Юпитер жөнінде жалпы мәліметтер

Мазмұны

1. Юпитер жөнінде жалпы мәліметтер.
2. Юпитердің физикалық табиғаты.
3. Юпитердің серігі
4. Юпитерді зерттеу әдістері.
5. Юпитерге ұшырылған ғарыштық аппараттар.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
1. Юпитер жөнінде жалпы мәліметтер.
Юпитер – Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары. Ол өте алып ғаламшар, Күн жүйесінің Күннен бастап санағандағы бесінші ғаламшары. Оның массасы қалған ғаламшардың бәрінің массасын қосқандағыдан 2,5 есеге асып түседі, ал Жер массасынан 318 есе көп. Юпитердің көрінерлік шартабағы оның созылыңқы атмосферасының жоғарғы қабаты болып табылады. Тіпті, шағын телескоптың өзінен ғаламшардың айналу осі бойымен 1/16-ге тең сығылыңқы екені байқалады. Экваторлық шартабағының диаметрі полюс аймағындағысынан 1,07 есе үлкен болып келеді. Ғаламшардың экваторлық радиусы R = 71400 км, ол Жер радиусынан 11,2 есе үлкен. Ғаламшардағы еркін түсу үдеуі Жердікінен 2,67 есе көп, ал оның бетіндегі ең жоғарғы жылдамдық секундына 60,4 км-ге тең. Юпитер Жер сияқты батыстан шығысқа қарай айналады, оның үстіне айналу осі өзінің орбитасының жазықтығына бар болғаны 3007/-қа көлбеген. Юпитер тура бағытта айналады.
Юпитердің едәуір сығылыңқы болуы осін жылдам айналуынан, ол әр аймақ әрқалай. Экваторлық аймағы 9С50,5 м, ал қоңыржай аймақтары 9С55,7 м периодпен, яғни баяуырақ айналады. Бұл шартабағының табиғаты газ екенін көрсетеді, онда қарайған жолақтар мен дақ жақсы көрінеді. Олар атмосферадағы газ ағындарынан түзілетін өзіндік бұлт болып табылады. Экватор бойымен созылып жатқан екі енді экваторлық жолақтар белсенді әрекетті, ондағы газ ағындарының жылдамдығы 100 м/с-қа жетеді.
Юпитердің Күннен орташа қашықтығы 5,203 а.б. немесе 777,8 млн. км. Орбита эксцентриситеті 0,0484, орбитаның эклиптика жазықтығына көлбеулігі 1018. Ғаламшардың Күнді айналу периоды (сидерлік немесе жұлдыздық) 4332 тәулік 14 сағат 7 минут (11,86 жыл), орбита бойындағы жылдамдығы 13,05 км/сек. Юпитердің полюстық радиусы 68813 км-ге тең, орташа тығыздығы 1,31 г/см3. Қарусыз көзбен қарағанда Юпитердің түсі ашық сары түсті жұлдыз түрінде болады. Оның жұлдызының шамасы – 1,2-ден 2,7-ге дейін өзгереді.
Әдебиеттер

1. П.Әбдікәрімов, С. Рамазанова, Р.Тоқсейітова. Астрономия І, ІІ бөлім – Шымкент -1994.
2. М.М.Дагаев, В.Г.Демин и др. Астрономия – М. Наука 1983.
3. Жарков В.Н. Внутреннее строение Земли и планет – М. Наука 1978.
4. Корненко. Названия звездного неба.
5. Келдши М.В. Маров М.Я. Космические исследования – М. Наука 1981.
6. Ксанфомалити Л.В. Планеты открытые занова - М. Наука 1978.
7. Левин Б.Ю. Проехождение Земли и планет - М. Наука 1964.
8. Маров М.Я. планеты солнечной системы - М. Наука 1981.
9. Тейфель В.Г. Планеты Юпитер - М. Наука 1969.
10. Шаронов В.В. Природа Планет - М. Наука 1958.
11. Мороз В.И. Физика Планет - М. 1967.
12. Мортынов Д.Я. Планеты решенные и нерешенные проблемы, М.1970.
13. Долгинов Ш.Ш. магнетизм планет М. 1974.
14. Планеты и спутники под. ред А.Долбфюса – М.
        
        Мазмұны
1. Юпитер жөнінде жалпы мәліметтер.
2. Юпитердің физикалық табиғаты.
3. Юпитердің серігі
4. Юпитерді зерттеу әдістері.
5. Юпитерге ұшырылған ғарыштық аппараттар.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Юпитер ... ... ... – Күн ... ең ... ғаламшары. Ол өте алып ... ... ... ... ... бесінші ғаламшары. Оның массасы қалған
ғаламшардың бәрінің массасын қосқандағыдан 2,5 есеге асып түседі, ал ... 318 есе көп. ... ... ... оның ... ... ... болып табылады. Тіпті, шағын телескоптың
өзінен ғаламшардың айналу осі ... ... тең ... екені
байқалады. Экваторлық шартабағының диаметрі полюс аймағындағысынан 1,07 ... ... ... ... ... ... R = 71400 км, ол ... 11,2 есе үлкен. Ғаламшардағы еркін түсу үдеуі ... ... көп, ал оның ... ең жоғарғы жылдамдық секундына 60,4 ... ... Жер ... ... ... ... айналады, оның үстіне айналу осі
өзінің орбитасының жазықтығына бар болғаны 3007/-қа көлбеген. Юпитер тура
бағытта айналады.
Юпитердің ... ... ... осін жылдам айналуынан, ол әр ... ... ... 9С50,5 м, ал ... ... 9С55,7 ... яғни ... ... Бұл шартабағының табиғаты газ екенін
көрсетеді, онда ... ... мен дақ ... ... ... газ ... түзілетін өзіндік бұлт болып табылады.
Экватор ... ... ... екі енді ... ... белсенді
әрекетті, ондағы газ ағындарының жылдамдығы 100 м/с-қа жетеді.
Юпитердің Күннен орташа қашықтығы 5,203 а.б. немесе 777,8 млн. км. ... 0,0484, ... ... ... көлбеулігі 1018.
Ғаламшардың Күнді айналу периоды (сидерлік немесе жұлдыздық) 4332 ... ... 7 ... (11,86 жыл), ... ... ... 13,05 ... полюстық радиусы 68813 км-ге тең, орташа тығыздығы 1,31 ... ... ... ... түсі ашық сары түсті жұлдыз түрінде
болады. Оның жұлдызының шамасы – 1,2-ден 2,7-ге ... ... ... ... табиғаты.
Ғаламшардың аймақтық жылдам айналуы мен оның орташа тығыздығы Юпитердің газ
күйінде ... ... ... емес ... білдіреді. 1950-1951 жылдары
Кеңес астрофизиктері В.Г.Фесенков пен проф. А.Г.Масевич Юпитер және басқа
да алып ... ... 75-85% ... 15-25% гелийден және неғұрлым
ауыр химиялық элементтердің қоспасынан тұрады деп алсақ, онда ... ... ... ... деп ... Алып ... ... температура ондаған мың кельвинге жете алады, ал алапат
қысымнан сутегі сұйық жағдайда және тіпті, токты ... ... ... ... ... ... тығыз жағдайда болуы мүмкін.
Бірақ Юпитерге Жерден жүргізілген бақылаулар арқылы оның атмосферасынан
гелий ... ... 130 000 және 43 000 км ... ұшып өткен американ
автоматты «Пионер - 10» (1973 ... ... және ... -11»
станциялары оның атмосферасынан спектрлік ... ... және ... гелийді тапты. Сөйтіп бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... нәтижесінде тұжырымдалды.
Зерттеу мәліметтері бойынша Юпитердің ішкі ... ... ... және ауыр ... элементтердің пайыздық құрамына
байланысты ... ... ... ... бар. ... 72% ... 22% гелий және 6% ғаламшарлардың қойнауында жатқан
ауыр химиялық элементтерден тұрады деген модель аса ... ... ... ... ... ... ... 4-6 мың км-ге дейінгі,
немесе 0,08 R (ғаламшар ... ... және оның ... метанның,
аммиактың, цианидтердің және су буының мардымсыз ... ... ... ... ... - ... ... олардағы
қысым 103гПа (1 атм) жақындайды, ал ... 10-14 г/см3 ... ... бұл ... арта түседі және атмосфераның ... ... мен ... ... ... ... ... жатыр. 24 000 км
(0,35) тереңдікте температура 11 000 К-ге, ... - 3·103 ... (3·106 ... ... және осы ғаламшар қысымда сутегінің тығыздығы ... ... ... ... ... ол ... металдық фазаға ауысады және электр
өткізгішке айналады. ... 25 000 К және ... - 2·1010 ... атм) 0,94 (66 000 км) ... ... ... ... бар. Ядро аса тығыз (3-4 г/см3) сұйық фазада және сутегінен,
силикаттар, темір мен ... ... бар ... ... ... 9000 – 10000 ... аспайды. Ядроның ортасындағы қысым 8·1010 гПа
(8·107 атм), ал температура 30000 К шамасында.
Юпитер жылуды ... ... ... 27 есе аз ... және ... ... ... энергияның 45 пайызын шағылдырады, ондағы
температура 1600С шамасында болуы ... ... оның ... және түнгі
шағындағы «Пионер - 10» американ автоматты станциясы өлшеген ... ... ... болды, өйткені Юпитердің ыстық қойнауы Күннен өзі алатын
жылудан 2 есе артық жылу ... ... ... мен ... айналуы оның магнит өрісін тудырады, ол
Жердің магнит өрісінен 50 есе ... ... ... ... осі ... ... 100-қа ... жатыр. Юпитердің магнитосферасы 6·106 км (80 R-
ге жуық) ... және онда ... ... 35 R ... ... ... ... ол Жердің радиациялық белдеуінен 40 000 есе
күшті. Неғұрлым күшті ... ... ... 6 ... (428 000 км)
аймағында орналасқан. Дәл осы аймақ Юпитердің 1955 жылы Жерден ... ... ... ... ... сәулесінің басты көзі болып
табылады. Оның алдына тек күннің радиосәулесі ғана түсе алады.
Юпитердің оңтүстік ... ... ... Дақ ... ... ... ... ойық пішінді және қызғылт түсті түзіліс айрықша көрінеді. Оның
көлемі бойлық бойынша 35 000 ... және ... ... 14 000 ... ... ... ылғи ... және оның нашар байқалатын жылдары да болады.
Атомосфералық ағым оны барлық жағынан ағып ... ... - 11» ... - 1» ... станцияларынан (1979 жылғы наурыздың басында 300 мың км
қашықтықтан ұшып ... ... ... циклонды құйындар айқын
көрінеді. Қызыл Дақ – бұл ғаламшар атмосферасындағы ... ... ... ... ... 6 ... Осыған ұқсас шағын көлемді, оның ішінде
кесекөлденеңі 16 000 км келетін Ақ Дақ та табылды.
1960 жылы Киев ... ... ... ... ... ... ... мен тозаңдардан тұратын жіңішке сақинасының
барын болжап айтты. Бұл ... ... ... ... ... ... оқтын-оқтын пайда болуына негізделеді, оны Всехвятский сақина
көлеңкесі деп есептеді. 1979 жылғы наурыздың 4-де ... - 1», ал ... ... 10-да «Вояджер - 2» сақинаны суретке түсірді. Сақинаның
сыртқы радиусы 126 000 км-ге ... ... өте ... ... ... сондықтан Жерден көрінбейді.
3. Юпитердің серігі
Қазіргі кезеңде Юпитердің 61 серігі анықталды. Олардың бәрі де ... ... ... ірі және айдың көлемі мен массасымен
салыстырарлықтай шар ... Бұл төрт ... 1610 ... қаңтарында
- ақ Галилей ашқан. Олар тіпті дүрбі ... да ... өз ... ... ... ... ... жылдамдықтары Юпитерге ылғи бір ... ... (Ай ... ... және оның ... белдеуі бойымен айналады.
Оларға ежелгі грек ... ... Ио ... ... ... ... ... Ганимед және Калисто деген есімдер
берілген. Юпитер ... ... ... ... |Жарқы-рау|Юпитерден |Айналу |Диометр ... |
| | |ы ... ... | ... |
| | | |103 км ... | |мен |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... |
| | | | | |Км |Ай | |
| | | | | | ... | |
| | | | | | |мен | |
| | | | | | ... | ... |Ио |5,0 |421,6 |1,769 |3630 |1,041 |1,21 ... |Еуропа |5,3 |670,9 |3,551 |3140 |0,90 |0,66 ... |4,6 |1070,0 |7,155 |5260 |1,51 |2,02 ... ... |5,6 |1880 |16,689 |4800 |1,38 |1,44 ... ... ... Меркуриден үлкен, ал Калисто оны мен бірдей
деуге ... Ио ... Күн ... ... бір бекенді
жанартаулы серік онан ... 200 км – ге ... газ бен ... жеті ... ... Серіктердің беті толып ...... жал – жл ... ... ... құм ... ... қыртыстардан және тілімделген жарықтардан ... Ал ... беті ... ... ... 4 ... серіктерінің ішінде ең кішісі – Еуропа ... ... сәл ... (3476 км – Ай ... ... ... ... км). Еуропа Ай сияқты өз ... ... бір ... Ал ... ... ... бірдей - 3г/см3 Еуропаның
тоғыздығы, Айдыкі – 3,3 г/ см 3 .
Ганимед - күн ... ең ... ... Егер ... ... ... бойынша айналса, онда ол ... ... еді. ... ... ... - 5262 км) ... ... км) мен Плутон (1142 км) ғаламшарларынан асып түседі.
«Пионер – 10» (1973 ... ... мен ... – 11» (1974 жыл) бірінші
болып гонимед серігіне жақындады, шамамен 750 мың км. ... ... ... оның беті ... ... ... ... Зерттеу барысы ганимедттің тығыздығы
шамамен 1,9 г/см3 екенін көрсетті. ... ... ... ... жартылай судан тұрады.
Калисто – ұлы ғалым Голилей ... ... ... ... Ол ... ... - ... 4800 км және салмағы 1,08х 1023, ... ... ... бетінен 1883 000 км арақашықтықта ... ... бұл ... ... жағынан Меркурий ғаламшарына (4880
км) тең және ... ... күн ... ... ... ... табылады.
Оның айналу мерзімі – 16,689 тәулік.
Калисто негізінен ... мен ... ... 40% – ... мұздан және 60%
– пайыз силикат пен темірден, деп есептейді.
Калисто серігінің беті өте ежелден келеді: оның ... 4 ... ... ... Онан арғы бетінің рельефтерінің өзгеруі негізінен
метеоритерге байланысты болады.
Қалған серіктерінің шамасы 1 – нан 280 ... ... ... ал ... Олар ... ... қарай нөмірленген, сондықтан ол цифрлар
ғаламшардан қашықтығын ... ... ... ... ең ... ХІV адрастея мен ХVІ Метис 128000 км ... ... 7 сағ 05 мин ... шығады. Төрт алыс серіктері
(ХІІ Ананке, ХІ ... VІІІ ... мен ІХ ... кері ... ... біршама көлбеу орбитамен қозғалады, Анағұрлым алыс ІХ ... 107 км ... ... 758 ... ... бір ... ... шалғай серіктерін астероидтар белдеуінен қармап
алуы ... ... ... кезінде жақын серіктер ғаламшардың ... ... ... ... арғы ... жасырынады (серіктермен
тоғысуы), оның алдынғы тұсынан өтеді (серіктердің өтуі) және ... ... ... Бұл құбылыстар тіпті шағын телескоппен
қарағанда да жақсы көрінеді.
4. Юпитерді зерттеу әдістері.
Күн жүйесінен ары ұшу ... 1972 ... 3 ... ... ... ... ... жұлдыздарға саяхат жасау болмады. «Пионер - 10» станциясына
юпитердің салмағын анықтау, оның магниттік өрісі мен ... ... тепе – ... мен температураның сыртқы атмосферада таралуын зерттеу
және де ғаламшар мен оның ... ... ... ... олардың сипаттамаларын зерттеу міндеттері жүктелген еді. Юпитерге
ұшу бағытындағы күн желі, ғаламшараралық магнит өрісі, ... ... ... ... ... ... астероидтық және радиациялық
белдеуінің электрондық аппаратура үшін қатерінің дәрежесін анықтауға тура
келді.
5. Юпитерге ұшырылған ғарыштық аппараттар.
Станция ... 260 кг, ал ... ... салмағы – 30 кг болды. Оның
ішінде ... ... ... ... бөлшектер мен космос
сәулелерінің детекторы, Гейгер – Мюллер санауышының жиынтығы, радиациялық
детектор, ультракүлгін фотометр, Юпитер мен оның ... ... ... ... ... ... болды.
Автоматтық ғаламшараралық станция (АҒС) Юпитер төңірегіне 1973 ... ... оның ... 131 мың км ара ... ... ... оның ... бағыты бойынан ұшып өтті. Станциядан қызық
мәліметтер ... ... ... өрісінің осі ғаламшардың айналу ... ... ... ... бетінің магнит өрісінің ... ... ... ... экваторның жазықтығы жанында зарядталған
бөлшектің күшті концентрациясының табылуы маңызды ... ... ... ... ... ... ... серіктерінің орташа
тығыздығын анықтауға мүмкіндік береді. Ио-3,48 г/см3; Еуропа -3,07г/см3;
Ганимед – 1,94 г/см3; Каллисто – 1,65 ... ... ... ... ... ... тығыздығы
ғаламшараралық кеңістікте 300 рет жоғары екенін анықтады; Онда олар 600
сағатта бір рет, ал ... ... ... 2 ... ... ... планетасы Күн жүйесіне енетін планеталардың ең үлкені болып табылады
және оның қазақша атауы – ... ... ... ... ... есе үлкен. Планетаның тура бағыттағы өте жылдам айналысы біртекті ... ... ... ... әрқалай.
Юпитер белдеулерінің ішінде ең жылдам айналатыны – экваторлық белдеу, оның
периоды 9h 50m,5 болса, орташа ендіктегі белдеудің аналу периоды 9h ... ... ... ... ... ... өлшемдері әртүрлі дақтарда
кездеседі, олардың ішінде ең үлкенін үлкен қзыл дақ деп ... ... ... 77% ... ал 23%-не ... гелийден тұрады
да, қалғаны метан мен аммиактың үлесіне тиеді. Бұлт қабатының ... ... ... ... ... ... ... тұрады да,
төменгі бұлтттардың құрамыныда мұз бен су да ... ... ... ... ... температурасы -1300.
Юпитердің 61 серігі бар. Солардың ішінде Ио, Еуропа, Ганимез, Каллисто деп
аталатын ең ірі ... ... 1610 жылы ... ... ... ... осы аталған серіктері экватордың жазықтығында синхронды түрде
және тура бағытта айналып қозғалады. Юпитердің ішкі және ... екі ... 1979 жлы АҚШ ... ... ... деп аталатын
автоматтық станцияларының ... ... бір ... ... ... ... бақылау мүмкін емес.
Жіңішке сақиналармен жүргізілген зерттеулер сыртқы сақинаның ішкі және
сыртқы радиусы сәйкесінше 113000 км және ... ... ... ... Бұл ... өте ұсақ тастардың жиынтығынан
құралған.
Әдебиеттер
1. П.Әбдікәрімов, С. Рамазанова, Р.Тоқсейітова. Астрономия І, ...... ... ... ... и др. ... – М. Наука 1983.
3. Жарков В.Н. Внутреннее строение Земли и планет – М. ... ... ... ... ... ... Келдши М.В. Маров М.Я. Космические исследования – М. Наука 1981.
6. Ксанфомалити Л.В. Планеты открытые занова - М. Наука 1978.
7. ... Б.Ю. ... ... и ... - М. Наука 1964.
8. Маров М.Я. планеты солнечной ... - М. ... ... Тейфель В.Г. Планеты Юпитер - М. Наука ... ... В.В. ... ... - М. ... ... Мороз В.И. Физика Планет - М. 1967.
12. Мортынов Д.Я. Планеты решенные и нерешенные проблемы, М.1970.
13. ... Ш.Ш. ... ... М. ... ... и спутники под. ред А.Долбфюса – М.

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алып планеталар9 бет
КСРО және Кариб дағдарысы7 бет
Күн жүйесінің кішкентай денелері10 бет
Стилистика және оның проблемасы туралы4 бет
Тіршіліктің пайда болуы жөніндегі Опариннің теориясы9 бет
Қоңырқай (ғаламшар)6 бет
Жер тобының ғаламшарлары24 бет
Күннің көрінерлік қозғалысы, атмосферасы, спектрі7 бет
Меркурий5 бет
Планеталардың түрлеріне жалпы сипаттама8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь