Коммерциялық банктердің қызметі

Жоспар.
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
I. Қазақстан республикасының коммерциялық банктері.
1.1 Коммерциялық банктер, олардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу құрылымы ... ... ... ... ... .7
1.3 Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктерді ашу және жабу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
II. Коммерциялық банктердің қызметі.
2.1 Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.2 Шаруашылық субьектілері мен халықты несиелендіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.3 Қолма . қолсыз есеп айырысуды ұйымдастыру және жүргізу тәртібі (банк тәжірибесінде) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
III. Коммерциялық банктердің операциялары.
3.1 Коммерциялық банктердің активті және пассивті
операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
3.2. Коммерциялық банктердің қаржы делдалы ретіндегі қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
3.3 Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі ... ... ... ... ... ... ...37
IV. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
V. Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41
        
        Жоспар.
Кіріспе…………………………………………………………………………..2
I. Қазақстан республикасының коммерциялық банктері.
1.1 Коммерциялық банктер, олардың жіктелуі………………………………..4
1.2 Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу құрылымы…………………7
1.3 Қазақстан ... ... ... ашу және ... ... ... ... Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау………………………….12
2.2 Шаруашылық субьектілері мен ... ... ...... есеп айырысуды ұйымдастыру және жүргізу тәртібі (банк
тәжірибесінде)……………………………………………………………21
III. ... ... ... Коммерциялық банктердің активті және пассивті
операциялары................................................................
.........................................25
3.2. Коммерциялық банктердің қаржы ... ... ... ... ... қызметі……………………...37
IV. Қорытынды…………………………………………………………………..39
V. Қолданылған әдебиеттер тізімі……………………………………………..41
Кіріспе.
Коммерциялық банк ... банк ... даму ... ... ... айырбасы операцияларымен төлемдеріне қызмет көрсетуі барысында
пайда болды. Коммерциялық банктер өз ... ... ... әр ... депозиттерді ұсынады, бұл бір жағынан ... ... ... екінші жағынан өтімділікке деген клиенттің қажеттілігін
қанағаттандырады. Көптеген клиенттер үшін ... ... ... ... ... ... формасы тиімді болып табылады. Банктер әр
түрлі нарықтық жағдайларында ... ... ... қызмет түрін көрсетуге
маманданады, алдына ... ... ... ... ... Республикада
банк қызметтерінің сан алуан түрін көрсетуге, әр түрлі клиенттер топтарымен
жұмыс жасауға, ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің дивизиондық құрылымы ... ... ... ... ... пайдалылық, өтімділік
қызметтердің сан алуан түрлерін орындауына (факторингтік, ... ... ... ) ... ... бөледі. Банктер қызметінің мәні оларды
басқа органдардан ... ... ... көрініс табады.
Банк қызметін - банктің клиент ... үшін ... ... ... ... ... Кез ... банк өнімінің
негізінде қандай да бір ... ... ... өз ... көп бөлігін осы операциялар бойынша пайыздық
айырмадан алады. Қазіргі кезде әмбебап ... өз ... ... ... ... аспектілерін түгелдей қамтитын өнімдердің
кең қатарын ұсынады.
Коммерциялық ... ... ақша ... ... ... ал ... және жеке ... мемелекетте уақытша бос ақша
қаражаттарының болуы және оны ... мен ... ... ... ... ... ақша нарығының экономикалық
негізі болып табылады.
Коммерциялық банктер негізінен өз ... ... ... ... байланысты несиелік есеп айырысу ... ... ... ... ... ... банктер, олардың жіктелуі.
Банк ісінің пайда болуы Италиядағы орта ғасырлық айырбастаушылар
қызметінен ... « ... сөзі ... ... ... шыға ... үстелі» деген ұғымды білдіреді. Банктердің алғашқы клиенттері ақша-
сауда капиталының өкілдері болған. Алғашқы банктер тек қана саудаға қызмет
еткендіктен, ... ... ... ... табылды. Сондықтан да,
бұл банктерді «коммерциялық банктер» деп атап кеткен.
Қазіргі коммерциялық банктер бұл ... ... ... халыққа қызмет ететін банктерді білдіреді. ... ... және ... ... ... ... ... заң күші бар жарлығының 1-ші бабына сәйкес
«банк –бұл осы жарғыға сай ... ... ... ... ... ұйым ... ... заңды тұлға ».
Банктер мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі.
• Меншікті сипатына қарай;
• Мемлекеттік;
... ... Пай қосу ... ... ... ... ... қарай;
• Әмбебап, яғни экономиканың барлық салаларына бірдей және кең көлемді
банктік қызмет көрсететін банктер;
• Маманданған, яғни бір ғана ... ... ... ... ... қарай:
• Халықаралық;
• Ұлттық;
• Аймақтық;
Салалық белгісіне қарай;
• Өнеркәсіптік банктер;
... ... ... ... банктері;
• Басқа да.
Филиалдар санына қарай;
• Филиалсыз;
• Көп филиалды.
Егер банк акционерлік қоғам формасында құрылатын болса онда оның жарғылық
капиталы ашық ... ... ... ... номиналдық құнының
сомасында, кейде құрылтайшылардың арасында жарғылық капиталдағы үлесіне
байланысты ... ... ... ... ... банктер
мәлімдеушісі акцияны шығарып сатуға құқысыз, яғни ... ... ... ... ... шығаратын акциялары екі түрге бөлінеді; ... ... ... ... ... сол ... басқару ісіне араласуына, ... ... ... алып ... ... береді. Ал артықшылығы бар
акция оның иесіне ... ... ... құқық бермегенмен, уақтылы,
яғни қоғамның пайдасына байланыссыз тұрақты пайызын алуға, ... ... ... жай ... ... бұрын қоғамға қосқан
өз үлесін алуға құқық береді.
Ал мемлекеттік банктер мемлекеттік ... ... ... ... банктік операцияларды жүзеге асыруға қағазын алғаннан
кейін бір жыл бойына ұлттық банк тарапынапан ... ... және ... да ... ... ... де банк жауапкершілік шектеулі қоғам түрінде құрылған болса,
онда оның жарғылық қорының әр ... ... ... ... ... және бұл ... қатынасушылары немесе құрылтайшылары
өздеріне тиісті үлес шегінде ғана оның міндеттемелеріне беріледі.
Банктің ұйымдастырылуы және құқық формасына байланыссыз, ... ... оның ... және ... ... ... және ... міндеттемелерінің қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру белгілеріне қарай ... ... бар ... және ... ... ... ... Көптеген
елдерде банк ... бір типі ... ал, ... ... ... ... барлық түрлері бар.
Ұлттық банктің рұқсатымен банктер ... ... ... одан ... ... ... аша алады, ал өздерінің
өкілеттілігін Ұлттық ... ... бір ... ... ... бас банкінің берген құқықтары шегіне ... ... ... ... мекеме. Банк филиалы заңды ... ... ... ... болмайды және өзінің бас банкі берген
қаражаттар мен ... ... ... ... ... ... ... басқа белгілі бір банктік операцияларды
орындайтын және өз атынан, банктің ... ... ... ... ... табылмайтын, құрылымдық бөлімше.
Еншілес банк- жарғылық қордың 50% нан ... бас ... ... заңды
тұлға болып табылатын банктік мекеме.
Бұрынғы мамандандырылған банктері ... ... ... ... ... ... аумағында
өздерінің бөлімшелерін иелені, жаңадан құрылған коммерциялық банктер де
сондай өз ... ... ... Қазкомерцбанк, Центркредитбанк,
Темірбанк т.б)
Әлемдік банктік тәжірбиеге қарағанда,бөлімшелері бар банктердің
артықшылығы олар бас ... ... ... және оның ... ... жоғарыда аталған мамандандырылған банктердің күрделі иерархиялық
құрылымы болды. Олардың бас кеңсесі Алматыда ... оған ... ... ал ... ... ... ... болып
келді.
Шетелде банк филиалдары заңды тұлға болуға және ... ... ... ... Көптеген банктердің филиалдары тұтыну несиесі, лизинг,
факторинг, жылжымайтын мүліктің мерзімін ... ... және тағы ... ... ... ... барлық коммерциялық банктер
филиалсыз, яғни шоғырланған боп келеді.
Батыс еуропа банктік жүйесінде ірі банктердің ... ... ... өз ... ... ашу үшін ... шек қою ... жоқ.
Германияда алты ірі комерциялық банктердің 3108 бөлімшесі, ал
барлық банктік институттардың ... саны 39.7 ... ... ... ... Жапония және тағы басқа елдердің банктерінің бөлімшелері
мен филиалдары да көптеп салынды.
АҚШ-тағы банкі ... ... ... ... ... заңыда
жекелеген банктерді ашуға шек қойылады. Сондықтан, ... ... ... егер оның бас кеңсесі сол қала болса ғана, ... ... ... береді, өзгелері штаттың аумағында ғана ашуға, ал үшіншілері
бөлімшелердің ашылуына ... тиым ... ... бір ... өз ... ... өзінің филиалын аша алмайды.
Банктің ұйымдастырылу құрылымы ... екі ... ... ... ... және оның ... ... мен
қызметтерінің құрылымы.
Басқару ... ... ... ... ... ... іске
асыру мақсатында, банктің коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... ету. Банктің ұйымдастыруларына,
ондағы жетекші мен ... ... оның ... ... Банк ... жалпы жетекшілік ету үшін, сондай-ақ
атқарушы және бақылаушы ... ... ... және ... жасау
үшін акционерлер жиналысы басқарманы немесе банк кеңесін сайлайды.
Басқарма (банк кеңесі)- банк иелерінің, оның акционерлерінің өкілетті
органы және ... ... ... ең ... ... жұмсалған капиталға қажетті пайда
деңгейімен қамтамасыз ету.
1.3 Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктерді ашу және жабу
тәртібі.
ҚР екінші деңгейдегі банктері ҚР ... ... ... ... қызмет етеді.
Лицензияның өзіндік стандартты формасы бар және онда ... ... ... түрі жазылады. Дамыған ... ... ... лицензия әмбебап болып табылады.
ҚР дағы банк қызметінде мемлекеттік органдар банктердің мамандануын
белгілемейді, мысалға инвестициялық,ипотекалық қызметтерді ... ... тағы ... ... ... ... ... нарығында да
тікелей қатысуға құқылы.
Банктік операцияларды жүзеге асыруға алатын ... ... ҚР ... валюталық операцияларды жүзеге асыруға бас лицензия алады.
Бас валюталық лицензия оларға өз қызметін жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... орнатуға, сондай ақ
дамыған шетелдерде өз филиалдарымен өкілеттігін ашуға құқық береді.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... асыру үшін ҚР ұлттық банкі лицензия береді.
Екінші ... ... өз ... ... үшін ҚР ... банкінен
рұқсат алуда төмендегідей құжаттарды табыс етеді.
• Рұқсат алу үшін беретін өтініші;
• Банктің жарғысы (түп нұсқа);
• Құрылтайшылық шарт (түп ... ... ... ... хаттама;
• Үлес қосушылар немесе банк акционерінің тізімі;
• Құрылтайшылардың қаржылық жағдайлары туралы аудиториялық
қорытынды;
• Экономикалық негіздеме;
• Банктің екі үш жылға арналған ... ... Банк ... ... ... ... анықтама қағаз;
• Банктің бас бухгалтері туралы анықтама;
• Жарияланған жарғылық қорға төленген ... ... ... тапсырмасы;
Қазақстандық тәжірибе де басқа дамыған шетелдік тәжірбиелер сияқты жарғылық
капиталдан айырмашылығы болады. ... ... ... сәйкес
банкті тіркеуге алу үшін жарияланған қордың елу ... кем емес ... ... ақшалай қаражат, бағалы металдар немесе басқа ... ... ... ... ... өз қызметтерін банк ... ... ақ ҚР ... ... жағдайларды тоқтата алады.
2.1 Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау.
Банктер қызметінің мәні оларда басқа органдардан ... ... ... ... Банк ... ... ... мүддесі үшін
белгілі бір іс әрекеттерін орындауын сипаттауға ... Кез ... ... ... қандай да бір қажеттіліктерді қанағаттандыру қажеттілігі
жатады.
Қазіргі кезде негізгі дәстүрлі қызметтерге салымдар тарту мен қарыздар
беру жатады. ... өз ... көп ... осы ... ... ... алады. Бірақ осы екі қызмет ... ... ... ... ... шығуы мүмкін.
Қазіргі кезде әмбебап банктер банк ... және ... ... ... ... кең ... ұсынады. Осы кезде
басқа банктер бәсекелестік артықшылықты жаулап алу және оны ... ... алу ... қатаң түрде белгілі бір қызметтер түрлерін
көрсетуге мамандануға тырысады. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың
мемлекетте уақытша бос ақша қаражаттарының ... және оның ... ... ... мерзімдік қажеттіліктерін ... ақша ... ... ... болып табылады.
Ұлттық банкінің арнайы лицензиялары бар болса банктер басқада банктік
қызметтерді жүзеге асырады. Соның ішінде шетел ... ... ... ... ... ... ... аударуға байланысты
қызметтерді көрсету; (инкасация).
Осы операцияларды топтай отырып, олармен атқарылатын қызметтерді ... ... ... бос ... ... ... ... тарату
операциялар);
• Экономиканы және халықты несиелендіру (активтік операциялар);
• Қолма қолсыз есеп ... ... және ... ... ... ... ... да қаржылық қызметтерді көрсету.
Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау-коммерциялық банктердің
алғашқы дәстүрлі-базалық ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... Меншікті капитал-банктің
несиелік ресурстарының маңызды және ажырамас бөлігі, ... ол ... ... тек 10%-ын ... Басқа кәсіпорындармен
салыстырғанда қаржылық ресурстар ... ... ... ... ... ... жағдайлармен түсіндіріледі- біріншіден, банктер
қаржылық ... ... ... ... басқа кәсіпорындардың,
мекемелердің және халықтың уақытша бос ақша ... ... ... ... осы ... оларды тиімді ... ... ... ... ... ... бұл
салымдарды жаппай кері алу қауіптігін ... ... ... депозиттер басқа ... ... ... активтеріне қарағанда қондырғы ... және ... оңай ... ... салыстырғанда осы барлық міндеттемелер
коммерциялық банктерге меншікті ... ... ... ... өз ... жүзеге асыруға және дұрыс қызмет
етуіне мүмкіндік ... Ең ... ... капитал банк қызметін
бастау үшін қажет. Сонымен қатар, офисті, жабдықтарды сатып алу және ... ... ... банктік операцияларды дамытудың келесі кезеңдерінде
шығындарды төлеу үшін қажет. Меншікті капитал-банктің қорғаныс кепілдік
қоры. Осы ... ... ... ... ... міндетті қор болып
табылады, банктің ... мен оның ... ... қамтамасыз ету
үшін банктік қаражаттар құрылымында оның ролі өте жоғары.
Банктер өздерінің активтік операцияларын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... өз
клиентерінің уақытша бос ақшалай қаражаттарын жинақтайды. Дәстүрлі түрде
осы қаражаттардың негізгі бөлігін депозиттер құрайды. ... пен ... ... ... ... ... және ... барлығы түсіндіріледі. Банктердің ақшалай ... ... және ... ... табу ... орналастыру жұмыстары
депозиттік операциялар деп аталады.
Шетелдік банктік тәжірибеде алып тастау тұрғысынан ... ... ... ... мерзімді және жинақ салымдары деп ажыратылады.
Талап еткенге дейінгі ... ... ... салымшылардың
ағымдағы, есеп айырысу шоттарында болатын ақшалай қаражаттар, олар банкті
алдын ала ескертусіз кез келген уақытта салымшылармен ... ... ... аударылуы мүмкін. Банк талап еткенге дейінгі салымдар бойынша ... ... ... ал ... ... олар ... сыйақы мүлдем
төленбейді. Талап еткенге дейінгі ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін арналған.
2.2 Шаруашылық субьектілері мен халықты ... ... ... ... ... қызметі – экономиканы
және халықты несиелендіру. Бұл қызмет банктік қызмет ... ... және ... ... ... ... ... – бұл несие беруші мен қарыз алушының арасындағы ... ... ... және ... ... ... ... сомасын ұсынуы бойынша қатынастар. Несиенің екі нысаны
белгілі; ақшалай және тауарлай. Сәйкесінше несиелендірудің екі түрі ... ... ... несиелік қатынастары банкпен
қатынастар секілді пайда болатын тікелей банктік несиелендіру және несиелік
қатынастар ... ... ... ... пайда болып,
соңынан банкпен қатынастарға транформацияланатын жанама несиелендіру.
Тікелей банктік несиелендіруде ... ... ... тікелей
қатыз алушыға ұсынылады. Несие беруші банк, ал қарыз алушы-шаруашылық
субьектісі болып табылады. Банкаралық ... ... ... де және қарыз
алушы да банктер болып табылады, яғни бір банк басқа банкіге несие береді.
Коммерциялық несиелендірудің несие ... де және ... ... да
шаруашылық субьектілері болады яғни бір кәсіпорын басқа кәсіпорынға тауар
нысанында несие береді, бұл мәміле ... ... яғни ... ... ... ... ... несие алуын растайтын құжат-вексельді
береді. Одан әрі несие беруші осы ... ... ... ақша бер ... ... ... ... несие банкілік түрлендіреді.
Банктердің несиелік операциялары, банктердің және клиенттің ... ... ... ... ... реттеліп жасалған несиелік
келісім-шарттар негізінде жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... әрбір нақты
сәтіне байланысты.Ол несиелік тәртіппен байланысты. Қарыз алушылар несиенің
қайтарымдылығын және несиелеудің басқа қағидаларын сақтауды, ал ... ... ... тәртібі, олардың төлеу мен өтеу шарттарын
қамтамасыз етуі тиіс. Несиелік ... ... ... ... пайыздық
саясат болып табылады. Банк ... ... ... банктік ережелер
негізінде іріленген обьект құрамын және несиелердің жекелеген обьектілерін,
несиенің берілу және ... ... ... ... және қарыз
қаражаттарын тиімді пайдалану бойынша шараларды, пайда алуға жетуге әрекет
ететін басқа ... және де ... ... ... жақтары
бойынша міндеттері мен құқықтарын өз бетінше анықтауға құқылы. Несиенің
белгіленген мерзімдегі қайтарымдылығы мен төлемділігі шешуші ... ... ... ... ... формаларына; жер, құнды
қағаздар, тауар-материалдық құндылықтар, ... ... және ... ... ... ... беру үшін қарыздарды есепке ала отырып,
әрбір ... ... ... ... қарыздық шоттар ашылады.
Клиенттердің қажет етуіне және қызығушылығына байланысты әр ... ... ... ... ... ... ашылады.
Қарыз, сонымен қатар, контокорренттік шоттардан да ... ... бір ... ... ... ... екінші жағынан қарыздар мен
төлемдер көрсетілетін айрықша шот түрі.
Контокорренттік ... ... ... ... ... деп
аталады. Аталған несиені қамтамасыз ету құрамына ... ... ... тағы ... ... Бұл ... ... республикамызда әлі дамыған
жоқ.
Қысқа мерзімді несиелер – ... ... ... ... ... ... өтеу үшін беріледі.
Орта мерзімді және ұзақ мерзімді қарыздар- күрделі құрылыс шараларын
жүргізу үшін, үй және қондырғылар ... алу ... ... ... ... ... үшін беріледі. Оларға жататындар; ... ... ... алып берілетін қарыздар, құрылыстық қарыздар және
қаржылық лизингтер.
Несиелік желілер-анықталған тәртіптерді сақтай отырып, белгіленген
уақыт ... ... ... мүмкіндік беретін, несиелердің
максималды сомасын алу туралы банк пен қарыз алушы арасындағы келісім-шарт.
Күтпеген оқиғаларға ... ... ... ... айналым
құралындағы күтпеген жағдайларға бір жолғы қажеттілігін қаржыландыру үшін
беріледі.
Айналым капиталын толықтыруға арналған ... ... ... ұзақ ... тапшылықтарды жабу үшін беріледі.Бұл
несиелер ай ... ... үш ай ... ... жабылып отырады.
Мерзімді қарыздар-ғимараттарға жөндеу жұмыстарын ... ... алу, ... ... алу және ... қарыздарды қаржыландыру үшін
беріледі.
Салынған мүлік ... ... ... ... ... ... үйлерді, жер учаскелерін сатып алу ... үшін ... ... мен құрылғылар құрылысының
мерзіміне арнап беріледі. Қарыз алушы бұл несиенің өсім ақысын ... ... ... ... ... ... мүлік туралы актіге қайта
рәсімдейді.
Лизинг-қымбат бағалы ... ... ... ... ... ... ... кеме, ұшақ, компьютер, автомашиналар және тағы
басқалар. Лизингтік ... ... ... ... ... ... тиісті соманы төлеу арқылы, оларды ұзақ мерзімге пайдалану
мүмкіндігін ... ... бұл ... де әлі өз ... дамыған жоқ.
Жекелеген қарыз алушыларға коммерциялық банктер тұтыну несиелерін береді.
Жылжымайтын мүлікке берілетін қарыздар-құрылыс мерзімі екі ... ... ... ... ... несие. Сонымен қатар, бұл
несие тұрғын үй сатып алу үшін 15-25 жылға да ... ... ... қарыздар-ұзақ мерзімді тұтыну тауарларын
сатып алу үшін берілетін тұтыну несиесі.
Коммерциялық жанама несиелендіру. Коммерциялық несиелер негізінен
вексельдер арқылы жүзеге ... ... ... жабдықтаушы
сатып алушыға несиеге тауар береді. Оны алушы жабдықтаушының атына вексель
толтырып ұсынады және жабдықтаушы ол ... ... ... ... қарыз алады.
Вексельді кепілге алып берілетін қарыздар- мерзімді ... ... иесі ... ала ... ... ... ... сатып алуға
міндетті болса немесе онкольдық (несие беруші кез ... ... ... талап
ете алатын несие) болса, онда қарыздарды қайтаруды банктің кез ... ... ... құқы ... ... есеп ... ұйымдастыру және жүргізу тәртібі.
(банк тәжірибесінде).
Коммерциялық банктердің үшінші қызметі ... есеп ... және ... Ол ... клиенттерге көрсеткен қызметтеріне
немесе банктің комиссиондық ... ... ... ... кең ... ... ақшаның айналу аясын шектеуге, ақша
белгілерін жасауға, сақтауға және есептеуге ... ... ... ... есеп ... –бұл есеп айырысудың қағидаларының, оларға
қойылған талаптардың жиынтығы.
Қолма –қолсыз есеп айырысу шаруашылық органдардың өзара ... ... ... ... ... ... ... қатысып, әсер
етуіне мүмкіндік береді. Қатысушыларға байланысты есеп ... екі ... ... ... есеп айырысу операциялары
(қатысушылары клиенттер мен банктер) және банкаралық есеп ... тек ... Есеп ... формалары мен ерекшеліктері
негізінде банктердің келесі есеп айырысуларын айтуға болады; аударымдық,
инкассалық, аккредитивтік және ... Есеп ... ... ... ... қолданылады; төлем тапсырмалары, чекткр, вексельдер,
аккредитивтер, ... ... ... ... ... банкаралық және халық шаруашылығындағы
есеп ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу жүйесінің ұйымдастырылуы біртұтас
негізгі қағидалар және келесідей ... ... ... қаражаттарды
бір шоттан екінші шотқа дебеттік аударымдар (чектер), бір ... ... ... ... ... есеп айырысулар).Чектер бір реттік
мәселелерде қолданылады, жиро есеп айырысу ... және ... ... ... мәмілелерде қолданылады.
Банкаралық есеп айырысу жүйесін ұйымдастырудың негізгі қағидасы-бұл
дербес екі кіші жүйені қалыптастыру болып табылады.
-коммерциялық банктер ... ... есеп ... ... ... ... корреспонденттік шоттар жүйесі арқылы
банкаралық есеп айырысуды.
Қазіргі кезде елімізде есеп айырысу жүйесін қайта ұйымдастыру ... ... ... жүргізіледі;
• Жеке және заңды тұлғалардың есеп айырысу формаларын ... ... және жаңа ... ... ... есеп ... жүйесін қайта ұйымдастыру.
Есеп айырысу формаларын жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... басты көңіл бөлінеді, себебі ... ... ... ыңғайлы формасы. Банк аралық есеп айырысу
жүйесін ... ... бұл ... ... ... ... және корреспонденттік шоттар арқылы банкаралық ... ... ... ... ... ... есеп ... формаларының негізгі
тобын айтуға болады:
• Чек және ... ... ... ... Аккредитивтер арқылы есеп айырысу;
• Аударым операциялары.
Инкассалық операциялар. Оларды ... ... банк ... ... ... есеп ... құжаттары бойынша алынған қаражаттарды
есепке алады. Егер сатып алушы инкассалық операция тек бір шоттан ... ... ... шотқа кірістіру арқылы жүзеге ... ... ... банктерде қызмет көрсететін болса, онда инкассалық операция
алушының шотына ақшаны есепке алудан бұрын, ... ... ... ала алу ... қиындайды. Банкаралық есеп айырысудың бұл
палаталарының жеке клиенттік палаталардан құрылуымен ... ... есеп ... ... сатып алушыға күмәнді
болып, банк кепілдемесін алғысы келгенде қолданылады. ... ... және ... ... ... ... клиенттің тапсырмасы бойынша қаражаттарды банктің
бір бөлімінен екінші бөліміне немесе банк ... ... ... мәні банкіге телеграф немесе ... ... ... сома,
қандай мерзімге және кімге төлеу туралы ... ... ... ... ... ... ... төлем карточкалары
кеңінен қолданылып келеді, яғни ... ... ... ... ... АҚШ-та автоматты төлемдердің
3-түрі дамыды:
• Электрондық есеп ... ... ... ... ... ... ... Банк ішіндегі компьютерлік кешендер.
3.1 Коммерциялық банктердің активтік операциялары.
Активтік операциялар – бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... иелігінде бар ресурстарды орналастыру жүзеге
асыратын операцияларды білдіреді.
Активтік ... ... ... ... және ... әр
түрлі болып келеді. Банктердің активтік операциялардың ең көп ... ... ... Ссудалық операциялар;
• Инвестициялық операциялар;
• Депозиттік операциялар;
• Кассалық операциялар;
... ... және ... ... ... банк ... төрт топқа бөлуге
болады:
Бірінші топқа бірінші реттегі резервтер жатады. Бұл алынатын ... және ... ... сұранысты қанағаттандыруға тез ... ... ең ... ... ... Мұндай активтерге:
кассадағы нақты ақшалар; Ұлттық банкідегі ... ... ... ... ... қаражаттар, инкассалау процесіндегі чектер
және басқа да ... ... ... ... ... ... ... банк өтімділігінің көзі ретінде қызмет етеді.
Екінші ... ... ... ... жатады. Бұлар кішкене табыс
әкеледі, бірақта, оларды жоғары өтімді ативтерінде кішкене ... ... ... тәуекелмен нақты ақшаға айналдыруға болады. Оларға: вексельдер
және басқа да ... ... ... ... сұранымды ссудалар; және
бірінші класты қарыз алушыларға берілген ... ... ... ... ... тағайындалуы олар бірақ реттегі резервтерді
толықтыратын ... ... ... ... ... үшінші бір маңызды бөлігін ссудалар портфелі құрайды.
Банктік ссудалар біршама табысты және өте ... ... ... ... ... ... банктің басты пайда көзі ретінде қызмет ... ... ... ... ... ... ... Банктің
бағалы қағаздар портфелін қалыптастыруының екі мақсаты болады: біріншісі
- банкке табыс әкелу, екінші – екінші ... ... ... көз ретінде
қызмет ету.
Ссудалық операциялар
Ссудалық операциялар банктің ресурстық базасын орналастыруда ... ... ... ... ... 80%-ке ... құрайды. Макро
экономикалық деңгейдегі барлық операцияның ... оның ... ... жұмыс жасамайтын ақшалай қорларды өндірісті, айналысты және тұтыну
процесінде жұмыс істеуімен сипатталады. ... ... ... әр ... ... ... Оларды мынадай белгілеріне
байланысты жіктейді.
1. ... ... ... ... ... несиелік мекемелер;
• Бюджеттік;
2. Қарыз алушылар категориясына қарай:
Қаржылық институттарға берілетін несиелер
... ... ... ... ... ... ... емес агенттерге берілетін несиелер:
• Өнеркәсіп салаларына;
• Ауыл шаруашылығына;
• Саудаға;
• Дайындау ұйымдарына;
• Жабдықтау сату ... ... Жеке ... мақсатына берілетін несиелер:
3.Мерзіміне қарай:
• Қысқа мерзімді (біржылға дейін);
• Орта мерзімді (бір жылдан бес жылға дейін);
• Ұзақ мерзімді ( бес ... ... және ... ... ... ... ... Кепілмен;
Сақтандырылған,
Қамтамассыз ететілмеген,
• Сенім несиесі.
5.Қайтарылу дәрежәсіне қарай:
Мерзімді:
• Стандартты несие қайтарылу уақыты жетпеген, бірақ қайтуында
ешқандай күмән жоқ несиелер;
Күмәнді:
• Субстандартты несие ... ... 30 ... асып кеткен
немесе уақыты бір рет ұзартылған;
• Қанағаттандырарлықсыз несие бір рет ... ... ... 30 күннен 60 күнге дейінгі мерзімді
құрайтын, мерзімі өткен ссудалар шотына жазылған несиелер;
• Жоғары тәуекелері бар ... ... ... ... ... 90 ... ... мерзімі өткен ссудалар шотына жазылған
несиелер.
Үмітсіз несиелер қайтару 90 күннен асқан,мерзімі өткен ... ... ... ... ... ... ... Шетел валютасында.
8. Берілу шартына қарай:
• Авальдық;
• Акценттік;
• Аукциондық;
• Ипотекалық;
• Валюталық;
• Олвер драфтық;
• Лизингтік;
• Жеңілдікпен берілетін;
• Тұтыну;
• Револьверлік;
• Маусымдық;
... ... ... ... ... ... ... банктің ресурстары жинақталады, сондықтан да
пассивтік операциялардың коммерциялық ... ... ролі ... банк ресурстары пассивтік ... ... да, оған ... беру ... ... және ... сөзіндегі:
«пассивтік операциялар бұл несиелік және ... ... ... ... ... ... ... операциялары» делінген.
Соңғы оқулықтарға сенсек банктің пассивтік ... ... ... ... ... ... шоттағы қаражаттардың өсуін,
яғни пассивтің активтен арту формасын сипттайтын операциялар білдіреді.
Бұл анықтамалар бірін бірі ... десе де ... ... ... операциялардың толық түсінігін бере алмайды.
Жалпы пассивтік операциялардың мынандай формалары болады:
• Коммерциялық банктердің бағалы қағаздарды алғашқы эмиссиялануы;
• Банк ... ... ... ... ... ... құру;
• Басқа да заңды тұлғалардан несиелер алу;
• Депозиттік операциялар;
Пассивтік операциялар айналыстағы ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... ... ... екі формасы негізінде,
несиелік ресурстардың бірінші ірі ... яғни ... ... ... бір екі формасы көмегімен екінші ірі топ, яғни заемдық немесе
тартылған ресурстар ... ... ... ... экономикалық дербестігін және
қызмет ету тұрақтылығымен қамтамасыз ... әр ... ... мен ... жиынтығы.
Банктің мешікті қаражаттарына жататындар.
• Банктің акционерлік капиталы;
... ... ... ... да ... Сақтандыру резервтері;
• Бөлінбеген пайдасы.
Акционерлік капиталдың құрылымы әр ... ... ... ... капитал мынадай түрге бөлінеді:
• Меншікті акционерлік капитал, яғни оған, жай және ... ... ... түскен қаражаттардан, үнемделген капитал
және бөлінбеген пайда жатады;
• Банктік резервтер, яғни алдағы уақыттағы әр түрлі шығындарды
жабуға, дивиденттер төлеуге, қайтарылмаған қарыздың ... ... ... ... ... кіреді;
• Банктің ұзақ мерзімді міндеттемесі (ұзақ мерзімді вексельдері,
облигациялары).
Меншікті қаражаттар құрамына банктік ... ... ... ... Меншікті капиталға: жарғылық капитал; құрылтайшылық пайда; өткен
жылдардағы бөлібеген пайда кіреді.
Банктік ... ... бас үш ... ... Қорғаныс
• Реттегіш
• Оперативтік
Қорғаныс қызметі банктік зиян шегу ... ... ... ... ... мен ... ... қорғауды; құрылған резервтен
есебінен банктің ... ... ... банк қызметінің зиянға
байланыссыз жалғаса беруін білдіреді. Қорғаныс қызметі меншікті ... ... ... саналады.
Оперативтік қызметі банк қызметінің қаржылық ... ... ... Бұл ... ... ... қызметі ретінде, өйткені активтік
операцияларды жүргізу үшін негізгі ресурстар ретінде банктің ... ... ... ... ... бұл ... ... өсуінің негізін, яғни банктің міндеттеріне сай ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз етеді.
Реттегіш қызметі қоғам банктерінің жетістіктермен қызмет етуіне мүдделік
танытуда, сол сияқты ... ... ... да ... ... ... банк ... заңдар және ережелер бойынша бақылау
жасап отыруына байланысты ... Бұл ... ... ... ең ... ... ... банк қызметі үшін рұқсат қағаз алу,
бірақ та қағаз алушыға келетін тәуекелдің ең жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... жүйенің төменгі буыны халық ... ... ... және коммерциялық негізінде кең көлемді қаржылық қызмет
жасайтын дербес банктік ... ... ... Бұлар коммерциялық
коопертивтік және жеке банктер, банктік ... ... ... ... ... ... банк ”термині банк ісінің ертеректегі даму ... ... ... ,тауар айырбасы операциялары мен төлемдерінде қызмет
көрсетуі ... ... ... ... клиенттері саудагерлер болған.
(міне ... ... ... ... атауға ие болды). Бірақ
өнеркәсіптің және басқа салалардың ... ... ... өзге ... ... ... ... да банктің ... ... ... мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің ... ... ... , оның ... агенттердің барлық жұмыс
түрлеріне қызмет көрсетті олардың қызметтерінің саласына ... ... ... нарық экономикасында қаржылық операциялар
мен қызмет көрететін несиелік мекемелердің тобын білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық ... өз ... 200-ге жуық әр ... мен ... ... ... ... кең көлемді операциялар
коммерциялық банктерге өз ... ... ... ... өзінде пайдалы жұмыс жасауға септігін тигізеді.
Бір операциядан болған зиян, екінші бір ... ... ... ... ... экономикасы дамыған барлық елдердің
коммерциялық банктері ... ... ... ... буыны болып
қалуы кездейсоқтық емес. Олар өзгермелі ақша несие ... ... ... ... көрсете алады.
Депозиттік қарыздық операцияларды жүзеге асыра отырып коммерциялық
банктер қаржы ... ... ... ... бұл қызметі екі жаққа да
пайда әкеледі.
Салымшылар үшін өздерінің депозиттері айналыс ... ... ... ... қызметін атқара отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкелді.
Қарыз алушылар кейде ... ұсақ ... ... Бұл ... ұсақ ... ... банкке аз ғана сомманы қысқа
мерзімге салғанның өзінде де ... ... ... кезде коммерциялық
банктер ретінде іскерлік операциялар жүргізіп, ... бос ... ... ... ... да, ... ... операциялардан пайда көреді олар
салымдарға төлейтіндеріне қарағанда. Қарыздарға біршама ... ... ... ... ... ... көмек, банктен алған қарыздары есебінен ... ... алға ... ... ... ғана ... сезінеді
( мысалға жалпы пайда нормасы 4-тен 5%-ға ... ). ... ... дұрыс таңдай отырып, олардың ішінде берілетін ... ... ... төлеуге кімнің жағдайы келсе, соларға банктер ақшалай
қаражаттарын бере алады.
Осы ... ... ... ... ... қажеттілігіне
(үкіметтің үкімі бойынша ) беріліп кейіннен олар банктерге және ... ... ... ... ... ... қалады. Ондай
қарыздардың ешкімге де пайдасы жоқ.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... әр
түрлі депозиттерді ұсынады, бұл бір ... ... ... ... ... ... ... деген клиенттің қажеттілігін
қанағаттандырады. ... ... үшін ... ... акцияға
жұмсағанға қарағанда, мұндай ақшаны сақтау ... ... ... ... – ең ... және ... жағдайда орны
ауыстырылмайтын қаржылық қызметтердің формасы ретінде , ол нақты қарыз
алушының ... ... және ... ... алу ... ... береді.
Қазіргі коммерциялық банктер туралы сөз қозғағанда, ... ... да ... ... ... ... дамып отырғандығын айта кету
керек басқару жүйелері өзгеруде. ... ... ... ... бар: ... ... ... төлемдерді және есеп
айырысуларды жүзеге асыру, несие беру.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы ... ... ... бір ... ол ақшаны жасауы мен жоюында болып ... ... ақша деп, тек ... қол ... ғана ... сондай- ақ талап
етуге дейінгі ... ... ... ақша ... мүмкіндігі
экономика үшін аса маңызды. Ол тиімді несие жүйесін іске ... ... ... ... ... туғызады. Банк несиелерінің
жетіспеушілігі және өте ... ... ... ... өндірісті
кеңейту мүмкін емес. Халық шаруашылығында осы сияқты іс тәжірибелер
тиімсіз, себебі бір ... ... ... ... ... банктер мұндай сұрақтарды шешуде ... ... ... депозиттік және несиелік операцияларының ... ... бос ақша ... ... және ... түрінде оларды
бере отырып, халық шаруашылығының қажеттілігін қанағаттандырады, ... ... ... ... өз ... ... бір ... жоятыны да рас. Бұл
бірішіден, клиенттің банктегі шоттан нақты ақша ... ... ... , ... ... ... шотының есебінен қайтару барысында
мүмкін болады.
3.3 Коммерциялық ... ... ... ... бұл ... ... мемлекет ішінде және
шетелде, оны қайта құру және кеңейту, сол сияқты пайда алу мақсатында ... ... ... инвестиция бұл қаражаттарды тікелей ... ... ... алу және ... ... ... обьектілерді
салуға жұмсалады.
Портфелді инвестициялар бағалы қағаздарды сатып алу арқылы және ... банк ... беру ... жүзеге асады. Жеке, мемлекеттік
шетелдік инвестициялар заңдармен реттеледі, ол ... жеке ... ... ... іс ... тәртібі ережелері
анықталады және инвестор құқтары қорғалады.
Бағалы қағаздар бұл арнайы түрде ресімделген қаржылық құжаттар, ... ... ... асыру үшін сол бағалы қағаздарды ұсыну ... ... ... ... және ... болады.
Қорлық бағалы қағаздар, әдетте эмиссияның массалық ... олар өте көп ... ... және акционерлік немесе
облигациялық қорда белгілі бір үлеске ие екенін растайды.
Олар негізгі және ... ... ... Негізгі қорлық бағалы қағаздар
негізгі мүліктік құқықтық немесе ... ... ал ... бағалы
қағаздар қосымша құқықтар мен талаптар білдіреді.
Соңғыларына пайыз немесе дивидент түрінде табыс алу құқын беретін купондар
белгілі бір бағалы қағаздардың ... ... ... купондар жатады олар
нарықта айналысқа түсе алады. Талондар купондарды алу құқын береді.
Олар өздерінің ... ... ... ... ... емес ... бөлінеді.
Бағалы қағаздар иелерінің құқықтары ерекшеліктерімен байланысты
мәлімдеуші, ордерлік және атаулы болып ... ... ... бұл ... ... акциялар,
облигациялар, салымдық анықтамалар, ... ... және ... ... сату және ... ... растауы үшін тек мәлімдеу
керек.
Ордерлік бағалы қағаздар оларды ұстаушылардың құқықтары сол қағаздың
мәлімдеушісімен және сол ... ... жазу ... сәйкестігімен
расталады.
Атаулы бағалы қағаздарда ұстаушының аты, міндеті болады.
Қаржылық бағалы ... ... және ... ... ... бағалы қағаздарға қазыналық векселдер, қазыналық бондар,
қазыналық ... ... ал ... еместерге акциялар,
облигациялар, қысқа мерзімді міндеттемелер, депозиттік ... ... ... ... ... ... ... Өздерінің
қызметтерінде жаңа талаптар мен міндеттемелерді жасайды. ... ... ... ... жаңа міндеттемелерді жасаса, ал
қарыздар беру ... ... ... жаңа ... ... эканомикасында банктер қоғамының барлық ... ... ... ... эканомикадағы ролі мемлекеттік ... ... ... және тағы ... ... ... ... ретінде көрінеді.
Банктік реформаны жүргізудің қажеттігі мыналармен түсіндіріледі: қаржы
ресурстарының дұрыс бөліндеуінен; банктерде ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындардың есебінен көбеюі; шаруашылық органдарының
арасындағы төлемдер мен есеп ... ... ... ... ... ... жүргізу нәтижесінде екі деңгейлі банктік
жүйе құрылады: Ұлттық банк ... ... және ... банктер
(төменгі деңгей).
Банктердің негізгі типтеріне мемлекеттік, жеке ... ... ... ... ... ... ... және банкер мен клиенттер арасындағы қатынастар
келісім шарттар негізінде қалыптасады.
Тәуекел деп банктің ресурсының бір ... ... ... ... ... операцияларды жүргізуін айтады. Банкті тәуекелдерге:
несиелік, өтімділік пайыздық, валюталық тәуекелдер ... ... ... ақша ... ... ... ... айтады.
Банктер әр түрлі нарықтық жағдайларында әрекет етеді, әр түрлі қызмет
түрін көрсетуге маманданады, алдына әр ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымыда алуан түрлі болады. Ұйымдастырушылық
құрылымның барлық түрінің ... ... мен ... ... ... лайықты тәсілін таңдау процесінде бұлар
міндетті ... ... ... Әр ... ... ... ... банктің алдына қойған міндеттерін орындауға
септігін тигізу үшін үнемі түрлі ... ... ... ... Ғ.С.Сейітқасымов. ’’Ақша, Несие,Банктер’’, Алматы 2005 .
2. Қ. Қ. ... С. ... ... Алматы, 2005.
3. Қ. К. Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева. ‘‘Қаржылық есеп’’, Алматы, 2001.
4. Р. Ә. ... А.Қ. ... ... ... ... И.Т. ... ... финансового менеджмента’’, Москва 2000
6. С.Б Мақыш ... ... және ... Алматы 2001ж.
7. С.Б ... ... ... ... Алматы 2001
8. Ғ. Смағұлова “Қаржы” ... ... ... несие банктер ” 2004ж
10. А.Қ Әлімбетов, Қ,Ә ... ... ... Алматы 2003ж

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«Коммерциялық банктердің қызметі мен функциялары»35 бет
Банк жүйесінің ұсынатын қызмет түрлерінің жағдайына және дамуына талдау жасай отырып, коммерциялық банктердің қаржы-несие саласындағы алар орны мен тиімділігі, негізгі бағыттары70 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Екінші деңгейдегі банктер және коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі6 бет
Коммерциялық банктердің қаржылық есебі29 бет
Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы және коммерциялық банктердің операциялары21 бет
Коммерциялық банктердің активті және пассивті операциялары24 бет
Коммерциялық банктердің активті операциялары27 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларын басқару әдістері және несиелік саясатын талдау37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь