туралы істерді қарауға уәкілетті органдарға береді;
Мемлекеттік ... ... іске ... ... ... ... кадрлардың біліктілігін көтеруді және оларды
қайта ... ... ... ... ... ... ... барлық
кезеңдерінде бюджет қаражатын пайдаланатын жеке және заңды тұлғалардың,
қаржы қызметтерін, оның ішінде ...... ... ... ... ... адамдардың қызметіне бақылауды жүзеге асырады;
Республикалық бюджеттік бағдарламалардың атқарылуының тиімділігі мен
нәтижелілігіне баға беріледі;
Мемлекеттік және салалық ... ... іске ... баға ... ... ... ... ететін нормативтік құқықтық
актілердің қолданысы бойынша ұсынымдар әзірлейді және енгізеді;
Республикалық бюджет ... ... ... және ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінен, ... ... да ... ... ... ... сондай-ақ
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен және қаржы нарығын реттеу және
қадағалау жөніндегі уәкілетті ... және ... ... ... мен ... ... және ... алады;
Республикалық бюджеттің атқарылуы мәселелері бойынша мемлекеттік қаржы
бақылау ... ... ... ... ... ... атқарылуы туралы нормативтік құқықтық
актілердің талаптарын мемлекеттік қаржы бақылау ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан
Республикасының Президентіне ұсыным береді;
Мемлекеттік органдардан және мемлекеттік қаржы бақылау объектілерінен
республикалық бюджеттің атқарылуына ... ... ... ... ... ... ... анықтамаларды, ауызша және жазбаша
түсініктемелерді өзі белгілеген мерзімде алады;
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне және ... да ... ... сәйкес, Республикалық бюджет қаражатының нысаналы,
негізді және тиімді пайданылмауын анықтау және оған жол ... ... ... ... ... байланысқан гранттарды тарту мен
оларды пайдалану мәселелеріне ... ... ... ... ... ... немесе заңмен қорғалатын өзге де құпиялардың
сақталуын ескере отырып, кедергісіз танысады;
Республикалық бюджеттің ... ... ... ... ... ... және ... болған жағдайда Республикалық
бюджеттен осы мақсатқа ... ... ... қызметтеріне ақы төлей
отырып, аудиторлық ұйымдардың мамандары мен сарапшыларды тартады;
Шетел мемлекеттерінің қаржы бақылау ... және ... ... байланыс жасайды, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының заңнамасында ... ... ... ... ... мен ... жасасады және халықаралық ұйымдардың құрамына
кіреді;
Мемлекеттік құпияларды, ... және ... ... өзге ... ... ... Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына
сәйкес бұқаралық ақпарат құралдарына өзінің қызметі туралы ақпаратты ... ... ... ... мерзімді жинақтарын, бюллетендер, журналдар
мен басқа да басылымдар шығарады;
Міне жоғарыда аталғандай ... ... ... ... арнайы құзырлы органдардың қызметінің оңтайлы ... ... ... ... бюджет тек атқарылып қана қоймай, сонымен
қатар ол мемлекеттік дамудың ең қозғаушы күшіне айналатыны байқалады.
Енді осы ... екі ... ... ... ... ... ... белгілі болғандай, мемлекеттің ең басты қаржы қоры бұл –
мемлекеттік бюджет болып ... ... ... құрылымы бойынша
президенттік басқару нысанындағы ... ... ... бюджет жүйесі екі сатыда,яғни республикалық және жергілікті
бюджеттер болып құрылады. Осы бюджеттердің құрылуы мен іске ... ... ... принциптері жоғарыда баяндалып, белгіленді.
Қандай болмасын мемлекеттің ... бар ... ол ... алғы ... ... тиіс. Себебі бюджет тек бар болып қана
қоймай, атқарылып, алға ... ... мен ... ... ... ... ғана ... іргесі берік бола түседі.
Соған да байланысты менің бұл жұмысым «Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын
құқықтық реттеу» деп ... ... ... ... ... нақты
теориялық негіздер қозғалып, атқарылуы тұсында ... ... ... іске ... ... тұрғыдағы негіздері айқындалып
берілді. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл - бюджеттің атқарылуын мемлекет
арнайы ... ... ... ... қызметтерді бекітіп беру арқылы
жүзеге асырады деген сөз.
Жоғарыдағы баяндалған ... өз ... ... ... ... ... ... атқарылуында еш мәселе туындамас
еді.
Қазақстан Республикасының бюджеті ... ... ... ... жоспарланғанынан асып, профицитпен шығып жүр. Бюджеттік түсімдертің
дұрыс орындалуы мұнай бағасының әлемдік нарықта өсуімен ... дәл ... күні біз үшін бұл өте ... ... ... ... ... берулері үшін осы салалардағы
құқықтық реттеулерді күшейте түсу керек. Себебі құқықтық ... ... ... оның ... ... алғы ... дәл ... күні қалануы
тиіс, және мемлекеттік ақша қорларын реттеуден көрініс табуы керек ... ... ... ... ... ... тоқтала кеткен жөн
санаймын:
«Бұл әлемде ең бастысы – ... қай ... ... ... қандай
бағытта жылжып барамыз – міне сонда», - деп Холмз ... ... ... де ең ... ... даму ... айқындап алып, сол жолмен
тиянақты, қатесіз жүріп өту. Ал ... ... ... өзі ... ... ... ... ол бағыт Ел Президентінің «Қазақстан – ... ... ... стратегияда мемлекетіміз өз алдына келесідей ұзақ мерзімді
басымдықтарды ... 1) ... ... 2) Ішкі ... ... пен
қоғамның топтасуы; 3) Экономикалық өсу; 4) ... ... ... мен ... 5) ... ... ... әсіресе көлік және байланыс; 7) Кәсіби мемлекет;
Осы жоғарыдағы көрсетілген стратегиялық бағыттарды іске ... ... ... ... ... ... Орта ... Барысына айналуды көздеп отыр. Бұл дегеніміз - еліміз
өз аумағында экономикасы берік мемлекет ретінде өзін орнықтыруы тиіс.
Сонымен ... ... ... ... Ел ... ... жолдауында «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс ... - деп ... ... ... ... ... ... 50
елдің қатарына кіруі керек деп стратегиялық бағытты тағы да айқындап ... ... ... ... қойылған негізгі басымдықтар реті келесідей:
1) Қазақстанның әлемдік экономикаға ойдағыдай кірігуі – елдің экономикалық
дамуының ... ... ... 2) Қадақстан экономикасын тұрлаулы
экономикалық өрлеудің іргетасы ретінде одан әрі ... мен ... ... ... «әлжуаз» топтарын қорғайтын және экономиканың дамуына
қолдау ... осы ... ... ... 4) Осы ... білім
беруді дамыту, кадрлардың біліктілігі мен ... ... ... ұдайы
арттыру және Қазақстан халқы мәдениетінің одан әрі ... ... одан әрі ... және ... ... ... 6) Осы заманғы
қауіп-қатерлер мен қыр көрсетулерге ... ... ... қауіпсіздік
стратегиясын іске асыру; 7) ... ... ... және ... ... ескеретін теңдестірілген және жауапты сыртқы саяси бағытты
одан әрі іске асыру;
Жоғарыдағы көрсетілген бағыттарды ұстанып, олармен серпілмей жүріп өту
үшін ... ... ... нық ... алуы ... Бұл процесс
бюджет жүйесін, оның қызметін, және жалпы бюджеттің атқарылуын ... ... ... ... келтірілгеннің қай қайсысын болмасын іске
асыру үшін қомақты қаржы – қаражаттың қажет екендігі айтпаса да белгілі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... оны ... ... мәселе туындамайды. Және де мәселе бюджеттің
атқарылуы саласында да ... ... жоқ. ... проблемалардың көзі
мемлекеттік бюджеттің атқарылуын құқықтық ... ... ... ... деп ... Осы органдардың атқарар қызметтері
заңнамалық негізде бүге-шүгесіне дейін реттелген, дегенмен оларды жүзеге
асыру ... ... ... ... ... Міне осы олқылықтар
бюджеттің атқарылу саласында қиындық тудырып отыр.
Енді мен өз ... ... ... шешудің қандай жолын
ұсынамын, соған тоқталайық:
1. Арнайы құзырлы ... ... ... ... және атқарылуын реттеу. Яғни, біздегі ... ... ... айту ... ... дегенмен олардың іске асуларында
кірбің бар. Міне осы реттерді ... ... ... ... ... Бюджеттің атқарылуын қадағалайтын құзырлы органдардың сапасын арттыру.
Бұл дегеніміз, аты көп, заты жоқ, ісі шала ... ... ... ... ... ... Есеп ... жатқызу керек. Бұл
органның атқаратын қызметін түгелдей Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... ... құзырына
беру керек.
3. Бюджеттің атқарылу саласында транспаренттілікті қамтамасыз ету. Яғни,
жыл сайынғы арнайы есептерді халық назарына жетерліктей етіп қабылдау.
Мұндай шаралар ... ... ... ... қана ... ... түседі.
Осы шараларды іске асыру арқасында мемлекетіміз бюджеттің атқарылуы мен
оның құрылуы тұрғысында туындап отырған көптеген мәселелерінің басын ... ... ... мен өз ... жұмысымның басында қойған мақсатыма толығымен
жеттім деп ойлаймын.
Яғни, Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... оның ... ... ... ... ... ... тұстарына,
оның нақтылануы мен түзетілуінің ... және ... ... ... қозғап, нақты осы саладағы бар проблемаларды
көрсетіп, оларды шешу ... ... ... ... ... ... тақырыбындағы
тексеру, қадағалау және реттеу ... ... ... ... бойынша сұрақтар қаралды және олардың мақсат – ... ... ... өз ... береді деген үлкен сенімде, осы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ... / ... ... референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының
Конституциясына (Қазақстан Республикасының Парламентінің ... 1996ж., ... ... ... мен толықтырулар енгізу ... ... 1998 ... 7 ... № 284-1 ... ... «Юрист»
2. Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексі ... ... 86-117 ... ... ... 2001 ... 12 – ... «Салық және
бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... Алматы,
«Юрист» 2004 ж. 531 – 540 ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 1995 жылғы 26- желтоқсандағы № 2733 ... ... ... ... ... № 378 жарлығымен
енгізілген өзгерістерімен (ҚР Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995ж., № 24, 172-
құжат))
5. ... ... ... және оның ... ... ... ... Республикасының 1995 жылғы ... № 2529 ... Заңы ... ... ... № 377 ... енгізілген өзгерістерімен (ҚР ... ... 1995ж., №21, ... ҚР ... ... № 7, ... «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының
1995 ... 18- ... № 2688 ... Заңы ... Президентінің 06.05.1999ж. № 379 жарлығымен ... (ҚР ... ... ... 1995 ж., № 23, 145-құжат, ҚР
Парламентінің Жаршысы, 1997ж, № 4, 44-құжат))
7. «Бюджет жүйесі туралы» ... ... 1999 ... ... Заңы ( ... ... 20.06.2003 жылғы № 441-II
Заңымен енгізілген өзгерістерімен ( ҚР Парламенті Жаршысы, 1999ж., № 7, ... № 20, ... № 21, ... № 23, 916, 928, ... № 21, ... 2001ж., № 1, 6-құжат; № 10, 123-құжат; № 23, ... 2002ж., № 18, ... «2006 ... ... ... ... ... ҚР Заңы
1б.; 13б.; 15б
9. «Республикалық бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... туралы ҚР Президентінің 05.08.2002ж
№ 917 ... ... ... № 1570 ... ... ... ... Республикасы Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін одан
әрі жетілдіру жөніндегі ... ... ... 29 ...... ... ҚР Үкіметінің 2004жылғы 28- қазандағы № 1119 қаулысы
11. «ҚР Қаржы министрлігінің Салық ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін одан
әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» 2004жылғы 29 ...... ... ҚР ... 2004жылғы 29- қазандағы № 1127 қаулысы
12. «ҚР Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау және Мемлекеттік ... ... ... ... «ҚР ... ... ... Республикасының
1995 ж. 18- желтоқсандағы ... ... 24 ... және ... «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесін одан
әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» 2004жылғы 29 ...... ... ҚР ... ... 29- ... № 1134 ... «ҚР Қаржы министрлігінің Кедендік бақылау комитеті туралы ереже»,
ҚР Президентінің «Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... әрі ... ... ... ... 2004жылғы 29 қыркүйектегі ... ... ... ҚР ... 2004жылғы 29- қазандағы №1133 қаулысы.
Теориялық әдебиеттер
1. ... ...... ҚР ... Н.Ә. ... ... ... Жолдауы Астана,
«Отан сақшысы» 01.03.2006 ж.
3. Н.Е. ... С.М. ... У.С. ... ... ... ... ... - Алматы, 1999ж.
4. С.С. Найманбаева ... ... ... и особенная части. –
Алматы, «Дәнекер» 2004ж.
5. С.Қ. Құпыбаев, Ш.Д. Баязитова ... ... ... ... 88-94б.
6. С.М. Найманбаев Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 1994ж ... В.Д. ... К.К. ... Қаржы: Оқулық.- Алматы 2003ж. 154б.
8. А.И. Худяков ... ... ... ... ... часть).
Алматы: ТОО ... ... ... право» Учебник, Издательство БЕК Москва 1996г.
10. А.И. Худяков ... ... ... ...... ... В. ... Ю. Любимцев Бюджетный федерализм: проблемы и ... ... №11, ... И. ... ... ... ... регулирования
// Экономист, №7, 1996ж.
13. Л. Павлова Бюджетное финансирование и ... ... // ... №4, 1996ж.
14. Финансы. Учебное пособие. Под ред. А.М. Ковалевой – М., 1999ж.,
Финансы и ... ... ... ... ... Кредит: учебник для вузов. Под ред.
проф. Л.А. Дробозиной – М., Финансы, ЮНИТИ, 2000-527б.
-----------------------
[1] С.М. Найманбаев «Қазақстан ... ... ... ... 1995ж. ... В.Д. Мельников, К.К. Ильясов «Қаржы», Алматы 2003ж. 154б.
[3] Н.Е. ... С.М. ... С. ... ... ... құқықтық негіздері», Алматы 1999ж. 114-116б.
[4] А.И. Худяков «Финансовое право Республики ... ... 2001 ... С.C. ... ... ... Алматы «Дәнекер», 2004ж. 175-180б.
[6] С.С. Найманбаева «Финансовое право», Алматы «Дәнекер» 2004ж. 183б.
[7] С.С. Найманбаева «Финансовое ... ... ... 2004ж. ... ... ... ... 30 тамыз 1995ж. 2б.1т.
[9] «Бюджет жүйесі туралы» ... ... Заңы ... ... ... Республикасының Бюджет Кодексі» 24.04.2004ж. 3б.
[11] «2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы 1б.
[12] «Бюджет жүйесі туралы» Қазақстан ... Заңы ... ... ... право Учебник, Издательство БЕК Москва, 1996 ж. 165 б.
[14] С.С. ... ... ... Алматы «Дәнекер» 2004ж. 195-203б.
[15] «Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексі» 24.04.2004 ж. 109б. ... ... ... ... ... 24.04.2004 ж. 117 б.
[17] «Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
туралы» ереже 05.08.2000ж. 4б.
[18] «Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... №378-1 Конституциялық Заңы
[19] «Қазақстан Республикасының Парламенті мен оның ... ... ... ... 06.05.1999ж. №377-1
Конституциялық Заңы
[20] «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» ... ... №379-1 ... ... «Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі туралы ереже», Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы №1119 қаулысы
[22] ... ... ... ... ... ... туралы
ереже», 1б., Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 29 қазандағы
№1127 қаулысы
[23] « Бюджетке төленетін салықтық және басқа да ... ... ... ... ... ... ... «ҚР Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу
комитеті туралы ереже», Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы ... №1134 ... «ҚР ... ... ... ... комитеті туралы ереже»,
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 29 қазандағы №1133 қаулысы

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Мемлекеттік бюджет туралы ақпарат29 бет
Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу механизмі43 бет
Мемлекеттің фискалдық саясаты40 бет
Қазақстан Республикасының бюджетінің түсімдері мен шығыстарын құқықтық реттеу91 бет
Мемлекеттік бюджеттік бақылаудың құқықтық негіздері12 бет
Мемлекеттік қаржылық бақылау15 бет
ҚР бюджет кірістері мен шығыстары52 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь