Дүниежүзілік мұхитқа физикалық-географиялық сипаттама

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

І. тарау. Дүниежүзілік мұхитқа физикалық.географиялық сипаттама
1.1 Дүниежүзілік мұхитқа жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1.2 Мұхиттардағы табиғат байлықтарының игерілу және олардың экологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

ІІ. тарау Мұхиттардың экологиясы
2.1 Мұхиттардың ластануының негізгі көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 17
2.2 Дүниежүзілік мұхит сулары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қосымша
Кіріспе
Мұхиттардың әрқайсысы біртұтас табиғат комплексі болып табылады. Бірақ осының өзінде материктегі сияқты олардың әрқайсысының табиғат жағдайлары өте алуан түрлі болады. Мұхиттарды шқып білу нәтижесінде олардың әрқайсысының физикалық – географиялық орнының мұхиттың табиғатына әсерін, мұхиттар мен материктердің табиғат компоненттерінің арасындағы ұқсастықты және айырмашылықты, мұхиттар мен құрлықтардың өзара әсер етуін, мұхиттардың табиғатындағы зоналылықтың көрінісі мен және мұхиттардағы шаруашылық әрекет түрлері мен олардың табиғатын қорғау жөніндегі шараларды қарастырамыз.
Тынық мұхит – көлемі жағынан ең үлкен және барлық мұхиттардың ішіндегі ең ежелгі мұхит. Оның басты ерекшеліктері – түбіндегі жер қыртысының жиі қозғалуы, өте тереңдігі, вулкандар мен аралдардың көптігі, суында жылу қорының молдығы, органикалық дүниесінің ерекше алуан түрлілігі.
Судың табиғатта, жалпы тіршілік әлемінде атқаратын ролі аса зор, әрі сан алуан. Су бүкіл жер бетінде, табиғат аясында кездесетін барлық процестерде және адамзаттың тұрмыс-тіршілігінде үлкен роль атқарады. Ал мұхит сол тіршілікте үлкен роль атқарады. Мұхит – зат алмасу мен климаттың қалыптасуында негізгі ролді атқарады. Жер бетінің ауданы 510 млн км2-ге тең. Бұл ауданның 361 млн км2-ге тең немесе 71 % бөлігін әлемдік мұхит алып жатыр. Жер шарының су айнасы бірыңғай әлемдік мұхит деп аталатын су көзінен тұрады. Бірқатар ерекшеліктеріне сәйкес әлемдік мұхит әртүрлі мұхиттарға теңіздерге байланысады.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
................................................. 3
І. тарау. Дүниежүзілік мұхитқа физикалық-географиялық ... ... ... ... ... ... ... байлықтарының игерілу және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... табиғат комплексі болып табылады.
Бірақ осының өзінде материктегі сияқты олардың ... ... өте ... ... болады. Мұхиттарды шқып білу нәтижесінде олардың
әрқайсысының физикалық – географиялық орнының мұхиттың ... ... мен ... ... ... ... ұқсастықты
және айырмашылықты, мұхиттар мен құрлықтардың өзара әсер етуін, мұхиттардың
табиғатындағы зоналылықтың көрінісі мен және ... ... ... мен олардың табиғатын қорғау жөніндегі шараларды қарастырамыз.
Тынық мұхит – көлемі жағынан ең үлкен және ... ... ең ... ... Оның ... ерекшеліктері – түбіндегі жер
қыртысының жиі қозғалуы, өте тереңдігі, вулкандар мен ... ... жылу ... ... ... ... ... алуан түрлілігі.
Судың табиғатта, жалпы тіршілік ... ... ролі аса зор, ... ... Су ... жер бетінде, табиғат аясында кездесетін барлық
процестерде және адамзаттың тұрмыс-тіршілігінде үлкен роль ... ... сол ... ... роль ... ... – зат ... мен климаттың
қалыптасуында негізгі ролді атқарады. Жер бетінің ауданы 510 млн км2-ге
тең. Бұл ... 361 млн ... тең ... 71 % ... ... мұхит алып
жатыр. Жер шарының су айнасы бірыңғай әлемдік мұхит деп аталатын су көзінен
тұрады. Бірқатар ерекшеліктеріне сәйкес әлемдік ... ... ... ... ... ... ... мұхитқа физикалық - географиялық сипаттама
1.1. Дүниежүзілік мұхитқа жалпы сипаттама
Судың табиғатта, жалпы тіршілік әлемінде атқаратын ролі аса зор, ... ... Су ... жер ... ... аясында кездесетін барлық
процестерде және адамзаттың тұрмыс-тіршілігінде үлкен роль ... ... сол ... ... роль ... ... – зат алмасу мен климаттың
қалыптасуында негізгі ролді атқарады. Жер бетінің ауданы 510 млн ... Бұл ... 361 млн ... тең ... 71 % ... ... мұхит алып
жатыр. Жер шарының су айнасы ... ... ... деп ... су ... Бірқатар ерекшеліктеріне сәйкес әлемдік мұхит әртүрлі мұхиттарға
теңіздерге байланысады.
Бос суайрық құрлықты екі беткейге
1. Атлант және ... ... ... ... өзен ... ... %) ... Тынық және Үнді мұхиттарына құятын өзен ... ... (40% ... ... ... олар ... 4 ірі ... мұхиттан тұрады. Оларға
жеке сипаттама беретін болсақ мысалы, ең ірі ... ... ... ... географиясына сипаттама.
Тынық мұхиты ұлы мұхит деп те аталады – планета бетінің 1/3-ін және
дүниежүзілік ... ... ... дерлік алып жатыр. Мұхиттың пішіні
сопақша пішінді, ... ... ... енді, сондықтан ол беткі жағы ең
жылы мұхит.
Мұхиттың шығысындағы жағалық сызығы аз ... онда ... мен ... бар. ... ... мен ... ... жатыр. Бұл жер бетіндегі жағалық сызықтың ең көп тілімденген
ауданы. ... ... ... 100 м ... ... ... бар. ... теңіздер литосфера плиталары (жапон, Охот және т.б.)
өзара әсер ететін зонада ... Олар ... ... мұхиттан арал
доғаларымен бөлінген. Тынық ... ... өте көп, ... саны ... ... ... ең терең мұхит. Оның орташа тереңдігі 3980 м, ал оның ең
терең жері ... ... 11022 м-ге ... ... ... бір ... ... үстіне орналасқан, бұл
плита өзінің шекарасында басқа плиталармен өзара әсер етеді.
Тынық ... ... ... ... өте созылып жатқандықтан онда ендік
су ағындары басым болады. ... ... және ... бөліктеріндегі
су бетінде шеңбер тәрізді су ағыны пайда болады. ... ... ... ... ... ... Куросио, Солтүстік тынық мұхит және
Калифорния ағыстарынан қалыптасады.
Ал ... ... ... ... мұхиттың өсімдіктер және
жануарлар дүниесі ерекше бай және ... ... ... ... ... көлеміне, табиғат жағдайларының алуан түрлілігі мен жасына байланысты.
Онда ... ең ... ... ... Тропиктік және экваторлық
ендіктер, маржан рифтерінің аймақтары тіршілікке ерекше бай. Мұхиттың
солтүстік ... ... ... балықтар көп, оңтүстік ... ... ... қамса балықтардың (дене тұрқы 16 см ... ... ... ... зор ... ... болады. Мұхитта киттер,
ескек аяқтылар, көптеген омыртқасыз жануарлар (сегізаяқтар, кальмарлар және
т.б) тіршілік етеді. Ал оның ... ... ... болсақ, тынық
мұхитты солтүстік полярлы белдеуден басқа табиғат белдеулерінің бәрі бар.
Олардың әрқайсымының өзіндік ерекшелігі болады. ... ... ... ... ... ... қамтиды. Бұл теңіздердің суы жақсы
араласатындықтан олар ... өте бай ... ... ... ... ... ауланады. Солтүстік қоңыржай белдеу ұлан байтақ
территорияны қамтиды. Оған ... ... ... әсер ... мұнда теңіз
дауылда(ры жиі болып тұрады. Бұл белдеудіңм батыс ... ... ... бай ... ... ... ... Мұхиттың батысында оқта –
текте жойқын дауыл – тайфун күшті жел соғады.
Мұхиттағы шаруашылық әрекет түрлері - ... ... ... ... 50 – ден ... ... мемлекеттер орналасқан, оларда шамамен
бүкіл адамзаттың тең жартысы ... ... ... байлықтарын ежелден – ақ пайдалана бастаған.
Материктердің жағалауы мен аралдарда теңізде жүзудің ... ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Қазіргі уақытта Тынық мұхит көптеген елдер мен халықтардың өмірінде
маңызды роль ... ... ... ... ... тең жартысы Тынық
мұхиттан ... ... ... ... бөлігін әр түрлі
молюскалар, ... ... ... балдырлар құрайды. Кейбір елдерде
теңіз суынан химиялық заттар алады және оны ... ... ... ... ... түбегінің жағасында мұнай
шығарылады. ... кен ... ... жағалауынан да ашылған.
Біздің планетаның ең үлкен мұхиты арқылы маңызды теңіз жолдары өтеді,
бұл ... ... ... өте зор. Кеме ... ... ... ... жүзетін кеме қатынасы жақсы дамыған.
Адамның Тынық мұхиттағы тіршілік әрекеті ... ... ... ... ... түрлерінің таусылуына әкеп соқты. Мәселен,
18 ғасырдың аяғына қарай В. ... ... ... бірі ...... ... жойылып кетті. ХХ ғасырдың бас кезінде теңіз
мысықтары жойылып кету ... ... ... саны ... ... кезде
оларды аулауға шек қойылған.
Судың мұнаймен, кейбір ауыр металдармен және атом ... ... ... зор ... ... ... ... АҚШ пен
Жапония жағалауындағы суда ерекше көлем алып отыр. Зиянды заттар ... ... ... ... ... ... ... да теңіз
организмдерінің құрамынан ... ... ... Егер ... ... болса, онда мұның өзі орны толмас апатқа әкеп соқтырады.
Үнді мұхитының физикалық-географиялық орны бұл мұхит планетада ерекше
орын ... оның көп ... ... ... ... ... ... Евразиямен шектеседі және Солтүстік Мұзды мұхитпен байланысы
жоқ. ... зонд ... мен ... оны ... ... бөліп тұрады.
Атлант мұхитымен шекарасы Игольный мүйісінің ... ... ал ... ... ... ... меридианы арқылы өтеді. Мұхиттың жағасы
аз тілімденген. Солтүстігінде Бенгал және Парсы шығанақтары, ... ... ... еніп жатады. Аралдары біршама аз. Мұхиттың шекарасында ғана
ірі аралдар бар.
Мұхитты зерттеу тарихынан - Үнді ... ...... дамыған аудандардың бірі. Ғалымдар онда ... жүзу ... ... ... 6 мың жыл ... басталған деп
жорамалдайды. Мұхитта жүзу ... ... ... рет ... География ғылымы үшін Үнді мұхиты жөніндегі мәліметтер Васко да
Гаманың жүзген ... ... бері ... ... 18 ... ... ... жүзушісі Джеймс Кук бұл мұхиттың тереңдігін алғаш
рет өлшеген.
19 ғасырдың соңында мұхитты комплексті зерттеу ... ... ... ... ... ... аса ірі зерттеулер
жүргізді. Алайда ХХ ғасырдың соңына дейін Үнді ... ... ... кезде ғылыми-зерттеу кемелерін пайдаланатын ондаған
экспедициялар оның ... ... ... ішінде – «М.Ломоносов»,
«Океан» және басқа ғылыми кемелер бар.
Түбінің жер бедері мұхиттың орташа тереңдігі шамамен 3700 м, ал ... жері Ява ... 7450 м-ге ... ... ... онша үлкен
емес. Шарасы басқа мұхиттардағы сияқты, мұхит түбінің ең ... ... ... Оны толып жатқан жоталар кесіп өтеді. Оны батыс ... су ... ... жатыр, ол Африканың ... ... ... ... ... ... ... терең
жарықтар, жер сілкіну және вулканизм аймақтары жотаның орталығына қарай
шоғырланған. Жер қыртысының жарықтары қызыл ... ... ... ... ... ... кезде олардың құрылысын орыс ғалымдары ... ... ... ... түбіне түсіп, жас базальт лаваларын бақылады.
Бұл лавалардың пайда болуы ... ... ... ... ... жер ... ажырағанын, сөйтіп жаңа ... жер ... ... мен ... - мұхиттың географиялық орны ... ... әсер ... ... ... ... суық ағысы
әсер етіп, оның суын едәуір ... ... ең суық ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты.
Мұхиттың жақсы қызатын әрі суық су ... ... ... – оның ... ... Мұндағы судың температурасы ... ... ... судың температурасына қарағанда жоғары (+300 С-ге дейін).
Оңтүстікке ... ... ... төмендейді. Тұтас алғанда,
Дүниежүзілік мұхиттың орташа тұздылығына қарағанда, судың ... ... ... ... ал Қызыл теңізде ол ерекше жоғары (42 % -ге
дейін).
Мұхиттың солтүстік ... ... ... ... ... ... әсер ... Муссондар судың қозғалу ... ... ... ... ... ... ... бөлігіндегі ағыстар Дүниежүзілік Мұхит ағыстары
жалпы схеманың құрамдас бөліктері болып ... ... - Үнді ... ... бай. ... ... сарданелла, скумбрия, акула; оңтүстік бөлігінде – ... ... ... ... және ... ... ... рифтерінің маңындағы қайраңдар мен суы таяз жерлер тіршілікке
өте бай. Балдырлар тоғайы су түбі шалғындарын ... ... ... ... жағасында шаян тәрізділер өте көп ... ... мен ... ... белдеулері - Мұхит бірнеше табиғат белдеулерінде орналасқан.
Тропиктік белдеуде ... ... ... ... ... су массаларының
қасиеттері бар комплекстер қалыптасады. Тропиктік ... ... ... аз түседі, булану өте көп, сондықтан су ... ... ... Су ... тұздылығы жоғары. Мұхиттың солтүстік-шығыс
бөлігіне, керісінше, жауын-шашын мол ... және ... ... ... тұщы су көп ... ... ... суы аса тұщы комплекс
қалыптасады.
Мұхиттың экваторлық белдеуінде оның түбін жоталар ... ... ... көп, ... ... қабатының да температурасы өзгереді. Аралдардың
маңайынан тунец балықтарын аулайды.
Оңтүстік қоңыржай белдеудің су ... ... ... ... ... ... Жиі ... тұратын теңіз дауылдары судың беткі қабатын
араластырады. Бұл ... ... еш ... ... ... дейін жететін «гуілдеуік ендіктер».
Субантарктидалық белдеудің суы балыққа, крильдерге (теңіз ... ... ... қорек етеді. Қыста мұхиттың бетін мұз басады. Суда теңіз
мұздарынан басқа, мыңдаған айсбергтер ығып ... ... ... ... - Үнді мұхитының ... ... ... әлі де ... ... ... Мұхит
қайраңдары пайдалы қазбаларға бай. ... ... ... ... ... мұнай мен газдың орасан зор қоры табылған. Мұнайды
өңдеу және тасымалдау суды ластау қаупін туғызады. Мұхиттың ... ... тұщы суы ... ... жоқ ... ... суды
тұщыландыру жұмыстары жүргізілуде. Мұхит жағасына орналасқан дамушы
елдердің техникалық мешеулігінен ... ... ... ... ... ... мұхиты арқылы көптеген кеме жолдары ... ... ... ... желкенді шағын кемелерді пайдаланатын солтүстік бөлігінде теңіз
жолдары айрықша көп.Олардың бағыттары муссондарға байланысты.
Атлант ... - ... орны - ... ... ұзыннан-ұзақ созылып жатуы-мұхиттың географикалық орнының
ерекшелігі. Ол қоңыржай ендіктерде барынша кеңейеді де, ... ... ... ... ... жер ... ... плиталар теориясына
сәйкес Атлант мұхиты әлі жас. (Ол ... ... ... ... ... ... және Үнді ... қарағанда таяз; ең терең жері 8742 м-
ге жетеді (Пуэрто-Рико шұңғымасы).
Климаты - Атлант мұхиты Жердің барлық климат ... ... ... оның климаты өте алуан түрлі.Климатының ерекшеліктері су
массаларының қасиеттерінен байқалады. Мұда су бетінің ... ... Үнді ... қарағанда едәуір төмен (+16,5о C). Бұл солтүстік
Мұзды мұхит пен ... ағып ... су мен ... ... ... су ... жедел араласуына байланысты. Су
массаларының ... ... ... ... ... ... ,өйткені мұхит енінің біршама тар болуына байланысты буланған
ылғалдың едәуір бөлігі көрші материктерге ... ... ... ... - ... екі ... ... жағынан дамыған елдер орналасқан. (Олар қандай елдер?)Атлантика
арқылы ең ... ... ... өтеді. Олардың ең бастылары-Европа мен
Солтүстік Америка мемлекеттерінің аралығында.
Атлант ... ... ... тіршілікті дамыту үшін қолайлы.,
сондықтан ол ... ... ... ең ... ... және ... өнімдерін аулаудың басым бөлігі мұхиттың ... ... кең ... ... ... кезде биологиялық байлықтың
азаюына әкеліп соқтырды.
Атлант мұхитының қайраңдары пайдалы қазбалардың кен орындарына бай.
Солтүстік, ... ... ... Бискай және Мексика шығанақтарында
мұнай өндіріледі. Флорида ... ... ... ... ... ... ... мен алмаз қорымдары табылды. Қалалардың өсуіне,
кеме қатынасының ... ... ... ... мен ашық ... ... уақытта табиғат жағдайларының нашарлай түскені байқалып
отыр. Су, ауа ластанды, демалуға қажетті ... ... ... теңізді көптеген километрге слзылып жатқан мұнай дақтары
жауып кетті. Солтүстік Америка ... ... ... ені 600 ... ге ... ... Жерорта теңізі жер бетіндегі ең лас теңіздер қатарына
кіреді. Атлантика қазірдің өзінде қалдықтардан өз ... ... ... отыр.
Атлант мұхитының ластануымен күрес халықаралық іс болап табылады. Қазірдің
өзінде қауіпті қалдықтарды мұхиттқа тастауға ... ... ... ... ... ...... орны. Солтүстік
мұзды мұхит – Жер бетіндегі ең кіші ... ... ... ... ... орналасқан, ол Солтүстік полюстің айналасындағы мұхитты, ... ... ... ... мен ... қосатын кең - байтақ
кеңістікті алып жатыр. ... ... маңы ... ... туралы
алғашқы мәліметтер ХІХ ғасырдың аяғында Ф. Нансеннің «Фран» кемесімен ығуы
кезінде және ХХ ... ... Г. ... ... Фок» шықунасымен поюске
қарай жүзуі кезінде жинақталды. Россияда мұхитты зерттеудің жаңа ... жылы ... С. О. ... ... ... дүние жүзіндегі
ең тұңғыш «Ермак» мұзжарғыш кемесі жасалды, онымен поляр суында үш рет жүзу
жүзеге асырылды және ... ... ... ... ... дәлелденді.
Мұхит түбінің жер бедері - Солтүстік Мұзды мұхиттың ең терең жері –
5449м, орташа тереңдігі – ... ... 1300 – 1500 км – ге ... ... ... – мұхиттың өзіне
тән ерекшелігі.Қайраң мұхит көлемінің үштен бір бөлігінен астамын ... ... ... өте ... оның ... ... тау жоталары мен
етерең жарықтар кесіп өткен. Су асты ... ... пен ... ... ... ... ... су асты шұңғымалар мен
қазаншұңқырлар орналасқан.
Климаты - Климатының ерекшелігі мұхиттың поляр белдеуінде орналасуына
байланысты. ... ... ... ауа ... ... ... ... қыста – 20о-тан – 40о-қа дейін ауытқиды, ал жазғы кезде 0оС –
ге ... ... ... жиі ... ... ... ауа массасы Антарктида
үстіде қалыптасатын ауа массасынан едәуір жылы. Мұның себебі- Мұзды мұхит
суындағы жылу қорына байланысты, ол ... жылы ... ... ... Тынық мұхиттан жылуды аз алады. Сөйтіп, ... ... ... жалпы алғанда, әсіресе қыста солтүстік жарты
шардағы құрлықтың ... ... ... ... ... ... ... жылыта түседі.
Мұздары - Мұздардың болуы - ... ... ... ... тән ... ... ... су бетінің тұздылығы шамалы болуына
байланысты мұз түзіледі, ... ... ... ... мол ... суын едәуір тұшыландырады.
Мұхиттағы шаруашылық әрекет түрлері - Солтүстік Мұзды мұхиттың ТМД,
Канада және кейбір басқа елдер үшін ... зор ... бар. ... қатаң
табиғаты мұнда пайдалы қазбаларды іздестіруді қиындатады. Бірақ қазірдің
өзінде Кар және ... ... ... Аляска мен Канада
жағаларындағы мұнай мен ... ... кен ... ... Лапевтер мен
Шығыс Сібір теңіздерінің ... ... ... бай ... және
басқалары) шөгінділер табылды.
Мұхиттың биологиялық байлықтары көп ... ... ... ... ... ... ... өндіреді. Мұхитта кит аулауға шек
қойылған.
1.2 Мұхиттардағы ... ... ... және ... ... және оның ... игеру маңызды ғаламдық
проблемалардың бірі болып ... Бұл оның ... ... ... ... байланысты. Дүниежүзілік мұхит жер ... одан әрі ... ... Жер бетінің 71 %-ын алып жатқан
дүниежүзілік мұхит ... мен ... ... ... ... ... ... пайдалану дүниежүзілік кірістің 1-2 %-ын беріп отыр.
Адамның дүниежүзілік мұхитты игеру проблемасы: минералдық, ресурстық,
биоресурстық, ... ... ... ... ... бағыттарда жүзеге асырылады.
Ғаламдық энергетикалық және шикізат проблемаларының шиеленісуі теңізден
өндірілген кен, химия өнеркәсіптері мен ... ... ... ... әсер ... Егер ... ... тамақ ертеден
пайдаланылып келсе, енді оның ... ... ... ... ... ... игеріле бастады. Мұхит суында Менделеев ... ... ... ... таралған. Құрлықтағы көмірсутекті
шикізаттардың кең көлемде ... ... ... ... арта ... Теңіз түбінен өндірілетін ресурстардың 90 %-ы мұнай мен
газдың ... ... ... ... кен орындары дүниежүзілік мұнай
өндірудің 30 % -ын құрайды. ... ... ... жөне ... ... титан кендері, касситерит (қалайы кені), монацит, ... ... ... т.б. кен ... ... ... да,
Австралия, Бразилия, АҚШ жағалауларында шашыранды титан, ... ... ал ... ... ... және платина, Жапон аралдарының
теңіз ... ... кені және ... ... Кей ... ... магний тұзы, бром, калий алынуда.
Мұхиттың минералды ресурстарын ... ... суын ... да ... зор. ... ... ... жүзінің кейбір
елдерінде, ал оның қарапайым әдістері флоттарда жүзеге ... ... ... ... Актау қаласында ... ... ... ... ... ... су беретін АЭС жұмыс істейді.
Дүние жүзінде мұхиттық ... ... ... орын ... энергетикалық ресурстар тек көмірсутекті шикізат қана ... ... ... ... ... көзі ... бағаланады. Соның бір
мысалы, теңіздердің толысу және ... ... ... ... Қуаты шағындау Кислогуб станциясы Ресейдің Кола түбегінде жұмыс
істейді. Мұндай ... ... ... де ... ... ... ... кинетикалық энергиясы жатады. Алғашқы өнеркәсіптік
қуаты шағындау толқынды ... ... ... ... ... Мұхит энергиясын пайдалану проблемасында термиялық
энергияны пайдаланудың ... зор. ... ... пайдалану идеясы
бүгін ғана ... ... жоқ. 1927 ... Маас өзенінде қуаты шағындау гидротермалдық станция салынған.
Содан кейін бірнеше (қуаты 15 мың кВт және одан да ... ... ... ... Ивуарда салынды. Мұхиттық энергетиканы дамытуда
Гольфстрим, т.б. ... ... ... электр станцияларын
салудың болашағы зор.
Ғаламдық азық-түлік проблемасының ... ... ... ... ... ... олар әзірше адамзаттың азық-түлік
қажеттілігінің 2%-ын ғана қамтамасыз ... ... ... пен теңіз
өнімдерін өндіруді арттыра беруге болады. ... бұл ... ... ... ... мен оның ... байлығы іс жүзінде
сарқылмайды деген жалған пікір туғызбауға тиіс.
Мұхиттарда алуан түрлі өсімдіктер мен жануарлар, оның ... ... ... ... ... ... биологиялық ресурстары 10 млрд
халықты ... ... ... мүхиттың барлық биологиялық ресурстарын
шаруашылық айналымына тарта беруге болмайды.
Қазір адам пайдаланатын теңіздер биомассасының едәуір бөлігін (85%) ... ... ... мен шаян тәрізділер, аздаған бөлігін
балдыр, т.б. өсімдік тұқымдары құрайды.
Мамандардың есебінше, жылына ... ... ... ... ... млн
т болуға тиісті, бірақ қазіргі балық аулау көлемі бұл ... ... ... ... 95%-ы орташа терендігі 130 м қайраңдық
бөліктеріне тура келеді.
ІІ. тарау
2.1 Мұхиттардың ластануының негізгі ... ... ең ... рет ... әр түрлі ластаушы
заттардың келіп түсуіне байланысты болады. ... ... ... ... ... әр түрлі тізбекті реакцияларға түсуі арқылы жүреді.
Ластаушы заттарға негізінен ... ... ... минералдық
тыңайтыштар, улы химикаттар және т.б. заттар жатады (азот, фосфор және
басқа биогенді ... мен ... ... органикалық заттар,
пестецидтер, тұрмыстық талдық, мұнай және ... ... ... ... бөлігін атмосфералық жауын-шашын әкеледі.
Сулардың канализация ... ... ... ... қалдықтарымен, су транспорттарымен ластану
үлесі де ... ... ... ... айтарлықтай зиян
келтіреді. Ол ... су төгу ... ... да ... ... ... ... орын алады.
Қазір бүкіл ... іс ... ... да бірі ... ... нәтижесінде ластанбаған беттік тұщы су көзі жоқ
деуге ... ... ... тазалығы туралы ... ... Бұл ... аз ... ... ... кедейлігі), ... ... ... ... мен төмен температурамен теңеседі. Осы
уақытқа ... ... ... өздігінен тазаруға қабілеті
туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... жер еместігіне көз жетіп отыр.
Атақты француздың мұхит ... Жа ... егер оны ... оның ... ... ... деген қауіп айтады. Қазір кең
таралып отырған, қауіпті ... ... ... мен ... ... ... мәліметтер бойынша қазір мұхиттың суына жыл ... 50 млн. ... ... ... ... Ал оның әр ... 12 км2 ... жаба алады. 0,05 мг/л мұнай су құрамында болса, су ... ал ... 0,5 мг/л ... ... су ортасымен
байланысты ағзалар тіршілігін жояды. Иістік құбылыстардың әсерінен балықтар
мен т.б. ... ... ... өзгереді. Мұнаймен және басқа
ластануға, ... ... ... Оның ... ... ... ... етуінің мүмкін болмауына әкеледі.
Мұнайлы қабықша су бетінің шағылыстыру қабілетін (альбедо) өзгертеді.
Ол жылу ... ... және ... жылу мен ... ... әкеледі. Мұнайдың айтарлықтай мөлшері жағалауға атқаратын
жағалаулық экожүйелерді жояды. Бұзылған экожүйелердің қалпына келуіне ... ... ... ... бір ... ... сіңе отырып, грунт суларына,
одан су айналымы арқылы қайтадан қазба көзіне қайтып келеді. Қиын ... ... ... ... ... де, ... ара қашықтыққа
таралады.
2.2 Дүниежүзілік мұхит сулары
Теңіз суы жер бетіндегі ең көп тараған зат. Теңіздік ... ... ... компонент бар. 1 кг теңіз суындағы барлық қатты заттардың
мөлшері промилимен ... Оны ... ... деп атайды. Теңіз
суында ең көп кездесетін химиялық элементтер
Хлор – 19500 мг/м
Натрий – 10833 ... – 10331 ... – 910 ... ... сутегі, калий, бром, бор, кремний, темір т.б. басқа
элементтер ... ... ... 37-32 ... беткі суларында кездеседі.
Мұхит түбінде 34-35 промили болып келеді. Мұхит суларының ... ... ауа ... ... ... қарағанда өте аз. Су
температураның тәулік бойы ауытқуы 10 С0 немесе одан да көп ... ... ... ... ... температура яғни ең жылы жері экваторлық
сулар болып табылады. Олар +25-28 С0 ... ... ... ... ... +17,5 С0 ... Ең жылы мұхит - Тынық мұхиты. Ең суық мұхит ... ... ... ... тропиктік зонада мұхиттың шығыс ауданы
батысқа қарағанда салқын болады. ... ... ... ... ... жылы ... ... сайын суы температурасы төмендейді. Бірақ
белгілі бір тереңдікте 100 ... 700 метр ... ... ... ... қатар мұхит суларының ... ... да ... ... әлемдегі ауқымды мәселелердің бірі экология мәселесі
болып отыр. Сондықтан да бұл мәселеден әлемдік мұхитта шет ... ... ... ... ... үшін мұхиттың атқаратын ролі өте зор.
Себебі жер бетіндегі ... ... ... ... ... және әлемдік азық-түліктің 2 пайызын мұхит береді.
Негізінен мұхитты игеру ... ... ... және ... ... ... ... оның кері әсері де бар. Дәл осы уақытта
әлемдік мұхит қоқысқа арналған аймақ секілді ластанып барады. ... ... ... ... ... тыс ... ... бұл біздің ғаламдық мәселеміз, сондықтан да бұл мәселені
жан-жақты қарастырып, ондағы тіршілікті сақтап қалу ... ... ... ... ... мұхиттың 1 пайызын мұндай қабаты
ластаған және осының ... ... ... ... ... ... ... оттегі жетіспеуде.
Дүниежүзілік мұхиттың ластануы атмосфераға да әсерін тигізуде. Мұнай
қалдықтарының әсерінен мұхит суының булану процестері де баяу ... ... су ... шағылыстыру қабілетін (альбедо) өзгертеді.
Ол жылжу балансының өзгеруіне және ғаламдық жылу мен ылғалды ... ... ... ... ... жағалауға шоғырланып
экожүйелерді жояды. Бұзылған экожүйелердің қалпына келуіне өте көп ... ... ... жылына балық аулаудың жоғары көлемі 120-150 млн
тонна болуға тиісті. Бірақ қазіргі балық аулау көлемі бұл ... ... ... ... 95 ... ... тереңдігі 130 метр қайрандық
бөліктеріне тиеді. Сондықтанда әлемдік мұхит байлықтарын ... ... ... ... қажет.
| | ... ... ... ... ... |
| ... суы |Адам қаны |
| | | ... |49,3 |55,0 |
| | | ... |30,0 |30,6 |
| | | ... |9,9 |5,6 |
| | | ... |1,8 |1,1 |
| | | ... | | |
| |0,8 |1,2 ... суының химиялық құрамы. 1-кесте

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жапония жайлы9 бет
Ұлы географиялық ашылулар3 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс8 бет
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс9 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
II дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қатынастағы Таяу және Орта Шығыс9 бет
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейінгі Халықаралық жағдай (1945-1953) жылдар16 бет
ІІ-ші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы Маньчжуриядағы Жапон империализмінің отарлау саясаты48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь