Қазақстан — әлемдік қоғамдастықтың белсенді мүшесі

Мемлекеттігіміздің ең алғышартты белгілерінің бірі – Қазақстанның дүниежүзілік қоғамдастыққа толыққанды мүше болып, әлем мемлекеттерімен терезесі тең дәрежеде қарым-қатынас орната білуімен байланысты.
Еліміздің тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев тәуелсіздігіміз жарияланғаннан бастап осы аса маңызды мәселеге айрықша мән беріп, ол мәртебенің тұрақтанып, нығая түсуі жолында аянбай, еңбек етіп келе жатқандығы да сол маңыздылықтан өрбіп келеді.
Мемлекет әдетте ұлттық негізде құрылады. Ол – ұлттың өсу, өркендеу қабілеттілігінің нышаны. Осыдан 14 жыл бұрын Қазақстан өзін тәуелсіз мемлекет деп жариялағанда, шіркін “мемлекет” деген статустың тұрақтағанын көзімізбен көріп, өзіміздің шын мәнінде ұлттық мемлекетіміздің өкілі екендігімізді өзімізден бөтен ел таныса, басқа әлем жұртының құлағы “Қазақстан” деген мемлекетке үйреніп, дағдыланса деп арман еткенімізді естен шығармағанымыз жөн болар еді.
Мемлекетіміздің бүгінгі таңдағы әлемдік дәрежеде көптеген өркениетті елдермен үзеңгілесіп, дүниежүзілік қоғамдастықтың белсенді мүшесіне айналып отырғанын әңгіме етер тұста қысқаша ғана болса да кешегі күнімізді де еске алғанымыз ләзім.
* * *
Қазақтың соңғы мемлекеттік сұлбасы ХІХ ғасырдың орта шенінде хандық құрылымның түбегейлі күйретілуі арқылы мүлдем жойылып, тынды. ХVІІІ ғасырдың бірінші ширегінде басталған Ресей империясының отарлау саясаты толығымен жүзеге асырылып, орыс патшасының үстемдігі емін-еркін кең ауқымда жүргізілді. Қазақ жері бөлшектелініп, орыс генерал-губернаторларына бағындырылды. Империяның әкімшіліктері қазақ жері мен ел ішіндегі жағдайды өз тұрғысынан, яғни Ресей империясының отарлау саясатын кедергісіз жүргізу тұрғысынан басқарды. Кезінде жоңғар шапқыншылығына қарсы көтерілген қазақтың ұлттық рухын халық арасындағы көзі қарақты, санасы мен білімі озық тұлғаларды қуғын-сүргінге ұшыратып, әртүрлі жымысқы әдістермен көпшіліктің санасына ықпал ету арқылы жойып отыруды тәсіл етті. Сол дәуірде де, одан бұрынғы талай қиын кезеңдердегідей, жекелеген айрықша, табиғатынан сұңғыла тұлғалар болғанымен, қазақ – ел болып тұтасып, халық болып көтеріліп, қоғамға өз үнін шығарып, естірте алмады. Тек 1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін ғана 1920 жылдан алдымен Ресей құрамындағы автономиялық, 1936 жылдан Кеңестер Одағы құрамында одақтас республика болып осы құрылыммен 1991 жылдың желтоқсан айында жарияланған мемлекеттік тәуелсіздігімізге дейін келдік.
Аталмыш кезеңдерде, тұтас бірнеше ғасырлық дәуірлерде де талай ұрпақ мемлекеттікке қол жеткізе алмай кеткен. Бәрі де салыстырмалы құбылыста танылады емес пе? Немесе, басқа сөзбен айтсақ – біз кімбіз? – деген сұраққа жауап іздеу. Біз кім едік? Кім болдық?
        
        Қазақстан — әлемдік қоғамдастықтың белсенді мүшесі
Мемлекеттігіміздің ең алғышартты белгілерінің бірі – ... ... ... мүше ... әлем мемлекеттерімен
терезесі тең дәрежеде қарым-қатынас орната білуімен байланысты.
Еліміздің тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев тәуелсіздігіміз
жарияланғаннан бастап осы аса ... ... ... мән беріп, ол
мәртебенің тұрақтанып, нығая түсуі жолында аянбай, еңбек етіп келе
жатқандығы да сол ... ... ... ... ұлттық негізде құрылады. Ол – ұлттың өсу, өркендеу
қабілеттілігінің нышаны. Осыдан 14 жыл бұрын Қазақстан өзін тәуелсіз
мемлекет деп жариялағанда, шіркін ... ... ... ... ... ... шын мәнінде ұлттық мемлекетіміздің өкілі
екендігімізді өзімізден бөтен ел таныса, басқа әлем жұртының құлағы
“Қазақстан” деген ... ... ... деп ... еткенімізді
естен шығармағанымыз жөн болар еді.
Мемлекетіміздің бүгінгі таңдағы әлемдік дәрежеде көптеген өркениетті
елдермен үзеңгілесіп, дүниежүзілік қоғамдастықтың белсенді мүшесіне айналып
отырғанын әңгіме етер ... ... ғана ... да ... ... де ... ... * *
Қазақтың соңғы мемлекеттік сұлбасы ХІХ ғасырдың орта шенінде хандық
құрылымның түбегейлі күйретілуі ... ... ... тынды. ХVІІІ
ғасырдың бірінші ширегінде басталған Ресей империясының отарлау саясаты
толығымен жүзеге асырылып, орыс патшасының ... ... кең ... ... жері ... орыс генерал-губернаторларына
бағындырылды. Империяның әкімшіліктері қазақ жері мен ел ішіндегі жағдайды
өз тұрғысынан, яғни Ресей империясының отарлау ... ... ... ... ... ... ... қарсы көтерілген
қазақтың ұлттық рухын халық арасындағы көзі қарақты, санасы мен білімі озық
тұлғаларды қуғын-сүргінге ұшыратып, әртүрлі жымысқы әдістермен көпшіліктің
санасына ... ету ... ... отыруды тәсіл етті. Сол дәуірде де, одан
бұрынғы талай қиын кезеңдердегідей, жекелеген айрықша, табиғатынан сұңғыла
тұлғалар болғанымен, қазақ – ел болып тұтасып, ... ... ... өз үнін ... ... ... Тек 1917 ... Қазан төңкерісінен
кейін ғана 1920 жылдан алдымен Ресей құрамындағы ... 1936 ... ... ... одақтас республика болып осы құрылыммен 1991
жылдың желтоқсан айында жарияланған мемлекеттік тәуелсіздігімізге дейін
келдік.
Аталмыш кезеңдерде, тұтас бірнеше ғасырлық дәуірлерде де талай ұрпақ
мемлекеттікке қол ... ... ... Бәрі де салыстырмалы құбылыста
танылады емес пе? Немесе, басқа сөзбен айтсақ – біз кімбіз? – деген сұраққа
жауап іздеу. Біз кім едік? Кім ... біз өз ... ... өсу, қалыптасу тарихын ерекше
ұлтсүйгіш ұждандылықпен, өте мұқият ұқыптылықпен тізбектеп, ... ... ... қарашығындай сақтай білуіміз, қасиетті
рухымыздай қадірлей білуіміз қажет. Осыны ... ... ... ... ... ... тапсыра алсақ қана ел боламыз, ұлт боламыз,
күшті, қуатты мемлекет боламыз.
Бүгінгі мемлекеттік ... ең ... ... болмаған
жетістіктерімізді әңгіме еткенде соның бәрі өздігінен болып жатпағанын
түсінудің де ... бар. ... өсіп келе ... жас ұрпақтың кейде,
өкінішке орай, ерте заманды айтпағанда, жаңа тарихтан да хабарсыздығы
қынжылтады.
Қай заманда, қай ... қай ... ... ... ... ... тең әріптесі ретінде сөйлесіп, келіссөз жүргізіп, тіпті
ұсыныстарын тыңдап, оны қабылдап, санасып еді? Осы ... ... ... ... оған жауап табу да оңайға түсе қоймайды.
Тәуелсіз мемлекет болу – ұлтымыздың ғасырлар бойғы ... ... ... ... ... ... ... болып қалыптасу – одан да
биік мақсат, мұрат ... ... ... ... ... ... сезінуі ұлттық рухтың сапасын көрсетеді. Ұлттық рух мемлекеттік
рухқа ұштасып, қазақстандықтар өз мемлекетін көзінің қарашығындай қадірлеу
қажеттілігін түсіне алса – ... ... сол ... ... ... ... тілдесуінде Нұрсұлтан Назарбаев ұлттық
идея туралы өз тұжырымдарын ортаға ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік қоғамдастық қатарында
тұрақтанып, нығаюына, бәсекелестікке қабілетті, дайын болу ... ... ... көрермен көпшілік бірауыздан мақұлдап, кұптады.
Біз мемлекет болғалы жалғыз біз, біздің ... ғана ... ... ... өзгерді. Кеше ғана теміртастай тұтас көрінген кейбір ұғымдар ... жаңа ... ... ... құбылыстардың куәсі болып отырмыз.
Міне, осындай аламан жаһандасудың өзінде мәңгі сақталып, қасиетін жоймай,
керісінше қымбаттанып келе ... ...... ... пен
мемлекеттілік. Адам құқының қайнар бұлағы да осы мақсаттармен байланысты.
Сірә, бүгін дәл осы құндылықтар ешкімнің де ... ... ... Ал ... біз ... 15 жыл бұрын дәл бүгінгідей дәрежеде түсіне алдық па?
Олай бола қоймағаны да шындық. Бүгінгі ... ... да, ... ... да ол кезеңдердің бір де бірімен салыстыруға
келмейтіні де шындық.
Қазақстанның мемлекеттік мәртебесін айшықтайтын ... мен ... ... ... кімбіз? Сіз кімсіз?” – дегенде біз бүгін – “Қазақпыз”
деп қасқайып айтып, мақтанамыз. Күні кеше ғана қай елге ... ... ... түсіне алмай, соңыра “е, орыс екенсіңдер ғой” дейтін
қытай, ағылшын, француз, америкалық, испандық бейтаныстар. “Ә, өте ... ... ... көп. ... көп. ... ... көп” – деп Қазақстанды білетіндігін, Назарбаевты көргендігін
айтатын болды қазір. Тіпті Қазақстанда тұратындығын мақтан ететін ұлттар
саны көбейді. Бұл ... тек ... ... ... өсіп, өніп отырған 130
ұлт пен ұлысты ғана айтып отырған жоқпын. Жаңа Қазақстан, мемлекеттік
дәуірімізде Қазақстанға келіп қоныстанған басқа ұлт ... ... ... ... озық дамыған, бай мемлекеттерден елге келіп қызмет етіп
жатқан адамдарды да айтамын.
Басқаны былай қойғанда – қай ... ... ... ... ... ... еді? Тарихта екеуінің де Қазақстанға деген пиғылы бүгінгідей
болмағаны да шындық. Олар қазақ жеріне, еліне “жоғарыдан” қарап үйренген.
Біз өз дамуымыз арқылы ғана ... ... ... ХІХ ... ... жылдарында қазақ жерінің шығысында шекара сызығын жүргізгенде осы екі
алып империяның өкілдері қай қазаққа ... қай ... ... ... еді? 1882 ... ... ... келіссөздерінде осы екі көрші алпауыт
мемлекеттер қазақтың жерін қазақтың қатынасуынсыз ... емес пе? Ал ... ... неге қатыса алмады? Өйткені – елі де, жері де ... ... ... ... ... ... соң оның дауысы ешкімге де жетпеді.
Дүниежүзілік қоғамдастық қазақ деген ұлтты танымады, білмеді. Қазақ
ешкімнен көмек сұрап, ... ... Сол ... ... ... алмай, 70
мыңға жуық қазақ әрі қашып, бері қашып босқындыққа ұшырады, мыңдаған қазақ
тектен-текке оққа ұшып, құрбан болды. Бұл – ... ... бір ... ... ... келісімдердің жеңісін көре алмаған кейбір
сыншылардың тым сайыздығына таң ... шара жоқ. Сөз реті ... – кім де ... ... ... ... үшін ... тым болмаса
сол аймақтың жағдайын біліп алса, оған қоса – ... ... ... ... ... білсе – яғни, осы мемлекеттік шекарамызды бекітіп
алуға кімнің мүдделі екенін анықтай алса. Дүниені ... ... ... ... ... 74 жыл ... ... онымен шекаралық
келісімге келмеді. Осының сыры неде? Қытайдың екі жарым мың жылғы
мемлекеттік идеологиясында “Қытай елі аспан астындағы жалғыз ... ... ... ... ... деп насихатталғанын да білгеннің зияны жоқ.
Шүкіршілік, бүгінгі Қазақстан мен ... ... ... қатынас
бейбіт, достық сипатында дамып отыр. Ол да мемлекетіміздің сыртқы
саясатының нәтижесі.
Қытай елімен шекаралас 15 мемлекеттің ішінде ... ... ... ... ... қол ... Осыған дейін қытай оқулықтарында ескі, үш
жүз жыл бұрын жасалған карталар қолданылып келді, ол карта ... ... ... аймақ “даулы жерлер” тізбегіне кіретін-ді. Ресми келісімнен
кейін, 1999 жылдан бастап шынайы карталар жарық көре ... да ... рет ... мемлекетінің ресми шекарасының барлық
көршілермен тегіс танылып, келісілуі, ресми хатталуы –
мемлекеттілігіміздің, мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың тарихи жеңісі
деп танылуы ... ... * ... ... ... ... ... социализм дәуірінде – өз
ұлтымыздың, мемлекетіміздің тарихынан гөрі орыс, Батыс Еуропа, әлем тарихын
мәртебелеп оқығанымызды да ұмыта қоймаған ... ... ... терең
зерттеп, көбірек, жүйелі түрде білгенге не жетсін. Ондай мүмкіндіктен қазір
де, алдағы уақытта да бас тартпай, керісінше, әлемдік өркениетке ... ... ... ... ... ... ... рухани
құндылықтарын, тарихын, мәдениетін әлемдік дәрежеге жеткізе алмағанымызда.
Оның да басты себебі – өзіміздің дербес мемлекеттігіміз болмағандығында
еді.
Абайды білмейтін қазақ жоқ. Абай – ... үшін ... ... Ал ... ... басқа мәдениеттер тани ма? Шекспир, Гете, Чайковскийді
әлем қалай таниды? Сондай әлемдік тұлғалардың қатарында Фарабидің,
Шоқанның, Абайдың есімдері ... ... ... ... ... ... 150 ... көпшіліктің
есінде. Осы мәртебенің көпшілік біле бермейтін қыр-сыры да бар. 1990 жылы
Қазақ ССР Үкіметі атынан ... ... ... хат ... ... тек мемлекет Үкіметтерінің немесе тағы басқа құзырлы орындарының ұсынысы
назарға алынады. Ал ол ... ... ... ... КСРО яғни ... орталық билік орындар Қазақстанның Абайдың 150 жылдығын ЮНЕСКО-
ға енгізу қажет деген ұсынысын қарамаған және өз ... ... ... бермеген. Тек 1992, 1993 жылдары өзіміз тәуелсіз мемлекет
болғаннан кейін ЮНЕСКО басшыларымен бірнеше кездесу өткізіп, келіссөздер
жүргізілгеннен кейін ғана еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... ... ... пікір алысылып, басқа мемлекет
өкілдерінің дауысына салынды. 1993 жылдың 2 қарашасында ЮНЕСКО-ның
Париждегі штаб-пәтерінде оның Бас Ассамблеясының аясында ... ... ... ... атынан Абай туралы баяндама жасау абыройы мен
бақыты сол ... ... ... ... ... ... жөнінде Қазақстанның ұлттық комиссиясының тұңғыш төрағасы ретінде
менің үлесіме тигені әлі күнге жүрегімді, ... ... ... бөлейтінін
жасыра алмаймын. Содан бір күн бұрын ЮНЕСКО-ның Бас ... осы ... ... ... мүше етіп қабылдау рәсімінде
Қазақстан туралы менің баяндамам ... гимн ... ... ... ... ... ... дүние жүзілік қоғамдастықтың басқа
мүшелері қатарынан орын алып, мәртебеміз ... ... ... ... ... мемлекеттері өкілдерінің Қазақстанды құшақ жая құттықтағанын сол
кезде менімен бірге болған Қазақстанның ... ... ... әрі
Франциядағы Төтенше және өкілетті елшісі Төлеухан Қабдрахманов ... ... ... ... ... ... қандай?! Және бұл – жай
бір адамның жеке ... ғана ... ... ... елдің, бабалардың рухы
көтеріліп, Қазақстан деген жас мемлекетті ... ... ... ... тұр емес пе?
Қазақстанның ЮНЕСКО-мен қарым-қатынасы осылайша басталып, қазір оның
белсенді мүшесі болды. Бұл беделді ұйым тек ... ... ... ... ... ... бастамашыл ұсыныстарын
талқылады. ЮНЕСКО-ның ұлы адамдар тізіміне Абайдан басқа Жамбыл ... ... ... ... ... Марғұлан, Әбілхан Қастеев енді. Біздің
Олжас Сүлейменов әрі елші, әрі сол халықаралық ... ... ... ... ... ... абстрактілік ұғым емес. Мемлекеттің
мазмұны мен пішінін анықтайтын, айшықтайтын нышандар мен критерийлері ... ... ... ... да, ... де ... адамдар, Мемлекет
басшысы, мемлекеттік институттарының бағыт-бағдары, іс-әрекеті, қызметінің
сапасы арқылы танылатыны белгілі. Қазір Қазақстанымызды әлемге таныту,
дүниежүзілік ... әрі ... әрі ... ... ... ... Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамашылдығымен көптеген
білікті мемлекет, қоғам, өнер, ғылым, мәдениет, спорт қайраткерлері
салиқалы, нәтижелі үлес ... ... Ел ... ... даму ... халықаралық деңгейге ұштастырып, әлемдік мемлекеттермен әріптес
болып жүруде біздің еліміздің өкілі ретінде қызметке араласып жүрген
азаматтардың еңбегі де зор. Олар өз ... ... ... туын көрсете білді. Қазақстанды тану, түсіну солардың ... ... ... ... ... ... мен
ұлтжандылығына байланысты. Біз мемлекет болғаннан кейін Президенттің ... ... ... ... ... ... ... болашағы болды. Арнайы
тұжырымдама жасалды. Сыртқы істер министрлігі, оның жас ... ... ... ... ... және ... ... Елбасының
тапсырмасымен қыруар жұмыс атқара алды. Осы орайда ұзақ жылдан бері Сыртқы
істер ... ... ... ... ... ... серіктесі Қасымжомарт Тоқаевтың есімін де басқа мемлекеттердің
дипломаттары, халықаралық ұйымдар өкілдері жылы ... ... Ел ... шаңы ... ... нақыл бар. Халқымыздың ежелгі қазына мақалы
бір қарағанда қарапайым ғана айтылса да ... тым ... ... әрі ... ... алапат үрдісіне сұранып тұр. Көп елдердің дипломаттары,
парламент, үкімет мүшелерімен, журналистермен кездесіп, ... ... ... ... ... ... ... өз пікір,
тұжырымдарын айтып, ой бөліседі. Сондай кездерде негізінде
қазақстандықтардың білімділігін, біліктілігін, жаңалыққа жаны құмарлығын,
қарым-қатынасқа икемділігін айтып ... ... ... еместігін, ел
тағдырына еркін араласып, қоғамға оң ықпал етуге қабілетті адамдардың
Елбасын ұйымшылдықпен, бірлікпен қолдап жүргендіктеріне екпін беріп, кейде
өздерінің таң қалғандарын да ... ... ... ... бұл ... ... еңсемізді көтереді. Бөтендер бізге сыйласымдылықпен қарайды. Дәл
осы сияқты, бүгін біздің қоғамда, өмірде кездесе беретін жағымсыз жайлар да
олардың назарынан тыс ... ... ... адам ... ... мән ... Әсіресе, атқарушы билік өкілдерінің “белден
басқыш” заңсыздықтарына, кейбір салаларда жемқорлықтың өрбіп тұрғанына
шұқшияды. Мұндайда, дауласып, таласып, “елдің бәрі, немесе ... ... деп ... те ... ... ... ... қаласың. Әйткенмен,
сенім мен үміт артық. Құлқыны апан боп ... ... ... ... қатынас тұрақтанар, қоғам тазарар деп сенесің. Өйтпесек өркениеттен
кенже қаламыз, дүниежүзілік қоғамдастықтан қағылып, шетке шығамыз. Шетте
қалғаның – ... ... ... ... Президент бастап жасалып жатқан
шаруаның барлығы дерлік сол жаһандық ... ... ... ... елдің
ертеңі.
* * *
Орталық Азия мемлекеттерінің ішінде Қазақстан жетекші рөл атқаратынын осы
жылдар ішінде айқын дәлелдеп, тұрақтандырды. ... ... ... ... оң нәтижесін беру арқылы халықтың әлеуметтік
тұрмысын көтерді. Біздегі өмір сүру деңгейі көршілес өңірлік ... ... ... Тек ... Азия ... ... экономикалық
реформалардың тиімділігін, озықтығын қазір ТМД елдері, оның ішінде Ресейдің
мойындап отыруы да көп нәрсені аңғартса керек. Бұл ... ... ... әлденеше рет әділін айтып, Қазақстанның бұл күндері “кіші іні”
емес, иығы тең серіктес, әріптес екенін жария етті. Қазақстанның ... және оның ТМД ... ғана ... әлем ... еркін еніп,
табан тіреп, жылдан жылға өз дауысын айқын шығарып, келбетін келістіріп
келе жатқаны туралы ... ... мэрі ... Ресей үкімет мүшелері
Г.Греф, А.Кудрин, экономика сарапшылары, әйгілі ... ... ... тағы ... ... ... ... тұралдары арқылы көпшілік назарына ұсынды. Қазір Батыс Еуропа,
Америка, Тынық мұхиты аймағының ... ... ... Қазақстан
туралы жылы лебіз білдіріп, біздің елімізге қызығушылық ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының жоғары мәртебелі мінберінен
сөйлеген сөзінде дүниежүзілік өркениеттегі ... ... ... мен үлесі үшінші мыңжылдықтағы адамзат дамуына көрнекті болып
қосылатынын жариялады. 1991 жылы дүние жүзіндегі ең ірі төрт ядролық сынақ
полигонының ...... ... ... ... ... 40 жылдан астам
жасалған атом бомбасының сынағы тоқтатылғанын әлемдік қоғамдастық жылы
қабылдады. Бірақ ол ... ... ірі ... ... қоғамдастық
атом бомбасының сынақтарының Қазақстан халқына, жер қыртысына, табиғатына
келтірген зияны мен зардаптарының көлемінен мүлде хабарсыз еді. Ол ... ... мүше ... ... ғана, еліміздің Президенті әлденеше
рет сөйлеп, дүниежүзілік қауымдастықтың назарын осындай үлкен, ғасырларға
кеткен проблемаға аудара алды. Семей аймағы мен Арал ... ... ... ... ... айтылды. БҰҰ Бас Ассамблеясы біздің елдің, жердің
даусын естіді, дертін сезді. Өкінішке орай, ... ... ... ... де ... 1992 жылы ... БҰҰ Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде Азия
континентіндегі өзара ықпалдастық және сенім шаралары ... ... ... ... ... ... ... кеңес өткізу туралы ұсыныс жасады.
Бұл тың ұсыныс БҰҰ-ның ықыласты қолдауына ие болды. Мұндай шаралар Азия
елдерінің қауымдастығында бұрын өткізілмеген еді. Сондықтан да ... ... ... толы мемлекеттерінің басын қосып кеңес өткізуге
кейбіреулер сенімсіздікпен қарағаны былай тұрсын, тіпті мүлде әрекет
жасаудың да қажеті жоқ деп шұғыл ... ... ... ... ... ... ... ұстаған Қазақстан өзі бастамашы әрі тұңғыш
ұйымдастырушы рөлін атқарды. Мақсатты, тиянақты, ... ... Азия ... ... ... Қазақстан басшысының
бұл жаңа бастамасына шын ниеттерімен қолдау ... Ең ... ... ... ... ... ... алып елдер басшылары түсіністікпен
қарап, жас мемлекеттің ниеті мен тұғырлы тұжырымына ыждаһаттылықпен ден
қойды. ... ой, ... ... ... Өз елдеріндегі мамандармен
ақылдасып, сын тезінен өткізді. Ақыры бұл жобаның Азия елдері үшін
маңыздылығы мен қажеттілігіне көздерін ... ... ... ... ... мен ... ... қатынасты. Қазақстан
дипломатиясы он жыл бойына ізденіске толы толассыз келіссөздер мен кеңестер
өткізді. Мұндай табанды әрі нақты ... ... ... бейбіт
саясат жылдан жылға абырой жинап, Қазақстанның халықаралық беделін көтерді.
Азия мемлекеттерінің назары саяси тұрақтылық пен бейбіт жасампаз қоғамды
нық сеніммен қалыптастырып ... ... ... Қазақстанға деген
сенім артты. Ақыры, 2002 жылдың жазында Алматы қаласында тұңғыш рет ... ... ... төрт ... ... бас ... Азиядағы
өзара ықпалдастық және сенім шаралары туралы алқалы кеңес өткізіп, Алматы
декларациясын ... ... БҰҰ Бас ... Кофи ... өзінің
құттықтауы мен арнайы өкілін жіберді, сондай-ақ Біріккен Араб ... ... ... және ынтымақтастық ұйымының өкілетті
өкілдері қатынасты. Бұл – сөз жоқ, Қазақстанның дүниежүзілік қоғамдастыққа
еніп, халықаралық беделді ұйымдардың белсенді мүшесі ретінде қол жеткізген
зор ... ... ... ... ... жеңісі болды.
Қытай Халық Республикасының Төрағасы Цзян Цзэминь: “Қазақстан Президенті
Нұрсұлтан Назарбаев Азия мемлекеттері арасында Сенім шараларын қабылдау
қажеттігін дер кезінде әрі өте ... ... ... ... ... өте ... өтті. Біз Қазақстанды осы құнды бастамасының
нәтижелі аяқталғанымен құттықтаймыз”, – деп ризашылығын білдірді.
Араларында Кашмирге байланысты қайшылықтары бар Үндістан мен Пәкстан
басшылары да ... қол ... бір ... ... қойды.
Қазақстан қандай да халықаралық ұйымдарға мүше болса да жәй “қара көбейтіп”
жүруден бойын аулақ ұстайды. Осы мемлекет болғалы 14 жыл ... ... ... ... ... ... қозғалысымен, өсуімен, әділ жол
тапқыштығымен танылуда.
Қазақстан Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ) мүше
болғандағы біздің басты мүддеміз – еліміздің ... ... ... ... 55 мемлекет бар осы беделді халықаралық ұйымның 1994 жылдың
желтоқсанында ... ... ... ... ... ... ... сөйлеп, Еуропа және Азия елдерінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету туралы
өз ойларын ортаға ... Дәл осы ... ... үшін ... ... жылдың 6 желтоқсанында Будапешт қаласында 55 мемлекет ... ... АҚШ ... Билл ... ... ... ... Ұлыбритания Премьер-Министрі Джон Мэйджер, Украина Президенті
Леонид Кучма және Қазақстан Президенті ... ... ... ... қауіпсіздігіне кепілдік келісіміне қол қойды.
Осыдан кейін, 1995 жылы дәл осындай кепілдікті Қытай Үкіметі де жария етті.
Қазақстан ... ... ... ... беделді кездесулердің, әртүрлі
мәдени, рухани шаралардың орталығына айналды. Олардың негізгі дені
гуманитарлық бағытта ... жылы ... ... рет ... және ... діндер жетекшілерінің
бірінші съезі өткізілгені белгілі. Дәл осы ... ... ... ... ... ... өкілдерінің бір дөңгелек үстелдің басында
бірге отырып кеңескеніне ең алдымен олардың өздері зор ризашылық білдірді.
Осындай кездесуді ұйымдастырып, оны салиқалы, салмақты ... ... ... ... өз ... ... Келесі, екінші съездерін
де Астанада өткізетін болып келіскендері де Қазақстанға деген зор абыройлы
сенім.
Еліміз қазір өсу, ... жаңа ... ... дамудың жаңа
сапасына бет алды. Біздің елдің басқа ... ... ... ... ... ... жоқ. ... қоғамдастық,
халықаралық ұйымдар Қазақстанның көпвекторлық дипломатиясын қабылдайды,
белсенділігін бағалайды.
Біздің еліміз дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... және ... жетістіктерді жетілдіру бағытында жаңа
бастамаларға, орынды ұсыныстарға мұрындық болып отырады. Әсіресе ТМД елдері
арасындағы біздің Президенттің бастамасы ... ... ... ... ... Азия мемлекеттері одағын құру жөніндегі
ұсынысы да кеңінен талқылануда. Егер біз, ... ... ... ... мүше ... ... біз өз тауарларымыз бен рыногымызды да
бірлесе қорғап, мүмкіндік туғызуымыз қажет. Бұл жерде ... ... ... ... саны ... ... де ... жөн.
Әлемдік қоғамдық пікір 2001 жылы құрылған Шанхай ынтымақтастық ұйымының
(ШЫҰ) белсенді жұмыс істей бастағанына назар аударуда. Бұл – шынында да
Азия ... ... ... және ... ... ... мақсаты
айқын, мүмкіндігі мол жаңа халықаралық ұйым. Ол БҰҰ-дан қолдау ... ұйым ... ... ... Бұл ұйым әуел ... шекаралас ТМД-ның төрт мемлекеті және Қытай арасында шекарадағы
сенім шаралары туралы келісімге келуден ... ... осы ... ... ... ... ұйымдастыра алатын, сондай-ақ
экономикалық қарым-қатынасты дамытуға ықпал ететін ұйымның қажеттілігі
туындады. ... бес ...... ... Қытай, Ресей,
Тәжікстанға енді Өзбекстан қосылуға қызығушылық білдіріп, ШЫҰ-ға
құрылтайшылары алты мемлекет болды. Қазір ШЫҰ жұмысына ... ... де ... ... қызығушылық білдіре бастады. ШЫҰ-ға кіретін
мемлекет басшыларының Қазақстанда өткен саммитіне Үндістан, Монғолия,
Пәкстан, Түркия, Грузия мемлекеттері ... ... ... ... бұл халықаралық ұйымның да жұмысы жандана түспек. Қазақстан осы
Шанхай ынтымақтастық ұйымының негізгі ұйтқысы, оның ұйымдастырылуына
алғашқы болып ұсыныс ... ... ... елі ... ... белсенділігін жоғары бағалайды.
Қауіпсіздік бір рет мәңгілікке шешіліп ... ... ... Оны да ... ... ... ... дер кезінде жүргізіп отыру қажет.
Қабылданған келісім-шарттардың өзі де ... ... ... әлемдік қоғамдастықпен қарым-қатынасы тек қана ылғи
жеңістерден тұрады, халықаралық жағдайы да ешқандай проблемасыз деп
біржақты баянға ... ... жоқ. ... ... ... ... бізді танып, мойындап болды, біз қайда барсақ та бізді қол қусырып
күтіп отыр” деген ... ... де ... Бұл ... әлі ... ... де, тер ... де жеткілікті. Бәрі бірдей Қазақстанға
мейіріммен қарап тек жағымды сөз айтып жатыр дегеннен де ... ... ... ... ... ... ... Бізді әлі Ауғанстан деңгейінде деп ойлайтындар да, бізді
оқытқысы, ақыл үйреткісі келетіндер де, тек сын ... ... ... ... ... ... ... келетіндер де баршылық.
Мемлекет осы жағдайларды ескере отырып, өзінің дүниежүзілік қоғамдастықтағы
қызметін, жұмысын жандандыра түсуге тиіс. Және бұл бағыттағы ... ... ... ... Шет ... ... ... дайындығы
мол, ең жоғары беделді, бір өзінің тал бойымен, ... ... ... ... ... ... көтеріп жүретін
азаматтарымыз жіберілуі қажет. Олардың Қазақстанды шетел қоғамдарында жан-
жақты ... ... ... ... ... Біз шетелдерге өз еліміз
туралы шынайы ақпарат берілу ісін де жаңа ... ... ... Ол да үлкен
білгірлікпен ұйымдастырылуы тиіс. Шет елдерде әртүрлі қоғамдық орталар,
саяси партиялар, БАҚ, жастар ұйымдарымен тығыз байланысты жұмыс жүргізіп
Қазақстанның бейбітсүйгіш, ізгілікті ... ... ... ... Және шет елге ... ... адамдар туралы елдегі
жұмысқа жарамаған, немесе “уақытша саяси айдауға жіберілген” деп
қарамауымыз керек. Ол бір кезде Сталиннің Громыконы ... ... ... ... ... Керісінше, ең мықтылар, өзінің сөзін
өткізіп, тыңдата алатын, бөтен қоғамды ... ... ... ... шақырылса, ол да өз нәтижесін берері анық.
Қорыта ...... ... ... ... жатқан құбылыстарға
сырттан бақылаушы болып, тағдыр не сыйлар екен деп қол қусырып ... ... ... ... ізгілікті, бейбіт ниеті, өркендеуге, дамуға
әзірлігі, тиянақты бағыты, бағдарламасы бар, бәсекелестікке қабілетті ел
екендігін дәлелдеп, дүниежүзілік ... ... ... ретінде
танылып, әлем елдерімен жіті қатынасын кеңейтіп отырған жаңа сипаттағы
болашағы мол ірі мемлекет. Мақаланы күні кеше ... жаңа ... ... ... ... ел осындай!

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан - егемен, тәуелсіз мемлекет13 бет
Қазақстан - тәуелсіз мемлекет12 бет
Қазақстан - тәуелсіз, унитарлық мемлекет26 бет
Қазақстанның әлемдік экономикаға ойдай кірігуі83 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
"Өндiрiстiк кооператив."43 бет
12 жылдық білім беру бағдарламасы22 бет
1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь