Мемлекеттің бюджет жүйесі: құқықтық негіздері, құрылымдық элементтері, жалпы сипаттамасы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.4

І. Тарау. Мемлекеттік қаржылардың түсінігі, мемлекеттің қаржылық қызметі және оның құқықтық негіздері
І.1. Мемлекеттік қаржылардың түсінігі мен мәні ... ... ... ..5.16
І.2. Мемлекеттің қаржылық қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ...16.19

ІІ. Тарау. Мемлекеттің бюджеттік жүйесі: құқықтық негіздері, құрылымдық элементтері, жалпы сипаттамасы.
ІІ.1.Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... 20.24
ІІ.2. Бюджеттің құрылымдық элементтері ... ... ... ... ... ... ...24.43
ІІ.3. Бюджет саласындағы мемлекеттік басқаруды іс . жүзіне асыратын органдардың құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43.57

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58.59
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60.61
        
        Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
инвестициялық және қаржылық құқығы кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Мемлекеттің бюджет жүйесі: құқықтық негіздері, ... ... ... Әли ... ... ... ... қорғауға жіберілді_____________
кафедра меңгерушісі заң ғылымдарының
кандидаты, доцент Рахметов Е.Ш.
Алматы 2006 ж.
Жоспар.
Кіріспе.................................................................
....................3-4
І. ... ... ... түсінігі, мемлекеттің қаржылық
қызметі және оның құқықтық негіздері
І.1. Мемлекеттік қаржылардың түсінігі мен мәні..............5-16
І.2. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... негіздері, құрылымдық
элементтері, жалпы сипаттамасы.
ІІ.1.Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі................20-24
ІІ.2. Бюджеттің құрылымдық элементтері...........................24-43
ІІ.3. Бюджет ... ... ... іс – жүзіне асыратын
органдардың ... ... ... ... ... ... түсінігі, қоғамдағы
орны, маңызы мен мақсаты қарастырылады. Бюджет ... ... ... ... дамуы мемлекетіміздегі әлеуметтік-экономикалық және
саяси жөүйедегі процестермен айқындалып отыр. Қаржылардың мемлекетіміздегі
алатын орын мен ... өте зор ... ... ... ... өсіп ... ... негізі және оның міндеттері мен
функцияларын ақшалай қамтамасыз етудің ... көзі ... ... ... қоғам және жекелеген азаматтардың өмірінен елеулі орын
алады, сондай-ақ қаржылық ... ... ... еліміздің экономикасының
өсіп дамуына белсенді және қарқынды түрде ... ... ... ... ... материалдық тірегі, базасы болып табылады
және базистің ... ... ... ... ... сала қызметкерлерінің жалақысы орта
есеппен 30 пайызға көбейтуді; 2006 жылдың 1 ... ... ... ... ... қатысушыларға теңестірілген адамдарға 2,4 есе
(2472 ... 5974 ... ... ... мүгедектеріне теңестірілген
адамдарға 1,2 есе (5871 теңгеден 7313 ... ... Ұлы Отан ... қаза тапқан жауынгерлердің жесірлеріне 1,6 есе (2781 теңгеден
4326 теңгеге дейін); қаза ... ... ... ... қызметшілердің
отбасыларына бір жарым есе (2884 теңгеден 4429 ... ... ... ... ... ... ... 2,7 есе (927 теңгеден 2472
теңгеге дейін); Ұлы Отан соғысы жылдарында қажырлы ... үшін ... ... ... және ... ... ... сондай-ақ
тылда алты айдан аз емес уақыт жұмыс істеген ... ... ... ... (1030 ... 2060 ... дейін); 1988 – 1989 жылдардағы Чернобыль
АЭС – ... апат ... ... ... ... ... төрт есе
(515 теңгеден 2060 теңгеге дейін) ... ... ... ... ... ... әлеуетті құрылымдардың зейнеткерлері үшін зейнетақы
мөлшерінің бір жолғы сараланған өсімі ... ... ... ... ... ... ... жақсарту үшін тағы да бірқатар
шараларды іске асыруды жүктеймін: 2007 жылдан бастап зейнетақылық және
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... керек, бұл мақсатқа шамамен 30 миллиард теңге бөлінсін деп Елбасы
Жолдауында ... ... ... үшін ... және ... ... ... сондай-ақ, институционалды шарттар да сақталуы
керек, яғни, жоғарыдағы алғышарттардың сақталуын қамтамасыз ... ... ... анықталып, олардың ролі нақты көрсетілуі керек ... заң ... ... ... ... ... ... Бұл мәселелер бюджеттердің ... ... ... ... мемлекеттің өмір сүруінің міндетті шарты
болып табылатын ақша ... ... ... және ... қамтамасыз ететін, мемлекеттің негізгі қаржылық заңы болып
табылады. Мемлекеттік бюджет ... ... өз ... ... ... ... мемлекеттің ішкі жэне сыртқы саясатын
жүргізу үшін экономиканың барлық секторларының қаржаттарын жинақтау ... ... ... ... ... ... ... территорияаралық қайтабөлу, экономиканы мемлекеттік реттеу және
ынталандыру, әлеуметтік саясатты қаржыландыру жүзеге асырылады
І. Тарау. Мемлекеттік ... ... ... қаржылық қызметі
және оның құқықтық негіздері
І.1. Мемлекеттік қаржылардың түсінігі мен мәні.
Қаржылардың қоғам және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөнінде атақаратын рөлі өте зор екені
әркімге белгілі. Қаржылар мемлекеттің өсіп ... ... ... ... ... оның ... мен ... жүзеге асыруды
қамтамасыз етудің қайнар көзі болып есептеледі. Қаржылық құралдар арқылы
мемлекет ... ... өсіп ... ... ... ... тигізеді. Бұл жерде күнделікті қоғам өмірінде, тіптен ... да ... ... ақша ... ... деп ... айта
кетуіміз қажет. Ақшалардың атқаратын функциясын білмейтін адамдар кемде-кем
шығар. Ақшалар құн өлшеу, айналым, айырбас және т.б. құрал ретінде ... ... ... ... қаржылардың атқаратын басты рөлі мемлекетке жүктелген функцияларды
орындау қоғам және экономика мұқтаждықтарын қанағаттандыру ... ... ... сату, айырбастау және тұтыну процестерін жүзеге
асырмайды. Тағы бір айта кететін жәйт, ақшаларды ... А-Т және ... ... ... ... көрініс тапса, ал мемлекеттік
қаржыларды ... – бөлу ... ... ... ... ... табу
көзделмейді. Бірақ теориялық тұрғыдан алғанда, ақша ... ... ... қарастырсақ онда кейбір ақша ... ... ... ... түсінігінің өте кең мағынада
болатынын байқаймыз.
Өркениетті, ... ... ... де ... айрықша көңіл
бөлінеді. Себебі, осы дамыған елдердің қаржы ... ... ... ... бөлу ... елу ... асып отыр. Осыған байланысты,
олардың мемлекеттік бюджеттерінің көлемі де күрт өсіп ... ... ... ұғым ... ... Сондықтан, оның
мәнін ашып көрсету мақсатында оны бірыңғай термин ретінде қарастырсақ онда
негізгі үш қырынан көрініс ... ... ... деп өндіріс және ... ... бір түрі ... пайдаланылатын ақшаларды және ақша
қаражаттарын айтуға болады. Осы өндіріс пен ... ... ... ... ... ... ресурстар болып есепетелінеді.
Олар мемлекетте немесе шаруашылық субъектілерінің қарамағында әртүрлі ақша
түріндегі табыстардың, аударымдар мен түсімдердің ... ... ... және ... да ... қанағаттандыруға,
жұмыскерлерді материалдық жағынан ынталандыруға, өндірісті ұлғайтып,
жетілдіруге пайдаланылады.
Екіншіден, қаржылар ақша ... ... ... қаржыландыру
терминімен байланысты болады. Сондықтан болар, бұл ... ... ... кәсіпорындарды, кәсіпкерелерді, аумақтарды, әлеуметтік-
экономикалық т.б. бағдарламаларды қаржылық ... ... ... ... ... түрлерін және тәсілін білдіреді.
Үшіншіден, арнайы және дербес ... ... ... ... ... көрсетеді. Нақты бағыттарға арналып ақша бөлу ... ... ... өзі бөлу ... табылады. Қаржылардың
арқасында экономиканың барлық құрылымдық бөлімдерінде және шаруашылықтың
әрбір деңгейінде қоғамдық өнімнің ... ... бөлу ... ... Жасалған ұлттық табыстың құнын ... бөлу ... ... ... ... мен кәсіпкерлік қызмет деңгейінде
бөліктерге бөлу ... ... және осы ... туындайтын
көптеген қатынастар қаржылық қатынастар деп аталады. ... ... өте ... байланыста болатынын және ... ... ... ... ретінде сипатталатынын білдік. Ақшалардың
тауар айырбасында, өзіндік айналымда болуы, ... өтуі ... ... ... нысандағы процестермен көрсетіледі.
Осы айрықша нысандағы экономикалық қатынастар қаржылар болып ... ... ... ... ... категория ретіндегі қаржылардың
өте маңызды белгілері қаржылық қатынастардың бөлу ... ... ... ... тек ... қозғалысын білдіруі. Қорытынды ретінде тағы
бір айта кететін ... ... ... негізі өндіріс болып
табылады. өйткені ... ... ... ... мен
экономикалық өнімді жасау және оны ... ... ... ... ... сол ... ... өзіне қызмет көрсетеді, яғни өндірістің
ұлғайтылуына, дамуына және құрылымдық өзгертулеріне жағдай ... ... ... ... ... ... ... негізделген шаруашылықты дамытуға, аумақтар арасындағы
экономикалық байланыстарды жүзеге ... ... ақша ... қарамағына жұмылдырады. Қаржылардың негізінде, олардың ... ... ... тексеру және бақылау жүзеге асырылады.
Енді осы қаржылар жөнінде ... ... ... көз
жүгірте отырып, салыстырып көрейік. Қаржылық құқық саласының көрнекті
ғалымы Худяков А.И. “қаржы” ... ... ... яғни ... да ... ... ... төлемнің, жалақының төлену мерзімі деген сөзінен
туындаған дейді. Орта ғасырлық латын тілінде fіnatіo, fіnancіo деген ... ... ... деген мағынада айтылған болатын. Он сегізінші
ғасырда француздар ... яғни ... деп ... ... және ... мҹліктерінің жиынтығын немесе мемлекеттік шаруашылықты айтатын
болған.
Қазіргі кезде “финанс” – қаржы ... ... ... ... ... болар, көптеген жағдайларда азаматтар ... бар ... ... жүзіндегі ақшалар деп түсінеді. Ал экономистер
азаматтардың қаржылары; ... ... ... ... деп ... ... тар мағынада қаржылар тек мемлекет пен
заңды ... ақша ... ... деп ... ... тағы бір ... айтылатын мағынасы “мемлекеттік ақшалар”
түсінігімен сәйкес келеді.
А.И.Худяковтың айтуынша қаржы термині қандай да ... ... де, ең ... ... қарамағындағы ақша қаражаттары деген
тұжырым.
Егер арнайы мағынада қаржыларды – мемлекеттік ... ... ... бір қорларға бөлінетін, мақсатты бағыты болатынын, пайдаланылу
тәртібі белгіленетінін және оларды қалыптастырып, бөлетін ... ... ... деп жалғастырады, өз ойын А.И.Худяков. Осы қорларға
жиыстырылған ақша қаражаттары әрдайым мемлекеттік ... ... ... ... мағынада қаржылар деп, мемлекет меншігіндегі ақша
қаражаттарының жиынтығын айтамыз.
Қаржылар экономикалық категория ретінде де ... ... ... деп, ... ақша ... ... бөлу ... ұйымдастыру жөніндегі қатынастардың жиынтығын айтамыз. Дәлірек
айтсақ экономикалық қатынастардың жүйесі болып ... ... тағы бір ... ... ... ... нәрсе олардың
құрамында ақша қорларын пайдалану жөніндегі қатынастардың енгізілуі.
Бұл жерде былайша түсіндіруге болады: ... ... ... жоқ болғандықтан оларды пайдалану тек айырбастау қатынастарында немесе
экономист айтқандай, “А-Т”, “Т-А” қатынастарында жүзеге ... ... ... ... ... ... қатысушы екі жақтың заң
жүзіндегі тең құқықтылығына негізделеді. Ал ... ... бір ... оның тұрақты субъектісі ретінде әрдайым
мемлекеттің біртұтас өзі ... ... ... берген мемлекеттік
өкілетті органы тұрады және осы ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың бір жағында
әрқашанда билікші субъект тұрғандықтан екі жақтың тең құқықтылығы жөніндегі
сөз қозғалмайды. Ал ... ... яғни ... алу қатынастары
азаматтық құқық, еңбек құқығы және тағы да ... ... ... ... Бұл жерде айта кететін бір жәйт, мемлекет
қаржыларды пайдаланудан өзін ... ... ... ... ... үсті ... алмайды. өйткені қаржылар өзінің ақша қаражаттары
болғандықтан, олардың ... ... ... ... ... ... және тиімді түрде пайдаланылуын (жұмсалуын) ұйымдастырады.
Қаржылар мемлекттің өсіп-дамуының материалдық негізі болып ... ... ... ... ... қаржылардың атсалысатын басты бағыт ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық категория ретінде және қаржылық
ресурстар ретінде қарастыру қажет деген ... ... Осы ... ... қҗжаттары қорларын құру және оларды орталықтандырылған, сондай-ақ
орталықтандырылмаған ... бөлу ... ... ... деп ... ... ... негізі өндірістік
қатынастар болып табылады. ... ... ... ... және
өмірден орын алуының бірден-бір шарты тауарлық ... және ... тән ... категорияларымен болуы. Кейбір экономистер қаржыларға
ақша қаражаттарын, ... ... ... және ... ... ... және шығысты, сондай-ақ, ақша қорларын жатқызады.
Қаржылардың құндық экономикалық категория емес екеніне ешкімнің күмәні
жоқ ... ... ... нақты объектісі ақша қорлары ... ... ... негізіне белгілі бір кезеңдегі, яғни қазіргі
кездегі объективтік құндылық заңының әрекет ықпалы және қоғамның тауарлық
өндірісінің ... ... Бұл ... құн екі нысанда көрініс табады – тауар
және ақша ретінде. Ал ақша ... (А – Т - А) ... ... ... яғни үзбей жүргізілетін қоғамдық қызметтің ... ... Осы ақша ... ... ... рет құн ... және ... әрқайсысы айрықша қоғамдық қатынастарды
көрсеткендіктен шаруашылық механизімінің белгілі бір ... ... осы ... бірі ретінде ақшалай-қаржылық ... және ... ... ... қатынастардың жүйесі болып
табылады.
Бұл жерден байқайтынымыз, ... ... ... және ... өмірде, іс жүзінде ақша ресурстары ... ... бір айта ... жәйт, ақшалардың өзі немесе ақша қаражаттары
қаржылар жөніндегі ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының атқаратын функциясы ... ... ... ақшалар және қаржылар өз алдына бөлектенген экономикалық
категориялар болып табылады. Негізінде қаржылардың өзіне тән ... ... ... ... және таза табысты) және бақылау функциясы бар. Бұл
жерде автор үшінші функция жөнінде, яғни ... ... ... сөз
қозғамаған. Ал ақшалар тауар – ақша қатынастары жағдайында бірнеше функция
атқарады: құн өлшемі ретінде; төлем құралы ... ... ... ... ... ... ретінде; дүниежүзілік ақша ретінде.
Ақшалар жалпыға бірдей құндылық баламасы ретінде шаруашылық айналымына
қызмет етеді және мемлекет ... ... ... мен ... ... тексеруге мүмкіндік береді.
Қаржылардың экономикалық категория ретінде ақшалардан айырмашылығы,
олар тек ақша қаражаттары қорларын құру, бөлу ... ... ... яғни ... ... ... ... көрсетеді. Алайда
қаржылардың осы сипаттамасы олардың ... ... ... ... ... ... бюджетте, кредиттік және кассалық жоспарларда,
мемлекеттік ... мен ... ... ... ... белгілі бір мөлшердегі ақша қаражаттарының сомасы ... ... ... ... қаржылық нәтижесі екені белгілі.
Сондықтан қаржылық ресурстар деген ұғымды қарастырсақ, онда ... ... ... ... да ... меншік нысанындағы
кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша қаражаттары қорларының жиынтығы ... деп ... ... ... ғалым Горбунова О.Н. қандай да болмасын мемлекетте жиынтық
қоғамдық ... және ... ... ... ... ... бөлу ... нысанда болады, ал “қаржы” термині француздың финанс, ... ... ... ... ақша ... жиынтығы мен
оларды қалыптастыру, бөлу және пайдалану жүйесі болып табылды дейді.
Мемлекеттік қаржыларды өзінің ... мәні ... ... ... ... және олар ... және
орталықтандырылмаған ақша қаражаттары қорларын жұмылдыру (жинақтау), қайта
бөлу, сондай-ақ пайдалану процесіндегі қоғамдық экономикалық ... ... ... ... О.Н. мемлекет өзінің экономикалық және әлеуметтік процестерін
басқару жөніндегі қызметтерінің барысында кіріс және шығыстарға ... ... ақша ... құра ... есеп ... қаржыларды
ақша қаражаттары емес, олар тек ақша қаражаттары қорларын жинастыру, ... және ... ... ... ... қатынастар болып
табылады деген. Бұл ... ... ... ... ... ... тұрғыдан алғанда, жәй ғана қатынастар емес арнайы экономикалық
қатынастардың жиынтығы. Ал материалдық мағынасына келсек, онда ... ... ... ақша ... қорларының жиынтығы деп айта
аламыз.
Қаржылар жиынтық қоғамдық өнімді және ұлттық ... ... ... ... ... ... ең жақсы тәсілі ақша қаражаттарының көмегімен
басқару болып есептелінеді. Ақша қаражаттарын реттей және ақша ... ... ... кейіннен сол құрылған қорлардан қажетті, белгіленген
тараптарға қаражаттарды біліп, пайдалану арқылы мемлекет көптеген ... ... ... ... ... ... тежей алады.
Ресейлік оқымысты заңгер А.Жданов ... ... ... ... ақша қорларын құру, білу және пайдалану жөніндегі
экономикалық қатынастар, ал қаржы жүйесін ... ... ... байланыстары мен жиынтығы ретінде түсіну ... деп ... ... О.Н. ... қаржы жүйесін екі тұрғыдан
қарастырған:
а) әрқайсысы тиісті ақша ... ... және ... ... ... ... құзыреттерінің шегінде қаржылық қызметті жүзеге асыратын
мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... жиынтығы өзіне орай мемлекеттің ... ... ... ... ... ... өту ... дамуының
өзгешеліктерін көрсете отырып мынадай буындардан тұрады:
1) Федералдық, федерация ... ... және ... ... ... қоры;
2) Бюджеттен тыс орталықтандырылған мақсатты қорлар;
3) Бюджеттен тыс орталықтандырылмаған мақсатты қорлар;
4) Шаруашылық субъектілер мен ... ... ... және жеке ... ... Мемлекеттік және банктік кредит.
Қаржы жүйесі мемлекеттің қаржылық қызметін тікелей жүзеге асыратын
қаржылық органдар мен ... яғни ... ... ... ... деген пікірге көптеген авторлар қосылуда. Худяков
А.И. ұйымдастырылуы бойынша қаржы жүйесін мемлекеттің ... ... ... ... ... органдары, мемлекеттік банктер,
мемлекеттік сақтандыру компаниялары құрайды деп түсіндіреді.
Қаржылық органдар ... ... ... министрлігі басқарады. Қаржы
министрлігі, қаржылық басқармалар, аумақтардағы қаржылық басқару органдары,
қазынашылық, ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ұлттық (орталық) банк басқаратын
кредиттік мекемелер, қаржыларды ... ат ... ... ... ... ... де ... қызметті жүзеге асырады.
Негізінде “қаржылар” ақша түріндегі ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Қаржылардың
ақша сипатында болуы, олардың ... ... ... және ... ... асыру нысаны болып табылатындығын
көрсетеді. ... ... ... ... ... жеке-дара
шығаруымыз үшін олардың мағынасын зерттеп, зерделеп білуіміз қажет.
Экономикалық теория курсынан қоғамдық қатынастар құрамына ... ... ... ... деп ... ... ... қатынастар өндірістік қатынастарға қосылатындықтан ... ... ... бір ... ... базистік
қатынастарға жатады.
Қазақстандық экономист-ғалым Мельников В.Д. қаржылардың қаржылық
қатынастардың ... және ... ... көрсетеді: қоғамдағы ұдайы
өндіріс процесі бір-бірімен тығыз байланысқан және өзара ... ... ... ... ... білу; айырбастау; тұтыну.
Осы ұдайы өндірістің төрт сатысы арқылы ... ... ... ... ... ... бар жоғы анықталады,
өйткені өндірілген өнімдер бұл жерде ... ... ... ... Бұл ... ... бұрын білу ғана емес, ... ... ... да талаптары мен мүдделерін ... ... ... ... ... ... материалдық емес
өнімдер, көрсетілген қоғамдық өнім ... ... және ... тҹрінде
көрсетіледі.
Қоғамдық өнімнің жаңағыдай екі ... ... ... ... ... қатысушылардың мұқтаждықтарын өтеу үшін ақша, баға,
өзіндік құн, қаржы, жалақы төлеу және тағы ... ... ... жол ... ... өндірілген өнімдер мен басқа да қажетті заттар, қызметтер ... яғни ... ... ... және ... ... көмегімен
өлшенеді. Қаржылардың экономикалық категория ретіндегі қызметтері қоғамдық
жиынтық өнімді білу ... анық ... ... ... үшін ... кәсіпорынның өндірістік
қорларын өзіндік айналымынан шығарылатын өнімдерді өткізу (сату) кезіндегі
ақша түріндегі дербес қозғалысымен және ... ... ... ... ... осы өнімдерді өткізу барысында ... ақша ... ақша ... ... Бұл ... оның ақша ... ... айналым
қорын, амортизациялық қорды, жалақы ... ... ... ... ... ... және т.б. атап өтуге болады.
Табылған пайданың немесе ... бір ... ... ... үшін ... қарамағына аударылады да, ал екінші ... ... ... қалады. Өндіруші оны өз қалауы бойынша пайдаланады.
Көбінесе пайда мен табыстың ... ... ... ... ... ету ... еңбек құрал-жабдықтарын сатып алуға, сондай-ақ
пайданың және бір бөлігі өндірістің ... ...... ... ... Сонымен материалдық өндіріс ... ... т.б.) ... ... бір ... өндірушілерде
қалса, едәуір бөлігі жалпы мемлекеттік мұқтаждықтарды ... ... ... ... ... құндар ақша түріндегі дербес қозғалысқа ие болғаннан ... ... ... ... ... қызметінің аясына қосылады.
Бұлардан басқа, мемлекеттік кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... кооперативтік, қоғамдық кәсіпорындар мен
ұйымдардан түсетін (салықтар, алымдар және басқа міндетті төлемдер ... мен ... ... ... ... ... жұмылдырылған
(мемлекеттік заемдар, мемлекеттік лотореялар, жинақ банктеріндегі салымдар
(аманаттар) және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... болады. Осы қаржылық қатынастар
орталықтандырылған ақша қаражаттары қорларын – ... ... ... ... ... ... тыс қорларды
қалыптастырады.
Экономика өмірінде ақша қаражаттары, ... ... ... негізінде, яғни тауар және ақша түріндегі құнның
қозғалысы негізінде ... ... ... ... да ... – баға, өзіндік құн, жалақы төлеу, несие және т.б. тән ... ... ... ақша ... ... тұратын
өзгешелік, олар (қаржылар) экономиканы басқарудың қандай да ... ақша ... ... ... ... ... қаржылардың айрықша экономикалық категория ... тән ... ақша ... ... міндетті түрдегі бір
жақты, баламасыз қозғалысы болып табылатынын айқындадық.
Қаржылардың экономикалық табиғатына келсек, онда ... ... ... мен құн ... ... ... ... байқаймыз.
Ақаша қаражаттары қорларының қалыптастырылуы және олардың тауарлық
қатынастарда (А-Т) пайдаланылуы қаржылардың ... ... ақша ... ... ... ... ... субъектісі, әрқашанда мемлекет болып табылатынын білдік.
Мемлекеттен басқа қоғамдық өндіріске қатысатын субъектілердің ақшалай
қызметтері, қаржылық қызметке ... ал ... ... ... ресурстары (“А-Т”, “Т-А”) процесіне ... ... ... ... ... ... ... келгенде қаржылар деп, мемлекеттің ақшалай кірістерін
жиыстыру, білу және пайдалану ... ... ... ... ... осы ... айтылған барлық ғылыми көзқарастарды ... ... екі ... бар ... ... ... 2) экономикалық категория ретінде. Материалдық мағынада
“қаржы” деп мемлекеттің өз ... ақша ... ... ... ... ресурстарды әрдайым белгілі бір ақша қорлары
ретінде көрсетілгендіктен оларды ... ... алу және ... сәйкес
жұмсау процестерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді және жеңілдетеді.
Экономикалық категория ретінде ... деп, ... ... жоспарлы түрде қалыптастыратын және білетін, сондай-ақ олардың
пайдалануын ұйымдастыратын экономикалық ... ... ... ... және ... ... қалыптастыру және
дамытуда қаржылық жүйені және оның құрамына кіретін мемлекеттің бюджетін
мемлекеттік ... ... роль ... ол ... ... ... саясатын жүргізуге әсерін тигізеді. Мемлекеттік бюджет ... ақша ... ... және пайдаланудың бағытталған
қызметі жүргізіледі.[2]
Экономикалық құрал ретінде ... ... ... ... болуын және жұмсалуын көрсетеді, ол мемлекеттің алдындағы тұрған
міндеттер мен функциялары ... ... ... ... Осы
міндеттерге байланысты бюджет екі функцияны: бөлу және бақылау функцияларын
атқарады.
Бөлу ... ... ... территориялары, экономиканың
салалары, қоғамдық қызметтің салалары арасында қаржылық ресурстардың қайта
бөлінуі процесстерімен анықталады. Сала-аралық бөлу бір ... ... ... ... ... ... ... екінші жағынан – бюджеттік қаражат есебінен арнайы мақсаттағы
әртүрлі қорлардың қалыптасуы және олардың кейінгі қолданылуына ... ... бөлу ... бір ... ... ... бір ... төлемдердің аударылуы және бюджеттік
реттеудің әртүрлі формалары арқылы жүзеге асырылады: ол ... ... ... ... ақша ... ... мүмкіндік береді.
Бюджеттің бөлу функциясы экономикалық және әлеуметтік дамудың өзекті
мәселелеріне ақша қаражаттарын бағыттауға, қоғамдық ... ... ... ... оның ... арттыруға мүмкіндік береді.
Бақылау функциясының негізінде ... ... ... ... ... ... бюджеттік ресурстардың қозғалысы
жатыр.
Бюджеттік көрсеткіштердің нақты адрестік сипаты материалдық өндіріс
және материалдық емес саладағы ... ... ... ... ... ... ... түсетін төлемдердің уақытылы немесе толық түспеуі, ... ... ... және ... ... өндірістік
жоспарлардың орындалмауын, мемлекеттегі экономиканың ... ... ... ... ... тек қана ... ... қана қоймай, бұл жіберілген қателіктермен кемшіліктерді
жоюға бағытталған нақты шараларды ... және ... ... болып
табылады.
Бюджеттің бақылау функциясы әрекет етуінің өте кең ... ... ... ерекшеленеді.
Мемлекеттік бюджет экономикалық мағынадағы қаржылық ... ... ... ... ... ... қатынастар бөлу сипатында болады;
2. олар тек қана ақшалай нысанда жүзеге асырылады;
3. бюджеттік қатынастар мақсатты ақша қорларын ... ... ... ... ... ... да ... қатынастарға тән болуы мүмкін, бірақ,
бюджеттік қатынастар мемлекеттің ... ... ... өнімнің
шоғырлануына және олардың жалпы мемлекеттік ... ... ... ... бюджеттің өмір сүруі ерекше экономикалық нысандар –
бюджеттің ... және ... ... ... Кірістер мемлекетті
қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз ... ал ... ақша ... мемлекеттік қажеттіліктерге сәйкес
бөлінуін көрсетеді.
Бюджеттік байланыстардың ... ... ... ... ақша қаражат қорларының қозғалысының нысандары бюджеттік
байланыстардың сәйкес қаржылық жоспарларда көрсетілуіне әкеледі, осы жерден
мемлекеттік бюджеттің құқықтық мазмұнын көреміз.
Соныменен, бюджетте – ... ... ... ... ... емес ... төлейтіндермен, сондай-ақ, бюджеттік қаржыларды
алушылармен қаржылық қарым-қатынасы, яғни, ... ... ... ... ... ... ... және бөлуге
байланысты өзара қарым-қатынасы көрсетіледі.
Ақша қаражаттарын бюджетке жинақтау мемлекетке ... ... ... денсаулық сақтау салаларын дамытуға, кірістері шағын ... ... ... үй мәселелерін шешуге бағытталған әлеуметтік
бағдарламаларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Ақша ресурстарын жинақтай және бөле ... ... ... ... ... әрекет етуін ретке ... ... ... Мемлекеттік бюджет арқылы жинақталған ақша қаражаттары
жеке кәсіпкерлік арқылы ... ... ... ... ... ... жұмсалады. Оларға мемлекеттік басқару,
азаматтардың ... ... ... ... экология,
қорғаныс жатады.
Мемлекеттік бюджеттің құқықтық мазмұнын толығырақ және ... ... біз ... ... ... түрі ... – қаржылық
жоспарлаудың түсінігін ашуымыз керек.
Мемлекеттің қаржылық қызметі, яғни мемлекеттің және ... ... ... өкілеттілік берілген тұлғалардың
мемлекеттің ақша қаражатын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыруы
әрдайым жоспарлы сипатта болады.
Мемлекеттің ішкі ... ... ...... және ... ... ... Бағаланатын нысандағы ішкі өнімнің айналымы
нәтижесінде ... ... ... ... ... бөлінуі, және
пайдаланылуының ұйымдастырылуы қатынастары пайда болады, осы ... ... ... көрсетеді. Ал, қаржылардың пайда болуы, бөлінуі
және қайта бөлінуі, пайдалануды ұйымдастыруы процесстерін басқару қаржылық
жоспарлаудың көмегімен ... ... оның ... ... ... және ... кезекте мемлекеттік бюджет болып табылады.
Қаржылық қызметтің осы түрі – ... ... ... ... орындалуын ұйымдастыру процесстерін көрсететін қызмет болып табылады,
себебі қаржылық жоспарлау қаржылық жоспарлардың ... ... ... құқық теориясы қаржылық жоспарлаудың екі ... ... ол ... ... ... ... ... түрі
мемлекеттік меншікке негізделген экономикалы мемлекеттерге тән. ... ... ... ... тыс ... ... ... байланысты. Ол жоспарлық міндеттемелердің
мәжбүрлілігімен сипатталады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... алып келеді. Бірақ, кейбір
ғалымдардың пікірі бойынша, мұндай жоспарлаудың түрінде жақсы жақтарда бар,
себебі ол ... ... ... түрде нақты, тез және тиімді
басқаруға мүмкіндік береді.[4]
Нарықтық экономикалы ... ... ... ... ... ... ... негізделіп жүргізіледі. Бұл жоспарлаудың түрі
экономикалық процесстерге жеңіл әсер ... Бұл ... ... ... ... және ... жоспарлаудың міндеті: экономиканың
тиімділігін арттыруға белсенді әсер ету; ... және ... ... ... және ... бағдарламалармен үйлесімділігін
қамтамасыз ету; қаржыларды жұмсауда ... ... мен ... ... әсер ететін әртүрлі әкімшілік, ... ... ... қолданады. Солардың біреуі
фискалдық саясат ... ... ... ... ... өндірістің нақты
көлемінің өзгеруіне бағытталған, еңбекпен қамтамасыз етуді көбейтуге және
инфляцияға бақылау жүргізуге ... ... салу ... ... шығындар саласындағы шаралардың жиынтығын айтамыз. Бюджеттік
саясаттың ірі бағыты ретінде ақша қаражаттарын ... ... және ... ... ... ... ... Осы мақсатта соңғы уақытта ғылыми-техникалық ... ... ... құрылуымен байланысты ұзақ мерзімді салымдар
жүргізілуде.
Мемлекеттік қаржылардың экономикаға әсерін екі негізден көреміз:
1. Мемлекеттік шығындардың өсуі ... ... ... ... ... және еңбекпен қамтамасыз етудің өсуіне
алып келеді.
2. Салық салуды көбейту жеке үй шаруашылық кірістерінің ... ... және ... ... ... ... ... мемлекет өзінің фискалдық саясатын анықтауда және жүргізуде
өте мұқият болуы, мүмкін деген шаралардың барлығын қолдануға тиісті.
І.2. Мемлекеттің қаржылық ... ақша ... ... ... ... ... объектісі болып есептелінеді. Қаржылық қызметінің процесінде
қаржылардың үш функциясы жүзеге асырылады. Олар мына ... ... ақша ... жұмылдыру (жиыстыру) функциясы;
2) мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдарды (материалдық ... және ... ... ... ... ету ... ... функциясы;
Бірінші функцияның мәні мынада: жаңа, қаржылар ... ... ... өз ... ақша ... болмай,
мемлекет бола алмайды дегенбіз. Ендеше осы функция ... ... ... ... ... ақша ... жиыстырады және осы
қаражаттарды ақша қорларына қалыптастырады, яғни мемлекет өтеуге ... ... ... біз мемлекеттің алға қойған ... ... – тек ... ... ғана емес екенін білеміз. Сондықтан екінші функция
мемлекеттің өзіне және өз ... ... ... ... ... ... ақша ... пайдаланудан тұрады.
Үшінші функция мемлекеттің ақша қорларын қалыптастыру және ... ... ... да ... ... субъектілерінің осы қорлардан алған ақша
қаражаттарын ... сай ... ... барлық әрекеттерінің
дәрыс және заңды болуын қамтамасыз етуге бағытталған. Аталған функциялар
туралы айта кететін бір жай ... ... ... ... ғалымдар әлі де пікір- талас
тудырып ғылыми тұрғыдан дәлелденіп, қалыптасқан ... келе ... ... бар. Қазіргі қаржылардың функциялары турасында – білу және
ұдайы өндіріс атты екі концепция өмірден орын алып отыр.
Бірінші ... ... ... ... ұдайы өндірістің
екінші, яғни білу сатысында, ақша ... ... ... ... ... пайда болғандықтан, оларға тек білу функциясы ғана тән болады
деп есептейді.
Осы ... сай ... білу және ... функцияларын ғана
атқарады. Бұл жердегі қателік бірден көзге түсіп тұр, өйткені қаржылардың
басқа да білу ... ... ... ... ... жалақы төлеу,
несие т.б.) категориялар бар екенін білеміз.
Осы білу функциясының көмегімен жалпы қоғамдық өнімді және оның ... білу және ... білу ... ... асырылады. Бөлу функциясы
қаржылардың бөлу категориясы ... ... ашып ... ... осы бөлу және ... бөлу процестері кезінде заңдылықтың, сондай-
ақ мақсатқа сәйкестіліктің ... ... ... Ал екінші, ұдайы
өндіріс концепциясы бойынша қаржылардың үстінде аталып, қарастырылған ... ... Бұл ... ... ... қоғамдық
ұдайы өндіріс сатыларын (бөлу, айырбастау және тұтыну) ... ... ... ... тек бөлу категориясымен шектеу
дұрыс емес деп тапқан.
Олар келтірген дәлелдер мына төмендегідей болып келеді:
1) қоғамдық ұдайы ... ... ... тығыз байланысқан;
2) қаржылар тек қана ұдайы өндіріс сатыларын ғана қамтамасыз етіп ... ... ... ... ... қаржылар қоғамдық өнім қозғалысының барлық сатыларында пайдаланылатын
жан-жақты бақылау құралы болып табылады.
Мемлекетке қажетті ақша қаражаттарын ... ... ... көзі ... ... ... ... ұлттық табыс болып
есептелінеді.
Ұлттық табысты бөлу ... ... ... ... және ... ... ... қарамағында ең мол ақша қаражаттары қорлары – бюджеттен бар
екенін білеміз. Бюджет арқылы, әр ... ақша ... құру ... ... ... ... ... басқа қатысушылардың
мұқтаждықтарына пайдаланылады. Қаржылардың ... ... бар ... ... ... ... жүйеден құрылатынын білеміз.
Қаржы жүйесі деп, мемлекеттің ақшалай қорларын қалыптастыру, білу және
пайдалануды ұйымдастыру барысында пайда болатын және әрқайсысы ... ... ... ... материалдық көрінісі (қорлары) ... ... ... жиынтығын айтамыз.
Ал қаржылық-экономикалық институттар дегеніміз ... ... ... бөлу және ... ... ... пайда
болатын экономикалық қатынастардың жиынтығы. Орталықтандыру дәрежесі мен
осы институттарға жататын ақша ... ... ... ... ... ... ... қаржылары орталықтандырылған
және орталықтандырылмаған болып екіге бөлінеді.
Орталықтандырылған институттар ... мына ... ... ... ... ... қаржылар республикалық бюджет
арқылы көрсетіледі.
2. ... ... ... ... ... ... арқылы көрсетіледі. Жергілікті бюджеттерге
мыналар жатады: облыстық бюджеттер; Астана және Алматы қалаларының
қалалық бюджеттері; ... ... ... ... ... ... банктердің қаржылары. Осы банктердің ақша қорлары
мынадай көрініс табады: жарғылық қор; резервтік қор; ... даму ... ... ... ... қоры; ұзақ мерзімге
несиелеу қоры; валюталық аударым қоры; материалдық марапаттау қоры
және т.б. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жүне жеке басты міндетті сақтандыру қаржылары,
мынадай сақтандыру қорларымен көрсетіледі: жарғылық қор; сақтандыру
резервтік қоры; ағымдағы түсімдер қоры; ... ... ... ... ... ... алу ... қаржыландыру
қоры; сақтандырудың қалпына келтіру түрлері бойынша запастағы қорлар
жүйесі; ... ... ... ... ... ... ... жәрдемдесу қоры және т.б. қорлар.
Мұнда айта кететін бір жәйт бар. Банкілердің қаржыларын ... ... ... деп ... ... ... ... айтқанда,
банкілік қызметтің кредит (несие) беру жағымен ғана ... Бір ... ... қоймай, бұл қаржыларды қаржы жүйесінің институты деп
алып қарасақ, онда олардың тек банкілердің ссудалық ... ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар осы ... да ... ... ... ... бұл институт тек
мемлекеттік банкілердің қызметі мен солардың ақша қорларын ... ... емес ... ... қаржылық қызметке
жатпайды. Жеке басты және мүлікті міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... Бүл ... ... жүйесінің ерекше институты ретінде
қалыптасады және оның ... ... ... ... ... ... аталмыш қызмет мемлекеттік сипатта ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Сақтандыру қызметімен айналысатын мемлекеттік емес заңды ұйымдар мен
мекемелердің әрекеттері қаржылық қызметтің құрамына кірмейді, сондықтан ... ... ... ... жатпайды.
Негізінде, мемлекеттік емес заңды ұйымдар мен мекемелердің және
азаматтардың ақшалай ... мен ... ... ... құрамына
кірмесе де, олардың ақша ... ... ... ... ... ... Азаматтық-құқықтық әдістермен
реттеу реттеу арқылы өнім ... ... ... ... Ал егер ... ... ... құқықтық әдістері арқылы жүзеге
асырылса, онда ол мемлекет мүддесін көздеу болып табылады.
Қаржылық қатынастардың ... ... ... және
оларға қызмет ететінін білеміз. Сондықтан мемлекеттің қаржылық қызметінің
мақсаты тек қаржыларды қалыптастыру емес екені белгілі.
Орталықтандырылмаған институттарға (қаржыларға) ... ... ... ... ... ... Министрліктердің,
ведомстволардың және басқа да басқару орталықтарының орталықтандырылған
ақша қорларын білдіреді. Бұл ... ... ... халық
шаруашылығы саласының немесе басқа да ... ... ... ... ... ... мен ведомстволардың қарамағына
берілген ақша қаражаттарынан тұрады.
2) Мемлекеттік шаруашылық субъектілерінің ... Осы ... ... ... мен ұйымдардың ақша қорларын білдіреді:
жарғылық қор, өнеркәсіпті, ғылымды және техниканы дамыту қорлары;
резервтік ... және ... ... ... ... мен мекемелердің қорлары. ... ақша ... ... ... ... ... ... қалыптасқан көзқарастарды салыстырмалы
талдау жасау мақсатында қарап өтеміз. Е.Б.Стародубцеваның айтуынша қаржы
жҹйесі жалпы мемлекеттік, салалық және ... ... ... ... оның ... ... функционалдық бағдары, аумақтар,
жүйенің бірыңғайлығы сияқты үш элемент жатады.
ІІ. Тарау. ... ... ... ... ... құрылымдық
элементтері, жалпы сипаттамасы.
ІІ.1. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі.
Бюджет мәселесі мемлекет және ... үшін өте ... ... ... – бұл ... ... және ... реттейтін басты механизмдердің бірі. Қазақстанда өткізілетін
экономикалық және саяси реформалар мемлекеттің қаржы сферасын, соның ішінде
бюджеттік ... ... өте ... ... бюджет Үкімет
басшылығына экономиканы қадағалауға, әр түрлі әлеуметтік ... ... ... ... ... беруге мүмкіндік береді.
Қазақстанның бюджеттік жүйесі қалыптасқан. Республикалық бюджет туралы
заң жыл сайын қабылданып тұрады. 2004 жылы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бюджет заңдары Қазақстан
Республикасының Конституциясына негiзделедi, Бюджет ... өзге ... ... ... ... Егер ... Республикасы
бекiткен халықаралық шартта өзгеше ережелер ... онда ... ... ... ... ... ... заңдары
Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында қолданыста болады және барлық
жеке және заңды ... ... ... Республикасының Yкiметi
мен жергiлiктi атқарушы органдардың тиiсiнше республикалық және жергiлiктi
бюджеттерден тиiстi қаржы жылына арнап ақша бөлу ... ... ... ... ... ақша бөлу ... ... қоспағанда,
ағымдағы қаржы жылы аяқталғаннан кейiн күшiн жояды. Тиiстi қаржы ... ... ... туралы заңға өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзу туралы заңдар, тиiстi қаржы жылына арналған жергiлiктi бюджет ... ... ... мен толықтырулар енгiзу ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкiметi мен
жергiлiктi атқарушы органдардың оларды iске асыру ... ... ... ... 1 ... ... қолданысқа енгiзiледi. Егер заң
актiлерiнде және өзге де ... ... ... ... ... заңдарына қайшы келетiн ережелер көзделсе, онда
Қазақстан Республикасы бюджет заңдарының ережелерi ... ... ... ... ... 1) ... принципi - Қазақстан
Республикасының аумағында Қазақстан ... ... ... ... соның iшiнде бiрыңғай бюджеттiк сыныптауды, бюджет
процесiн жүзеге асырудың ... ... ... ... ету; 2)
толықтық принципi - Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген барлық
түсiмдер мен шығыстарды бюджеттерде және Қазақстан ... ... ... ... ... пайдалана отырып, өзара талаптарды есепке
алуға, сол сияқты бюджет қаражаты бойынша ... ... ... ... 3) ... принципi - бекiтiлген (нақтыланған, түзетiлген)
бюджет көрсеткiштерiнiң орта мерзiмдi ... ... және ... мен ... ... ... орта мерзiмдi
жоспарының бекiтiлген (түзетiлген) өлшемдерi мен бағыттарына сәйкес келуi;
4) транспаренттiлiк принципi - мемлекеттiк ... ... ... өзге ... ... ... ... қоспағанда, Қазақстан Республикасының
бюджет заңдары саласындағы нормативтiк құқықтық актiлердi, бекiтiлген
(нақтыланған, ... ... және ... ... ... мемлекеттiң фискалдық саясатына қатысты басқа да ... ... ... ... ... ... ... қаржы
бақылауын жүргiзу; 5) дәйектiлiк принципi - бюджеттiк қатынастар аясында
бұрын қабылданған ... ... ... ... ... ... және нәтижелiлiк принципi - бюджеттердi бюджеттiк бағдарламалар
паспорттарымен көзделген ... бiр ... қол ... ... ... ... қаражатының осы нәтижелерге қол жеткiзу үшiн ... ... ... отырып әзiрлеу және атқару немесе бюджеттiк
қаражаттың бекiтiлген көлемiн пайдалана отырып ең ... ... ... 7) ... ... - ... процестi республиканың немесе
аймақтың әлеуметтiк-экономикалық дамуының басым бағыттарына сәйкес жүзеге
асыру; 8) жауапкершiлiк принципi - ... ... ... ... ... ... бұзғаны үшiн жауапқа тарту; ... ... ... - ... деңгейдегi бюджеттер арасында
түсiмдердiң тұрақты түрде ... ... ... және ... ... ... бағыттарын анықтау, мемлекеттiк басқарудың барлық
деңгейлерiнiң заңға сәйкес бюджет ... ... ... ... ... ... атқарылуы барысында қосымша алынған ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер қаражатының
бос қалдықтарын жоғары тұрған бюджетке алып ... жол ... ... ... ... ... ... шығыстар жүктеуге жол
берiлмейтiндiгi. Республикалық немесе жергiлiктi ... ... ... ... ... көздейтiн Қазақстан Республикасы
заңдары жобаларының ережелерi Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ғана ... ... Қазақстан Республикасы
Үкiметiнiң қорытындысы Республикалық бюджет комиссиясының ұсыныстары
ескерiле отырып ... ... ... ... бюджеттердiң
шығыстарын ұлғайтуды немесе түсiмдерiн қысқартуды көздейтiн Қазақстан
Республикасы ... ... және ... ... ... ... ... Республикалық ... ... ... ... ... ... ... актiлер
жобаларының ережелерi Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ағымдағы жылдың бiрiншi жартысында
берiлген жағдайда қолданысқа ... ... ... ерте енгiзiле алмайды.
Қорытынды ... ... ... ... берiлген жағдайда аталған
ережелер қолданысқа жоспарланып отырған жылдан кейiнгi қаржы жылынан ерте
енгiзiле ... ... ... ... ... ... қысқартуды көздейтiн жергiлiктi өкiлдi органдар шешiмдерiнiң
жобалары әкiмдiктiң оң ... ... ... ғана мәслихаттардың
қарауына енгiзiлуi мүмкiн. Әкiмдiктiң қорытындысы ... ... ... ескерiле отырып жасалады.
Жергiлiктi бюджеттердiң шығыстарын ... ... ... ... ... атқарушы органдар актiлерi ... ... ... ... мiндеттi түрде қарауына жатады.
Заңда көрсетiлген ережелер әкiмдiктiң (тиiстi бюджет комиссиясының) оң
қорытындысы болған жағдайда қолданысқа келесi қаржы ... ерте ... ... ... ... ... тиiстi қаржы жылына
арналған республикалық бюджет туралы заңға өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзу ... ... және ... ... ... ... ... бюджет
туралы мәслихаттардың шешiмдерiне өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы
мәслихаттар ... ... ... iске асыру туралы нормативтiк
құқықтық ... ... ... ... мен деңгейлерi.
Қазақстан Республикасында мынадай деңгейдегi бюджеттер ... және ... ... ... ... бюджет; облыстық
бюджет, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... бюджетi. Қазақстан Республикасында заңда белгiленген
жағдайларда төтенше мемлекеттiк бюджет әзiрленуi, бекiтiлуi және ... ... ... ... және ... да ... есебiнен
қалыптастырылатын және орталық мемлекеттiк органдардың, оларға ... ... ... ... мен ... ... етуге және мемлекеттiк саясаттың жалпыреспубликалық бағыттарын
iске асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры ... ... ... Тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан
Республикасының заңымен бекiтiледi. Бюджет Кодексімен ... ... ... да ... ... қалыптастырылатын және облыстық деңгейдегi
жергiлiктi мемлекеттiк органдардың, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... мен ... қаржымен қамтамасыз етуге және тиiстi әкiмшiлiк-
аумақтық ... ... ... iске ... ... ақша қоры облыс бюджетi, республикалық маңызы бар ... ... ... табылады. Тиiстi қаржы жылына ... ... ... ... бар ... ... ... облыс,
республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының ... ... ... ... және ... да ... есебiнен
қалыптастырылатын және ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергiлiктi
мемлекеттiк ... ... ... бағынысты мемлекеттiк
мекемелердiң мiндеттерi мен функцияларын қаржымен қамтамасыз етуге және
тиiстi ... ... ... бар ... ... ... iске
асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры аудан (облыстық ... ... ... ... ... Тиiстi қаржы жылына арналған аудан (облыстық
маңызы бар қала) бюджетi аудан (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... және жергiлiктi бюджеттердiң
негiзiнде қалыптастырылады және Қазақстан Республикасындағы төтенше немесе
соғыс жағдайларында енгiзiледi. ... ... ... ... ... орталық уәкiлеттi орган әзiрлейдi және ол Қазақстан
Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен ... ... ... ... ... ... бүкiл
аумағында төтенше немесе соғыс жағдайын енгiзу және оның ... жою ... ... ... ... ... ... бюджеттi
енгiзуге және оның қолданылуын тоқтатуға негiз ... ... ... ... қабылданғаны туралы Қазақстан Республикасының
Парламентi дереу хабардар етiледi. Төтенше мемлекеттiк ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның
және тиiстi қаржы ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер
туралы мәслихаттар шешiмдерiнiң қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... жағдайы енгiзiлген мерзiм iшiнде
қолданыста болады. Төтенше мемлекеттiк бюджеттiң ... ... ... және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуы тиiстi қаржы
жылына арналған республикалық бюджет туралы заңға және ... ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер туралы мәслихаттардың
шешiмдерiне сәйкес жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының жекелеген ... ... ... ретте төтенше мемлекеттiк бюджет енгiзiлмейдi. Қазақстан
Республикасының бiрнеше аймақтарының ... бiр ... ... енгiзу төтенше ... ... ... ... ... ... ... нақты қатер төндiруi ... ... ғана ... ... бюджет енгiзуге негiз бола алады.
Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң ... ... ... ... шоғырландырылатын, мемлекеттiң қаржылық актив түрiндегi,
сондай-ақ, материалдық емес активтердi қоспағанда, өзге де мүлiк түрiндегi
активтерi Қазақстан Республикасының ... қоры ... ... ... ... қоры ... тұрақты әлеуметтiк-экономикалық
дамуын қамтамасыз етуге, қаржылық активтердiң және, материалдық ... ... өзге де ... ... экономиканың шикiзат
секторына тәуелдiлiгiн және қолайсыз сыртқы ... ... ... ... ... Ұлттық қоры жинақтау және
тұрақтандыру функцияларын жүзеге асырады. ... ... ... ... материалдық емес активтердi ... өзге ... ... ... ... ... функциясы шикiзат
ресурстарына әлемдiк бағаның конъюнктурасына республикалық бюджеттiң
тәуелдiлiгін төмендетуге арналған. Қазақстан ... ... ... мен ... ... және iшкi тауар мен ... ... ... және шет ... ... республиканың әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... бұл ... ... және фискалдық тұрақтылық және
Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының ... ... мен ... ... ... ... ... қорының түсiмi мен жұмсалуы ұлттық және
шетелдiк валюталармен жүргiзiледi. Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының
операциялар жөнiндегi ... мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенiмгерлiк басқаруды
Қазақстан ... ... ... мен Қазақстан Республикасының
Үкiметi арасында жасалатын ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкi жүзеге асырады.
ІІ.2. Бюджеттің құрылымдық элементтері.
Қаржылық жоспарлаудың ... біз ... атап ... қандай
да бір мемлекеттік ақша қоры болып табылады, қаржылық жоспарлау ақша
қорының кіріс және ... ... ... яғни ... ... ... мен
шығыстар сметасы болып табылады.
Негізінен, жалпы ереже бойынша, кірістерменен шығыстар бір – біріне тең
болуы ... ... көп ... ... ... тапшылығы үнемі
байқалып отырады.
Мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... ... ... орындалуын есепке алу және
талдау жасау үшін, және ... ... ... экономикасына
әсерін, қаржылардың және төлем балансының ... ... ... ... ... ... ... топтарға жіктеу керек.
Қаржылық операцияларды бір жүйеге келтірудің негізі ретінде мемлекеттік
органдарға келіп ... және ... ... ақша ... ... ... ... операцияларды бірыңғай топтарға
біріктіруге мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... ... қайтарылмайтындығы; ақылы немесе ақысыздығы;
ағымдағы немесе капиталды; қаржылық активтер немесе ... ... ... ... ... ретінде бюджеттік жүйені, яғни әртүрлі
деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік жүйеден басқа кірістер мен ... және ... ... ... ... М.И. ойы ... ... құрылымға сондай-ақ, бюджеттердің
құрылымына барып түсетін салықтарменен кірістерді анықтау тәртібі ... ... ... ... ... ... құрамына бюджет
жүйесінің жататынын көреміз.
Бюджет жүйесі дегеніміз – сол мемлекет территориясында ... ... ... ... ... ... ... бірнеше әдістерін көрсетіп кеткен:
1. бюджеттік жүйеге кіретін бюджеттер арасында бөлу;
2. кейбір түрлерінің арасында нақтылы бекітілген кірістерді анықтау;
3. әртүрлі бюджеттердің ... ... ... бюджетаралық дотация;
5. бюджетаралық кредиттеу.
ҚР «Бюджет ... ... 2004 ж. ... ... ... ... жүйесі дами түсіп, оның орнығуына жол берілді
десек болады.
Ол заңның 1 ... ... ... ... ... мысалы,
бюджет – дегеніміз, орталықтандырылған ақша қоры, ол заңдармен ... мен ... да ... ... ... ... өз
функцияларын жүзеге асыру үшін арналады, ал бюджеттің құрылымы деген термин
– бюджеттік жүйені ұйымдастырылуы мен оның ... ... ... ... ... ... ...
республикалық және жергілікті бюджеттердің өзара құрылымы ... ... ... экономикалық және қаржылық мақсаттары арасындағы қарым –
қатынастар, әртүрлі сатыдағы және ... ... ... қарым-қатынастар, бюджетке түсетін әртүрлі кірістер мен
шығыстардың құрылымы мен ... ... ... ... және т.б. ... ... ... жүйесі – экономикалық қатынастар
мен құқықтық өзара ... ... ... ... ... ... Республикалық бюджет пен жергілікті
бюджеттер.
Кiрiстер, бюджет кредиттерiн өтеу, мемлекеттiң қаржы активтерiн
сатудан ... ... ... ... ... ... ... табылады. Шығындар, бюджет кредиттерi, қаржы активтерiн
сатып алу, қарыздар бойынша негiзгi борышты өтеу ... ... ... ... ... ... ... тұрады: 1) кiрiстер:
салықтық түсiмдер; салықтық емес түсiмдер; негiзгi капиталды сатудан түскен
түсiмдер; ресми трансферттер түсiмдерi; 2) ... 3) ... ... таза бюджеттiк кредит беру: бюджеттiк кредиттер; бюджеттiк кредиттердi
өтеу; 5) қаржы активтерiмен ... ... ... ... ... ... алу; ... қаржы активтерiн сатудан түсетiн
түсiмдер; 6) ... ... ... 7) бюджет тапшылығын
қаржыландыру (профицитiн пайдалану): қарыздар түсiмi; ... ... ... ... ... ... бекiту және
бюджеттердiң атқарылуы туралы есептердi түзу осы ... ... ... ... ... ... және басқа да мiндеттi төлемдер, ресми трансферттер, мемлекетке
өтеусiз негiзде берiлетiн, ... ... ... және ... ... ... байланысты емес, осы Кодекске және Қазақстан
Республикасының басқа да заң ... ... ... ... ... бюджет кiрiстерi болып ... ... ... - ... ... кодексiнде белгiленген салықтар және бюджетке
төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер. ... емес ... - ... ... ... ... негiзгi капиталды, байланысты
гранттарды сатудан түсетiн түсiмдерге ... ... осы ... ... ... ... да заң ... белгiленген
бюджетке төленетiн мiндеттi, қайтарылмайтын төлемдер, ... ... ... ... ... ... ... ақша. Мынадай
ақшалар негізгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер болып ... ... ... берiлген мемлекеттiк мүлiктi сатудан
түсетiн ақша; мемлекеттiк материалдық резервтен тауарларды ... ... ... меншiгiндегi жер учаскелерiн жеке меншiкке сатудан немесе
оларды тұрақты ... ... жер ... ... не ... ... немесе халықаралық шарттарда ... жер ... өзге ... ... ... түсетiн
ақша; мемлекетке тиесiлi материалдық емес активтердi сатудан түсетiн ақша.
Ресми трансферттер түсiмдерi - бюджеттiң бiр ... ... ... ... ... ... ... трансферттер
түсiмдерi. Кiрiстердiң жаңа түрлерiн енгiзу, қолданылып жүргендерiнiң күшiн
жою немесе оларды өзгерту осы ... ... ... ... ... ... отырып жүзеге ... ... ... ... кiрiстердiң нысаналы мақсаты ... ... ... ... ... қызметтердi)
өткiзуiнен түсетiн ақша тиiстi бюджетке есептелуге тиiс. Егер ... заң ... ... ... өздерiнiң негiзгi
қызметiне жатпайтын, төленетiн ақысының мiндеттi сипаты ... әрi ... ... ... ... ... ... тауарларды (жұмыстарды,
көрсетiлетiн қызметтердi) өткiзу құқығы ... ... ... ... ... қызметтердi) өткiзуден түсетiн ақша мемлекеттiк
мекеменiң иелiгiнде қалуы мүмкiн. Мемлекеттiк мекемелердiң ... ... ... ... ... ... қалған ақша заңға сәйкес және Қазақстан Республикасының Yкiметi
айқындаған ... ... ... ... бюджет қаражаты бюджет шығындары
болып табылады. Бюджет шығындары ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн шығындар; тұрақты сипаты жоқ iс-
шараларды ұйымдастыру мен өткiзуге байланысты ... ... ... ... - мемлекеттiк саясатты iске асыру мақсатында
(мемлекеттiк органдардың өздерiнiң тұтынуына арналмаған) ... ... ... қызметтерге) мемлекеттiк органдардың
ақы төлеуi; жеке тұлғаларға ақшалай төлемдер - қызметкерлерге ... ... ... ... ... Республикасының заң актiлерiне сәйкес
жеке тұлғаларға ақшалай нысандағы төлемдермен байланысты ... - ... ... және ... бірлестіктер болып
табылмайтын шаруа (фермер) қожалықтары мен заңды тұлғаларды өтеусіз және
қайтарылмайтын ... ... ... ... - ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына
трансферттер төлеу; мемлекеттiң мiндеттемелерiн ... ... өзге де ... ... ... ... ... аясын әлеуметтiк-экономикалық
дамыту мiндеттерiн iске асырудың басқа, неғұрлым ... ... ... ғана ... ... заң актiлерiнде көзделген
жағдайларда берiлуi мүмкiн. Субсидия берудiң басым бағыттары орта ... ... ... ... ... ... сипаты да,
нысаналы мақсаты да болуы мүмкiн. Нысаналы сипаты бар ресми ... ... ... ... ... ... Yкiметi мен
жергiлiктi атқарушы органдардың резервтерi ... және ... ... ... ... ... болмағандықтан жоспарланбаған
және ағымдағы қаржы жылында кейiнге қалдыруға ... ... ... ... ... үшiн республикалық және жергiлiктi
бюджеттердiң құрамында құрылады. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... резервтi; шұғыл шығындарға
арналған резервтi; облыстық бюджеттердiң, республикалық маңызы бар қалалар,
астана бюджеттерiнiң, аудандар (облыстық ... бар ... ... алшақтығын жабуға арналған резервтi қамтиды.
Төтенше резерв Қазақстан Республикасының аумағындағы табиғи және
техногендiк ... ... ... жою ... ... Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң төтенше резервi Қазақстан
Республикасының басқа мемлекеттерге ресми гуманитарлық көмек ... ... ... ... шығындарға арналған ... ... ... оның ... ... ... және әлеуметтiк тұрақтылығына, сондай-ақ адамдардың өмiрi мен
денсаулығына қатер төндiретiн жағдайларды жою, соттардың шешiмдерi бойынша
Қазақстан Республикасы ... ... ... органдардың,
жергiлiктi атқарушы органдардың мiндеттемелерiн ... ... ... ... Республикасы Yкiметiнiң шұғыл шығындарға арналған
резервi Қазақстан Республикасы ... ... ... өзге де ... ... ... Облыстық бюджеттiң,
республикалық маңызы бар қала, астана бюджетiнiң кассалық алшақтығын жабуға
арналған резерв оларда кассалық ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қала, астана бюджетiне кредит беру үшiн
тиiстi қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... ... бар ... бюджеттерiнiң кассалық
алшақтығын жабуға арналған резерв оларда кассалық алшақтық пайда ... ... ... ... бар ... ... ... беру үшiн
облыстық бюджетте көзделедi. Кассалық алшақтықты жабуға қарыз беру қаржы
жылы шегiнде алты айға ... ... ... асырылады және республикалық
немесе жергiлiктi бюджеттi нақтылауды талап етпейдi. Қазақстан Республикасы
Үкiметi резервiнiң және жергiлiктi атқарушы орган резервiнiң ... ... ... түсiмдерi көлемiнiң екi процентiнен аспауға тиiс. Қазақстан
Республикасы Yкiметiнiң және жергiлiктi атқарушы ... ... бөлу ... ... ... ... республикалық немесе жергiлiктi
бюджеттерде бекiтiлген көлемдер ... ... ... Республикасы
Үкiметiнiң және жергiлiктi атқарушы органдардың ағымдағы қаржы ... ... ... жоятын шешiмдерi бойынша жүзеге асырылады. Резерв
құрамында көзделген ақша толық көлемiнде пайдаланылған жағдайда Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... қажет болған кезде
Қазақстан Республикасының Парламентiне немесе тиiстi мәслихатқа тиiстi
қаржы жылына арналған ... ... ... ... немесе тиiстi қаржы
жылына арналған жергiлiктi бюджет туралы мәслихаттың шешiмiне өзгерiстер
мен толықтырулар енгiзу арқылы ... ... ... ... ... ... резервтерiнiң мөлшерiн ұлғайту туралы ұсыныстар
енгiзедi. Қазақстан ... ... ... ... ... ... бөлiнген ақша қаржы жылы iшiнде пайдаланылмаған немесе
iшiнара пайдаланылған жағдайда, бюджет бағдарламасының әкiмшiсi ... ... ... ... ... ... соңына дейiн тиiстi
бюджетке қайтаруды қамтамасыз етедi. ... ... ... және
жергiлiктi атқарушы органдардың резервтерiн пайдалану тәртiбiн Қазақстан
Республикасының Үкiметi белгiлейдi.
Бюджет тапшылығы (профицитi) таза бюджеттiк кредит берудi және ... ... ... ... ... ... тастағандағы
операциялық сальдоға тең. Терiс белгiмен алынған шама - ... ... ... ... шама ... ... ... табылады. Бюджет
тапшылығының жол берiлетiн шектi мөлшерi әлеуметтiк-экономикалық дамудың
орта ... ... ... Бюджет тапшылығын қаржыландыру
(профицитiн пайдалану) Бюджет тапшылығын қаржыландыру - қарыз алу ... ... бос ... ... бюджет тапшылығын жабуды
қамтамасыз ету. Бюджет тапшылығын ... ... ... ... бюджет қаражаты қалдықтары қозғалысының қарыздар бойынша негізгi
борышты өтеу ... асып ... ... ... Бюджет тапшылығын
қаржыландыру мәнi оң белгiмен ... және ... ... ... ... ... ... пайдалану - қарыздар бойынша негiзгi борышты
өтеуге бюджет профицитiн, ... ... ... ... ... ... Бюджет профицитiн пайдалану көлемi қарыздар бойынша
негiзгi борышты өтеу ... ... ... және ... ... ... ... асып түсуi ретiнде белгiленедi. Бюджет
профицитiн пайдалану мәнi ... ... ... және ... ... сай ... Республикасының Ұлттық қорын қалыптастыру көздерi: ... ... ... ... ... нақты түсiмдердiң тиiстi
қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда бекiтiлген олардың
жылдық көлемiнен асып ... ... ... ... ... ... трансферттер; республикалық меншiктегі және кен өндiру ... ... ... ... мүлiктi жекешелендiруден түсетiн
түсiмдердiң есебiнен айқындалатын ... ... ... ресми
трансферттер; шикiзат секторы ұйымдарынан республикалық бюджетке түсетiн
республикалық бюджетте жоспарланған түсiмдер ... он ... ... ... ... ... ресми трансферттер;
ауыл шаруашылық мақсатындағы жер ... ... ... ... айқындалатын жергiлiктi бюджеттiң ресми трансферттерi; Қазақстан
Республикасының Ұлттық қорын ... ... ... кiрiстер;
Қазақстан Республикасының заңдарымен тыйым салынбаған өзге де түсiмдер ... ... ... қызметi табиғи ресурстарды өндiру мен өңдеу болып табылатын
заңды тұлғалар шикiзат секторының ұйымдары болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... Шикiзат
секторының ұйымдарынан түсетiн түсiмдер - шикiзат секторы ұйымдарынан
бюджетке салықтың ... ... ... ... ... ... табыс салығы; қосылған құнға салынатын салық; үстеме пайдаға
салынатын салық; бонустар; роялти; ... ... ... Республикасының өнiмдi бөлу жөнiндегі үлесi.
Шикiзат секторы ұйымдарынан түсетiн түсiмдер болжамы ... ... ... әлеуметтiк-экономикалық дамуының орта
мерзiмдi жоспарында айқындалған дүниежүзiлiк тұрақты есеп айырысу бағалары
ескерiле отырып жасалады. Заңда көрсетiлген ... ... ... ... және кен өндiрушi және өңдеушi салаларға жататын
мемлекеттiк мүлiктi жекешелендiруден түсетiн жоспардан тыс ... ... ... ... ... ... ... бюджеттi тиiсiнше түзету негiзiнде бюджеттi
атқару жөнiндегi орталық уәкiлеттi орган айқындап, республикалық бюджеттен
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ресми трансферттер, сондай-ақ республикалық меншiктегі және кен
өндiрушi және өңдеушi ... ... ... ... ... ... ... есебiнен ... ... ... ... ... тиiстi қаржы жылына
арналған республикалық бюджет ... ... ... ... мақсатындағы жер учаскелерiн сатудан түскен түсiмдер
есебiнен ... ... ... ... ... мәслихаттың
тиiстi қаржы жылына арналған жергiлiктi бюджет туралы шешiмiмен бекiтiледi,
ал жоспардан тыс ... ... ... ... ... ... ... атқару жөнiндегі жергілiктi уәкiлеттi орган
жергiлiктi бюджеттi тиiсiнше түзету негiзiнде Қазақстан ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқарудан
түсетiн инвестициялық кiрiстер Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... материалдық емес активтердi қоспағанда, өзге де
мүлiктерге орналастырудан құрылады. Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... қаржы жылы бойынша шикiзат секторы ... ... ... түсiмдердiң бекiтiлген және нақты көлемдерi
арасындағы айырма ретiнде айқындалатын республикалық бюджет шығынын ... Өтем ... ... бюджеттiң түсiмдер бойынша толық
атқарылмаған жалпы ... ... тиiс. ... ... нақты көлемi
олардың бекiтiлген көлемiнен асып түскен жағдайда өтем жүзеге асырылмайды;
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан республикалық ... ... ... ... ... арналып берiлетiн
нысаналы трансферттер түрiнде; Қазақстан ... ... ... және жыл ... ... ... байланысты шығыстарды жабуға
жұмсалады.
Рұқсат етiлген қаржылық активтердiң және, материалдық емес активтердi
қоспағанда, өзге де мүлiктердiң ... ... ... ... басқару жөнiндегi кеңестiң ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкiмен бiрлесiп Қазақстан ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғаларға кредит
беруге және мiндеттемелердi орындауды қамтамасыз ету ретiнде ... ... ... ... қорының есебiнен республикалық
бюджеттiң шығынын өтеу оның атқарылуы барысында Қазақстан ... ... ... ... ... ... қаржы жылының
қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының Парламентiнде республикалық
бюджеттi нақтыламай-ақ жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... берiлетiн нысаналы трансферттердiң көлемi
тиiстi қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... бекiтiледi.
Активтердi Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына есептеу және Қазақстан
Республикасының Ұлттық қорын пайдалану тәртiбiн Қазақстан ... ... ... ... Ұлттық қорын басқару
жөнiндегi кеңес - ... ... ... ... ... Ұлттық қорын тиiмдi пайдалану және оны қаржылық активтерге
және, материалдық емес активтердi қоспағанда, өзге де ... ... ... ... консультациялық-кеңесшi
орган. Бiрыңғай ... ... ... ... мен ... ... топтамалық кодтар бере отырып, функционалдық,
ведомстволық және экономикалық сипаттамалар ... ... ... ... ... сыныптама бюджет жүйесiнiң барлық деңгейдегi
бюджеттерi көрсеткiштерiнiң салыстырымдылығын ... ... ... ... ... сыныптама негiзiнде жүзеге асырылады. Бiрыңғай
бюджеттiк сыныптама бюджеттердiң барлық деңгейлерi үшiн ... ... ... ... Бiрыңғай бюджеттiк сыныптама Қазақстан
Республикасы заң ... ... ... Президентi
жарлықтарының, Қазақстан Республикасы Үкiметi ... ... ... ... ... ... жоспарлау жөнiндегi
орталық уәкiлеттi орган әзiрлейдi және Қазақстан Республикасының Yкiметi
бекiтедi. Барлық деңгейдегi бюджеттер ... ... бiр ... ... ... ... заңдарына негiзделген топтамасы
бюджет түсiмдерiнiң ... ... ... ... түсiмдерi
сыныптамасының топтамасы санаттан, сыныптан, iшкi ... ... ... ... ... ... белгiлер бойынша
топтастыру болып табылады. Сыныптар мен iшкi сыныптар түсiмдердi олардың
көздерi мен ... ... ... ... бюджетке төленетiн
төлем немесе түсiм түрiн айқындайды. Мемлекет функцияларының ... ... ... iске ... ... ... ведомстволық белгiлер бойынша бюджеттiк қаражаттардың жұмсалу
бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... функционалдық сыныптамасы болып табылады.
Бюджет ... ... ... ... ... ... функционалдық топтармен бюджеттiк
бағдарламаларды (iшкi бағдарламаларды) ... ... ... бюджет
шығыстарының ведомстволық сыныптамасы қалыптастырылуы мүмкiн. ... ... - ... ... ... және iске асыруға ... ... ... ... әкiмшiсi оған жүктелген функциялар мен ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалардың мақсаттары мен мiндеттерiне сәйкес ... ... ... ... ... ... олардың
тиiмдi, нәтижелi және нысаналы пайдаланылуына жауапты болады. Мемлекеттiк
органдардың құрылымдық және аумақтық ... ... ... бола ... ... ... және өзге де орталық мемлекеттiк
органдар ... ... ... ... ... ... бағдарламалардың әкiмшiлерi Қазақстан
Республикасының Yкiметi бекiтетiн жергiлiктi мемлекеттiк басқарудың үлгiлiк
құрылымы ... ... ... ... Облыстық бюджеттен,
республикалық маңызы бар қала, ... ... ... мемлекеттiк басқарудың жекелеген функцияларын жүзеге асыруға
облыстар, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қалалар,
астана әкiмдерi мен ... ... ... ... ... ... бap ... астананың бюджеттiк
бағдарламаларының әкiмшiлерi болып табылады. ... ... ... ... бюджетiнен қаржыландырылатын жергiлiктi ... ... ... ... ... ... ... маңызы бар қала)
әкiмдiгi уәкiлеттiк берген атқарушы органдар, аудан (облыстық маңызы ... әкiмi мен ... ... ... ... бюджеттік
бағдарламалардың әкiмшiлерi болып табылады. Қаладағы аудан, аудандық ... ... ... ауыл ... ... (селолық) округ ... осы ... ... ... ... ... ... Бюджеттiк бағдарлама - бюджеттiң мемлекеттiк
басқару функциялары мен мемлекеттiк саясатты iске ... ... ... ... бюджет шығыстарының бюджеттiк ... ... ... iшкi ... ... ... бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi болуға тиiс. Бюджеттiк
бағдарламаның мақсаты бюджеттiк ... ... ... қол
жеткiзiлуге тиiс белгiлi бiр түпкi ... ... ... ... ... ... нақтылы және қол жететiндей болуға тиiс.
Бюджеттiк бағдарламаның мақсаты ... ... ... ... бағдарламаның мақсатына жетудiң жолдары болып табылады. Бюджеттiк
бағдарламаның атауы мен мазмұны Қазақстан ... ... ... ... ... мемлекеттiң әлеуметтiк-
экономикалық дамуының ... ... ... ... айқындалған мақсаттарын көрсетуге тиiс.
Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес мемлекеттiк басқару
функциялары мен ... ... ... қамтамасыз етуге
бағытталған тұрақты сипаты бар ... ... ... ... ... ... ... көздейтiн ағымдағы бюджеттiк
бағдарламалар; бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыруға бағытталған ... ... ... ... ... бiр функцияларды атқаратын
мемлекеттiк басқару ... ... ... бағдарламалар:
республикалық бюджетте бекiтiлетiн республикалық бағдарламалар; ... ... ... бар ... астана бюджетiнде бекiтiлетiн
облыстық, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... бюджетiнде бекiтiлетiн аудандық (қалалық)
бағдарламалар; республикалық маңызы бар қаланың, ... ... ... бар қаланың) бюджетiнде бекiтiлетiн қаладағы ауданның,
аудандық маңызы бар қаланың, кенттiң, ауылдың (селоның), ... ... ... ... ... бөлiнедi. Облыстық, республикалық
маңызы бар қалалар, ... ... ... ... ... ... ... бар қаланың, кенттiң, ауылдың (селоның), ауылдық
(селолық) округтiң ... ... ... ... ... табылады. Бюджеттiк бағдарламалардың бiр ... ... ... және ... ... ... арасында қаржы жылы iшiнде бөлiнуге тиiстi бөлiнетiн бюджеттiк
бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... Yкiметiнiң қаулысымен немесе жергiлiктi атқарушы
органның нормативтiк құқықтық актiсiмен ... ... ... ... iске ... түпкi мақсатқа қол жеткiзу дәрежесiн ... ... ... ... сапа, нәтижелiлiк өлшемдерi қолданыла
отырып жүргiзiледi, осы өлшемдер арқылы: ... ... ... ... ... және ... ... бюджеттiк
бағдарламалардың ағымдағы атқарылуын және мемлекеттiң ... ... ... ... ... талдау; бюджеттiк
бағдарламаларды iске асыру мен бақылаудың ... ... ... ... ... және ... ... мен тәсiлдерiн талдап-
жасау жүзеге асырылады.
Бюджеттiк бағдарламалардың тиiмдiлiгiн бағалау ... ... ... ... iске ... ... ... есептер,
бюджеттiк бағдарламаларды қаржыландыру жоспарлары негiзiнде жүргiзiледi.
Бюджеттiк бағдарламалардың тиiмдiлiгiне ... ... ... ... ... ... ... атқарылуын сыртқы
бақылау кезiнде бюджеттiк бағдарламалардың ... ... ... ... бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi
айқындайды.
Бюджеттiк бағдарламаларды iске асыру үшiн мемлекеттiк мекемелер жүзеге
асыратын операцияларды бейнелейтiн экономикалық сипаттамалар ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Бюджет шығыстарының экономикалық сыныптамасын ... ... iшкi ... және ерекшелiктен тұрады. Санат
шығыстарды экономикалық белгiлерi бойынша ... ... пен ... ... ... мекемелер жүргiзетiн операциялардың негiзгi
түрлерi бойынша топтастырады. Ерекшелiк бюджеттiк бағдарламаны iске асыру
үшiн мемлекеттiк мекеме ... ... ... ... қатынастар мынадай принциптерге негiзделедi:
1) облыстар, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... өзара қатынастарда, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) бюджеттерiнiң жоғары тұрған облыстық бюджетпен өзара қатынастарда
теңдiгi;
2) түсiмдердi ... ... ол ... ара жiгiн ... ... бiр мезгiлде сақтауды ескередi: төмен тұрған бюджеттерге тұрақты
сипаты бар, сыртқы факторлардың әсерiне тәуелсiз салықтық және ... ... ... ... ... ... ... үшiн
төлемақы болып табылатын салықтық және салықтық емес түсiмдер ... ... ... ... ... түседi; қайта бөлiну
сипаты бар, сондай-ақ салық ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары деңгейлерiне бекiтiледi; салық және ... ... да ... ... ... ... оларды жинаудың
неғұрлым жоғары дәрежесiн қамтамасыз ететiн бюджет деңгейiне артықшылық
берiледi; нақты аумақтық ... бар ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктерiнiң бюджеттiк
қамтамасыз етiлу деңгейлерiн теңестiру;
4) жергiлiктi атқарушы органдардың бiрдей деңгейде ... ... ... ... ... ... ... ұсынудың барынша тиiмдiлiгi мен
нәтижелiлiгi - мемлекеттiк ... ... ... ... және нәтижелi
жүргiзiлуi мен ... ... ете ... мемлекеттiк басқару
деңгейiне мемлекеттiк қызметтер көрсетудi бекiтiп беру;
6) мемлекеттiк қызмет көрсету деңгейiн оны ... ... ... қызметтердi алушылардың қажеттерiн жақсылап есепке алу және мемлекеттiк
қызметтер көрсету сапасын арттыру ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым төмен деңгейiне беру;
7) бюджеттiң әрбiр деңгейiнiң алынған ... ... ... ... және ... пайдаланылуы үшiн жауаптылығы.
Ресми трансферттер жалпы ... ... ... ... дамуға арналған нысаналы ... ... ... қатынастарды реттеу нысандарын ... ... ... ... ... ... ... объективтiк
бюджеттiк қажеттiлiктерiн бағалау нәтижелерi, бекiтiлген заттай нормалар
ескеріледi. Бюджетаралық қатынастарды pеттеу ... орта ... ... сәйкес белгiленедi. Нысаналы ... ... ... ... ... тек қана ... нысаналы
қызметiне сәйкес пайдаланады. Нысаналы трансферттер мен ... ... сай ... ... осы ... мен
кредиттердi бөлген жоғары тұрған ... ... ... жылының 31
желтоқсанына дейiн мiндеттi түрде қайтарылуға ... ... мен ... қаржы жылы ... ... ... ... осы ... мен
кредиттердi бөлген жоғары тұрған бюджетке қаржы жылы аяқталғаннан кейiн он
күн iшiнде мiндеттi ... ... ... ... және ... ... бюджеттiк кредиттер
тиiсiнше облыстық бюджеттерге, республикалық маңызы бар ... ... және ... (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттерiне қаржы
жылы iшiнде бюджеттiк инвестициялық жобаларды ... ... және ... алшақтықты жабуға берiлуi ... ... ... ... ... ... ... берiледi.
Облыстық бюджетке түсетiн ... ... ... ... ... бөлу ... бойынша жеке табыс салығы; облыстық
мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу нормативтерi бойынша ... ... ... ... үшiн ... ... ... маңызы бар ақылы
мемлекеттiк автомобиль жолдары арқылы жүрiп ... үшiн ... ... ... бар ... ... ... жолдарының бөлiнген
белдеуiнде сыртқы (көрнекi) жарнама орналастырғаны үшiн ... ... үстi су ... ресурстарын пайдаланғаны үшiн төленетін төлем;
орманды пайдаланғаны үшiн төленетiн төлем; жергiлiктi маңызы бар ... ... ... ... үшiн ... ... ... Облыстық бюджетке түсетiн салықтық емес түсiмдер: коммуналдық
меншiктен түсетiн кiрiстер: облыстық әкiмдiктiң ... ... ... ... ... таза ... бөлiгiнiң түсiмдерi;
облыстық коммуналдық меншiктегi мемлекеттiк акциялар ... ... ... ... ... тұлғаларға қатысу
үлесiне кiрiстер; облыстық коммуналдық ... ... ... ... ... ... ... берiлген кредиттер бойынша сыйақылар (мүдделер);
уақытша бос ... ... ... ... ... сыйақылар
(мүдделер); облыстық коммуналдық ... ... ... да ... ... ... мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды
(жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi) өткiзуiнен ... ... ... ... ... мекемелер ұйымдастыратын
мемлекеттiк сатып алулар өткiзуден ... ақша ... ... ... ... ... ... айыппұлдар,
өсiмпұл, санкциялар, өндiрiп алулар; облыстық бюджетке ... ... ... да ... ... ... ... бюджеттен қаржыландырылатын
мемлекеттiк мекемелерге бекiтiлiп ... ... ... сатудан
түсетiн ақша негiзгi капиталды сатудан облыстық бюджетке түсетiн түсiмдер
болып табылады. Облыстық бюджетке түсетiн ресми трансферттердiң ... ... ... бар ... ... ... ... республикалық бюджеттен түсетiн ресми трансферттер болып
табылады. Облыстық бюджеттен ... ... ... ... коммуналдық меншiктегi қаржы активтерiн сатудан, облыстардың
жергiлiктi ... ... ... ... түсiмдер облыстық
бюджетке есептеледi. Республикалық маңызы бар қала, астана бюджетiне
түсетiн ... ... 1) жеке ... ... 2) ... ... ... тұлғалар, жеке кәсiпкерлер мен заңды тұлғалардың ... ... 4) жер ... 5) ... жер ... 6) жеке және ... көлiк құралдарына салынатын салық; Қазақстан Республикасының
аумағында ... ... ... ... ... Республикасының
аумағында өндiрiлген алкоголь өнiмiне; Қазақстан Республикасының аумағында
өндiрiлген темекi ... ... ... аумағында
өндiрiлген құрамында темекi бар басқа да ... ойын ... ... ұйымдастыруға және өткiзуге;
Қазақстан Республикасының аумағында шығарылған жеңiл автомобильдерге
(мүгедектер үшiн арнайы ... ... ... ... ... (авиациялық бензиндi қоспағанда) және дизель отынына
акциздер; жер үстi ... су ... ... ... орманды пайдаланғаны үшiн төленетiн төлем; қоршаған ортаны
ластағаны үшiн ... ... ... ... бар ерекше қорғалатын
табиғи аумақтарды ... үшiн ... ... жер ... үшiн ... төлем; жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi
үшiн алынатын алым; қызметтiң жекелеген ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн
алынатын алым; аукциондардан алынатын алым; республикалық ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүрiп өткенi
үшiн алынатын алым; консулдық алымнан және ... ... ... мемлекеттiк баждардан басқа, мемлекеттiк баж; жылжымайтын мүлiкке
және олармен жасалатын мәмiлелерге құқықтарды мемлекеттiк тiркегенi ... ... ... ... ... мен тiркемелердi мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алынатын алым; қалалық ... бар ... ... ... ... белдеуiнде және елдi мекендерде сыртқы
(көрнекi) жарнаманы орналастырғаны үшiн ... ... ... ... ... бар ... астана бюджетiне түсетiн салықтық емес
түсiмдер: коммуналдық меншiктен түсетiн кiрiстер: республикалық ... ... ... ... ... ... ... коммуналдық мемлекеттiк
кәсiпорындардың таза табысы бөлiгiнiң түсiмдерi; республикалық маңызы бар
қаланың, ... ... ... ... акциялар пакетiне
дивидендтер; республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... кiрiстер; республикалық
маңызы бар қаланың, астананың ... ... ... ... ... ... ... кiрiстердiң түсiмдерi;
республикалық маңызы бар ... ... ... меншiгiнiң мүлкiн
жалға беруден түсетiн кiрiстер; республикалық маңызы бар ... ... ... кредиттер бойынша сыйақылар (мүдделер); уақытша бос
бюджет ақшасын депозитке орналастырудан алынған ... ... ... бар ... ... ... ... түсетiн
басқа да кiрiстер; республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджетiнен
қаржыландырылатын ... ... ... ... ... ... ... түсiмдер; республикалық маңызы бар қаланың,
астананың бюджетiнен қаржыландырылатын мемлекеттiк ... ... ... алулар өткiзуден түсетiн ақша түсiмi; республикалық
маңызы бар қаланың, ... ... ... ... ... ... өсiмпұлдар, санкциялар, өндiрiп алулар;
республикалық маңызы бар қаланың, астананың ... ... ... емес
басқа да түсiмдерi болып табылады. Негiзгi капиталды ... ... бар ... ... бюджетiне түсетін түсiмдер: республикалық
маңызы бар қаланың, ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк мүлiктi сатудан түсетiн ақша;
жер учаскелерiн сатудан түсетiн түсімдер; жер учаскелерін ... ... үшін ... ... ... ... ... түсетiн ресми трансферттер республикалық
маңызы бар қаланың, ... ... ... ... ... болып табылады. Республикалық маңызы бар қаланың, астананың
бюджетiнен берiлген ... ... ... ... бар ... ... ... мемлекеттiк қаржы активтерiн сатудан,
республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... түсiмдер республикалық маңызы бар қаланың, астананың
бюджетiне есептеледi. Аудан ... ... бар ... ... ... ... 1) ... мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу
нормативтерi бойынша жеке табыс салығы; 2) ... ... ... бөлу ... ... ... ... 3) жеке тұлғалардың,
жеке кәсiпкерлер мен заңды тұлғалардың мүлкiне салынатын салық; 4) ... 5) ... жер ... 6) жеке және заңды тұлғалардың көлiк
құралдарына ... ... ... Республикасының аумағында өндiрiлген
спирттiң барлық түрiне; Қазақстан Республикасының аумағында өндiрiлген
алкоголь өнiмiне; Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасының аумағында өндiрiлген құрамында
темекi бар ... да ... ойын ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының аумағында шығарылған
жеңiл автомобильдерге (мүгедектер үшiн арнайы жасалған қолмен ... ... ... (авиациялық бензиндi қоспағанда) ... ... ... жер ... ... үшiн ... төлем;
жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн алынатын алым; ... ... ... құқығы үшiн алынатын лицензиялық алым; заңды
тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн алынатын ... ... ... ... ... ... мен тiркемелердi мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алынатын алым; жылжымайтын мүлiкке және олармен ... ... ... ... үшiн ... ... ... кепiлiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алынатын алым; аудандық маңызы бар
жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарының бөлiнген ... және ... ... ... ... орналастырғаны үшiн төленетiн төлем;
консулдық алымнан және республикалық бюджеттiң есебiне алынатын мемлекеттiк
баждардан басқа, мемлекеттiк баж болып ... ... ... ... ... ... түсетiн, салықтық емес түсiмдер: коммуналдық меншiктен
түсетiн кiрiстер: аудан ... ... бар ... ... ... ... ... мемлекеттiк кәсiпорындардың таза табысы
бөлiгiнiң түсiмдерi; ауданның ... ... бар ... ... ... ... ... дивидендтер; ауданның (облыстық
маңызы бар қаланың) коммуналдық ... ... ... ... ... ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... бойынша өткiзiлетiн ... ... ... ... ... ... маңызы бар қаланың)
коммуналдық меншiгiнiң мүлкiн жалға беруден түсетiн ... ... ... бар ... ... ... кредиттер бойынша
сыйақылар (мүдделер); ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... да кiрiстер; аудан (облыстық маңызы бар қала)
бюджетiнен ... ... ... ... ... қызметтер) өткiзуiнен түсетiн түсiмдер; аудан (облыстық маңызы
бар қала) бюджетiнен қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер ұйымдастыратын
мемлекеттiк сатып алуды өткiзуден түсетiн ақша ... ... ... бар ... ... қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер салатын
айыппұлдар, өсiмпұлдар, санкциялар, өндiрiп алулар; аудан (облыстық ... ... ... ... ... да салықтық емес түсiмдер болып табылады.
Негiзгі капиталды сатудан аудан (облыстық маңызы бар ... ... ... ... (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... берiлген мемлекеттiк
мүлiктi сатудан түсетiн ақша; жер ... ... ... түсімдер; жер
учаскелерін жалдау құқығын сатқаны үшін төленетін төлем болып ... ... ... ресми трансферттер аудан (облыстық маңызы бар
қала) бюджетiне түсетiн ресми трансферттердiң түсiмдерi ... ... ... ... бар ... ... берiлген кредиттердi өтеуден,
ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншiгiндегi мемлекеттiң
қаржы активтерiн сатудан, ауданның ... ... бар ... ... органының қарыздарынан түсетiн түсiмдер аудан (облыстық маңызы бар
қала) бюджетiне есептеледi.
Республикалық бюджеттiң ... ... ... бойынша жүзеге
асырылады: жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызмет көрсетулер: Қазақстан
Республикасының ... және оның ... ... ету, ... ... және ... ... Республикасы Парламентiнiң, Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң және ... ... ... ... ... сайлаулар мен референдумдар өткiзу; Қазақстан
Республикасының әлеуметтiк-экономикалық дамуын стратегиялық және ... ... ... ... ... және ... ... салық қызметi органдарының ... ... ... және ... бюджеттердiң есеп-кассалық қызмет көрсетуiн
ұйымдастыру; республикалық меншiктi басқару; банкроттық рәсiмдерiн, оңалту
рәсiмiн және ... ... тыс ... ... ... сатып алудың бiрыңғай жүйесiн ұйымдастыру; мемлекеттiк ... ... ... мемлекеттiң сыртқы саяси қызметi; iргелi ғылыми
зерттеулер жүргiзу; мемлекеттiк статистикалық есеп; мемлекеттiк қызметтiң
бiрыңғай ... ... ... кадрларды мемлекеттiк аттестаттау;
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... ... ... ... ... ... беру және мемлекеттiк наградалармен
марапаттау; 2) қорғаныс, ... ... ... мемлекеттiң
қорғанысын ұйымдастыру және қамтамасыз ету; орталық атқарушы органдар
өткiзетiн ... ... және ... мемлекеттiк материалдық
резервтердi қалыптастыру және сақтау; ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету;
терроризмге және ... мен ... ... ... ... ... қорғалуын қамтамасыз ету; облыстық ... ... бар ... астана және аудан (облыстық маңызы бар қала)
бюджетiнен қаржыландырылатын ... ... ... ... әскери
мiндеттi орындауға байланысты iс-шараларды ұйымдастыру; облыстық бюджеттен,
республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджетiнен қаржыландырылатын
бағыттарды ... ... ... ... ... ... және ... қауiпсiздiктi қамтамасыз ету; табиғи және
техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайлардың алдын-алу және
оларды жою; кәсiби авариялық-құтқару қызметтерiнiң iс-әрекетiн ұйымдастыру
және қамтамасыз ету; мемлекеттiк ... ... ... ... ... ету; ... қорғаныс жүйесiн ұйымдастыру; азаматтық ... қару мен оның ... ... ... ... және қаржы салаларындағы құқық қорғау қызметi; құқық, ... ... ... ... ... ... ... мүдделерiн құқықтық қорғау; заңдылықты және құқық тәртiбiн
қамтамасыз ету; мемлекеттiк ... ... және ... ... алу; сот
сараптамасы қызметi; сот жүйесiнiң жұмыс iстеуi; қылмыстық-атқару жүйесiне
қызметiн ұйымдастыру және қамтамасыз ету; бiлiм ... ... ... ... ... балаларға жалпы бiлiм беру; республикалық мектеп
олимпиадаларын өткiзу; республикалық деңгейде орта кәсiптiк бiлiмi ... ... ... кәсiптiк және жоғары оқу орнынан кейiнгi кәсiптiк
бiлiмi бар мамандар даярлау; республикалық ... ... ... және оларды қайта даярлау; республикалық бiлiм беру ... ... ... сәйкес шет елдердiң мектептерiнде оқып
жүрген отандастарымызды оқулықтармен, оқу-әдiстемелiк ... ету; ... ... ... көмекшi оқу
құралдарын, бағдарламалар ... ... ... бар бiлiм ... ... ... денсаулық сақтау: жоғары ... ... ... табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше
жағдайларды жою кезiнде республикалық деңгейде ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттiк денсаулық сақтау
ұйымдарында медициналық ... ... ... ... шегiп жүрген және қатаң бақылауға алу талап ... ... ... ... ... және сот-психиатрия сараптамасын
жүргiзу; ауру адамдарды шетелде емдеудi ... ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттiк денсаулық
сақтау ұйымдары үшiн қан, оның ... мен ... ... қызметтiң халықтың санитарлық-эпидемиологиялық
салауаттылығын республикалық деңгейде және мемлекеттiк шекара мен көлiкте
қамтамасыз етуi; Қазақстан ... заң ... ... әскери
қызметшiлерге, құқық қорғау органдарының қызметкерлерiне, олардың отбасы
мүшелерiне, сондай-ақ әскери қызметшiлердiң, ... ... ... ... ... зейнеткерлерге және азаматтардың басқа да
санаттарына медициналық қызмет ... ... ... шығыстардан басқа, азаматтардың денсаулығын сақтау
саласындағы қызмет; әлеуметтiк көмек және ... ... ... ... ... ... ... зейнетақымен қамсыздандырылуға құқығы бар азаматтарға бюджет
қаражаты есебiнен зейнетақы төлемдерi; мемлекеттiк әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... Ұлы Отан ... қатысушылары мен мүгедектерiн, Қазақстан
Республикасының заң актiлерiнде белгiленген мемлекеттiк ... ... ... бала ... ... ... және
төленетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы; баланы бір жасқа ... ... ... тағайындалатын және төленетін ай сайынғы ... ... ... ... қорғау, мемлекеттiк өртке қарсы
қызмет органдары қызметкерлерiнiң отбасыларына ... ... ... ... әлеуметтiк төлемдер; саяси қуғын-сүргiн
құрбандарына және одан ... ... ... ... ... көзделген әлеуметтiк төлемдер; Қазақстан Республикасы
Үкiметiнiң мiндеттемелерi болып табылатын ... ... ... ... ... спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiк: қазақтың ұлттық
мәдениетi мен басқа да ұлттық ... ... ... ... дамыту
және тарату; республикалық маңызы бар театр және музыка өнерiн ... және ... ... ... ... ... маңызы бар iс-
шаралар өткiзу; республикалық маңызы бар тарихи-мәдени мұраның сақталуын
қамтамасыз ету; ... ... ... ... және ... ... ... жоғары жетiстiктер спортын дамыту; Қазақстан
Республикасының ұлттық құрама ... ... ... спорттық
жарыстарға дайындалуы және қатысуы; Қазақстан және оның ... ... ... әзiрлеп, халықаралық туристiк рынокта және
мемлекеттiң iшiнде тарату; республикалық ... бар ... ... ... ету; ... ... ... iстеуi;
бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... ... ... тiлдi және Қазақстан халықтарының
басқа да тiлдерiн дамыту; ... ... су, ... ... және ... ... қорғау, жер қатынастары: су ресурстарын
қорғауды және ұтымды пайдалануды ... ету, су ... су ... ... пайдалану және қорғау схемаларын
әзiрлеу, су ресурстарын пайдалану мен ... ... су ... ақпараттық-талдау жүйесiн қамтамасыз ету; судың ... ... су ... ... су беруге байланысты емес
трансшекаралық су шаруашылығы ... және ... ... бар ... ... ... авариялық қаупi ерекше республикалық
маңызы бар су шаруашылығы құрылыстары мен гидромелиорациялық ... ... ... ... ... ... мониторингi
және оны бағалау; республикалық маңызы бар орман қорының, ... ... ... ... ... мемлекеттiк есебiн, табиғи
ресурстардың мемлекеттiк ... ... ... мен ... ... ... ... орналастыру; орман тұқым
шаруашылығы және ... ... ... ... ... ... ... табиғи аумақтардың мемлекеттiк кадастрларын
жүргізу; ормандарды өрттен қорғау, зиянкестерден және орман ауруларынан
қорғау ... ... ... ... ... және басқа да су
жануарларын қорғау және молайту; ... ... ... ... және
балық қорларын қорғау; республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи
аумақтарды ұстау, мемлекеттiк табиғат-қорық қорын қалпына ... ... ... ... ... деңгейде қоршаған ортаны
қорғау жөнiнде iс-шаралар өткiзу; гидрометеорологиялық ... және ... ... объектiлердiң
мемлекеттiк экологиялық сараптамасын жүргiзу; ... ... ... ... ... жер ... жер ... жүргізу;
топографиялық-геодезиялық және ... ... ... ... ... қарсы жұмыс, соның ішінде
ветеринариялық дәрі-дәрмектерді, олардың қорын қоса алғанда, ... ... ... ... ... ... мен құстардың қатты жұқпалы
ауруларының ошақтарын жою және ... ... ... ... және ... ... тіркеу сынақтары, байқау,
сондай-ақ ветеринариялық дәрі-дәрмектердің сапасына ... ... ... ... (топтарын) бақылау; фитосанитариялық мониторинг;
карантиндегі өнімнің лабораториялық сараптамасы мен егіс және ... ... ... ауру ... ... карантиндік
объектілердің таралу ошақтарын анықтау, оқшаулау, жою; ... ... ... ... ... ... жеткізуге, сақтауға және
қолдануға байланысты көрсетілетін қызметтерді сатып алу; ... ... ... сатып алу, мемлекеттік азық-түлік астығы резервін сақтау
және ауыстыру; аграрлық азық-түлік нарығында сатып алу операцияларын және
баға интервенциясын ... сорт ... ... және екпе материалдың
сорттық және егістік сапаларын айқындау; ауыл шаруашылығы ... және ... ... ету; ... ... ... ... мемлекеттік реттеу; агроөнеркәсіптік кешеннің
тұрақты дамуын қамтамасыз ету, оның ... ... ... ... жете ... ... түрлерін ұсыну; агроөнеркәсіптік кешеннің
ақпараттық-маркетингтік жүйесін ұйымдастыру; екінші деңгейдегі банктердің
ауыл шаруашылығы өнімін өңдеу ... ... ... ... ... ... ставкаларын субсидиялау; ауыл шаруашылығы ... ... мен ... ... ... ... ... сақтандыруды қолдау; өсімдіктердің жоғары бағалы сорттарының, ауыл
шаруашылығы жануарларының, құстар мен балықтардың тұқымдары мен ... ... ... және ... ... жер ... пайдалану, сәулет,
қала құрылысы және құрылыс қызметi: мемлекеттiк ... ... ... ... кешенiн дамыту; энергияны сақтау ... ... iске ... жер ... және жер қойнауын пайдалану,
сейсмологиялық ақпарат мониторингi; мемлекеттiк ... ... ... қалыптастыру; кенiштер мен шахталарды жабу және жою,
техногендiк қалдықтарды көму; республикалық маңызы бар ... ... ... жүргiзу; құрылыс нормалары мен стандарттарын иелену және
әзiрлеу; көлiк және коммуникациялар: халықаралық және республикалық ... ... ... ... оларда жол жүрісін реттеудің техникалық
құралдарын салу, реконструкциялау, ... және ... су ... ... және ... кеме қатынасы жолдарын, шлюздердi ұстау және кеме
қатынасы қауiпсiздiгiн ... ету; ... ... ... ... ету; әуе және су ... мемлекеттiк реттеу;
әлеуметтiк маңызы бар облысаралық қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын
ұйымдастыру; ... ... ... ... аэроғарыш қызметi;
радиожиiлiк спектрi мен ... ... ... ... ... стандарттау, метрология және сертификаттау;
патенттердi, тауар белгiлерiн тiркеу және қорғау; мемлекеттiк ... ... ... және ... ... ... және
демпингке қарсы реттеу; бәсекелестiктi қорғау және табиғи монополияларды
реттеу; шағын кәсіпкерлік ... ... ... республикалық маңызы бар қалалар, астана
бюджеттерiне берiлетiн ресми трансферттер; Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... Банкiнің
орны толтырылмаған залалдарын өтеу; үкiметтiк борышқа қызмет ... ... ... ... ... ... ... орындау.
Республикалық бюджеттен, сонымен қатар: кадрларды қайта даярлауды ... ... ... ... бiлiктiлiгiн арттыруды қоса
алғанда, заңда көрсетiлген қызмет түрлерiн орындайтын орталық мемлекеттiк
органдар мен басқа да мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... бойынша бюджеттік инвестициялық жобалар мен
бағдарламаларға, халықаралық ... ... ... және ... қамтамасыз етуге; ... ... ... ... ... заңдарында
көзделген өзге де функцияларына жұмсалатын шығыстар қаржыландырылады.
Орталық мемлекеттiк органдар мен олардың аумақтық бөлiмшелерiн ұстауға
арналған шығындар ... ... ... мен ... ... актiлерiмен бекiтiлетiн штат санының лимитi және
Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн заттай ... ... ... ... ... ... іс ... асыратын
органдардың құқықтары мен міндеттері.
Бюджеттік жүйе – мемлекетте жұмыс істейтін барлық бюджеттердің
жиынтығын ... ... тыс ... ... мемлекеттік
қаржылардың жиынтығын құрайды. Бюджет жүйесінің құрылысы мемлекеттік
басқару органдарының құрылысымен анықталады. ... ... ... болғандықтан басқару органдарының екі деңгейі бар: орталық және
жергілікті. Орталық басқару органдарына ҚР Парламенті, ҚР ... ... ҚР ... ... және ҚР ... ... ... атқару
органдары, ҚР бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитеті жатады.
Жергілікті басқару ... ... ... ...... ... органдары - әкімдер және әкімшілік жатады.
Осыған сәйкес мемлекеттік бюджет екі деңгейдегі ... ... және ... ... ... Сондай-ақ мемлекеттік
қаржылардың ішінде бюджеттен тыс қорлар үлкен роль ... ... тек екі ... тыс ... бар. Олар ... ... және ... қор. 2004 жылғы Бюджет жүйесі туралы Қазақстан
Республикасының Заңы қабыданға ... ... ... тыс ... болған
(жол қоры, міндетті медициналық сақтандыру қоры, ... ... ... ... қор, еңбекпен қамтамасыз ету қоры,
табиғатты қорғау ... ... ... құру ... кәсіпкерлікті қолдау
және бәсекелстікті дамыту қоры, т.б.). Қазір бұл қорлар қысқартылған.
Қазіргі ... ... мен ... да міндетті төлемдер республикалық
бюджетке барып түседі де, әртүрлі салаларға және территорияларға бөлінеді.
Жергілікті ... ... ... кіріс көздер бар, бірақ олар аз
көлемде.
Мемлекеттегі бюджеттер ... ... ... бола ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдаған
Заңмен, жергілікті бюджеттер жергілікті маслихаттардың ... ... ... ... ... ... жобасы – Қазақстан ... ... ... ...... ... жасалады. Сосын олардың орындалуын
атқару органдары қамтамасыз етеді. Жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ал ... орындалуын – Республикалық бюджеттің орындалуын бақылау жөніндегі
Есеп комитеті тексереді.
Енді қаржылық реттеу мәселелеріне тоқталамыз. Қаржыны реттеу дегеніміз,
мемлекеттің қаржы ... ... ... ... ... ... бюджет пен жергілікті бюджеттердің теңдестірілуі ... пен ... - ... ... ...... саясаты
жөніндегі басты мақсаты болып табылады. ... ... ... мақсаты
қаржы жүйесінің барлық құрама бөліктерінің өзара ... ... және ... ... ... қаржы қорын теңдестіру.
Мемлекеттік қаржылық қатынастарды реттеу ... ... ... Президенті; Қазақстан Республикасының Парламенті;
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... ... ... ... ... орган. Қаржылық жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті ... ... ... орталық уәкілетті орган. Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкі. Ішкі бақылау жөніндегі ... ... ... ... ... ... және тағы ... органдар құрайды. Қазақстан
Республикасының Президентінің құзыреті
Қазақстан Республикасының Президенті қаржылық қатынастарды реттеу
саласында: ... ... ... және оның ... ... есеп
беру тәртібін айқындайды. Республикалық бюджет комиссиясын құрады, ол
туралы ережені бекітеді, оның ... ... ... ... төтенше мемлекеттік бюджетті енгізу туралы шешім қабылдайды және
оны әзірлеу тәртібін айқындайды. Мемлекеттік жағдай мен республиканың ... ... ... ... ... ... ... халқына жыл
сайынғы жолдауда алдағы жылға арналған Қазақстан ... ... ... бағыттарын айқындайды. Қазақстан Республикасының Ұлттық
қорын басқару жөніндегі кеңес құрады және ол туралы ... ... ... ... ... ... және пайдалану
тиімділігін арттыру ... ... оны ... көлемі мен
бағыттары жөнінде шешімдер қабылдайды. Қазақстан Республикасының Ұлттық
қорын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... есебін бекітеді, төрағасын тағайындайды және
босатады. Қазақстан Республикасының ... ... өзге де ... ... ... Парламенті қаржылық қатынастарды реттеу
саласында:
Республикалық бюджетті, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Парламенті қаржы
саласын реттейтін, атап айтсақ бюджет, салық, ... ... ... ... тағы ... ... жөнінде заңдарды қабылдап оларға
өзгерістер мен толықтырулар енгізеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Банкісінің төрағасын тағайындауға келісім береді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Республикалық ... ... ... есеп комитетінің республикалық ... ... ... ... ... ... бақылау жөніндегі есеп комитеті
бюджеттік қатынастарды реттеу саласында:
Республикалық ... ... ... ... жүргізу тәртібін
белгілейді;
Ішкі бақылау жөніндегі орталық ... ... ... ... ... стандарттарын әзірлейді, сондай-ақ оларды бекітеді және
олардың сақталуына бақылауды жүзеге асырады;
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылуына бақылауды жүзеге асырады;
Бақылау іс-шараларының қорытындылары бойынша ... ... ... ... асырады.[7]
Қазақстан Республикасының Үкіметі қаржылық қатынастарды ... ... ... ... ... бюджетті
және оның атқарылуы туралы ... ... ... ... ... атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетіне республикалық
бюджеттің атқарылуы туралы ... ... ... ... Жергілікті ақша
қаражат қорларының жобаларын әзірлеу тәртібін ... ... ... ... ... ... және жергілікті
бюджеттерді атқару тәртібін айқындайды; тиісті қаржы жылына ... ... ... ... іске ... ... ... қабылдайды; қарыз
алуды жүзеге асырады; шикізат секторы ұйымдарының тізбесін бекітеді; ... ... ... ... ... тәртібін айқындайды; қаржылық
инвестициялық жобаларды қарау тәртібін айқындайды. Салықтық емес түсімдерді
алуға жауапты және олардың ... ... ... ... ... ... тізбесін, оларды бюджетке аудару ... ... емес ... ... ... ... ... туралы шешімдер қабылдайды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің
мемлекеттік емес ... ... ... кепілдіктер беру тәртібін,
мемлекеттік және мемлекеттік кепілдік берген қарыздарды алу, ... ... ... ... ... оларды тіркеу мен есепке алу, мемлекеттік және
мемлекет кепілдік берген борыштың мониторингі мен оны ... ... ... мекемелердің өз иелігінде қалған тауарларды
өткізуден түсетін ... ... ... ... Қазақсатн
Республикасы Үкіметінің және жергілікті ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық қорына
активтерді есептеу, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын пайдалану
тәртібін айқындайды. ... ... ... ... ... ... ... қорын орналастыру үшін рұқсат ... ... және ... емес ... ... ... тізбесін айқындайды. Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының жыл
сайынғы аудиттің өткізілуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... қаржыларды алып қоюлардың және жоғары тұрған
бюджеттерден ... ... ... ... ... ... мен ... айқындайды: Жалпы сипаттағы ресми ... ... ... ... ... Үкіметінің орта мерзімді фискалдық саясатын
бекітеді ... ... ... ... ... және оны жасау ... ... ... тиімділігін бағалауды жүргізу тәртібін айқындайды.
Орталық атқарушы органдардың сондай-ақ олардың аумақтық органдарының және
оларға ведомствалық ... ... ... штат ... ... ... басқарудың үлгілік құрылымын және жергілікті
атқарушы ... штат саны ... ... ... ... Банкімен Қазақстан Республикасының
Ұлттық қорын қалыптастыру және пайдалану туралы жылдық есепті жасайды.
Қазақстан Республикасы ... орта ... ... саясатының
жобасын әзірлейді; тиісті қаржы жылына арналған республикалық қаржы туралы,
қаржыға ... мен ... ... ... ... ... және оларды қарауға Қазақстан Республикасының Үкіметіне ... ... ... жылына арналған республикалық қаржы туралы заңды іске
асыру туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... және табыс тәртібін айқындайды; ... өз ... ... ... ... ... түсімдер мен
ақша шығыстарының болжамын ... ... ... ... ... ... айқындайды; бірыңғай бюджет сыныптамасының жобасын
әзірлейді; ... ... ... ... және ... ... ... жөнінде ұсыныстар енгізеді; қаржылық
бағдарламалардың тиімділігін бағалауды жүзеге асырады.
Мемлекеттік және ... ... ... ... және борышты жоспарлау
мен талдау жүзеге асырады.
Бюджеттік кредиттеуді жоспарлау мен талдауды жүзеге асырады.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... саласында:
Республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспарының
жобасын әзірлейді.
Басым қаржылық ... ... ... ... ... ... бар ... тізбесмін
қалыптастырады және оны Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... ... жүргізеді.
Қаржының атқарылуы жөніндегі орталық уәкілетті орган:
Республикалық қаржыны атқарады және жергілікті қаржылардың ... ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджетке өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы заңдардың жобаларын әзірлеуге қатысады.
Тиісті қаржы ... ... ... қаржы туралы заңды іске
асыру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметі ... ... ... ... ... ... болжауға және мемлекеттік қаржыға
кірістердің ... ... ... саясаттың мақсаттары ... ... ... ... қордың түсімдері мен оны қаржыландырудың жиынтық
жоспарларын бекітеді және ... ... ... ... бағдарламалардың әкімшілеріне рұқсаттар береді.
Мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мәмілелерін тіркеуді жүзеге
асырады.
Мемлекеттік мекемелердң міндеттемелері бойынша төлемдерді ... бос ... ... ... ... Ұлттық
Банкіндегі салымдарға орналастырады;
Банктік шоттардан шетел валютасын қайта айырбастау тәртібін айқындайды.
Бюджетті атқару ... ... ... ... ... ... ашу, жабу және жүргізу тәртібін айқындайды.
Бюджеттік есепке алуды жүргізу тәртібін айқындайды.
Есептік жасаудың және табыс етудің тәртібін айқындайды.
Қазақстан ... ... ... ... пайдаланады
тіркейді, өтейді және оларға қызмет ... ... ... ... өзі ... мемлекеттік эмиссиялық бағалы
қағаздарды сатып алу мен сатуды ... ... емес ... ... кепілдіктері бойынша
міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз етеді,
Бюджет қаражатын игеру мониторингін ... ... ... ... ... республикалық бюджеттік
бағдарламалардың тиімділігін бағалауды жүзеге асырады.
Республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... есептілік жөніндегі әдістемелік басшылықты жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... шарттарына қол
қояды, Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік ... ... ... ... емес қарыздар бойынша мемлекеттік
кепілдіктер ... ... ... қарыздарына және мемлекеттік
кепілдіктері бар ... емес ... ... ... ... ... ... негізде айқындайды жне оларға уәкілеттік
береді.
Республикалық бюджет қаражаты есебінен бюджет кредиттерінің ... ... ... ... олардың нысаналы пайдаланылуына бақылауды
жүзеге асырады, олардың ... ... ... және ... ... бақылау жөніндегі орталық уәкілетті орган:
Мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ішкі бақылауды жүзеге асырады.
Республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы ол бойынша есеп
және есептілік жүргізу гранттардың мемлекет кепілдік ... ... ... ... ... ... ... өз
иеліктерінде қалатын ақшаның пайдаланылуы ... ... ... ... ... ... баға ... іс-шараларының қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің
орындалуына бақылауды жүзеге асырады.
Облыс, республикалық маңызы бар ... ... ... ... бюджет жобасын әзірлейді және оны мәслихатқа табыс етеді.
Жергілікті бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етеді және мәслихатқа оның
атқарылуы туралы жылдық есепті ... ... ... ... ... ... ... туралы жергілікті өкілді
органның шешімін іске асыру туралы қаулы қабылдайды.
Жергілікті атқарушы органның орта мерзімді фискалдық саясатын бекітеді.
Экономикалық бюджеттік жоспаарлау бюджетті атқару ... ... ... ... ... ... бар қаланың астананың ауданның бюджет
комиссиясын құрады, ол ... ... ... оның ... ... ... бюджет жоьасын уақытылы және сапалы әзірлеу мен
бюджетті нақтылау және атқару жөнінде ... ... ... ... ... комиссия.
Республикалық бюджетті комиссия және облыстардың республикалық ... ... ... ... бюджеттік комиссиялары өз қызметін
тұрақты негізде ... ... ... ... ... үш жылдық кезеңге арналған
орта мерзімді фискалдық саясат жөнінде ұсыныстар талдап-жасау; тиісті қаржы
жылына ... ... ... көрсеткіштерін айқындау жөнінде
ұсыныстар талдап-жасау.
Алдағы үш жылдық ... және ... ... ... ... ... бюджеттік бағдарламаларды іріктеу орта ... ... ... ала ... ... іске асыру тетігін айқындай
жөнінде ұсыныстар талдап-жасау.
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... көздейтін нормативтік құқықтық актілердің
жобалары бойынша ұсыныстар талдап-жасау.
Тиісті қаржы жылына арналған бюджеттерді ... ... ... ... іске ... ... ... қарау
және сролар бойынша ұсыныстар талдап-жасау.
Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық немесе ... ... ... бюджеттік комиссияның отырыстарын өткізеді, оның жұмысын
жоспарлайды, оның шешімдерінің іске асырылуына ... ... ... және ... ... ... ... жауапты болады.
Бюджеттік комиссияның төрағасы ... ... оның ... ... ... өзі тағайындаған орынбасары орындайды.
Бюджеттік комиссияның хатшысы бюджеттік комиссияның қызметін қамтамасыз
ету жөніндегі ... ... ... комиссия отырыстарының
хаттамаларын дайындайды.
Жұмыс органы бюджеттік ... ... ... мен күн
тәртіптеріне сәйкес бюджеттік комиссияның ... ... ... ... ... ... арналған бюджет
түсімдерінің көлемін және басымдықты ескере отырып, мемлекеттің әлеуметтік-
экономикалық даму міндеттеріне сәйкес оларды пайдалану ... ... ... әзірлеу процесі болып табылады.
Бюджет бір қаржы жылына жоспарланады. ... ... ... ... ... бір ... алдағы үш жылдық кезеңге арналған
бюджеттің болжамы жасалады.
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті бюджеттердің жобаларын
әзірлеу тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің алдағы үш жылдық ... ... ... ... ... ... ... Үкіметі ағымдағы
жылдың 1 - маусымына дейін бекітеді және ол міндетті ... ... ... ... ... үш ... кезеңге арналған орта
мерзімде фискалдық саясатын жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... ... және ол ... ... жариялануға жатады.
Орта мерзімді фискалдық саясатты әзірлеу тәртібін ... ... ... ... – қажетті материалдық немесе материалдық ... ... ... пайдаланудың заттай көрсетьікшетір. Заттай
нормаларды қолдану бюджетті жоспарлау мен атқарылу кезінде міндетті ... ... ... ... ... әзірлнйді және Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекітеді.
Орталық мемлекеттік органдар мемлекеттік бюджеттің және республиканың
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... комиссиясының қарауына заттай нормаларды өзгерту
немесе олардың күшін жою туралы ұсыныстар енгізу құқылы.
Бюджет түсімдерін ... ... ... ... орта мерзімді
әлеуметтік-экономикалық даму жоспары және үш жылдық кезеңге арналған ... ... ... ... бюджеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті
орган жүзеге асырады.
Тауарлардың құны түріндегі бюджетке түсімдерді көрсетуге гранттар алған
кезде ғана, ... тек ... ... ... ... көзделген жағдайлар жол беріледі.
Қаржы бақылау комитеті республикалық және жергілікті бюджеттердің
атқарылуын ... ... ... ... ... шегінде жүзеге асыратын Қазақстан ... ... ... болып табылады.
Комитеттің негізгі міндеттері:
Республикалық бюджеттің атқарылуын ішкі бақылауды және жергілікті
бюджеттердің атқарылуын сыртқы бақылауды ... ... және ... ... ... ішкі ... жергілікті бюджеттердің атқарылуын сыртқы бақылаудың әдіснамасын және
әдістемесін әзірлеу.
Қойылған міндеттерге сәйкес Комитет ... ... ... ... ... ... саласында орталық
мемлекеттік органдардың ішкі бақылау қызметтерінің іс-әрекетін үйлестіреді;
Орталық мемлекеттік органдар жүзеге ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетіне
және ... ... ... ... ... тиісті
кесімдерін, сондай-ақ хабарлық үшін тиісті бюджеттердің атқарылуын бақылау
жоспарларын жібереді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... және
жергілікті бюджеттер қаражаттарының мақсатсыз әрі ... ... тыю және ... ... шаралар қолданады;
Обьектілер лауазымды адамдарының республикалық және жергілікті
бюджеттердің ... ... ... ... анықтаған жағдайларда бақылау материалдық, ... ... ... өзге де ... ... ... береді;
Республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуын бақылау саласында
кадрлардың біліктілігін көтеруді және қайта даярлануын ұйымдастырады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... өзге де
функцияларды жүзеге асырады.
Міндеттерді іске асыру және өз функцияларын ... ... ... ... құқылы:
1) мыналарды бақылауды жүзеге асырады;
• республикалық және жергілікті бюджеттердің есебінен ұсталатын
мемлекеттік мекемелердің Қазақстан Республикасының бюджеттік
заңнамасы ... ... ... ... ... шаруашылық
серіктестіктеріндегі мемлекеттік үлестерге ... ... таза ... ... ... ... мемлекеттік пакеттеріне
дивидендтер, мемлекеттік мекемелерге бекітілген мүліктерді
сатудан ... ... ... және ... ... ету ... мемлекеттік органдардың қызметі.
Комитеттің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша сатып ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және ... ... ... ... ... ... ... басқару шарттары
бойынша міндеттемелердің орындалуы.
Республикалық бюджеттен берілген бюджет қаражаттарының, оның ішінде
кредиттердің, сондай-ақ ... ... ... қарыздардың мақсатты
пайдаланылуы.
Республикалық бюджет, оның ... ... ... ... ... ... ... алған қаражатты
пайдаланудың тиімділігі.
Республикалық бюджет есебінен ұсталатын мемлекеттік ... ... және ... ... атқарылуы туралы Қазақстан
Республикасының бюджеттік заңнамасы талаптарының ... ... ... ... ... бағдарламалардың (кіші
бағдарламалардың) экономикалық тиімділігіне және орындылығына баға беру.
... ... ... бақылау обьектілерінен республикалық
және жергілікті бюджеттердің атқарылуына ... ... ... бойынша қажетті құжаттар, анықтамалар, ауызша
және жазбаша түсіндірмелер сұрау және алу;
... ... ... ішкі ... ... ... және өзге де ... ақпарат алу;
• республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуында анықталған
бұзушылықтар фактілері бойынша бақылау обьектілерінің лауазымды
адамдарын тыңдау;
• республикалық және ... ... ... ... мемлекеттік органдардың тиісті мамандарын тарту;
• заңмен қорғалатын коммерциялық және өзге де құпиялар құпиялылығы
режимінің саталуын ескере отырып, ... және ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық базаны және бақылау жүргізу әдістемесін
жетілдіру мәселелері бойынша іс-шаралар әзірлеу;
• акционерлік ... ... ... ... ... ... берілген мемлекеттік органдарға мемлекеттік
сыртқы немесе ішкі бақылау органдарының қызметкерлерін акционерлік
қоғамдар ... ... ... ... ұсыну. Шетел
мемелекеттерінің мемлекеттік аудит пен бақылау органдарымен және
халықаралық ұйымдарымен ... ... ... заңнамасына сәйкес олармен ынтымақтастық туралы
шарттар мен келісімдер жасасу және ... ... ... тәртіппен осы халықаралық ұйымдардың
құрамына ... ... ... ... ... ... және ... лауазымды адамдарының орындауы үшін
міндетті жұмыстағы бұзушылықтар мен кемшіліктерді жою ... ... ... ... ... ... ... көшірмелерін немесе тізілімін акт бойынша бақылау
обьектілеріне қалдыра отырып, құқық қорғау органдарына бақылау
жүргізу ... ... ... ... тұпнұсқасын қоса
тіркеу; республикалық бюджеттің атқарылуына бақылау жүргізуге
шарттық негізде және ... ... ... ... есеп ... ... бойынша тәуелсіз жеке
аудиторлық ... ... ... ... ... осы ... бөлінген қаражат шегінде ақы төлей
отырып, тарту; құқық қорғау, салық және өзге де ... ... ... және оның ... бөлімшелері берген
бақылау жүргізу материалдары бойынша қабылданған шаралар туралы
толық ақпарат алу; бюджет қаражатын ... ... ... ... жүргізу туралы қылмыстық қудалау
органдары қаулыларының негізінде жоспардан тыс ... ... ... ... туралы хаттамалар жасау, әкімшілік
құқық бұзушылықтар ... ... ... және ... ... құқық бұзушылық туралы кодексінде
белгіленген жағдайларда және ... ... ... үшін ... жазалар қолдану.
Комитетің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша мемлекеттік органдардың
ішкі бақылау қызметтеріне консультациялар беру, бюджеттік заңнаманы қолдану
практикасына ... және ... ... оны ... ... ... және өз құзыреті шегінде тиісті нормативтік құқықтық
кесімдер жобаларын әзірлеу; және тағы басқа қаржылық қызметтерді іс ... ... ... ... және ... төленетiн басқа да
мiндеттi төлемдердің толық түсуiн, мiндеттi зейнетақы жарналарының және
Мемлекеттiк әлеуметтiк ... ... ... аударымдардың толық
және дер кезiнде аударылуын қамтамасыз ету жөнiндегi, сондай-ақ салық
төлеушiлердiң ... ... ... ... ... ... ... мiндеттер жүктеледi. ... ... ... ... ... мен салық органдарынан тұрады. Салық ... ... ... ... Астана және Алматы қалалары
бойынша салық ... ... ... ... аудандар, балалар
және қалалардағы аудандар бойынша салық ... ... ... ... ... жағдайда бұл аймақтардың аумағында салық
комитеттері құрылуы мүмкін. ... ... ... жоғары тұрған салық
қызметi органына төменнен жоғары қарай тiкелей ... және ... ... ... ... мемлекеттiк орган салық
органдарына басшылық жасауды жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк органның ... ... ... қызметi органдары: заңда көзделген нормативтiк құқықтық
актiлердi әзiрлеуге және ... өз ... ... салық
мiндеттемелерiнiң туындауы, орындалуы мен тоқтатылуы жөнiнде түсіндiрудi
жүзеге асыруға және түсiнiктеме беруге; заңда ... ... ... ... асыруға; салық төлеушiнің ақша құжаттарына, бухгалтерлiк
кiтаптарына, есептерiне, сметаларына, ақшасының ... ... есеп ... ... және салық
мiндеттемелерiн орындауға байланысты өзге де ... ... заң ... ... талаптарды сақтай отырып,
тексеру жүргiзуге; салық төлеушiден уәкiлеттi ... ... ... бойынша салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердi
есептеу мен төлеу (ұстау мен аудару) жөнiнде ... ... ... ... сондай-ақ салық және бюджетке төленетiн басқа да
мiндеттi төлемдердiң, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... және ... әлеуметтiк сақтандыру қорына әлеуметтiк
аударымдардың ... ... және дер ... ... және ... ... құжаттар берудi талап етуге;
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... асыру барысында салықтық құқық ... ... ... салық төлеушiден алып ... ... ... ... табу үшiн пайдаланылатын кез келген салық салу объектiлерi
мен салық салуға байланысты объектiлердi ... ... ... ... үй-жайлардан басқа) түгендеу ... ... ... ... тiзбе бойынша уәкiлеттi мемлекеттiк орган
белгiлеген тәртiппен салық төлеушiден электрондық құжаттар ... ... ... ... ... - ... тұлға мен жеке
кәсiпкерге салық салуға байланысты мәселелер бойынша коммерциялық, банктiк
және ... ... өзге де ... құрайтын мәлiметтердi жария етуге
Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен ... ... ... ... немесе банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге
асыратын ұйымдардан Қазақстан Республикасының ... ... оның банк ... ... және ... ... туралы, осы
шоттардағы ақшаның қалдығы мен қозғалысы туралы мәлiметтер ... ... ... ... ... ... мәлiметтер уәкiлеттi
мемлекеттiк орган ... ... ... нарығы мен қаржы ұйымдарын
реттеу және қадағалау жөнiндегi уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша мұндай
тұлғаларға ... ... ... ... ... қарамастан
сұралады; Заңда көзделген жағдайларда салық төлеушiнің салық мiндеттемесiн
жанама әдiспен айқындауға; салық тексерулеріне ... да ... ... тартуға; Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
соттарға талаптар қоюға құқылы. ... ... ... ... ... 4) ... ... негіздер бойынша заңды
тұлғаны тарату туралы сотқа талап-арыз ... ... ... ... ... ... заңдарында көзделген өзге де
құқықтары бар. ... ... ... ... ... ... ... төлеушiнiң құқықтарын сақтауға; мемлекеттiң мүдделерiн
қорғауға; салық төлеушiнiң салық мiндеттемелерiн орындауына, Мемлекеттiк
әлеуметтiк ... ... ... ... ... есептелуiне
және уақтылы төленуiне, сондай-ақ жинақтаушы зейнетақы қорларына мiндеттi
зейнетақы жарналарының дер ... ... және ... салық
бақылауын жүзеге асыруға; салық төлеушiлердiң, салық салу объектiлерi мен
салық салуға байланысты объектiлердің ... ... және ... және ... төленетiн басқа да мiндеттi төлемдердiң есебiн
белгiленген тәртiппен ... ... ... ... ... тәртiбiн түсiндiруге; салық тексеруiн қатаң нұсқамалар бойынша
жүргiзуге; заңға сәйкес ... ... ... ... ... ... жағдайларда салық төлеушiге салық мiндеттемелерiнiң орындалуы жөнiнде
хабарлама ... ... ... ... бойынша үш күн мерзiмнен
кешiктiрмей салық ... ... ... ... ... ... ... оның жеке шотынан көшiрменi беруге; салық
төлеушiге берiлетiн, ... және ... ... ... да ... ... ... мiндеттемелерiнің орындалу фактiсiн растайтын
квитанциялар көшiрмесiнiң бес жыл бойы ... ... ... ... ... мүлiктi есепке алу, сақтау, бағалау және өткiзу
тәртiбiнiң сақталуын, оның Қазақстан Республикасының заңдарына ... ... ... ... және ... ... сондай-ақ оны
сатудан түскен ақшаның бюджетке толық және дер кезiнде түсуiн ... ... ... ... ... ... ету
тәсiлдерiн қолдануға және салық төлеушiден салық берешегiн осы Кодекске
сәйкес ... ... ... ... ... Әкiмшiлiк құқық
бұзушылық туралы кодексiне сәйкес салық төлеушiге әкiмшiлiк айыппұлдар
салуға мiндеттi. Салық ... ... ... және ... төленетiн
басқа да мiндеттi төлемдердi төлеуден қасақана жалтару фактiлерi, сондай-ақ
қылмыс белгiлерiн ... ... ... ... фактiлерi анықталған
кезде, салық органдары Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... үшiн тиiстi құқық қорғау органдарының тергеуiне
жататын материалдарды жiбередi. Салық ... ... ... ... ... ... өзге де мiндеттердi орындайды.
Салық қызметi органдары лауазымды адамдарының жақын туысы (ата-анасы,
жұбайы (зайыбы), аға-iнiлерi, апа-қарындастары, балалары) ... ... ... ... ... мен ... ... және (немесе) қаржылық ... ... ... жанама
мүдделiлiгi бар салық төлеушiге қатысты мұндай лауазымды адамның қызметтiк
мiндеттерiн жүзеге асыруына тыйым салынады. ... ... ... ... ... тауарлар өткiзiлген кезде, заңда және
Қазақстан ... ... ... ... ... және ... басқа да мiндеттi төлемдердi ... ... ... Уәкiлеттi
органдардың бюджетке төленетiн мiндеттi төлемдердi алу ... ... ... ... ... ... Кенттердiң, ауылдардың (селолардың), ауылдық (селолық)
округтердiң әкiмдерi (бұдан әрi - ... ... ... - жеке ... ... көлiк құралдарына салынатын салықтарды, жер салығын
жинауды ұйымдастырады. Заңда аталған ... ... ... есептiлiк
құжаты болып табылатын квитанция негiзiнде жүзеге ... ... ... ... ... ... Заңда аталған салықтарды
жинауды ұйымдастыру кезiнде әкiмдер: 1) есептелген күнiнен бастап үш ... ... ... ... ... ... және ... төленетiн
басқа да мiндеттi төлемдердiң сомасы туралы хабарламаларды салық төлеушiге
тапсыруды; 2) салық ... - жеке ... ... сомаларын төлеу фактiсiн
растайтын квитанция берудi; 3) банкке немесе банк операцияларының жекелеген
түрлерiн жүзеге ... ... ақша ... ... ... ... кейiнгi келесi күннен кешiктiрмей, салық сомаларын кейiннен бюджет
есебiне жатқызу үшiн күн сайын ... ... ... Егер күн сайынғы
ақша түсiмi тиiстi қаржы жылына арналған ... ... ... ... он ... айлық есептiк көрсеткiштен кем болса, сондай-ақ
банк немесе банк операцияларының жекелеген ... ... ... ұйым
болмаған кезде елдi мекенде ақша өткiзу үш банктiк ... бiр рет ... 4) ... ... ... және ... 5) салық
органына квитанцияларды пайдалану туралы, сондай-ақ ... ... ... ... ... тәртiппен және мерзiмде банкке
немесе банк ... ... ... ... ... ... ... есептердi берудi қамтамасыз етедi. Облыстардың (республикалық
маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... жергiлiктi атқарушы органдары облыстардың (республикалық маңызы
бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары белгiлеген ... ... ... ... және ... талондарды өткiзуден
түскен соманың толық жиналуын қамтамасыз етедi.[11]
Салық қызметi органдары орталық және ... ... ... ... ... бiрлескен бақылау шараларын қолданады,
өзара ақпарат алмасуды қамтамасыз ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру жөнiндегi ... ... ... ... ... ... Салық қызметi
органдары мен кеден органдары өздерiне жүктелген салық ... ... ... ... өзара iс-әрекет жасау арқылы орындайды. Салық
қызметi органдары мен жергiлiктi атқарушы органдар салық жинауды ... ... ... ... iс-әрекет жасайды.
Қызметтегi жұмысын жүзеге асыруына байланысты салық қызметi органдарының
лауазымды адамының денсаулығына кәсiби қызметiмен одан әрi ... ... ауыр зиян ... ... оған ... бюджет
қаражатынан, кiнәлi адамдардан кейiн сомасы өндiрiп алынатын, бес жылдық
ақшалай ... ... ... ... ... оның ... мен зейнетақысының мөлшерi арасындағы айырма (өмiр бойы) төленедi.
Қорытынды.
Бюджеттік жүйенің жағдайы - мемлекеттегі жалпы экономикалық жағдайдың,
азаматтардың әлеуметтік ... ... ... инвестициялық
потенциалының, Қазақстанның қорғаныс қабылеттілігінің жэне оның еңбекті
бөлугедегі әлемдік ... ... ... маңызды критериі болып табылады.
Бюджеттік саясат - мемлекеттің қоғамдағы маңызды да ... ... ... ... ... ол ... өзіне ала алатын нақты
міндеттемелер. Қазыналық жүйенің дамуына, ... ... ... ... ... ... бар және олар ... туындап отырады.
Соңғы жылдардағы көптеген өзекті мәселелердің себебі - ... ... ... ... ... ... ... нақты
секторын қаржыландыратындай ... ... ... жыл ... ... бюджеттің қорғалған деген баптарын да жеткілікті көлемде
қаржыландыра ... ... ... ... көрсеткіштер шын мәніндегі
көрсеткіштерге сәйкес келмейді. Тек қана биылғы жылы бюджет ... ... ... ... жоспарланған кірістен көп түсті. Осы мәселеге
сәйкес, елбасы өзінің халыққа жолдауында ... ... 1 ... ... ... ... ... көбейетінін, әлеуметтік
шаралардың жүзеге асырылатынын айтты.
Бюджет - мемлекеттің міндеттерінің ... ... ... ақша ... ... жэне бөлу нысаны. Құқықтық акт
ретінде орталықтандырылған ... ақша ... ... ... ... ... ... жоспары ретінде танимыз.
Олар сәйкес ... ... ... ... ұсынған жобалары
негізінде бекітіліп, орындалуы атқару органдарымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... заңдық құқықтары
мен міндеттерін бекітеді.
Нарықтық экономикаға көшу кезеңінде Қазақстан ... ... ... сипаттағы міндеттерді шешу үшін ... ... ролі өте зор. ... өзінің функцияларын жүзеге асыру
үшін, мемлекет ретінде танылып өмір сүру үшін, ... ... ... процесстерді ақшамен қамтамасыз ету үшін, ақшаның ықпалымен ... үшін ... бір қор ... Сол қор ... ... ... табылады.
Мемлекет осы бюджетке келіп түсетін эртүрлі кірістер мен түсімдерді және
бюджеттен шығатын шығыстарды ... ... ... ... отырады.
Олардың ішінде маңызды құжат ретінде жыл сайынғы Қазақстан Республикасының
Парламентімен және жергілікті сәйкес өкілді ... - ... ... ... ... ... ... негізгі кіріс көзі - салықтар, алымдар, баждар,
төлемдер болып табылады, ... ақ, ... ... де ... ретіндегі ролі үлкен. Бүгінгі таңда Республикалық бюджетің көпшілік
бөлігін салықтар ... ... ... ... ... беруге
болмайды, себебі, біз салықтардың көп алынуының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... өзінің дінімен,
құқығымен, спортымен «үш рет мойындатқан Ежелгі Рим ... салу ... ... ... Онда 200 - ден ... салықтардың түрлері
алынған екен. Сондықтан, мемлекеттің сәйкес органдары салық саясатын жүзеге
асыруда өте ... ... ... ақша - ... ... ... тарихи тәжірибелерге көз тастай отырып, жұмыс жасағаны дұрыс.
Бюджеттің Бюджет жүйесі туралы ... ... ... ... ... үшін, шын мәніндегі шынайы әлеуметтік бюджет болуы үшін ... ... ... ... ... шешу ... Осы ... ретінде
менің ойымша, келесілер болып табылады:
- экономиканы қаржылық сауықтыру;
- барлық деңгейдегі бюджеттердің нақты түрде бекітілуі;
- бюджеттік саясаттың мақсаттарын нақты түрде ... ... ... ... басым түрде жеке кәсіпкерлік бастамаларды
- ынталандыру шаралары негізінде көбейту;
- шығыстарды ұтымды түрде пайдалану бағдарламаларын жүзеге асыру;
- бюджетраралық қатынастарды реформалау.
Осы міндеттер мен ... ... ... үшін, ары қарай салықтық
өзгертулер, салықтарды жинаудағы жетістікерді ... ... ... жақсартулар қажет. Мемлекеттік мүлікті тиімді пайдалану
мүмкіндігіне көңіл аударып, ... ... ... ... ... ... қалу мәселелерін шешу қажет. Атқару органдары
салаларындағы қаржылық бақылау жүргізуді аса маңызды қызмет болып табылады.
Осыған сәйкес, бүл ... ... заң ... ... осы ... ... ... бекітіп, мақсатына сәйкес қолданбаған
Пайдаланылған нормативтік құқықтық актілер тізімі:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Астана, 1999, -108 ... ... ... Бюджет Кодексі. Алматы, Юрист, 2004. –128 б.
3. Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... ... Банкі туралы” Заңы. (өзгетулер мен толықтырулар
№ 577-ІІ 20.12.04ж)
4. Қазақстан ... 2001 ... ... ... және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... 2004, 228 б.
5. Қазақстан Респубилкасы Үкіметінің “Қазақстан Республикасы ... ... ... Комитеті туралы Ереже 19.06.02.қаулысымен
бекітілген
6. Қазақстан Республикасының Үкіметінің ҚР Қаржы министрлігінің қаржылық
бақылау комитетінің ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметінің ҚР экономика және ... ... ... ... 28.10.04. №1116 қаулысымен
бекітілген.
8. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің Салық комитеті туралы
Ереже. ... №1127 ... ... ... ... Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу
мен қадағалау ... ... ... ... №1270
Президентінің Жарлығымен бекітілген.
Қолданылған әдебиеттер.
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... 2006 жыл.
2. Худяков А.И. Финансовое право РК (общая часть). Алматы: ...... ... Н.Б., ... С.М., Сермиов У.С, ... ... ... ...... ... ... С.М. Қазақстан Республикасының қаржылық хұқы. (оқулық)
– Алматы, 1994.
5. Мельников В.Д., Ильясов К.К. ... ...... ... ... ... ... Кредит: учебник для вузов.под ред.
проф. Л. А. ... - М, ... ... 2000- ... ... ... пособие. Под ред. А.М.Ковалевой - М ., ... и ... .- ... Коков В., Любимцев Ю. Бюджетный федерализм: проблемы и перспективы
// Экономист, №11, 1996-96с.
9. Павлова Л. Бюджетное финансирование и ... ... // ... № 4, 1996 ... ... И. ... ... бюджетного регулирования
//Экономист, № 7, 1996 - 96с.
11. Основы теории финансового права. Худяков А.И.- А., 1995 -288 ... ... В.Д., ... К.К. Финансы; Учебник. – Алматы:, 2001 –
512 с.
13. Теория государственного управления. Курс лекций. – М.: ...... ... ... ... Н.Ә Назарбаевтың Қзақстан халқына
Жолдауы. 04.03.2006 жыл .Отан сақшысы. №8-9.
[2] Сенчагов В.К. ... ... ... и ... ... Проспект,
2000, 168 б.
[3] Платонова Е.В., Новиков А. Финансовое право. Москва, Приор, 2000, 32
бет.
[4] Горбунова О.Н. Финансовое ... ... ... 1996 ж. 104 – ... ... Н.Б., Найманбаев С.М., Сермиов У.С, Қаржылар саласындағы
басқарудың ... ...... ... ... В.Д., ... К.К. ... Учебник. – Алматы, 2001.
[7] Қазақстан Республикасының Үкіметінің ҚР экономика және ... ... ... Ереже 28.10.04. №1116 қаулысымен бекітілген.
[8] Мельников В.Д., Ильясов К.К, ... ... ... 2001, - 322 ... ... ... 1995 ... 30-наурыздағы “Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі туралы” Заңы. (өзгетулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... ... 2004. -75 бет
[11] Основы теории финансового права. Худяков А.И.- А., 1995 -288 с.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Диверсияның қылмыстық құқықтық сипаттамасы21 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Алматы қаласының әкімдігінде өткізілген өндірістік тәжірибе бойынша19 бет
Алымдар29 бет
Ақша несие саясаты мақсаттары мен құралдары23 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Балқаш ауданы салық бюджетінің кірісін бақылаудың ақпараттық жүйесін52 бет
Басқа да салықтар бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі48 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь