Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі және мемлекеттік бюджетті жоспарлау

Кіріспе

I. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ . ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫН ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
1.1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық маңыздылығы ... ... ... ... ...5.8
1.2 Мемлекеттік бюджеттің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.11

II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БЮДЖЕТ ЖҮЙЕСІ.МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІ ЖОСПАРЛАУ
2.1 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ..12.15
2.2 Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен жобалардың теориялық және методологиялық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15.18

III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БЮДЖЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ, ПАЙДАЛАНУ
3.1 Қазіргі жағдайдағы бюджеттің пайдалану проблемалары ... ... ...19.22
3.2 Бюджет тапшылығы және оны қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... 22.25
3.3 Қазақстан Республикасы бюджет жүйесін қалыптастыру ... ... ..25.30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32.33
        
        Жоспар
Кіріспе
I. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ - ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫН ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
1.1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық маңыздылығы...................5-
8
1.2 ... ... ... ... БЮДЖЕТ ЖҮЙЕСІ.МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІ ЖОСПАРЛАУ
2.1 ... ... ... ... ... ... мен ... теориялық және
методологиялық
аспектілері.................................................................
..........15-18
III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БЮДЖЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ, ПАЙДАЛАНУ
3.1 ... ... ... ... ... Бюджет ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... дамып жатқан қоғамның экономикалық құрылымның ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу алады. Соның ішінде
мемлекетке өзінің экономикалық және әлеуметтік реттеуін жүзеге ... ... аса ... механизмдердің бірі - қоғамның қаржы жүйесі.
Осы қаржы жүйесінің ең ... ...... ... ... ... ... органдарға жүктелген қызметтерін орындауға
мүмкіндік беріп, ... және ... ... ... ... ... ... мәні және процедуралық аспектілері экономикада
нарықтық қатынастардың белсенді өзгеруі жағдайында ... ... ... саясатын жүзеге асыру бойынша ... ... ... ... мемлекеттік қызмет көрсету, ұлттық қауіпсіздік және
қоғамдық ... ... ету, ... ... және білім сферасын
дамыту, әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамсыздандыруды көрсету және де
экономиканың ... ... ... ... ... шешу бюджетке
негізделеді. Нарықтық экономикасы бар ... ... ... ... ... ... Бюджеттің бағытын анықтаған кезде бюджеттік
саясаттың барлық аспектілерімен тығыз байланыстағы мемлекеттің экономикалық
қауіпсіздігінің мүдделерін ... ... ... кез-келген мемлекеттiң өмiр сүруiнiң мiндеттi шарты
болып табылатын ақша қаражаттарын қалыптастыруды, бөлудi және ... ... ... ... ... қаржылық заңы болып
табылады. Мемлекеттiк бюджет мемлекеттiк ... өз ... ... ... ... мемлекеттiң iшкi және сыртқы ... үшiн ... ... ... ... ... құралы
ретiнде қолданылады. Бюджеттiң көмегiмен ұлттық табысты ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру, әлеуметтiк саясатты қаржыландыру жүзеге асырылады.
Бюджетке ақша қаражаттарын жинақтай ... ... ... алдындағы
әртүрлi саяси, ... ... ... ... ... ... үй, ... денсаулық сақтауды қамтамасыз ету, бiлiм
беру, еңбекпен қамтамасыз ету, т.б. ... ... ... және ... ... ... ... сүруiнiң қаржылық базасын құрайды. Мемлекеттiк
аппарат, құқық қорғау органдары, атқару органдары, мемлекеттiк
мекемелер, ... ... ... ... ... ... ... сүредi. Бюджетке жинақталған қаржылар мемлекеттiк әлеуметтiк-
экономикалық ... ... үшiн, ... ... ... ету үшiн пайдаланылады. Бюджет мемлекеттiң қолындағы мықты
басқарушы механизм болып табылады. Ол ... ... ... жол ... ... ... ... және қаржылық
жүйедегi ауытқушылық бюджет ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан, мемлекеттік бюджеттегi келеңсiз
оқиға – бюджет тапшылығының болуына жол ... ... оның ... ... ... ... ... жасап отырады.
Бюджетті дұрыс пайдалану - қайта өндіру процесінің жүзеге асырылуының
аса маңызды құралы. Оның ... ... ... ... ... қорғауды камтамасыз етілуіне, ғылыми - техникалық процесті
жетілдіруге, қорғаныс ... ... және ... да ... ... шарттар жасалынады. Сондықтан шаруашылық механизмінің
бюджеттік қаты-настарды дамытпай, ғылыми жетілген бюджетті ... ... ... ... эффективті жүйесі болмай дұрыс
жұмыс істеуі болмайды.
Сол сияқты, біздің еліміздегі эконмикалық реформалауы қоғамдық ... ... ... қай ... ... ... ... заман талаптарына сәйкестігіне тәуелді.
Қаржылық баланс жүйесінде мемлекеттік бюджет басты ... ... ... ... заң ... нақтыланып отырады және мемлекеттің ақша қаражатының
орталықтандырылған қорын ... ... және құру ... ... ... ... табылады.
Қалыптастыру өз кезегінде мақсаттардың, приоритеттердің жолдарын және
оларға жету құралдарын анықтаудың ғылыми негізделген процессі.
Тәжірибеде ол ... құру ... ... ... Оның негізгі ерекшелігі
көрсеткіштердің нақтылығы, олардың сандық және уақыт бойынша анықталғандығы
болып табылады.
I. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ - ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ҚҰРАЛЫ ... ... ... ... ... - ... ... немесе жергілікті өкілді органдардың
шешімдерімен ... ... өз ... ... ... және салықтар, алымдар, басқа да міндетті төлемдер, капиталмен
жүргізілетін операциялардан алынатын кірістер, салыққа жатпайтын және ... ... өзге де ... ... ... ақша қоры.
Мемлекеттік бюджеттің экономикалық қатынастардың жиынтығы ретінде
өзіне тән объективті сипаты бар. Оның дербес бөлу сала ... бар ... ... ... ... мұқтаж болатын қоғамдық
өндіріспен алдын ала объективті анықталған.
Ақша құралдарының орталықтануы барлық халық шаруашылығы масштабындағы
қорлардың ... ... ... және ... барлық
салаларының дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз етуі үшін қажет.
Айрықша бюджеттік саланың құндылық бөлінуінің бар болуы тағы ... ... ... шарттасылған. Соңғысы тез қарқынмен дамып
жатқан салаларды қаржыландыру үшін, қоғамдык ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін,
мемлекеттік басқарудағы жалпы шығындарды өтеу үшін ... ... ... Сол ... ... бюджеттің бар болуы -
адамдардың субъективті ... ... ол ... қайта өндірудің
қажеттіліктерімен, табиғат және ... ... ... ... бюджетте мемлекетпен жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... қаржылық
ресурстар мемлекеттің өндірілетің жоспарланған қарқынын ... ... және ... ... дамытуға, бірінші
кезекте экономика салаларының прогрессивті дамуына қажетті мөлшердегі
қаржыларды ... ірі ... ... ... ... ... Қаржылардың орталықтанылуы арқасында мемлекеттің
экономикалық және әлеуметтік саясатының ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік дамудың шешімдерінде
шоғырланады.
Қаржылық қайта бөлудің ерекше бөлімі ... ... ... ... ... ... атқарады - жалпы мемлекеттік қаржыларды
қанағаттандырады.
Бюджет қатынастары арқасында ғылыми-техникалық прогрессті жеделдету
және қоғамдық ... ... және ... ... ... жетумен байланысты өндірісті дамыту ... ... ... ... ... қорлар құрылды;
өндіріске қатысты емес, жалпы ... ... ... ... ... және ... ... асырауға арналған
қорларды құруға кеткен шығындар, мемлекет ... ... ... ... ... асырауға, интеграцияның және басқа да дамуларға
кеткен шығындар іске ... ... ... мемлекеттік бюджет қаржылық қатынастардың
аңықталған жиынтығы ретінде жалпы қаржы категорияларына тән сипаттарға ... ... ... бөлу ... ... ақша ... іске
асырылады; қалыптастыру және арнаулы ақшалай қорлармен еріп ... ... ... ... ... ... өзіндік саласы ретінде келесімен
сипатталады: Мемлекет ... кері өнім қүны ... ... ... қанағаттандыруға пайдаланумен байланысты
бөлу қатынастарының экономикалық түрі болып табылады;
Құндылық ... ... ... емес ... қаржыларын және құру
мен құнның өндірістік тұтынуымен байланысты қоғамдық қызмет салаларымен,
экономика секторларымен, ел территорияларымен, ... ... ... ... қайта бөлуге бағытталған;
Қоғамдық өнімнің тауарлы түріндегі ... ... ... және одан ... айырудағы бөлудің құндылық сатысын білдіреді. ... ... ... және ... емес ... ... тауар-ақша қатынастарымен тығыз байланыста болады;
Қоғамдық өнім құнының бюджеттік бөлу түрлері және ... ... ... кезеңінің алдында мақсаттармен жалпы ... ... ... ... бөлу ... ... жүйесінің басқа ... ... ... ... ... ... ... баланс жүйесінде мемлекеттік бюджет басты орынды алуда.Ол жыл
сайын заң түрінде нақтыланып отырады және ... ақша ... ... ... ... және құру бойынша экономикалық
қатынастардың жүйесі болып табылады. Мемлекеттік бюджет орталықтандырылған
және облыс, ... қала ... ... ... ... болып
бөлінеді.Нысаны бойынша
мемлекеттік бюджет баланс сияқты болып келеді. Оның кірісті бөлігіне
салық,салықтық емес ... ... ... ... ... шығындар, шаруашылық қажеттіліктері (кәсіпорындарға
дотациялар, субсидиялар,мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру үшін
кеткен шығындар), мемлекеттік өкімет пен ... ... ... кеткен шығындар,мемлекеттік қарыз бойынша төлемдер және ... ... салу ... қою ... бар болғандықтан, ол жалпы
сұраныс пен ұсыныстың көлеміне белсенді әсер ете алады.
Мемлекеттік ... ... ... ... шығындар мен
кірістердің сомаларының теңдігін ... ... ... ... ... ... ... Ең бастысы екеуінің арасы өте алшақ
болып кетпеу керек. Көбінесе дефицитті немесе тапшылықты жабу көздерін ішкі
және ... ... деп ... ... ... ... ... жалпы
тапшылық қаражаттарды қолдануды жоспарлаумен байланысты бағаланады. Елдің
ішінде ... ... ... сыртқы қарыз мемлекет экономикасына
ынталандырушы әсер етеді. Егер де ... ... ... ... ... онда ол ішкі сұранысқа әсер ете алмайды.
Қаржыландырудың ішкі көздеріне Ұлттық Банктен, коммерциялык банктерден
және банктік емес сектордан алынған қарыз ... ... ... ... қарыз ақша массасының көлемін (қарыздың жалпы сомасы мен сол бойынша
қайтару немесе ... ... ... ... ... ... ... жалпы шығын мен табысқа әсер ететін экономикалық
факторларды анықтауда басты рольді ... ... ... ... шығыстың және басқа да қаржылық баптардың болжамы керек. Табысты
болжамдауда экстрополяция әдісін қолдануға болады, бірақ мүндай ... ... ... ... ол ... база ... бұрынғы даму негізіне базаланады. Нақтырақ болжамға
функционалды тәуелділіктерді құру ... ... ... құн ... үшін салықтық база болып қосылған кұн мөлшері
табылады, табыс салығы үшін - салық салынуға ... ... ... ... акциз қойылған тауарлар сатылымының сомасы және т.б.
Салық сомасының өсімшесі салық базасының 'және де салық ... ... ... ... өсуімен байланысты болуы ... ... ... ... әсер, ал екінші түрін дискреционды деп
атауға болады.
Автоматты әсер икемділік коэффициенті ... ... ... ... қарқыны мен ЖІӨ өсімшесінің қаркыны
арасында қарым-қатынас құрылысын және салықтық жүйе салыстыру ... ... ... шарт ... әсерді есептеу үшін қай жылы салықтық жүйе өзгертілгені
туралы ақпаратқа ие болу керек және осы ... ... ... әсер ... ... ... анықтау қажет. Бүл мақсат үшін
пропорционалды корректировка әдісі ... әдіс ... ... және дискрециондық шаралардың әсер етуінің есептелген деңгейіне
негізделген. Салықтық емес түсімдерге ... ... ... ... және ... ... Бұлардың мөлшерлерінің болжамы осындай әдіспен
және де қаржыландыратын ұйымдардың ақпараттарына ... ... ... ... өкіметтік шығындарды ... ... ... ... аз (тек жай ғана экономикалык
қатынасқа сүйене ... Бұл ... ... ... ... ... саяси табиғатының салдары болып табылады. Бірақ та шығыстардың
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... болады.Мысалы: несие бойынша пайыз
төлемдері олардың ... және ... ... ... ... бюджеттік құрылымы
Бюджеттік жүйе – мемлекетте жұмыс істейтін барлық бюджеттердің
жиынтығын ... ... тыс ... ... ... ... ... Бюджет жүйесінің құрылысы ... ... ... ... ... мемлекетіміз унитарлы
мемлекет болғандықтан басқару органдарының екі деңгейі бар: ... ... ... ... ... ҚР ... ҚР Президенті, ҚР
Үкіметі, ҚР Қаржы министрлігі және ҚР ... ... ... ... ҚР ... атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитеті жатады.
Жергілікті басқару органдарына жергілікті ... ...... атқару органдары - әкімдер және әкімшілік жатады.
Осыған сәйкес мемлекеттік бюджет екі ... ... ... және ... ... ... Сондай-ақ мемлекеттік
қаржылардың ішінде бюджеттен тыс ... ... роль ... ... тек екі ... тыс ... бар. Олар ... Зейнетақы
қоры және Ұлттық қор. Бұрын, 1999 жылғы Бюджет жүйесі туралы Қазақстан
Республикасының Заңы ... ... ... ... тыс ... ... ... қоры, міндетті медициналық сақтандыру қоры, геологиялық-іздестіру
жұмыстарын жүргізу қоры, әлеуметтік қор, ... ... ету ... ... ... ... қайта құру қоры, кәсіпкерлікті қолдау
және бәсекелестікті дамыту қоры, т.б.).[1] Қазір бұл қорлар ... ... ... мен ... да ... ... республикалық
бюджетке барып түседі де, әртүрлі салаларға және ... ... ... ... түсетін кіріс көздері бар, бірақ олар ... ... ... ... ... бола отырып,
қызмет етеді. Республикалық бюджет Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі. Бюджеттердің жобалары ... ... ... ... - ... ... ... бюджеттің жобасы – жергілікті әкімдермен жасалады. Содан ... ... ... органдары қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ал республикалық бюджеттің ...... ... ... ... Есеп ... ... құрылысы:
1). Түсімдерден:
- кірістерден;
- алынған ... ... ... ... ... кредиттерден;
3). Бюджет тапшылығынан ( ... ... ... тапшылығын қаржыландырудан
( профицитті қолданудан ) тұрады.
Мемлекеттік басқаруды және мемлекеттік саясатты жүзеге асыру ... ... ... қабылданады. Оларды біз бюджеттік бағдарламалар
дейміз. Бұл бағдарламалар ағымдағы ... ... және ... ... деп ... ... ... бағдарламалар заң
актілеріне сәйкес, тұрақты сипатта болатын мемлекеттік басқару функцияларын
орындауға бағытталған ... бір ... ... жүргізуді көрсететін
бағдарлама. Дамудың бюджеттік бағдарламалары Қазақстан Республикасының
әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... міндетті төлемдердің түрі:
1. Салықтар.
Салықтар дегеніміз - мемлекеттің функцияларын ... ... ... шығыстарының орнын толтыруға арналған - мемлекеттік қорлар құру
үшін мәжбүрлі түрде, ақысыз, қайтарылмайтын, міндетті түрдегі ақшаларды алу
болып табылады.[3] ... ... ... ... да міндетті
төлемдер келіп түседі. Оларға жататындар: алымдар, баждар, төлемдер.
2. Алым сияқты міндетті төлемнің ... ... ... үшін, оның
салықтық төлемнен негізгі айырмашылықтарын анықтау қажет.
А) Алым бір реттік төлем болып табылады, ал салықтық төлемдер үшін ... ... ... ... ... Алым ... қарағанда экономикалық мағынада салыстырмалы
эквивалентті болып табылады, заңдық ... ... ... болып табылады. Алым төлегені үшін субьект белгілі бір құқықтарды
иеленеді немесе мемлекеттен қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... ерікті түрде болады.
Мысалы, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлға, егер қандай да бір
қызметпен айналысқысы келсе алым ... ... ... ... ... ... төлемнің түрі – баж болып табылады.
Баж дегеніміз заңды маңызды әрекеттер жасағаны үшін немесе құжаттар бергені
үшін, соған өкілеттігі бар ... ... мен ... ... ... төлемнің түрі. Бұл анықтамаға қарап, біз баждың алымға
жақындығын көреміз. Бірақ, А.И. Худяков ойынша, ... ... Баж – ... яғни ... мемлекеттің кірісі, ал алым – төлеушіге
қызмет көрсеткен ұйымның кірісі. Сондықтан, ... ... ...... ... ал алым- чиновниктік төлем.
Б) Баж – көрсетілген қызметтің ... ... ... ал ... – көрсетілген қызметтің бағасына сәйкес болады, яғни ... ... ... шығындардың орнын толтыруға тиісті.[4]
4. Төлем.
Бюджетке төленетін келесі міндетті төлемнің түрі – төлем. ҚР ... ... бар. Олар ... ... ... қазбаларды
пайдаланғаны үшін алынады.
Республикалық бюджеттің кіріс көздерін ... ... ... корпоративті табыс салығы, қосылған құнға салық,акциздер, жоспардан
тыс түскен табысқа салық. Баждардан: біздің территориямызға алып ... алып ... ... ... ... ... бонустар,
кедендік бақылау мен кедендік процедуралардан түсетін түсімдер. Алымдардан:
гербтік алым, Қазақстан Республикасы ... ... ... үшін ... алым, азаматтық әуе кемелерін, теңіз,
өзен кемелерін тіркегені үшін алынатын алымдар, радиоэлектрондық құралдарды
тіркеу үшін алынатын алымдар, ... ... ... ... үшін алынатын алымдарды айтамыз. Сондай-ақ, ... ... де ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындардың пайдалары, Ұлттық Банктің пайдасы, республикалық меншіктегі
кәсіпорындардың дивиденттері, мемлекеттік лотореялардан түскен пайдалар,
республикалық меншіктегі мүлікті жалға ... ... ... ... органдар салатын әкімшілік айыптар және ... ... ... ... аударылған қаражат және ресми трансферттер мен
капитал қозғалысынан түскен ақшалар.
Ал, жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... икра мен ... ... қымбат металдарға, бензинге
акциздер, әлеуметтік салықтар және жеке табыс салығы, жеке тұлғалар мен
заңды тұлғалардың мүліктеріне ... жер ... мен ... ... ... ... заңды тұлғаларды тіркегені үшін, жеке
тұлғаларды тіркегені үшін, ... ... бар ... ... ... ... ... үшін, кейбір қызмет түрлерін
жүзеге асыру үшін рұқсат бергені үшін, жол бойына ... ... ... ... ... ... ... бюджет жүйесі
Бюджет жүйесі ең алдымен, мемлекеттің құрылымымен анықталады.
Унитарлық мемлекеттердің бюджет ... екі ... ... ... ... ... ... Ал федеративті мемлекеттерде бюджет
жүйесі үш буыннан — федеральды бюджет немесе орталық үкіметтің бюджетінен,
федерация ... ... ... ... ... Канададағы провинциялардың. Ресейдегі ... ... ... ... Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынастар мен
сәйкес құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі ... ... ... әр ... ... ... ... бюджетті
құрайтын республикалық және жергілікті бюджеттердің болуын көздейді.
Республикада келесі деңгейлердің бюджеті бекітіледі, орындалады ... ... ... республикалық бюджет;
• облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, ... ... ... бюджеті (облыстық маңызы бар қала бюджеті)[5].
Республикалық бюджет ... және ... да ... ... ... ... оларға бағынышты мекемелердің міндеттері
мен функцияларын орындауды және мемлекеттік саясаттың жалпыреспубликалық
бағыттарын жүзеге ... ... ... қамтамасыз етуге арналған
орталықтандырылған ақша қоры.
Облыстық бюджет, республикалық маңыздағы қала, астана бюджеті салықтық
және ... да ... ... ... республикалық маңыздағы
қала, астана деңгейіндегі жергілікті ... ... ... ... ... мен ... ... және сәйкес
әкімшілік-аумақтық бірлікте мемлекеттік саясатты ... ... ... ... ... арналған орталықтандырылған ақша қоры. Ол сәйкес
экімшілік-аумақтык ... ... ... бекітіледі.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджеті
1. Осы Кодекспен айқындалған ... және ... да ... ... және ... (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті
мемлекеттік органдарының, оларға ... ... ... міндеттері мен функцияларын қаржымен қамтамасыз етуге және
тиісті аудандағы (облыстық маңызы бар қаладағы) ... ... ... ... ... ақша қоры ... ... маңызы бар
қала) бюджеті болып табылады.
2. Тиісті қаржы жылына арналған аудан (облыстық маңызы бар ... ... ... ... бар ... ... ... бекітіледі.
Төтенше мемлекеттік бюджет
1. Төтенше мемлекеттік бюджет ... және ... ... ... және ... ... ... соғыс жағдайларында енгізіледі.
2. Төтенше мемлекеттік бюджетті бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық
уәкілетті орган әзірлейді және ол ... ... ... ... ... ... ... Жарлығымен
бекітіледі.
3. Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында төтенше немесе соғыс
жағдайын енгізу және оның ... жою ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетті енгізуге және оның
қолданылуын тоқтатуға ... ... ... ... ... бюджеттің қабылданғаны туралы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің қолданылу ... ... ... ... ... ... ... заңның және тиісті қаржы жылына
арналған барлық деңгейлердегі жергілікті ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджет төтенше немесе соғыс жағдайы ... ... ... болады. Төтенше мемлекеттік бюджеттің қолданылуы
тоқтатылғаннан бастап республикалық және ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет туралы заңға және тиісті
қаржы жылына арналған ... ... ... ... туралы
мәслихаттардың
шешімдеріне сәйкес жүзеге асырылады.
7. Қазақстан Республикасының жекелеген жерлерінде төтенше жағдай
енгізілген ретте төтенше ... ... ... ... Республикасының бірнеше аймақтарының аумақтарында бір
мезгілде төтенше ... ... ... ... ... ұлттық мүдделерге
және республиканың экономикалық қауіпсіздігіне нақты қатер ... ... ... ғана төтенше мемлекеттік бюджет енгізуге негіз бола алады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры
1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкіндегі шотында шоғырландырылатын, ... ... ... ... материалдық емес активтерді қоспғанда, өзге де мүлік түріндегі
активтері Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры ... ... ... ... Ұлттық қоры мемлекеттің тұрақты
әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуге, қаржылық активтердің және,
материалдық емес ... ... өзге де ... ... ... ... тәуелділігін және қолайсыз сыртқы
факторлардың ықпалын төмендетуге арналған.
3. Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры ... және ... ... асырады. Жинақтау функциясы қаржылық активтердің және,
материалдық емес активтерді қоспағанда, өзге де мүліктердің ... ... ... ... ... ... әлемдік
бағаның республикалық бюджеттің тәуелділігін төмендетуге арналған.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... мен ... және ішкі тауар мен ... ... ... және шет ... ... жағдай, республиканың
әлеуметтік-экономикалық дамуының ... ... ... бұл ... және ... тұрақтылық және Қазақстан Республикасы
Ұлттық қорының негізгі ... мен ... ... ... ... ... ... қорының түсімі мен жұмсалуы ұлттық
және шетелдік валюталармен жүргізіледі. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мен есептілігі ұлттық валютамен жүзеге
асырылады.
6. Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімді басқаруды Қазақстан
Республикасының ... ... мен ... Республикасының Үкіметі арасында
жасалатын сенімді басқару туралы шарттың ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджет
республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сонымен,
бюджет жүйесінің жұмыс істеуі әр түрлі деңгейдегі
бюджеттердің өзара байланысына негізделген және ... ... ... ... ... тәртібімен, сондай-ақ, республикалық және
жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру келесідей негізгі қағидаларға сүйенуі тиіс: біртұтастық
қағидасы ұйымдық-экономикалық орталықтандырылған бюджет жүйесін көрсетеді;
толықтылық ... ... ... барлық қаржылық операцияларының
бюджетте жинақталған және барлык түсетін табыстар мен жүмсалған шығындарды
білдіреді; нактылық ... ... ... ... нақты
көрінісін, бюджеттік бұрмалаушылықты болдырмау қажеттілігін қарастырады;
жариялылық қагидасы бойынша бюджеттердің шығындары мен ... ... ... ... ... ... қазіргі
кезеңде Қазақстанның бюджет жүйесінде осы қағидалар толық орындальш ... ... ... ... ... күні ... ... бюджетаралық
қатынастардың реттелмегендігі күрделі мәселелердің ... ... ... ... ... ... жеке ... отыр.
2.2 Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен жобаладың теориялық және
методологиялық аспектілері
Республикалық бюджет жобасын дайындау үшін ... ... ... ... ... Бұл ... ... және
бюджеттік жоспарлау Министрілігімен ... ... ... негізгі болжамдық көрсеткіштерін қарастырады.Бюджеттік процесте
басты роль Қаржы Министрлігіне келеді. Ол ҚР-ның Президентінің жыл ... ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік бағдарламаларына және елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының
индикативті ... ... ... ... ... ... ... мерзімге мемлекеттік бюджеттің болжамдық көрсеткіштерін жасайды.
Қазіргі уақытта ... ... ... дамуының
ортамерзімдік (бес жылдық) және ағымдағы (жылдық) индикативті жоспарлары
құрылуда. Қоғамдық ... ... ... ... және ... ... практикалық жұмыстарды өкіметтің атқарушы
органы Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... жұмысқа тікелей қатысатын ҚР Үкіметінің жұмысшы
органдарының жүйесіне, ең ... ... және ... ... ... Бұл ... ҚР Үкіметінің кеңейтілген
отырысында ... ... ... ... ... дамуының қорытындысы" атты доклад құрайды. Мұнда
аналитикалық және кестелі-графикалық материалдармен көрсетілген ... ... ... дамуының тенденциясына көңіл ... ... ... шешудің жолдары көрсетіледі, және ... ... ... ... болжамы беріледі. Материалдар
Министерствалар мен Агенстволардың, облыстардың, Алматы және ... ... және ... ... ... негізделеді.
Индикативті болжамды көрсеткіштерімен салыстыра отырып экономиканың
фактілі ... ... ... Пайда болған
өзгерістердің негізінде ауытқудың себептері талданады және оларды жақсарту
бойынша ұсыныстар ... ... және ... ... Министерствасы басқаруды
жүзеге асыратын орталық атқарушы орган болып табылады және ... аяда ... ... ... ... ҚР-ның стратегиялық ... және ... ... ... ... жоспарын жасаудың сала ... ... ... ... және ... мемлекеттік
бюджеттің болжамды көрсеткіштерін және ... ... ... ... ... ... Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының
негізгі бағыттарын жасаумен ҚР-ның экономика және бюджеттік жоспарлау
Министерствасының құрылымдық бөлімшесі ... ... ... ... индикативті жоспарлау Департаменті айналысады.
Әлеуметтік-экономикалық дамудың көрсеткіштерінің накты тізімі өкілетті
органмен анықталады, яғни ол ҚР ... ... және ҚР ... ... жұмыс істейтін, Қазақстан Республикасының экономика және бюджеттік
жоспарлау Министрлігі.
Республикалық индикативті жоспарды жүзеге асыру екі кезеңнен ... ... ... ... ... ... және ... жоспарларының және алдағы үш жылдық мерзімге мемлекеттік
бюджеттің болжамды көрсеткіштерінің құрылуының ... ... ... ... ... жасалынады.
Министрлік орталық және жергілікті ... ... ... ... және де ... компанияларға республикалық
индикативті жоспар Баяндамасының құрылымы мен ... ... ... Одан кейін Министрлік алдағы үш жылдық мерзімге арналған
экономика дамуының ... ... ... ... ... ... ... комиссияға қарастыруға жібереді. Республикалық
индикативті жоспардың Маңызды ... ... ... қолдауы жасалғаннан кейін Министірлік үш күндік мерзімде
орталық және жергілікті ... ... ... да ... және де ... ... ... көрсеткіштерін қайта
жібереді.
Екінші кезеңде елдің экономикасының дамуының болжамдық бағаларының
нақты анықталуы және бюджеттік комиссиямен ... ... ... ... ... ... бюджеттің құрылуы бюджеттік заявкалардың
қосылуына және бюджеттік ұйымдар арасында шектеулі ... ары ... ... ... ... Нәтижесінде өз кезегінде төлемсіздік
тізбегін әкелетін, несиелік қарыз тудыратын,"нақты емес" ... ... ... шоттар мәселесін айта кету керек. Олардың бар болуы тиімді
жоспарлау сұрағын бұзатын: тәжірибеде ... ... ... бір ... кезінде мемлекеттік органдар қосымша пайда алатын, ... ... ... бағытталған және, көбінесе, өздерінің негізгі
функцияларына тиімсіз жұмыс істеген.
Сонымен, бюджетті құру процесі ... ... ... ... және де ең бастысы қабылдау керек болған ... және ... ... ... ... ... ету ... Бюджетті құру және қабылдау кезінде ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
мәселесін шешу өте қиын.
Мысалы, осы жылдың бірінші кварталында ... ... ... ... бағдарламаларды жүзеге асыру үшін 264,9 ... Бұл ... ... ... үш ... ... жоспарланған
шығынның сомасынан 80% аз шаманы құрайды. Айта кететін жайт, бұл ... ... ... ... ... ... бюджеттік қаражаттың шашылуы
туралы айтылып тұрған жоқ, ... ... ... ... ... комиссия алдында айқай-шумен қорғаған бағдарламаларының
қаржыландырылусыз қалды ... ... ... ... ... ... ... зардап көргендер отынды-энергетикалық комплекс және жер
койнауын қолдану (мұнда бірінші кварталда жоспарланған істің тек ... ... ... су, ... ... ... және қоршаған
ортаны қорғау (60%-дан аз), ... ... ... және ... ... ... аймақтарда бірінші кварталда ... ... ... ... ... Бұл ... ... түскендер, олар Батыс
Қазақстан, Қарағанды және Жамбыл облыстары, сонымен қатар Астана ... ... ... ... ... барлық аймақтарда қазына табысы
бюджетті құрған кезде жоспарланғаннан көп болып шыкты. Нәтижесінде, алғашқы
үш ай қортындысы бойынша ... ... қоса ... ... ... асып ... 22 млрд.теңгені құрады.
Бұл жоспарланбаған миллиардтар ең бастысы ... және ... ... көп ... және оның аймақтық бөлімшелеріне
қарамастан, біздің елімізде сапалы бюджеттік жоспарлаудың жоқ ... елде 1999 ... ... ... жаңа жұмыстары жүргізіле
басталған. Жаңа әдістер мен ... ... ... ... және
нәтижелі босатуға көңіл аударумен бюджеттік жоспарлау процесіне енгізілді.
Бұл, ең ... ... ... ... жету үшін ... ... табыс көлемімен есебін, жоспарланатын жүйе үшін ... ... ... ... бір ... ... төлеуші қаражаттарының мүмкіншіліктерін және басқа да мемлекеттік
табысты жалпы мемлекеттік бағдарламамен ... ... ... ... ... республикада бюджеттік бағдарламалау
әдісінің енгізілуі ықпал етті. Бұл әдіс бағдарлама әкімшіліктері ... ... ... ... ... мен құру үшін негіз
болып табылады. Сонымен қатар бюджеттік бағдарламалаудың ... ... ... ... ... ету, бағдарлама
жасалуының нәтижесіне ... ... ... ... ... көрсете
алу мүмкіндігін ашу және есеп берудің жоғары болуы болып ... ... ... ҚАЛЫПТАСТЫРУ, ПАЙДАЛАНУ
3.1 Қазіргі жағдайдағы бюджеттің пайдалану проблемалары
Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуы
| ... ... ... ... |
| |2004 ... |бір жылға |2004 ... |
| ... |тын- ... ... 1 |тын- |
| |1 ... ... |қаңтарға |дысы- |
| ... |на ... ... |на |
| ... ... ... ... ... |
| |атқарылуы| |ның %-ы ... | |
| |, | | | | |
| ... | | | ... | | | | | ... (+), | | | | | ... |129,2 |-5642,8 |-5223,4 |-385,3 ... ... ... экономиканы тұрақтандандыру басқару өнерін көптеп
қажет ететін мәселе болып табылады.Республиканың экономикасын тұрақтандыру
мақсатымен ... 1990 жылы 6 ... ... КСР Жоғарғы Кеңесінің
Жарлығымен бекітілген арнайы бағдарлама жасалған.
Осы бағдарламаға ... ... ... бірі – ... ... ... Бұл үшін республикалық, жергілікті бюджеттің
кіріс және шығыс бөліктерін қайта қарастыру ревизиясы ... ... ... ... ... ... өндірістік құрылысқа күрделі қаражатты азайту.Мемлекеттік
жоспарлау практикасында ұзақ уақыт бойы өндірістік бағыттағы
объектілердің ... даму ... ... ... ... және оның әкімшілік - әміршілдік
шараларына тән.Өндірістік бағыттағы өнімдер шығаруды күшейтуге
көп көңіл ... ... ... ... салымдар ұлттық
табыстан тікелей шегеріліп отырады деп ... ... ауыл ... ... ... ... құрайды.Өтпелі кезең жағдайларында және тек өтпелі
кезеңде ғана емес, қаржылық ресурстарды ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты мақсатты бағытталған жоғалтқан
қосымша шығындар,мерзімде игерілмеген бөлінген қаражаттар;
3. бұрын қабылданған барлық ... ... ... ... ... жасалатын мемлекеттік ұйымның тексерісі.
Бюджет кірісін жоғарлатуда үлкен рөл атқаратындар:
1. мемлекеттік ... ... ... ... ... өндіріс өнімдерінің кең ... ... ... ... еркін бағалар бойынша импорттық тұтыну тауарларын ... ... ... ... ... ... ... жиынтығына үкіметтің инфляцияны
тежеу және өндірістің тиімділігін көтеруге бағытталған саясатты жүргізу
әрекеті ... ... ... құрылысы уақытша
тоқталады,отын және ... кен ... ұзақ ... ... ... және ... ... құқығымен тұрғын үйлерді сатуды
күрт жандандыру кәсіпорын акцияларын өткізу жатады.
Бюджет тапшылығын ақшалай қаржыландыру
Бюджеттік тапшылықты ақшалай қаржыландыру ... Егер ... ... ... үшін ... ... ... алатын болса,
онда ол ақшалай ... ... ... ... ... орталық банк қаржы мекемесінің қарызын сатып алады.
Ақшалай және қарыз алу арқылы қаржыландыру арасындағы айырмашылықты
білуіміз керек. Қаржы мекемесінің ... ... ... ... сату
ақшаны қарыз айналымына ... ... ... банк ... үшін ... ... бар) ақша ... ақша қоры негізгі
микроэкономикалық ... ... ... ... мен ... ... сату ... маңызды айырмашылық бар.
Бұдан үкіметке тапшылыққа қарағанда артықшылық ... ... ... ... ... сатудың немесе құнды ақша соммасын
өсірудің орнына айналымдағы облигация қорын кемітеді.Немесе құны ... ... ... ... ... ... кең ... түрі – ақшалай
немесе қарыз алу арқылы қаржыландыру мен активті сату арқылы қаржыландыру
аз қолданылады,алайда ол 1980 жылы АҚШ – ... және ... да ... маңызды бола бастады.Егер үкімет жерді
немесе өндірісті жеке ... ... одан ... кірісі бюджет
тапшылығын қаржыландыруға жұмсалады немесе мемлекеттік қарызға
төленеді.Айта кететін жайт: қаржыландырудың ... түрі ... ... және оны қаржыландыру
Бюджет тапшылығы
Бюджет шығыстары ... ... ... алу ... қаржыландыру
Егерде тапшылықты қоғамнан қарыз алу арқылы қаржыландыратын болса, онда ол
– қарызды қаржыландырумен шұғылданады деген сөз.Жеке адамдар және ... ... ... ... басқа да қаржы мекемелері ақшаны чекпен
төлейді.Ол чектер не жеке банктегі қаржы мекемесінің ... ... ... ... Қаржы мекемесі ол қорды салық кірісі тәрізді жұмсайтын
болады.
Бюджет ... ... ... ... ... ... қарыз – белгілі бір уақытына жиналған бюджеттік
тапшылықтың ... бұл ... осы ... ... оң ... ... ... бюджет жүйесін қалыптастыру
Бюджеттік кодекс жобасының маңызын бағалау өте қиын. Соңғы ... ... ... ... көп ... ... байланысты
менің ойымша демократияланудың ең бірінші белгісі ... ... ... ... ... кодекс табылады. Бізге белгілі болғандай
біздің үкіметіміз салық кодексін, кеден кодексін жақында қабылданды, ... ... ... ... ... заң ... және ... әр - бір деңгейінің жауапкершілігін ғана емес, сонымен қатар
өкіметтің әр - бір ... ... ... ... ... осы
органдардың құқықтарын анықтайтын бюджеттік кодекс маңыздылығын анықтау өте
қиын.
Ел басы 2010 жылға дейінгі стратегиялық ... ... ... ... ... Парламентте 4 сәуірде талқыланған мемлекет
басшысының жолдауында үкіметке бюджеттік кодекс жобасын мамырдың ... ... ... ... керек екендігі айтылады.
Бюджеттік кодексті жазу жұмысы өткен жылдың қазанында ... еске ... деп ... Осы ... ... ... процесті
жетілдіру саласында үлкен жұмыс жасалынды.
Менім ойымша,Бюджеттік кодекс елдің бюджет жүйесі дамуының көп ... ... ... ... ... Егер 1995 — 1999 жылдарындағы
жағдайды қазіргі кездегі жағдаймен салыстырсақ, онда ... ... ... ... емес ... ... сол ... негізгі проблема
болды. Негізінен, реалды емес бюджет төленбеген төлемдер жүйесін әкелген
және жалпы ... ... ... ... ... ... негізгі себебі болды. Содан басқа арнайы ... ... ... ... ... ... бар ... мемлекеттік ұйымдарда басқарудың
эффектілігі туралы сұрақ туындайды: бір сома ... ... ... ... бір ... ... ... Ол сомаларды Парламент бақылауға
ала алмай, ол сомалар негізгі мануфактураны айқындайды және де ол ... - ... , ... іскерлігіне болатындығын айқындайды.
Сол уақыттағы бюджеттік кодекс өзінің барлық стратегиясында істеп тұрған
құрылымдар ... ... ... ... ... ... өтімдерінің кәдімгі бірігуімен анықталады, содан кейін ... ... ... ... ... ... болды. Осы
процесте сот көрінісіндей тәжірибе жүзінде бюджет орындалуы ... ... ... есептеледі және тәжірибе жүзінде экономикалық
саясаттың қағидалары мен ... ... ... ... ... ... пайыздың ешқандай
стадияларында біздін еліміздің ... ... ... ... ... шаралары көрінбеді. Сонымен, біз
жүзеге асыру керек бағдарламалар мен ... ... ... ... ... ... ... әкелді.
Парламентте бюджеттің соңғы құны қарастырылып, дайындау процесінің
соңғы стадиясында, біз ... ... ... ... ... ... да бағдарламалық шығындарды азайту жұмыс табу жоқ болды.
Біздің ... ... жүйе ... ... қайта қарау қажет
болды. Осындай логикадан бас тартып, басқа принципті қолдану қажет ... ... ... ... көптеген бюджеттік өтімдерінің ішінен
таңдау.
1999 жылы бюджет қаржыларды ... және ... ... ... ... ... ... сенімді алдын — ала пайда болуын
бақылау механизмдерін құру ... ... ... ... ... ... ... басталды. Қаржы институтының қазынашылық
комитетіміз және ... ... ... осы ... орындауға
арналды. 2001 жылдың аяғында « Бюджет жүйесі туралы заңға» үлкен ... ... ... ... ... ... ... мәніне
Қазыналық органдарда міндетті тіркелу нормасы іске асырылды. Кейбір
мемлекеттік ... ... ... ... және олар ... ... нысанында орындалды. Бюджет ақша қаражаты жаңа қағидалары
іске қосылды.
Барлық бәсеке емес қорлардың ... ... ... ... бюджеттің құрамына кіргізілді.
Менің ойымша осы кезең мемлекеттік бюджет ... ... ... кезеңі болды.
Мемлекеттік ұйымдардың бөлінетін мемлекеттік тапсырмаларды орындау
үшін бюджеттік ... ... ... ... ... борыштардың дұрыс пайдалануға және кайтаруына Қазақстан
Республикасының Үкіметі ... ... ... емес қарыздардың
қайтарылуын байқалуына біз көп қарыз аудардық.
Дұрыс жоспарлау мемлекет ... ... ... үшін ... ... ... ... және жоспарланған бағыттар мен мақсатты
анықтайтын шешімдерге бағыттау керек екендігін түсініп, бағдарламалау ... жаңа ... ... көштік Бюджеттік бағдарламалау келесі үш
қағидаға негізделеді:
• Даму бағдарламалық стратегиясын анықтау.
• Бюджет ресурстарын анықтау
• Бюджет ... ... ... ... ... біз бюджеттік жоспарлау
жұмыстарын мемлекеттік, салалық бағдарламалардың жасау мен жүзеге
асырумен байланыстырдық.
Қаржы көздерімен қамтылмаған көптеген бағдарламалар жоғалып ... ... ... іске ... ... ... байланысты
іске асырдық.
Еске түсірсек, орталық аймақтарды қаржыландырмай оған кейбір
қызметтерді берді. Осы ... біз 2002 ... ... шеше ... ... ... « Бюджет жүйесі туралы заңында» өз ... ... ... ... орта ... макроэкономикалық
негізінде жасалғанды бюджеттік ... ... екі ... 2002 ... тағы бір ... сіз білетіндей бюджеттік
бағдарлама паспорты болып табылады.
Бюджеттік ... ... - ... ... ... ... ... және нәтижелілігі мен оның іске асырылуын
бақылайтын керек элементтер және ... ... ... бар құжаты.
Менің ойымша, 2002 жылдың ... біз ... ... ... ... 2004 жылы ... жарты жылдыққа әкімшілер
жоспарлаудың әр кезеңдерінде өз жауапкершілігін білу үшін ... ... салу ... ... ... ... дамытудың
негізгі мақсаты - бюджеттік процесс саласында қолданатын ... ... ... мен ... ... ішіндегі негізгілері: «бюджеттік
жүйені бақылау туралы», «мемлекеттік және кепілдендірілген мемлекеттік
қарыз туралың заң», ... ... ... және ... ... ... байланысты.
Бюджеттік кодекс өзіне бюджеттік ... ... ... ... - ... атқарылу, кешелеу, қарыз алу және бюджет
атқарылуына бақылау. Әрбір тақырыпқа бөлім арналған. Менің тағы ... осы ... ... ... Қазақстан Республикасы және
бюджеттік шаруашылық мемлекетпен бюджеттік процестеріне ... ... ... және әрекет минздравы, есеп комитеті және
Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... сапалы жаңа
қағидалары енгізіледі. Орталык фискалды саясаттың ... ... ... ... ... тағы бір жаңа енгізу - бюджет
өтінішімізді қарастыру ... ... ... ... біз 3 ... мерзім фискалдық саясатты қабылдау керекпіз, онда салық саясатының
негізгі басымдылықтары ... ... ... ... қалай
басымдылықтарды қолдайтынымызды көрсетеді:
Приоритеттік қағидасы - әлеуметтік экономикалық дамуды алдағы орталық
кезеңдермен приоритеттер байланысты болатынын ... ... - ... ... ... ... беру үшін оған негіз
болу керек.
Бюджеттік артықшылдық процессі сол сияқты, бүгін бізде бар,
жиналған бюджет орындалуға байланысты ... ... ... ... дамытуға байланысты дүниежүзілік тәжірибелерді
қарастырсақ, біз ең алдымен ТМД елдерінің ... ... ... ... мен ... осы сияқты заң актілері қабылданып, ... ... ... ... ... ... Үкіметі бюджет
жүйесін жетілдіру жөнінде мынадай қадамдар жасады. ... ... ... мақсатында мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілеттіктерді
ажырату және бюджетаралық ... ... ... ... ... ... жөніндегі жұмыстар жүргізілді. Мысалы,
мемлекеттік басқару ... ... ... ... және
бюджетаралық қатынастарды жетілдіру түжырымдамасы қабылданды, Бюджет
кодексінің және ... ... ... заң актілеріне жергілікті
басқару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... Бюджет саясатының үлкен
айқындылық, алдын ала болжау және тұрақтылығы үшін мемлекеттік бюджеттің
қаражатын жұмсаудың ... ... ... ... ... ... мен ... кезеңде мыналар бюджет саясатының мақсаттары ... ... ... ... қарқындарын ұстауға жәрдемдесу;халықтың әл-
ауқатын арттыру; ... ... ... көлемді орындалуын
қамтамасыз етілетін деңгейде шығыстарды қолдау; мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мынадай мәселелерді шешу қажет: стратегиялық, индикативтік және
бюджеттік жоспарлауды одан әрі үндестіру; бюджет ... ... ... кезеңге арналған басымдықтарын, іске асыру ... ... ... ... кодексінде көзделген нормаларға ... ... ... ... ... нормаларды
ретке келтіру; бюджеттік ... ... одан әрі ... шығыстарын жоспарлаудың нормативтік әдісін енгізу; бюджеттік
бағдарламалардың тиімділігін бағалау әдістерін жетілдіру; ... ... ... жобаларды, оның ішінде бюджеттік даму
шығыстарын қалыптастыру жүйелілігін қамтамасыз ету ... ... ... іске ... ... қарау, іріктеу процесін
ретке келтіру; әрбір мемлекеттік басқару деңгейінің бюджет ресурстарын
бөлудегі дербестігін күшейту.
Қойылған ... мен ... қол ... ... ... арналған бюджетті қалыптастыру бірінші кезекте
мемлекеттік және ... ... ... ... ... яғни ... шығыстары бағдарламалық құжаттарда
растау табуы тиіс. Бағдарламаларды іске асыру кезінде тиімділік пен
нәтижеліліктің ішкі және сыртқы ... ... ... ... тиіс.
Бағдарламаны одан әрі іске асырудың орындылығы туралы шешім ... ... ... ... ... ... және
қаржы ресурстарын пайдалану тиімділігін талдауға; мемлекеттік бағдарламаны
іске асырудың елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ... ... бір ... ... ... жауапкершілігін арттыра
отырып бюджет қаражатын тиімді жұмсау мақсатында мемлекеттік ... ... ... саясатты іске асыра отырып барынша тиімділікпен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
жоспарланады. Алдағы кезеңде елдің ауыл шаруашылығы мен ауылдық аумақтарын
қолдау мен ... ... даму ... ... денсаулық сақтау мен
білім беруді одан әрі дамыту, ғылым мен ... ... ... ... ... ... қаражатын жұмсаудың басым бағыттары
болып табылады. Мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы ... және ... ... ... ... іске ... ... өкілеттіктерін мемлекеттік басқару деңгейлеріне бекіту
реттеледі және бюджетаралық трансферттердің тиімді ... ... Оның ... төменгі мемлекеттік басқару деңгейін қаржы құралдарымен
қамтамасыз ету тетігін енгізу көзделеді. ... ... ... және 2005 жылдан бастап іске асыру бюджет ... ... ... ... ... ... айқындылығына қол
жеткізуді; бюджет қаражатының мақсатты ... ... ... ... ... ... бюджет шығыстарын басқарудың сапалы жаңа
деңгейіне көшуді ... ... ... ... ... ... кодексінің нормаларына келтіру және Бюджет кодексін ... ... ... ... ... ... ... жалғастырылатын болады. 2005 жылдарға арналған республикалық және
жергілікті бюджеттерді қалыптастыру Бюджет кодексінің ... ... ... ... кодексінің жобасында көзделген жыл сайын Алдағы
үш жылға арналған орта мерзімді фискальды ... ... орта ... ... ... ... ... болады. Осы құжат
орталық және жергілікті мемлекеттік басқару органдары ... ... ... ... ... табылады. Ұлттык қордың активтерін
тиімді басқаруға бағытталған саясат жүргізілетін болады. ЖІӨ-ге проценттік
қатынаста ... ... ... ... және мемлекеттік борыш
құрылымын оңтайландыру ... ... ... алу ... ... уақытылығы мен тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар ... 2004 ... 1 ... ... ... ... ... сыртқы борышы үкіметтік
борыштың жалпы көлемінің 79%-ін ... ... ... ... ... ... ... шығындардың басталу рәсіміне
елеулі өзгерістерге ұшырады және осы тұрғыдан экономикалық ... ... ... осал ... ... Үкіметтің борыштык
портфелін әртараптандыру мақсатында ішкі рынокта қарыз алуды бір уақытта
арттыру кезінде сыртқы ... алу ... ... ... мен ... ... Үкіметінің мемлекеттік және мемлекет кепілдік
берген қарыз алу мен борыш саласындағы саясаты 2004-2006 ... ... ... іске ... болады: ЖІӨ-ге проценттік қатынаста үкіметтік
борыштың мөлшерін дәйекті қысқарту. Бұған ... ... ... ... ... мөлшерін біртіндеп және тиісінше оны
қаржыландыруды қысқарту нәтижесінде қол жеткізілетін болады;
Республикалық бюджеттің тапшылығын қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру
үлесін қысқарту жолымен үкіметтік борыш құрылымында сыртқы борыштың үлесін
біртіндеп азайту.Жүргізілетін саясат шеңберінде ... ... ... ... ... мөлшерін біртіндеп қысқарту;
жинақтау жөніндегі саясат шеңберінде Үкіметтік борыштың ұтымды мөлшерін
анықтау; міндеттемелердің орындалмау ... ... және ... және ... ... ... ішкі ... өтеу жөніндегі төлемдер
төлеудің ең жоғары шегін төмендету, ол үшін басым орта мерзімді және ... ... ... ... бағдарлау ұйғарылады; республикалық
инвестициялық жобалардың тізбесіне енгізілген жобаларды дайындау ... ... ... және ... қарыздарды тиімді пайдалану;
жергілікті атқарушы органдардың қарыз алу ... ... ... ... ... ... алуы ... бюджеттен
инвестициялық жобаларды каржыландыруға бюджеттік ... алу ... ... ... болады; валюталардың кросс-бағамдары және теңгені
айырбас бағамы өзгерген жағдайда теріс ... ... ... ... жөніндегі Үкіметтің сыртқы қарыздарының портфелін
әртараптандыру. Қойылған мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу ... ... ... ... оның құрылымын оңтайландыруға және ұзақ
мерзімді перспективада бюджеттің түрақтылығын арттыруды ... ... ... жыл ... Қазақстан экономикасының анализі дүние
жүзілік ... ... ... ... ... оң құрылым-
дарының Қазақстан шарттарында да ... ... Ол - ... ... деңгейі негізіндегі дефициттің төменгі деңгейі
немесе жол болуын ... ... ... ... төменгі
проценттік ставкалардың болуын және жекеменшік секторды қаржыландыруды
көтеруді ... ... ... ... ... ... Осындай
саясат экономикалық өсудің тұрақты ... және ... ... ... ... ... ... деңгейінің өсуіне әкеліп
соқтырады. Мемлекеттік бюджет мемлекеттің негізгі ... ... ... ... ... негізгі құралы болып, саяси өкіметке
өзінің биліктік құзіретін орындауға мүмкіндік беріп, ... ... ... және экономикалық билікті береді. Бір жағынан бюджет ... ... ... ... ... ... ... ғана болып,
унитарлық функцияны орындайды — ел басқарудың мемлекет ... ... ... ... ... экономикалық саясаты қатынасында
өндіру өнімі болып, таңданған ... ... ... ... және ... ... тек қана ... нақты қолда бар ресурстарды және ... ... ... көрсетіп, елдің салықтық жағдайын анықтайды.
Бюджет қана ... ... ... ... мен салалар арасындағы
проценттік қатынасты бекітіп, мемлекеттің экономикалык ... ... ... табылады. Бюджет арқылы ұлттық табыс пен жалпы ішкі өнімнің
қайта бөлу ... ... ... ... ... және ... ... өндіріс эффективтілігін көтеру құралы болып
табылады, ол ... ... ... ... ... ... өзінің ішіне барлық негізгі қаржылық категорияларды
(салықтар, ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің алдыңғы қатарлы саласы болып, қоғамда маңызды
экономикалық рөлмен қатар саяси рөлді алады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының 2004 ... 24 ... ... жаңа ... ... жүйесі туралы" 1999 жылғы 1 сэуірдегі Қазақстан ... ... және ... ... ... ... туралы"
2002 жылғы 29 қаңтарыңдағы Қазақстан Республикасының Заңы.
4. ... ... //под ... Радионовой В.М. -М., 1995. -432 с.
5. Худяков А. Фднансовые ... ... ... ... часть). -Алматы,
1995.-224 с.
6. Мельников В.Д., Ильясов К.К. ... ... ... 1997. -472 ... ... ... ... // Ильясов К.К и другие -Алматы, 1994.-
267 с.
8. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1998 жылы 19 сәуір.
9. ... А.Б. ... ... ... содержание и
механизм использования. -Алматы, 1995. -160 с.
10. Эсберг К.Т. Курс финансовой науки. -Санкт-Петербург, 1913. -113 ... ... В.Д., ... К.К ... ... ... 2001. -512 с.
12. Қазақстан Республикасының әлеуметтік - экономикалық дамуының 2004 -2006
жылдарға арналған индикативтік жоспары ... ... ... 2003 ... 12 ... № 926 ... ... А.Г., Лапин В.А., Широков А.Н. Основы управления муниципальным
хозяйством. —СПБ., 1992. —540 ... ... ... к проекту Закона Республики Казахстан "О
республиканском бюджете на 2005 год". Постановление Правительства от ... 2004 года № ... ... ... ...... ... 2005 -
2007 жылдарға арналған орта мерзімді жоспары ... ... ... 2004 ... 31 ... №917 ... ... С.Н. Использование нормативноғо подхода организации бюджетного
выравнивания. //Финансы. -1996. -№10. -С. ... ... У.Б., ... А.Б., Жансарбаев Б. Проблемы
совершенствования ... ... - ... ... ... ... переходного периода. В 2-х томах
/под ред. Мамырова Н.К. Том 2. -Алматы: ... - 1999 -С. ... ... А.А., Утешев С.Б., Ахметов С.Н., Таубаев А.А. Региональная
социально-экономическая система. -Караганда: Санат, 2002, Том 2. 409 ... ... Г.К. ... ... ... ... и ... развития Казахстана. /Сборник
научных трудов. Отв.ред. Мамыров М.К. -Алматы: Экономика. -1999.-C.143-148.
20. Вустер Д. Реформа межбюджетных отношений в ... ... -№2. ... ... М.А. ... и содержание финансовых ресурсов региона.
//Экономические реформы: Особенности переходного периода./Сб.научных
трудов. под ред. ... М.К. ... ... - ... ... М.Ж. Трансформация механизма бюджетного ... ... МО иН РК, НАН РК. -1999. -№3. -С. ... ... В.Д., Ли В.Д. ... курс ... Учебник.- Алматы: Институт
развития Казахстана, 2001-295с.
24. Исахова П. Мемлекеттік бюджет: Оқу құралы.-Алматы: Экономика, 1998-
268с.
-----------------------
.
[1] .
[2]
[3]

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Бюджет және бюджетті жоспарлау25 бет
Бюджетті жоспарлау негіздері45 бет
Бюджеттік болжау мен жоспарлау81 бет
Бюджеттік жоспарлау мен болжау75 бет
Жергілікті бюджетті жоспарлауды ұйымдастыру12 бет
Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері75 бет
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері44 бет
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері туралы147 бет
Мемлекеттік бюджеттік жоспарлау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь