Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып дамуы және қалыптасуы

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Құқықтық мемлекет:пайда болуы және белгілері
1.1 Құқықтық мемлекет идеясының пайда болу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Құқықтық мемлекет белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11

2. Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып дамуы және қалыптасуы
2.1. Кұқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды алғы шарттары ... ..18
2.2 Құқықтық мемлекеттің қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.3 Қазіргі құқықтық мемлекет даму идеяларын қарастыру ... ... ... ... ... ...22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
1. Құқықтық мемлекет:пайда болуы және белгілері
1.1 Құқықтық ... ... ... ... ... ... белгілері
.......................................................................11
2. Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып ... және ... ... ... ... ... алғы ... ... ... ... ... құқықтық ... даму ... ... жұмыстың өзектілігі. Қазақстан Республикасы заң-құқық ұлттық
жүйесінің жылдам қалыптасуы, Қазақстан қоғамының қалыпты ... ... ... отыруы шеңберінде болып жатқан оң өзгерістерді басқаша
көзқарастар тұрғысынан зерделеп, ... алу ... ... ... ... ... ... ұйымдық құрылымды объективті түрде
қажет ететін ішкі ... ... ... ... болуының
бірнеше түсіндірмелері бар.
Сонымен, мемлекет – қоғамның ұйымдық құрылымды объективті қажет ететін
ұйым ретінде жұмыс жүргізеді.
Мемлекет – ... ... ... ... ... ... ... ұйымы. Мемлекеттік органдар мемлекеттік ... ... және ... ... ие. ... ... маңызды белгісі биліктік өкілетіктермен қамтамасыз етілуі ... ... ... міндетті сипатқа, ал бұйрықтар биліктік сипатқа
ие. Мемлекеттік органның биліктік өкілетіктері оның құзыреті ... ... ... ... ... деп оны жүргізу құралының,
құқықтары мен міндеттерінің жиынтығы ұғынылады.
Мемлекеттік ... ... ... ... бір қағидаты –
«тежемелік және тепе-теңдік жүйесінің» болуы. Оның мәні биліктің барлық үш
тармағын, олардың ... да ... ... ... тұтас иемденіп
кете алматындай етіп, өзара өкілеттіктермен бөлуден тұрады. Мұнымен қоса,
мемлекеттік билік ... ... бірі ... ... ... ... ... биліктің жоғары органдарының бір
жүйесінің болуын көрсетеді. Мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... ... енеді, мемлекеттік биліктің
жоғары органдарына бағынады.
Бірыңғай ... ... заң ... ... және ... бөлу қағидаты Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік биліктің
конституциялық негізі болып табылады ... ... бөлу ... осы үш ... ... ... ... құзыреттерді
шектеуден көрініс табады. Мәселен, заң шығарушылық қызмет, заңдар қабылдау
заң шығару функциясын жүзеге асырушы өкілді ...... ... ... ... ... ... орындау, жалпы алғанда
атқарушы-өкімдік ... ... ... ... ... ... Республикасындағы сот билігін тәуелсіз сот органдары жүзеге
асырады.
Қазақстан тәуелсіздікке ие болған күннен бастап, әлемде ... ... тұру үшін ... ... ... қабылдады. ҚР - ның тәуелсіздігі
туралы Конституциялық заң оны ... ... деп ... ... ... пен оның ... ... тірек болатын құқықты және
оның негіздерін қайта құру қажеттігі туды және ... ... ... ... ... айналды.
Құқықтық мемлекет тек әділеттіліктің белгісі ғана ... ... ... ... өмір сүру барысындағы бостандық - теңдігін ... ... ... - сы ... ... болып қалыптасуына байланысты
”құқықты” пән ретінде оқу процесіне енгізу мәселесі де ... ... ... ... беру ... ... өскелең ұрпақты құқықтық рухта
тәрбиелеуде оқу ұжымының рөлін күшейтуге объективтік мүмкіндік ... ... ... ... мән беру ... ... ... көкейтесті
мәселесіне айналды.
Құқық адамдардың, ұйымдардың, ... іс - ... ... олардың бостандығының шеңберін, мүдде - мақсаттарының орындалу
деңгейін анықтап, реттеп отырады.
Құқықтың қоғамға құқықтық мемлекет қаншалықты қажет екенін ұлы ... ... ... закон билігі бар адам болсам, адам ... ... ... емес ... ... тілін кесер едім” - деген сөзінен - ақ
ұғамыз.
Тақырыптық зерттелу деңгейі. Құқықтық мемлекетті ... ... ... көне ... ... мақсаты болды. Көне дәуірдің
ойшылдары: Сократ, Демокрит, Платон, ... ... ... пен
мемлекеттің өзара қатынасын инабаттылық, парасаттылық, әділеттілік жолмен
дамуын армандады. Аристотель: "Заң үстемдігі ... ... жоқ", ... ... ... Н. ... Ж. Боден т.б. саяси қайраткерлер
қүқықтық мемлекет орнату төңірегінде көп ... ... ... ... ... ... концепциясына пікір айтып өте зор үлес қосқан
атақты ғалымдар: Г. Гроцкий, Б. Спиноза, Д. Локк, Ш. Монтескье, Д.Дидро, ... Т. ... ... ... ... т.б.
Құқықтық білім берудегі негізгі қағидалардың бірі - тәртіпке баулу.
Онсыз оқу - тәрбие жұмысында ... ... ... ету, жастарды
адамгершілік қасиетке баулу мүмкін емес. Құқықтық білім бере ... ... алға ... мақсаты - жастардың дүние танымын, сана - ... ... ... ... бүкіл өмірлік құндылықтарын қоғам
игілігіне жұмсай білуге бағдар беру[1.35б]
Республика азаматының негізгі ... ... ... де ... 30 ... ... талқылаудан өтіп қабылданған
Конституцияда анық тұжырымдалған.
Адам тумасынан өзіне қажетті ... мен ... ие. Ал ол ... ... алғаннан кейін азаматтық құқықтарға ие болып,
тиісті міндеттерді қоса ... ... ... ... ... ... сезімдеріне үлкен маңыз берілген. Әркімнің өзінің
жеке басының бостандығы заң жүзінде ... Заң ... ... жеке
басының қадір-қасиетіне қол сұғылмайды.
Конституцияның 19-бабында “Әркімнің өзінің қай ұлтқа, қай ... және ... ... өзі ... және оны ... хақылы” деп
жазылған. Адамдардың ар-ождан бостандығына заң жүзінде толық кепілдік
берілген.
Республика азаматтарының заңды ... ... ... да болсын мүлкін жеке
меншігінде ұстауында, оны мұраға ... ... ... 39–бабында адамдардың құқықтары мен ... ... ... ... мен ... ... ... мақсатында ғана шектеу қойылуы мүмкін екендігі көрсетілген.
Курстық жұмыстың мақсаты. Қазақстан Республикасының құқықтық мемлекет
болып дамуы және ... ... ... ... ... ашу. ... мақсатқа жету үшін мынадай міндеттерді шешу қарастырылды:
- құқықтық мемлекет пайда болу тарихын ... ... ... ... мемлекет болып дамуы және
қалыптасуын зерттеу.
Курстық жұмыстың пәні. Зерттеу пәні – ... және ... ... ... қағидалары.
Курстық жұмыстың құрылымы. Жұмыс кіріспеден, екі бөлім, қорытынды және
пайдаланылған әдебиеттерден тұрады.
1. Құқықтық мемлекет: түсінігі, түрлері және белгілері
1.1 Құқықтық ... шығу ... ... және ... ... ... ... — тек парасаттылықтың, әділеттіліктің шынайы белгісі
ғана емес, сонымен бірге адамның бостандығын, ... ... ... ... қалыптастыратын күш. Міне, қоғамның
алдында тұрған осы ... ... ... міндеті, ал осы
бағытта қалыптасқан құқықтық нормаларды орындау, сол ... ... ... ... ... үлес қосу ... ... Құқықтық
мемлекет екі жақты жауапты объективтік процесс.
Құқықтық мемлекетті қалыптастыру, дамыту адам қоғамының көне заманнан
негізгі мақсаты болды. Көне ... ... ... ... ... ... ... пен мемлекеттің өзара қатынасын инабаттылық,
парасаттылық, әділеттілік жолмен дамуын армандады. ... ... ... ... жоқ", - ... ... ... Н. Макиавелли,
Ж. Боден т.б. саяси қайраткерлер қүқықтық мемлекет орнату төңірегінде көп
қиялданып, біраз пікірлер айтып кеттік.
Құқықтық ... ... ... ... ... өте зор үлес ... ... Г. Гроцкий, Б. Спиноза, Д. Локк, Ш. Монтескье, Д.Дидро, П.
Гольбах, Т. Джефферсон, Вольтер, ... ... ... - қоғам тарихында қалыптасқан қүқықты екіге бөлді: табиғи кұқық
- адамды қоршаған ... ... және жеке ... ... ... ... ... екіншісі - мемлекеттің қабылдаған
нормативтік актілер арқылы ешкімге зиян ... ... ... ... жалпы халықтық шарт арқылы өмірге келді деп түсіндірді.
Монтескье — мемлекет ... ... және ... бо-стандығын,
тендігін қатаң орындауы керек. Сонда ғана ... ... ... - ... ... ... өте дұрыс, ашық түсіндірді. Мемлекет
адамдардың құқықтарын қорғау үшін ... ... ... ... халықтың табиғи бостандығын, тендігін қорғау.
Кант - құқықтық мемлекеттің философиялық негізін ғылыми тұрғыдан
зерттеді. ... ... ... мәселесі жеке адамның қадір-қасиетін,
арнамысын, бостандығын, теңдігін қорғау, адамның қоғамдағы ... деп ... - ... ... ... ... бірі құқықтық
философия. Мемлекет ... ... ... ... деп ... ... құқық арқылы адамдардың мүдде-мақсатын қорғайды. Мемлекет
құқық пен моральдың бірлестігін дамытып, халықтың әлеуметтік жағдайын жан-
жақты ... - ... пен ... ... ... құрылысына сәйкес қараған.
Таптар жойылса, құқық пен мемлекет те жойылады. Бұл ... ... ... ... ... ... аяқуалуға тиіс. Бостандық
Маркстің ұғымында, -қоғамдағы мемлекеттің үстемдігін ... оны ... ... ... - мақсатын орындайтын органға айналдыру. Сонда
ғана құқықтық мемлекет қалыптасады.
Қазіргі заманда құқықтық ... ... ... жан-жақты дамып,
дуниежүзінің ғалымдары бір тұжырымға келіп, ортақ ... ... ... ... ... ... заң-құқық ұлттық жүйесінің жылдам қалыптасуы,
Қазақстан қоғамының қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып ... ... ... оң ... басқаша көзқарастар тұрғысынан зерделеп,
бағамдап алу міндетін алдыға тартады.
Құқықтық мемлекет пайда болуы қоғамдық ұйымдық ... ... ... ... ішкі эволюциясымен байланысты. Құқықытық мемлекеттің
пайда болуының бірнеше түсіндірмелері бар. Ең алдымен – Теологиялық ... ... ... ... ... құдыретімен байланыстырады. Бұл
теорияның негізгі идеологтары Августин (354-430) және Фома Аквинский (1225-
1274) болып табылады.
Сонымен, ...... ... құрылымды объективті қажет ететін
ұйым ретінде жұмыс жүргізеді.
Құқықтық мемлекет – мемлекет билік органдары ... ... ... ... ұйымы. Мемлекеттік органдар мемлекеттік
міндеттерді орындауға тағайындалған және ... ... ие. ... айрықша маңызды белгісі биліктік өкілетіктермен қамтамасыз етілуі
болып табылады, демек іс-әрекет ... ... ал ... ... ие. ... ... ... өкілетіктері оның құзыреті
шеңберінде жүзеге асырылады. Мемлекеттік ... ... деп оны ... ... мен ... ... ұғынылады.
Құқықтық мемлекет билік органдарын ұйымдастырудың негізгі бір ... ... және ... ... ... Оның мәні биліктің барлық
үш тармағын, олардың ... да ... ... ... тұтас иемденіп
кете алматындай етіп, өзара өкілеттіктермен бөлуден тұрады. Мұнымен қоса,
мемлекеттік билік ... ... бірі ... ... Біртұтастық қағидаты мемлекеттік биліктің жоғары органдарының бір
жүйесінің болуын көрсетеді. Мемлекеттік биліктің жергілікті ... ... ... бірыңғай жүесіне енеді, мемлекеттік биліктің
жоғары органдарына бағынады.
Қазақстан Республикасының құқықтық мемлекет қызметіне ... ... ... ... ... заң ... атқарушы және соттық
тармақтарға бөлу қағидаты Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бөлу ... осы үш тармағына жататын органдар ... ... ... ... ... заң ... қызмет, заңдар қабылдау
заң шығару функциясын жүзеге асырушы өкілді орган – ... ... ... болып табылады. Заңдарды орындау, жалпы алғанда
атқарушы-өкімдік қызмет атқарушы ... ... ... ... ... сот билігін тәуелсіз сот органдары жүзеге
асырады.
Заң ... ... ... асырушы жоғары өкілді орган Қазақстан
Республикасының Парламенті болып табылады. Қазақстан ... екі ... ... ... және Мәжілістен тұрады.
Президент Қазақстан Республикасы органдары жүйесінде айрықша орынға ие.
Ұйымдық ретте ол ... ... үш ... бірдей енбейді. Президент ең
алдымен мемлекеттің басшысы болып табылады. Мемлекеттік басшысы ретінде ол
ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның ... ... ... ... қызмет — азаматтардың мемлекеттік ... ... ... ... Бұл ... ... ... ерекше түрі.
Бұл туралы заң, инструкция болады. Мемлекеттік аппарат тиісті ... ... ... толықтырылып құрылады. Мемлекеттік қызмет
бірнеше категорияға бөлінеді:
а). ... ... ... ... (заң ... заңды
орындау, заңды қорғау органдары).
б). Жұмыстың сипатына қарай қызметкерлер үшке бөлінеді: басшылар,
мамандар, техникалық ... ... ... ... ... ... ... — билік өкілеттігі бар ... және ... ... ... бар лауазымды тұлғалар 3 ... ... «а» ... ... ... ... т.б. Жоғарғы мемлекеттік аппараттың басшылары; категория «б»
бірінші топтағы ... ... ... көмекшілері,
орынбасарлары; категория «в» екінші ... ... ... көмекшілері.
Мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке
тартылады. Егер қызметінде мекемеге шығын ... оны ... ... ... ... ... Мемлекет қызметінің негізгі
мүдде - мақсаты - адамның әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету. Жеке
тұлғалардың мүдделерін орындау ... ... ... ... ... ... - ... дұрыс реттеп, басқарады.
Сонымен, мемлекеттің фуикциясы - ... ... ... ... жүмыстарының неғізгі бағыттары мен әдістері.
Шет мемлекеттердің көбінде функция деген заңды түрде ұғым жоқ. ... ... ... мен ... - ... ... ... Ал, функция деген жеке түсінік бар мемлекеттерде бұл ... ... ... ... ... - функцияның өзін жеке оқып, білген дұрыс. Оны
мемлекеттің мүдде - мақсаттары мен ... ... ... ... ... Себебі, бұл үшеуі үш түрлі мәселені қамтиды, ... да, ... ... да, тәсілдері де түгелімен басқа.
Дамыған елдердің біразы мемлекеттің функциясын ... ... ... олардың шекарасын анықтау қиынға соғады. Олар жалпылама
түрде қарастырады. Біздіңше, бөлген дұрыс, функцияның басым ... ...... ... ... және ... көмегімен қоғамның
тіршілік - тынысын қамтамасыз ... оған ... ... ... жасауға ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың ... ... тән ... ... мен ... ... - ақ ... аса
мол мүмкіндіктеріне қарай мемлекет экономиканы дамытудың, әлеуметтік-саяси,
рухани, ұлтаралық және жеке ... ... ... ... шешуге нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайына белсенді
түрде әсер ете алады. Мемлекет тек ... ғана тән ... әсер ... мен ... бар ... ... ... сипатталады. Соның
арқасында оны қоғамда, ұйымда, құрылымдар мен ... ... ... ... өзгешелігімен көзге түсетін күрделі саяси организм
ретінде қабылдаймыз.
Көрсетілген негізгі жағдайлар ... ... және ... ... ... табуы керек. Өзінің көрінісін тапқан құбылыстың
күрделілігі мен көп аспектілігіне ... оның ... ... мүмкін емес
және бірнеше «қабатты» қамтиды.
Мемлекет дегеніміз бұл — адамзат қоғамы дамуының маңызды ... ... ... ... ... ... ... адамдардың, топтардың, таптардың
және басқа да әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жағдай жасау жүктелген;
б) оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты органдар жүйесі
және биліктің ұйымдастырушылық құралдары бар;
в) ... ... ... ... барлық субъектілері
қамтамасыз ететін әкімшілік-мәжбүрлеу өкілеттігі берілген.
Мемлекеттік билік ... ... ... сан алуан нақты
қызметтері арқылы іске асып, орындалып жатады. Осы мемлекеттің сан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің нақты орындалуының құқықтық нысаны екі түрге
бөлінеді:
1). Нормативтік актілер арқылы ... ... ... ... ... ... ... нысаны.
Нақты нысанның өзі үшке бөлінеді:
1). Құқық шығармашылық;
2), ... ... ... ... ... орындаудың ерекше нақты түрі - ... ... іске асу. ... ... ... ... Оның бір жағының немесе екі
жағының субъектісі мемлекеттік орган болады.[2.47б]
Мемлекет ... ... ... ... ... ... түрге бөлінеді: экономикалық, саяси, идеологиялық ұйымдастырушылық,
халықаралық, мемлекетаралық т.б.
Мемлекеттік билікті орындау құқықтық нысандармен шектелмейді. Бұл ... ... ... көп үлес ... Мемлекеттің ұйымдастыру
қызметі заңға тәуелді іс-әрекет, әр ... ... әр ... қоғамдағы заңға, нормативтік актілерге сәйкес қызмет атқарады. ... ... ... ... ... ұйымдастыру қызметінің түрлері:
- жаңа шыққан заңдарды, нормативтік актілерді насихаттау, түсінік
беру;
- мемлекеттік органдарға ... ... ... тексеру жүргізу;
- материалдық-техникалық операциялар жүргізу, баяндамалар, ... ... ... ... ... ... шығару т.б.
қүжаттардың өмірге келуін қамтамасыз ету;
- әртүрлі жиналыстар, ... ... ... мемлекеттік органның тәжірибелерін жинақтап, қорытынды
жасау;
- мемлекеттің қызметі туралы қоғамдық ұйымдардың, еңбек ұжымдар- ының
ой-пікірлерін, ұсыныстарын ... ... ... ... ... жұмысына халықты, қоғамдық ұйымдарды, саяси
партияларды қатыстыруды ұйымдастыру
- шет ... ... ... ... т.б. қызмет
істері.[3.39б]
2. Құқықтық мемлекет негіздері, белгілері
Таптық қоғамдағы саяси биліктің негізгі құралы болып табылатын ... ... ... жеке ... пен ... ... нәтижесінде пайда болған.
Егер, мемлекетке дейінгі рулық қоғамда билікті ақсақалдар жүргізіп,
өмір әдет-ғұрыптар арқылы реттеліп отырған ... ал ... ... ... билігі (халық билігі) пайда болды. Үстем таптың еркін жүзеге
асыратын әскер, сот ... ... ... ... оның ... үшін ... пайда болды. Осылайша, үстем таптың мүддесін қорғау ... ... ... бірте-бірте әдет-ғұрыптарды ығыстыра бастайды.
Мемлекет алғашқы қауымдық құрылыстан мемлекет билігін жүзеге асыратын
айрықша органдар мен мекемелер жүйесі, яғни ... ... ... ... ... болуымен; мемлекет санкция берген белгілі ... ... ... ... ... осы ... юрисдикциясы
жүретін белгілі бір аумақтың болуымен де ерекшеленеді. Сөйтіп, мемлекет
дегеніміз — өзі ... ... ... ел ... ... ... және мәжбүрлеу аппараты бар, өз алдына дербес ерекше саяси ұйым.
Мемлекеттің пайда болуына орай, адамдар тура мағынасында ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің мәні нақты
коғамдағы өндірістік қаты-настардың тиісті түрлеріне орай айқындалады.
Бүгінгі тандағы мемлекеттің басты ... ... ... қоғамдық істерге нақтылы қатыстыруды қамтамасыз ететін, шын мәніндегі,
демократиялық қоғам кұру ... ... ... 3-бабында: "Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы —
халық" деп көрсетілсе, ... ... ... ... ... және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады" деп ... ... мәні ... Оның мәні ... бұрын ізгілік іргетасының
қалануында, яғни азаматтың, жеке адамның бостандығы, ар-ожданы, ар-намысы
қорғалатындығында. Бұл — ... ... мен ... ... ... болуы аркылы қол жеткізілетін нәрсе. Ол ... ... ... ... ... ... ... және ұлтаралық татулықты,
сондай-ақ адамның өзі және өз ұрпақтары үшін лайықты өмір ... ... ... ... ... пен оның органдары Конституцияның 3-
бабында тиянақталғандай, заңдарда белгіленген өкілеттік шеңберінде әрекет
етеді.
Құқықтық мемлекеттің ұлы ... ... өз ... әрекеті үшін
жауап беретін, ал азаматтар мемлекет алдындағы жауапкершілік сезімін толык
сезінетін мемлекет пен жеке ... ... ... ... болып
табылады. Құқықтық мемлекетте заңдар мен басқа да нормативтік актілерді
жүзеге асыру барысындағы пәрменді ... мен ... ... зор.
Зандардың бұрмалануына ешқандай да жол берілмеуі керек.
Құқық пәндерін оқып, құқықтың мәнін терең ... адам оның ... ... әр түрлі болатынын да анықтай алады. Мұның өзі құқықтың
өте күрделі әлеуметтік құбылыс екендігінің белгісі.
Құқықтық мемлекеттің түрлі ... ... — оның ... ... ... ... негізі. Егер құқықты мемлекет тұлғалармен ... ... ... ... ... ... ... екенін
анықтау, түсіну қажеттігі туады. Азаматтарға сан қилы құқықтар ... ... ... ... ... ... жасалса, онда қоғамда
шынайы теңдік орнатылған болып есептеледі. Ал, объективтік құқық мем леке
туралы сөз ... ... ... ... жүйесі әлеуметтік
тұрғыдан сипатталады.
Әрине, құқық мемлекет туралы зерттеушілердің көзқарасы бір ... бір ... ... деп ... ... Негізінен, құқықты таптық және
жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру жолында кең орын алып келді. ... ... оған ... ... тек ... ... ... Бұл ілім бойынша құқық — үстем таптың саяси құралы, тек ... ... ... ... Ал ... тұрғыдағы ілім бойынша
құқық қоғамдағы барлық ... ... ... ... қорғайтын
құрал болып саналады. Қандай ілім болса да құқықтың әлеуметтік мәні бар
екенін айтады. Бірақ ... ілім ... ... ... өте ... ... тырысады. Әрине, құл иеленушілік дәуірде құқық ашықтан-
ашық тек құл иеленушілердің мүдделерін қорғап, ... ... ... ... ... бұл ... ... қоғамдарға, түрлі сатыдағы
мемлекеттерге төлуге болмайды. Құқық тек үстем ... ... ... ... ... ... тап тартысы орын алып, ақырында ол ... ... ... ... ... ... барлық
азаматтардың еркін білдіретін саяси құралға айнала бастағанын ... ... ... ... келе ... ... да осындай
жалпы әлеуметтік тұрғыдан қарау шындыққа сай келеді десек, қателеспейміз.
Қазақстан ... ... ... талдайтын болсақ, олардың
қандай да болсын әлеуметтік топтарды кемсітетінін немесе белгілі бір ... ... таба ... ... ... заңдары барлық
әлеуметтік топтардың еркін білдіріп, олардың ... ... ... ... ... ... ... — жалпыға бірдей
міндетті, құқықтық мемлекет күшімен қамтамасыз ... ... ... заңда және басқа да ресми құжаттарда анықталған
құқықтық норма, ережелердің жиынтығы. ... ... ... ... ... ... жүйелілігі. Құқық мемлекет — бірнеше
бөлшектен тұратын жүйелі құрылыс. Оның бір бөлігі — ... ... ... мен ... ... байланысты әлеуметтік-құқықтық талаптармен
анықталады. Мысалы, адамның өмірі, денсаулығы табиғи құбылыстар. Оларды
сақтауға, ... ... ... бағытталған құқықтық нормалар табиғи
құқыққа жатады. Қазақстан Республикасының Конституциясында былай ... ... өмір ... ... бар. Ешкімнің өз бетінше адам өмірін
қиюға хақысы жоқ»[4.22б](15-бап). ... ... ... ... ... қолданылатын барлық заңдардың жиынтығы. Құқықтық ... ... ...... ... құқықтар. Осы айтылған
бөліктер бірімен-бірі табиғи түрде байланысты, ... ... ... ... ... ... тек әр адамның өмір сүруге
құқығы бар деп жарияланса, оның ... ... ... ... өз өмірін сақтауға, қорғауға мүмкіндігі болмаса, аталған құқық
қағаз бетінде ғана жазылып қалған болар еді. Адам ... ... ... және
мүліктік игілікті пайдалану үшін өзі белсенді әрекет жасауы керек. Адамның
әлеуметтік-құқықтық талаптарының мағынасы —оны мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мемлекет негізі жөнінде әңгімелегенде, бәрінен бұрын құқықтың
пайда ... мен оның ... ... ... ... ... ... әнгімеге арқау болады. Мұндай қозғаушы күштер мемлекеттің құқық
шығармашылық ісі, үстем таптың (бүкіл халықтың) ... және ең ... ... ... ... ... құқық мемлекет негіздерін кең мағынада түсіндіреді. Сондай
бола тұрса да «құқық негіздері» ұғымының тар мағынасы да бар. Заң ... ... ... ...... ... реттейтін,
ресми түрде бекітілген, жалпыға бірдей міндетті, мемлекет қамтамасыз ... ... ... ... ... төрт ... бөлінеді: құқықтық әдеттер,
сот прецеденттері (үлгілер), құқықтық мемлекет келісім-шарттар, нормативтік-
құқықтық актілер.
Құқықтық мемлекет әдеттер — қоғам ... ... ... ... реттейтін, мемлекет күшімен қамтамасыз етілетін ресми ... ... ... ... ... мемлекет әдет-ғұрыптар қоғамдық
қатынастардың негізгі реттеушісі болған.
Оған дәлел «Қасымханның ... ... (XV ғ.), ... ... ескі ... ғ.), ... ханның «Жеті жарғысы» (XVIII ғ.). Сонымен қатар ... ... үлгі ... де қазақтың ұлттық құқықтық мемлекет
әдеттерін дамытқан, қиыннан қиыстырып тапқан билердің ... ... ... күші бар ... мемлекет норма ретінде пайдаланылған.
XIX ғасырда билер съезінде қабылданған ... ... ... ... ... ретінде пайдаланылған. Солармен қатар қазақ
қоғамында ежелден қалыптасқан құқықтық мемлекет ... де ... ... ... ... ... мемлекет проценті — жоғары
мемлекет (сот) органдары қабылдаған нақты шешім. Осы шешім төменгі мемлекет
(сот) ... ... ... шешкенде негіз болады. Құқық прецендентінін
шыққан елі — ... ... ... ... ... ... АҚШ,
Үндістан, Австралия мемлекеттерінде ... ... ... көзі ... мемлекет келісім-шарт екі немесе көп ... өз ... ... ... бекітілген, мемлекет күшімен қамтамасыз етілетін
келісім-шарт.
Казіргі заманда ... ... ... ... ... ... қайнар көзі болып табылады.
Нормативтік-құқықты мемлекет актілер — құқықтың мемлекет ен басты
қайнар көзі ... ... ... ... акті (НКД) — ... ... ресми
түрде қабылдаған, жалпы ... ... ... ... жалпыға бірдей міндетті құжат, яғни акті.
Мұнда кейбір баптардың жаңаша жазылуы да ... ... ... ... реттеуге елеулі өзгерістер енгізбейді. Соның ... ... ... ... кейбір сипаттары бола тұрса да,
бұл жағынан ол инкорпорацияға жақынырақ болып келеді.
Жекелеген нормативтік актілер ... де, ... ... де консолидациялау актілерін әдетте мемлекеттік немесе қоғамдық
салаларда ... ... заң ... ... ... ... ... мемлекет құру жолы
Құқықтық мемлекет құру мен қоғамды демократияландыру – қайшылықты, ұзақ
та күрделі процесс. Бұл біздің жас ... ... қаз тұру ... жақсы байқалады. Тоталитарлық жүйеден демократиялық қоғам ... ... ... болған күннен бастап-ақ Қазақстан тұрғындарының алдында
ең алдымен Қазақстан мемлекетінің егемендігі мен ... ... ... орайда демократияны дамыту – меншік қатынастарын реформалау мен
нарықтық ... өту ... ... алып ... ... ... қолайлы жағдай туғызудың толассыз ... ... ... ... – жас егеменді мемлекетті ... ... етіп ... ... ... ... азаматтардың
теңдігі барлығының заң алдындағы бірдей жауапкершілігі, кімнің қай ұлтқа
жататындығына қарамастан, бірдей екендігі ... ... ... ... ... ... ұлт – ... мүддесі ерекше
ескеріледі. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... және басқа да байланыстарын қалпына келтіру,
олардың өз Отанына қайтып оралуына қолайлы ... ... ... елдер деңгейімен салыстырмалы түрде алғандағы экономикалық
байлыққа қол жеткізудің ...... ... ... тұрақты құқықтық мемлекет құру болып саналады.
Құқықтық демократиялық мемлекетте Конституция, яғни біздің қоғам өмірінің
Негізгі Заңы аса жоғары ... ие. ... ... ... Республикасы
тәуелсіздік алғаннан бастап жасалына бастады. Конституция қабылдаудан бұрын
бүкілхалықтық талқылаудан өтті.
Біздің Конституциямыз бойынша ... ... ... ... мемлекетік биліктің жалғыз қайнар көзі ... ... тек ... ғана ... ... ұлт өкілдері де тұрады.
Сондықтан саяси ымыраға келу ... ... ... халқы өз қамын
күйттеумен қатар, жас мемлекетіміздің тыныштығын, оны одан әрі ... ... ... ... ... ... демократияландыру, жалпыұлттық
келісім мен ынтымақ Қазақстан Республикасының әлемдік ... ... ... болып енуінің басты шарты болып табылады.
Республиканың президенті Н.Ә.Назарбаевтың тікелей басшылығымен тәуелсіз
Қазақстанның жаңа Конституциясы қысқа мерзім ішінде әзірленді. Ол ... ... ... ... өз ... енді.
Жаңа Конституцияның өмірге келуі, жан-жақты сараптамадан ... ... ... ... ... бас авторы –
Назарбаев Н.Ә деп толық сеніммен айтуға болады.
Конституция Қазақстанның демократиялық, құқықтық және әлеуметтік ... ... ... жағдай жасайды. Заңда белгіленген барлық тұжырым,
қағидалар өмірдің барлық салаларын ... заң ... ... ... ... бұл ... Заңы ... рет Қазақстан Республикасын
президенттік басқару нысанындағы ... ... деп ... ... ... құзырына өз аумағының тұтастығын, сырттан қол сұғылмауын және
бөлінбеуін ... ету ... ... ... ... мәні ерекше айқындалады. “Демократия”
деген грек сөзін өз тілімізге аударсақ, халықтың билігі деген ... Осы ... ... Негізгі Заңның үшінші бабында нақты бейнеленген.
“Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – халық” нақты жазылған.
Конституцияда республикадағы мемлекеттік ... ... ... Бұл ... ... ... үш тармаққа – заң ... және сот ... ... ... ... Мұндағы мақсат билікті
біржақты иемденіп кетушілікті болдырмау үшін олардың аражігі ажыратылып,
әрқайсысынан конституциялық ... ... Олар ... қол ... ... өз ... қызмет етеді.
Негізгі Заңда саяси бостандықтарға кең кепілдік берілген. ... ... ... ... өмір ... қызмет ете алады.
Оған ешқандай қысым жасалмайды.
Жаңа Конституцияның тағы бір басты артықшылығы – ... ... оны заң ... ... Енді Қазақстан
республикасында мемлекеттік меншікпен қатар жеке меншік те өз күшіне еніп,
заңмен қорғалады.
Неігзі заң ... ... аясы мен ... да айқындап берді. Меншік
атаулы қоғам игілігіне ғана жұмсалуға тиіс, ол адамзат мүддесіне қарсы
қызмет етпеуге ... ол ... ... ... ... етпеуге тиіс. Сонда
ғана меншік иесін қорғауға кепілдік жасалады.
Демократиялық принциптер Конституцияның арнайы “Адам және ... ... ... айқын көрініс тапқан.
Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты ... ... ... ... ...... ... жүйесі Конституцияда алғаш
рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару ... ... ... ... ... ішкі және ... саясаттарын
анықтау міндеті жүктелген. Ол мемлекеттік биліктің ... ... ... ... және олардың халық ... ... ... ... заң ... ... сот ... бәріне
бірдей қатынаста болады. Бәрінің жұмысын ... ... ... ... кепілі болып танылады.
Біздің президентіміздің Негізгі Заңда көрсетілген конституциялық ... ... ... ... ... ел куә. ... саяси тұрақтылық,
орын алып отырған үлкен қиындықтарға ... ... ... ... ... ... ... көптеп тарту, шикізат көздерін игеріп, жер асты байлықтарын
экономиканы ... ... ... ... ... оңды
қатынастар орнату, ұлттардың татулығын ... ету, ... ... ... күш салу және басқа сан-салалы қызметтерді
құптауға әбден тұрарлық.
Президент ел халқына “Қазақстан-2003” атты Жолдауын жариялады. Алда ... ... ... ... ... елімізде екі палаталы тұрақты жұмыс істейтін
Парламентті заңдастырды. Ол республиканың заң ... ең ... ... ... ... ... жаңа ... сипатта дамуына
конституциялық негіз қаланды. Парламент өз ... ... ... және саяси реформаны елімізде жеделдетуге қажетті
заңдарды қабылдауды ... ... ... етіп ... ... ... ... мен міндеттері нақтылап
көрсетілген. Конституциялық шеңберде әрбір депутаттың жемісті жұмыс ... ... ... ... бойынша Конституцияға өзгертулер ... ... ... ... ... оның орындауын
қолдайды, бұл туралы Есеп комитетінің есептерін бекітеді. Үкімет басшысының
бағдарламасын тыңдап, оны мақұлдайды ... ... ... Соғыс және
бітім мәселелелерін шешеді. ... ... ... ... және ... ... ... Үкіметі Конституция белгілеп берген өкілеттіліктерінің
негізінде экономикалық-әлеуметтік ... ... ... ... ең алдымен жауапты.
2. Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып дамуы және
қалыптасуы
2.1 Құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды алғы шарттары
Саяси ғылымда ... ұзақ және ... ... бар ... ... теориясы мен тәжірибесі жеткіліксіз ... ... ... ежелгі дүниеде ... ... ... ... ... ... адам, қоғам мүшесі деп есептеу
негізделген, сондықтан да оның сол қоғамның ... ... ... атап ... ... ... адамның өз құқықтары мен міндеттері
болады. Алайда, адамның қоғамға бағынуы оның тұлғасын басып жаншуға ... ... ... қол ... ... басқаруды басшылыққа
алған азаматтық өмірдің міндетті нормаларын орнатады.
Ежелгі Грекия философы Платон былай деп жазған: "Мен заңыңда күші ... ... ... ... ... ... ... деп ойлаймын.
Мен заң - билеушілерге үстемдік еткен жерде, олар ... ... ... ... мемлекет және оған құдай сыйлаған қаншама игіліктер аман
қалады деп есептеймін".[8.96б]
Көрнекті философтардың ... ... ... идеясының жан-
жақты негізделгенін, онын құндылықты мәні халық ... ... көзі ... ... онын ... мен ... ... мемлекеттің қоғамға бағынуында жатқанын айтуға тиіспіз. Құқықтык
мемлекеттің тұтас тұжырымдамасы ХҮШ ғасырдың соңы — XIX ... ... ... мемлекет" ұғымының өзі XIX ғасырдың ... ... ... К.Велькерт пен Р.Фон Мольдің еңбектерінде
жазылып, еуропалық әдебиеттерде толығымен орнықты.
Құқықтық мемлекетті қалыптастырудың маңызды алғы ... ... ... ... және азаматтық сана сияқты әлеуметтік ерекше
құбылыстар болып табылады. Олардың ... ... ... ... ... өмір сүру ... ғана
анықталмайды, керісінше, олардың өзара қимыл-әрекеті, ... ... ... және ... ... ... Жеке меншік
қай уақытта тиімді болады, егер де ол ... ... ... ғана ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың мемлекеттен біршама
дербестігін, олардың автономиялы болуын көздесе, бұл — мемлекеттік биліктің
ішкі шектеушілігі болғанда және онда адам ... алға ... ... нәрсе. Азаматтық сана адам мен ... ... ... ... міндеттердің болуынан көрінеді. Яғни тұлғаның ... ... ... пен жеке ... ... ... ... ретінде қарастыруы мемлекеттің азамат ... жәие ... ... өзара борыштарлық сезімімен толыққанда ғана көрініс
табады.
Құқықтық мемлекеттің ... жеке және ... ... ... ... түрде демократияландырумен тығыз байланысты. Өрке-ниетті
заңдылық принциптерін сактап, нығайту және бұзбау керек, құқықты құрметтеу
кажет. Қоғамның дағдарыссыз ... ... ... ететін, демократиялық
принциптердің бұрмалануына жол бермейтін тұрақты әрекет ететін саяси және
құқықтық механизмдер қажет.
Құқықтық мемлекет — адамзат қоғамының ... ... ... тендік,
демократияшылдық, сонымен қатар қайырымдылық, тұлғаны құрметтеу, ... ... ... оның өлшем-бірліктері болып табылатын, құқық
үстемдік ететін, құқық идеясы биік ... ... ... ... және ... ... ... шеңберінен шығып кетеді, ол
таза адамгершілік категориялары. Алайда, ... ... ... ... ... өркениетті деп танылуы екі-талай.
Құқық демократиялық қоғамға нұқсан келтіретін және оның ... ... ... ... ... ... ... басқа да
келеңсіз құбылыстардың көріністеріне қарсы тұруға қабілетті. Ол тұлғаның
еркін дамуына ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы формасы алға шығады. Сондықтан құқыктык мемлекет
қоғамдық. өмірдің ізгіліктік бастауларын нығайтуға ... ... ... ... ... ... қатар, адамның бостандығын, ар-намысын,
абыройын қамтамасыз ететін және қорғайтын маңызды практикалық құрал.
Өзінің құқықтары және еркіндіктері бар адам ... ... және ... ... табылады. Кейде ғалымдар құқықты алып жүруші азамат емес,
мемлекет деген пікір айтып қалып жүр. Мұнымен ... ... ... ... де, мемлекет халықтың атынан сөйлеуші ғана. Өркениетті қоғамда
мемлекет құқықтық саналып, тұлғаның құқығын және ... ... ... мен ... ... ... берген тартуы (сыйы) емес,
керісінше, әрбір адамның, кез ... ... ... ... ... ...... пен үкімет және заң үшін өмір сүрмейді,
керісінше мемлекет пен үкімет және ... заң ... үшін ... етеді.
Азаматтың құқығы мен бостандығын жариялау, оларды заңда бекіту маңызды.
Бірақ сол құқық пен ... ... ету одан да ... Адамның
құқығы мен бостандығына кепілдікті қамтамасыз ету сол адамның құқықтық
мемлекетте өмір ... ... ... ... Құқықтық мемлекет
құқықтың басымдығын, құқықтық заңның бәрінен жоғарылығын, халықаралық
құқықтың артықтығын, ... ... ... ... ... ... құндылықтардың басымдығын ұйғарады. Егер халықаралық
құқық осы құндылықтарды мойындап, бекіткен болса, онда мемлекет өз ... ... ... тек ... шектеліп қалмай сөзсіз оған
кепілдік те ... ... ... мемлекеттің қағидалары
Құқықтық мемлекетті қалыптастыру ұзаққа созылатын және күрделі үрдіс.
Ол саяси құрылымды қайта құруды, экономиканың, ... ... жаңа ... ... ... сана мен ... ... мейлінше
арттыруды, құқыққа, құқықтық заңдарға құрметпен қарауды ... ... ... ... ... ... ғана емес, адамның құқығы мен
бостандығын, ар-намысын және ... ... ... етуші құрал болып
табылады.
Соған байланысты ... ... ... және ... сәті және оның түпкі мақсаты — көпшілік саяси билікпен және ... ... ... ... ... ... өзара
қарым-қатынастардың (құқық пен міндеттер) құқықтық формаларын және құқықтық
сипаттарын бекіту, барлық жеке ... ... мен ... ... мен ... ... және оған ... беру.
Жалпы өткен мен қазіргі теориялық және практикалық тәжірибе көпшілік
аяси ... ... мсн оның ... ... құқықтық формасы
ретінде және оның жеке адамдармен ерікті, тең құқықты, құқық ... ... ... құқықтық мемлекеттің құндылығын және
қайталанбас маңыздылығын дәлелдейді.
Сонымен қатар, әртүрлі елдердегі ... ... ... оның ... атқаруының нақтылы тәжірибесі бүгінгі құқықтық мемлекет
формаларының үлкен өзгешеліктерін, оның ... ... ... бар ... ... ... ... орай құқықтық мемлекеттің
пайда болуы — ... ... ... ... ... ... атап айтуымыз керек.
Ғылыми әдебиеттерде құқықтық мемлекетке әртүрлі анықтамалар берілген.
Құқықтық мемлекеттің мәнін ашатын ... ... ... ... ... ... Мәми "құқықтық мемлекет туралы ... ... және ... ... - ... ... ... назарда болатын
әділетті қоғамдық құрылысқа ұмтылу бәріне ортақ ... ... ... ... ... көзқарасымша, жалпылама түрде құқықтық мемлекет ретінде билігі
құкықка негізделген, онымен шектелген және сол ... ... ... ... билігін практикада қамтамасыз ететін мемлекетті айтуға болады. Құқықтық
мемлекет ... ... ... ... қағида емес. Ол қазір де
дамып отыр, адамзат тарихында құқықтық және ... ... ... ... ... ... сәйкес тұрақты жана мазмұнмен
толығып, ол ... де, ... де дами ... Сонымен қатар, саяси және
заң ... ... ... ... ... мойындаған
тұжырымдамасы болмағандығын және қазірде де жок екендігін естен шығармаған
жөн. Ол әр ... ... ... ... шеңберінде түрлі
дүниетанымдық көз-қарастармен негізделіп, зерттеліп әртүрлі ұлттық, саяси
және құқықтық жүйелердің және т.с.с. болмысын қамтуы ... ... ... ... (белгілері) мұқият қарастыруды
талап ететін маңызды мәселелер болып ... ... ... ... ... ... ... - қоғамдық өмірдің барлық саласында заңнын үстемдігі;
- - тұлға еркіндігінін ... оның ... мен ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан қорғау және кепілдік беру;
- мемлекет пен тұлғаның өзара ... мен ... ... заң шығару, атқару және сот тармақтарына бөлінуі;
- заңның жүзеге асуын қадағалайтын тиімді бақылау ... ... ... жоғарылығы қағидасы — қоғамдық өмірдің барлық саласында
заңның үстемдік етуі (ережесі) ... ... ... ... ... ... әлеуметтік, мәдени мәселелерді ... ... ... ... шешуді білдіреді. Билік органдарының
Конституцияға қайшы келетін нұсқаулары, қаулылары, ведомствалык актілері
заңсыз болып ... олар ... ... ... ... және ... шешімдерді орындауға тиісті емес. Заңды халықтың өзі немесе бүкіл
халықтың өкілі болып ... ... ... Сондықтан бүкіл
қоғамдық қызмет құқықтық мемлекет Конституциясы бекіткен зандарға сәйкес
қатаң жүзеге асуы тиіс. Құкықтык ... ... ... жан-жақты тұлғаның
даму мүмкіндігіне кепілдік беретін өзінің басты міндетін табандылықпен
атқаруы керек.
Тұлға еркіндігі, оның ... мен ... ... ... мемлекет тарапынан қорғау және ... беру ... ... ... ... ... еркі мен құқығын қорғаумен
қатар, қоғамға қатыстыны да қорғау болып табылады. Адамның бостандығы мен
құқығы ... ... "сый" ... бұл оған ... ... Адам қоғамның
мүшесі ретінде өз еркіндігі мен құқығы барлығын ... дәл ... ... ... да ... керек. Бұл отбасылық, корпоративтік,
сословиялық ... ... ... ... пен ... ... ... ол керекті шекарадан асып, тұлғаны басын-жаншуға
дейін жетуі мүмкін.
Құкықтық мемлекетте билікті бөлу ... ... ... ету ұйымдық-
құқықтық механизмін, әрқайсысы ез құзыры шеңберіне тоқтау және ... ... тұру ... және сонымен қатар өзге биліктерден
дербестігін әрі тәуелсіздігін қамтамасыз етуді ... ... ... ... — бұл ... пен ... ... көрсеткіші. Билікті
бөлмейінше құқықтық мемлекет пен құқықтық зандардың болуы ... ... ... мемлекеттік билік құрылымында зан. шығарушы биліктің
формальды жоғарғы сипат алғанын айтуымыз керек. Парламент және жергілікті
билік органдары ... ... ... ... ... ... билік қабылданған заңдарға арқа сүйей отырып, ... ... ... ... және ... ... жүйесінде заң-дардын бұзылмауын
қамтамасыз етеді. Билік тармақтарының әрқайсысы, өзінше дербес және ... ... ... ... ... ... ... стандартка
сәйкес жүзеге асыруы тиіс.
2.3 Қазіргі құқықтық мемлекет даму идеяларын қарастыру
Қазіргі құқықтық ... даму ... ... оның ... ... ... ... бағалаудан аулақ болған ... ... ... қайсыбір елдерде әзірге өзін толық жүзеге асыра алмай, көбіне-кеп
конституциялық принцип, ұран күйінде қалып отыр. Бұл идеяны ... ... озық ... мемлекеттер, мысалы, Германия, Франция, Швейшрия,
Англия, Италия, АҚШ және т.б. Қазіргі Қазақстан қоғамына құқықтық ... жету әлі ... ... осы ... ... жылжу қажет. Әртүрлі
қиыншылықтар мен кедергілерді жеңе ... ... ... ... ... және ... ... құқықтық, мемлекеттің
өзіндік бейнесін жасайды, бұл оның шынайы еркін демократиялық қоғам болуына
жол ашады.
Осыған байланысты сот ... ... ... және ... ... және елде ... ... күшті қорғаушысы
болатын сот жүйесін ... ... ... ... Сот ... ... ... мемлекеттігінің құкықтық. бағытын нығайтуы
тиіс, заң шығарушы және ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасындағы шиеленісті бәсеңдетіп, өзара
әрекетін үйлестіру мүмкіндігін күшейтуі ... даму ... заң мен ... ... ... ... талап ететін жаңа мәселелерді, күрделі ... ... ... ... да ... Құқықтық заң мен құқықтық мемлекет іштей езара
байланысқан: екі жағдайда да ... ... ... ету ... ... әртүрлі формада көрінуі туралы болып отыр ... ... ... ... ... ... ... жоғарылығын
бекітпейінше мүмкін емес, ал құқықтық заңның өзін орнату мен оны жүйелі
түрде іске ... ... ... биліктер бөлінісін, конституциялық-құқықтық
бақылау және адами қатынастардағы ... ... да ... ... ... ... мемлекетті қажет
етеді.
Адам құқығы және құқықтық мемлекет пайда болу мен өмір ... ... ... ... ... мұндай құбылыстардың емір
сүруі және тиімді әрекет етуі бір "тізбекте" ғана ... Екі ... ... негізделуінде құқық пен ішкі бірлікке сүйенеді. Бұл адам мен
мемлекеттің арасын косатын буынның тек құқық болу ... ал ... ...... ... болу қажеттігін көрсетеді.
Тұлға құқын концептуальды құрулар бір-бірінен қаншалықты алшақтаса да,
олар қатаң белгіленген шеңберден шығып кететін мемлекеттік бақылауды ... ... ... ... ... мемлекеттің
тұлғаны бағыттайтын, қорғайтын, тәрбиелейтін және тәртіпке шақыратын
қамқорлығын ... ... ... мемлекет азаматының өзінің құқықтары
жөнінде анық түсініктері болуымен қатар, ... ... ... үшін нақты
мүмкіндіктері де болуы керек.
Тұлғаның "материалдық" құқықтарына меншік құқын, ... қоса ... ... ... ... ... баспана құқы және заңсыз тұтқындауға
жол бермеу кепілдігі ("Хабеас корпусы" сиякты), үрдістің ... жол ... ... сот істерін жүргізу, соттын анты
бар заң белгілеген шеңберде адамның қайсібір кәсіппен, саудамен ... ... беру және бір ... ... ... заң ... ... ассоциациялар құруға құқын жаткызуға болады.
Құқықтық мемлекеттің экономикалық функциясы — ... ... ... ... бір ... көп ... жәе ... қорауға, сонымен қатар, экономиканың аграрлық ... ... ... ... іске ... ... әдістер қолданылады: өндірушілерге салықық ... ... ... ... ... ... қорғау; мемлекеттің
азық түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ауыл ... ... мен ... ... елдің бюджетін толықтырудың негізгі
көздерінің бірі ... ... ... ... ... ... қолында
ұстау және т.б. Мемлекет сонымен қатар палюталық алып ... ... ... соның салдарынан болатын халықтың ... ... ... ақша ... ... нығайтуға міндетті.
Құқықтық мемлекеттің құқықты қорғау функциясына тұлғаның еркіндігі мен
құқын корғау кепілдігі, қоғамдық тәртіпті қолдау, азаматтармен ... ... да ... қатаң орындауын бақылауы ... ... ... ... заң бекітіп берген құзырлар ... ғана ... ... ... қорғау ұйымдары мемлскеттен белтілі бір өкілдік алып,
құқық қорғау практикасында кеткен қателіктер мен ... ... ... ете ... ... ... ... әлеуметтік функциясы азаматтардың ... ... ... ... Бұл, ең ... ... өмірі мен
денсаулығын қорғау. Денсаулық сақтау жүйесі мемлекеттің бақылауында ... және ... ... ... және ... ... көмекке кепілдік
беруі қажет. Мемлекет халықтың өмір деңгейінің төмендеуіне жол бермеуі
керек, жағдайы нашарларға, ... ... ... ... көмек
көрсетіп, олардың лайықты өмір сүруін қамтамасыз етуі қажет.
Құқықтық мемлекеттің саяси функциясы барлық азаматтардың ... ... ... тең ... ... ... ... саяси құқына,
соның ішінде, бүкіл билік ... ... тең, әділ ... ... ... ... көппартиялы саяси жүйені, билікті бөлу
принциптерін қолдайды, шынайы жергілікті өзін-өзі баскаруға арқа ... ... ... ... құқық мемлекет тек қана
нормативтік актілер арқылы қалыптасуда. Құқықтың ... нәр ...... Республикасының Конституциясы. Конституцияның ең жоғары
заңдық күші бар және ... ... ... ол тікелей қолданылады.
Одан төмен — конституциялық заңдар. Ондай заңдар ... ... Одан ... — жай ... ... өзгерістер мен
қосымшаларды республикалық референдум ... ... ... және жай ... ... қабылдайды. Парламент
Президентке бір жылдан аспайтын мерзімге заң шығару өкілеттігін беруге
қақылы. ... ... ... ... заң күші бар ... қақылы. Президент өз өкілеттігіне жататын мәселелер бойынша
нормативті Жарлық ... ... ... Үкіметі өз
құзырындағы мәселелер бойынша Республиканың бүкіл ... ... ... қаулылар шығарады. Конституциялық Кеңес өз құзырындағы ... ... ... ... ... Ол Казақстан құқығының
мемлекет құрамды бөлшегі болып есептеледі. Қазақстан ... Соты да ... ... ... бойынша нормативті қаулылар
қабылдауға құқылы.
ҚР-ның азаматтары Ата Заңымызда көрсетілген ... ... ... ... ... нышандарды құрметтеуге, елін қорғауға, табиғат
байлықтарын қорғауға міндетті ... ... ... 37-
бабындағы «Қазақстан Республикасының азаматтары тарихи және ... ... ... ... ... пен ... қорғауға міндетті» - деп жазылған.
Қазақстан Ата ... ... ... сай ... ... де айтып отыр. Сондықтан оппазицияның кейбір
өкілдерінің ата Заңды өзгерту керек деген ой-пікірлері асығыстық ... ... ... ... ... жасалған игі бастауы
болған осы Ата Заңымыз. Қазақстан ... ... ... ... ... ел. ... 130 ... ұлт пен ұлыстың өкілдеріне ұйытқы
болуына Ата Заңымыз кепіл етеді.[10.11б]
Сонымен, ... ... ... ... ... қағидаларына:
- құқықтық, заңның жоғарылығы;
- - қоғамдық өмірдің барлық саласында заңнын үстемдігі;
- - тұлға еркіндігінін бұлжымастығы;
- оның ... мен ... ... ... ... оларды мемлекет тарапынан қорғау және кепілдік беру;
- мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі мен сенімі;
- биліктің заң шығару, ... және сот ... ... ... ... ... ... тиімді бақылау формалары саяды.
Рухани салада мемлекет азаматтың өз дүниетанымын, идеялық және ... ... ... ... көп пікірлікті, өмірге сын көзбен қарау
принципін қолдайды. Солай десек те, ... ... ... үшін ұлттық және ... ... ... ланкестік идеологияларды насихаттауға жәпе ... ... жәпе ... ... жол ... ... ... — бұл мемлекеттің өзі, барлық ... ... жеке адам ... ... және оған бәрі ... қарым-
қатынаста болатын саяси билікті ұйымдастыру мен қызмет формасы. Мұндай
жағдайда құқық мемлекет пен ... және жеке ... ... ... ... ... Бұл бағытта әлеуметтік құқықтық мемлекетті дамыту
манызды кезең болып саналады. Алайда, мұндайда ең ... ... ... ... ... оның ... ... табиғи құқығы ... ... ... ... ... ... ... бірде-бір мемлекеттік органның, бірде-бір лауазымды қызметкердін
немесе қоғамдық ... ... ... заңды бұзуға құқығы жоқ.
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет туралы толып жатқан ой-пікірлер,
әр түрлі теориялар бар. Бұл ой- ... ... көп ... тек қана мемлекеттің, қоғамның мазмұнының өте күрделі ... ... ... сан ... өзгеруінен емес, сонымен бірге азаматтық
қоғам мен мемлекеттің саяси билікті жүргізуі және олардың іс әрекеті барлық
таптардың, топтардың ... ... ... Тағы да бұл мәселе
қоғамдағы әр түрлі идеологиямен, саяси партиялармен байланысты ... ... ... ... бір ... - ... дәуірінде елімізде
марксистік мемлекеттік теория тұрғысынан зерттеп, түсініп келдік. Ол ... мен ... ... ... ... ... басқа теорияны,
басқа бағытты сырып тастап отырдық. Қазір ол теорияларға ... ... ... ... бәрінде аздап болса да шындық және ... ... ... ... ол ... ... дұрыс жағын алу,
пайдалану өте қажет. Сол деректерді ескере отырып жүргізілген зерттеудің
ғылымға, қоғамға ... ... бір ... ... - ... қоғам" деген алғашқы қауымдық
қоғамда да, құл иелену формациясында да, феодалдық формация да болған жоқ.
Себебі ол қоғамдарда ... ... ұғым ... ... Бұл ұғым тек
буржуазиялық қоғамда өмірге келді. Сондықтан біз теорияны тек ... ... ... ... ... ... теорияны қорыта келіп, оның негізгі
мазмұны — ... ... ... ... табиғи бостандығы мен
құқықтары. Ол мемлекетті қалыптастырудың негізгі күші - адам, қалың бұқара.
Сондықтан мемле-кет пен ... ... ... ... қоғамның барлық
саласын басқаруға қатыстыру қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Назарбаев Н. Тарих толқынында. ... 1999. ... ... ... Заң ... №8, 2005, ... ... П.А. Человек. Цивилизация. Общество. –М., 1992, 15-17-стр.
4. Ғ.Маймақов. ҚР-ның саяси-құқықтық тарихы. Алматы-2000 ж.
5. Б.Бюжеева. халықаралық қатынастар ... адам құқы ... ... ... №3 (19), ... Ғ.Сапарғалиев// Мемлекет және құқық теориясы. А.: 1998 ж.
7.Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, «Болашақ – Баспа – ... ... Қ.Д. , ... А.Қ., Тәукелов,А.Н., Мемлекет және құқық
теориясы, Алматы – 1999
9. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы – ... ... А.Б. ... ... и ... Москва, 1994
11. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы, 1996
12. ... Г.С. ... және ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі
14.Амандықова С.К. Қазақстан ... ... ...... ... Н.О., Жұмабекова Г.Х. ... және ... ... ... ... ... ... 1998
16. «Қазақстан - 2030» стратегиялық бағдарламасы//Алматы, 1997
17. Тәуелсіз Қазақстан Республикасының құрылғанына – 15 жыл//Ақиқат,
2007
-----------------------

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы12 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Тақырлардың қалыптасуының физикалық-географиялық жағдайлары102 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Болымсыздық мағынаның эмоционалды-экспрессивті реңкін көркем шығарма тіліндегі мысалдар арқылы дәлелдеу38 бет
Етістікті болымсыз сөйлемдер41 бет
Сырым батырдың бас старшина Тархан болып сайлануы және оның саяси көзқарасы39 бет
Халықтық басқарудың мұратты ең жақсы түрі өкілетті басқару болып табылады 25 бет
ХХі ғасырдың жұрты хақ адамзат халқы болып бірігуі керек3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь