Қазақстанның Республикасының қызмет көрсету дамуының қазіргі деңгейі

КІРІСПЕ

1 ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ РЫНОГЫ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қызмет көрсету рыногы дамуының эволюциялы ұйымдастырушылық кезеңдері
1.2 Сапа . қызметтің тиімділігін бағалау жүйесінің негізгі көрсеткіші ретінде
1.3 Қызмет көрсету рыногын реттеудің әлемдік тәжірибесі

2 ҚАЗАҚСТАННЫҢ РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ ДАМУЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ДЕҢГЕЙІ
2.1 Қазақстандағы қызмет көрсету рыногының жағдайын талдау
2.2 Қазақстан Респубикасында қызмет көрсету рыногының дамуының негізгі мәселелері мен ерекшеліктері

3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ РЫНОГЫН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ ЖӘНЕ БОЛАШАҒЫ
3.1 Қызмет көрсету сферасындағы кәсіпорынды мониторингілеу жүйесінің іс.әрекетін жақсарту бойынша негізгі бағыттар
3.2 Қазақстанның әлемдік қызмет көрсету рыногына кіру болашағы

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
Диплом жұмысының тақырыбының өзектілігі. Қазіргі әлем ... ... ... ... халықаралық еңбек ... ... ... ... құру ... ... процестер үстемдік ететін экономиканы қосқанда,
адам өмірі ... ... ... әлемдік
экономикалық, ақпараттық және мәдени кеңістік қалыптасуда.
Осы уақытта жаһанданудың ... ... ... ... шикізат, тауарлар мен қызметтері ... жаңа ... ... ... ... ілесуде. Және
сондықтан, жаһандану процесімен қатар ... ... ... ... ... ... саяси немесе басқа да ортақ қызығушылықтар
негізінде белгілі бір елдер топтарының ... ... ... экономисттердің ойынша, ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейге өтуі байқалады.
Айтарлықтай жоғары мәнді ... ... ... яғни ... ... ... алып ... Бұл өзгеріс, ең алдымен, экономикасы
қызмет көрсету экономикасы ретінде анықталатын дамыған елдер үшін ... ... ... бұл ... жоғары қарқынға ие болмаса ... алып ... ... ... ... қызмет көрсету сферасы экономиканың
ірі секторы болды және қазіргі ... ... ... ... ... ... – 1994 ... бері Дүниежүзілік Сауда ... ... іс- ... ... жаңа ... [5, 202 ... көрсету сферасының дамуындағы ... ... ... ... ... қазіргі денгейі адам дамуы
параметрлерімен, адамның жетілуіне, оның ... және ... оның ... ... және ... ... бағытталған қызмет ... ... ... ... экономикасымен жаңа мемлекеттер араласатын ішкі және сыртқы
жағдайлар халықаралық ... ... ... ... ... ... процестері күрделенуде.
Қазақстанда қызмет көрсету сферасының дамуы және жаңа ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Ғылыми
технихалық прогреске, ақпараттық, ... ... ... жаңа ... ... ... ... болуда.
«Қазақстан-2030» стратегиясында көрсетілгендей; «халықаралық
ынтымақтастықтағы басқа елдердің тәжірибесін ... ... ... ... қолайлы тенденцияларды пайдалана алуымыз керек болса да,
тек қана ... ... ... мен ... мақтана алатын Қазақстанды құру
үміт пен ... ... ... үшін ... ... ... ... керек»
[1].
«Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына
кіру стратегиясының» негізінде ... ... мен ... ... арттыру есебінен Қазақстанның халықаралық рыноктарға шығуы
үшін ... және ... ... ... пайдалану алынған
[2].
Қазақстан бәсекеге қабілетті 50 ел ... кіру ... ... ... «кесіп өту» арқылы жылжуы керек. ... алу ... ... 2006 ... 1 ... ... ... іс-шараларды жасауда қандай іргелі қағидаларға сүйену
керек?
Біріншіден, тарихи ескірген немесе ... ... ... ... ... ұқсатудан бас тарту керек. Егер де
Қазақстан дамыған елдердің «тапталған жолымен» ... онда ... ... дамушы мемлекеттер» қатарында қала береді.
Екіншіден, «кесіп өту» арқылы жүру үшін ішкі қарама-қайшылықтарымен
жаһандану процестерін ... ... және ... ... ... өндіріс факторлары, экономикалық қатынастар ... жеке ... ... ... пайдалану керек.
Үшіншіден, тек қана монетарлы экономикалық өсуді ғана ... ... ... ... ... өсуді ескеру керек, сондай – ақ бұл
барлық салалар және сфералардың мультипликативті өсуінің мүмкіндігі.
Төртіншіден, конструктілі іс-әрекеттер моделін жасағанда, ... ... ... ... ... - ... ... әлеуметтік және
экономикалық тәуелділікті түсінуге, экономикалық логикаға сүйену керек [25,
3 б.].
Қазақстанның халықаралық ... ... ... ... ... техникалық стандарттар талаптарын орындауды талап
етеді.
Техникалық стандарттау өнім мен қызмет ... ... ету ... ғана ... біздің тауарларымыз бен қызметтердің ... ... ... ... ... міндетті шарты
ретінде де қарастырылуы ... ... ... ... қызмет көрсету рыногының ары
қарай дамуының мүмкін жолдарын республикадағы қызмет көрсету рыногының
қазіргі жағдайын және ... ... ... ... ... болып табылады.
Диплом жұмысының міндеттері. Жоғарыда көрсетілген мақсат келесі
міндеттерді орындау арқылы жүзеге асырылады:
- ... ... ... ... зерттеу;
- қазақстандық қызмет көрмету ... ... және ... ... талдау;
- Қазақстандағы қызмет көрсету рыногының мәселелерін айқындау және
шешу;
- Дүниежүзілік Сауда Ұйымының әлемдік қызмет саудасын ... ... ... ... мен Дүниежүзілік Сауда Ұйымының өзара
қатынасының бағыттаын қарастыру;
- қызмет ... ... ... ... жасау;
- Қазақстандағы қызмет көрсету рыногын реттеудің экономикалық және
құқықтық механизмдерін жетілдіру және ... ... ... ... пәні. Қазақстан Республикасының қызмет көрсету
рыногының мәселелері, ... және ары ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттерде және Дүниежүзілік Сауда
Ұйымы жүйесінде қызмет саудасын реттеу әдістері.
Диплом жұмысының объектісі. Қазақстанның қызмет ... ... ... Сауда Ұйымының шеңберіндегі ... ... ... Басты
Келісім.
Жұмыстың негіздемесі. Бірінші тарауда экономиканың жеке объектісі
ретіндегі ... ... ... ... ... және ... негізгі
алғышарттары бейнеленген, теориялық жағы баяндалған, ... ... ... ... құралы ретінде қызмет көрсету сапасына талдау
берілген. Сонымен бірге Қызмет Саудасы бойынша ... ... ... мүше ... ... және арнпйы ... ... ... ... ... ... ... тарауда Қазақстан Республикасының статистика бойынша есебі
және Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... кездегі қазақстандық қызмет көрсету рыногының жағдайы
баяндалды. Республикадағы ... ... ... мәселелері мен
ерекшеліктері, қызмет көрсету сферасының негізгі ... ... ... ... ... ... тенденцияларды ескергендегі Қазақстанда қызмет
көрсету сферасын даму ... ... ... ... ... ... ... Банкінің мониторинг жүйесі мен ... ... ... келтірілген. Сонымен әлемдік қызмет ... ... және ... ... қызмет саудасына қатысуға
акцент жасалған; қызмет көрсету рыногы қалыптасуының ішкі рыноктарға ... және ... ... ... мен ... ... ... саудасын кеңейту және Дүниежүзілік Сауда Ұйымына ... ... ... Я.Ә., ... М.Б., ... К.Н., ... Шеденов Ө.Қ., Ильясов Д.К., Дәулиева Ғ.Р., Сухова Л.Ф., ... ... М.Б. ... ... ... ғылыми жұмыстары
қолданылды.
Сонымен қатар ресей ғалымдары Демидова Л.Б., ... В., ... ... В.Н. және ... ... қарастырылды.
Сонымен бірге диплом жұмысын зерттеуде А.Тоффлер, Дж.Гэлбрэйт, Д.Бэлл,
К.Макконел және басқа да шетелдік ... ... ... ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ РЫНОГЫ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Қызмет көрсету рыногы дамуының эволюциялы ... ... ... ... ... ... роль ... Бір
қызметтердің ролі өндірістік сфераға, өндіріс жүйесінің ... ... бөлу ... ... ... ... мен тұтынуға қызмет көрсетумен бірге байланысты. Басқа қызмет
көрсетулердің ролі адам ... ... ... мен ... ... алу және ... деңгейінің өсуімен,
адамдардың демалуы және көңіл көтеруімен байланысты [32, 25 б.].
Соңғы 10-20 жылдарда қызмет көрсету аясында жұмысбастылардың ... ... ... ... тез өсе ... Материалдық өндірістегі
жетілдірулер еңбек өнімділігін айтарлықтай арттыруға жағдай жасады, ... ... ... өндіріс сферасынан әр түрлі қызметтер
көрсету сферасына ауысуына ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің көптеген түріне жаңа шабыт берген ғылыми-
техникалық прогресс ... ... ... ... ... бұрын болмаған-
Интернет). Сондай-ақ қызмет ... ... ... өсуі ... жаңа ... арнайы фирмаларға ертеде тауар өндірісі
процестеріне енген қызмет көрсету түрлерін «берді». Сонымен, осы ... ... ... әр ... аяларында жұмысбастылардың көбеюіне
әкелді [31, 24 б].
Қызмет көрсету сферасы тауарлы ... ... ... ... ... қызметтер оларды тауарлардан ерекшелейтін жалпы ерекшеліктерге
ие. Сонымен қатар осы сфераның даму эволюциясы туралы отандық және ... ... ... қызмет көрсету сферасының даму эволюциясының теориялық
негізі американдық экономисттермен жасалған. ... ... ... ... ... ... ... дамуға негізделген. Әр
түрлі теориялар арасынан әлеуметтанушы Даниэл Бэллдың теориясын айтып өтуге
болады. Оның теориясында ... ... ... қоғамның даму
ерекшеліктері қарастырылған. Ол постиндустриалды қоғамның бес ... ... ... ... ... ... білікті
мамандар мен техниктер санының айтарлықтай артуымен, теоретикалық білім
ролінің артуымен, технико-экономикалық ... ... және ... ... ... қабылдау процесін қамтамасыз етуде
«интеллектуалды ... ... ... ... ... ... экономикасына» өту [6, 956 б.].
Әлеуметтанушы Алвин Тоффлер «Үшінші толқын» (1980 ж.) кітабында қоғам
дамуын «өзгеріс ... ... ... түсіндіреді. Бірінші
толқын – аграрлық, шамамен он мың жыл бұрын ... ... ... ... өту түрткісі XVII ғ. Соңында ... ... ... ... табылады. XX ғасырдың 60-шы жылдарынан «үшінші
толқынның» жақындалуы басталды, бұл ... ... және ... ... ... «рухани құндылықтарға бағытталған жаңа
тұлғаға» өту басталды [7, 69 б.].
Американдық экономист Джон Гэлбрэйт «Жаңа индустриалды қоғам» ... ... ... және ... жетілдірілген техниканы пайдалану,
алдыңғы қатарлы технологиялардың дамуын капитализмнің ішкі қайта туылуға
рыноктың ... ... ... және ... ... ... жүйесінің дамуын ынталандырады. Сонымен қатар Гэлбрэйт капитализм
жүйесінде екі әртекті секторды – «жоспарлайтын жүйені» (ТҰК) және ... ... ... [8, 544 б.].
Енді «қызмет көрсету» терминін анықтайық. Егер тауар ... ие ... және де ... ... ... килограмм, т.б.)
сипатталса, бұл критерийлер ... ... ... Қызмет
көрсетуді сандық бірліктермен өлшеуге (құннан басқа) және нақты сандық баға
беру мүмкін емеб. Бірақ та халықаралық саудада осы ... ... ... бар: ... ... ол ... ... бірақ тауар емес» немесе
«қызмет – барлық сатылатын, бірақ сіздің аяғыңызға құлап кете алмайды» [9,
163 б.]. ... ... ... ... және ... ... ... қолөнершілер мен еркін мамандар іс-әрекеттерін қосады.
Қазіргі әдебиеттерде қызметті ... ... өнім ... ... бар ... ... өзгертетін іс-әрекеттер түрлері”
ретінде түсіндірілетін анықтамасы кездеседі[16, 496 б.]. ... ... ... жақ ... жаққа ұсынатын кез келген ... ... ...... және ... ... иемденуге әкелмейтіндігін көрсетеді[11, 1056 б.].
Соңғы жылдары американдық зерттеуші Т.Хиллдың анықтамасы кең танымал
болып отыр. Оның пікірінше, “қызмет ... ала ... ... ... бірліктің іс-әрекеті нәтижесінде тұлғаның немесе ... ... ... ... жағдайының өзгеруі” [12, 5 б.]. Кейбір
авторлар қызметті “нәтижесі пайдалы әсер түрінде ... ... ... бағытталған іс-әрекеті” ретінде анықтайды[14,
556 б.].
Қызметтің ерекше ... ... ... оның ... ... 12 б.]: ... білінбейді – яғни оның
пайдалы әсерін тек ... соң ғана ... ... қызмет қызмет
көрсету көзінен немесе субъектіден ажырамайды(тұтастығы) – егер материалды-
заттай түрдегі ... ... ... ... өмір ... ... бөлектене алмайды; қызметті өндіру немесе тұтыну бір мезгілде
қатар жүреді; қызмет ... ... – яғни ... ... қызмет
көрсетушінің біліктілігіне, қызмет көрсету уақытына, орнына тәуелді;
қызметтің индивидуалдылығы - әр ... ... ... ... қызмет көрсетуде ескеруді қажет етеді; ... ...... ... ... алмастырмайды.
Нарибаев К.Н, Б.К.Джумабаев және Б.М.Куница Қазақстан тәуелсіздік
алғанға дейінгі қызмет көрсету теориясының даму тарихын үш ... ... ... – 1930 ... ... II ... - ... ж.ж., III кезең – 1940–1985
ж.ж.
Бірінші ... ... ... ... Б.Струмлин,
А.Петров) қызмет көрсету сферасы туралы ой-пікірлерін К.Маркстың ... мен ... ... ... ... көрсетулер
өнімсіз еңбектің категориясына қатысты болды және ... ... ... ... көмекші функцияны атқарды.
А.Аболин сол кезен экономистерінің арасында алғашқы болып қызмет
көрсетуді ... ... ... ... ... бір қажеттілігін
қанағаттандыратын тұтынушы ретінде қарастырады.
Қызмет көрсету материалдық емес тұтыну құнын, өнімсіз ... ... ... табыс есебіне жұмысшы тап көзқарасы бойынша қоғамдық
пайдалы ... ... ... ... ... ... (Б.Струмлин, А.Пашков, Ш.Турецкий,
Я.Кродора) ... ... ... анықтаумен сәйкес
қызмет көрсетулерді қоғамдық өндіріске қосуға және ... ... ... ... ... Бұл кезде материалды өнім және ... жеке ... ... ұсынылды.
Үшінші кезең экономистері (П.Москвич, Т.Рябушкин, И.Писарев,
А.Лившиц, В.Комаров) қызмет көрсету ... ... ... кіретін және
осыған байланысты халықтың әл-ауқат денгейі нақтырақ сипаттауға мүмкіндік
беретін тұтыну құндардың жеке көзі ... ... ... ... ... шаруашылықты үш сфераға бөлді: материалдық өндіріс
сферасы, қызмет көрсету сферасы және өндірістік емес ... ... ... және ... ... екі сфера өндірістік еңбек құраушылары
болып ... ... ... емес ... аясы. Қызмет көрсету
сферасын еңбек және қызмет ... ... ... салалардан тұрады, ал
өндірістік емес ... ... бөлу және ... (мемлекеттік басқару,
несиелік-қаржылық іс-әрекет, қоғамдық тәртіп) қызмет көрсетуге бағытталды.
Осы кезеңнен бастап қызмет көрсету ... ... ... құраушы
бөлігі болады.
Ұлттық шаруашылық үшін қызмет көрсету сферасының маңыздылығы туралы
үшінші ... ... ... ... ... Біреулері осы
сфераны елдің әл-ауқат деңгейін есептеуге қосу ... деп ... ... ... ... трактовкасына негізделді және
қызметтерді экономикалық анализден толық алып тастады [17, 27 – 31 б.].
Қызмет ... ... жеке ... ... ... ... өндірістік емес сфераны құрайтын келесідей қызмет
түрлерін бөліп көрсетті: көтерме және барлық ... ... ... ... ... ... және сақтандыру қоғамының қызметтер, жылжымайтын
мүлік қызметтері, заң қызметтері, білім беру, ... ... ... ... әр ... ... ... емалыс және көңіл көтеру
мекемелерінің қызметтері, жөндеу және ... ... ... және әскери аппарат қызметтері және үй қызметкершінің еңбегі.
Сол кездердегі әйгілі американдық экономист Ф.Котлер ... ... ... ... – бұл бір жақ ... жаққа ұсына алатын
кез-келген іс-әрекет немесе игілік. Қызмет мәні бойынша сезілмейді ... ... ... болмайды» [11, 718 б.].
Жоғарыда аталған К.Нарибаевтың, Б.Джумамбаевтың және Б.Куницаның
теорияларын талдауға ... ... сол ... кеңестік және батыс
экономистерініңөызмет көрсету трактовкалары ... ... ... Ол ... байланысты: Одақтағы қызмет көрсету
сферасы екінші ретті өызмет көрсетуші сектор ... ... ... ... ... ... қөзқарас болды,
Батыста еркін рынок ... ... бұл ... ... құраушыларын бір
бүтінді өзара толықтырушы және ... ... ... ... кезеңде отандық ғылымда «қызмет» ... ... ... ... ... берілген: «қызмет – еңбектің
ерекше өнімі. Ол заттай нысанды дұрыс және тұтыну құны ... ... ... ... ... алу сату ... ... құралы
ретіндегі еңбектің пайдалылық нәтижесінде қорытындылады. Қызметтердің
пайдалы эффектісі қандай да бір зат ... ... ... ... ... ... және тұтыну процесі бір сәтте болады» [18, 85 б.].
Шеденов Ө.Қ. және ... Д.К. ... ... ... ... ... олар қызметті «өндіруші мен тұтынушы арасындағы еңбек
өнімі, материалдық ... және ... ... ... ... емес ... және әлеуметтік-мәдени
бағытталған игіліктерді индивидуалды талаптарға сәйкес нақты ... ... ... ... қарастырады.
Экономикалық сөздіктерде қызметке мынандай ... ... – бұл ... ... ... ... ... көрсетілетін
игілік» [15, 895 б.].
Қызмет мәні туралы әлеуметтік-экономикалық категория ретінде айтқанда
оның екі ... ... ... ... ... ... ... өнім және
т.б. ретінде» және таза қызмет (іс-әрекет ретінде). ... ... ... іс-әрекет нәтижесі еңбек өніміне айналады, осы өнім
тұтынушының индивидуалды ... мен ... ... жасалады
(машиналарды жөндеу бойынша қызметтер, киім, ... ... ... т.б.). Еңбек заты қызмет өндіруші жасайтын материалды-заттық тұтыну
құны ... ... ... ... адамға оның қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін іс-әрекет түрінде әсер етеді (дәрігер, шаштараз, ... т.б. ... Таза ... ... қызмет заты мен обьектісі –
адам. Таза қызметтің атқаратын ... ... ... ...... интеллектуалды, мәдени.
Қызмет көрсету рыногының тауарлы рыноктан негізгі айырмашылықтары
анықталған:
1) Рыноктық процестердің жоғары ... ... ... ... тұрақсыздығы мен сақталмауы.
2) Аумақтық сегментация немесе ... ... ... өндірістік
қорларын аумақтық бекітілуі (әуе компаниялары, жолдар, ателье, ... ... ... ... мен ... ... ... яғни қызмет көрсетушілер
тұтынушылардан бөлектенбейді.
4) Салынған қаражаттың тез қайтарылымына байланысты капитал айналымының
жоғары жылдамдығы, салыстырмалы көп емес салымдар және де ... мен ... ... аз ... ... ... ... тәуелсіз және жиналмау сияқты
қасиеттерімен түсіндірілетін ... ... ... ... Осы ... шағын кәсіпорындардың болуы.
7) Қызмет көрсетушілер мен тұтынушылардың жеке бар ... ... ... көрсету процесінің спецификасы.
8) Өндірістің индивидуализациясы және жеке тұтынылуымен байланысты
қызметтерінің әртүрлілігі.
9) ... ... ... ... нәтижесінің анық орындалмауы.
Басқаша айтқанда, қызмет көрсету сферасының ... ... ...... көрсетілуі мен тұтынылуы бір
уақытта ... ... және де оның ... ... ... сферасы
тауарлы сфераға қарағанда мемлекет тарапынан сыртқы бәсекелестерден қорғау
үшін қамқорлықты ... ... ... ... ... және ... ... беру, денсаулық сақтау, тұрғын-үй, коммуналдық шаруашылық
сияқты экономика салалары көбінесе мемлекет меншігінде [33, 89 – 96 ... ... ... қызметтерді әртүрлі
факторларға негізделе отырып классификациялауына әкеледі. ... ... ... негіздегі қызметтерді он топқа бөледі:
1) Баспанамен қамтамасыз ету қызметтері.
2) Отбасыларға қызмет ... ... ... жинау және т.б.).
3) Демалыс және көңіл көтеру.
4) Индивидуалды санитарлы-гигиеналық қызметтер көрсету (кір жуу, құрғақ
тазарту, косметикалық ... және ... ... және басқа денсаулық қызметтері.
6) Жеке білім беру.
7) Бизнес аясындағы және басқа да білікті іскерлік ... ... ... және ... Сақтандыру және қаржылық қызметтер.
9) Көлік қызметтері.
10) Коммуникация аясындағы қызметтер [12, 136 б.].
Экономист Джадд негізгі үш ... ... ... қызмет
классификациясының схемасын ұсынды:
- клиент ... ... жеке ... ... ... ... ... байланысты қызметтер;
- клиенттің жеке меншігі болып табылатын ... ... ... физикалық тауарлармен байланыссыз қызметтер.
70-жылдардың соңында қызмет классификациялауының белгілер ... және ... ... ... компоненттерінің сезілуі мен
сезілмейтіндік түсініктері енгізілді; қызметтер индивидуалды және ұжымдық
болып бөлінді.
Қызмет көрсету ... ... ... ...... тез және ыңғайлы қызмет көрсетуге ұмтылу. Ол қазіргі
технологияларды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. ... ақ ... ... ... мен тұтынушылардың жақындауына жағдай
жасайды.
Әлемдік тәжірибеде кең тараған ... ... ... ... қызмет саудасын реттеу мақсатында Тарифтер және Сауда бойынша
Басты Келісім (ГАТТ) Секретариатымен ұсынылған. Осы ... ... ... ... ... ... Басты Келісімнің (ГАТС) ... ... ... ... ... ... және ... қызметтері.
3) Құрылыстық және олармен байланысты инжинирингтік қызметтер.
4) Сауда және ... ... ... беру ... қызметтер.
6) Қоршаған ортаны қорғаумен байланысты қызметтер.
7) Сақтандыруды қосатын қаржылық қызметтер.
8) Денсаулық сақтау және әлеуметтік аясындағы қызметтер.
9) Туризм және саяхатпен ... ... ... мәдениет және спортты ұйымдастыру аясындағы қызметтер.
11) Көлік қызметтер.
12) Жоғарыда келтілілмеген басқа да қызметтер, сонымен қатар ... ... ... да қызметтер [10, 283 б.].
Қызметтерді классификациялауда басқа ... де ... мәні ... және функционалды мәні бойынша классиикациялауды
бөліп көрсетуге болады.
К.Маркс ... ... мен ... ... анықтаудың
классификациялық нысанына сәйкес барлық ... үш ірі ... ... (Сызба):
1) Өндіріс, тұтыну сферасындағы ... ... ... және ... ... ... (сауда, қаржылық, сақтандыру және т.б.).
3) Әлеуметтік сфера қызметтері (денсаулық сақтау, білім беру, басқару
және т.б.).
Бірінші топқа тауар құнын құруға қатысатын ... ... ... құны ... (жай) ақша ... жолымен құрылатын қызметтер: А-А.
Үшінші топқа әлемдік тәжірибеде, әсіресе мемлекет функциясындағы тұрақты
экономикалық өсу үшін және ... ... ету үшін ... кіреді. Осы топтағы қызмет көрсету коммерциялық емес болады ... ... А-Т ие ... [10, 286 ... 1 ... ... ... КӨРСЕТУ СФЕРАСЫ ... ... ... ... |Әлеуметтік қызметтер |
|Білікті қызмет ... ... ... беру ... |
|Лизингтік қызмет ... ... ... ... |
|Пошта және ... ... ... ... |Жылжымайтын мүлікпен |Мәдениет қызметтері |
|Құрылыс қызметі ... ... ... емес ... ортаны қорғау |Қаржылық делдал |ұйымдардың, діни және |
|қызметі ... ... ... ... |
|Туристік қызмет ... ... ... ... ... ... және қауіпсіздік |
|Басқалары | ... ... |
| | ... ... Сапа – ... тиімділігін бағалау жүйесінің негізгі көрсеткіші
ретінде
Рыноктың экономикада сапа мәселесінде үлкен көңіл бөлінеді. Бұл
бәсекелік ортаның ... ... ... ... әлемдік тәжірибеде
анықталған сапа стандарттары пайдаланылады, және де оларды ... ... ... ... оның жұмыс істеу бағдарламалары жасалады. Қазіргі
кезде әлемдік тәжірибеде стандарттау және сертификаттау мәселелері бірінші
орынға шығады. ... ... ... ... (ВТО) ... ... ... нормативті иструментариін ұсынды, ол болса осы
ұйым мүшелері үшін стандартизацияның ролін көтереді.
Қазіргі ... сапа ... осы ... ... ... ... үшін ... фактор болып табылады.
Стандарттау бойынша ұлттық ұйымдардың федерациясы болып табылатын
стандарттау ... ... ұйым (ИСО) бар және ол ... ... жүзеге асыратын және мүше ұйымдардың эксперт өкілдерінен
тұратын техникалық комиттеттерден құралады. 2002 жылдың соңы бойынша ИСО-ға
161 мемлекет мүше ... 9001 ... ... сапа ... ... ... шарттарына жақындау, соынмен қатар қызметті ... ... ... қатынастарды белгілейді. Басқаша айтқанда, ИСО
стандарттары тұтынушыға бағытталған 9001 ... ... сапа ... ... мақсаты – тапсырыс беруші талап ететін
қызмет сапасын қамтамасыз ету және оған ... ... ... ... алу
қабілеттілігін дәлелдеу [44].
Сапаның артуы өндіріс тиімділігінің өсуіне жасайды, ол ... ... және ... ... көбеюіне әкеледі.
Сапа қызметтің барлық жақтарының тиімділігін сипаттайтын кешенді
түсінік: стратегияны ... ... және ... ... ... ... жүйе ... қызмет көрсетулердің сапасы
тікелей олардың белгілі бір рынокта, белгілі бір ... ... ... ... ... ... тиімділігін
бағалауда олардың бәсекелік қабілеттілік, және де ... сапа ... ... бөлу керек.
Көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру материалды, еңбек және қаржы
ресурстарын үнемдеуден байқалады және осы сфера кәсіпорындар жұмыстарының
сандық ... ... Бұл ... айтарлықтай ролді қызмет
сапасына ғана емес, клиенттердің ... ... әсер ... көрсетудің мәдениетіне де береді. Сонымен қатар қызмет көрсету
мәдениеті ... ... ... ... қанағаттандыруға
негізделген, ол болса қазіргі кездегі талаптарға сай кадрларды ... ... ... қазіргі өмірде тұтынушы үшін қолайлы
жағдайларды құру және клиенттерге ... ... ... ... етіледі.
Қызмет көрсету сапасы қызмет көрсету кезінде уақытты оңтайлы (үнемді)
пайдаланумен қатар ... ... ... құрал-
жабдықтардың технологиялық сәйкес болу деңгейі ... ... ... және ... қызмет көрсету ережелерін және
тәртәп нормаларын ұстануды да қосады.
Қызмет көрсету сапасын бағалауда қызметті ... ... ... ... ... ... ... белгіленген
стандарттар, нормалар және ережелерге сәйкес қасиеттермен қамтамасыз ету,
тұтынушы талғамы мен ... ... ету ... де ... ... тұтынушы үшін клиент талаптарын толық қанағаттандыратын қызмет
айтарлықтай сапалы болады. Әр ... ... ... ... ие шағын және орта кәсіпорындар үстемдік етеді.
Басқаша айтқанда, қызмет ... ... ... ... ... ... ... сәйкестігін бағалау кешенді тәсілді талап
етеді. Сапаны бағалау көрсеткіштері тұрмыстық қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтағы профилактикалық жұмыстардың деңгейі мен дер
кезінде жүргізілуі, ... ... ... ... және ... ... ... көрсету мәдениеті және т.б.
Тұтынушылармен көрсетілетін қызметтердің сапасын бағалау қызмет
көрсету құнын анықтауда ... ... ... ... Бұл ... оның жеке ... сәйкес келетін қызметтер үшін төлеуі мен
байланысты, ал осы тауар өндірісінде ескерілмейді.
Сонымен қатар ... ... бір ... ... мен ... және ұйымдастыру сатысында негізін салған. Осы жоспарланатын ... ... ... ... соңғы технологиялық
процестер мен ... ... және ... ... ... [20, 55 – 57 ... ... сапасы бір жағына жеткізуші кетірген шығындар
деңгейімен ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің сапасы өнім жөнінде тек қана әр ... ... ... ... ... кезде ғана айтуға болады. Осылай
тұтынушылардың сапаны субьективті бағалауы қызмет көрсету ... ... ... әсерін тигізеді. Сонымен қатар сапаның
тұтынушылық бағасы экономикалық даиу деңгейін, тұтынушының ... оның ... ... ... ... қосатын қоғамдық
өмірдің көптеген факторлардың әсерінен құрылады. ... ... ... ... ... талаптардың саны артады, сонымен
бірге еркін бәсеке шарттары тұтынушыға тиімді ... ... ... болса тұтынуышлар жабдықтаушыларға қызмет көрсетулер ассортименті мен
сапасын жақсарту шарттарын ескерткізеді.
Қызмет көрсетудің сапа ... ... ... ... жетілдірілуі арқылы ертеректе ұсынылған қызметтерден ... ... жаңа ... ... болуын ынталандыратын ғылыми
техникалық прогресс болып табылады.
Жоғарыда қарастырылғанға сәйкес қызмет көрсетудің сапасын ... ... ... ... ... ... болады. Бұл жұмыстар және
қызметтердің өндірістік-техникалық сапасының, тұтынушылық сапасының және
өндірістік тұтынушылық ... ... ... ... тобы ... ... түрлерін көрсету ерекшеліктеріне тәуелді және
сенімділік, ұзақтылық, стандарттарға, эстетикалы, ... ... ... ... ... ... ... қосады.
Екінші топ көрсеткіштеріне аумақтық сипат бойынша халықты ... әр ... ... минимумы кіретін ұсынылып отырған қызмет көрсетудің
ассортименті және қызмет көрсету ... ... ... ... ... топ алғашқы екі топтың синтезі болып табылады және ... ... ... көрсеткіштерден байқалады. Қызмет көрсету
көлемінің артуы ... ... ... ... кеңеюі және
тұтынушылар сұранысын қанағанттандырудың әсері болып табылады.
Сонымен қызмет көрсету ... екі ... ... ... ... және нәтиже. Нәтиже болып орындалған жұмыс табылады. Қызмет көрсету
процесі ... ... ... қажетті ресурстармен қамтамасыз ету,
қызмет көрсету процесін ... және ... ... ... ... ... қызмет көрсету сапасын бағалау сипаты есебінен
осы кезеңдерді қарастырайық.
Ресурстармен қамтамасыз ету кезеңі мысалы, ... ... алу ... ... алу), оны ... ... ... қажетті кадрларды
талдау және т.б. Технологиялық процес көрсетілетін қызмет түрлеріне құбылып
тұрады. Мысалы, жүк тасымалдаудың ... ... ... қабылдау
және тиеу, жүктің бүтін сақталуын, белгіленген жерге жеткізу және түсіру.
Осы кезең қызмет көрсету ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Қызмет көрсету кезеңінің құрауышлары әртүрлі ... ... ... ... оған қызмет көрсетушінің тікелей тұтынушымен байланысындағы
іс-әрекеті негізделетін қызмет көрсету процесін қосады.
Қызмет көрсету ... ... ... ... ... және
этикасына байланысты қызмет көрсету процесінің сипаттамаларына және қызмет
көрсету жағдайының сиаптына тәуелді. Соңғылары қызмет көрсету процесінедегі
тұтынушыға әр әсер ... ... ... ... ... бәсекелік қабілеттілігін тауардың бәсекелік
қабілеттілігін бағалаудан айтарлықтай ерекшеленеді. Егер ... ... ... ... ... оның сапа және тұрақтылығына,
тауардың жаңалығы және қалыптасқан имиджіне, ... мен ... онда ... ... ... ... анықтау обьектісі
қызмет көрсетушінің іс-әрекеті және ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар клиенттің өзі қызмет сапасын қызметті
тұтыну орнында бағалайды, ... ... ... ең алдымен клиент
талаптарына сай болу керек. Көрсетілетін ... ... ... маңызды
орынды уақыт фактор, қызмет көрсету уақыты (қазіргі ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы).
Қызмет көрсету сферасының айырмашылығын ескере отырып, осы сектордың
бәсекеге қабілеттілікті бағалаудың тағы бір ... ... ... ... ... ие ... (дәрігер немесе заңгерлік кеңес беру, дәріс
беру), ... ... ... субьективті бағалайды және өзінің пікірін
басқаларға жеткізеді. Тұтынушылардың субьективті пікірлерін қосқанда ... ... және оның ... ... ... ... ... береді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен міндетті серртификаттауға тиісті
қызметтер тізімі белгіленген. Бұл тізім ... 3 000 өнім ... ... ... ... соңғы басылымы 600 тауарлар мен
қызметтерден ... ... ... ... ... де бар. ... субьектілер көрсететің қызметтерді қосқанда көрсетілетін
қызметтер сапасы жөніндегі ... ... орын алып ... ... органдардың іс-әрекетін бақылау жоқ, сертификаттау
бойынша органдағы бағалық саясат бақыланбайды.
Мысалы, ... ... 60 ... ... ... мен қызметтер бар. Соңғы уақытта Қазақстан ... ... ... олар ... жаңа ... және ... ендіру үшін кәсіпорынды дамыту үшін тежеуші болды. Стандарттарда
кәсіпорында айтарлықтай экономикалық шығындар ... қана ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғауға, өнімнің жаңа
түрлерін игеруге жағдай жасауға мүмкіндік ... ... ... ... жаңа өлшеуіш техниканың біреуін сатып
алып, оны қоя салады. Себебі жабдықтарды ... ... ... есе қымбет, сонымен қатар 2002 жылы Республикада ... ... ... ... ... жағдайда қамтамасыз етілуге келмейтін өнімді маркілеу бойынша
стандарттағы талаптарда белгілі бір ... ... ... ... егер ... аттестаттан өтпесе және өнімді маркілеу
стандарттарына сай келмесе кәсіпорындарды ... ... ... ... айып пұл ... ... ... органдарды аттестаттауға кеткен шығындар
аккредитаттаудың аттестаты қызмет ететін уақытында ... ... үш жыл), ол ... ... ... ... ... құнының
қымбаттауына әкеледі. Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерінде аттестаттың
қызмету ету уақыты бес жыл.
Осының бәрін қорытындыласақ, қызмет көрсету ... ... және ... ... технологиялық жаңа жабдықтармен қамтамасыз ... осы ... ... үшін ... ... ... өзгерту
кейде тоқтатылуы тиіб. Республиканың қызмет көрсету сферасы ескі сапалы
жағдайдан жаңасына көшу ... Бұл көшу ... ... ... ... ... бағалау критерияларымен, қызмет ассортиментін
кеңейтумен, бәсекенің өсуі және жаңа рыноктарды игеру, ... ... ... ... ... бұл ... сферасының
тиімділігіне өскен талаптарына сәйкеб.
Отандық өндірушілерді қолдау және қызметтер мен ... ... үшін ... Республикасының Үкіметі мен 2001-2005 жылдарға
«Сапа» Республикалық бағдарлама бекітілді [4].
Берілген бағдарламалардың негізгі мақсаттары мен ... ... ... және ... ... ... басқаруды құқықтық
қамтамасыз етуді жетілдіру;
- басқару формалары мен ... ... ... ... қызметтердің бәсекелік қабілеттігін аттыруға
бағытталған ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін ендіру;
- өнімнің, қызметтердің ... мен ... ... ... ... ... ету;
- тауаулар мен қызметтерді сертификаттаудан сапа жүйесін сертификаттауға
өту;
- стандарттау, метрология және сертификаттау аясында кадрларды дайындау;
сапаны арттыру ... ... ... және ... бағдарламаны жүзеге асыру төмендегілерді қамтамасыз етеді:
- отандық және ... ... ... ... ... ... қазіргі кездегі басқару әдістерін кеңінен ендіру;
- тауарлар мен қызметтердің жаңа ... ... ... ... ... және ... көлемінің кеңеюі;
- отандық тауар өндірушілер мен қызмет көрсетушілерді бәсекеге қабілетті
қызметтерді шығаруға ынталандыру;
- тауардың барлық түрлерінің тұтыну қасиеттерінің жақсаруы, ... ... ... жаңа ... орындарының құрылуы;
- халықты және рынокты сапасыз және зиян ... мен ... ... ортаны қорғау.
Осылай, көрсетілетін қызмет сапасының көрсеткіші ... ... ... бағалауда маңызды мәнге ие. Қызмет сапасы қызмет
көрсету ассортиментін әрі қарай ... және ... ... арттыру
бағыттарын істететін тұтыну сұранысына әсерін тигізеді [4].
1.3 Қызмет көрсету ... ... ... тәжірибесі
Қазіргі уақытта әлемнің барлық елдері ұлтаралық саудаға тартылған,
негізгі айырмашылығы сыртқы сауда ... ... ... ... процесі мен рынокты либеризациялау процестерін ескере отырып,
жүзеге асырылып жатқан әлемдік қызмет көрсету ... ... ... ... Бұл ... мемлекет ішінде болып жатқан ... ... мен ... әсер ... ... ерекше
қызығушылық танытады.
Қызмет көрсетудің халықаралық саудасы әлемдік экономиканың маңызды
сфералардың бірі ретінде ... ... ... ... Ұйымдарының
нормалары мен ережелеріне сәйкес реттеледі [24, 198 б.].
Дүниежүзілік Сауда Ұйымының (ВТО) ... ... ... ... ... ... бақылау;
- әржақты сауда келіссөздерін өткізу мен ұйымдастыру;
- ... ... ... ... ... халықаралық сауда мен мүше мемлекеттердің сауда саясатының ... ... және ... ... ... көрсету;
- сауда саясаты мәселелері бойынша басқа халықаралық сауда ұйымдарымен
ынтымақтастық [5, 202 ... ... ... үшін Дүниежүзілік Сауда Ұйымы сәйкес құрылым
мен атқарушы ұйымдарға ие. Дүниежүзілік Сауда Ұйымының ... ... ... ... халықаралық сауда жүйесі реттеледі. Бүгінде
Дүниежүзілік Сауда Ұйымы ... ... және ... ... ... саудасын халықаралық саудадағы ... ... ... асыру және әлемнің көптеген
мемлекеттерінің қатысуымен Дүниежүзілік Сауда ... ... ... ... ... ... халықаралық ұйым болып табылады.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымы шеңберіндегі халықаралық ... ... ... қағидаларға сүйенеді:
- дискриминациясыз сауда – мүше мемлекеттер қандай да бір басқа мүше
мемлекетке ... ... ... ... ... мүше ... сауда режимінен асып түсетін режимді ұсынбау керек, сонымен
қатар, өздерінің ұлттық тауарлар мен қызметтерге ішкі ... ... ... асып ... ... ... керек;
- халықаралық сауданы әржақты либерализациялау – халықаралық сауда
жолында ... ... ... ... ... жүргізу;
- Дүниежүзілік Сауда Ұйымының ережелерінің негізінде ғана ... ... ... – мүше ... ... сауда саясатының құралы ретінде бас тарту;
- сауда саясатының болжамдылығы – ... ... ... сауда
саясатын өткізу және өзіне міндеттерді қабылдаған біржақты ... ... ... ... – мүше ... демпинг, экспорттық
субсидия және т.б. сияқты сауда саясатының ... ... бас ... ... ... Сауда Ұйымының
қағидасы [27, 101 б.].
Осы мақсаттарда Дүниежүзілік Сауда Ұйымы шеңберінде сауда саясатын
тексеру ... ... ... - ... ... Ұйымының талаптарына
сәйкес келуін анықтау және оларды бұзылуын жою бойынша ұсыныстарды ... ... ... ... ... мүше ... ... бөлшектеп талдау.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымының іс-әрекеттерінің жаңа бағыты өсу және даму
процестерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін ... орта ... ... сауда байланыстарын, сонымен қатар өсіп жатқан әлемдік қызмет
көрсету айналысын ... ... ... ... ... ... халықаралық механизмдерін құруға алып келді. Бұнда айтарлықтай
маңызды бағыт қызмет ... ... ... келісім (ГАТС) шарттарын орындау
бойынша жұмыстар болып ... ... ... ... ... (ГАТС) әлемдік рыноктардағы
қызмет саудасын реттейтін және ... ... ... мүше
мемлекеттерінің, басқа да мемлекеттердің ұлттық құқықтық жүйелерінің
дамуына әсер ететін ... ... ... негізін құрайтын принциптері
бар.
Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісім қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... болып, олардың
көрсетілетін қызметі ретінде қызметтер саудасының кез ... ... мен ... ... ... қоса ... саудасын анықтайды,
бірақ қызмет тасымалы кіммен ... ... ... шақырылған
қызметтерді қоспайды, сонымен қатар қызмет саудасы сферасындағы келесідей
қағидаларға ие:
- дискриминациясыздық: ішкі рынокта ... емес ... ... ... ... мүше ... Дүниежүзілік Сауда Ұйымының барлық
мүше мемлекеттерге қызмет саудасына қатысты ... жаңа ... ... және ... ... ... шығару керек;
- дамушы мемлекетердің халықаралық қызмет саудасына дамушы мемлекетердің
белсенді қатысуын қамтамасыз ету.
Сонымен қатар Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісім (ГАТС) ... ... ... және ... ... ... Келісімнің (ГАТТ) негізгі
келісімдерін қатынастардың жаңа ... ... ... ... ... бойынша Басты Келісім (ГАТС) ерекшелігі ... ... ... ... ... ... қызмет саудасы
аясындағы жағдайын бекіту және ... ... ... ... ... [27, 146 – 158 б.].
Қызмет Саудасы бойынша Басты ... ... ... қатынастар кешеніне таралады. Қызмет Саудасы бойынша Басты
Келісім ... ... ... ... ... ... жасайтын
сыртқы тауар саудасын (кинофильм, дыбыс жазу, кітаптар, компьютерлер және
т.б.), капиталдың жылжуын реттеуді қарастырады.
Қызмет ... ... ... ... ... ... әлемдік қызмет
саудасы сферасында мемлекет міндеттемелерін анықтаса да, ... ... мен ... түсінігі келтірілмеген. Бұның орнына «қызмет саудасы»
түсінігі қолданылады. ... ... ... ... ... ... тауар және қызмет саудаларын реттеу тәсілдері ерекшеліктері ағып
шығады. Мысалы, егер ... ... ... ... ... сандық шектеулерді және басқа тарифтік емес шаралармен
реттелсе, ... ... ... қызмет секторын ішкі реттеу құралдары
ретінде пайдаланатын әртүрлі ... ... Бұл ... ... қызмет көрсетулерді шетел бәсекелестерінен қорғау қажеттілігіне
байланысты. Басқа шектеулерді әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... ... сәйкес болуы және т.б.), мемлекеттің (төлем
балансының ... және ... ... бүтіндігін ұстап ... ... ... ... шектеулерді шартты түрде сандық және ... ... ... ... көмегімен әлемдік тәжірибеде берілген қызмет
секторында шетелдік ... ... ...... көрсетушілердің
санын, көрсетілетін қызмет көлемін шектеу, коммерциялық ... ... ... ... және т.б.
Сапалы шектеулер іс-әрекетті лицензиялау техникалық ... ... ... және т.б. ... қызмет көрсетудің сәйкесінше
сапасын қамтамасыз ету үшін қолданады.
Қызмет саудасындағы кез ... ... ... да бір ... қатысты арнайы талаптармен бекітетін ... ... және ... ... ... ... саудасындағы
шектеулерге қатысты актілер мен процедуралар Қызмет Саудасы бойынша Басты
Келісімде (ГАТС) ... деп ... ... ... ... немесе жергілікті үкіметтермен және билігімен
жасалады;
2) ... емес ... ... ... ... ... және биліктеріне тапсырған ... ... ... ... да бір ... ... ұлттық рынокқа шетелдік
жабдықтаушылардың кіруін реттеу шараларын ... ... ... ... ... ... әр ... қызметті жабдықтау тәсіліне тәуелді
ерекшеленеді. Мысалы, ... ... ... реттеу тауар
саудасының реттеу тәсілдерімен жүзеге асырылады (сандық шектеулер, тарифтер
және т.б.), ... ... ... ішкі ... ... іс-әректтерін шектейтін арнайы іс-шараларды қабылдау
арқылы реттеу.
Қызметтер Саудасы бойынша Басты ... ... ... ... ... ... ... жабдықталуы ретінде анықталып, төрт
негізгі тәсілдермен көрсетіледі:
1) трансшекаралық сауда – ... ... мен ... ... ... ... бұл жағдайда қызмет
кедендік шекарадан физикалық емес нысанды өтеді;
2) шетелден тұтыну кейбір ... ... ... ... ... өзі барады;
3) коммерциялық қатысу – қызметке сұраныс бар немесе орында болады;
4) жеке тұлғалардың жылжуы – ... ... ... ... ... Саудасы бойынша Басты Келісім (ГАТС) көзқарасы бойынша іс-
шараларға кез келген щетел жабдықтаушылары үшін ерекше ... ... және ... ... ... ережелер және процедуралар кіреді:
- қызметтерді сату, сатып алу және ... ... қол ... (мысалы, шетел азаматтары үшін банктерде шот
ашудағы шектеулер):
- қызмет көрсетуші ... бар ... ... банк ... ... және келуіне шектеулер);
- дипломдарға, классификациялық сертификаттарды және т.б. қабылдамау.
Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісім ... ... ... ... қағидалы мәнге ие. Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісім Дүниежүзілік
Сауда Ұйымының мүше ... ... ... мен ... ... ... ... мақсатымен реттеудің жаңа түрлерін кіргізу құқығын
қоса, өз мемлекеттерінің шеңберінде қызмет ... ... ... ... ... жеке салаларында ерекше құқықтарын беру мүмкіндігін
қарастырады;
- бір елдің қызметтері мен қызмет ... ... ... немесе квалификациялы талаптарға сертификаттау обьектісі
бола алатыны қарастырылады [5, 161 – 180 б.].
«Қызметті жабдықтауды» кең ... ... ... ... ... ... (ГАТС) басты ерекшелігін айқындайды: ол қызмет саудасының
халықаралық аспектілерін ғана емес, ... ... ішкі ... ... ... яғни әр елдің ішкі құқықтық кеңістік жүйесіне ылғи
кіретін облысқа енеді.
Қызмет Саудасы бойынша ... ... ... әр мүшесіне өз аумағында
қызмет көрсетуді реттеу және ... ... ... ... жаңа ... ... құқық береді.
Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісім (ГАТС) жалпы ... ... ... ережелер мен ұлттық қызмет рыноктарына өтуді қамтамасыз
ету бойынша мүше мемлекеттердің арнайы міндеттемелерін анықтайды.
Жалпы ережелердің басты құраушысы ... ... Ең ... және
ашықтық режимдерді пайдалану туралы талаптар болып табылады. Ең қолайлы
режимдер Қызмет Саудасы бойынша ... ... ... ... ел
Дүниежүзілік сауда ұйымының бір мүше елінен қызмет көрсетушіге ұлттық
рынокқа Дүниежүзілік ... ... ... ... мүше ... ... қызметтерден нашар қол жеткізу шарттарын ұсына
алмайды. Сәйкесінше, Дүниежүзілік ... ... ... әр жаңа елге ... ең ... режим беріледі.
Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісімге қосылған әр ... ... ... реттейтін ашықтық «транспорентті» болуы керек, яғни осы
елде қызмет ... ... ... заңдар, бекітулер ведомстволардың
нормативті құжаттары қызметті жабдықтаушылар мен тұтынушылар ... кез ... ... ... ... ... тұруы үшін міндетті
басылымға шығуы керек. Қызмет көрсету саудасына қатысты Дүниежүзілік сауда
ұйымының мүшесі ... ... ... ... де ... шығуы қажет. Дүниежүзілік сауда ұйымының кез келген мүшесі қызмет
саудасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... жылына бір рет ақпарат беруі қажет. Қызмет Саудасы ... ... ... бойынша барлық мүше елдерде қызығушылық танытатын ... ... ... ... және ... ... ... туралы ақпарат
беретін арнайы ұйымдар құрылуы керек.
Халықаралық қызмет айырбасы аясында ұлттық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы
мүмкін емес, тек қана ішкі ұлттық реттеу ... ... ... ... ... шетелдік қызмет көрсетуші фирмаларға тұтынушы ... ... ... ... ... ... шарттарын
қамтамасыз ететін қағида болады.
Қызмет саудасын реттеуде бір ғана халықаралық ұйым - Дүниежүзілік
сауда ... ... ... Бұл ұйымның шеңберінде қызмет сферасы
халықаралық сауданы реттеудің ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты жан-жақты игеру
Қазақстанға қателер ... ... қалу ... береді. Осыдан
Республика Дүниежүзілік сауда ұйымына ... ... ... ... ... басқа елдерге лайықты бәсеке құра ... ... ... ... ... ... ... қорғай
алады[5, 161 – 180 б.].
2 ҚАЗАҚСТАННЫҢ РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ ... ... ... ... қызмет көрсету рыногының жағдайын талдау
Мемлекетіміздің тәуелсіздігінін алған күннен 16 жыл өтті. Осы кезең
аралығында ... ... бір ... ... Ең ... ... тоқырауды еңсеру болып табылады. Қазіргі уақытта Республика
экономикасы қарқынды даму, халық ... ... және ... ... ... меңгеру күйінде.
Сонымен бірге Қазақстанға дамудың тиімді саясатын таңдап және жүзеге
асыру үшін үнемі әлемдік эканомикада болып жатқан өзгерістерді ... ... ... 60-шы ... ... ... бірінші мәнге
ақпараттық технологиялар, білім және қызмет көрсету ... ... ... экономикалық дамудың жаңа кезеңіне өту туралы айта бастады. Осы
кезеңнің сипатты белгілері:
- ... ... ... ... өсуі ... ... және ... құрылымы;
- еңбекке шығармашылық қатынас және ... ... ... яғни компанияның капитал, оны басқаруда және пайда алуында
әр жұмысшының ... ... ... ... ... өту;
- халық табысы деңгейінің артуына алып келетін білім беру деңгейінің
өсуі;
- адам ... ... ... салу және ... ... ... ... инвестициялау;
- қазіргі экономикада, ғылымда және ... ... ... ... ақпараттық желістерінің кеңеюіне және
инновациялық фирмалардың ... ... ... және ... ... әр индивидуалды алынған жоғары білімі бар сатып алушының талғамына
тура сай келетін ... ... ... ... ... жаңаруға бейім шағын бизнесінің дамуын ынталандыру;
- ресурстарды ... ... ... ... қоршаған ортаны
қорғау;
- мемлекеттер арасында шекаралар жойылғанда жаһандану процестерінің тез
дамуы [30, 11 ... ... ... ... қағидаларына өту
және әлемдік экономикалық жүйеге ... ... ... ... және ... ... олардың даму тенденцияларын ескеру қажет.
Әлемдік ... ... ... көлік, іскерлік қызмет кешені,
прогрессивті білім беру және денсаулық ... ... ... ... ... ... ... экономика құруға болмайды. Тауар
өндірісі салаларын өайта құрылымдау (реструктуризация) ... ... ... мәселелерін шешуде қызмет көрсету салаларының
потенциялы да маңызды.
Біздің елімізде қызмет көрсету сферасының қарқынды ... 90-шы ... ... он ... ... ... сферасы экономиканың жеке және
қарқынды дамушы секторына айналды. Бұл ... ... ... және ... ... қызмет көрсетулердің үлесінің
артуымен шақырылды. Меншіктің өзгеру ... және жеке ... ... жаңа ... ... ... (бухгалтерлік, брокерлік, траст
және т.б. қызметтері) ... ... ... күшеюіне әкелді. Қызмет
көрсету сферасы ... ... ... ... ... ... кейбірі дамымағанына байланысты ... ... ... ... ... ... үшін ... болды.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Қазақстанның ішкі жалпы ... ... ... тез ... ... ... ... салыстырғанда
қызмет көрсетулерге бағалардың озық өсіміне, кейіннен рыноктың ... ... және ... ... ... қарқынды дамуына байланысты
болды. Сонымен бірге бастапқыда қызметтердің салалық жетілуі ... ... ... негізгі инвестициялық салалардың біркелкісіз дамуы,
дәсүрлі тұрмыстық қызмет көрсетулер көлемінің төмендеуі, экономиканың басқа
секторларының елеулі асып ... ... ... ... ... ... Экономикалық ғылым докторы Ашимбаева А.Т. ... ... ... ... ақылы қызмет көрсетулер алты есе қымбаттады,
соның ішінде: тұрмыстық қызметтер тоғыз есе, байланыс қызметтері 5,5 ... ... 5,2 ... ... үй ... және мәдениет қызметтері
3,7 есеге қымбаттады. 1993 жылы ақылы қызметтің бағалар индексі ... ... 1,8 есе, 1994 жылы 2 ... аса озып кетті. 1995 жылы
ақылы қызмет көрсетулер 2,6 есе, 1996 жылы 2,4 ... ... [21, ... ... ... сферасы өндірістік сферасынан өсу қарқыны,
рынок қажеттіліктеріне бейімделу жылдамдығы бойынша қарқынды ... жеке ішкі ... ... ... үлес ... 57,3 ... 1998 және 1999 ... қызмет көрсету 56,7 пайыз және 52,4 пайызға
азайды, 2001 жылы жалпы ішкі өнімде қызмет көрсету секторының ... ... ... ал 2002 жылы 55,1 ... ... [39, 6 – 7 ... жылы ... қызмет көрсету рыногында оң үрдіс алу жалғасты.
Оның инфрақұрылымың тек ... ... ған ... ... ... олар
көрсеткен қызметтердің көлемінің тұрақты өсуі байқалды.
Өткен жылы кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер бағалауды ... ... ... млн. ... ... қызмет көрсетті, соның ішінде негізгі
қызмет түрі бойынша орындалған көлемі 576490,5 млн. ... ... түрі ... - 22763,1 млн. теңгені, бейіндік емес ... млн. ... жеке ... ... ... көлемі - 9924,3
млн. теңгені құрады.
2005 жылы қызмет ... ... ... ... ... қызмет
түрлерінің көлемдеріні ң өсуімен сипатталады. Өткен кезеңмен салыстырғанда
ол тұрақты бағаларда 16,9 пайызға ... Бұл ... ... мен
жабдықтарды жалға беру бойынша қызметтер, сәулет және ... ... ... ... басқару бойынша
қызметтер, зерттеулер мен ... ... ... ... ... ... ... өсуімен байланысты.
Өңірлік бөліністе қызмет көрсету көлемінің ең көп өсімі ... ... ... және Алматы қаласында байқалды.
2002 жалдан бастап көрсетілген қызметтердің жалпы көлемінің тұрақты
жартысына жуыған Астана және Алматы (2004 жылы - 49,7 ... 2003 жылы ... ... 2002 жылы - 47,8 ... ... ... мен ... қалыптастырды, ал 2005 жылы ол - 57,2 пайызды құрады.
Соңғы жылдары коммерциялық қызмет көрсету ... ... ... жалпы құрылымында тұрақты жоғары үлес алып келеді.
2005 жылы тұтынушыларға ұсынылған коммерциялық қызметтер үлесіне 36,5
пайыз немесе 373447.7 млн. теңге 2003 жылы – 36 ... 2002 жылы - ... ... 2004 ... ... осы қызмет көрсету көлемі тұрақты
бағаларды құрайды 38.9 ... ... ... түрі ... ... көбін 67.7 пайыз немесе 252663.6
млн. теңге жеке ... ... ... 22.9 ... немесе 85373.0
млн. теңге – басқа мемлекеттердің меншігіндегі кәсіпорындар, қалғанын 9.4
пайыз ... 35411,2 млн. ...... ... ... ... көрсеткен көлемінде геологиялық, геофизикалық және өзге де
ңылыми іздену қызметтері бойынша холдинг-компанияларды ... ... ... және ... қызметтері басым болып отыр. ... ... ... ... ... және инженерлік
мақсаттармен сызуларды ... ... ауа және ... ... мен ... тексеру бойынша қызметтерді көрсетті. ... ... ... ... мен ... ... ... саласында консультациялық қызметтер және геологиялық,
геофизикалық және ... ... өзге де ... ... ... ... ... 2005 жылы бұл қызметтер көлемінде елеулі үлесті 51.5 пайыз шағын
кәсіпорындар 25,4 ... – ірі ... және 23.1 ... ... ... ... бойынша өткен жылмен салыстырғанда осы ... ... ... өсуі ... ... ... Жамбыл, Маңғыстау
облыстарында байқалды.
Жылжымайтын мүліктерге байланысты қызметтер 11,8 ... 120301.9 ... 2004 ... - 6.7 ... 52515.7 млн. ... 2003 ... - 7,5 ... млн. теңге, және 2002 жылда 6,5 пайыз 29859.5 млн. ... ... ... ... ... ... ... өткен кезеңмен
салыстырғанда елеулі өлшемде тұрақты бағаларда көбінесе меншік жылжымайтын
мүлікті жалға беру ... және ... ... ... сату ... кәсіпорындардың қызметі есебінен, 12.4 ... ... ... 101451.0 млн. теңгеге 84.3 пайыз, мемлекеттік кәсіпорындар -
11669.9 млн. теңгеге 9.7 ... ... ... құрды. Республика
өңірлерінде жылжымайтын мүлікке байланысты ең көп қызметтер ... ... ... облыстары мен Алматы қамтамасыз етті.
2004 жылы демалыс, мәдени және ... ... ... ... ... 7.1 ... 72653.2 млн. ... 2004 жылы 6.9 пайыз
53937.7 млн. ... 2003 жылы 7.4 ... 40843.7 млн ... 2002 жылы ... 31418.6 млн. ... құрды. Бұл радио хабарларын тарату және теледидар
саласындағы қызметтер, кітапханалар, мұражайлар мен ... ... ... ... ... ... мен өзге де спорттық
қызметтер. 2004 ... ... бұл ... ... ... ... аспаптар қызметін ұйымдастыру саласында көбінесе шағын
және орта ... мен ... ... ... ... ... 7.4 пайызға өсті. Мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... ... ... 42.5 пайыз және 50.8
пайыз құрайды. Жеке ... ... ең көп ... ... теледидар,
құмар ойындар және бәстесу қызметтері есебінен қамтылды. Мемлекеттік
кәсіпорындар ... ... ... – спорттық және мәдени ойын-сауық іс-
шараларды қолдау және ... ... ... мен ... ... ... ... бөліністе демалыс пен ойын-сауықтарды ұйымдастыру бойынша
қызметтер көлемінің ... өсуі ... ... ... ... ... және ... қаласында байқалды.
Жалпы қызмет көрсету көлемінде 2004 жылы - 3.7 пайыз, 2003 жылы - ... 2002 жылы - 3.4 ... ... мен әзірлемелер мен бойынша
қызметтер көлемі 43083.4 млн. ... ... 4.2 ... құрады. 2004 жылмен
салыстырған осы қызмет түрінің көлемі 4.4 ... ... Жеке ... ... ... ... үлесіне 58.3 пайыз, мемлекеттік
кәсіпорындар үлесіне - 33.6 пайыз ... ... мен ... ... ... 84 пайыздан астамын шағын және орташа кәсіпорындар
орындады. Мемлекеттік кәсіпорындар ... ... ең көп ... млн. ... ... ғылымдары саласындағы зерттеулер
есебінен құрылды. Жеке меншік нысандағы ... ... ... көп ... 25116.0 млн. ... ... ... саласындағы
зерттеулері мен эксперименталдық әзірлемелер бойынша құрылды. Өңірлер
бөлінісінде осы қызмет ... 86.2 ... 37118.3 млн. ... ... ... ... Қазақстан және Маңғыстау ... ... млн. ... сомада компьютерлік және онымен байланысты
қызметтер ... бұл 2004 ... ... 2.9 ... ... ... ... көлемінің 70.3 ...... 25.4 ...... кәсіпорындар, 4.3 пайызын ірі
кәсіпорындар орындады.
Компьютерлік қызметтердің ... ... 90.6 ... мемлекеттік емес
кәсіпорындар, қалған көлемін 9.4 пайыз – мемлекеттік кәсіпорындар орындады.
Република бойынша тұтастай жеке ... ... ... қызметтердің тәуір көрсетін түрі; дайын бағдарламалар
қамтамасыз етуді басып ... ... ... және есептеу техникасымен
(компьютерлермен) байланысты қызметтер болып табылады. ... ... ... ... ... өсуі ... Қостанай, Павлодар
облыстарында және Астана қаласында байқалды.
2005 жылы машиналар мен жабдықтарды жалға беру бойынша қызмет көрсету
34017.6 млн. ... ... ... ... көлемінен 3.3 пайыз көрсетілді.
Осы қызмет түрі көлемінің үштен ... 20699.8 млн. ... ... ұсынды, одан темір жол көлігі құралдарын жалға бері бойынша
қызметтер және ... ... мен ... ... беру ... едәуір бөлікті - 13246.7 млн. теңгені 38.9 ... ... ... ... ... бестен төртін 81.4 пайызын ... млн. ... ... ... мен ... мен ... ... қамтамасыз етті.
Кәріз және қалдықтарды жою бойынша қызметтер көлемі жалпы қызмет
көрсету көлемінен 8490.2 млн. ... ... 0.8 ... ... ... біркелкі етіп мемлекеттік және жеке ... ... ... 48.1 ... және 51.7 ... ... ... көлемі
5219.7 млн. теңгені немесе барлық кәріз қызметтері көлмінен 61.5 пайыз
құраған қоқыстарды ... және жою ... ... бөліп көрсетіледі.
Өңірлер бөлінісінде 2004 жылмен салыстырғанда осы қызмет көлемінің ... ... ... ... ... және Астана қаласында
едәуір өскендігі байқалды.
Жеке қызметтер ең аз – 0.8 пайыз немесе 8653.2 млн. теңге үлес ... кір жуу және ... ... ... ... шаштараз және сұлулық
салондарының қызметтері, монша қызметтері және т.б. ... ... ... ... үлес ... қарамастан, 2004 жылмен салыстырғанда оның
көлемі де өсті. Осы ... түрі ... ... ... 60.9 ... ... млн. ... шағын кәсіпорындар құрды. Өңірлер бойынша бұл ... 73.0 ... 6310.3 млн. ... ... ... ... ... облыстарының және Алматы мен Астана ... ... ... түрі ... көрсетілген қызмет көлеміндегі негізгі
бөлігі жылжымайтын мүлік рыногындағы қызмет 6350.5 млн. теңге немесе ... ... беру ... ... 5963.6 млн. ... немесе 26.2 пайыз,
сондай-ақ тұтынушыларға ұсынатын өзге де 4916.5 млн. ... ... ... ... ... құрылды. Осы санаттағы көлемін үштен ... 18000.2 млн. ... ... мен Алматы қалаларының кәсіпорындары
қамтамасыз етті.
Өткен жылмен салыстырғанда жеке кәсіпкерлер көрсеткен қызметтер көлемі
1.4 есе өсті. Олар өз ... ... ... жылжымайтын мүлікті жалға
беру бойынша қызметтер 4939.9 млн. теңге немесе 49.8 пайыз және ... және ... ... 2318.6 млн. ... ... 23.4 ... ұсынған
қызметтер саласында жүзеге асырды. Едәуір қызмет көрсету көлемін Алматы
19.0 пайыз, Астана 12.1 пайыз ... ... ... 17.3 ... және
Қарағанды 13.6 пайыз облыстарының жеке кәсіпкерлері көрсетті.
Осындай ұқсас жағдайлар мынадай қызмет түріндегі бейіндік емес қызмет
көрсету ... ... ... ... ... ... ауыл-
шаруашылығы кәсіпорындарында болды. Олар көрсеткен қызметтер ... ... ... ... ... ... ... операция
және тұтынушыларға ұсынылатын 70.9 пайыз өзге де қызметтер есебінен 1.4 ... Осы ... ... ... 67 ... ... 53174.8 млн. теңге
Астана және Алматы қалаларының және ... ... ... ... Бұны ... ... ... 2005 жылғы түрлері бойынша көрсетілген қызметтер құрылымы
Республика халқы табыстардың 22-25 ... ... ... ... ... ... ... шығындардың жартысынан
көбі тұрғын-үй тұрмыстық қызметтерге, төрттен бірі көлік және ... ... ... ... беру және ... ... ... Қызмет көрсетуді тұтыну көлемінің он пайызын мәдениетті және
демалысты, тұрмыстық қызмет ... және ... ... ... ... құрайды [40].
Қызмет саудасы құрылымында маркетингтік, басқарушылық, аудиторлық,
кеңес беру, компьютерлік және тағы басқа жаңа ... ... ... ... жоқ. ... ... ... көбісінің дамуы материалды
өндіріс салаларындағы, ең алдымен мұнай-газ секторындағы жетістіктермен
байланысты.
Халықаралық қызмет ... ... үшін ... ... ...... сауда болып табылады. Бірақ ... ... үлес ... ...... ... ... шетелдік
компания филиалдарының қызмет саудасына келеді. Мұнда тәбірибесі рыноктық
қатынастарының ... әсер ... ... ... ... ... ... компаиянардың филиалдары бар.
Қазақстанда қызмет көрсету сферасындағы жағдайдың жақсаруы көбінесе
шетелдік салымдарға және қола йлы ... ... ... экономикасына салалық сипатта өз қаражаттарын ... ... ...... ... ... ... АҚШ;
- сауда, автокөлік және үй қолданысындағы заттарды жөндеу – Швейцария,
АҚШ, Нидерланды, Ресей, Ұлыбритания, Германия, Түркия, ... ... үй және ... – Түркия, Австрия, Нидерлнады, АҚШ;
- көлік және байланыс – АҚШ, ... ... ... ... Швейцария, Түркия;
- қаржылық іс-әрекет – Нидерланды, Ұлябритания,Германия, Австрия, ... ... ... ... ... ... операциялар, жалға беру және ұйымдарға
қызмет көрсету – ... АҚШ, ... ... ... ... ... басқару – халықаралық ұйымдар, ... ... ... ... беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет ... ... ... ... ... Испания, Нидерланды [26, 71 – 75
б.].
Біздің республикамызда шетелдік инвесторлр үшін үлкен қызығушылықты
делдалдық және ... ... ... ... ... ... сауда, қонақ үй индустриясы, автокөлік және әуе көлігімен
халықты және ... ... ... қызмет көрсету саларын туғызады.
Жалпы ішкі өнім құрылымы туралы статистикалық мәліметтерге негізделе
Қазақстанның ... ... ... ішкі ... ... қарқынды дамуда
деп пайымдауға болады. Елдің қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... мәліметтері сыртқы рынокта отандық қызмет
көрсетулердің төмен бәсекелік қабілеттігін көрсетеді. ... ... ... қызмет көрсетушілерді қолдау бойынша белсенді іс-шаралар
жасай және ... ... ... ... ... көрсету рыногын
даму тиімділігін ынталандыру қажет.
2.2 Қазақстан Респубикасында қызмет көрсету рыногының дамуының негізгі
мәселелері мен ерекшеліктері
Бәсекеге қабілетті қызмет ... ... ... ... ... және ... ... бірнеше мәселелермен
кездеседі. Осындай мәселелердің бірі ... ... ... ... ... ... сапасының сәйкессіздігі. Тұтынушыларды тартуда
қызсет көрсету сферасының кәсіпорындары төмен бағалармен кең қызмет көрсету
түрлерін ... ... ... ... бір ... ... алған
кезде, қызмет көрсету сапасына тұтынушыларды тарту сатысындағыдай үлкен
көңіл бөлінбейді. Бұл ... ... ... ... түрлеріне тән және
бұл әсіресе жеке ... ... ... ... денсаулық
сақтау, білім беру және шаштараз қызметтерін ұйымдастыру кеінде ... Егер де бұл ... ылғи да ... ... ... ... ... рынокқа шығуда олар жоғары ... ... ... ... ... көрсетілетін қызмет ассортиметінің шектеулілігі ... ... ... ... көрсетулерді шетелден қызметтерді
импорттау себебі – отандық компаниялар ... ... ... ... ... ... қанағаттандыра алмайды. Ертеректе
айтылғандай, Қазақстанда республикаа жоғары сұранысқа ие ... ... ... көрсетулердің көп бөлігі мүлдем жоқ деп ... ... ... ... ең ... бағыттарында мамандарды дайындау
қажет, ол ... ... ... импортын қысқартуға және қосымша жұмыс
орындарымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге қызмет сферасының нормативті-құқықтық ... ... ... бар. ... ... республикада біртіндеп өндіріс және
қызмет сферасының құқықтық базасы қалыптасуда. ... ... ... ... ұлттық бағдарламалар жасалған және сәтті жүзеге
асырылуда: электроэнергетикадағы жекешелендіру және ... ... ... ... есеп және аудитті дамыту ... ... ... ... ... ... рыногын дамытудың ұлттық бағдарламасы; қаржылық секторды дамыту
бағдарламалары және т.б. ... ... ... ... Заңы аясында.
1991 жылдан бері Қазақстанда қызмет көрсету сферасын реттеу ... ... жуық ... актілер қабылданған және де қазіргі кезде тағы да
ондағандары жасалып, бекітілуде. Қызмет ... ... ... ... ... ... ... ең маіызды міндеттері:
кәсіпкерлікті лицензиялау сауда сферасы және халықаралық серіктестікте және
тағы басқа заңнамалық базаны жасау.
Лицензиялау туралы ең көп ... ... ... Үкімет
қаулылары қабылданды. 1995 жылы ... ... ... ... Заңы ... ... қабылданған нормативті актілер
қызмет көрсету іс-әрекетті реттеу мақсатында кәсіпкерлікті лицензиялаудың
жалпы ... ... ... қызмет көрсету ... ... ... ... ... белгілейді.
Лицензияланатын қызмет көрсетулерге: банктік іс, ... және ... ... ... ... ... білім беру және
денсаулық ... ... ... ... ... ... ... күшін кіргізу және шығару, ойын бизнесі, қоғамдық тамақтану
орындарының жұмысы және т.б.
Республикада банктік іс, жолаушыларды және ... ... ... және ... ... ... ... нормативтік база қалыптасқан.
Нормативті құжаттардың қызмет көрсету сферасындағы ... ... ... ... бірге Қазақстан қызмет
көрсету сферасындағы көптеген халықаралық Конвенцияларға қосылды. ... ... ТМД ... ... ... ... асыруға
лицензияны қабылдау туралы Келісімге қол қойылған.
Сыртқы саудада Қазақстан ЕурАзЭҚ елдеріне еркін ... ... ... 26 ... қол ... ... ... және ортақ экононмикалық
кеңістік туралы» келісімге сәйкес мүмкіндік береді [34, 59 – 77 ... ең ... ... ... беру ... ... қол қойылған (Эстония, Түркменстан, Индия, Малайзия, Словакия,
Канада, ЕО, ... ... ... ... Румыния).
Соңғы жылдары қазақстандық қызмет көрсету сферасында үлкен үлесті
көлік, байланыс, ... ... ... білім беру, денсаулық
сақтау сияқты салалар құрайды. Жоғары қарқынмен ғылыми-техникалық прогресс
әсерінен қалыптасатын көлік, ... ... ... қатар
қаржылық, білім беру және туристік қызметтер дамиды. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару қызмет
көлемдері жалпы қызмет құрылымында үлкен ... ... ... ... ... ... кездегі жағдайы
қызмет көрсету рыногы дамуының аймақтық және ... ... ... емес болуы. Көрсетілетін қызметтердің ең кең
ассортименті және жоғарғы сапа деңгейі Алматы, Астана және ... ... ... ... ... шоғырланған.
Қазіргі кезде қызмет көрсету сапасына үлкен ... ... ... ... ... ... ... және
өзара қарым-қатынас нысандарын анықтайтын ... мен ... ... ... ... табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... кейбір жағынан ғана сәйкес
келеді.
Қызмет көрсету индустриясы әр салада біркелкі емес дамыған. Әлеуметтік-
тұрмыстық қызмет көрсету, ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде, рыноктық қатынастар дамуда және ... ... ... ... ... ... ... беру, мәдениет сияқты экономика ... ... ... мүмкіндіктерге ие. Бұнда мемлекеттік
кәсіпорындар және ұйымдар маңызды ... ие ... емес ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге және тұтынуға
белсенді араласады.
Импортпен бәсекелеспейтін секторларда, әсіресе шағын бизнес, қызмет
көрсету ... ... үй ... ... ... ... және т.б.
секторларда жұмысбастылық масштабтары одан әрі ... ... ... ... көрсету мәселелері толық шешілмеді. Халық
білім беру, денсаулық сақтау, сонымен қатар мәдени-тәрбиелік көңіл көтеру
аясындағы қызмет ... ... ... ... ... халықтар
қызмет көрсетулердің кейбіріне әлі күнге шейін қол ... ... ... ... ... халықтың туристік қызмет көрсетулерге
сұранысын қанағаттандыру, туризмнің материалды-техникалық негізін қатайту,
туристік маршруттар географиясы мен ... ... ... іс-
шаралар жүргізілуде. Бірақ туризм инфрақұрылымы баяу дамуда.
Көңіл-көтеру, белсенді демалыс және туризм, ... және ... ... ... ... Халыққа ақылы қызмет көрсетулердің
ішінде жолаушылар тасымалы, байланыс, тұрғын үй-коммуналдық және ... ... ... қызмет көрсету құрылымында, ұйымдардың сәйкес желілерін
орналастыруда елеулі өзгерістер болды. Бірақ қызмет көрсетулердің ... ... қол ... ... ... ... ... елді
мекендеріндегі тұрғындар қиын жағдайға тап болды. Бұл әсіресе мәдениет,
байланыс, спорт, коммуналды қызмет көрсетулеріне ... ... және ... үй ... сферасында бірлескен
кәсіпорындардың дамуы (түрік, корей, қытай, италиялық ... ... және ... ... , ... ұйымдастыру және
күрделі жабдықтар мен автокөліктерге кепілді қызмет көрсету (LG, Samsung
және т.б. ... ... ... ... ... жаңа ... болуына әкелді.
Осылай Қазақстанда өткен жылдары ерекше жағдайлар орын алды, әсіресе
материалды ... ... ... күрт ... және ... ету үшін жаңа сфераларды таңдау, өндіру және ... ... ... ... қарқынды дамуы, сонымен қатар делдалдық,
кеңес беру, сақтандыру, ... ... және ... да жаңа қызмет
көрсетулер кең тарап кетті.
Байқап отырғанымыздай, қазіргі таңда ... ... ... ... маңызды орынға ие, себебі қызмет көрсету сферасы көптеген
жұмыс орындарын қалыптастырады және ішкі ... ... ... ... ... ... ... өндіріс және қызметтерді бөлудің жаңа нысандары
мен әдістерін талап етеді, халыққа кепілді ... ... ... ... ету бойынша мемлекеттік ақша-қаражаттарын жұмсаудың
үнемді тәртібін болжайды [36, 53 – 55 ... ... ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ ЖӘНЕ
БОЛАШАҒЫ
3.1 Қызмет көрсету сферасындағы кәсіпорынды мониторингілеу жүйесінің
іс-әрекетін жақсарту бойынша негізгі бағыттар
Әлемнің ... ... ... ... ... ... сонымен қатар жүргізіліп жатқан әлеуметтік –экономиалық және
ақша-несиелік саясатының тиімділігін бағалау ... ... ... ... ... мониторинг жүйесі кеңінен қолданылады.
Мысалы, мониторинг түрлерінің бірі рыноктық экономикалы елдердің орталық
банктерімен қаржылық тұрақтылықты сәттті қамтамасыз ету және осы ... ... ... ... ... ... үшін ... деңгейіне шейін төмендету мақсатында жүргізіледі.
Олардың арасында ... ... ... Франция, Америка
Құрама Штаты, Ресей, Англия, Туркия және тағы басқа. ... ... ... ... ... ... мониторингін жүргізу мақсатындағы,
нысанындағы және құралдарындағы ерекшеліктерге қарамастан белгіленген жұмыс
аясында шешілетін жалпы ... ... ... нақты секторларында құрылымдық өзгерістер пайда ... ... ... ... бағалау;
- мемлекет, жеке аймақ деңгейлеріндегі нақты жағдайды ескерумен
жүргізіліп жатқан ақша-несиелік ... ... ... ... ... ... қызметтерімен байланысты міндеттерді шешу;
- кәсіпорынның қаржылық – экономикалық жағдайды талдау мен болжау және
берілген ақпарат ... ... ... ... ... ... зерттеу негізінде Қазақстанның Ұлттық
Банкімен 2000 ... ... ... ... ... ... ... Оның алғашқы кезеңдегі негізгі мақсаттары:
1) экономикалық ... ... және ... ... қысқа мерзімде болжауды жетілдіру;
2) ақша- несиелік саясат құралдарының жетілдіруі және оның тиімділігін
арттыру.
Сонымен бірге Қазақстанның Ұлттық ... ... ... мен ... ... өзара қызығушылықтары, кәсіпорыннан
алынатын ақпараттық құпиялығы, шұғылдық қағидаларына негізделеді.
Қызмет көрсету сферасы кәсіпорындарының іс-әрекет ... ... ... ... жеке ... ... ресурстарды тарту, қарастырылатын кезеңдегі ағымдық ... ... ... ету ... іс-шаралармен анықталады.
Мониторинг жүйесі қызмет көрсету және басқа ... ... ... талдауды жүзеге асыру үшін тиімді құрал болып
табылады, ... ... ... ... ... ... және осы
кәсіпорындардың ары қарай даму ... ... ... ... ... мониторинг пайдаланатын сфера кеңейтілген болып табылады,
өзінің мобильділігі ... ... ... талаптарына сай бола алады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде Республика кәсіпорындарының
мониторинг ... ... бері алты жыл ... Осы ... аралығында
ақпарат жинау және өңдеудің анықталған тәсілдері жасалды, белгілі бір
нәтижелерге жетті. ... ... ... ... ... ... экономиканың нақты ... ... ... ... ... жоқ ... ... баяу жүзеге асырылуының негізгі себептері:
1) Кәсіпорынның мониторинг жүйесіне ... ... ... ... ... ... Әртүрлі міндетті есептеу нысандарын толтыру
көп уақыт алады, сондықтан кәсіпорындар ... ... ... ... бас ... Бұл ... ... қатысу үшін тарту жылдамдығына әсер етеді.
2) Кәсіпорындарға қайтып келетін аналитикалық ақпараттардың әлсіздігі.
Алты жыл арасында ... ... ... ... ... ақпарат кәсіпорындармен сұрау ... ... ... байланысты жалпы сала және бәсекелестер
аясында кәсіпорындардың дамуы ... ... ... ... ... Республика экономикасының салалық кескін асында мониторинг
қатысушыларын репрезентативті талдаудың төмен коэффиценті, ол болса
Республикадағы экономикалық ... ... үшін ... ... ... ... дұрыстығына теріс әсер етеді.
Соңында негізгі мәселе өздерінің конфиденциалды мәліметтерін тапсыру
бойынша төмен ... ... ... кәсіпорындардың
мониторинг жүйесіне қатысуға қызығушылық танытпауы.
Мониторинг жүйесі дамуының тұрып қалуының алдын ... ... ... ... 4 ... жасалды – мониторингқа қатысатын кәсіпорындар
балансының негізгі көрсеткіштерін қосатын жаңа ... ... ... ... ... жағдайының көрсеткіштерін салалық салыстыру.
Берілген кезеңге сала бойынша ұқсас көрсеткіштермен жеке кәсіпорынның
шаруашылық ... ... ... ... ... ... жүргізу; қаржылық көрсеткіштер
мәндерінің критикалық аймақтарын, осы аймаққа қатысты ... ... ... ... ... ... ... алуды алдын ала болжайды.
2) Кәсіпорындарды сала кәсіпорындар арасында жеке кәсіпорын рангісін
анықтау негізінде классификациялау.
3) ... ... ... ... ... ... ... мониторинг нәтижелерін қызмет көрсету
сферасындағы кәсіпорынның жеке капиталының көлемі және динамикасы; зайымды
ресурстарға сұраныстың өзгеруі; ағымдағы шаруашылық ... ... ... ... ... және ... капиталды
инвестициялау мүмкіндіктері сияқты тенденцияларын бағалау үшін пайдалану
мүмкіндігі ... ... ... ... сала және ... барлық кәсіпорындары
бойынша орташа көрсеткіш аясында кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының
негізгі ... үш ... ... – ең аз орташа, ең жоғарғы
коэффицентері көрсетілген кәсіпорындар беретін ... ... әсер ... ... негізінде кәсіпорындар тек қана өзінің нақты қаржылық
жағдайын көріп қана ... өз ... сала ... ... ... Қайтарымды нысанды әр қаржылық ... ... ... ... және қанағаттандырмайтын жағдайды түзету жолдары.
Сала бойынша ұқсас ... ... ... ... ... ... әр уақытта ақпаратты иемденіп, бұл ақпарат
менеджерлерге жақсы ... ... ... Бұл ... ... ... ... мен сипатын анығырақ анықтауға
көмектеседі.
Мониторинг әр кварталда жүргізілетінін ескеретін, ... ... ... әр ... ... оның ... бәсекелік жағдайын
анықтауға және бақылауға, соңында жеке капитал және активтердің жеткен
рентабельділігін ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Сонымен қатар қайтымды ақпарат ... баға ... ... ие. ... ... ... ... бәсекелік
жағдайына және сату көлеміне әсер етеді. Осылай сала ... ... ... ... ... ... баға деңгейін бағалауға
ғана емес, сонымен ... ... баға ... ... ол ... ... ... өзгерісін байқауға мүмікндік береді. Осы
мәліметтерге ие ... ... өз ... ... өсіргенде
күтілетін пайданың орнына шығындаоу ... және ... ... ... және ... көрсету көлемінің көбеюіне әсе етеді.
Мониторинг жүйесіне қатысу үшін ... ... ... ... ... ... ... арттырудың бір жолы
қайтарымды нысандағы ақпарат мәліметтеріне ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылықты анықтауда келесі тәртіпте орындалады:
1) Қызмет көрсету сферасындағы кәсіпорынның ... ... ... ... ... экономикалық жағдайын анықтау үшін қолданылатын
базисті және ... ... ... ұқсас байланысты табу;
3) Кәсіпорынның экономикалық түгел қызмет көрсету сферасының
тиімділігін ... ... ... ... ... жиынтық көрсеткіштерді зерттеудің кешенді
бағалауын қосатын базисті көрсеткіш негізінде есептеу.
Қолданылатын негізгі ... ... ... ... айналыс
және рентабельділік коэффиценттері.
Республикада мониторинг жүйесін пайдаланудың мақсаттары ... ... ... Бұл жүйе ... ... сферасындағы
кәсіпорындардың іс-әрекеттерін реттеудің ... шешу ... ... ... ... ... жүргізіліп жатқан ақша-несие саясатын жетілдіру үшін ... ... ... ... озық жүйе ... банк филиалдарымен талдау және аймақтық экономиканы болжаудың ортақ
жүйесін ендіру;
- экономика және болжаудың ағымдағы даму қарқындарын бақылау;
- сала және ... ... ... ... ... ... қаржылық және шаруашылық бойынша берілетін ақпарат негізінде
кәсіпорынның инвестициялық саясатын ... ... ... қаржыландыру, лицензиялау, банктік бақылау, валюталық
бақылау және банк ... ... ... ... ... асыру үшін жеке кәсіпорындардың сенімділігін
талдау.
2000 жылдың соңында ... ... ... ... ... және ... оның элементтері мен қағидаларын байқауға,
Республика экономикасының ерекшеліктерін ескере, оны жетілдіру ... ... ... ... берді.
2. Қазақстанның әлемдік қызмет көрсету рыногына кіру болашағы
Нақты ... ... ... ... мына көзқарасын
бекітеді: қазіргі өмір – бұл ... емес ... ... ... ... ... мәнге ие реттелетін жүйе. Бұл ең алдымен,
болып жатқан жаһандану және интеграция процестеріне байланысты.
Дамыған елдерде ХХ ... ... ... ... ... ... ... тез көбеюімен сипатталатын постиндустриализация
процесі қарқын алуда. АҚШ-та қызмет көрсету секторында жұмысбастылардың ... ... ... ... ... ... біздің
республикада бұл көрсеткіш 50 пайызға ... ... ... ... ... ... соңғы он жылда 53 пайыздан 63пайызға өсті.
Қызмет ... ... ... дамыған елдер топтарына шоғырланады.
Басты экспорттаушылар – АҚШ, ... ... және ...... ... Италия. Бұнда өсу қарқыны бойынша
қаржылық және ... ... ... бухгалтерлік, аудиторлық,
жарнамалық, заң, маркетинг, басқару, тиімділікті ... және ... ... кеңес беру қызметтері [37, 6 б.].
Қызмет көрсету секторының тез өсуі ғылым және ... ... ... ... ... және ... ... сақтау және дене
тәрбиесі, тұрғын-үй ... және ... ... ... ... ... индустриясының, қаржы секторының дамуы есебінен
болып отыр. Егер қазіргі ... ... және ... ... ... ... ... кезең адам білімі, экспертті жүйе және жасанды
интеллект құралдарына негізделеді. Бұл жағдайда жоғары ... ... ... ... ... ... мемлекет ие болады [37, 6 б.].
Соңғы он жылда ... ... ... реттеу процестерінде
айтарлықтай жақсы тенденциялар байқалуда. Қазіргі кезде мемлекеттің тікелей
араласуы қысқаруда. Әлеуметтік қызмет ... ... ... құрылымдарға еркіндікті, рыноктық механизмдерді, контракт
моделдерін, бюджеттік қаржыландырудың тендерлі нысаны пацдалану мүмкіндігін
беру арқылы ... ... ... ... ... даму стратегиясын
жасау, стратегиялық сипаттағы жобалар мен бағдарламаларын қаржыландыру,
қызмет көрсету сферасындағы іс-әрекетті ... ... ... ... жүргізу үшін мемлекеттің жауапкершілігі мен ролі
артуда.
Қызмет көрсету сферасы барлық іс-әрекет сфераларында салмақты ... ... ... ... ... 70 ... ... көрсету құрайды.
Кейбір дамыған елдерде ЖІӨ-де қызмет көрсету үлесі 80 ... ал ... 45-50 ... жетеді [31, 24 б.].
Экономикалық дамуға айтарлықтай телекоммуникациялық, мамандандырылған
және білікті ... ... ... ... білім беру және оқыту
сферасындағы қызмет көрсетулер әсер етеді. Телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет
процесін тездетуге мүмкіншілік береді. Мамандандырылған қызмет көрсетулер
компанияларға эсперттерден қажетті кеңес ... және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Білім беру
сферасындағы және оқытудағы ... ... ... ... жүйесін
жоғары квалификациялы жұмыс күшімен қамтамасыз етеді.
Әлемдік саудадағы қаржылық және көлік қызмет көрсетулері үлкен ролге
ие. Қазіргі уақытта қызмет ... ... ... ... ... ... ... сапасына негізделеді. Соңғы жылдары әлемдік қызмет
көрсету экспортында дамушы елдердің үлесі көбеюде. Шетелге қызмет көрсетуді
сату – ... ... алу көзі ... ... ол ... қызметтер
әлемдік талаптарға сай көлеміне куә. Сондықтан жергілікті ... ... ... қажеттілігі төмендейді. Қызмет экспорты
көмегімен ... ... өз ... ... ел ... ... ... деңгейде қызмет көрсету рыногын реттеуде алғашқы мәнге
Дүниежүзілік Сауда Ұйымының нормалары мен ... ие. Бұл ... ... ... ... ... ие, оның мүшелері әлемнің 415
тәуелсіз мемлекеттері ... ... [ 21, 162 ... әртүрлі түрлері халықаралық айналысқа қатысу дәрежесімен
сипатталады. Денсаулық сақтау және білім беру сияқты ... ... ... әлемдік рыноктарға ендіріледі.
Екі он жыл бұрын экспорттық ... ... ... қызметтері
басымдылыққа ие болды, бірақ келесі жылдары жоғары қарқынды ... ... ... да қызметтер тән болды.
Басқа да қызметтер категориясына банктік және ... және ... ... ... ... ... ... ие кеңес беру қызметтері жатады.
Кеңес беру бизнесі – бұл клиенттерге ... ... ... ... әртүрлі мәселелер бойынша шешімдерді жасау немесе басқаруда,
рынокты зерттеуде, әртүрлі шараларды ... және ... ... ... бойынша тікелей қатысу. Техникалық емес іскерлік қызметтер қарқынды
дамуда – персоналды жинау қоғаммен байланыс, фирмада ... ... және т.б. ... ... ... телекоммуникациялы және несиелік-қаржылық
қызметтер кіреді. Инвестицияларды салу, ... ... ... іскерлік қызметтерге, компьютерлік
қызметтерге, көтерме саудаға, денсалық сақтаутауға көбірек ... ... ... адамдардың бос уақытын өткізу, олардың әлеуметтік
және мәдени талаптарын қанағаттандыратын қызметтер кіреді. Алғашқы орында
туризм, белсенді демалыс нысандары және ... ... ... да салалары қалыпты қарқынға тән. Көлік және
сауда салаларының динамикасы қарама-қарсы.
Тұрмыстық ... ... ... ... кірхана, химиялық
тазалау сияқты қызмет көрсетулер төмен қарқынмен ... ... ... ... ... және ... өмір сүру ... мен
стиліндегі өзгерістер әсерінен олардың үлесі көптеген елдерде қысқартуда,
ескі тауарды жөндеуден гөрі жаңа және сәнді ... ... ... ... ... ... көрсетулер сферасының динамикасында экономикалық
өсу, адам өмірінің сапасын және қоғамның гуманизациясын қамтамасыз ететін
күрделі ғылыми ... ... ... ... ... ... ілгері
жылжу байқалады.
Мемлекеттің қандай да бір қызмет ... ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттерде қаржылық,
телекоммуникациялық, ... және ... ... ... ... мемлекетерге көлік, туристік және қаржылық қызмет көрсетілуге
мамандануға тән.
Қазақстан үшін ... ... ... ... және көптүрлі мәселелер
кешеніне шоғырландырылған, себебі қызмет саудасындағы әлемдік ... ... ... ... ... қарағанда төмен.
Қазақстанның қызмет көрсету рыногы әлсіз дамыған, отандық және шетелдік
қызмет ... үшін ... ... ... ... ... көлемді
заңнамалар мүлдем жоқ деуге болады. Қазақстанның көптеген ... ... ... ... ешқашан таныс болмады (тұрмыстық, коммуналды,
кейбір коммуникациялы және т.б.), ал кейбір қызмет ... ... ... ие ... ... және т.б.) [27, 146 – 158 б.].
Қазақстанның халықаралық сауда жүйесіне интеграциясы оның ... ... ... ... ... Сауда белгілі бір экономикалық
және әлеуметтік мақсаттарға жетуге мүмкіндік жасайды.
130 мемлекет мүше болған Дүниежүзілік ... ... ... ... ... сауда-саяси қатынастарды реттейді. Дүниежүзілік
Сауда ... ... ... шетелдік баж деңгейін қысқартумен жалғастыру
арқылы тарифті тәсілдерін ... ... ... ... ... және
тарифті емес тосқауылдарды жою жолымен халықаралық сауданы либерализациялау
болып табылады.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымының қағидалары және ... ... емес ... өзара саудада ең қолайлы тәртібін жасау,
шетелдік қызмет көрсетуге ұлттық тәртіпті беру, ... ... ... саясатының транспоренттілігі, сауда мәселелерін кеңес беру және
келіссөздер жүргізу жолымен шешу және т.б. Осылай, Дүниежүзілік ... ... ... бағыты олардың қатынасушыларына тауарлар мен қызметтер
тең және еркін жетуін қамтамасыз ету.
Дүниежүзілік Сауда ... ... мен ... ... елу
келісімдер және басқа құқықтық құжаттардан тұрады. Құқықтық құжаттар
компания және фирмалардың ... ... ... ... ... ... ... кіруде негізгі талаптар:
- тауарлар және қызметтердің саудасы бойынша өзара теңестірілген
келісімге ... ... ... ... ... сәйкес шаруашылық заңнаманың
үйлесімі;
- шетел мемлекеттерімен сауда-экономикалық ынтымақтастық ... ... және ... келісім-шарттарға өзгерістер мен
толықтыруларды енгізу;
- қажетті соттық және ... ... ... [29, 43 ... ... ... ... кіру қызығушылықтар Балансын
(ҚБ) қамтамасыз ету, ... ... және ... ... ... төрт ... орталықтастыруды, олардық тиімді қарым-
қатынасын қамтамасыз ету қажет. Бұл:
1) Тарифті және тарифті ... ... және ... ... ... ... кезде сыртқы экономикалық іс-әрекеттің
(СЭТ) ортақ жүйесін құру.
2) ... ... ... ... ... экономикалық
байланыстарын (АБ) сақтау.
3) Ұлттық тауар өндірушілер және ... ... ... ... ... және қолдау, көрсетілетін қызмет сапасы
мен бәсекесін дамыту, ішкі өндірісті (ІӨ) интенситвті өсу шарттарын
құру.
4) Халықаралық ... ... мен ... ... ... ... ... Ұйымыны (ДСҰ) кіру Қазақстанға аймақтық байланыстар
және ішкі өндіріс қызығушылықтарға ... ... ... едәуір
артықшылықтар беретін байсалды міндеттемелер кешенің жүктейді [27, 146
– 158 б.].
Әлемдік рынокта мемлекет қызығушылықтарын қорғап және ... ... ... ... және ... ... ... «алтын ортаны» табу қажет. Оны мына сызба арқылы
көрсетуге ... 2 ... ... ... ... ... ... қызығушылықтар балансы қамтамасыз етіліп жатыр деп айтуға
болмайды. Осы төрт құраушылар арасындағы ... және ... ... ... ... және ... ... пайдаланумен рыноктық
қатынастарға тікелей араласу сәйкес ... құру ... ... болып
табылады. Елдің маңызды, бірақ бәсекеге саланы жаһандық рынокқа ... ... ... ... ... ... қабілетті
салалардың пайда болуына әкелмейді. Нәтижесінде ол салалар рыноктан
толығымен ... ... ... ... ... ... және ... мемлекеттік сауда саясатының заты болатын
секторлар ерекшеленеді. Мысалға, ... ... ... ... ... және басқарушылық қызметтер (кеңес берудің барлық түрлері,
сонымен қатар құқықтық, бухгалтерлік және аудиторлық көмек);
- ақпараттық ... ... ... ету, ... өңдеу,
мәліметтер базасын құру және т.б.);
- дербес қызметтер (кадрларды таңдау, оқыту және ... ... ... ... ... ... бақылау,
қалдықтарды ликвидациялау);
- банктік және сақтандыру ... ... ... ... ... және болжам зерттеулері;
- жарнама, сату барлық түрдегі делдалдық;
- байланыс және жалға алу аясындағы ... ... ... және ... ... ... ... және
космостық кеңістікті меңгеру аясындағы қыметтер;
- халықаралық туризм және көлік [27, 146 – 158 ... ... ... қамтамасыз ету үшін құрылыс және басқа
да қызметтер басты болып ... бұл осы ... ... ... ... және реттеуді анықтайды. Бұл ... ... және ... ... ... әсер ... біздің республикадағы протекционизм саясаты маңызды ... ... ... ... ... ... ... ету үшін алғышарты болып табылатын тауар өндіру мен қызмет
көрсетудің ... жеке ... ... және ... ... ... ал!», Қытайда – «Ең ... ... ... ... ... мен ... сатып алуға бағыттауға шейін ... ... ... ... пайдаланылады. Тұтынушылардың
белгілі бір бөлігі үшін сапалық өзгешеліктерді импорттық ... ... ... ие, ... ұлттық өндірушілер және қызмет
көрсетушілерге ішкі ... ... ... ... ... ... маңызды. Бір жағынан қолданылатын әртүрлі тосқауылдар
көмегімен шетелдік қызмет ... ... ... ... ... келтірмеу, бағалардың өсуіне немесе рыноктағы қызмет
көрсету рыногының ассортиментінің азаюына алып келмеуң керек [26, 72 – ... ... ... ... ... Дүниежүзілік Сауда
Ұйымының Келісімі ауыл ... ... ... ... және ... ... субсидиялар, интеллектуалды меншікті
қорғау мәселелері инвестицияларды саудамен байланысты саудадағы ... ... ... ... мемлекеттік сауда
кәсіпкерлігін реттеу тәжірибесі және ... ... ... ... ... ... ... туралы Келісімде көрсетілген барлық міндеттемелерге, көжақты сауда
келісімдеріне сәйкес келуге және ... ... ... [27, 146 -158 б.].
Дамушы мемлекет статусы ... ... ... ... бір
қағидаларын орындаудан шектеулі ерекше жағдайларды ғана құқық береді. Осы
тәртіп Тәуелсіз Мемлекеттер Достығы ... де ... Бұл ... ... ... ... ... бір міндеттемелерді
орындау үшін импортқа шектеулерді уақытша сақтауға рұқсат беріледі.
Осыдан мынадай қорытынды ... ... ... ... ... рынокта өз тауарлары және қызметтеріне төмен
бәсекелік қабілеттігімен Қазақстанның ... ... және қиын ... тұр.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымына мүшелікке кіру Қазақстанның позицияларын
халықаралық саудада ерекше ережелерді орындау арқылы қатайтуды көздейді.
Біріншіден, бұл ... ... ... емес саудадан
пайда алуға мүмкіндік береді. Бұл қағида ... ... ... ... ... ... гөрі жоғары сауда тосқауылдарын пайдалану
арқылы мемлекетті дискриминациялай алмайтынын ... ең ... ... ... ... басқа мемлекеттің экспорты тауарларына
отандық тауар өндңрушілер және қызмет көрсетушілеріне қойылатын режим
кепілденеді.
Екіншіден, ... ... ... дауларды шешу мүмкіндігін береді,
Қазақстан олрдың қолдануына ие болады.
Үшіншіден, Дүниежүзілік Сауда ... ... ... ... ... та ол ... қатал протекционистік саясатты жүргізуге
рұқсат бермейді.
Одан басқа ... ... ... ... ... қатыныстар
үшін қолайлы » болып табылады, сонымен ... ... емес ... ... баланстарына жету үшін орындалатын сауда іс- шараларын
пайдалануды ... ... ... ... кіру ... ... ... үшін
үлкен мәнге ие күрделі процесб. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... зерттелуі керек.
Экспортты саясат Дүниежүзілік Сауда Ұйымынан тауарлармен ... әсер ... үш әсер бар. Бұл. ... ... Сауда
Ұйымы мүше елдерінің импортқа тос ... ... ... бірге
Қазақстандық тауарлар және қызметтер ... ... ... ... өнімдері және қызметтері тиімді бәсекелесі алады. ... ... және ... ... ие ... ... рыноктарға ұқсас
қызметтер және тауарларымен сәтті ... ... ... ... бағытындағы мемлекеттік бір жағынан әлемдік
шикізаттық ... ... ... ... ... ... мен ... шетелдік жабдықтауына тәуелді. Латын Америка
елдерінің мәселелерінің бірі сыртқы қарыз болды. Олар ... ... оның мәні ... қаржыландырусыз импорт төленуі мүмкін емес,
қажетті импортсыз ... және ... ... ... тепе-тең
экспортынсыз елдер төлеуге қабілетсіз болып қалады және өз қарыздарын
қайтара алмайды». ... ... ... да тап ... ... үшін батыс елдері рыногының толық емес ашықтығы қомақты
мәселе болып отыр. Оған дәлел – ... ... ... Еуропа Одақ және
басқа мемлекеттерінің ... ... мен ... ... сандық
шектетеулер және антидентингтік шаралары.
Екінші әсер барлық ... ... ... және сауда
тосқауылдарын тоқтату негізінде ... ... ... пайдаланумен
байланысты. Республика өзінің сауда ... ... ... ... ... ету ... ... тауарлар және қызметтерге
өскен сұраныстан пайда ала ... әсер ... ... ... ... және шетелдік тауар
өндірушілер мен қызмет көрсетушілер бәсекесі экономикадағы тиімді бөлуге
талпыныс берген ... ... ... ... байланысты Артқан
бәсекеден. Бәсекелі, төмен бағалармен ... және ... ... ... алатып омандық тұтынушылар пайда алатыны күтілуде.
Пайданы өндірісте де, ... да ... ... ие ... ... ... да ... бірақ, өкінішке орай, бәсекеге
қабілетті кәсіпорындар өте аз [28, 32 б.].
Экспортты ... ... ... ... ... болуы
мүмкін:
- мемлекеттік бюджет қаражаттары арқылы қаржылық жәрдем (құрылым құрушы
салалардың жалпы жәрдемі, фирмаларға субсидиялар және ... ... ... ... ... тарифтік ынталандыру
механизмі «рыноктық қатыныстарды реттейтін»;инфраструктураның дамуы;
- экспорттаушыларды ... ... ... (өз валютасының курсын
төмендетуді қолдау), сонымен қатар сыртқы экономикалық сипаттағы іс-
шаралар.
Осы іс-шаралардың ... ... ... ... ... жағдайында айтарлықтай күрденеледі. Қатал және ... ... ішкі ... ... кезінде іс-әрекеттердің еркіндігін
шектейді; Қазақстанға өзінің қалауы ... ... ... ... бермейді [13, 399 б.].
Импорты саясат Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіру кезінде маңызды
шарттардың бірі-кіргізілетін ... ... ... ... Ұйымы өз фирмаларына субсидиялар беруден құны 300 мың
доллардан көп мемлекеттік сатып алулар кезінде Дүниежүзілік ... ... үшін ашық ... жүргізуден, өз мүшелеріне қызмет ... ... қол ... бас ... Сауда Ұйымының мүшелерімен салыстырғанда Қазақстанның
тарифтік режимі қалыптасу жолының басында. ... ... ... ... тарифтерде барлық тарифті емес сауда тосқауылдарының
конверциясын шамалайды. Барлық ... емес ... ... салынады, ал
қосылу мезетіндегі істеп тұрған тарифті емес тосқауылдар ... ... ... ... ... ... талап ететін тарифті
емес тосқауылдар сандық шектеулерді, бағаларға, ... ... ... жүргізу шараларын қосады.
Егер Дүниежүзілік Сауда Ұйымының күрделі жүйесінде Қазақстан
құқықтарға ... ... ... ... механизм, салыстырмалы
дамыған және бәсекеге қабілетті экспорттық ... ... ... ... ... ... ... рыноктарға кірумен байланысты
пайда ұзақ ... ... ... ... ... қосылатын мемлекет әр көпжақты
келісімді одан шығатын міндеттемелерді ... ... болу үшін ... қажет. Әрине, Дүниежүзілік Сауда Ұйымының мүшелерінің өздерімен
жасалған түсімдермен салыстырған ... ... ... ... жасауға ұмтылады [27, 146 – 158 б.].
Негізгі мәселе қызметтер және қызмет көрсетушілерге ең қолайлы режимді
беру бойынша міндеттемелерде ... Бұл ... ... ... ... ... банктік қызмет көрсету салалар.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымы туралы ... ... ... ... ... ... кез-келген басқа мүшелері ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Пайдаланбаудың қаупі Дүниежүзілік Сауда Ұйымының мүшелерімен ... ... елге ... ... алу ... қысымның қосымша құралы
ретінде пайдалану мүмкіндігін көбейтеді.
Сонымен қатар кірейін деп ... ... ұшін ... және ... қолайлы әдіс-амал туралы жеңілдік
тәртібін пайдалану керек. Төмен дамыған елдерге ... ... ... ... ... ... елдеріне қатысты арнайы жеңілдіктер
тәртібін қарастырады. Кіру ... ... ... ... ... ... ... тыс талаптар қойылуы мүмкін және
келіссөздер процесінің ... осы сала ... ... ... тура ... өз ... ... қана қоймай, оларды дәлелдей
алатын білікті мамандарды дайындау қажет.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіру туралы күрделі ... ... ... да ... болу ... бұл ... ... сыртқы сауда режимі толық тексеріледі және Дүниежүзілік Сауда ... ... ... ... реттелуіне тап болатын.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіруге дайындық ... ... ... ... ... Басқа елдердің кіруі бойынша жұмыс
топтарына қатысу осындай келіссөздер күрделілігі туралы ... ... ... ... ... бір мүшелерімен жұмыс жасаудың
формальды емес тәсілдеріне ... ... бөлу ... Бұл сәйкесінше
міндеттемелерді қабылдау қиыншылықтарын жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Басқа елдердің көнушіліктер тізімін зерттеп білу ... ... ... рыноктарына қол жеткізуді либерализациялау бойынша шектеулі
міндеттемелерді өз мойнына алды. Дамыған ... көбі өз өз ... ... нақты түрлеріне қатыстыістеп түрған режимін бекітті.
Ал ... ... ... ... ... ... ... алу үшін алдағы «саудаласу» мақсатымен заңнамалық ... ... ... ... ... ... ... тіркеді.
Міндеттемелердің ең жоғарғы деңгейі туризм, іскерлік және құрылыс
қызметтерінің ... ... ... ... ... ... ... және теңіздік көлік қызметтері қосымща келіссөздердің
объектісі болды. Міндеттемелердің ең төменгі деңгейі білім беру және ... ... ... ... ... Тосқауылдар көбірек жабдықтаудың
төрт түрінен ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың жылжу ... (бұл ... ... ... ... персоналды қатынасында
ғана мақсатына жетті) белгіленген. 1996 жылы өткен телекоммуникациялық,
теңіздік көлік қызметтеріне ... ... ... ... ... мәселесі бойынша дамыған және ... ... ... ... ... ... ... бірқатар елдер Дүниежүзілік Сауда ... ... ... кезінде қызмет көрсетудің түрлі секторларына
қатысты түрлі шектеулер қолданылады. Мысалы, құрылыс және онымен байланысты
қызмет ... ... қол ... ... ... ... ел қабылдады. Осы сектордағы ... ... осы ... елде ... құрылуы арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру бойынша шетелдік жабдықтаушылардың құқықтарын
шектемеуге, яғни оларға ұлттық режимді ... ... ... ... ... ... қалыптасу нысанын белгіледі, мысалы,
бірлескен кәсіпорын сияқты [29, 45 б.].
Кеңес беру және менеджмент ... ... ... Көрсету бойынша
Басты Келісімнің елдерінің көбісі кеңес беру ... ... ... осы ... ... түрде көрсетілуін шектемеу
міндеттемесін қабылдады. Сонымен бірге мемлекеттердің ешқайсысы осындай
қызметтерді ... ... ... ... ... алуға келіспеді.
Коммуникация секторында Қызмет Көрсету бойынша Басты Келісім нормалары
әр мүше ... осы ... ... ... ... көрсету бойынша арнайы міндеттемелер қосылған қызметтерді жабдықтау
үшін қоғамдық телекоммуникациялық тапсыру ... ... ... қол ... ... ... Бұл талап телеграф байланысы, радио және
телехабарлама қызмет көрсетулеріне ... ... ... жеке
құрал-жабдықтарын қабыддаушы елдің техникалық стандарттарына ... ... ... ... ... Қызмет Көрсету бойынша Басты
Келісімнің әр мүшесіне ... ... ... шектеулерді тудыратын тәсірмен ... ... және ... құпиялылығын қамтамасыз ететін қызметті іс-
шараларды жасау құқықтары белгіленген [27, 146 – 158 ... ... ... ... Келісімге сәйкес төмендегідей
мүмкіндіктер қарастырылады:
1) қаржылық қызмет көрсетулердің мемлекеттік мекемелерімениемдену кезінде
мемлекеттік мекемелерімен ... ... ... Қызмет Көрсету
бойынша Басты Келісімге кірмейтініне қарамастан ең қолайлы режим және
ұлттық режим;
2) сақтандыру қызметінің кейбір ... ... ... ... ... ... ... емес жабдықтаушылар үшін
Ұлттық режим және рынокқа ену ... ... болу ... ... ... шетелдік қызмет жабдықтаушыларына басқа елдер аумағында ... ... ... ... ... рұқсат беру;
5) мемлекеттік құрылымдарымен құрылған колма-қолсыз есеп айырысу жүйесіне
және мемлекеттік ... және ... бөлу ... қол ... қор және ... ... ... биржаларына, есептеу
палаталарына немесе ассоцацияларына шетелдік ... ... ... ... өз қызығушылықтарын қорғауды сауаттап жүргізуінен оның
экономикасының статусы тәуелді ... – біз ... ... ... ба және ... қаржылық ұйымдарымызды, рыногымызды
халықаралық синдикаттарға тәелді қыламыз ба?
Әрине Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіру қажет, ... ... ... ... ... мен ... емес, өз тауар
өндірушілер және қызмет көрсетушілерді ... ... ... ... кіру ... ... ... әлемдік шаруашылық сфера икемді
және өзгермелі құрылымға ие болатынын және үнемі ... ... ... да осы саясат жүргізілетін сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... рыноктардағы өзгерістерге
және болжам көрсеткіштеріне тәуелді болуы қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай отырып төмендегідей нәтижелерді атап өтуге болады:
1) Қазіргі кезеңдегі ... даму ... ... ... дамуымен сипатталады.
Әлемдік тәжірибеде көрсеткендей, ... ... ... ... және сақтандыру секторлары, іскерлік қызметтер
кешені, білім беру және денсаулық сақтау сфералары ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету
салаларының потенциалы да маңызды.
Қызмет көрсету ... ... ... ... ... Мемлекеттерінің дамуының қазіргі денгейі адам ... ... ... оның интеллектуалдық және физиқалық
мүмкіндіктеріне, оның ... ... және ... ... ... қызмет көрсету кешенінің кеңеюі ... ... ... тауар саудасынан қызмет түрлерінің әртүрлілігі.
Қызмет саудасында қызмет экспорты және импортты ... ... ... қатар ішкі және сыртқы сауда ... ... ... ... қызмет көрсетулер кеден шекарасынан өтпейді, және де олардың тиімді
саудасы қызмет көрсетуші мен тұтынушы арасындағы ... ... ... егер сыртқы тауар ... ... ... ... ... және басқа тарифтік емес шаралармен
реттелсе, ... ... ... ... ... ішкі ... құралдары
ретінде пайдаланатын әртүрлі шектеулер қолданылады. Бұл шектеулер ... ... ... ... бәсекелестерінен қорғау қажеттілігіне
байланысты. Басқа шектеулерді әлемдік тәжірибеде тұтынушы (мысалы, қызмет
сапасы, мәдени ... ... ... және т.б.), ... ... ... және ... жүйесінің бүтіндігін ... ... ... ... ... ... жатқан жаһандық процестер және елдердің интеграциялануы
Қызмет ... ... ... Келісімде (Дүниежүзілік Сауда Ұйымы) көпжаұты
келісімнің объектісі қызмет көрсету ... ішкі және ... ... іс-шаралар кешені болуға алып келді, яғни ... ... ... ... ... және ішкі ... арасындағы шекаралар жойылады.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіру бойынша келіссөздер шеңберінде осы
ұйым мүшелері Қазақстаннан өз ... ... әуе ... ... тауарларды кіргізуге кеден бажынан, Дүниежүзілік Сауда Ұйымы
мүшелері үшін ашық тендер кіргізуден, қызмет ... ... өз ... ... ... бас ... ... қызмет көрсету рыногы әлсіз дамыған, шетелдік және
ұлттық қызмет жабдықтаушылары үшін ... ... ... ... ... заңнама құрылған жоқ. Қазақстанның көптеген қызмет
көрсету секторлары ешқашан шетелдік бәсекемен таныс болмаған. Бұл ... ... ... ... ... құрылыс және инжиниринг,
консалтинг, жарнама және сақтандыру және басқадай іскерлік қызмет түрлері
бойынша қызмет көрсету ... ... ... алып ... ... дамуы үшін еркні кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Бірінші ретте
ұлттық қауіпсіздік пен тәуелсіздікті қамтамасыз ететін (қызметті білікті
басқару, банктік және сақтандыру қызметтері, ... ... ... ... ... және т.б. қызметтер) ... ... ... ... ... тұтынушылар қызығушылықтарына залал ... ... ... ішкі рыноктағы қызмет топтамасының азаюына алып
келмеу керек.
5) ... ... ... көрсету рыногын құруда кәсіпорындар мен
қызметті тұтынушылар келесі мәселелерге тап ... ... ... ... стандарттар мен нориаларға
сәйкессіздігі. Тұтынушыларды ... ... ... ... тұтынушыларды тартқанда кең ауқымды қызметтерді төмен
бағамен ұсынады, бірақ ол белгілі бір тұтынушылық нишада ... ... ... ... ... ... ... бөлінбейді. Бұл мәселе қызмет көрсетудің барлық түріне таралады,
және де ... жеке ... ... ... денсаулық сақтау,
және шаштараз қызметтерін ұйымдастыруда байқалады. Егер де осы процес
үнемі бақылауда болмаса, ... ... ... ... қызмет
көрсетушілер жоғары білікті ... ... ... ... ... Қазақстан шетелден импорттайды, себебі
Отандық компаниялар білікті мамандардың ... ... ... қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан Республикада үлкен
сұранысқа ие ... ... ... қызметтер жоқ деуге болады. Қызмет
сферасының перспективті ... ... ... ету ... бұл ... ... ... мүмкіндік береді
және қосымша жұмыс орындарын қамтамасыз етеді.
6) Ішкі рыноктардың ашылуы ... ... тез ... ... ... ... және ... арасындағы баланстың
бұзылуышикізаттық экономикаға әкеледі. Протекциоизм ... асып ... және ... тұрып қалуға, ішкі бағалардың жоғары деңгейі,
мемлекеттің әлемдік бәсекелестерден стратегиялық қалып қоюға әкеледі.
Экономикалық ... ... үшін ... ... ... етуін құру және қамтамасыз ету қажет.
7) Қызмет көрсету рыногындағы процестерді мемлекеттік реттеудің ролі
«ойын ережелерін» құрудан заңнамалық нормалар мен ... озық ... ... ... жүйесін ұйымдастыру және жалпы сауда
экономикалық баланстың бұзылуына ... ... ... Мәдени
дәтүрлерден осы сферада шешім қабылдау процесінен көріну керек.
8) Жаңа жүзжылдықтан бастап ... ... және ... ... ... ... табу өзекті
міндеті болып табылады. Бұл мақсаттар үшін Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... және ... ... мониторинг жүйесі пайдаланылады. ... ... ... ... қазіргі күнде ақша-несие
саясатының тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... құрал болып табылады.
9) Әлемдік экономикада күрделірек, ғылыми сиымды қызмет түрлерінің
дамуына, сонымен қатар ... өсу, адам ... және ... сапасын қамтамасыз ететін әлеуметтік қызметтер жағына
бұрылды. Сондықтан Қазақстан инновациялық кәсіпкерлерлікпен, жаңа ... ... ... коммерциялық мәнге ие зерттеулер жүргізу үшін
кәсіпкерлерге, инвесторларға, ғылыми ... ... ... ... ... беретін технопарктер мен технополистерді
құру жолымен инновациялық бизнесті, ғылым консолидациясын және өндірістік
сфферасын ... мен ... аса ... бөлу ... Қазақстанның Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіру болашағын ескере
отырып, кеңейтілетін қызметтер сапа ... ... ... бөлу ... ... ... ... сапа бірінші міндет болып
табылады.
Сапаның көтерілуі үлкен мүмкіндіктерді алып келеді. Бірақ та ... ... ... ... ... өзгерістерсіз мүмкін емеб.
Әр түрлі деңгейлердегі басқарушылар сапаға өмір салты ... ... ... ... ... ... мүмкні емеб.
Рыноктық экономикалық жүйе жағдайындағы қызмет көрсету сапасы ... ... ... ... ... қабілеттігін анықтайды.
11) Қазақстанның Ұлттық Банкімен 2 000 жылдың соңында кәсіпорындардың
мониторингін және ... ... ... мен ... ... ... ... экономикасының ерекшеліктерін ескере отырып оны жетілдіру
бойынша іс-шараларды жүргізу. Қазіргі ... бұл ... ... ескере ылғи да жетілдіріп отыратын болжамды ақпарат ... ... ... ... ... ... ... негізгі болып табылатын
еркіндік қағидасын ескеріп, кәсіпорындардың осы ... ... ... бойынша жұмыстарды жалғастыру керек.
12) Стратегиялық жоспарда Дүниежүзілік Сауда Ұйымына қосылу Қазақстан
үшін қызмет көрсету рыногын реттеудің ... ... мен ... үшін ... ... ... инвестициялық ынтымақтасу
шетелдік серіктестері арқылы көрсетілетін қызмет құрылымының жетілуіне
көмектесе алады. Бірақ бұл үшін ... ... ... ... ... бойынша, топтамасы бойынша да әлемдік рыноктың жоғарғы талаптарына
сай болуы үшін барлық ... салу ... ... ... ... ... жоғалтып алмау керек, ... ол ... ... қатар, халықаралық қызмет саудасының ережелері мен нормалары,
ең ... ... ... ... ... ... ... сферасын еңбек рыногы болып
табылатынын көрсетеді, мұнда материалдық өндірістен ... ... ... ... ... ... ... – жаңа жұмыс орындарын құру бойынша
сиымды сфера. Сонымен бірге қызмет көрсету аясында іс-әрекетті ... ... ... айтарлықтай аз капитал салымдарын талап етеді,
ол ... ... ... өте ... ... ТІЗІМІ
1 Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму ... ... ... ... ... ... Жолдауы. Алматы, - 1997.
2 Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті ... ... кіру ... ... ... Президенті
Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, - 2006, - ... ... Н.Ә. Жаңа ... жаңа ... Қазақстан
Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ... ... ... - 2007, - 28 ... ... ... Казахстан. О Республиканской программе
“Качество” на 2001 - 2005 годы. ... от 2 мая 2001 ... ... ... “Юрист 4.0.” - А.: “ЮрИнфо” , 2004.
5 ... И.И. ... ... ... – М.: 1997. – ... Белл Д. ... ... общество: опыт социального
прогнозирования. - М.: 1999. – 956 б.
7 ... ... ... / Под ред. ... ... А.Б. - ... 2000. – 734 б.
8 Майбурд Е.М. Введение в историю ... ... ... до ... - М.: ... ... 1996. – 544 б.
9 Киреев А. Международная экономика: движение товаров и факторов
производства: В двух ... - М.: ... ... 1997. – ... ... А. ... экономика: движение товаров и факторов
производства: В двух частях.- М.: Международные отношения, 1999. – ч.2-
283б.
11 ... Ф., ... Г., ... Дж., Вонг В. ... Пер. с англ. - 2- ое европ. Издание. – М.: СПб.; ... ... ... 1998. – 875 ... ... А. Маркетинг услуг. – М.: Наука, 1996. – 5,136 ... ... К.Р., Брю Б.Л. ... ... ... и ... двух томах, т.2 – Таллин, 1993.- 400 б.
14 Экономическая ... ... ... / Под ред. ... ... ... – М.: ... 1997.- 556 б.
15 Борисов А.Б. Большой экономический словарь. – М.: Книжный мир,
1999.- 895 б.
16 ... ... ... – М.: ... 1997. – 496 б.
17 Нарибаев К.Н., Джумамбаев Б.К., Куница Б.М. Экономика и ... ... ...... ... университеті, 1999. 27 – 31 б.
18 Сухова Л.Ф., Сариев К. Инфраструктура материального производства.
– Алматы: Казахстан, 1990. – 85 ... ... У.К., ... Д.К. ... ... и ... в ... – Алматы, 2002. – 6 б.
20 Шеденов У.К., Базиков А.А. ... и ... ... в
условиях интенсификации общественного производства. – ... ... – 55 - 57 ... ... А.Т. ... ... ... формирования,
тенденции и приоритеты развития. – А.: Дайк-пресс, 2000 – 162 б.
22 Исингарин Н.К. Таможенный союз: дела и ... – А.: ОФ ... – 216 ... Кенжегузин М.Б. Проблемы и особенности включения ... ... ... ... ... государств. – Алматы, Атакент,
1996. – 98 б.
24 Арынов Е.М., Трофимов А.Е. Международные экономические организации
и экономические союзы. – А.: ИРК., 1996. – 198 ... Я.А. ... М.Б. ... ... политической экономии
// Вестник КазГУ. Серия экономическая. – 2006. - ... – 3 ... ... Г. ... как способ привлечения инвестиций в экономику
Казахстана // АльПари. 2002. - №2-3. – 72 – 75 ... ... А. ... ... раунда и эвалюция ВТО //
Вопросы экономики. – 2000. - №8. – 146 - 158 б.
28 ... А. ... в ... мирового хозяйства // Экономист. –
2000. - №12. – 32 б.
29 Хасанова М. Вступление Казахстана в ВТО: ... и ... ... ... – 1999. - №6. – 43 ... ... В.Л. Парадоксы постиндустриальной экономики // ... и ... ... – 2000. - №3. -3 – 11 б.
31 Демидова Л.Б. Сфера ... в ... ... ... ... и ... ... – 1999. - №2. - 24 б.
32 Алдакушкина Е.Б. ... ... ... ... ... ... – 1999. №3. – 25 ... Сорокина В. Великобритания: сфера услуг в 90-е годы // ... и ... ... – 2000. - №2. - 89 – 96 ... ... Н.К., ... Г.Р. ... интеграционных процессов в
СНГ – проблемы и предложения // ... ... – 1999. - №4. - 59 ... ... ... Н.К. Россия и Казахстан – экономическое сотруднечество в
интересах Сотруднечества // ... ... – 2000 . - №2. - 11 – ... Б. ... ... ... ... сферы услуг в Казахстане
// АльПари. – 2006. - №1. – 53 – 55 б.
37 ВТО о состоянии и ... ... ... // ... – 2003. ... – 144. – 6 ... ... проблемы, стоящие перед ВТО в 2003 г. // БИКИ. – 2003. ... – 8 ... ... Республикасындағы 2005 жылғы қызмет көрсету /
Статистикалық ... / ... ... ... ... / ... басқарған Б.Қ. Тортаев / Алматы, 2006 жыл, 60 бет.
40 Статистический ежегодник Казахстана / Под ред. К.Б. ... ... ... ... ... по ... 2004. – 598 б.
41 Огнивцев В.А. ВТО: вопросы присоединения. Секретариат ЮНКТАД,
материалы семинара, Алматы. – 1999. – ... ... ... ... по ... в ВТО. 2003 г., сентябрь.
43 О мониторинге предприятий реального сектора экономики Казахстана.
Постановление Совета Директоров Национального Банка ... ... ... Новиков П. От проблем в управлении к ... ... ... ... – 2004. – ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Егемен Қазақстанның саяси проблемалары3 бет
Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасу және даму тарихы 1861-1917 жж20 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет
«Алтын сапа» сапа деңгейі20 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет
«Сауда - көлік компаниясы» ЖШС кадрлық саясаттың қазіргі жағдайы мен даму деңгейі 58 бет
«Шетел тілін деңгейлеп оқытудың мәселелері»76 бет
«ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде тәуекелдерді басқару жүйесі (банк мысалында)»66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь