Жамбыл облысы Байзақ ауданы «Мәдімәр» өндірістік-бірлестік жерлерінде мал шаруашылығына берік мал азығы қорын жасау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

1. Әдебиеттерге шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2. Өндірістік тәжірибе жүргізілген жердің топырақ.климат жағдайы
2.1 Шаруашылықтың географиялық орны және аймақтың жағдайы ... ... ... ... ...19
2.2 Климаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.3 Геоморфологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.4 Геологиялық және гидрогеологиялық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.5 Топырағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

3. Негізгі бөлім
3.1 Өндірістік тәжірибе бағдарламасы мен жүргізілу әдістемесі ... ... ... ... ... ... .25
3.2. Шаруашылықтың агроөндірістік бағыты және оны қарқындату шаралары...27
3.3 Негізгі малазықтық дақылдардың ауыспалы егістегі өнімділіктері
3.3.1 Жаздық арпаның Арна сортының вегетация дәуіріндегі өсіп.дамуының және өнімділігінің себу мерзімімен байланыстылығы ... ... 31
3.3.2 Жоңышқаны ауыспалы егістікте әртүрлі мақсаттарға пайдалану тәсілдері ... 35
3.3.3 Сүрлемдік жүгері өнімділігі мен малазықтық құндылығының жинау мерзімімен байланыстылығы ... ... ..39
3.4 Ауыспалы егіс аясында малазықтық дақылдар өсірудің тиімділігі ... ... ... ...44

4. Еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігін сақтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .51
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... жерлерінде мал
шаруашылығына берік мал азығы қорын жасау
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Мамандығы 5В080100-Агрономия
Алматы 2011
Мазмұны
бет
Кіріспе.....................................................................
.....................................................7
1. ... ... ... ... жердің топырақ-климат
жағдайы
2.1 Шаруашылықтың ... орны және ... ... және ... ... ... ... тәжірибе бағдарламасы мен ... ... ... бағыты және оны қарқындату
шаралары....................................................................
........................................27
3.3 Негізгі малазықтық дақылдардың ауыспалы егістегі
өнімділіктері
3.3.1 Жаздық арпаның Арна сортының вегетация дәуіріндегі
өсіп-дамуының және өнімділігінің себу мерзімімен
байланыстылығы..............................................................
................................31
3.3.2 Жоңышқаны ... ... ... ... пайдалану
тәсілдері...................................................................
..........................................35
3.3.3 Сүрлемдік жүгері өнімділігі мен малазықтық құндылығының
жинау ... ... егіс ... ... ... өсірудің
тиімділігі...............44
4. Еңбекті ... және ... ... ... бірлестікпен қатар ауыл шаруашылығы қазіргі кезеңде халық
шаруашылығының аса ... ... ... ... ... ... ... халық үшін қажетті тамақ өнімдерін
үздіксіз және жеткілікті мөлшерде ... ... ... және тамақ
өнеркәсібі үшін жоғары сапалы шикізат өндіру.
Ауыл шаруашылығының өркендеу ... ... ... ... ... анықтайды.
Ауыл-шаруашылығының бір-бірімен тығыз байланысты негізгі екі ... ... ... ... және мал шаруашылығы. Өсімдік шаруашылығы
топырақта және ауада болатын ... емес ... ... жарық
энергиясының көмегімен жаңа органикалық заттарды – адамның және көптеген
тірі организмдердің қоректену көзін ... ... ... ... ... ... өндірісінің негізі, оның барлық салаларының шапшаң
өсуінің басты шарты – ... ... ... ... Астық проблемасын
жан-жақты және толық шешпейінше еліміздің астыққа ... ... ... шапшаң өрлеуін қамтамасыз етуге болмайды. Қазіргі кезде
үкіметтің жоспарын жүзеге асыру үшін ... ... ... бірлестіктер, жеке шаруашылық серіктестері құрылды. Олардың негізгі
жұмыстары –жер жырту, тұқым ... ауыл ... ... ... және ... ... ... асыру үшін әр шаруашылық өзінің ... ... ... жүзеге асыру арқасында егін шаруашылығы мен ... ... ... ... үшін жағдайлар жасауда.
Егін шаруашылығы өнімін ... ... жолы ауыл ... ... құралы – жерді неғұрлым интенсивті пайдалану негізінде
өсіріліп отырған ауыл шаруашылық дақылдарының ... ... ...... өте ... экономикалық, экологиялық
және технологиялық тұрғыдан дәлелді пайдалануды ... ... ... жүзеге асырудың бүгінгі тиімді жолы ауыл шаруашылығын, оның
ішінде егін және мал ... ... ... ... ... Ол ... химияландыру, мелиорациялау және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықты интенсивті
түрде жүргізу үшін ғылым мен озат тәжірибенің маңызы зор ... ... ... ... қазіргі кезде кең етек алып отырған егін шаруашылығын
биологияландыру мен ... ... ... ... түрде жүргізудің және басқа шаралардың маңызы зор.
Әсіресе, Елбасының 2011 ... ... ... ... ... шаруашылығын жандандыру аясында Мәдімәр шаруашылығы қолдағы төрт
түліктен бағалы ет және сүт өнімдерін ... ... ... ... ... ... ... үшін, мал азығын өндіруші саланы қарқындату бүгінгі күн
талабы.
Сондықтан өндірістік ... ... ... негізгі мақсаты
шаруашылықтағы мал азықтық дақылдарды прогрессивтік технологиямен өсіру
арқылы төрт түлікке сапалы және ... мал ... ... ... мақсатты орындау үшін шаруашылықтағы өндіріске ... ... ... егіс ... ... ... ... Әдебиеттерге шолу
Республикада мал шаруашылығы өнімдерін ... ... ... мал ... өндіру саласына ... ... ... ... ... және ... шөптерді өсіру
арқылы төрт түлікке берік жем-шөп қорын жасаудың ғылыми практикалық маңызы
зор. Оларды көкбалауса, ... ... және ... ... ретінде
пайдаланады. Сонымен қатар олардың қалдықтарынан жоғары сапалы пішен ұнтағы
да даярланады.
Біздің елімізде өсірілетін барлық мал ... ... ... ... мен ... жоғары болатыны- көпжылдық бұршақ
тұқымдас шөптер.
Көпжылдық шөптердің ... ... ... ... жыл ... өнім беру ... Көпжылдық бұршақты
шөптердің осы ерекшеліктері вегетативтік қайта жаңару деп аталады.
Республикада көпжылдық бұршақ тұқымдас ... ... кең ... Оның ... ... ... үлесі өте жоғары, әсіресе,
республиканың оңтүстік өңірінің суармалы жерлерінде негізгі ... ... ... ... пішен, пішендеме, дәруменді шөп ұнын, көк балауса дайындауға
себіледі. Жоңышқаның 100 кг көк балаусасында 16-20 ... ... 100 ... пішенінде 50-60 азықтық өлшем. 127-175 кг сіңімді протейн, 1 кг ... мг ... бар, ал ... ... ол ... ... Жоңышқа
өсімдігінде астық тұқымдастарға қарағанда айырбасқа жатпайтын ... 1,5-2 есе ... ... ... ... ... Жапырақтарда ақуыз
мөлшері 30% -ға дейін жетеді, сабақтарда 13%, гүлдерде 27% ... ... мен ... заттар сабағына қарағанда 2,5 ... ал ... 2-3 есе аз. ... тек қана ... ... ... өнім ... қана қоймай, азықтарды сүрлегенде барлық жапырақтарды
толық ... ... ... ... ... 50%-дан артығына ие
болатындықтан, дұрыс кептірмегенде өте көп ... ... ... Қореқтік
заттардың толық сақталуы пішенді белсенді желдету жолымен дайындау, пішенді
талдау, пішендеме, дәруменді шөп ұнын ... ... ... мал ... қана емес,
агротехникалық маңызы да зор өсімдік, ол топыраққа көп тамыр қалдықтарын
қалдыра отырып онда ... ... ... мен ... ... ... жасайды. Жоңышқа- топырақты ... ... оны ... су және жел ... ... ретінде пайдалануға да болады. Жоңышқаның дамуында мынадай
феналогиялық ... ... ... ... ... ... ... болуы, бұтақтану, бүрлену, гүлдену, жеміс салу, ... ... ... ... 30-35 күн ... баяу ... ... –құнды мал азығы болып саналады. Зерттеуде
суармалы жағдайда көп жылдық ... ... ... ... ... көк шөбі мен пішен шығымын және ... ... ... ... ... көп жылдық аралас шөптердің бірінші жылы баяу
өсетіні белгілі болды. Әсіресе, тұқымдастар түптену- ... ... ... ... ... ғана ... ... дақылы шашақтану- гүлдену
кезеңіне жетіп, көк шөп пен пішен ... ... ... ... ... [2] ... ... мол азық козі ... ... ... суармалы жағдайда
өсірілген жоңышқаға агротехникалық шаралар қолдануға байланысты жүргізілген
зерттеу нәтижелері баяндалады. ... ... ... жер, ... жағдайына және жер асты су ... ... білу ... 1 гектар жерге норма бойынша 800-850 шаршы метр ... Осы ... және ... ... ... ... жоңышқаның шөп
өнімділігі, шығымдылығы артып, ... 4-5 рет орым ... ... ... жоңышқа мол азық көзі болып табылады. ... ... ... төзімділігі бойынша бағалаудың зертханалық әдістемесін
жасаған. ... ... ... жоңышқа сорттарын шығару ... ... ... өсімдіктер сұрыпталған. Тәжірибеде 4
сорт болды. Олар Жетісулық ... ... ... ... (Канада), Тибет (АҚШ) болды. Береке сортының құрғақшылықа төзімділігі
48,8%, яғни ең ... ... ... ... ... ... ... топырақ құрғақшылығына төзімді болатын өсімдіктер негізінен осы
сорттан ... ... яғни ол ... ... Ладак сортының шыққан жері
Канада. [4] ... ... ... технологиясын өндірісте тексеруге арнаған зерттеулер
нәтижелерін берген. Қазақстанның жеке және ... ... ... және химиялық құрамы бойынша қажетті ... ... ... ісін ... ... ... мал азығын
дайындаудың орны ерекше. Шөп жинау барысында құнарлы ... ... ... ету ... жоңышқа пішенін дайындаудың төмендегідей
түрлерін зерттеуден ... бос ... ... ... ... ... пішені (егістікте кептірілген), бос жоңышқа пішені
(көлеңкеде кептірілген), ... ... ... (көлеңкеде кептірілген).
Жасыл шөп өнімділігі бірдей болған жағдайда көлеңкеде кептірілген дайын
жоңышқа пішенінің ... ... егіс ... ... 1,2-2,9 ц/га ... ал шөп ... шығындар 10,2-11,9%
төмен болды. [5]. ... ... ... ... ... алынған көкмайса өнімділігі келтірілген. Зерттеу
нәтижелерін сараптай келе мынандай қорытынды жасалды. Жоңышқаның Қапшағай-
80 ... ... ... және ... ... ... зерттеу
барысында көкмайса орылып, егістік үстінде тікелей өлшеніп, нақты ... ... ... тек ... немесе балаусаға ғана орудан басқа
технологиялардың бәрінде әр ... ... ц ... ... ... пішенге екі рет орып, алшынкөкті мал жаюға және 1-орымды
пішенге, 2-шісін ... ... ... ... ... ... ... артық болады. ... ... ... және ... ... ... алатын
орны ерекше. Қазақстанда мал шаруашылығын келешекте қарқынды дамыту үшін
мал азығының берік ... ... ... зор. Ал мал ... ... оның
сапасын және қоректілігін көтеру мәселелері алдыңғы қатарда болуы тиіс. Мал
азығының сапасын көтеруде және республика бойынша әр ... ... ... ... егістікте мал азығын өсірудің маңызы ерекше. ... мал ... ... мал ... ... мал ... егістігі арқылы реттеліп
келген. Ол үшін негізгі дақыл болып егістік жоңышқа есептеледі. ... мал ... ... және қоректігін көтеруде жоңышқаның алатын
орны ерекше екенін білгізді. [7] ... ... ... ... үлгілерін пайдалануын дәлелдеді. Тектік қордағы
сорт- популяциялардан тік сабақты, қарқынды өсетін, мол өнімді биотиптерді
іріктеу және ... ... ... негізінде шөл далалық аймақта тәлімі
жағдайда ... ... ... жаңа ... сорты шығарылды.
Оңтүстік- шығыс Қазақстанның тәлімі жағдайында шөл ... ... ... ... ... егістігін жаңалаудың тиімділігі зор. Бұрыннан жоңышқа өсіп тұрған
жерлерге оны ... ... ... ... жеке шаруашылықтар мен
қожалықтар үшін тиімді. Жоңышқадан жыл сайын мол өнім алу үшін ... ... және ... ... өткізіп, қосымша 50% жаңа тұқым себу
арқылы өнімді сол жылы-ақ көбейтуге болады. Өйткені ол ... ... ... жерде ойдағыдай өсіп- жетіледі. Жақсы өңделген топырақта ылғал мол
сақталып, қар және жауын суы тез сіңеді. Осының ... ... ... заттар түзілу процесі күшейеді. Ерте көктемде ... ... ... ескі тамырларының көбісі өледі де, қайтадан жаңа тамырлар
пайда болады. Бұл себілген жаңа ... сол жылы ... ... ... ... ... болады. Содан кейін жылда ретімен тағы да ерте көктемде
тырмаласа, ... сол ... ... ... ... ... ... өсірудің агротехникалық
тәсілдердің маңызы зор. ... ... ... ... ... ... сортының да өнімділік мерзімі шектеулі 5-ақ жыл.
Одан әрі оның ... ... де, ... мерзімін ұзартудың агротехникалық
тәсілдері бар бола тұра ол ... ... ... ... ... және қуаң далалық аймақтарының өнімділігі төмен және сортаң
жерлерінде астық өсірудің ... ... ... ... ... шығарылуда. Тек көкшетау облысында ғана 300 мың гектар егістік
тың жерге айналған. Осындай жерлерді көп ... мал ... ... ... жоңышқа егу ... ... ... ... ... ... аудандарында дәнді дақылдардың ішінде арпа
барынша өнімді және арзан құнарлы мал азығы болып ... ... 1 ... 1,2-1,3 ... өлшем мен 100 гектарға дейін сіңімді протеин бар.
Арпа дәнінен арпа жармасын дайындайды, нан ... ... ... ... ақуызы аз арпа негізінен сыра қайнату өндірісі үшін
маңызды шикізат болып табылады. Арпа- ең арзан құрама жем. ... ... ... ірі мал ... Сүттене – балауыздана пісу ... ... ... ... ... ... бойынша жоңышқаға
жақын. Қазақстанның бірнеше шаруашылықтарында арпаны пішенге ... ... ... ... ... бұл-шаруашылықтарда құнарлы мал азықтық
дақылдардың тұқымы жеткіліксіз болғандықтан жүргізілетін амалсыз шара. Арпа
негізінен құрама жем пішендеме дайындауға ... Арпа мен сұлы ... сүр ... ... 4-5 ... ... ... бидайға
қарағанда 1,5-2 ц-ге дейін жоғары өнім береді. Республика жағдайында арпа
жоғары потенциалды мүмкіншілігімен ерекшеленеді. Өнім ... ... 20-35 ц/га ... ... ... ... жемісті масақшаның санына қарай арпа үш түр тармағына бөлінеді:
көпқатарлы, қосқатарлы, ... ... ... түр тармағы екі
қатарлыға ... тез ... ... ... ... тұрады, ол бастапқы
(түп) және екінші тамырларды ... ... ... ... дейін жұмыс істейді, екінші (түйінді) тамырлар топырақ ... ... ... жер асты ... ... Арпа 3-8, ал кейде 10
ұрықтық тамыршалармен өнеді. Екінші ... ... ... 10-12 ... ... ... бұл уақытта бастапқы тамырлар топыраққа 25-30, тіпті 50
см тереңдікке дейін бойлап ... ... ... ... мен сұлыға
қарағанда алғашқы ... ... ... ... ... ... ... 100-120 см. Өсімдіктердің ... олар ... ... ... ие ... Қуаңшылыққа төзімді сорттарында бастапқы
(ұрықтық) тамырлар саны айтарлықтай көп ... оның ... ... – аздау, ал екі қатарлы арпада көптеу. Екінші (түйінді) ... ... және ... бойлай енуі топырақтың беткі қабатының
ылғалдылығы мен түптену қарқындылығына ... ... ... ... ... ... етілгенде 3-5 түптену өркені пайда болады. Сорт
сынау учаскелерінің деректеріне қарағанда, арпаның өнімді түптену ... ... ... ... ... және ... әртүрлі жиіліктегі уызды
түктермен, әсіресе ... ... ... ... ... байланысты 40-160см биіктікке дейін өседі. Гүл шоғыры- масақ, ... ... ... ... жоқ. ... ... жалғыз гүлді, бір дән
түзеді. ... 10-15 жыл ... арпа ... ... жұмысының нәтижесінде мал
азығына арналған арпаның келешегі мол сорт үлгілері сұрыптап ... ... ... астам будандық популяциялар ... ... ... ... ... ... зор сорт
үлгілері сұрыптап алынды және мал азығына ... ... жаңа Жан ... ... ... [11] ... ... арпаның өнім құрайтын сандық белгілерінің өсіру ... ... ... зерттеу нәтижелерін берген.
Өсімдіктер селекциясының негізі- жаңа түр ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осыған
байланысты жаңа түр үлгілерін селекциялық жұмысқа пайдалану алдында ... ... ... ... ... жан-жақты зерттеу қажет.
Өсімдіктердің сандық белгілері полимерлік гендермен басқарылады және олар
сыртқы орта ... ... ... ... ... ... жер
жағдайында жаздық арпа сорт үлгілері алты ... ... ... ... бес ... бойынша, Би-9, Би-10 сорт үлгілері төрт ... ... ... ... Әрбір аймақта бөлініп алынған
сорт үлгілері өте ... ... ... ... формалар ретінде
арпаның жемге және сыра өндірісіне арналған жаңа сорттарын шығару ... ... ... [12] ... ... ... кезеңіне тәуелділігі зор. Өсімдіктер өсіп-өну
кезеңінде күздегі биохимиялық ... ... ... өзі оның ... мен ... әсер етеді. Тәжірибеде өсімдіктегі ... ... ең көп ... ... пісу ... байқалды, бұл көрсеткіш
арпада 9,13-11,66%, ал сүттеніп- балауыздану кезеңінде протеин ... ... дәні ... ... сәтте 32%-ға кеміген.Өсімдікте протеиннің,
майдың, қанттың кемуі мынадай себептерге ... ... ... ... сола ... да, фотосинтез тоқталады, осы кезде жапырақ пен
сабақтағы қореқтік заттар дәнге ... ... ... ... ... ... тоқтамайды, бұрын, жинақталған жеңіл гидролизденетін
заттар тотықу ... ... [13] ... ... ... ... ... қореқтену аумағы мен аясына байланысты егістік өнгіштігі мол.
Жүргізілген есептеулерінде арпа ... саны ... алғы ... аясы мен ... ... ... бастап 8-11 күннен соң бір
уақытта пайда болатындығын ... ... ... ... ... ... жылдардағы деңгейі ... дән ... ... ... мен температурасына байланысты өзгереді.
Тәжірибедегі сыналған агротехникалық шараларға сәйкес ... ... ... ... деректерді жинақтай келе төмендегідей тұжырым
жасаған. ... ... ... ... алғы ... ... ... аясына қарай бірталай аралықта ауытқиды. Дегенмен негізгі ... ... ... ... ... ... ... мен температурасын
атауымыз қажет. [14] ... ең ... ... ... ... ... бірі. Соңғы жылдардағы орташа астық
өнімі Қазақстан Республикасында 40-42 ц/га. 100 кг ... ... ... ... 100кг ... ... ... байланысты 12-ден 26-ға
дейін азықтық өлшем, 100 кг сүрлемде 16-21-ға дейін азықтық өлшем және 1,2-
1,4 кг ... ... ... ... ... өсіп-өну кезеңдері мен жинау мерзіміне
байланысты және 8-ден 27%-ға ... ... ... ... 100 кг ... мен одан ... сүрлемде өсімдіктердің пісу кезеңіне байланысты 12-
16 азықтық өлшем (собық түзілгенше) және 17-26 азықтық ... ... ... ... ... ... ... заңдылық бар: ең өнімді сорт немесе будан
әдетте- кеш ... ал ерте ... ... ... ... көк балаусасы мен сүрлемінің бір азықтық өлшемінің сіңімді
протеинмен қамтамасыз етілуі 60-70 ... ... ал ... ... г ... білеміз, ақуыз сапасы да ... ... өте ... ... мүмкіндіктермен ерекшеленеді.
Сүрлемге өсіргенде ол далалық және ... ... ... 150-300 ц/га, ал ... ... 600-850 ... ... өнім
береді. [1] ... ... ... өнеркәсібі үшін да маңызы зор. Өйткені оның дәнінде ... ... ... 10-40% ... және 6-8% ... заттар бар. Жүгері дәнінен
ұн, кенеулілігі жоғары жарма, қауыз дайындалады. Жүгері ұнын нан ... мен қара ... ... ... ... ... ... сүттену кезеңінде жинап консерві жасайды. Сонымен қатар жүгері –
техникалық дақыл. Оның дәнінен ... ... ... ... ... бояғыш заттар алынады. [15] ... ... ... ... ерекшеліктері және суару тәртібіне байланысты
өнімі қалыптасады. Зерттеу нәтижелері бойынша, топырақта ылғал аз ... ... өсуі ... ... ... қамтамасыз етілген
егістегі өсімдіктерден көп мөлшерде артта ... ... ... ... көп алу үшін егістік топырағының ылғалдылығы бірінші ... ... ... ... ... кем ... ал жылдам
өсетін екінші кезеңде 80%-дан төмен болмауы керек. Яғни жүгері өте жылдам
өсіп, көк ... тез ... ... ... ... толық
қамтамасыз етіп, әрбір 12-14 күнде 4-5 рет ... мол өнім алу ... ... ... және суару
технологиясына байланысты жүгері дәнінің фотосинтетикалық ... зор. ... ... қорытындысы бойынша егістіктің ФБР
сіңіруі және фотосинтезі өсімдіктің ауамен қореқтенуінің негізгі ... ... оның ... ... Фотосинтетикалық органдардың
реттелетін ықпалдарын (суару, егістікті күтіп- баптау және тағы ... ... ... ... ... жоғары өнім алуға
болады [17]. ... ... ... ... ... ... ... Өсімдіктің өсіп-жетілу жағдайларын
оңтайландыру және басқару үшін оның даму қарқынын болжай ... ... ... ... ... ... маңызы зор. Сонымен,
өсімдіктің өсіп жетілуінің қарқындылығын болжайтын әдістемені ... жыл ... ... өсіп жетілуінің алдын-ала жасалған
программасына түзетулер мен анықтаулар енгізуге ... ... ... ... ... тіршілік факторларына қажеттілігінің
өзгеруін дәл ... және ... ... ... қолдануға
мүмкіндік туады. [18] ... ... ... әр ... пісетін топтарының динамикасы мен өсіп-өну
ерекшеліктерін қарастырған. Зерттеу ... ... ... ... ... ... кезеңдерінің басталуы ... ... ... ерте ... орташа, кеш пісетін жүгері
будандарының дән өнімділігінің артуына әсер ... ... ... келген.
[19] ... ... ... ... мен ... кең. ... ... басқа дақылдарға
қарағанда өзінің жоғары қореқтік сапасымен ,құрғақ массасымен ... ... ... ... да ... Жүгері егістігін
жайылым ретінде қолдану 4-10 жылдың аралығында басталды. ... ... көп ... ... ... пайда болуы топырақ
қорғау жүйесінің қалыптасуына және оны ... ... ... [20] ... ... ... тыңайтқышының әсері зор. Шалғынды қара қоңыр топырақтағы
жылжымылы қореқтік заттар ... оның ... ... берілген
тыңайтқыштар түрі мен мөлшеріне тікелей байланысты. Соған орай топырақтағы
калий деңгейі де оның механикалық құрамына, ылғалдылығына, ... ... ... ... ... көреміз.Ғалымдардың
зеттеуінің нәтижесінде калий тыңайтқышының жүгері өнімділігіне әсері ... ... ... шолу ... ... ... төмендегідей тұжырымға келеміз.
Нақтылы малазықтық ауыспалы егіс шеңберінде ... ... ... ... ... негіздеулер жеке
дақылдардың өсіру технологияларына ... ... ... ... өсімдіктерді әрбір аймақтың топырақ-климат
жағдайларына бейімдеп өсіру керектілігі ... ... ... Осы ... ... ... ала отыра, малазықтық дақылдарды
ауыспалы егіс аясында өсіріп, ... ... ... қарастыруды
дипломдық жұмыстың алдында тұрған мақсаты ретінде алдық.
2. Өндірістік тәжірибе жүргізілген жердің топырақ-климат ... ... ... орны және ... ... облысы- Қазақстан Республикасының оңтүстігіндегі әкімшілік-
аумақтық бөлік. 1939 жылы 14 қарашада құрылған. ... ... 144,3 ... ... ... ... ... солтүстігінде Қарағанды,
шығысында Алматы облыстарымен, оңтүстігінде ... ... ... ... 383 елді мекен. 10 әкімшілік ауданға, 4
қалаға, 13 кенттік және 82 ... ... ... ... ... ... ... облысында 10 аудан бар. Олар: Сарысу,
Мойынқұм, Байзақ, Талас, Тұрар Рысқұлов, Мерке, Шу, ... ... ... ... ... Осы 10 ... ішіндегі өндірістік тәжірибе
өткен аудан Байзақ ауданы. ... ... осы ... ... ауданы- Жамбыл облысының оңтүстігінде әкімшілік ... 1938 ... Жері 4,5 мың ... ... ... 15 ... әкімшілік округке
бөлінген. Орталығы Сарыкемер. Байзақ ауданының ... ... ... алып ... ал ... жағы Талас өзенінің аңғарында
орналасқан. Аудан аумағынан оңтүстіктен солтүстікке қарай ... ... ... ... ... теріскен, өлеңшөп, сексеуіл тағы
басқалары өседі. ... ... ... ... ... ақбөкен бар.
Құстардан қырғауыл, үйрек, көкқұтан мекендейді. Халқының орташа ... ... ... 16 ... ... ... ... облыстағы халық жиі
қоныстанған аудандарға жатады. Әсіресе, Талас өзенінің ... ... . Ірі елді ... Сарыкемер, Ақжар, Түймекент, Бурыл.
Ауданда егіншілік пен мал ... ... Ауыл ... ... ... ... 408,8 мың ... оның 75,1 мың гектары
егістік, 4,6 мың гектары шабындық, 329,1 мың гектары жайылым. ... ... ... ... ... ... және тағы басқалары, жемшөп
дақылдары егіледі, ет-сүт бағытындағы ірі қара, қой, түйе және ... ... ... ... «Мәдімәр» өндірістік
бірлестігім (ӨБ) Тараз қаласынан 40 км қашықтықта, күн ... ... және оны ... жолы бойында ... тас ... ... ... осы ... ... ауыл шаруашылық
өнімдері осы тас жол арқылы Тараз қаласына жеткізіліп, темір жол ... ... ... ... ... ... ... бірге шаруашылық негізгі өнімдерін, оның ішінде дәнді
дақыл, яғни бидай және жармалық ... ... осы ... Тараз
қаласындағы тұтынушылар өндірісіне табыстайды. Бұл қабылдау бөлімі аталған
шаруашылықтан біріңғайлы болғандықтан жеке ... ... ... ... да ... ... ... дәнді және мал азықтық дақылдарды өсіруге байланысты жұмыс
істеуде. Сондықтан, бұл ... ... ... күн ... ... ... отырысында бекітілген жоспар бойынша жұмыс істеуде. Негізінен
аталған шаруашылықта дәнді ... ... ... мал азықтық, көп
жылдық шөп, жүгері және көкөніс дақылдары өсіріледі, себебі бұл аймақтың
ауа-райы ... ... ... Климаты
Ауа -райы күрт өзгермелі, жазы ыстық, әрі құрғақ, қысы салыстырмалы
суық. ... ... ... 160 ... ... ... оңтүстік шығыстан.
Жазы өте ыстық, құрғақ болады. Ең ... ... ... мен тамыз. Сондықтан
жазда ашық күн мен ... ... жел, ... ... ... мен ... ... қыздырады. Аймақта әсіресе сәуір айының екінші және ... ... ... ... жоғарылап кетеді. Ең ыстық шілде
айының орташа айлық ... 25,1 0 С -тан ... ... ... ... агрометерологиялық бақылау бекеті Тараз метерологиялық
станция.Сол ... ... ... ... ... ... ... 1Кестеде келтірілген. .
1 Кесте
Орташа айлық, жылдық температура мөлшері
(Тараз метостанциясының мәліметі)
|Көрсет|Айлар ... |қ |
| | ... | |а |
| |I |II |
| |-3,2 |0,9 |
| |-4,9 |-3 |
| |I |II |
| |36.0 |34.0 |
| |51 |49 |
| |I |II |
| |76 |75 |
| | |
| |78 |
| | ... | % |
|Суармалы егістік жерлер |144,5 |13,69 ... |823,5 |78,01 ... ... ... |25,0 |2,9 ... ... ... |993,0 |94,6 ... ... |57 |5,4 ... |1055 |100 ... ... ... жерлерінен алынатын мал азығы негізінен
суғарылмайтын, ... ... ... ... негізінен қой мен
ірі қара малдарға беріледі. Бұнда негізінен мал шаруашылығы бағыты етті-
сүтті ... ... ... (1 ... ... ... ... есеп бойынша мал саны төмендегідей:
Ірі қара,
барлығы- 252 бас Оның ... 85 бас ... мен ... бас Оның ... ... бас ... ... 50 бас
Оның ... ... 10 ... Сурет Шаруашылықтың жылқылары, ұсақ малдары мен ірі ... ... ... ... 5 жылдағы мал өнімдері өнімділігі
төмендегідей:
- бір бас ... ... сүт- ... бір мал ... ... ет ... салмағы):
- оның ішінде: ірі қара малдан- 145,5
қойдан- 22,5
- бір қойдан қырқылатын жүн- 3,2 ... жылы ауыл ... ... ... және оны сату нәтижесінде 720
мың теңге пайда тапты. Өндірістің рентабельдік көрсеткіші 30%-ды ... ... ... ... төрт түлікті сапалы және ... ... ... ету үшін, жылына 12200 ц азықтық өлшем көлемінде жем-
шөп ... ... ... ... 70-80% егістікте өндіру
жоспарланып отыр. Бұл көрсеткіш 2008 ... ... ... ол үшін ... ... малазығы дақылдарының өнімділігін
15-20% көтеру керектігін дәлелдейді. Мал ... ... ... бірден-бір жолы-дақылдарды ауыспалы егістікте
орналастыру және оларды прогрессивтік ... ... ... ... ... егіс схемасы төмендегідей:
|№ | ... | Егіс ... га |
|1 ... 1-ші жылғы |18 |
|2 |2-ші ... ... |18 |
|3 |3-ші ... ... |18 |
|4 |4-ші ... ... |18 |
|5 ... ... |18 |
|6 ... ... |18 |
|7 ... ... |18 |
|8 ... ... |18 |
| ... |144 ... әр ... ... ... сүттің мөлшерін -2000 кг, бір ірі қара
малды бордақылау арқылы оның тірі салмағын-180-200 кг, ұсақ мал салмағын-25-
30 кг, әр ... ... ... кг ... көзделуде.
«Мәдімәр» шаруа қожалығында ауылшаруашылығы өндірісін ... ... ... мал ... өркендетуге негізделеді. Мал
шаруашылығы саласын өркендету үшін, шаруашылықтың малазықтық базасын
нығайту ... ... ... дақылдарынан аз-күш қаражат
жұмсап, тұрақты мол өнім алу үшін топырақтың құнарлығын ... ... ... ... үшін ауыспалы егіс қолданылады. Ғылыми түрде
негізделген ауылшаруашылық дақылдарымен танаптардың уақыт және ... ... ... ауыспалы егіс деп атайды. Ауылшаруашылығы дақылдары
орналыстырылатын танаптардың ... ... ... ... ... құрайды. Ауылшаруашылығы дақылдарымен бос жатқан жерлердің бір-
бірімен ... ... ... ... ... ... ... Бұл дипломдық жұмыста Жамбыл облысының ауылшаруашылығын жүргізуге
арналған ұсыныстар негізінде ... ... ... ... ... ауыспалы егісі құрайды.
3.3 Негізгі малазықтық дақылдардың ауыспалы егістегі өнімділіктері
3.3.1 ... ... Арна ... ... ... ... және ... себу мерзімімен байланыстылығы.
Себу мерзімі-агротехникалық шара, ол өсімдікке вегетация ... ... ... өсу ... ... сол арқылы өнімділікке маңызды
әсерін тигізеді.
Дұрыс себу мерзімін белгілеу ... ... ... ... және ... өсу ... байланысты өзгеруіне
әсерін жан-жақты тексеріп, зерттеу жүргізілетін жердің ... ... ... оның ... себу ... ... және ауа ... және
оның сипаты, атмосфералық құрғақшылықтың уақыты мен ұзақтығы, көктемгі және
жазғы жауын-шашынның түсетін мезгілі, күзгі үсіктің ... ... су және ... ... ... алғы дақылдың ... ал ... ... ... техникамен және кадрлармен
қамтамасыз етілуін білу қажет.
Әсіресе республиканың ... ... ... ... және мол өнім алуды шектейтін факторлардың біріне-
ылғалдың ... ... ... ... ... ... арқылы буланатын
ылғалдың бір бөлігі өнімсіз ... ... ... ... ... ... байланысты шектеледі, осы кемшілік
жойылғанда ... ... да ... ... ... ... ... төзімді және бидай мен сұлыға қарағанда ылғалға
қатаң талаптар қоймайды және оны үнемді жұмсайды. ... ... ... ... ... топырақта ылғалдың мол
болуын қажетсінеді. ... ... ... ... 1 ... ... арпа 18-31 мм ылғал жұмсаса, ал Алматы облысында 18 мм топырақ ылғалын
шығындайтыны анықталған. ... ... ... ... ... ... ... себу топырақ қабатындағы ылғал мөлшеріне
де әсер ететіні байқалған. Себебі, ерте ... ... ... дәуірі ұзағырақ болып және өсіп-дамуы үшін ылғал қорын көбірек
жұмсайды.
Арпа сорттарының өсу дәуірі биологиялық ерекшеліктеріне және
тәулік ... ... Арпа ... пісуіне себу мерзімі де өз ... ... ... ... жаздық арпаның Арна сорты себу
мерзіміне байланысты 74-89 тәулік аралығында толық ... (7 ... ... ... Арна ... өсу ... ... себу
мерзімінің әсері, тәулік
|Себу | | | ... ... | | |
| ... |
| | |ену ... |су ... ... | 10 | 13 | 32 | 34 | 89 ... | 7 | 11 | 30 | 33 | 81 ... | 6 | 10 | 27 | 31 | 74 ... ... ... арпа себу ... ... ... өту ұзақтығы әртүрлі болды. Егер ерте ... ... көгі жер ... 10 тәуліктен кейін шықса, екінші және ... ... ... көгі 6-7 ... ... ... ... және соңғы мерзімдегі өсімдік майсалары жаппай біркелкі шықты.
Ерте себілген нұсқадағы өсімдіктің көгінің кеш шығуын ... ... ... ... ... Ол ... ... төмен
болғанын метеостанция мәліметтерінен байқаймыз. Басқа кезекті кезеңдерде де
бірінші мерзімде себілген дақыл екінші және үшінші ... ... ... ... ... Себу ... байланысты
орташа мерзімде пісетін Арна сортының вегетация дәуірінің ұзақтығы 74-89
тәулік ... ... ... молайту үшін дақылды қолайлы мерзімде себу, сол арқылы
өсімдіктің өсу жағдайын жақсартуды қамтамасыз ... ... Ол үшін ... ауыр ... ... ... өсу ... және жергілікті топырақ-
климат жағдайына бейімделген тұқымдармен қолайлы мерзімде себу керек.
Сапалы арпа ... ... ... себу оның егістік өнгіштігіне,
сақталу көрсеткішіне, түптілігіне және ... ... ... ... себу мерзімін белгілеу тәжірибесінде арпа шаруашылықтағы
ұсынылған себу мөлшерімен, яғни 4 млн. дана ... ... әр ... (8 ... ... егістік өнгіштігіне, сақталу көрсеткішіне және өсімдік жиілігіне
себу мерзімінің әсері
|Себу ... ... |1 ... ... |Дән ... |
| ... ... арпа |сақталу |алдындағы |
| | ... ... ... |
| | | | ... ... |70,1 |280,4 |73,3 |205,5 ... |81,5 |326,0 |87,1 |283,9 ... |79,8 |319,2 |83,3 |265,9 ... ... ... ... ... 8 ... деректерінен
көруге болады. Ең жоғарғы егістік өнгіштік арпаны сәуір айының ... ... ... ... Осы ... ерте немесе кеш
себу егістік өнгіштікті төмендетті. ... ... 15-20 ... ... арпа тұқымына топырақ ылғалдығы мен температурасы
үйлесімді әсер етті деп ... ... ... байланысты бір шаршы
метрдегі өскіндер саны 280,4-326,0 дана ... ... ... өскіндер саны да екінші нұсқада көп болды.
Вегетация ... ... ... ... ... ... байланысты сирейтіні белгілі. Арпа ... ... ... көп ... Оны былай түсіндіруге болады ерте мезгілде
себілген ... ... ... ... ... ... ... жағдайынан сиреді-26,7%. Сиреу көрсеткішіне байланысты өнімді
жинар алдында әрбір шаршы метрге ... дана ... ... Ең ... сабақтар екінші нұсқада байқалды.
Арпа өсімдігінің әртүрлі мезгілде себу, оның биіктігіне, ... және оның ... әсер ... (9 ... Кесте
Арпа өсімдігінің өнімділігі және оның құрылымының себу мерзімімен
байланыстылығы
|Себу ... |1м өсім ... |дік |дік ... ... ... |
| ... | |
| |1 |2 |3 |4 | ... (б) |687 |510 |362 |258 |454,3 ... ... |691 |506 |325 |247 |440,8 ... |693 |490 |301 |210 |423,5 ... ... ... өсімдік жиілігінің қалың болуы, жоңышқаның
шанақтану-гүлдеу сатыларында шабылынуымен түсіндіруге болады. Көк балауса
мен ... ... ... (сабақтану) сатысында пайдаланылатыны
белгілі.
Қазіргі кездегі мал шаруашылығымен шұғылданатын ... бір ... көп жыл бойы ... өнім ... ... белгілі. Әсіресе, тәлімі және суармалы жерлерде ұзақ жылдар өсіп,
өнім ... ... ... ... ... ... тәсілдер
бойынша өнімділіктерін тексердік. (11Кесте)
11 Кесте
Жоңышқаны пайдалану тәсілдеріне байланысты көк балауса өнімділігі, ... ... жыл ... жыл | ... |
|Нұсқа | | ... ... |
| | | | |+, - |
| |2009 |2010 |2009 |2010 | |
| | |Көк ... ... | |
| | |көк ... ... |көк |
| | ... |тық ... |
| | | ... | |
| | ... |
| | |тық |
| | ... |
| | ... ... ... пісу |
|1 ... |34,7 |28,3 |23,1 |
|2 ... |65,3 |68,9 |64,1 |
|3 ... |- |2,8 |14,8 ... ... жүгеріні тамыз айының бірінші онкүндігінде жинағанда
өнімдегі жапырақтар үлесі 34,7% болса, тамыз ... ... ... ... бөлігі жапырақтар үлесінің азайып 28,3% құрағанын, бірақта
өнім құрамына собықтың кіргенін ... ... ... ... сатысында
сүрлем құрамы 23,1% жапырақтан, 64,1% сабақтан және 14,8% ... ... ... ... ... ... ... жүгеріні
әртүрлі пісу сатыларында жинау көк балауса өнімділігі мен ... ... ... ... көк ... ... және оның малазықтық
қоректілігін дақылды қамырлану сатысында, яғни тамыз айының 20 ... ... ... егіс ... ... ... ... шаруашылығы өндірісінің тиімділігі товар өндірушілердің
меншігіндегі егістік суармалы ... ... ... ... ... ... ... алынған өнімдердің мөлшеріне, олардың
сапасына, өнім өндіруге жұмсалған шығындар түрлеріне және де ... ... ... ... тағы ... ... байланысты.
Бұл жұмыста Жамбыл облысы Байзақ ауданында орналасқан ... ... ... ... ... шаруа қожалығы
алқаптарының суғармалы жерлерінде 8 ... ... ... ... 144 га жерге ... ... ... ... ... қожалығы қарауындағы төрт түлік малды бордақылауға қажетті
жылдық малазығы қорының 70-80% ... ... ... мал ... және ... дақылдарының қосалқы өнімі сабанынан алады.
Сондықтан, ауыспалы егістің тиімділігін есептегенде, оның ... ... ... мен ... ... ... ... сарапталды.
Ауыспалы егістің мал азықтық дақылдарының өнімділіктері малазықтық
бірлікке айналдырылып, өндірістің тиімділігі, таза пайда мөлшері және ... ... ... ... ... ... ... суармалы егіншілікте ауыспалы егістік
аясында өсіру тиімділігімен ерекшеленді. Ауыспалы егістікте жоңышқаны
төртінші ... ... ... ... ... ... тиімділігімен
қатар, өңірдегі мал азықтық белок ... ... және ... жоғарлатуға мүмкіндік жасайды. Сондықтан жоңышқа суармалы егісте
көптеген ауылшаруашылығы дақылдарына жақсы алғы егіс болып саналады. ... ... тек қана мал ... ... ... және ... тиімділігі тек қана осы бағытта қарастырылды. (16 Кесте)
Бір тонна ... ... 1 т сұлы дәні ... ... 2010 ... ... бағасымен 25000
теңгемен есептелді.
16 Кесте
Жоңышқаны әртүрлі тәсілмен өсірудің тиімділігі
(2009-2011 жж)
№ | Тәсіл ... ... |1 ... ... ... |1 ... ... |Рента
бельді
лік
деңгейі,
% | |1 |Пішен (б) |47,4 |118500 |49300 |69200 |1040,1 |140,4 | |2 |Көк
балауса |38,5 |96250 |46610 |49640 |1210,6 |106,5 | |3 ... ... |34170 |32080 |1289,4 |93,9 | ... ... ... ... шығынға жоңышқаны ору, кептіру,
маялау, тасымалдау және тағы ... ... және ... ... ... ... ... есептелді. Сол себепті, пайдалану
тәсілдеріне байланысты шығын 66250-118500 теңге ... ... Ең ... ... ... ... жоңышқаны пішенге орудан 49640 теңге гектардан
алынды. Осы оң көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... өндірістің рентабельділік деңгейін 140,4% жеткізді.
Ауыспалы егісте жаздық арпаның Арна сорты бүркемелі дақыл ретінде
өсірілді. Сондықтан, ол ауыспалы ... екі ... ... ... ... жылы баяу өсуіне байланысты айтарлықтай өнім бермейді,
сондықтан ... ... ... ... арпа ... ... арпа
дақылының вегетация дәуірінің қысқа болуына байланысты, ол тез өседі де,
жоңышқаның бірінші жылғы ... ... ... ... ... ерік орылатындықтан, жоңышқаның өсіп-жетілуіне дұрыс жағдай туады.
Арпаның экономикалық ... 17 ... ... Кесте
Арпаның Арна сортын оңтайлы мерзімде өсірудің тиімділігі
(2009-2011 жж)
№ |Себу мерзімі |Дән
өнімділі
гі, ц/га |1 гектар
дан
алынған
түсім,тг |1 гектар
ға
жұмсал
ған
шығын,тг |1 гектар
дан
алынған
таза
пайда,тг |1центнер
мал азықтық
бірліктің
өзіндік
құны,тг ... | |1 ... (б) |26,6 |66500 |38270 |28230 |1438,7 |73,8 | |2 ... |36,1 |90250 |39380 |50870 |1090,8 |129,2 | |3 ... |31,2 ... |38170 |1276,6 |95,8 | ... дәні де сұлы ... теңеліп тоннасы 25000 теңгемен сатылды.
Дақылды оңтайлы мерзімде бүркемелі ... ... таза ... ... егісте тиімділігі дәлелденді. Сәуір айының екінші онкүндігінде
себілген арпаның 1 центнер дәнінің ... құны 1090,8 ... ... ... 50870 ... таза ... алынып, өндірістің рентабельділік деңгейі
129,2% жетті. Яғни, арпаны малазығына өсірудің тиімділігін дәлелдеді.
Сүрлемдік жүгерінің сүт қуғыш ... ... ... ... ... айналысатын мекемелерде дақылдың орны ... ... ... ... ... ... ... мерзімін
анықтап, оның экономикалық тиімділігін есептедік (18 Кесте).
Өндірістік тәжірибеде ... ... үш ... ... пісу сатыларында жиналады.
Ең жоғары өнім 3.3.3 тарауда көрсетілгендей сүрлемдік ... ... ... ... ... ... жиналған
танаптан алынды (130,7 ц/га).
Жұмсалған жалпы шығындарға өсіруге кеткен шығындармен бірге
жүгері сүрлемін орға салып ... ... ... ... ... 108160-
139580 теңге құрады.
18 Кесте
Сүрлемдік жүгеріні оңтайлы мерзімде жинаудың тиімділігі
№ |Жинау сатысы |Мал азықтық
бірлік
өнімділі
гі, ц/га ... ... ... ... ... | |1 ... пісу (б) |89,6 |224000 |108160 |115840 |1207,1 |107,1 | |2
|Сүттеніп-
қамырлану |130,7 |326750 |139580 |187170 |1067,9 |134,1 | |3 ... |127,2 |318000 |137870 |181130 |1091,7 |129,7 | ... ... ауыспалы егісте өсірудің тиімділігі дәлелденді. Әр
гектардан 115840-187170 теңге таза пайда алынып, ... ... ... болды. Ең тиімді нұсқа болып, жүгеріні сүрлемге
дәні сүттеніп-қамырлану сатысында жинау ... ... ... ... ... ... егістікте малазықтық дақылдар өсіру жем-шөп ... ... ... ... жұмсалған шығынның қайтарымдылығын дәлелдейді.
4. ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ТЕХНИКА ҚАУІПСІЗДІГІН САҚТАУ
«Мәдімәр» (ӨБ) ЖСШ жерлерінде ауылшаруашылық дақылдарын жоспарланған
өнімге өсіру ... ... ... ... ... ауылшаруашылық
саласында кездесетін ... ... ... ... ... ... басында немесе басқа да ... ... бір ... ... ... ... ... ұшырамауын қамтамасыз ету үшін, алдын-ала жұмысшыларды
техника қауіпсіздігімен таныстыру, ... ... ... үшін ... туғызу қажеттілігінен туындайды.
Ауылшаруашылық өндірісінде жұмысшылардың қауіпсіздігін қорғау ең
алдымен жұмысты ұйымдастыру ... ... ... ... Бұл ... ... жұмысшылар техника ... және ... ... ... ... қалу ... ... Адам ағзасының улануы жұмысшылардың тікелей өміріне қауіп
тудыратыны белгілі. Мұндай ... ... ... ... улы
препараттардың адам өміріне қауіп тудырмауын қамтамасыз ету шаралары әрбір
басшының ... ... ... орындарда жқмысшылардың еңбек қорғау және техника қауіпсіздігін
сақтау ережелері ... ... ... ... ... ... орындағы жұмысшылар міндетті түрде техника ... ... ... ... ... ... ... тапсыру барысында жұмысшылар техника қауіпсіздігін ... ... және жеке ... ... ... ... қышқылдармен және басқа да зиянды заттармен жқмыс жасайтын
жқмысшылар үшін арнайы – ... 0,5 литр сүт ... ... ... ... немесе агроном қызмет етеді. Инженер немесе ... ... ... ... ... ... Онда еңбекті
ұйымдастырудағы жұмыс берушінің келесідей міндеттері көрсетілген:
- еңбек жарақатына жол бермейтін техника қауіпсіздігінің осы ... ... ... ... ... және ... да науқастарға шалдығуының алдын
алатын санитарлық-гигиеналық ... ... ... ... ... техникасы, өндірістік санитария, еңбек
гигиенасы және ... ... ... ... ... ... орындауын
бақылау.
Технологиялық өндірістік қауіпсіздігін ... ... ... ... болады. Өндірістік ... ... іске ... бұрын және іске асыру кезіндегі кешенді
параметрлері ... ... ... ... ... ... талдаудың нормативтік негізі қауіпсіздік талаптарына
сай техникалық процесстерді ... ... ... ... ... карталардың ... ... ... ... ... ... техникалық карталар құжатын телап
етеді. Карта құжатын жасаудың ... ... ... ... ... ... сонымен қатар нормативтік формаларға, жұмыс уақытының
ұзақтығына және жұмысшылар ... да ... ... ... ... ... және су ... қамтамасыз
етілуі малазықтық дақылдардың өсіруге және олардан мол өнім ... ... ... ... ... 8 ... шөпті-астықты-
сүрлемдік ауыспалы егісте өсіру төрт түлікті сапалы және берік ... ... ... ... егіс ... ... ... мол өнім алу үшін,
оларды прогрессивтік технологиялармен өсіру қажет.
Жаздық арпа дақылынан жоғары дән өнімін алу мақсатында, оны ... себу ... ... егіс ... ... Арна ... сәуір
айының екінші онкүндігінде себу 36,1 ц/га дән өнімін қамтамасыз етеді.
Жоңышқа өнімдерін ... ... оны ... ... ... ... ору әр гектардан 47,4 ц ... ... ... ... ... мол және сапалы ... алу ... оны ... ... ... әр гектардан 130,7 ц малазықтық бірлік
өнімділігін түзеді және салынған сүрлемнің сапасы стандарт ... ... егіс ... ... дақылдарды өсіру экономикалық
жағынан тиімді. Әр гектарға жұмсалған шығын өніммен қайтарылып, таза пайда
үлесі жоғарлайды. Шаруашылықтың рентабельділік ... ... ... ... ... Н., «Мал ... ... Астана, 2008. 112-113-
бет.
Серікбаев Н.
2. Нұрқасымов К., ... мал ... // ... 2004. ... С. 51-52-бет.
3. Бекмұхамедов Э. Л., ... ... ... мол ... Қ. С., 2005. №5, ... ... ... С. С., Жоңышқа сорттарының құрғақшылыққа төзімділігі.
Сәрсенбаева А., // ... 2005. №10, ... ... ... Ш. Т., ... ... ... технологиясы.//Жаршы,
Батькаев Р. Я. 2002. №1, ... ... Е. Қ. ... ... ... арттырудың
технологиялық жолдары.// Жаршы,
2001. №12,
40-42-бет.
7. Аубакиров Қ., Мал ... ... және ... ... Н. С. ... алатын орны. // Ізденістер, нәтижелер,
2006. №2, 20-2-бет.
8. ... Б. Ә., ... ... ... ... А. Ш. үлгілерін пайдалану. // ... ... ... К. ... егістігін жаңалаудың
тиімділігі.//Жаршы,
2003. №11, 49-50-бет.
10. Тегісов Д. Д., ... ... ... ... ... Қ. Ә. ... // ... 2003. №11, ... Б. С., ... Шығыс Қазақстан жағдайында арпаның
Тасқынбаев Р. ... ... ... // ... ... ... Б. С., Мал ... арналған арпа сорттары
селекциясы.
Токетова Л. А. // ... 2002. №4, ... ... А. Ү., ... ... ... ... кезеңіне
Сүлейменова С. Е., тәуелділігі. // Жаршы, 2007. №8, 26-27-бет.
Құнанбаев С. Қ.,
Сапаров А. ... Г. ... ... Ж. І. ... ... ... арпаның егістік
өнгіштігі.
// Жаршы, 2005. №1, 31-32-бет.
15. ... Қ., ... ... ... өндіру
Саудабаев Т., технологиясы». Алматы, 1994. ... ... ... Б. Т., ... дақылының ботаникалық сипаттамасы
Байракимов С. І. биологиялық ... және ... ... ... ... ... ... Д. А., ... ... және ... А. Д. ... байланысты жүгері дәнінің
фотосинтетикалық әрекетінің
өнімділігі.
// Жаршы, 2006. №7, 29-33-бет.
18. Балғабаев Н. Н. ... ... ... қарқынын болжау.
// Жаршы, 2008. №5, 41-43-бет.
19. Смайлов К. Ш., ... ... ... У. А. ... әр мезгілде пісетін топтарының
динамикасы мен ... с/х ... ... ... А. ... ... жүгерінің сүрлемдік
дақыл
ретінде қолдану мен таралуы.//
Жаршы, 2008. №12,
52-53-бет.
21. Сүлейменова С. И., ... ... ... ... Ж. Е., ... ... // ... 2002, №6,
Басымбеков Б. С. ... ... С. С. ... ... ... үшін ... // ... 2002. №2,
60-62-бет.
23. Бурибаев У. А. ... ... ... и ... ... урожайность зеленой массы
кукурузы на ... ... ... ... ... ... с/х науки Казахстана,
2007. №5.-С. 17-18
24. Кушенов Б. М. ... ... ... из ... восковой
спелости. // Молочное и мясное
скотоводство, 1999.
№1.-С-18-20

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан театрлары. Театр тағдыры және көркемдік сапа10 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Тәуелсіздікті жақындатқан тұлғалар6 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Ауыл шаруашылығына зиан келтіретін карантиндік зианкестер9 бет
Ауылшаруашылық малды азықта және мал азығына қойылаты санитариялық – гигиеналық талаптар10 бет
Б.з.д. VIII ғ. және б.з. Х ғ. аралығындағы сақ, усунь, кангюй бірлестіктерінің этникалық тарихын ежелгі нарративтік деректер мен кейінгі жаңа зерттеулер негізінде жүйелілікпен негіздеп, аталмыш халықтардың этногенезін анықтау68 бет
Білім беру процесіндегі оқу педагогикалық бірлестік және қарым-қатынас11 бет
Бірлестіктер мен экожүйелердің экологиясы (синэкология)5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь