Психологиялық қызмет көрсету

Кіріспе

I Негізгі бөлім
«Психология» ғылымының қалыптасуының теориялық аспектілері
1.1 Кеңес беру қызметі және оның мақсаты
1.2 Кеңес беру процессінің құрылымы
1.3. Кеңес беруші психотерапевтің жеке тұлғалық келбеті және моральдық тұрғыдағы ерекшелігі.
1.4 Психотерапевтің кәсіби дайындық дәрежесі

II Психологиялық қызмет көрсету
2.1 Психотерапевттік кеңес берудің жалпы стратегиясы
2.2 Кеңес беру жолдарының принциптері
2.3 Психотерапиялық процестің кезеңдері

III Нейро.лингвистикалық бағдарламаның кеңес беру барысында қолданылады.
3.1 Н.Л.Б.ны шығу тарихы мен жұмыс принциптері
3.2 Н.Л.Б.ны жүргізудің тәсілдері
3.3 Н.Л.Б.ның техникаларын кеңес беру процесінде қолданудың жолдары

IV Қорытынды
        
        Мазмұны
| |Кіріспе | |
|I ... ... | |
| ... ... қалыптасуының теориялық | |
| ... | ... ... беру қызметі және оның мақсаты | ... ... беру ... құрылымы | ... ... ... ... жеке ... келбеті | |
| ... ... ... ... | ... ... ... ... ... | |
|II ... ... ... | ... |Психотерапевттік кеңес берудің жалпы стратегиясы | ... ... беру ... ... | ... ... ... кезеңдері | ... ... ... ... беру | |
| ... ... | ... ... шығу ... мен ... ... | ... ... ... ... | ... |Н.Л.Б-ның техникаларын кеңес беру процесінде | |
| ... ... | ... ... | ... – ғасыр негізінен бірқатар жаңа өзгерістерді ғылымға алып келді.
Ғылым әрқашан өзгеріп отырады, өйткені мұнда ... ... ... ... бұл ... шешімін тауып отыруы тиіс. Жаңа ғасыр ағымымен бірге
психология ғылымының ... ... кең өріс алып ... ... ... ... жаңа дін, жаңа тұрмыс тіршілік, жаңаша мәселелердің туындауына
ағылып келді.
Футурологтардың айтуы бойынша болашақта жер ... ... ... ... екі маңызды мәселелерді шешуге мәжбүр болады:
I. Қоршаған ортамен қолайлы қарым-қатынасты орната білу мәселесі және
II-і адамның өзінің ішкі жан ... ... ... орната білу
мәселесі өзінің сан ғасырлық өмір сүру жағдайында көптеген мәселелерді
шешіп отыруға мәжбүр ... ... екі ... ... отырып көптеген
мәселелер: шешімін тапты.
Олар: хилотропты (грек тілінен алынған. hile-материя, немесе trepein
- ... бір ... ... ...... сана ... бағытталу. Шындықтың нақты шынайы бейнесін құру, яғни әлем ... ... ... ... ... ... кеңістік-шексіз, адам – физикалық белгілі бір
құрылым және өзінің мүмкіндіктері мен жағдайлар, ... ... ... ... екі ... ... бір жерде бола алмайды;
өткен оқиғалар қайта оралмайды, болашақта болатын құбылысты айқындау тек
тәжірбиенің ... ... ғана ... ... ғана бола ... ... ... уақытта кеңістікте өмір сүре алады, тұтас бүтін бөлшектен көп;
Холотропты (грек тіл. holos - ... ... ... ... ... айқындайды. Мұнда сананың тәжірбиесі ... ... мен ...... кеңістік пен уақыт
тұрақты, бір ғана кеңістікте бірнеше объектілер ... ... ... мен ... ... ... ... болады. Адам өзін бір уақытта әр
түрлі жерде қабылдай алады, бір уақытта әр түрлі уақыт ... ... бір ... ... бүтін, ақиқат және ақиқат емес болуға болады.
Адамның санасында бұл екі модус тығыз қатынаста болады. ... ... тек ... сана ғана ... ... шындығын
көрсетеді. Дегенмен орта деңгейдегі дені сау адам ... ... ... біледі. Ерте кезден бастап адамдар холотропты
модустың терапевтік және рухтың потенциалын көре білген. Адамның санасының
микро әлем деңгейіне ... ене алу ... ... ... білуге үйретті. Макро әлемде жаңаша бағыттар ашыла бастады.
Адамның ... ... ... ... ... ... ... рухани
жетілген адам өзінің сана сезімін толық басқара білуге мүмкіндігі бар.
Әр түрлі ағымдағы сәйкес адам өзінің ... ... ... ... ... барынша пайдаланып отырды. Мұнда: телевидение, компьютер
немесе әр түрлі ... ... ... қызметтері басым болып
отырды. Бірақ адамдардың өзінің ... ... ... ... отырулары кері, нанымсыз сандарға алып келуде. Жаңа жүз
жылдық көптеген өзгерістерді алып ... ... бір ... ... жіберді. Жаңа ағым ғылыми техникалық ... ... ... ... ... қажеттілігін қанағаттындырғанмен ол
рухани ... ... Жаңа ... ... ... бір ... алып ... бұл мәселелер тікелей жеке тұлғамен тығыз ... ... ... ... алмауда. Бұл мәселені бір
ғана жолмен шешуге болады және ... ... ... кең ... Рухани меселелерді ерте кезден бастап адамдар ... ... әр ... ... ... ... таңда бұл мәселемен психология ғылымы ... ... ... ... ... ... туындауынан
болып табылады. Мұндағы рухани қажеттілік қазіргі кезде әрбір жеке тұлғаға
қажет.
Адамның жеке басының күрделі ... ... ... ... ... ... ... құрылуынан бастап атқаратын функционалдық
қызметін ... ... ... ... ғылыми негіздерге сүйене отырып
өзінің теориясымен практикасының негізін қалыптастырады. Ғалымдардың ... ... ... ... ... еніп ... ... ғасырдың ойшылдары:
«Психология болашақты өте маңызды ерекше қызметті атқарады»-деген болатын.
Себебі ол адамның ішкі жан дүниесінің оның рухани ... ... ... ... қазіргі өміріміздің өте күрделі және көп қырлы сондықтанда адам
алдында үнемі кәсіби немесе жеке бас ... ... ... Бұл
мәселелер бір –бірімен шиеленісіп ... адам ... ... ... ... ... шешу ... болған жағдайда толық түсіну үшін
әр түрлі іс-әрекеттерге ... ... ... ... ... ... ... жинақтауы мүмкін бірақ жүйке-жүйенің жұтаңдауына алып
келеді. Ең ... ... ... ... немесе өзгелердің іс-
әрекеттеріне анализдік талдау жүргізіп отыру қажет, ***** іс-әрекеттердің
соңғы нәтижесін көре білу, ... ... ... ... қажет, индивид мінез-құлық іс-әрекеттерді, ... ... ... дұрыс қалыптастыра білуге жаттығуы
тиіс. Мұндай мәселелерді шешуде психологиялық дайындықтың маңызы зор.
Осы орайда жалпы ... ... не үшін ... ... отыр? деген
сұрақ туындауы мүмкін. Бұл сұрақтың жауабы мынадай ... жаңа ... ... жаңа ... ... болып өзінің нақты қасиеттілігімен
тұрақталады. Сол сияқты ... ... ерте ... ... түсіне білген, ал қазіргі таңда заманның талабымен адамның
қажеттіліктеріне сәйкес. Психология ... ... ... қызметін
кезінен атқаруда. Психологияның маңызды белгісі, адамның рухани жан
дүниесінің ... ... ... ... Психологиялық білімді
көрсететін негізгі мынадай 3 компонентті атап көрсетуге ... ... ... – бұл адамның психикалық, денсаулығы
жөніндегі қамқорлығы, яғни ... ... ... мұнда: өзін-өзі
тану, өзге адамды тану, адамдар мен қарым-қатынас жасау процесіндегі ... ... ... қалыптастыра білу мәдениеті болып табылады.
2. Психологиялық компетенттілік – психология жөніндегі ... ... ... ... ... әр ... ... орын алып отырған
мәселелерді ... ... ... ... Әр бір маманның өзіндік
психологиялық құрылымы болады, сондықтанда ... сол ... ... Әсіресе қазіргі таңдағы: ... ... ... технологиялық мамандық бойынша мамандарды дайындаудың
қажеттілігін ... ... шешу ... ... өзін ... ... – қазіргі қоғамның өмір сүру жағдайында
өте қажетті немесе ... ... ... ... жаңа ... ... ... өзін көрсете білу
қажет. ... ... ... көрсете білуі де дайындықты
тәжірбиемен қажет етеді.
Әрбір индивид өзінің күшті немесе ... ... ... ... ... жете білу үшін ... ... қажет, ал мұндай
білімдерді ізденуші білімгер білім алу процесінде тәжірибелі психология
пәні бойынша игеруіне ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
ұйымдастырылуда. Сондықтанда кәсіби іс-әрекет бағытын таңдау мүмкіндіктері
шектеулі.
Жас ұрпақ өзінің индивидуалды қабілет пен ... ... ... ... ... мүмкіндік алып қана қоймай еркін іс-әрекетте
жүзеге асыруына мүмкіндігі мол. Мұнда ... ... ... ... себебі ол адамдардың индивидуалды ... ... ... Онымен қатар шығармашылық потенциалды ашуға мүмкіндіктерді
беріп ... ... ... көптеген мәселелерді тереңінен
қарастыруды көздейді. Заман талаптарына сәйкес түрлі ... ... ... отыр, ең алдымен психологияның функциональдық қызметінің
негізгі мазмұнына кіру үшін біз жалпы «психология» ғылымының ... ... ... ашып ... ... – адам жанын зерттейтін ғылым оның негізгі тарихи қалыптасу
сатысы ерте кездегі философияның, ... өзін - өзі ... ... ... ... ... өзінің рухани әлемін танудан бастау
алады. ... ... ... тек ... ... жүз ... базамен табиғи – ... ... ... ... ... психологияның құрылуы жеңіл болған жоқ, алғаш кезде теориялық
тұлғада құрылған дәлелдемелер, практика жүзінде нақты айқындалған жоқ, ... ... ... ... практикалық мәселелер туындай
бастады мұның шешімін психология тек тәжірибе ... ғана ... ... сондықтанда теорияны практика жүзінде тексеріп дәл ... ... ... ғана ... ... ... ... қалыптастырып құрды.
20-ғасырдың орта шегінде психология ғылымының түрлі салаларға белсенді
түрде дифференциациялау процесс байқалды.
Психология ғылымы өзінің қажеттілігіне ... ... ... бастады: жас ерекшелік, ψ, медициналық ψ, инженерлік ψ, әлеуметтік
ψ, педагогикалық ψ, космостық ψ, ... ψ, ... ψ, заң ... ... ... ... алып дамыған психология қазіргі кезде
практикалық ... ... ... ... ... негізі ғылыми қажеттіліктің салдарынан жинақталып отырады.
Адамның жеке басына ... ... ... бар ... шешу үшін ... бойынша білім қорын жинақтаудың нәтижесінде психология ғылымынан
жаңа сапа бөлініп шықты. Ол практикалық психология деп аталады.
Практикалық психологияның еркі неде ... оның мәні ... ... ... ... ... ... Ю.М. Забродин және В.В. Новиков:
теориялық ғылыми – зерттеушілік немесе ... ... ... ... объектісіне байланысты. ... әр ... ... ... тікелей байланысты іс-әрекетті
атқарады. Себебі оның зерттеп отырған ... жеке ... ... және ... ... ... бар.
Ғылыми практикалық психология сапасы тікелей нақты объектімен жұмыс
жасайды, мұндағы объект «жеке тұлға» болып ... Жеке ... ... ... құрушы белсенді қызметті атқарып, өзіндік
ерекшеліктері ... ... ... бар ... иесі ... табылады.
Мұнда тәжірбиелі психология мен психологтың атқаратын қызметі жеке тұлға
мәселесінің ... ... ... көрсету, бағыт беру, шиеленіскен
жағдайдың рационалды бағытын ... ... ...... ... жол бермеу.
Осылайша практикалық психология түрлі сала бойынша ... ... ... орын ... ... ... жолын көрсетіп,
себебін айқындайды.
Тәжірбиелі психология негізінен 4 ... ... ... ... Топ ... және топ ... өзара бірлескен іс-әрекеттермен қарым-
қатынастар психологиясы
3. Кәсіби іс-әрекет психологисы
4. 4. Жеке немесе тұрмыстың өмір психологиясы
Тәжірбиелік ψ, мұндай бөлімдерге ... ... ... өзінің
ерекшеліктерімен қалыптасады, өзін өзі өзгелерді тани ... ... Адам ... ... ... өмір ... ... түрлі жағдайлар орын алуы
мүмкін. Қарым-қатынас жөнінде бірқатар заңдылықтар бар, сол заңдылықтарға
сәйкес адам ... ... ... ... ... ... психология саласы негізінен маңызды таңда барлық бағыттағы
мәселелерді ... ... ... ... қажетті
барлық теорияның, тәжірбиелік методологиялық базаны қалаған. Тәжірибелік
психология ... ... өте ... сала б.т. және де оның ... ... күн сайын артып келеді.
I. «Психология» ғылымының қалыптасуының
теориялық аспектілері
XX-ғасырдың аяғында психология ғылымында екі өте ... ... ... ... ... зерттеу объектісіне байланысты дефференцация **
*** зерттеу объектісінің дифференцация жеке ... ... ... ... тенденцияға деген ... ... бұл ... адамның өмірінің индивидуалды ақиқатын ғылыми білім
тұрысында қарастырып ... ... ... ... ... өмір ... ... болуымен гуманизациялық ғылыми зерттеудің ғылыми
келбетін айқындады.
Психология ғылымының жан-жақты салаға бөліне бастауы ... ... ... ... келді. Психотерапияның негізінді қазіргі таңда
бір қатар мәселелерді шешуге болады ол ең алдымен тәжірбиелік психологияның
мәселелерін шешеді. ... ... ... Кәсіби
4. Қарым-қатынас мәселелерді бойынша түрлі ... ... ... ... ... ... - грек ... аударғанда «жанды емдеу» деген ұғымды
білдіреді. Ол ... ... ... мәселелері мен шараларын
қарастырады.
Психотеропияның негізі – логопедия (сөзбен әсер ету) ... ... киім ... ... ... сөзі ... ... қабылдау бөлімінен, дәрігерді күтуден басталады деген пікірмен
аталып жатыр.
Ю.В. Коннабих: «Психотерапия дегеніміз – ... ... ... ... ... қолдану» дейді. Психотерапияда ауруға себепші
болатын психиканың әсерлері аурудың түріне, ... ... ... ... ... ... жүргізілуі керек. Дәрігердің ауырған
адаммен ... ... ... Психитерапия ерте заманнан белгілі
ерте кезде бір адамның келесі адамға көрсететін ... ... ... ... ... Алла тағаланың қатысуымен деп ... ... ... ... ... ... сендіру арқылы
беріледі. Бағзы заманан-ақ адам психикасына әсер еткен ... өнер ... да ... сақталған. Орта ғасырда адамдардың бір-
біріне ықпалы сиқыршылық немесе көз байлау деп ... ... ... мен ... темірдің магнитке тартылуы – магнетизмге
тән деп, табиғаттың ерекше құрлысы ретінде қарады. ... ... ... осы ... ... үшін көптеген зерттеулерде
түсініксіз табиғаттан тыс күштер туралы айтылады. Магнетизм ... ... ... ... және ... ... ... Парацельс
(1493-1541) көңіл аударды. Оның ойынша ... ... ... ... ... болады. Магнит темірдің кесегін өзіне тартқандай ауруды өзіне
ауруды өзіне ... ... ... ... ... дифтериядан
тыныс тарылған, миына қан құйылған, өлім халінде жатқан жандарды ... ... ... ... магнитті қолдану арқылы
сіңірдің түйілуі мен құрысып қалуды, тоқтатты, сөйлеу ... ... ... ... ... ... Мұндай өзгерістер истериялық сал
аурумен истериялық тіл байлану кезінді ... ... ... ... аз ... бірақ олар туралы ... ... ... ... ... ... мен ... сенетін адамдарға ерекше әсер етті.
Магнит күші арқылы емдейтін Парацельстің ... арта ... ... ... ... бұл ... тоқтатты. Парацельс өлген соң
магнетизм қайтадан астрологтар мен философшылардың қолына ауысты.
Екі ғасырдан соң 1765 ж ... ... ... ... ... ... ... тақырыпта медицина ғылымының докторлық,
дәрежесін алуға диссертация қорғады. Мұнда ол әлем магнетизмі жайында және
планеталар мен алыс ... ... әсер етуі ... ... ... ғана емес заң мен ... ... да, танымал,
әмбебап ғалым. Ол Венаның бай адамдарының бірі, ... ***** ... ... оның шыны ... ... ... таңдандырған
данышпан. Баласы Вольфганг Амадеймен бірге әуезбесі шұғылданады. Ғылымнан,
концерттерден қолы бос уақытта ол дәрігерлік ... ... ... ... ... тәсілін байқап көруге шешім қабылдады. 15-20 адамның 2-3
–уі жеңілденіп, 1-2-уі жазылды. Осыдан соң Месмердің ... елге ... ... ... келе ... ... ішінде Франц Месмердің еліне байланысты түсініксіз, ғажап
күші бар магниттік флюид ілімі тарады. Месмердің ... ... ... ... флюид сұйық ретінде тараған. Оны табуға, ... ... әлем осы ... ... он ... ... ... тағдырына ғана әсер етеді, сезілместен сәуле ретінде де тарайды,
адамдардың қарым-қатынасын осы ... ... деп ... магнитпен емдеу кезінде магниттік теорияға қайшы болатын
құбылысты ... ... ауру ... ... айықпауы магниттің
жанасуы мен жанаспауына байланысты емес ... ... ... өзі сырқаттан жеңілдегендей әсер еткен. Месмердің қолындағы
магнитпен кебісіндегі алтынға қол тигізіп, жанасуды ғана ... ... ... ... ... ... ... немесе қалай қолдану керектігі
жайында айтқандарын ойына түсірді. Онда әр ... ... ... ... ... ашық ... Алайда ол магнитсіз де жердің болатына
көз жеткізді.
Месмер емдеуге шөпшекті бақты пайдаланады, оларға «өзінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайы құпия
сақталды. Магниттік бөлімнің төріне құрылған шымылдықтың ар ... әуез ... ... ... ... ... қапталған
камзолы бар, қолы гауһар ... толы ... бір топ ... ... Ол әуез ... ауру ** - деп ... өтеді. Осы кезде
бірнеше әйелдерде истерикалық дерт ... ... бұл ... ... ... деп ... осыдан кейін аурудан айықты деп есептелген.
Айтарлықтай нәтиже бармеген мен, ел ... ... ... ... Ол ... дворян отбасыларының құрметті қонақтардың біріне
айналады. Венадан Парижге келіп Людовик XVI - ... ... ... бірі ... ... Сыры ... осы ... әуес көретін аристократтар сарайлары мен ***** Месмердің
есімі ғана ... ... ... ... Калистро сияқты адамдардың тағдырын болжап дұға
оқып, есіртке беретін. Месмерден кейін оның жолын қуушы, әуесқой ... ... ... ... ... ілімінің ең маңызды мәселесі
ретінде жасанды сомнамбулизм (ұйқы ауруы) құбылысын ашты. Ол дененің ... ... ... ... магнитті қолдаған. Бұл орайда ауырған
адамның ерекше ұйқыға кеткені байқалады.
Оны ояту мүмкін емес, бірақ ол адам ... ... ... ... орнына тұрады, есітпейді.
XIX–ғасырдың 40-жылдары Манчестердегі француз магнатезері Шфель
Лафоитен келді, оның Джемс Брэд ... Ол ... ... ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан қарау осы ... еді. ... ... - ұйқы) терминін тапқан – Брэд ... ... ... Брэд гипнозды физиологиялық құбылыс деп
қарады.
Жылтырағыш затқа ұзақ қадалып қарағаннан көру мүшесі нашарлап, гипноз
пайда болады дейді ол. Брэд ... ... ... ... ... ... ... қолданады.
XIX ғасырдан белгілі Сальпетриер неврологиялық клиникасының директоры,
француз ... М.Ж. ... ... ... ... ... ... көмектесті. Шарко гипнозды - жасанды,
неврозды (гипноз кезіндегі ... ... нерв ... ... ... Бұл гипнозға деген ғылыми көзқарастың жетілуін тежеді.
Франциядағы Нанси ... ... ... ... қарсы шықты. Беренгейіннің айтуы бойынша, ... ... ... ... ... осыған дейін француз дәрігері Льебо ... ... ... ... ... гипноз туралы теорияның негізін қалаушы
тұлғалардың ... ... жыл ... соң ғана ... ... ... Атақты дәрігер Д. Дюман А. Льебоның ... ... оның ... ... тиімділігіне көз жеткізуге
тырысатын болатын.
1881 ж Д. Дюман гипноз арқылы үш *** көлемінде ... ... ... ... ауру ... ... ... қатар гипноз арқылы ... ... ... бар әйел ... ... ... ... өзінің бақылау, зерттеу жұмыстарының нәтижесін Нансидегі
клиникалық факультетінің профессоры И. Беригеймерге хабарлайды. М. ... ... ... ... ... тәжірибесін іс жүзінде көрсетіп
беруін өтінеді. Медицина қызметкерлерінің қауымдасқан ... Н. ... ... ... ... көрсетіп береді. Жақсы көрсеткен тәжірбиеге
қауымдастықтың қызығушылық таныта ... ... бір әйел адам көп ... бойы ишмас ауруынан жазыла
алмай жүрген, әйел ауыл аймағында тұратын дәрігердің бір ... ... ... ... ол ... ... ... И. Беригемер емдей
алмаған болатын. ... ... ... ... А. ... гипноз
арқылы емдеу тәсілін ... деп, оны ... ... екі ... оның ... бақылауға алады, бірақ Беригемер А. Льебоныың
жұмысының терапевтік ... өте ... және ... ... ... ж Н. ... А. ... Нанси қаласына көшіп келуіне ұсыныс
жасайды. А. ... ... ол ... ... ... ... ... бұл мектептен көптеген гипнотерапевтер ... ... ... көзқараста болып келген И. Беригемер кейінен
гипнотерапияны белсенді дамытып, жетілдірумен айналысады.
1884 ж «О внушенний в гипнотическом и в бодрствующем состояний» ... ... ... ... мұнда ол анимистикалық теориялық негізін
қалайды. Күнделікті ... ... ... ... ... қажеттілігін көрсетеді.
Нанси мектебінің негізін қалаушы ғалымдар гипноздың тек ... ғана емес ... ... оның ... ... ... ... Нанси мектебінің медицина факультетінің профессоры А. Бонис
өзінің лабораториясында барлық ... ... ... зерттеумен
шұғылданады.
Қорытынды мәліметтер объективті дәлел болып ... А. ... ... ... көмегімен адамның организміндегі барлық процесстерге
әсер етуге болатындығын дәлелдеді.
1885 ж Франция қаласында «Гипнотизм - ... ... ... атты ... ... ... жұмыстарының нәтижесін
баяндайды.
Нанси мектебінің негізін ... ... 1880 ж ... атты ... журналды жарыққа шығара бастайды.
Осы кезде Шарко ауру адамдарды түрлі материалдармен емдеу мүмкіндігін
зерттеумен ... ... ... бақылау жұмыстарын жүргізумен
бірге лабораториялық әдістерді пайдалану арқылы эксперименттік жұмыстарды
жүргізеді.
1885 жылы невролог З. Фрейд ... ... ... ... ... зерттеумен айналысады. 1887 жыл Шарконың шәкірттері А. Бина мен ... ... ... атты ... ... ... ... олар
Сальпетриер мектебінің ... ... ... ... ... гипнотикалық феноминге ой ешқандайда әсер етпейді.
Керісінше, ... ... ... ... ... магнит организмнің
бірінің бірін әсер етуі мүмкін деген тұжырымды ұстанады. Ж. ... ... тек ... ... ... ... ғана орын ... деп
есептейді. Ж. Шарконың мектебі гипнозды тек арнайы ... ... ... ... жас ... ғана ... жүзінде жүргізіп
отырды. Париж қаласында
Ж. Шарконың ... ... ... ... сабақтарын өткізіп отырған
гипнозды Ж.Шарконың асисстенттері жүргізген.
1884 ж З. Фрейд қаласына келіп А. ... мен И. ... ... ... ... ... Бернгеймердің кітабын неміс тіліне
аудырып, Нанси мектебінің гипноздың әдістерін тиімді деп тұжырымдайды. 1890
ж Сальпетриер және ... ... ... ... бола ... ... ... И. Бернгемер адамның ерекше сана сезімі
жөнінде зерттеу жұмыстарын жүргізіп, Ж. Шарконың теориясына ... ... ... бір ... ... жарыққа шығарады.
Швецария қаласының атақты психиаторы, невропотологы А. ... ... ... ... ... гипноздың 3 негізгі сатысын
ажыратып көрсетеді.
1. Ұйқысырау
2. Гипнасия
3. Сомнамбулизм
I. сатыда – ... ... ... ... адам жай ғана ... ... ... тұлға өз еркімен көзін ашып, тұрып және сеансты
жалғастырудан бас ... ... ...... еттер толығымен босайды. Дәрігердің санағынан
бастап, адам өзінің сезімдерін айта бастайды, мұнда ол ... ... тек ... ... ғана ... ... бейім болып отырады.
III. сатыда – мұнда гипноздың күйдің терең деңгейі орын ... ... тек ... ... ғана ... бұйырылған
барлық іс-әрекеттерді орындауға бейім болып ... ... ... тітіркендіргіштерге жауап қайтармайды, гипнозалушы терапевт тек
өзінің сөзі ... әсер ете ...... алғаш кезінен бастап неміс ғалымдары Г. Левенфельд, А.
Молля гипноз әдісінің бір ... ... ... ... Олар ... теориясымен практикасын жөніндегі білімдерді
жалпылайды.
Неміс ғалымы Ф. Энгельсте «Естествознания в мире ... (1878) ... ... құбылысына өзіндік анықтама береді.
XIX – ғасырдың аяғы мен XX – ғасырдың басында гипнозды психологиялық
немесе ... ... ... ... ... ... Сендіру, түсіндіру ... ... ... ... бір түрі – ... ... туралы алғашқы
сөз осы кезде айтылады. Бұл ілімді жинаушы неміс физиологы Э. ... ... ... ... ... ... өз ауру туралы теріс пікірін өзгерту
үшін оған дау-дамайларды ақылымен шешуді түсіндіру және үйрету керек».
Орыс ... ... ... ... ... ... жүз жыл бұрын М.Я. Мудров: «Өнер арқылы ... ... ... ... ... ... ... өткір сезімді
етуге болды. Бұл өнер дененің ауырғанын және зарыңды жеңеді» ... ... ... ... ... ... орыс ... В.А.
Манассейн, С.П. Боткин, Г.А. Захарин, Б.С. ... ... ... ... ... іс ... пайдалануда.
А.А. Токарский көп еңбек сіңірді. Ол Ресейде I – і болып ... ... ... ашты В.Н. ... м.С. ... ... В.Е. ... және басқалар психотерапия саласында көп еңбек
сіңірді. И.П. Павлов сендіру мен гипноздың физиологиялық механизмін ... ... ... И.М. ... ... нерв ... қазу ... процестеріне негізделген.
Физиологиялық тұрғыдан гипноз – ми қыртысындағы ... ... ... ... ...... Мұнда ми ... бәрі ... тек бір ... ғана тежеледі, яғни кезекші
нүктелер ұйықталмаған жағдайда дәрігер мен аурудың ... ... ... ... ... ... әрі ... арнайы дайындықтан өткен дәрігерлер жүргізеді.
3. Фрейд «тазалану» (Аристотельдің термині «катарзис») принципіне
негізделген.
«Психоталдауды» қолданады. ... ... ... ... ... ... ... ойды дамытып «психоталдау» әдісін құрады.
«Мәдениетті психоталдау», «Психодрама» психоталдаудың өзгерткіш ... ... ... объективтік бөлігі «Психоанализимді» кең
түрде пайдаланды.
Психотерапияның әсерлерінің ішінде ... ... ... ... Бұл әдісті ұсынған неміс психотерапевті Генрих Шульц 1932 Шульц бұл
жөніне көлемді еңбек жазды. ... ... ... тамырлары ақыл-
ойдың дене қызметіне әсерін ... ... діни ... Хатжа-Иога
жатты.
Бірақ Шульцтің әдісінде иогтардың діни ... ... ... жоқ. Тән ... ... соң «әлем рухымен» қосылып,
иогтардың дене тұрқы ерекшеленіп, өз назарын бір нүктеге ... ... ... ... ... бір иогтар ... ... ... ... алуы ... соғуына және соматикалық
қызметтерді өзгерте алады. Шульцтің жаттығуы ... ... ... ***
салмақ пен жылыны, ішкі жайбарақаттылық пен жеңілдікті сезінуге болатынын
көрсетті. Қазір өзін-өзі жаттықтыру ... әр ... ... ... алуға болады.
Психотерапевтік әсер дегеніміз – адамды емдеу үшін қолданылатын
ғылымға ... ... ... ... ... ... - сөзбен әсер
ету.
Психотерапияда ... де ... ... ... ... ... түрлері гипноз, өзін-өзі жаттықтыру, тәжірибелі
бұл ... ... ... игерген психотерапевтер жүргізіп отырады.
Психотерапиялық қызметтің құрылуына үлес қосқан. Ресей ғалымдарының
зерттеу жұмыстарының ... ... ... ... ... гипнозды қолданудың теориялық және
практикалық бағыттары Ресей мемлекетінде де жүргізіледі. ... ... ... ... табиғи жолмен жүргізіліп
отырса, Ресейде де емдік тәсіл ретінде қолдануға қатаң тыйым ... ... ... ... ... ... ... В.Я.
Данилевский гипноздың табиғатын экспримент жүзінде негізін түсіндірді.
1891 ж. ... ... орыс ... ... алдында
«Единство гипнотизма у человека и животных» атты баяндамасында жүргізген
эксперименттік ... ... ... ... болатын.
Данилевский гипнозды табиғи құбылыс деп түсіндіріп ол тек адамдарда
ғана емес жануарларда да байқауға болатындығын ... ... ... негізін қалаған ғалымдардың бірі орыс
невропотологы және психиаторы Бехтерев болды.
1902 жылы ол ... ... ... және гипноз терминдерінің
айырмашылығын ... ... ... ... ... ... ... бағытында тиімді нәтижесінде гипнозды ұжымдық емдеу
тәсілі ретінде, алкоголизммен нашақорлықты емдеу бағытында тиімді ... ... ... маңызды функциональды қызметінің құрылуына И.П.
Павловтың гипноз жөніндегі ... ... ... ... ... ғылымында психотерапия саласында кең өріс алып ... ... ... да өз ... ... ... В.П. ... И.В. Веденский, И. Сеченов
эксперименттік зерттеулерді жүргізіп, гипноздың ... және ... ... ... Осы кезде Еуропа мемлекетінде бір қатар
өзгерістер пайда ... 1910 ... ... ... ... ... 6 жыл ... қайтыс болған болатын. Екі мектеп арасындағы ... ... ... ... ... ... ... арқылы ол өзінің
теориясын қалыптастырды. Оның идеялары ... ... ... ... ... ... ... болды.
АҚШ-та Дж. Бред пен И. Бренгейменнің еңбектері ... ... ... және Дж. ... заманнан бастау алған
гипнотерапия кейінен М. Эриксонның еңбектерінде жалғасын тапты. ... ... бола ... классикалық гипноз бен үнді медицинасымен,
Бейтсонның «жүйелі ойлау» атты экологиялық бағдарламасына ... 1958 ж ... ... ... ... ... тұрғысында қолдануға қол қойды.
1. Кеңес беру қызметі және оның мақсаты
Психология ғылымының ... ... ... бір ... ... ... ... отырған жаңалықтар ғылыми тұрғыдан
дәлелденіп, қажеттілікпен қолдануға ендірілді. Жоғарыда атап кеткеніміздей
психология әртүрлі бағыттарда ... ... ... ... ... ... әуел ... психология адам жанын зерттейтін ғылым ... оның ... ... жеке ... б.т. Адам ... табиғи
жаратылысы бойынша өте күрделі механизмге ұқсайды. Сондықтан ... толы ... ... ... ... ... ғылымның
принципіне сәйкес. Адам жанын ұғыну ерте ... ... ... ... 100 ... көлемінде алынған зерттеу жұмыстарының нәтижесінде
ғылыми тұрғыда нақтыланып, қазіргі таңда объективті бағалануда. Адам ... ... бұл оның ... ... туралы ақпаратты алу, оның
ішкі күйін түсініп, әр ... өмір ... орын алып ... ... ... ... болып табылады.
«Адам психологиясы» деп аталған түсінік негізінен психикалық ... ... ... ... мінез-құлықтың қарым-қатынасының
жүйесі болып табылады. Таныс процестері деп – қабылдау, ... ес, ... ... ...... ... жатады. Психикалық
құрылым - бұл қабілет, темперамент мінез-құлық әрекеттері б.т.
Адамның жеке басының психологиясының ерекшеліктерін білу ... ... ... ... ... болып саналады. Адамның
танымдық процесстерінің деңгейін білу арқылы оның ... ... ... ... ... ... ... жағымды
және жағысыз қасиеттерді көруге, эмоционалды ... ... ... ішкі ... белгілерін, зейіннің ерекшеліктерін, эмоциясының
ерекшеліктерін: аффект, сезім, ... ... ... ... бар. Адамның мотивациялық сезімін зерттеу арқылы оның
қажеттілік пен ... ... ... ... ... түсіну үшін оның ... ... мән ... ... ... Темпераменттен бастап барлық
психикалық процестеріне көңілді көбірек бөлу керек. Мұндай жұмыстармен
әрине психолог ... ... ... адам ... ... ретінде
қалыптасқан кезінде өзін-өзі және өзгелерді түсініп, танып білуге
ұмытылады. Осы ... адам ... ... ... ... ... өзгелермен қарым-қатынас жасауына көңіл толады ма? ... ... ... ... қарым-қатынас жүйесінде өзінің қоғамдық роліне
қандай қатынаста? Психикалық физикалық ... ... ... ... ме? ... ... қатыгез бе? Көпшіл ме әлде ...... ... ... қандай деген т.с.с. ерекшеліктерін
ұғынуға тырысады. Жалпы қарастырар болсақ адамның психологиясын ұғынып,
зерттеу не үшін ...... ... ... ... ... ... жаңа
ғасыр өзіндік ерекшеліктерімен бізге көптеген өзгерістерді алып келумен
қатар, біздегі бар мәселелерді ... ... Өмір ... ... ... туындайды, оның ішінде адамға қажетті көмек көрсету жұмысы
да қажет. Кез-келген құбылыстың құрылымын білу ... ... ... жүргізуге болады. Дәл осылайша адамдардың психологиялық
құрылымын білу арқылы оған қауіп ... ... ... көмекті көрсетуге
мүмкіндіктер кеңінен ашылады.
Адамның психикалық жай күйін білу арқылы онымен қарым-қатынас ... білу ... ... ... ... ... үшін оның сол кездегі көңіл-күйіне байланысты қатынасқа түсу
қажет. Сонымен бірге мотивация мен қызығушылықтары, ... ... ... ... ... ... ... тіл табуға болады.
Темперамент пен мінез-құлық ерекшеліктері жөніндегі ақпаратты алған
жағдайда оның жауабын болжауға болады.
Темперамент пен ...... ... ... болғандықтан ол
адаммен іскер іс-әрекеттерді ұйымдастыру мәселелерін ... ... ... ... ... ... және ... деген
позитивті қатынасы арқылы тиімді қарым-қатынас ... ... ... ал ... кері ... ... ... түзету
жұмыстарының көмегімен дұрыс бағытқа бұру процесін ... ... ... жеке ... ... ... көбірек білуіміз керек, себебі мұндай
ақпаратты біз келешекте өмір ... ... тура ... ... адам ... жөнінде ақпаратты мүмкін. Әрине жоқ өйткені 1-
ден адамның психологиясы үнемі өзгеріп ... ... да біз ... білу ... емес, ең қажетті болып табылатын минимум
ақпараттың өзі ... ... ... ... заман талабына сай қажетті ғылым ретінде өзінің
статусын қазіргі таңда ... ... тек ... шектеліп қана
қоймай практика жүзінде барлық ақпараттың ... іске ... ... зерттеп, қана қоймай оған қажеті бар көмек көрсету түзету
жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... психология жөніндегі білім ғылыми
білімді ... ... ... ... ... білім объективті
және оны ... ... ... ... ... Сонымен бірге 1-ден
ақиқатқа да, шындыққа ***, 2-ден ... ... ... және дәл
бейнелейді.
Ғылыми білімді практикада жиі қолданады және оның ... ... ... ... ... жеке ... жөнінде дұрыс
ақпаратты алу үшін ғылыми ... ... ... таңда психология кең ауқымды мәселелердің шешілу жолдарын
меңгерген. Ол түрлі салада қызмет атқарады. Кез келген орталықта ... ... ... базасы нақты құрылғандықтан ол жеке, индивидуалды
қызметтерді атқарады. Мұндай қызметті жеке кеңес беру деп ... ... ... ... және ... ... ... арқылы,
тәжірбиеден өткен соң, мұндай қызмет түрін жеке жүргізе алады.
Психологиялық кеңес беру және оның мақсаты
Психологиялық кеңес беру практикалық ... ... ... бір ... ол ... ... бағыты бойынша бөлініп
жұмыс істейтін сала. Қазіргі таңда ... ... ... бұл
сала өз алдына мамандық ретінде қалыптасқан. Кеңес беру қызметі клиникалық
ауытқуы жоқ ... ... ... ... ететін адамдардың
қажеттілігмен құрылған. Сондықтанда кеңес беру ... біз ... ... ... ... ... жасаймыз. Ол адамдар күнделікті өмірде,
тұрмыста қиындықтарға тап болып. Мәселенің ... ... ... ... ... ... әр түрлі және өте кең болуы ... ... ... ... ... ... ... құрдастарымен конфликтіге түсіп отыру, және т.с.). жеке өмірдің
болмауы, отбасылық шиеленістер, ... ... ... ... өзіне
деген сенімсіздік, тұлға аралық, топ аралық қарым-қатынас байланысын орната
алмау және т.с.с практикалық ... ... ... беру ... ... ... көптеген және әр ... ... шешу ... ... ... ... ... мен **** ассоциоциясының
лиценциондық коммиссиясы жеке практиканы жүргізуіне рұқсат беруі шешімін
қабылдайтын комиссия ... ... беру ... мынадай анықтама берді.
«Кеңес беру» – бұл арнайы ұйымдастырылған процедуралар. Кәсіби бағыт
бойынша тұрмыс құру және ... ... ... жеке ... ... ... іс-әрекеттеріндегі мәселелерді шешу 1979 ж Н.М. Bercs
пен B. Staffire кеңес берудің кең ұғымдық анықтамасын ... ... ... ... деген кеңес берушінің квалификациясы кәсіби қатынасы. ... ... ... ... ... ... кейбір жағдайда бір
неше адамның қатысуымен жүріп отыратын ... ... ... ... басты мақсаты - клиентке өмірде болып отыратын жағдайлардың
мәнісін түсінуге ... беру және ... *** ... ... саналы түрде **** жеткізу болып табылады. Кеңес беру ... ... ... бар. Олар:
1. Кеңес беру адамға өз бетінше іс-әрекет жасауға мүмкіндік береді.
2. Кеңес беру жаңа ... ... ... ... ... беру – жеке адамға өсіп, даму мүмкіндігін ұйымдастырады.
4. Кеңес беру процесінде клиент өз ... ... ... ал ... ... оған тек ... ... беріп, қолдау
көрсетеді.
5. Кеңес беру – бұл объектігі жағымды, позитивті ықпал етіп ... ... ... американдық психотерапевт С.Rogers негізгі принципті атап
көрсетеді.
1). ... ... ... құндылықтары бар, сондықтанда оны
құрметтей білу қажет.
2) Әрбір индивид өзіне жауап беруге тұрарлық
3) Әрбір ... өз ... ... пен ... таңдау
және өз бетімен шешімін қабылдау мүмкіндігі бар.
Психологиялық кеңес берудің мақсаты
Клиенттердің қажеттіліктеріне ... ... ... мақсаты
күндегі болып табылады, мұндағы шешімін табуға тиісті мақсат кеңес алуды
қажет етіп ... ... ... ... ... ... ... түрлі мақсаттарымен алдында. 1990 ж George мен ... ... ... ... өте ... ... атап ... Клиент болшақта өмірден рұқсат, ләззат алып сенімді түрде өнімді
жұмыстарды атқару үшін, оның міне-құлық әрекетінің ... ... ... Өмір ... ... отыратын қиын жағдайларға төзе білу мен
қиыншылықтарға ... ... ... ... шешімдерді тиімді қабылдай білуге үйрету.
4. Тұлға аралық қарым-қатынастарды орната білу мен қарым-қатынас
әрекетін ... сана ... ... ... ол ... ... ... мүшелерімен тіл табыса алмай, дау-дамайға кезігіп
отырады. Осындай жағдайларды шиеленістірмеу үшін ... ... білу ... Жеке ... ... деңгейін көтеріп, оны барлық мүмкіндікті
бере білу керек.
Blocher-дің айтуынша «Кеңес беру кезінде клиентке барынша ... ... К. Мау (1967) ... ... беру ... ... ... тиімді жүзеге асыру үшін, айнала қоршаған әсер етушілердің ... ... деп ... беру ... мақсаттардың ортақ болуына қарамастан, мектептер
арасындаы кеңес берудің мақсаттары әр түрлі.
Психоаналитикалық ... ... ... берудің мақсаты:
Бейсанаға ығыстырылған ақпаратты, саналы түрде жандандырып, клиентке
өткен тәжірибе негізінде дау-дамайға аналитикалық теңдеу жасауға ... жеке ... жаңа ... ... ... ... Кеңес берудің мақсаты
Клиенттің өмірлік мақсатын жаңаша қалыптастырып әлеуметтік ... ... қате ... мотивациясына түзету жұмыстарын
жүргізу, өзгермелер тең дәрежелі ұғындыру.
Мінез-құлық терапия бойынша
Кеңес берудің мақсаты – кері ... ... ... және
тиімді мінез – құлық әрекеттерін үйрету.
Рационалды – эмоционалдық терапия бойынша
Кеңес ... ... - ... ... ... ... қатынасты
қалыптастыру, мінез-құлықтық және эмоционалдық ... ... ... қолдана білуге үйрету.
Клиентке бағытталған терапия ( C Rogers)
Кеңес берудің мақсаты – тиімді және ... ... беру ... Жеке ... ... кедергі келтіріп отырған. Факторларды
ажыратып, өз бетінше астыңғы мүмкіндіктерді ұйымдастыру. Клиенттің ... ... ... сенімділігіне көңіл бөліп қолдану
көрсетіп отыру.
Экзистенциальді терапия
Кеңес берудің мақсаты – ... өз ... ... ... ... еркіндікті шектеп отырған факторларды
жою.
Кеңес беру процесінде кеңес беруші мен ... ... ... ... ... беруші психологтың мақсаты теориялық бағытта қалыптасады,
ал клиенттің – мақсаты индивидуальды, дегенімен осы екі ... бір ... ... ... ... ... жүзеге асыру алдында, клиенттің қажеттіліктері,
қиындықтары және оның кеңес алу процесінен ... ... ... ... Ең ... «Сіз ... ... іс-әрекетімізден нені күтесіз» «Сіздің
қандай қалауыңыз бар? –деген сұрақтан бастап психолог ақпарат алу ... ... ... ... жөнінде тек жалпы мәліметтермен хабардар.
Кеңес алу жөнінде қажетті, топырақ мәліметті білген жағдайда ... ... ... ... алады. Кеңес алуға келуші клиенттер бірден тез
арада қажетті көмекті аламын деп ойласа ... ... ... беру процесі
бірден орындалып, аяқталады.
Психолог, ... ... беру ... мына ... ...... ... мақсаты» - мәселен тек өзі ғана шешіп, дұрыс
шешім қабылдауға және өз мүмкіндіктерін тиімді жүзеге асырып өзгеруіне тек
клиенттің өзі ғана ... ... ... ... ... беру мен ... көмек көрсету бағытының мақсат-
міндеттері қандай? Деген сұрақ туындауы мүмкін. Бұл екі ... ... ... жұмыс атқаратындықтан кеңес беру мен психотерапияда
көмек ... ... және ... беруші психологтың жеке ... ... ... бір. ... ... процесінде клиентпен
тиімді қарым-қатынас байланысын орнату екі бағытқа да ... ... ... ... пен ... беру ... ... міндеттері
бір болғандықтан бұл екі ұғым бір-біріне синоним тұрғысында қолданылады.
1982 ж Bramer мен Shostrom психотерапия мен кеңес беру ... ... ... ... ... ... ... кезінде психолог ... ... ... дені сау ... ... ... қабылдап, құруын
көздеген кезінде ол кеңес беру ... ал ... ... ... ... жеке тұлғаның құрылымын ... ... ... ... ... ... беру мен психотерапевтік көмектің
көрсететін, атқаратын қызметі ортақ дегенімен Celso, Fretz. 119221, Blosher
(1966) ... ... ... ... ... ... атап көрсетті.
- кеңес беру клиникалық тұрғыда дені сау жеке тұлғаларға бағытталған,
мұндай адамдар күнделікті тұрмыста психологиялық тұрғыда ... ... ... ... Олар неврологиялық қысымда жүрген немесе өзінің
жеке тұлғаның статусын жоғарылату мақсатын көздейді.
- кеңес беру ... ... тек ... ... бет ... ... кеңес беру клиенттің бүгінгісімен болашағына бағытталады.
- кеңес беру қызметі азғана мерзім көлемінде ... ... ... бағытталған не бары 15 кездесуге.
- жеке тұлғаға және оның қоршаған ортамен ... ... ... ... беру ... ... беру процесінде кеңес берушінің роль ерекше орынды атқарады.
- кеңес беру қызметі жеке тұлғаның ... ... ... оның ... мүмкіндіктерді ұйымдастыруға бағытталған.
Психологиялық кеңес берудің жолдарын меңгеру үшін жалпы психологиялық
білімді ... ... ... қызметі көрсетіп, қажетті тәжірбиені
жинақтау теориялық біліммен басталады.
Теориялық білімді практикада дәлелдеп тексеру ... ... беру ... жеке ... теориясын түсіндіру кең мүмкіндігі бар
және де мәселені шешудің тиімді әдіс-тәсілдерін таңдау мәселесі жеңілдейді.
Теорияның ... ... ... ... ... ... себебін динамикалық гипотезамен түсіндіріп, бере алады.
Bramer, Shostrom (1982) «Кеңес ... ... ... ... ... ... теориялық жағдайда ол клиентке ешқандай көмектің ... ... - деп ... 4 ... функционалдық қызметті атқарады.
- алынған мәліметтерді жалпылайды.
- құбылыстарды ұғынылықты түсіндіреді.
- жағдайдың одан әрі дамуын ... Жаңа ... ... ... ... терапевтке жалпы клиенттер мен жұмыс жүргізуді тәжірбие ретінде
жобалайды. Мұнда мәселелердің туындау ... ... ... ... ... білуге және тиімді әдіс-тәсілдерді қолдануға, таңдап
қарастыруға мүмкіндік береді. Теориялық білім ... ... ... ... Оның ... салдарын болжам жасалынады, әрекеттер
ұйымдастырылады. ... ... ... ... ... ... теорияларға
сүйене отырып, жағдайға байланысты өзінің теорияның болжамын ұсынады.
Тәжірбие жинақталған ... ... ... ... ... толықтыру
міндетті.
Қазіргі психологиялық бағыттардың теориялық принциптері
| ... ... ... жинақталған тәжірбие мен оның|
|Психоаналитикалық|тобын сексуалды психологиялық энергетикасы жеке |
|бағыт ... ... ... Жеке ... |
| ... ... ол, мен, ... мен ... |
| ... ... ... ... |
| ... және ... тітіркендіргіштің |
| ... ... ... ... ... |
| ... орын ... Жеке ... ... |
| ... ... ... бір ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... түсіндіріледі, |
|Адлерлік бағыт |әр бір адам ... ... ... өмір ... |
| ... стильін қалыптастырады. Онымен ол өз |
| ... ... ... ... |
| ... себебі әлеуметтік қызығушылықтармен |
| ... ... ... ... ... |
| ... орын ... қиын ... өмір ... |
| ... ... ... Жеке тұлғаның |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... және ... жаратушы |
|терапиясы |оның мінез-құлықтың әрекеттері үйрену ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... үшін ... |
| ... ... ... ... |
| ... тек ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|эмоционалдық |жаралады, сонымен бірге паралогикалық ойлау әрекеті|
|терапия |де ... ... Адам ... ... |
| ... болуы мүмкін. Өмірде кездесіп отыратын |
| ... қате ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... мен |
| ... ... деп ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... позитивтілігі ол оның туылмасынан |
|бағытталған |өзін-өзі ... ... ... ұмтылысы. |
|терапия ... ... болу ... көп ... ... Rogers) |тәжірбиені бұрмалап, сезімдерге шек қойған жағдайда|
| ... ... ... мұратқа сәйкес |
| ... ... ... ... ... ... ... тұлғалық келбетін дәлелдеу, өзіне деген |
| ... ... ... ... ... ... ... беру мен
психотерапевтік көмектің принциптері жөнінде әр мектептің ... ... ... кеңесті жүргізу қызметін атқаратын тұлға, теориялық
ұстанымдарға, ... ... жеке ... ... ... негізін ұйымдастырады. Дегенімен қандайда бір
бағытты таңдап жұмыс жүргізу ... ... ... тұлғалық теориялық
білімімен практикалық дағдысының бар болуы тиімді нәтижені көрсетеді.
Қазіргі таңда әлемде ... ... ... бағыты таралуда, бұл
бағыт әр түрлі теоретикалық принциптердің, түрлі әдіс-тәсілдердің тиімді
тәсілдерін таңдап, кеңес ... ... ... қарастырып дәлелдуге
бағытталған. Кеңес берудің эклектикалық тәсілі бұл – ... ... ... ... ... ... беру мен ... көмек
көрсетті қызметімен шұғылданатын мамандар өзіндік теориялық жүйені ... ... ... ... ұйымдастырады.
1.2. Кеңес беру процесінің құрылымы
Кеңес беру жолдарын ешқандай теория немесе мектептер толық көрсете
алмайды, себебі кеңес беруші мен ... ... ... ... ... ... В.Е. Gilland пен оның ... (1989 ж) эклектикалық
бағыты бойынша кеңес берудің құрылымдық жалпы моделін көрсету қажет. Бұл
модельдік жүйе бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... кеңестің универсалды ерекшеліктерін, құрайды.
1 2 3 4 ... ... ... ... ... клиентпен байланысты (roport) ... оның ... ... Клиенттің мәселесін мұқият
тыңдап, шынайылықпен түсіністік білдіру қажет. Манипульяциялық ... ... ... ... ... ... болған мәселені тереңінен қарастырып
клиенттің сезімдерін, вербальді жақтарын және вербальді емес ... ... ... ... ... екі ... анықтау.
Екінші кезеңде клиенттің мәселесін нақты анықталып, оның эмоциональды
немесе **** аспектілерін ... ... ... мен ... ... ... ... ұққанға дейін нақтылау қажет. Мәселені нақты
анықтау арқылы оның шығу себебін білуге және ... ... ... ... ... мәселенің мәнін түсінуде қиындықтар туындаған кезде алғашқы
зерттеу мақсатында оралу қажет.
3. Үшінші кезеңде.
Мәселені ... ... ... ... Кеңес беруші
клиентке мәселенің шешімін өз бетінше қарастыруға мүмкіндігін беріп, жай
ғана сілтеме жасап отырады. ... ... ... ... ... ... ... салыстыру жүргізуге болады. Клиенттің өзі ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін
клиентке беру керек.
4. Жоспарлау
Бұл кезеңде таңдап алынған шешім жолдары ... ... ... ... ... клиентке өз мүмкіндіктерін қажеттілігіне сәйкес
таңдаудан альтернативті шешімді қабылдауға ... ... ... ... *** ... ... шешім бере алмайтындықты және
де кейбір мәселенің шешілуі үшін ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра алу мүмкіндігін түрлі әдіспен
тексеріп көруі тиіс.
5. Іс-әрекет
Іс-әрекетті жүзеге асыру кезеңінде ... ... ... ... ... ... Мақсатқа жету барысында эмоциялық күш-қуаттың
шығындалуына және ... пен ... ... ... жүргізуге
клиентке көмек көрсетіп отыруы тиіс. Мақсаттың жүзеге ... ... ... ... қарамастан, клиент бастапқы мақсатын ... ... ... отырылуы қажет.
6. Бағалау мен кері байланысты кезеңінде
Психолог пен клиент мәселені шешу кезеңіндегі жетістіктерді бағалап,
жетістіктерді жалпылайды. ... ... ... жаңа ... ... жағдайда бастапқы кезеңдерге оралу қажет.
Бұл модель кеңес беру процесінің мазмұнын, сонымен бірге кеңес беру
жолдарын толық ... ... ... ... беру ... модельдік
жүйе емес кеңес берушінің кәсіби біліктігі басты қызметті атқарады.
Кеңес беруші терапевтің компетенті біліктігі бірнеше ... ... ... ... ... ... ... кеңес беру процесінің тиімді ... мен ... ... ... ... ... Бірдей екі клиент және кеңес беру жағдайы болмайды. ... алып ... ... ... ... көрінуі мүмкін бірақ сол
мәселенің туындап, дамып белгілі бір ... ... орын ... ол өз ... ерекше болып табылады. Сондықтанда әр бір кеңес
беру процесі өз алдына ерекше және қайталанбас мәселені ... ... беру ... ... пен ... ... өзара қарым-
қатынастарына байланысты өзгеріп отырады.
3. Жеке бастағы мәселенің ең жақсы маманы ол ... өзі ... ... да ... ... деген жауапкершілікті клиент өз
мойына алу қажет. Өз мәселесінің мәнін көре білу ... ... ... ... беру ... ... берушінің талаптары емес клиенттің өзін
қорғаныста сезінуі маңызды. Мақсатқа жету үшін де клиенттің эмоционалдық
жағдайы маңызды
5. ... ... ... ... ... ... барлық күш жігерімен
кәсіби және адами көмекті көрсете білуі қажет, ... өзге ... оның ... әр кезде жауапты бола бермейтіндігін есте сақтауы
тиіс.
6. Әрбір кеңес беру процесінде тиімді ... ... ... ... ала ... Бұл процесте сәтсіздіктерде орын алады, себебі
адамның өзгеруі уақыт пен күш ... ... ... ... да ешқандай
асығыстыққа жол бермеу қажет.
7. Компонентті кеңес беруші ... ... ... ... ... ол клиенттің мәселесінің шешілуіне байланысты жұмыс барысында
әдеп талаптарын орындап, сақтап отыруы тиіс.
8. Әрбір мәселені қарастырып, нақтылау үшін ... ... ... ... ... Кейбір мәселелер ешқандай жолмен шешілуге келмейді ... ... Бұл ... ... ... ... ... мойынсұну арқылы ғана шешім қабылдауды қажеттігін түсіндіру керек.
10. Тиімді кеңес беру ... – бұл ... ... ... ... ... ... мәселені шешу орын алса оның нәтижесі
өнімді болмайды.
1.3 ... ... ... жеке ... ... және
минеральдық тұрғыдағы ерекшелігі
Кеңес беруші үнемі ... ... шешу ... ... ... отырады.
- әрбір жасаған қадамға талдау жасап, оның келесі қадамдарының дұрыс
сүріп өтуін қадағалау.
- ... ... ... мен ... аралық шиеленіскен
жағдайлардың ара жігін анықтау.
- ішкі жан ... ...... ... ретке келтіріп,
мақсатты түрде жағымды бағыттарға ... ... ... үшін ... беруші ең алдымен өзінің кім
екендігіне оны клиенттер ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет жұмысының жүруі ... беру ... ... ... ... жауапкершілікті ұсталуына байланысты болады.
Кеңес берушінің терапиялық жұмыс барысында ... ... ең ... ... ұстанымдық бағытына, квалификацияның дәрежесіне ... ... ... ... және ... кеңес беру
процесінде атақты психотерапевт. J. Bugental-тің білім құпиясы ... ... есте ... ... ... ... оның ... ақпарат сақталады. Құпия шексіз ал
білімнің шегі бар білім ұлғайған сайын құпия одан да кең бола ... ... ... ... ... ... иллюзиялық
жалғанға тап болады. Тиімді ... жету үшін ... ... ... ... ... қажет. Психотерапевтер көп білуге
міндетті бірақ олар құпия алдында бас шулері қажет. Біз ... ... алып ... көре білмегенбіз. Клиенттің мәселесін біліп оған көмек
көрсете білем деушілік ... ... ... Кез – ... терапияда
клиентке құпиясы қабылдай алуға көмек көрсету қажет.
Кеңес беру процесінде терапевтің атқаратын басты алғашқы рольі ... ... ... ... ж C. Wrenn ... ... ... функционалдық атқаратын рольін
жіктеген болатын. Олар:
- клиент пен қарым-қатынаста сенім ... ... ... ... ... түсініктерін қалыптастыру;
- клиенттің өмір сүру жағадйы мен жақын адамдарымен таныс болу;
- ... ... ... ... ... ... беру процесін үнемі жетілдіріп отыру;
Кеңес беру процесіндегі терапевттің атқаратын ... ... ... ... ... ... ... атқару үшін оның
жеке тұлғалық ерекшеліктеріне мән беру қажет.
Көпшілік ... ... мына ... ... деп ... Ол
«Емдеу әдісі әрбір адамның өзінде болады» - деген. Ең алдымен терапевтің
**** ... ең ... ... ол: адамдарды өзіне тарта білу және ... ... өзін ... ... ... эмпатиялық қабілет және өзгеде жағымды
сипаттағы бет келбет.
Бұл қасиеттер әрине тумасынан қалыптастпайды, өмір сүре ... ... беру ... ... деген жылы шырайлы мейірімділік
және терапевтің тәжірбиелік қорының жинақталуымен ... ... ... ... ... ... адамдар мен қарым-қатынасқа түсу
кезінде жақсы сезімге ... ... тек ... әкелгісі келген жағдайда
автоматты түрде ол өзіне адамдарды тарта бастайды. ... ... ... ... бұл ұғымның мәніне тереңдей түсетін болсақ
бұл адамдармен қарым-қатынас жасауға қуаныш пен оларға ... ... ... ... ... ... ең басты қасиет кәсіби дайындық психоаналитикке
медициналық білімнің ішкі жан дүниесіне ене білу қабілетінің бар ... білу ... ... ... ... ... ... деген. З. Фрейдтің
тұжырымы бойынша тәжірбиеде үйрену ... ... ... білу үшін ... мен ... ... мәселелерден арылып, ешқандай психологиялық зардапты ... Адам ... ... ... ... ... ... дегенмен ол
барлық жағдайды сезініп түсіне біліп, әр қашан ... ... ... ... басым көпшілігі талапкер студенттер ең алдымен
психоанализден өтіп, комплекстерін сезініп одан ... ... ... деп есептейді. Мұндай пікрлер дұрыс айтылмаған. Себебі
терапевт тәжірбиені **** білгір ... ... ... ... ... ... курстан өтуге кейде мүмкіндіктері болмайды ... ... ... ... ... ... анализ жүргізу қажет дейді.
З. Фрейд ... ... ... анализдің көмегімен
көпшілік ғылыми еңбектерін ... ... оның ... ... ... беру ... ... тұлғалық келбеті ерекше орынды алады.
Мұндай ерекшеліктерді психатерапевтер әр түрлі бағытта қарастыра бағалап
отырған. ... ... ... М. Balint (1957 ж). ... ... теориялық білімдер емес, ол жеке ... ... ... ... ал ... ... C. Rogers (1961) ... теориялық
білімі мен әдіс тәсілдерінің қоры өз ... ... ... ... ... деп ... Gombs және ізбасарлары жүргізген зерттеулерінің ... ... беру ... тиімділігін терапевттің жеке тұлғалық келбетіне
тікелей байланысты деп ... Stort (1980) ... және ... беру ... ... деп ... ... мұндай адамдар жұмыс уақытының барлық
мерзімінде өзгелерге қызмет етіп, ... жеке ** ... ... ... айтылған тұжырымдардан соң жалпы терапевт дегеніміз кім? Және
оның тұлғалық ерекшелігі ... ... ... ... үшін ... ие болу ... – деген.
Сұрақтар туындауы мүмкін.
Ең алдымен ешкім терапевт, аналитик болып жаралмайды. Оған деген
талаптар ... ... олар ... өте ... тәжірбие негізінде
жинақталған белгілер.
M. Balint мен Е. Balint «Білімді, кітапханадан, лекциялардан алуға
болады, ал дағдылы іс-әрекеттерді жұмыс ... ... ... ... та
бұл қасиеттердің құндылығы психотерапевтің жеке тұлғалық қасиеті ... ... деп ... ... ... ... қасиеттерін көбінесе клиенттер
мынадай түсініктер мен құрады ... - ... ... ... ... - ... т.с.с. деп.
Ғылымда терапевтің жеке тұлғаның ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... ... кәсіби бағыттағы ассоциоациясы
терпевтің жеке тұлғалық қасиеттерін белгіленіп көрсетеді.
- адамдармен қарым-қатынас жасау кезіндегі ... ... ... қызығушылықты таныта білу.
- ол адамдардың мінез-құлық әрекеттері мен сенімдеріне сәйкес ... ... ... өзге ... ... қалыптастыра білу
- адамдардың құқықтарын құрметтеу.
1964 ж АҚШ – ң терапевтерді ... ... ... ... ... жеке тұлғалық келбетін құрау қасиеті деп білетін.
- адамдарға сенімділік
- өзге адамдардың ... ... ... ... ... ... өзін-өзі түсіну
- кәсіби құрметтің жауапкершілікпен сезіну.
2. Wolberg мынадай ерекшеліктерге назар аудару қажет деп: ... ... ... және жеке өзіндік ... айта ... ... кері әсер ... ... ... тәуелдік, тұйықтық, шыдамсыздық, ақша ... ... деп ... ... ... ... ... келбетіндегі терапевт:
жылы жүзді ашық жарқын, өзінің ой-пікірін ... ... ... орай ... ... және өзін ... бағалауға ұмытылмайтын адам
болу қажет деп ... ... ... функционалды құрылымы өте күрделі
болғандықтан оған ... және ... ... әр түрлі. Терапевтің
тұлғалық ерекшелігін анықтайтын бір ... ... ... ... біз жалпы терапевттің жеке тұлғаның қасиеттерінің
моделін ... көп ... ... Bugental (1965) ...... өте қажетті
экзистенциалық құндылық деп ... оның ... 3 ... ... ... жағдайда толығымен сезім білу.
- нақты жағадайға байланысты өмір сүрудің жолын таңдау
- қабылданған шешіміне жауапкершілікпен қарау.
Аутенттілік – ... жеке ... ... және
мәселенің жауабын білмеген жағдайда білместікті нақты көрсетеді. Мұндай
қадам ... ... ... ******** шынайылықты, ақиқатты көрсетеді.
Адамға қажетті көмекті нақты көрсете алу мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... қабылдау, мен көпшіліктің қолынан келе бермейтін
құндылық. Біздің әлеуметтік орталық ... ... ... ... ... ... көрсете білу үшін барлық сезімдерге ерік ... ... ... ... ... қажет. Эмоционалды
реакцияларымызды сезіне білген жағдайымызда біз ... ... ... ... ... клиенттердің позитивті өзгеруі
үшін олардың эмоционалдық реакцияларына ... ... ... - өзі тану ... ... тану мүмкіндігін шектеу, еркіндікті шектеумен бірдей. Адам
өзін-өзі тереңінен таныған шақта өмірде ... ... ... ... ... ... өзін жақсы біліп, танитын мүмкіндікке
ие ... ол ... беру ... клиенттердің жағдайын түсінуге бейім
болады.
L. Kennedy – дің айтып кеткеніндей «Ішкі жан ... ... ... ести ... ... ... ... мен тиімсіз әрекеттерді
жасауға алып келеді. «Ең маңыздысы адамның өзіне ... ... ... ... және өз ... ... ... болуы
кеңес беру процесінде тиімді болып табылады.
Жеке тұлғалық күш жігер мен қайталанбас ерекшеліктері
Терапевт ... кім ... ... ... бар және не ... сүру қажеттілігін білуі қажет. Ол өмірлік мәнді сұрақтарды қоя отырып,
жауап қайтарып отырады. Терапевт жай ғана ... ... ... тұлға
ретінде емес, әр қашан іскер, әрекеттенуші, басқарушы тұлға ... ... ... білетін болуы керек.
Толеранттылық
Терапевтке ең қажетті қасиеттерінің бірі ол өзіне деген сенімділік.
Адамдар жаңа жағдайда ... ... ... ... ене ... ... ... интутивтілік, сезімдердің адекваттылығы, шешімдері
қабылдауындағы сенімді ұстанымы, тәуекелшілділігі – ... беру ... ... ... ... шыға білік клиентпен деген ... ... ... ... ... жауапкершілікті қабылдау
Кеңес беру процесінде барлық іс-әрекеттер мен жағдайларға терапевт
жауапты, ... бұл ... ... оның ... болып табылады.
Жауапкершілікті сезіну еркін әрекеттенуге мүмкіндік береді. Жауапкершілікті
сезіну негізінде қызмет барысы тиянақты жүргізіледі.
Адамдар мен ... ... ... ...... жеке ... сенімдерін, тұлғаның
ерекшеліктерін, көзқарастарын бағалап, сыйлауы қажет, бірақ клиенттердің ... ... ... ескерту ***** мүлдем қажетсіз болып табылады.
Терапевт сезімдерін еркін шығарып, адам мен қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... орнату үшін ол ... ... ... өте ... мақсаттарды құру
Сәттілікке жету мақсатында адам жоғары мақсаттарға жету үшін күрделі
мақсатты көздейді. Бірақ мұндай әрекет ... ... ... ... ... танымайтыны жоқ, дегенмен ол өз әрекетін ... ... ... ... ... ол ... ... жете алмайды. Барлық
мәселені шеше аламын деп ойлау қате ... көп ... одан ... ... алудың орнына өзіне кінә артып жүреді. Терапевт қызметінде
түрлі мәселелердің барлығына жауабын таба ... ... ... Әрбір
болашақ терапевт өз мүмкіндіктерінің дәрежесіне сәйкес мақсат–міндеттеріне
қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарды құру қажет.
Ендігі кезекте терапевтің жеке тұлғаның қажетін жалпылайтын болсақ -
ол ... жеке ... ... болып табылады. Неғұрлым адамның жеке және
кәсіби өмір стилі жан-жақты болған жағдайда оның –іс ... де ... ... беру ... ішкі түйсік пен жағдайдың қажеттілігіне
байланысты басқару қажет дәл осындай ... ... ... ... ... ж L. Sheneider кеңес беру мен психотерапияның квалификацияның
маңызды 3 ... ... ... ... жеке тұлғаның ерекшелігі терапевт өзімен және ашық
жарқын ... ... ... ... ол өз ... еркін шешіп,
әрекеттенуге бейімделген.
2. Кеңес берушінің әлеуметтік ерекшелігі клиенттермен барынша шынайы
ашық жарқын және клиенттің жеке мәселелерін тиімді ... ... ... ... ... ... ... бұл негізінен жай күй емес, процесс
болып табылады. Ол дегеніміз әр ... ... емес болу ... емес –
дегенді білдіруі мүмкін. Жоғарыда келтірілген психотерапевтің жеке тұлғаның
қажеттерінің ... ... ... ... ... аса ... талаптар
секілді болып көрінуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... деген де пікірлер туындаса болатын, бірақ та
нағыз психотерапевттің шебері болуы үшін әрқашан жақсыға ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі
Кәсіби этикалық талаптардың ең басты шарты ол кеңес берушінің
компоненттілігі. ... ... ... ... статусын лицензия
беру арқылы оның кәсіби қызметті атқаруына формальді құқық ... алу үшін ... ... бағдарламалық дайындықтан өтіп, білікті
маманның бақылауымен белгілі сағаттық қызметті атқарып, кәсіби тәжірибенің
минимумдық дәрежесін алып шығу ... ... ... жүйе ... ... ... ... шектеу қояды.
Психотерапияның және кеңес беру жолдарын оқып үйрену ... ... ... мен ... ... үйрену міндетті.
Терапевттің жеке тұлғаның статусын көтеріп дамыту үшін ... ... ... ... ... және жеке топтың терапия
кезінде жүргізіледі.
Әрбір терапевт психотерапияның бағытты таңдау ... және ... ... білікті маманның терапиясынан өтіп өзін толығымен түсінуі
қажет.
Жеке терапиялық тәжірбиеден өтудің 2 ... ... бар. ... ... ... ашылмаған қасиеттері, ішкі конфликтілері және т.с.с.
болады сондықтанда олардан арылу қажет.
Әрбір жағдайдың мәнін терең ... ... ... ... ... ... ең ... тәжірбиеден өтіп үйренуі қажет. ... ... А.П. ... ... ... ... бола тұра былай
деген болатын. ... мен ... ... ... болсам,
уақыттың басым бөлігін ауру адамның психологиясы мен ... ... ... ... ... ... Сондықтанда кәсіби қызметті
атқара білу үшін, ең ... ... ... орына бірде бір рет болса
да болып көру ... Жеке ... ... ... көрсету барсында клиенттің
көзімен көріп білуге мүмкіндігін ала отырып жағдайдың мәнін терең ... ... бұл ... қажеттілігін толық түсініп,
қандай мотив ... ... ... ... алуы ... Ол ... немесе топтың терапевт барысында бір қатар сұрақтардың жауабын
беруі тиіс.
- қандай ... ... беру ... ... ... ... ... қажеттіліктерден туындалады?
- Бұл таңдауым ұтымды ма?
- Клиенттің қажеттілігімен өз қажеттіліктерді қалай ... ... ... жеке тұлғаның ерекшеліктері байланысты.
- менің қандай мәселелерін бар және мен оларды ... ... бұл ... ... ... ... әсерін тигізуі мүмкін?
- менің құндылықтарым қандай және менің жұмысымда қалай көрінеді?
- мен өз күш ... ... ... мен қандай адамдарға жағымды әсер беріп, ал ... кері ... өзге ... мен ... әсер ... көрсетілген сұрақтарға интенсивті терапия курсында жауап
ала алған жағдайда өзін-өзі тануға мүмкіндіктер туады – ал бұл өз ... ... ... ... ... ... жүргізуге тәжірбие ретінде
құрылады.
II. Психологиялық қызмет көрсету
Психология ғылымының даму тарихы күрделі кезеңдерден өтті. Тарихи даму
сатысында бір ... ... ... әр ... жаңа фактілерге тап
болып, кезеңінен ашыла түсті. ... ... ... саласында қызмет
атқаратын ғылым қазіргі таңда өзінің қажеттілігін мойындатты. Психология
ғылымы әр түрлі салалар бойынша зерттеу ... ... қана ... ... анықтаумен шұғылданды.
Ғылым осы күйге дейін адам ... ... мен ... ... ... ... ... толы, дегенмен бұл жөнінде психология
бізге түрлі жаңалықтарды ашып ... ... ... Қазіргі таңда
индивидуалды мәселелермен айналысатын психологиялық ... ... ... ... ... Бұл сала өз ... ... қажеттіліктен бастау алады. Тәжірбиелік психология – психикалық
қасиеттердің көрнісін ... даму ... ... және ... зерттеп, дамуында ауытқуы бар қасиеттерді өңдеу жолдарын
анықтайтын психологиялық ғылымдардың бір ... ... ... өте ... ... Оның ... көптеген психодиагностикалық
әдіс-тәсілдер қолданып әр адамның психикалық ... күй ... ... зерттеп олардың даму деңгейін бағалауға мүмкіндік туады.
Сонымен бірге психикалық қасиеттердің нормаларын ауытқуларының алдын алу,
коррекциялау ... беру т.б. ... ... осы ... ... ... ... психологияның қызмет аясы өте кең ... ... ... оның ... ... ... ... Осы
салалардың әлеуметтік бағыттағы ... ... ... ортада психологияның қызмет көрсетудің өзін ... ... ... ... кезде сұранысқа ие болып отырған отбасына ... ... ... өте ... ... ... ... ата-анаға үйрету, «қиын» және «қиналып» жүрген ата-
аналар мен ... ... шығу ... ... ... ішкіш,
*******а тағы басқа нормадан ауытқуы ... ... ... арқылы көмек
көрсету мәселелері психологтың көмегін талап етіп ... ... ... ... ... ... диагностикалау, олардың
дамуындағы психологиялық ауытқулардың алдын алу, кеңес ... ... мен ... **** қасиеттерді өңдеу, ата-аналарға ... *** ... ... мәселелерін шешуге өз үлесін қосады.
Тәжірбиелік психологиялық зерттеп адамзат қанша өмір ... ... ... келе жатыр деп айтуға болады, өйткені адам адам ... ... ... ... ерекшелігін де жете біліп, оны басқару өңдеу жолдарын
анықтап ... ... өте зор ... ... психодиагностикалық
зерттеулерді жүргізу әдістері анықталынып, ... *** ... ... 19 – ғасыр II-жартысында дамып келе жатыр. Г. Айзенк
пен Р. Кеттер факторлық талдауды жекелік ... ... ... жеке ... ... қасиеттерін толық өлшеп психологиялық
көрсеткіштерін бір-бірімен ... ... жол ... ... ... тестері кеңінен қолданыла бастады. 1905-1907 ж француз
ғалымы А. Бине статистикалық жағынан негізделген интеллектуалдық тест жасап
шығарды. ... ... ... шығуға Т. Симон өз үлесін қосып,
психодиагностикада бұл ... ... ... деп ... ... – ғасыр 20-шы жылдарында әскерлік қасиеттерді зерттеуге және
интеллектуалдық қасиеттерді анықтауға арналған ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаның психикалық қасиеттерін ... ... ... ... ... ... топтағы адамның өзара қарым-
қатынасын зерттеуге арналған.
Я. Мореноның социометрияның ... ... К. ... өлшеу
әдістемесі, Л. Коменскийдің ұжымының қалыптасу деңгейін ... ... 50-60 м ... ... ... күшейтіп,
психодинамикалық зерттеулермен саны және диагностикалық әдістер көбейте
түседі. ... ... ... ... ... ... кабинеттері, мамандыққа жарамдылықты анықтау қызметін
көрсететін кеңселер жеке адамды мазасыздану жағдайынан шығару ... ... ... ... *** ... нәтижелері адам өмірінің барлық
салаларында кеңінен ... ... ... көрсету жүйесі жақсы
дамыған болуды өмірдің көптеген орындары талап етіп ... ... ... ... беру ... әлеуметтік орта ерекшеліктеріне
икемдеп ұйымдастыру бүгінгі күн талабы деп айтуға болады.
Психологиялық қызметті ұйымдастырудың ғасырдан астам тарихы және ... бар, ... ... бұл ... ... ғасырдың басында пайда
болып табысты дамып келе жатыр. Қазіргі кезде көптеген елдер психологиялық
қызметті ... ... және ... ... ... қызмет, көрсету дәстүрі кеңінен қалыптасып келеді.
Психологиялық қызмет көрсету бағытының кең тараған психологиялық
кеңес беру ... ... ... көрсету болып табылады.
Жалпы психотерапевтік кеңес беру қызметінің негізі мен оның
интердисциплинарлы ... әсер ету ... ... ... ... негізінен терапиялық әсер
беретін іс-шарала қолданылады. Сондықтанда психологиялық көмек көрсету
бағытын ... ... ... ... ... ... Кез-келген әлеуметтік ортада өмір сүріп отырған қауымның мүшесі
индивидуалды өзіндік бір мәселелерді ... ... әр бір ... ... ... барысында қақтығыс, шиеленістер орын алып жатады,
әлеуметтік ортаның әр қашан шешілуге тиіс мәселелері туындап ... ... ... ... ... бар. ... рухани ұшыраған
адам психологиялық көмекті қажет етеді. Түрлі мәселелер ... ... ... ... психотерапия өзіндік көмек көрсетеді. Психотерапия
емдік беретін психологиялық әдіс-тәсілдердің жүйесінен ... ... ... ... және ... жинақталған білімдердің
жүйесі болып табылады.
Психотерапияның спецификалық негізін зерттеу объектісі құрады, ... ... ... мен ... – ол жеке ... Зерттеу объектісінің
құрылымы күрделі болғандықтан оған көрсетілетін көмек тиімді болу үшін
өзгеде ... ... ... игеру қажет.
Б.Д Карвасарский: «Психотерапия қазіргі таңда интердисциплинарлық
принциптерден құралғанымен ол емдік медициналық мамандық болып ... ... ... ... құрастырып қалыптастыру әлі де алғашқы маңызға ие»
деп ... ... ... ... ... әдіс болғанның
өзінде ол өзге дисциплинарлық ғылымдар мен тығыз байланысты ... ... ауру ... ... әлеуметтік деп құбылыс ... ... ... ... ол ... ... ... міндеттелген.
Психогендік, ортагендік ауытқулар кезінде және ... жеке ... ... ... бұзылысы орын алған ... ... ... ... ... ... бұзылысы бар
симптомдармен емдеу қабылдап жүрген жандарға, көрсеткіштерін ең ... түрі ... ... ... ... ... іс-шаралар қазіргі кезде маңызды рольді атқарады.
Психотерапиялық қызмет саласының ... ... кең ол ... ... ... де ... пен топтың мүшелермен жұмыс істеу процесінде топтық динамикалық
құрылымы оның коммуникациялық, әлеуметтік заңдылықтарын білу өте ... ... ... ... психолог қызметкерлері бірлікке түрде
жұмыс атқарады. Психотерапиялық емдік мақсатта қолданатын әдіс ... ... ... психотерапиялық дұрыс нәтежиелі әсер ... ... ... ... ... ... ... принцип негізінде
«өнер» «музыка» лингвистикалық тәсілдер пайдалануда.
Білім ... ... ... атқару мен гуманитарлық –
техникалық салаларда психотерапевтік ... ... ... ... ол ... диагностикалық, коррекциялық жұмыстар үздіксіз
орындалуда. Психотерапиялық орталықтар жеке кеңес беру ... ... ... ... ... көмек көрсетудің түрлі ... ... ... ... ... ... ... даму
перспективасын арттыру үшін барлық ... ... ... терапевтік, реабилитацияның, профилактикалық іс-
әрекеттерінің элементтері ... ... ... ... тұлғаның функционалды 3 негізгі құрылымы бойынша: эмоциональды,
танымдық ... ... ... ... ... ... ... әсер етуін қарастыру қажет.
Индивидуалды психотерапиялық кеңес беруде эмоционалдық сфера ... көп ... ... ... ... ... ұнамдылық
қамқорлық, катарсис, күшті эмоцияны сезіну жеке ... ... ... ... орын алып отырды. Мақсатқа жету жолындағы
бір жол ... ... ... барлық функциональдың қызметінде
сендіру, иландыру ... ... ... ... әдіс ... ... ... әсер беретін механизм ретінде ... ... ... ... қолданылады.
Психотерапиялық жұмыстың тиімді өтуі және ... ... ... әдістерді тиімді қолдана білу терапевттің ... ... ... ... ... терапевттің клиентті емделуге
сендіре білуі келесі іс-әрекеттерінің сәтті болатындығына сенім артады.
Жеке ... ... ... ... ... ... жұмысы
сенімді ұялатумен басталады. Жақсы жетістіктерді көрсететін ақпарат емдік
процесті одан әрі ем ... ... ... ... **********, бағытта кеңес беру мен жеке ... ... кері ... қалыптастыру, өзіндік эксплорация, ақиқатқа тест
жүргізуге, жан-жақты болуға ... ... Бұл ... емдік әсер беретін
механизм іске қосылады, мұнда пациент ... жеке ... ... ... ... ... міндеттерін толығымен түсінуге және
бағаланылмаған өзіндік сезімдерін жоғарлатуға мүмкіндік алады.
Адам өзі ... ... ... отыруын оның «мен» бейнесін
кеңейту жүргізіледі: мұндағы аспектілер: адамның өзі ... ... ... ... және оны шешу мен ... ... ... табылады.
Ал мінез-құлықтық сфераға иммитациялық үйрену және ... ... жаңа ... ... ... ... игеру жатады. Психотерапиялық әр ... ... кең ... ... ... – ереже, кеңес талап,
міндет және де қосымша бақылау, модельді құру негізінде жүріп отырды.
2.1 Психотерапевтік ... ... ... ... ... екі негізгі түсініктен құралады. Грек тілінен
алынған Psyche - жан ... ... - ... ... деген мағынаны
береді. Жанды емдеу бұл негізінен психотерапияның функционалды атқаратын
қызметі ... ... ... ... 1822 ж Д. Тьюк ... влияния разума на тело» деген кітабында алғаш енгізген, осыдан
кейін XIX – ... бұл ... ... тарала бастады.
Қазіргі таңда «психотерапия» терминіне нақты және айқын анықтама
құрылған ... ... оның ... мен формаларын түгелімен қамтитын
түсінік қалыптаспаған. Мұнда ... ... ... және ... ... ... ... медициналық модельі тар шығысында адамның ... ... ... ... әсер ... білдіреді. Психикалық
невроздық және психосоматикалық ауруларда ... ... ... ... ... ... ... практика психологтың іс-әрекеті деп ... ... ең ... «психотерапия» дені сау адамдар ... ... және әр ... ... ... ... ... шегіп жүрген,
өзінің өмір сүру жағдайын жақсартып өзгертуді қажет етіп ... ... ... ... деп түсіндіру тиіс. Практик психолог клиникалық
психотерапевтің ... әдіс ... ... бұл ... ... ... ... психологтың басты міндеті
аурудың белгілерін төмендетіп жеңілдету емес, жеке тұлғаның дамуына ... ... ... ... әлемдік Денсаулық ... ... ... – бұл ... ауру ... ... емес, ол ... ... ... және ... ... күй де ... деп айтылған.
Осы конктексіге сәйкес псизотерапия жалпы адамның көңіл-күйінің үйлесімді
дәрежеде болуына бағытталғандығын көрсетеді.
Психотерапияның кең көлемде ... ... ... 1990 ж.
Страсбургтегі ... ... ... ... ... ... ... ғылымдар жүйесінен тарайтын психотерапия ерекше
дисциплинарлы сала, ол ... ... ... ... ... ... ... білімді игеру үшін теориялық және клиникалық білім
дәрежесі жоғары дайындықтан өту қажет.
- Психотерапевтік әдіс тәсілдер ... және ... ... Психотерапиялық әдіс тәсілдер сенімді және кепілдліктен тұрады.
- психотерапиялық әдіс тәсілдердің бір саласын меңгеру ... ... ... алу ... ол ... жеке терапевтік тәжірбиені
супервизордың бақылауымен практикалық тәжірбиені және өзге де әр түрлі әдіс
тәсілдер ... ... ... ... ... әр түрлі дайындықтардан өтуді қажет етеді ең
бастысы гуманитарлық және ... ... ... ... ... ... қарастыру кезінде ең бастысы оны өзге салалармен
ажырата отырып ... ... ... ... ...... кең ... ол негізінен ауру белгілерін қалпына келтіру мен
емдеу жасаумен айналысады, ал жеке тұлғаға ... ... ... ... ... деген қатынасы мен жеке тұлғаның келбетіне деген
қатынасын дұрыс ... ... ... ... – гипноз, аутогендік жаттығуларды, әр түрлі ... ... ... Жеке ... ... психотерапияда негізінен әр
түрлі әдіс тәсілдер мен ... ... мен ... ... ... отырады.
Психотерапияның негізінде адамның өзгеруі, оның ... ... ... ... ... ... таңда (Александров, 1992; Годфруа, 1992; Карволорский, 1999;
Рудеитам, 1993) психотерапевтың психотерапевтік әдіс-тәсілдерін ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады.
- клиникалық психологиялық мәселелерін зерттеу мен оның ... ... ... ... ... ... мен психикалық денсаулығын
жақсарту.
- психологиялық ... ... ... мен ... ... ... ... механизмдерін қарастыру.
- эмоциялық бұзылыстарды қалпына келтіру мен өзін-өзі зерттеумен
өзіндік сана ... ... ... клиентке коррекция жұмысын үйрету.
- индивидуалды жеке тұлғаның келбеті дамыту процесіне жақындау,
шығармашылық ... ... ... пен ... ... ояту ... ... іс-әрекеттерді атқаруға бағыттау.
Кез-келген психотерапевтік процесте клиентке өз ... ... ... ... ... ... Осыған сәйкес мұндай әрекеті
қалай атқаруға болады? – ... ... ... ... психотерапияның
кеңес беру процесі индивдуалды сипатта болады. Сондықтанда қолданылатын
терапияның іс-әрекеттер тиімді, ... ... ... ... ... ... ... қызметтері бар, олар
тек өз позициясын тиімді деп бағалап отырады. Қазіргі таңда психотерапияның
400 жуық түрлері ... ... ... 200-і ... мен ... ... Дегенімен психотерапия жеке тұлғаны өзгертуге
оны жаңаша келбетке өзгеруіне мүмкіндіктерді ұйымдастырады. ... ... жеке ... ... ерекшеліктері жаңаша түрде
қалыптасады.
Қазіргі таңда дәрігерлік немесе ... ... ... ... ... ... ... елдердің
техникалары ерекше назар бөле бастады. Емдік мақсатта тиімді әсер беретін
қолданудың жолдарын меңгерумен шұғылданады. Көпшілік жағдайда ... ... әсер ... отыратын арнайы ұйымдастырылғыш жүйе деп
қарастырылады. Ал психокоррекция невротиканың белгілерді енді танытып, келе
жатқан ... ... ... әсер ету ... табылады.
Егерде біз осы анықтаманың негізінде тұжырым шығаратын болсақ ауру ... ету бұл ... ... ал дені сау ... әсер ету бұл ... ... ... Ал психокоррекция мен психологтар
айналысады. Психотерапия емдеу тәсілі болса, ... ... ... ... ... ... клиентке шиеленіскен жағдайды түсінуге көмек
көрсету кеңес беру клиенттің мінез-құлық ... ... ... ... ұйымдастыру ақиқатты көрсету, қолдау, жұбату, т.б. Шетелдік
әдебиеттерде «терапия мен психотерапия» ... ... ... ... ... ... ... «кеңес беруші» терминдері алмасып келе береді. Қазіргі кезде
психотерапия тәжірбиесінде түрлі бағыттар мен мектептер ... ... ... ... ... Психотерапевттік жұмыс бағыттарын шартты
түрде екіге бөліп қарастыруға болады.
1. Мәселеге бағытталған
2. Клиентке бағытталған
Алғашында пациент өзінің мәселесімен тереңнен қарастыруы қажет. Егерде
клиент өз ... ... ... бас ... ... терапевттік
ықпалға қатынасу орын алады. Мәселені толық түсіне алмағандықтан терапия
процессі тиімсіз дәрежеге жетеді.
Ал ... ... ... ... клиент ерікті түрде терапевттен
әңгіме жүргізеді және оған қаншалықты ... болу ... өзі ... Клиент мәселесі жөнінде әңгімеден бас ... ... ... ... болу ... ... өз ... болып табылады.
Қарастырылатын терапиялық түрлері (директивті, мәселеге бағыттылған,
клиентке бағытталған) процессуалды аспекті ... ... ... беру процессі бұл ... ... ... ... ... ... ... ортақ міндетті
атқарады.
- психотерапияның процесстік кезеңдері;
- алғашқы кеңес беруді ... ... және ... ... ... техникалары;
- психотерапевттік жұмысшылардың вербальды және ... ... ... ... беру процесінде ****** құру мен қолдану;
- психотерапевттік тұлғаның ... ... ... психотерапевттің әдебі;
2. Кеңес беру жолдарының принциптері
Клиентпен алғашқы кездесу кезінде міндетті түрде бір қатал міндеттер
орындалуы қажет.
Бір-бірімен ... ... 3 ... ... шешу ... Тұлға аралық 2. диагностикалық 3. терапиялық
Тұлға аралық міндет – бұл ... ... ... ... ... ең ... терапевт тарапынан қолдау көрсету
мен сенімділік қажет. ... ... ... терапевтің
вербальды емес әрекеттерімен әңгімеге енуі өте маңызды.
Диагностикалық міндет – терапевт клиенттің мәселесін ... ... ... шешу ... ... ... бір бағытты таңдауы қажет.
Бақылау негізінде ... ... мен ... ... ... ... қалыптастырылады. Клиенттің ішкі жан дүниесінің
моделін құрып сәйкесінше терапияның стратегияны таңдауға тоқталады.
Терапияның міндет кеңес беру ... ... ... ... ... клиентке психологтың ережесі шешуін клиенттің
мәселесін эмоционалды қолдау көрсету, ... пен ... ... ... ... беру ... ... кезеңі:
- өзіңізді таныстырыңыз;
- сіздің қолыңызда бар бос ... ... ... ... ... және ... ... қолдау көрсету пайдаланылады.
- Нақты, ашық түрде сұрақтар қойылады.
- Белсенді қызығушылықпен клиент ... ... ... Белсенді әрекетпен жоспарды басқара білуді құру
Кеңес берудің ... ... ... ... жолы қолданылады;
- әрбір жаңа тақырыпты көрсете білу;
- әрбір жаңа тақырыпты әрбір жаңа сұрақтармен ашу;
- әңгіме соңында жабық сұрақтарды қойдыру;
- ... және ... ... бағытты көру;
- Балағат сөздерді қолданбаңыз;
- **********************
- Егер клиенттің өздерінде қарама-қарсылық байқалса, **********
пайдаланыңыз.
- Эмоцияны ... ... кері ... және ... ... беру ... ... әңгіме барысын бағалау;
- шынайы қажеттілікті естуге дайындықты көрсетіңіз;
- клиенттің терапиядан ... ... ... кәсіби кеңес және ақпарат беріңіз.
- Келесі қадамдарды тоқтатпаңыз.
Кеңес беру процесінің алғашқы кезеңі
Кеңес ... ... ... ... және ... жай ... құрылады. Қандай жағдай болмасын психолог көздеудің негізгі
мақсатын және ... ... ... қамтитындығы түсіндіру қажет.
Осыдан кейін барып клиентке ... ... ... ... жауабы «ия» «жоқ» деген жалғыз сөзбен қайтарылмауы үшін
клиенттің өзі ... ... ... ... ... «Сіз қандай
себептермен психологқа ... ... «Сіз ... ... келіп отыр?»
Егерде алғашқы сұрақтардың жауабы толық берілмесе ашық ... ... ... ... ... «Сіз осы жөнінде көбірек айтыңызшы».
Клиентпен қарым-қатынас байланысын орнату үшін әңгіме барысында
қолдау көрсетіп ... ... ... ... отыру дегеніміз – вербальды
емес тұрғыда: мимикамен жылы ... ... бет ... көрсету;
вербальды тұрғыда – «ия» «мен сізді тыңдап тұрмын» «осы ... ... ... ... ... ... ... ұстану.
Мұндай әрекеттер клиентке стимулдік әсер етеді. Осының нәтижесінде
клиенттің өзін кеңінен таныстыруға ұмтылып ашылады.
Кеңес берудің бастапқы ... – бұл ... ... көмегіне
келу себебін түсіндіріп, белсенді уақыт мерзімі болып табылады. Клиент
әңгіме барысында ... ... ұзақ ... ... ... ... Қысқа
уақытты үзіліс кезінде ол психологтың бұл мәселе жөнінде ... ... ... ... ... осы ... ол ... өте маңызды
ақпараттарды беріп отырады. Әңгіме барысындағы ... ... ... ... ... ... мұқият тыңдап оның
мәселесінің субъективтілік ... ... ... беру ... алғашқы
кезеңі болып табылады. Кеңес берудің ... ... ... ... жөнінде толық түсініктер қалыптастыру керек сондықтанда ... ... ... мазалайды?» деген сұрақты қою керек. ... ... ... ... ... жүргізіледі. Кеңес беру ... ... ... ... ... ... дегенімен интервью
барысында бар назарды қағаз бетіне емес клиенттің ... бөлу ... ... ... ... ... типтік ерекшеліктеріне байланысты
әңгіме белсенді басқаруды қажет етеді. Клиенттің ... ең ... ... ... көрсететін, қажетті көмектің стратегиялық жолын
құрып отыру тиімді.
Кеңес берудің ортаңғы кезеңі
Екінші кезеңнің басты міндеті – ... ... ... ... ... ... ақпаратты алған жағдайда, минимумдық ... ... ... ... ... ... ақпараты аз болған ... ... ... ... ... барысында клиенттің берген кейбір
ақпараттары маңызды болып қалуы ... ... ... ... ... ... кезді сол әңгімеге оралуға болады. «Сіз ол ... ... ... ... ... ... ... сұрақтармен әңгімені жалғастыруға
болады.
Әңгіме барасында бір тақырыпты зерттеп болған соң келесі тақырыбында
ауысып отыру қажет.
Кеңес беру процесінде ... орын ... ... ... ... ... ... кері байланысты орнату техникалары
қолданылады.
Кеңес беру процесінің ... ... ... ... бір ... ... ... тұрады:
кеңес берудің соңғы шешіміне қорытынды жасау; мәселені шешудің келесі
қадамдары қажетті жағдайда ... ... ... ... Алғашқы
кездесу кезінде қалыптасқан пікірге байланысты, кеңес беру процесінің
келесі кездесуі шешіледі. ... ... ... неде ... сіз қай
бағытта жұмыс жасағыңыз ... ... ... қою ... ... ... берерге болады. Клиент өз мәселесінің мәнін түсінген
соң ол ... ... ... ... ... көре алады.
Психотерапияның тәжірбиесінен белгілі болғандай соңғы сессия ... ең ... ... ... ... «Сіз ... маңызды
құбылыстарды жіберіп алған жоқсыз ба?» деген сұрақтар қою арқылы ... ... ... және де ... ... ... ... түсінуге
деген қызығушылығыңыздың бар шешімін көрсетеді.
Кеңес беру процесінің соңғы қорытынды шегінде клиенттің осы ... ... ... ... оның қандай ықпал еткені жөнінде әңгіме
жүргізуге болады.
Кездесудің ... ... ... оның ... ... кәсіби
кеңес беру қажет. Психотерапия кезінде клиентке психологиялық көмекпен
бірге ... ... ... болуы мүмкін. Терапевт клиенттің қабылдаған
шешіміне құрметпен қарау қажет, дегенімен ... ... алу ... ... білу тиіс.
Терапия процессі аяқтау көп уақытты қажет етеді; егерде клиент ... ... бола ... ... ... көмегінің шеше алуға
қабілетті болса психотерапия аяқталады.
Психотерапияның соңғы ... ... ... ... ... қорытынды баға беріледі. Терапияның нәтижесін көру үшін эффективті
критерийлерге сүйенуге болады.
Психотерапиялық нәтижесін зерттеу үшін ... 3 ... ... ... Психотерапия барысында клиентте өзгерістер байқалды ма?
2. Бұл өзгерістер психотерапиялық нәтижесінде құрылды ма?
3. Өзгерістер клиенттің жағдайын жақсартуға жеткілікті ... ... екі ... ... ... ... немесе терапиядан тыс
өзге бір құрылыс әсер етуі мүмкін. Ал үшінші сұрақ терапияны аяқтау ... ... ... ... келуге шектелмейді.
2.3 Психотерапевтік процестің кезеңдері
Меновщиков кеңес беру ... бес ... ... ... ... ... орнату мен, клиенттің жұмысқа бағытталуы.
2) Клиент жөнінде ақпарат жинау «Мәселенің негізі неде?» деген сұрақты
шешу
3) Қажетті нәтижені сезіну: «Сіз нені қалайсың?» ... ... ... ... ... таңдау «Бұл жөнінде біз және басқа не
істей аламыз» бағытынан қарау ... ... ... ... ... ... жалпылау.
I кезең
Алғашқы кезеңде клиентке қажетті мативті көмексіз ... ... ... Клиентпен психотерапевт арасында оптималды қарым-қатынастың
құрылуы тиіс.
Мұнда ең алдымен клиенттің мативтерінің түрлерін жіктеп алу қажет.
1. Психотерапевтік ... ... ... ... ... ... жолдасының ықпалымен психологтың көмегіне келіп
отыру жағдайында. Алғаш интервью ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ** сипатта болады.
Мұндай интервью кезінде арнайы ... ... ... Клиенттің
пассивті позициясын, белсенді позицияға алмастыру ... ... ... ... ... ... қажет. Кеңес беру процесінде мұндай
клиенттердің ... ... ... баға ... және ... ... ... сілтеме көрсету қажет.
2. Терапиядан алғаш рет өсіп көрген клиенттер мен кездесу күрделірек
болып табылады. Мұндай ... ... ... ... қойып әр түрлі
талаптарды қойып отырады. Олардың көңілі терапия ... ... ... ... қою мен ... жұмыс істеуіне деген
қасиеттілігінің маңыздылығын байқайды. Әңгіме барасында өз-өзін ... және ... ... ... ... ... белгілері
драмалы сипатта түрлі фантазиямен ұласады. Көпшілік жолдарда агресивті және
негативті бағалауға жоқ болып келеді. Негізгі айырмашылықтары ол ... ... ... ... толеранттылық, ыза мен фрустрацияға
бейімділік.
3. Мотивтік негізі жоқ ... ... ... ... Олар тұрақсыз, пассивті мінез-құлық әрекеттері стереотипті.
Өзінің мәселесін толық түсіне ... олар ... ... ... олар үшін ... ... анықтап алу қиындық тудырады.
4. Психотерпевтік белгісі бар, білімді пациенттер көп жағдайда жақсы
ақпаратталған және өздігінен жұмыс істеуде ... ... ... ақыл-ойының жүрек сезімінен бейім ... ... ... мұндай пациенттермен жұмыс істеу тиімді дегенімен
олармен қатаң болу қажет.
Клиенттердің мәселесін зерттеу ... ... ... ... ... ... проективті методикалар, рольдік
ойындар қолданылады. Бұл әдістер ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Психотерапияның алғашқы бастамасында диагностикалық ... ... ... ... ... көре ... ... жолдарын, мақсаттың құрылу бағытын ұйымдастырмен ажыратылады.
Келесі жөнінде ақпаратты толық алудың ... ... ... ... ... ... ... жынысы, жұмысы, отбасының жағдайы)
2. Мәселенің туындау тарихы: клиент мәселеге қай кезде тап болды, бұл
кезеңде өзге қандай құбылыстардың орын алуы ... ... ... ... ... әсер ... клиент мұны қалай өткізуде,
мәселе қаншалықты деңгейде мазалайды, ... ... ... ... ... ... ол ... оның туындауына өзге жағдайлар
қалай әсер етуде ... өзге де ... ... бар ма, ... оны ... және ... Оның жағымды салдары қандай, ол
қандай қиындықтарды туындатады, клиент мәселені қалай ... ... ... ... қандай дәрежеде береді.
3. Осы немесе өзге мәселе бойынша ... ... ... ... ме?
4. Білімі және атқарып жүрген қызметі, сыныптастармен, мұғалімдермен
қарым-қатынасы, жұмысына деген қанағаттанушылық, жолдастармен ... *** осы ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік дамуы (өміріндегі маңызды оқиғалар, ерте кездегі
естеліктер, қалыпты өмір ... ... күн ... ... қызығушылықтары, қарым-қатынастары, құндылықтары, сенімдері).
7. Отбасы және отбасының жағдайы, қарсы жыныс өкілімен қарым-қатынасы,
ата-аналар жөнінде мәлімет, олармен өткен мен қазіргі ... ... ... қандай қасиеттерді өзінің бойына алған. Әпке, ... ... ... ... ... ... Қарсы жыныс
өкілімен қатынас, байланыстың үзілу себебі. Клиенттен өмір сүріп ... ... ... ... Сексуалды тәрбие, сексуалды белгілерінің
формалары.
8. Жауап қайтару стереотипті (клиенттің ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген интервьюдің жүйесі клиенттің ψ – ң ... оның ... өмір сүру ... мәселенің мәнін түсінуге негізгі
қиыншылықтарды көруге, мәселені шешу ... ... ... ... ... ... клиенттің терапиядан көздейтін нәтижесін
талқылайды. Мұндай жағдайын адекватты емес мақсатты құрудан қалған үмітке
жетелуден айырады. Ол тек ... ... көре ... ... ... ... алғашқы мәселесі бойынша онымен жұмысты жалғастыру үшін,
оған ұсыныс беріліп жұмыстың ілгері ... ... ... ... ... 4 ... стратегияға жалғасуы мүмкін.
- Жағдайды өзгертуі;
- Өзін-өзі өзгерту арқылы, жағдайға бейімделуге ... ... ... Осы ... өмір ... жаңа жолын табу.
В.В. Столинаның айтуы ... ... ... ... ... ... ... шығып отырады. Оларды құрылымдағы бойынша
былай ... ... ... ... ... ... ... покус бойынша 5 негізгі себептерге сілтеу жасап
отырылады.
- бала оның мінез-құлқы, ... ... ... отбасының жағдайы («барлығы өте нашар», «барлығы ... ... ... ... ... ... ... қабілеттері, ерекшеліктері)
- үшінші өзге мүшелерге
Объективті покус бойынша
- ... ... ... ... ... өзгеруі (энурез, қорқыныш т.б)
- рольдік әрекеттері (жасқа сай келмеуі, жасына деген қатынас)
- психикалық нормаларға сәйкес мінез-құлықтың сәйкес ... ... ψ – ң ... ... ... ... ... (тұрмыстық қиыншылықтар, жұмыс т.с.с.)
2. Өзіндік диагноз – адамның өзі жөніндегі және отбасының, ... ... ... ... ... ... ... бір өмір
жағдайында орын алған бұзылыстардың табиғатына ... ... ... кең ... ... ... ... ақиқатты дұрыс түсіне
білмеу мен оны түсінуге деген ... ... ... ... - ... ... ... психиканы
ауытқуы бар деп түсінуі.
- Органикалық дефект – туымысынан ... ... ... ... ... – мінез-құлық әрекеттесетін ... ... деп ... ... ... - ... және ... өмір жағдайындағы іс-
әрекеттерді бағалау.
- өзіндік жеке тұлғаның кемшіліктер үрейленгіштік, сенімсіздік,
пассивтілік.
3. ... - бұл үшін өте ... ... және оны ... ең кең таралған түрлері.
- өзіне деген сенімсіздік
- білмеймін, үйренгім келеді.
- Түсінбеймін, ... ... Не ... ... оны ... ... ... жоқ, бірақ менде болғанды қалаймын.
- Білемін, бірақ олай істей алмаймын, қосымша стимул қажет.
- өзім ештеңе істей алмаймын, жағдайды өзгерткім ... ... өте ... ... не істеуім қажет қалай боламын.
Кеңес беру процессінде мәселені дұрыс объективті көре ... ... ... алу ... ...... көрсетілу құрылымын нақтылау.
- ұсыныстардың келесідей түрлерін жіктеп көрсетуге болады.
- Эмоционалды және моралдық ... ... ... ... ... ... ... отырып талқылау.
- Ақпарат жөніндегі өтініш.
- Дағдыларға жаттықтыру жөнінде өтініш.
- Позициялы таңдау жөніндегі көмек.
- Жеке бастың қызығушылығымен мінез-құлық әрекеттерін өзгерту.
- ... ... ... ... мүшелеріне ықпал жасау.
Психотерапевттің басты қызметі клиенттің ұсынысының құрылымын
айқындап, оған қасиетті анықтап білу.
III. Нейро – лингивистикалық ... және оның ... ... ... Н. П. Б-ң шығу ... мен ... принциптері
Н.П.Б. – бұл қатар әдістердің туындауына
алып келетін позициялы
әдіс-тәсілдер болып табылады.
Ричард Бэндлер.
Нейро – лигвистикалық бағдарлама – бұл жеке ... ... жету ... ... өнер ... табылады. Ойлау
процесін түйсінуді адамның өзін-өзі сендіре білудің жаңа моделін ... Н.А.Б ... ... құрамдас тәжірибелерін біріктіреді.
Н. А.Б ең алдымен ... ... ... ... мұнда
адамның өзінен-өзінің сырласуы, және өзге адамдар мен ... ... ... ... Алғашқы Н.А.Б бойынша ... ... ... ... жеке ... мінез-құлықтық
әрекеттерінің ең тиімді жоғары моделін құрастыруға бағытталып жүзеге
асырылған. ... ... жан иесі жеке ... өзінің ойлау
процесіне терең үңіле ... ... ... ... ... ол өз ... толық басқара алады. Ең алдымен адам өз алдына нақты бір ... ... сол ... ... ... жолында белсенді іс-әрекетке жұмылу
қажет.
Н. А.Б – бұл мұратқа жетудің ... Оның ... адам ... ... тани ... ... ішкі ... жинақтай алады. Индивид Н.А.Б
көмегімен ерікті жігерлі және ... ... ... ... ... өмір сүру ортасында нәтижені жеңіл жүзеге аса алады. Сәттілікке
жету үшін адамға ... ... мол ... ... ... сала бойынша жинақталған білімдердің нәтижесінде
құрылған сондықтанда бұл бағдарламаның айырықша ерекшеліктері бар. ... ... ... ... ... профессоры
грамматика жөнінде бірнеше кітап шығырған болатын. ... ... ... ... ... ... ... жүруі
бойынша коммуникация моделдеріне анализ жасап қызығушылықпен ... ... Сол ... ол ******* - ... ... түрде зерттеп, үйренді және психотерапияның модельдердің жаңа
түрін ... ... Джон ... ... көмегімен Бэндлер сол
кездегі атақты отбасының психотерапевт Вирджиния Сатирдің ... ... ... сол ... ... құрастырып отырды. Фринц
Перяз – талантты психотерапевт, ... ... ... ... Сатир - отбасылық психотерапия мәселесі бойынша мықты, талантты
маман иесі. Милтон ...... ... ... ... мен Бэндлердің негізі мақсаттары ... ... ... ... ... қарым-қатынастың жаңа моделін
пайдалана отырып жаңғырту болды. Алғашқы зерттеу жұмыстарының нәтижесінде
қарым-қатынастың ... ... бір ... ... ... ... саласын жақсы меңгергендіктен ол адамның сансын іске
қосу үшін ең ... ... ... ... бір ... ... ... бір жүйені құру қажеттілігін білу мен бірге
трансфформациялық ... ... ... ... ... жеке
тұлға моделінің бағдарламасын құра бастады. Сонымен қатар Р.Бэндлер мен ... ... ... ... ... ... ... Эриксонның коммуникация моделі сол кезде «Эриксондық гипноз»
атты еңбегінің моделін құра отырып оны өз ... ... ... ... Қазіргі таңда Н.А.Б-сы бойынша жұмыс істейтін
инститтуттар құрылған. Олар барлық сала бойынша ... ... ... саласында денсаулықты сақтауға байланысты әр түрлі модельдер мен
техникалардың қолданылуы ... ... ... сол ... психотерапия,
психологиялық консультациялық көмек көрсету, білім беру, спорт, құқықтың
салада және т.с.с бағыттарда қолданысқа ... ... ... ... ... соң біздер
осы бағдарламаның формальді анықтамасының мәніне тоқтау қажет. «Нейро» -
бұл адамның нерв жүйесіне тікелей байланысты бар ... сана ... ... ... ... ... үнемі ақпарат алып отырамыз. Осы ақпараттар
біздің нерв жүйемізге түсіп саналы түрде сақталып отырады, мұндағы ақпарат
қабылданып ... нерв ... ... ... ... жүйесінде өліп жатқан процесстер адамның мінез-құлық әрекеттерінің
қалыптасуында маңызды роль атқарады. Себебі қабылдау ... ... ... ... ... нейрологияның процесстер.
Лингвистикалық – сөздік жүйелерге біздің нерв жүйеміз барлық
информацияларды сақтау ... ол ... бір ... ... ... ... отырады, ол жүйе сөздік болып табылады. Н.А.Б – да
негізінен 2 түрлі сөздік жүйеге мән беріледі.
I – ші ... ... ... ... дыбыс, тактильдік дәм,
иіс, түйсіктерінің арқасында ... – ден ... ... жүйе, яғни сөз, символ метафоралардың көмегімен
информацияны өңдеп қабылдайды.
Бағдарламалау – біздің осы бейнелі көріністерді, дыбыстық тактильді,
дәм - ... ... ... ... ұйымдастыру
қабілеттеріміздің белгісі болып табылады. Сонымен Н.П.Б-ң негізгі мәні -
өз сана ... ... ... ... Н.А.Б-дің кең таралуының
себебі бұл көптеген және кез-келген ... ... ... ... ... ... ... Техникалардың көмегімен мысалыға
«фобиялық» аурудан айықтыруға ... ... ... ... ... ауыртпалық – күйзелістен арылуға және адамның өзін оңаша сезініп
өмірге дұрыс көз ... ... ... ... ... ... болады. Р. Бэндлер айтқандай «Н.А.Б – бұл тек ... ... ғана емес ол ... ... ... Н.А.Б-ны жүргізудің тәсілдері
Н.А.Б негізінен шеберлікті меңгеруді қажет етеді. ... ... үшін ... ... ... ... шығармашының шеберлік,
дарындылықты меңгеру қажет. Н.П.Б-ді жүргізушіні ұстаздар білікті ... ... ... ... ... ... ... ең
алдымен шеберліктің меңгеруге көмек көрсетеді. Бұл бағдарлама ең алдымен
шеберліктің бар ... ... оны ... ... ... ... Н.А.Б ... шеберлікті меңгерудің жолдарын көрсетеді. Оның
көмегімен коммуникативті қабілеттерді дамытуға ... ... ... ... ... ... ... түрлі мәселелерді Н.А.Б
жүргізудің жолдарын меңгерудің бірнеше принципі бар. Осы ... ... бұл ... ... модельдерін техникаларын еркін
қолдана аламыз. Ең алдымен қарым-қатынасты ұйымдастыру үшін біз бір ... ... ... ... ... ... ... біз
өзіміздің іс-әрекетеріміздің сәтті жүріп отыруына жол ашамыз. Кез келген
қарым-қатынас ... ... ... ... ... бірге
Н.А.Б – ны жүргізуде шеберлікті меңгеру үшін келесі бір тәртіп бойынша
жұмыстардың ... ... ... ... жұмысты бастап жүргізу;
- физологиялық дененің қалпына байланысты бейімделу;
- әр түрлі ырғақтағы дауыстарды пайдалану;
- адамдардың ... **** ... ... ... алу ** бақылау;
- қосарлану техникасын пайдалану;
- раппорттың бар немесе жоқ екенін анықтау;
- якорьды пайдалану;
Н.Л.Б-да эмферикалық ... ... ... ... ... ... деп ... сөйлемде жиі кездесіп отырады. Сондықтан
біз ең алдымен оның осы эмферикалық табиғатын нақты анықтап ... ... Н.А.Б ... табиғаты дегеніміз – (модельдеу эксперимент
тексеру) болып ... Н.А.Б білу үшін ең ... оны ... өз
тәжірибемізден өткізіп көруіміз керек деген мағынаны білдіреді. Н.А.Б
модельдері ** ... ... ... ... ... меңгеруге көмек
көрсетеді. Н.А.Б –ң көмегімен біз өз санамызда болып жатқан ... ... Оның ... техникалары Н.А.Б арқылы үйренеміз. Н.А.Б-ң
негізгі құрылымы біз өз сана ... ... ... ... ретінде біз өзімізге Н.А.Б-ы жүргізу арқылы оның техникаларының
әдістерінің мәнін түсіндіріп, меңгеруімізге жеңілдік болады. ... бұл ... ... ... ... ең ... ... бастап жүргізіп оның тиімді немесе тиімсіз екеніне көз жеткізуіміз
қажет. Тек осы жолмен ғана біз өзіміз көз жеткізген ... ... ... ... ... ... негізінде түйсіну нәтижесінде қалыптасқан.
Көру, есту, дәмді сезу, тактильді сезінуіміз түйсінуге жатады. Н.А.Б – ... ... ... ... жүйе деп ... Нерв
жүйесі сырттан алған сезімдерімізді сол қалпында ... ... ... ... сыртқы ортадан визуалды қабылдайтын болсақ, ми бұл
информацияны бейне түрінде ... Ауди ... ... ... ... дыбыс түрінде сақтап отырады. Ал іштей қалыптасқан сөйлесуді яғни
толқындардан құрылған дыбысты ауди алды ... ... ... ... ... 5 ... жүйе өте маңызды қызметті атқарады.
Әрбір жүйе ақпартты қабылдап отырады. Осы мәліметтерді нерв жүйесі талдайды
және мұнда ... ... ... ... жүреді.
Қарым-қатынасты қалыптастыру кезінде өзге адамның репрезинтативті
жүйесінің негізін анықтап алу арқылы дәл сол жүйе ... ... ... қажет. Әр бір адамның репрезентациялық жүйесіне әсер ету үшін ... ... ... Ол ... жүзеге асыру үшін ең алдымен
адамдардың ерекшеліктерін ... біле білу ... ... көмек
көрсету, кеңес беру процесінде Н.А.Б-ң атқартын ... ... ... ... ... көрсетеді. Адамдар мен қарым-қатынасты орнату
үшін мынадай шарттарды іске ... ... ... ...... бекіту үшін өзге адамның мінез-құлық әрекеттеріне, ... ... ... - өз ... ... бар ... сезу ... сенімділікті сезіну. Раппорттың орнауы үшін жанасу,
қосарланудың дұрыс ұйымдастырылуы қажет. ... - ... ... ... ... ... ... сәйкес өз
әрекеттерімізді ұйымдастырамыз, мұны Н.А.Б подстройка, деп атайды, ... біз ... ... арқылы оның сөйлеу мәнеріне, ... ... ... ... ... процесі
жүру үшін предикаттарды пайдаланамыз.
Предикаттар репрезентациялық жүйенің ерекшеліктеріне құрылымы, адамға
әсер етіледі, әрбір ... ... ... ... ... ... біз қарым-қатынасты тиімді орнатуға мүмкіндік аламыз. Кеңес беру
процесінде клиентпен ... ... ... конгруэнттілікті
пайдалану қажет. Конгруэнттілік дегеніміз – ... сөзі мен ... ... Оның ... ... емес ... ... сәйкес келуі немесе ішкі жан күйімен дау-дамайдың болжауы.
Конгруэнттілікті байқау оны үнемі ... ... ... ... ... ... Адамдармен қарым-қатынасқа түскен кезде ... ... бір ... ... осы ... ... түрде біз өз
модельміздің репрезентациялық көрнісін сөйлеу ... ... ... кілт деп ... яғни кілт ...... субъективті құрылымын
түсіндіретін сырттай алынатын информация. ... ... ... ... тыныс алу мен сөйлеу мәнері және дауыс
ырғағынан алып ... ... ... ... ... ... қажет. Себебі предикаттар қарсылас адамның тілінде сөйлесуге және
онымен тіл ... ... ... береді.
Н.А.Б – ның тиімді болуының себеі ол кез-келген жағдайға байланысты
моделдерді құру мен ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Адамдармен қарым-қатынасты орнату
кезінде мынадай ерекшеліктерге көңіл бөліп отыру қажет.
1. Көздің ... ... алу ... ... ырғағына
Осы көріністерге мұқият ... ... ... біз адамның
репрезентациялық жүйесінің моделін анықтап ... ... *** ... жүзеге асырамыз. Көз қимылының бағыты адамның
визуалды, аудиалды, кинестетикалық бағыттармен ... ... ... ... ... алу мен ... мәнері адамның субъективті
құрылымын айқындайды. Жеке тұлғаға мұқият бақылау жүргізген кезде ... ... ... ... ... – бұл екі ... жүйенің автоматты байланысы.
Мысалы: Визуалды және ... ... ... бір мезгілді
байқалуы. Тәжірбиенің мол болуының ... ... ... ... ... ... техникаларын кеңес беру процесінде қолданудың жолдары
Терапиялық қарым-қатынастың орнауындағы клиенттің үлесі маңызды ... және бұл оның ... ... ... Бұл ... ... ... Қандай жағдай болмасын клиент өз мақсаттарын құрады. Өзі
жаттығып үйренудің нәтижесінде өзін-өзі ... ... ... ... ... қолайлы атмосфералық жағдайды құру, клиенттің
жаңаша ойлауын, клиенттің сенімділігін қалыптастыру, оның қорғаныш сезімін
қалыптастыру, оның ішкі ... жол таба ... ... ... ... көрсету.
Терапевт клиентке оның көңіл-күйін түсінетін, онымен ой түйіндерінің
ортақ келуін үнемі ескертіп отыру қажет. ... ... ... ... ене отырып, өзінің өмір тәжірбиесімен ұштастырып отыруы қажет.
Терапевт клиентке подстройканы ... ... оның ... ... ... берген мәліметіне клиенттің жауап қайтаруы реакция
болып табылады. Кез-келген реакциялық әсерді ... ... ... жетіне көмек көрсетуге болады. Терапевт клиенттің арман, ... оған ... ... ... ... жөнінде мәліметтер
жинап отырады. Клиенттің айтуларын тыңдай отырып, мета ... ... ал ең ... ... ... жүргізу қажет, себебі алдыңғы айтқан
сөздерінен оның қимыл әрекеті ... ... ... Кей жағдайларда
клиент өзінде болып жатқан құбылысты жеткізе, айта ... ... ... бей ... ... ... қимылы арқылы көрсетеді. Терапевт ең
алдымен қол жетпес ... ... ... ... ... ... түрлі
қиындықтармен кедергілер кездесіп отырады. Прогресс – бұл ... ... ... – бұл ... Қол жетпес арманды мақсатқа жету жолында жүргенше,
жүзеге асатын мақсатты жүзеге асыру тиімді.
1. Мақсаттың құрылуы. «Сіздің нақты ... ... ... ... мақсат міндетті түрде жүзеге асады. Ең алдымен ... ... ... оған ... ... ... ... қажет. Мысалы:
«Мен бұл депрессиядан шаршадым». Бұл жерде клиенттің бар сана сезімі оның
қаламайтын жағдайына негізделген. ... бей ... ... ... дыбысты
бей саналық түрде қайта жаңғыртып, есіне түсіре ... ... ... деп ... адам аурудың белгілерін бейсаналы түрде еске ... сол ... ... ... ... өзін-өзі кезіктіреді. Ал
жағымды әсерді сезіну арқылы жаман ... ... ... көңіл-күйді сезіне
алады. Сол үшін клиенттен (депрессиялық күйіңіздің орнына сіз ... ... ... ... өзі қалап отырған мақсатқа жету әлде
қалай ... Ең ... ... ... ... адам ... өзінің мақсатын
белгілеп, сенімді болса, ол барлық сынақтан өтуге ... ... ... мақсатқа жету жолында сәттіліктерге кездесу мүмкін. Егерде
клиент «Мен картинаның ... ... ... ... жағдайда нақты
сенімге өзінің қалауын дұрыс ұйымдастырып отыр «Мен ... ... ... ... ... өзгеше ойлана отырып, нақты мақсатын белгілеп отыр.
Бұл терапияның бастауы.
2 Нақты ... ... ... ... мета модельді пайдаланады клиентке мақсатт ы
белгілеп, анықтауға көмек ... ... ... клиентті түсінуге
тырысады.
а) клиенттің жағдайын түсіну
Психотерапевтке ең маңыздысы клиентті ... Өз ... ... ... ... ... шетке шығарып тастау орын алу ... ... ең ... ... ... орнында тұру қажет.
Мета модельдің көмегімен клиенттің шындық өмірінен мәліметтерді ... ... «Сіз ... қандай жағдайда оптимисттік көзқараста болғыңыз
келеді?».
Клиент: «Жақсы жұмысты кездестіру кезінде оптимисттік сезімде болғым
келеді».
Терапевт: «Жақсы ... ол ... ... ... ... ... ... сай келіп отырмайды, сондықтанда «қашан»,
«қайда», «кіммен», дегенді ... ... ... «Мен ... ... келеді» деп айтылған мақсат. Бұл жағдайда клиент нақты ... ... ... ... ... анықтау қажет.
Терапевт мета модельді пайдалана отырып, клиентке мақсатын жан-жақты
қарастырып, талқылап ... ... ... және де ол ... ... отырып, оған жетудің жолын анықтайды.
Терапевт: «Қандай кезде сіз өзіңізге сенімді болғыңыз келеді?».
Клиент: «Психотерапияны өткізуде» ... ... ... ... ... үшін ... не ... «Тәжірбиемен түсіністік».
Терапевт: «Сіз нақты нені түсінгіңіз келеді?». Сенімділіктің ең ... ол ... ... ... отырып,өз дағдыларыңызды жетілдіре
отырып, сіз өзіңізге сенімді болуыды сезіне алатын, болсаңыз ... ... ... ... ... ... да болады.
«Мен сабырлы болғым келеді» - контекстті анықтамастан, клиент ... бір ғана ... ... шектеліп отыр негізінде оның
қалтасынан ... бар ... алып ... ол өзін ... ... келеді ме? Адамның мінез-құлықтық реакциялары түрлі болған
жағдайда, ол ... ... ... жете ... «Қашан, қай кезде, кімнен сіз өзіңізді сабырлы түрде
сезінуді қалайсыз?» «Қай ... сіз ... ... ... ... «Мен ... ... балаларыммен үйде сабырлы ... ... ... ... сіз ... сезімдерге, күйлерге бөленіп нені
естіп, нені көресіз».
3. Мақсатты өздігінен жүзеге асыру
Терапевт: «Сіздің ... ... ... үшін оны ... ... қарастырайық»
Клиент өз мақсатына жетудің жолын өз ұйымдастырып, оған жетуі қажет.
Егер де клиент өз ... ... жолы ... ... ... ... ... жету жолында өзіне сенімсіз болады. Бұл жерде ең ... өзге ... ... ... ... жете алуын сезіну қажет.
Мақсатқа жетемін деген адам нақты сол мақсатқа жете алады. Мысалы:
Клиент: «Мен әйелімнің ... ... ... ... ... ... арақ ішуді тоқтатқанын қалаймын». Бұл жерде ... ... ... мінез-құлықының өзгеруін көздеп отыру көп уақыт пен шыдамды
қажет етеді.
Қойылған мақсаттың жүзеге асуы ... я ... ... ... өзгерте
отырып ұйымдастыратын мынадай жолдар бар.
а) Ықпал ете ... әсер ... ... «Мен ... ... ... ... қалаймын» дегеннің орнына «Мен ... ... ... ... ... келеді». Мұндай жағдайда мақсатқа жету жол жеңіл
жүреді.
б) Қойылған мақсатқа жету үшін сол мақсаттың ... ... ... ... Сол ... өз ... осы мақсатқа жетудің жолдарын
көруге болады.
Жоғары да көрсетілген 2 жол бір-бірін толықтырып, ... ... ... ... ... ықпал етуге үйрену
Ең алдымен мақсатты нақты белгілеу мақсатқа жету үшін ... ... ... ... керек.
Терапевт: «Сіз әйеліңіздің сізге көңіл бөлуін қалайсыз ба?». ... ... не ... ... «Мен оның маған жиірек жанасуын қалаймын».
Терапевт: «Әйеліңіздің дәл сондай сезімдерге ... ... ... үшін сіз не ... ... ... ... клиентке жалпы ситуацияны түсінуге көмек
көрсетеді, яғни өз ... ... ... ... арадағы қарым-
қатынасқа ықпал етуге үйретеді.
б) клиенттің мақсатының мақсаты.
«Мен ... арақ ... ... ... Әйел ... ... оның ... қалауы бола отырғанымен, бұл мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... қалауының өзінің себебі бар
клиент өзінің жоғары мақсатын анықтау үшін ... ... ... ... дұрыс.
Терапевт: «Егерде күйеуіңіз арақ-шарап ішпеген ... ... ... ... еді?».
Клиент: «Отбасымызда ақша молырақ болар еді, менің ар-намысыма тимес
еді, мен ... сол ... ... ... ... «Осы ... жету үшін сіз ... не істей аласыз».
Осы кезде терапевт клиентке «көбірек ақша табудың жолын», «балалары
мен өзін қорғауды», «өзіндік бағалауын» қалыптастыруды үйретеді». ... ... ... ... мен көре ... өзінің энергиялық күшін,
қабілетін байқай алады, ол өз-өзіне ғана ... ... ... ... ... бастайды. Клиент өз бойында сол махаббатты, құндылықтар
мен байлықтарды көре ... ... ... ... ... ... Өзгенің әл жуаздығына мойынсұнудан, іскер, қайраттылықты адам ... таба ... ... адамның мінез-құлықтық әрекетін өзгертудің ең
тиімді жолы ол әйел адамның өз мінез-құлқын ... ... ... ... ... ... ... анықтай отырып, оның шындыққа сәйкес
келуін нақтылау қажет. ... ... бір ғана ... ... ... да сол ... ... ұштастыру қажет. Ол үшін
мотивацияның стратегияның ең сәтті ... ... ... ... ... ... жету үшін нақты кедергінің қандай?» неге
сіз осы уақытқа ... сол ... жете ... ең ... ол клиентке мақсатына жету үшін кедергі
келтіріп отырған жағдайды білу және де ... ... ... ... ... ... көпшілігін келесі категорияларға түсіп отырады.
- Экологиялық қарсыласу;
- Бейне мен көріністердің шектілігі;
- Шектеулі стратегиялар мен ... ... ... ... ... негізгі артықшылығы неде.
- Мақсатқа жеткен кезеңде, клиент қандай ... ... ... клиент мақсатқа жету барысында қандайда бір кедергілерге жолыға
отырып, сәтсіздікке жолықса, оныңда өзіндік бір жақсы ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерді байқап
отыруы қажет. Барлық ... ... ... ... ... ... бас ... дауыс ырғағы, көз қимылдары, мимика,
понтомимика). Байқау арқылы біз көп ... ... ... ... ... ... ... терапевт осы қарсыласуды сыйлай отырып,
пайдалану ... бұл ... ... ... ішкі ... ... ... Клиент өзіне қажетті құбылысқа жетудің жолын білген
тұста дәл осы жағдайдың ең тиімді ... ... ... арқылы,
қажет емес кедергілік жоғарыдағы ескермеген жағдайда экологиялық қарсыласу
орын алмайды.
а) дұрыс бағалаудың белгілері мен екінші ... ... ... ... дәл сол ... ... сәйкес
клиенттің мақсатына байланысты, кедергінің шешілуі үшін тиімді түрде әр
түрлі жолдарды ұйымдастыра отырып ... ... ... ... жағдайы жақсара бастаған кезде, оның отбасының ... ... ... ... Бейсана негізінде клиент
симптомдарға сүйеніп, отбасын қорғап қалғысы келеді. Осы ... ... ... 3-і ... көз ... ... ... дұрыс.
Терапевт: «Осы мақсатқа жетуіңіз отбасындағы қандай өзгеріске ... ... ... ... ... ... терапияның ең маңыздысы, ол барлық отбасы мүшелеріне
отбасылық ... ... ... ... ... ескі ... көмек көрсету.
Дау-дамайлы
в) Мақсат
Екі мақсаттың да негізін табу арқылы оны шешу қажет:
г) Тәсілдер (құндылықтар, стандарттар)
Мақсатқа ... ... ... ... және ... ... мүмкін. Клиентке мақсатты сақтай отырып, мінез-құлықты ... ... ... ... ... ... ... Шектеулі елестер
а) Қабілеттер
Өзінің қабілетсіздігін себеп етіп отыратын клиенттің
мүмкіндіктерінің ... ... Бұл ... «Сәтсіздіктер бұл кері байланыс, яғни мақсатқа жету үшін
сізге беріліп отырған сәттілік ақпарат арқылы сізге берілуді» деп ... ... жету ... ... ... ... сенімсіздік, кері
байланысты көруі.
3. Шектеулі стратегиялар
а) Маңызды мақсат.
Мақсат үлкен кең ... ... ... ... ... ... сол ... жолдарын бірнеше сатыларға бөліп ретімен орындау
қажет. Егер әр бір қадамды жеке ... ... ... болсаң әр
жұмысты орындау барысында адам сенімділікті жинақтай жүреді. Сонда ... ... ... аса ... ... ... сапарға аттан ең алдымен бір қадамнан
басталады».
б) Тиімді емес стратегиялар
Ескі ... есте ... ... ... ... ... ... үйрену қажет.
4. Жағымсыз реакциялар
а) Қайғы
Қайғы – бұл реакциялық белгілердің ... ... ... ... ... ... адам ... өзгерту қажет.
Қайғы күйініштен арылудың ең тиімді жолы – үміт арту.
б) Еріксіз ... ... ... ... жауап эмоциялық сипатта болады. ... ... ... ... ... ... ... түрде қажетсіз реакцияларды шығаруының басты
түрткісін анықтаудың ... ... сол ... ... қажет.
в) Фобиялар
Фобия – түрткілерді қабылдап отыратын реакция. Адам үйрену
негізінде мұндай дертке шалдығады. ... ... ... ... сол ... ... Кінә мен ... мен ұялу сезімі қоғамның шарттарды бұзу кезінде пайда болды. Кей
жағдайда клиент осы стандарттарды өзгеше жолмен бағалап, басқаша ... ... шешу ... Ал егер ... осы шарттармен
келісетін болса, онда жіберген қателіктерінің негізінде болашақта ... ... ... ... ... жүргізіп отыруға бағытталып
жүреді.
д) Аллергиялық жағдай
Аллергияға көп жағдайда ойлау процесі арқылы әсер ... ... ... ... ... ... тәсілі - әр түрлі контекстерді өзара салыстыру
болып табылады.
Терапевт: «Кедергі мәселелер қандай жағдайда туындап отырады ... ... ... ... ... ... қандай айырмашылықтар бар? «Сіз қандай
әдістерді қолдандыңыз және олардың нәтижесі қандай болды?» деген сұрақтарды
қою арқылы мәселелердің ... ... ... ... Нақты жоспар
Клиент өзінің нақты қалауын білген жағдайда оның соңғы ... ... ... ... түзу ... саналады.
1. Ресурстар
Терапевттің міндеті клиенттің ішкі ресурстарына жол табу.
а) Қалыптасып қойған ... ... ... ... ... ерекшеліктер
клиентте бар? Мақсатқа жету үшін жеке тұлға ресурстарды қалай пайдалана
алады?
Мысалы: егер ... ... ... ... ... ... онда клиенттен осы жол бойынша қандай әрекеттері атқара алатынан
сұрау қажет.
Терапевт: ... ... сөз ... ... жолдары бар, сіз сол
жолдардың қайсысын жүзеге асыра аласыз?»
б) Қосымша ресурстар
Терапевт: «Мақсатқа жетуіңіз үшін ... ... ... мен білімдерді
меңгеру қажет?» клиент өзінің бойында бар ресурстарды біле отырып, бойында
жоқ ресурстарды біле алады.
2 Нақты іс-әрекеттер
Терапевт: «Сіз ... ... ... ... асырудасыз?» алғашқы
қадамдарды қалай бастайсыз? Сіз мақсатқа қашан жетесіз? Келесі қадамыңыз
қайдан болмақ осы? Бұл ... сіз әрі ... ... ... Кері ... пайдалану
Қателіктер жасау негізінде үйрену қалыптасады. Қателіктерді кері
байланыс деп қарайтын болсақ біз ... ... ... ... ... нақтылап отыру
Адам сәттілікке жетудің амалын білмеймінше, ол сол сәтен
қанағаттану сезімін ала ... «Мен ... ... ... ... ... көп қатынаста компетентті болуы
мүмкіндіктерін, бірақ ол өзін бақытты, ... ... ... ... ... ... сәттіліктің не екенін алдымен анықтап ... ... бұл ... ... ... үшін ... ... тиіс.
Терапевт: «Сіз нақты қандай жағдайда компетентті белсенді болуды
қалайсыз?»
Клиент: «Мен мұғалім ретінде компетентті болғым ... ... ... ... жеткен кезде сізде қандай
өзгеріс болады?» Сол кезде ... ... ... ... ... ... барысында нақты не дәлелдеп отырады?
Клиент: «Мен оқушының жүзінен қызығушылықты, байқаймын, олардың
тапсырмаларды орындауынан ... «Сіз сол ... ... өзгерісті байқайсыз?»
Клиент: «Мен олардың дауыстарынан сенімділікті сеземін»
Терапевт: «Сіз нені сезінесіз?»
Клиент: «Өзіме деген сенімділікті сезінем» т.с.с. Бұл ... ... ... жетістіктері анықтауда өте маңызды.
б) Жеткен дәрежелік нышанды бағалау
Терапевт: «Мақсатқа жету жолыңызды сіз қалай анықтайсыз?»
Клиент сәттіліктің алғашқы белгілерін ... ... ол ... ... ... есеп бере алады. Мақсатына қаншалықты
жоқпын және қаншалықты алыста екенін ... ... Бұл ... кері байланысы. Кез келген кері байланыс ... ... ... ... ... жету ... ... жетістіктерді бағалауда клиент.
1. Мақсатқа жетуде сезінгенін, түйсінгенін клиент есіне алады.
2. Көрген, естіген, түйсінгенін, қазіргі ... ... ... ... мен соңғысының арасындағы айырмашылықтарды бағалайды.
Терапия барысында
в) Өзіндік коррекция жүргізу
Егерде сіздің атқарып жатқан іс-шараларыңыз ... ... ... өзге ... пайдалануыңызға болады.
4. Болашаққа жанасу.
а) Ресурстық күйді тудыра отырып, якорь негізінде бекіту.
б) Ресурстарды аудару
Клиент көз алдына сол ситуациядағы ... ... ... сезіну) елестету қажет. Мұнда стимулы – реакиця әсерін қолдану
тиімді.
в) Қайталау.
Сіз якорьді ... ... ... ... ... ситуацияға сол
ресурстармен ене отырып бастан аяқ өткізу керек. Бұл ішкі сезімдік ... ... ... ... ... ... негізінде клиент
қателіктер мен түзету жұмыстарын жүргізе алып, мақсатын тиімді, сәтті
жүзеге ... ... ... жету ... модель төрттік звенодан
құралады.
1. Адам өзіне қажетті нақты ... ... ... ... ... ... ... жүру тиіс.
3. Байқалған өзгерістерді қадағалап, ескеріп бағдарлап отыру.
4. Үнемі алға деген ұмтылыс.
Қорытынды
Психология ғылымының соңғы 50-жыл көлеміндегі ... ... ... салада ауқымды іс-шараларды атқарып, заман талабына сәйкес
қызметтерді көрсету негізінен бір қатар ... ... ... ... ... ... іс-шараларды атқаруға және оны ... ... ... ... ашылады. Кеңес беру процесіндегі әр
бір жағдай өз алдына ерекше, дегенімен әр бір жеке ... ... ... ... тиімді және дұрыс шешімді шығаруға көмек көрсететін
психология ғылымының өзіндік заңдылықтарының элементтері.
Кеңес беру процесінде ұсталынатын ... мен ... ... отырып психотерапевт өз қызметін жақсы атқаруына кепілдік ... беру ... ... ұсақ ... ... Жеке ... беру
процесін жеңілдетеін бағыт бұл Н.Л.Б болып табылады. ... ... ... табуға оптимистік шешімді көре білуге ... ... жеке ... беру ... ... көп еніп ... Н.Л.Б-
ң модельдері мен техникалары.
Нейро-лингвистикалық бағдарлама субъективті тәжірбиенің құрылымын
зерттейді.
Адамның ішкі жан ... ... ... ... ... ... зерттей отырып, тиімді әсер етуді ұйымдастырады. Жеке
кеңес беру процесінде Н.Л.Б – ны қолданудың ... мол. ... ... ... ... ... жұмыс жасайды. Мәселен егер де ... ... ... ... ... ... ... болып, ал
ең жағымды жақсы сәттегі күйін кішкентай, және алыстан көре алатын жағдайда
болса. Адам депрессия, күйзеліс, қайғы ... ... ... бола ... ... сәттерін жарқын, максималды дәрежеде кеңейтіп түрлі-түсте
көре алатын болса өмірге деген ... ... ... ... ... аиқаттың мәнін терең бағалауға мүмкіндік туғызады. «Жан
дүниедегі ой адамның қандай екенін көрсетеді». ... беру ... ... ... өте тиімді, бағдарламаның негізгі міндеті
адамды өз сана ... ... ... ... ... ... көлемде болғандықтан тәжірбиеде пайдаланудың жолдары кеңінен ашылды.
Техникалар мен модельдерің ... ұзақ ... ... аурулардан
айықтыруға болады. Мысалы: Н.Л.Б-да «Фобияны емдеу» техникасының көмегімен
фобияны 10-15 ... ... ... ... Техниканың ең басты жағымды
ерекшелігі бірнеше миниутты ішінде адамның күйзелісін жойып, кей жағдайда
бірнеше жылдарға дейін тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... арылуға
мүмкіндіктерді туғызуға болады. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... «Рефрейминг»», «Взмах»,
«Якорь» паттерндерін психотерапия процесінде ғана ... ... ... ... да пайдалану тиімді. Терапия барысында сөйлей білу
мәдениетінің орны ерекше, жеке ... беру ... ... ... ... білу ... ... адам өзіне жаңаша қарай ... ... ... ... қалыптасады.
Жеке кеңес беру барысында атқарылған жұмыстың көмегімен атқарылады.
Себебі н.Л.Б – бұл жай ғана әдіс-тәсілдердің жиынтығы ғана емес, ол ... ... ... ... жетістік.
Н.Л.Б екінші бір ерекшелігі ол ... ... ... жүріп
отыруында. Үнемі тәжірбие ретінде әр бір іс-әрекеттерді жүзеге асыру,
тәжірбиені ... ... ... ... ... зор.
Тәжірбие барысында орындалмаған немесе жүзеге аспаған әрекеттерді,
үнемі жаңадан, өзгеше жолдармен жасап көре ... ... ... бір
шешімді табуға бағытталып отырамыз.
Н.Л.Б-ң әдіс-тәсілдері модельдеуден құралады. Бэндлер мен Гриндер
Перяз, ... ... ... ... ... Н.Л.Б-ң жаңа
форматын қалыптастырады. Сондықтан да модельдеу ... ... ... бір ... ... ... ... алып келді.
Жалпы психотерапия саласында жеке кеңес беру кезінде қолданылатын
Нейро-лингвистикалық бағдарламаның ... мен ... айта ... Джон ... Нейро-лингвистикалық бағдарлама
жөнінде тұжырымның нақтылығын атап көрсеткен жөн.
«Нейро-лингвистикалық бағдарлама – бұл эпистемология, ол өздігінен
шешім, қабылдап «дұрыс ... ... ... Ол ... ... ... ... қарастыруға және зерттеуге көмек көрсетеді. Дұрыс ... – тек жеке ... ... жүктеледі. Бейсоннан естіген оң жақсы
қолдау ол оның «Н.Л.Б-үшінші дәрежедегі үйретудің жиынтық ... - ... ... ... ... ... ... әлеуметтік маңызды
жұмысты атқаруды деп айта ... ... ... ... ... өмір ... отырған адамдар: өзіндік мәдениетін
қалыптастырудағы жауапкершілігін біз құрған әдіс-тәсілдердің көмегімен өз
міндеттерін атқара ... ... жеке ... беру ... ... арқылы жұмыстың нәтижесі тиімді аяқталады.
Психология ғылымының соңғы жетістіктері ... сала ... ... ... ... жеке ... беру ... атқаратын қызметі
ерекше және оның маңызды артықшылығы бар.
-----------------------
Мәселені зерттеу
Мәселені екі бағытта анықтау
Мәселені анықтау
Жоспарлау
Іс-әрекет
Бағалау мен кері байланыс

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беру жүйесіндегі психологиялық қызмет көрсету8 бет
Жасөспірімдік кезеңдегі психологиялық көмек көрсету13 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету7 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету жайлы3 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету туралы5 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету туралы мәлімет4 бет
Жасөспірімдерге психологиялық қызмет көрсету5 бет
Жеткіншекке психологиялық көмек көрсету8 бет
Жеткіншектерге психологиялық көмек көрсету3 бет
Жеткіншектерге психологиялық қызмет көрсету5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь