Экономикалық теория негіздері

Экономикалық теория - бұл қоғамның шаруашылық негізі мен өндірістің даму заңдары туралы ғылым.
Экономикалық теория - тек шектелген ресурстарды пайдалану арқылы игіліктерді өндіруді оптималдауды зерттейтін ғылым ғана емес, сонымен қатар, қоғамдық өндіріс, бөлу, айырбастау және тұтыну аралығындағы байланыстарды зерттейтін ілім. Ол қоғамдық ұдайы өндірісті, халық шаруашылығының жеке бөлімдерін ұдайы өндірудің экономикалық формалары мен заңдылықтарын зерттейді.
Экрономикалық георияның негізгі қызметтері:
- танымдық қызметі- экономикалық теорияның қоғамның экономикасын оқып үйретеді, түсіндіреді;
- тәжірибелік қызметі- шаруашылықты ұтымды жүргізудің нақты тәсілдері мен негіздерін жасайды, мемлекеттің тиімді саясатын ғылыми тұрғыдан негіздейді;
- теориялық-әдістемелік қызметі-экономикалық ғылымдардың жүйесінің теориялық және әдістемелік негізі болып табылады;
Экономикалық зерттеудің тәсілдері:
- ғылыми абстракция — әртүрлі дерексіз пайымдаулар (мысалы: баға, ақша тс.с);
- талдау және синтез - экономикалық құбылыстарды бөліп зерттеу;
- тарихи және логикалық - бұл тәсіл экономикалық процестерді тарихи жүйелікпен, бірақ артық бөліктерге көңіл бөлмей жалпы зерттейді.
Экономикалық теория, ғылым ретінде қоғам мен ұлттың алдында тұрған маңызды пробелмаларға жауап беруі керек. Мәселен, халық санының өсу проблемалары, олардың өсу қарқыны және оның қандай факторларға байланысты екенін.
"Экономия" деген ұғымды тұңғыш рет қолдаған ежелгі заман оқымыстылары Ксенофонт пен Аристотель еді. Бұл ұғымның аудармасы "үй шаруашылығын
        
        Экономикалық теория негіздері
Экономикалық теория - бұл қоғамның шаруашылық негізі мен ... ... ... ... ... - тек шектелген ресурстарды пайдалану арқылы
игіліктерді өндіруді оптималдауды зерттейтін ғылым ғана емес, сонымен
қатар, қоғамдық өндіріс, бөлу, айырбастау және ... ... ... ... Ол ... ... ... халық
шаруашылығының жеке бөлімдерін ұдайы өндірудің экономикалық
формалары мен заңдылықтарын зерттейді.
Экрономикалық георияның негізгі қызметтері:
танымдық ... ... ... қоғамның
экономикасын оқып үйретеді, түсіндіреді;
тәжірибелік ... ... ... ... ... мен негіздерін жасайды, мемлекеттің ... ... ... ... ... ғылымдардың жүйесінің
теориялық және әдістемелік негізі болып табылады;
Экономикалық зерттеудің ... ...... ... ... ... ... ақша
тс.с);
талдау және синтез - экономикалық құбылыстарды бөліп зерттеу;
тарихи және ... - бұл ... ... ... ... ... артық бөліктерге ... ... ... ... ... ... қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, халық санының өсу
проблемалары, олардың өсу қарқыны және оның ... ... ... ... ... тұңғыш рет қолдаған ежелгі заман оқымыстылары
Ксенофонт пен Аристотель еді. Бұл ... ... "үй ... ... ұзаққа созылған тарихи кезеңдерде "үйшілік" байлықты қалай
ұлғайтуға ... ... ... ... Сөйтіп, ол біртіндеп
бірнеше мағынаға ие бола бастады. Мәселен, шаруашлықты ... ... ... ... ... тәсілдері де осы ұғымды қамтитын ... ... ... кейінгі орталықтандырылған мемлекет құрылысы
кезінде тек жеке шаруашылықты ұйымдастыру ... ... ... ... мемлекеттік шаруышылықты да
ұйымдастыру мәселелерін алға ... ... ... ұғымымен қатар, "саяси экономия" ұғымы да қолдана бастады. Бұл
ұғымды тұңғыш рет француз А. ... ... ... ... ... экономии- атты еңбегінде).
"Саяси экономия" термині ... ... ... ... ... және "номос"- заң деген ... грек ... ... ... ... ой ... ерте кезден-ақ қалыптасқан, бірақ оны
теориялық ғылыми ... ... тек ... өту ... ғана
басталды. Бұл теория-меркантилизм деп аталды.
Ол орта ғасырдың аяқ шенінде: феодализмнің ... ... ... ... ... болу ... ... сауда капитализмнің тез өсу кезенінде пайда болды.
Ерте *меркантилизм (15-16 ғғ.) негізінде "ақша тепе ... ... ... ... ат ... ... сәйкес елде ақша санын көбейту үшін мынадай ... ... ... ұсынады:
елден сыртқа ақша шығаруға тиым салу;
импорттын келеміне шек қою (ақша үнемдеу үшін);
тауар енгізу үшін ... ... ... ... өндіруді күшейту және т.б.
мұндай регламентация (тәртіп) халықаралық сауданың ... ... ... ... ... ... қатар сыртқы
сауда байланысын да жүзеге асырды.
Бұл кезеңнің меркантилистері:
қозғалыссыз ... ... өлі ... ... түсіп отырған капиталдан түсім келеді;
ақша әкелудің сенімді тәсілдері:
шет елдермен белсенді сауда жүргізу;
экспортқа шығаратын өнімді көп өндіру;
импорттан экспорт көп ... ... ... деп ... тұрғыдан алып қарағанда алдыңғы катарлы экономикалық
теория болды. Бірақ, меркантилистердің мынадай кемшіліктері болды:
Меркантилистер экономиканың негізі-айналым, ал ... ... ақша ... ... кеңейту мен ақша табудың қосымша жолы деп қана қарастырды.
Алайда-қоғамның басты ... ... ... ... ... көп болуы
болып табылады, бұлардың барлғын тек өндіріс бере алады.
Меркантилизм сауда капиталының ... ... еді. ... ... ... ... ... тарихқа классикалық саяси экономия деген атпен енген
саяси жүйені, ілім мен теорияны ... ... ... ... ... ... ... мектептің өкілдері:
классикалық саяси экономияның негізін қалаушылар - ... ... П. ... ... ... ... ... жж.).
А.Смит (Шотландия-1723-1790 жж.), Д.Рикардо (Англия-1772-823 жж.).
Физиократтар ілімінің ... ... ... ақша ... ... өнім, яғни еңбек пен ... ... ... ... ... ... жетістіктері болып-қоғамның байлығының көзі-
айналыс емес, өндіріс деп ... ... олар ... ... ғана шектеді.
Қоғамның ұдайы өндіріс мәселесін жете зерттеуде Ф.Кенэнің еңбегі манызды
болды. Егін ... ... ... ... ... және ... түрінде
айналымға түсетінін дәлелдеп берді. Ол ең алғаш ұдайы өндіріс пен өткізудің
ұдайы қайталанып, үнемі жанарып отыратын қозғалысы ... ... ... ... ... (1758 ж.) ... талдаудың алғашқы
тәжірибесі, қазіргі кездегі бүкіл экономиканың тепе-тең дамуы ... ... ... бірі ... ... жаратылысы мен табиғатын
зерттеу туралы" 1776 жылы жарыққа шықты. Смит ... ... ... ... ... экономикаға араласуының минимальды
болуын, рыноктың өзін-өзі реттейтін рыноктық ... ... ... ... ... адам, оны "көрінбейтін қол" рынокты жетектейді,
бәсекенің арқасында ол қажетін ... деп ... ... ... ... өте әділ ... ... өзінің
зерттеулерінде ең алдымен ғылыми танымының логикасына, фактілерге, оқиғалар
мен құбылыстар арасындағы ... ... ... Смит ... ... ... ... лайықты. Классикалық мектептің екінші ірі өкілі
Д.Рикардо - ол ... ... мен ... ... бастамалары" деген
фундаменталды еңбек жазды.
Д.Рикардо капиталистік өндіріс әдісін мәңгілік деп санады. Ол ... ... ... және дағдарыстар туралы құнды пікірлер
айтты. Қазіргі экономистер үшін ... акша ... мен ... ... ... кызық, әрі пайдалы. Өзінің құн консепциясына
сүйене отырып, Рикардо тауардың ... ... ... ... құнын
сипаттайды, бағанын қалыптасуына таза рыноктық ... ... қате ... ... ... шаруашылықтың ең тиімді жүйесі деп
есептесе, ал пайда мөлшерін-өндіріс пен табыстың өнімінің ... ... ... ... Бұл ... ... қалаушылар К.Маркс
(1818-1883), Ф.Энгельс (1820-1895), В.И. Ленин (1870-1974). К.Маркс ... ... ... ... ... В.И. ... капитализмнің соңғы сатысы" деген еңбектерінде жұмысшы
тобының мүддесін қорғайтын ... ... ... ... XIX ... және XX ғасыр басындағы қанаушылық
демократиялық емес бейнесін дәл ... оның ... ... дамуына толық
талдау берді. Капиталистік ұдайы өндірістін қайшылығы, қосымша құн жасау
барысы мен ашылды. Маркс капитализмнің ... ... оның ... ... ... коммунистік келешегі туралы жалған бейне жасады.
Маркстік экономикалық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық кате-
гориялар мен заңдар, әдістемелер қандай да болмасын қоқғамдық құрылыстың
ерекшеліктерін зерттеуі ... ... ... ... нарыққа өтпелі
дәуірдің экономикалық мәселелерін шешуге де көмектеседі.
Қазіргі экономикалық теория. ХХ ғасырдың басында ... ... ... ... тән ... ... мектептер,
экономикалық ойлардың бөлініп шығуы байқалады.
Маржинализм (француз тіліндегі "Маrginal") шекті ... ... яғни ... мен ... ... ... арқылы
түсіндіреді. Ол шекті пайдалылық, шекті өнімділік, ... ... ... ... ... теориясы бірінші маржиналистік теория
болып саналады. Бұл теорияның авторы ... ... ... Стэнли
Джевонс (1835-1882). Австриялық мектептің экономистері Карл Менгер ... ... ... ... ... ... (1851-1914) шекті
пайдалылық теориясының классиктері деп атаймыз.
Экономикалық тепе-теңдік теориясы. ... ... ... ... ... ... ұмтылу табиғи нәрсе.
Сөйдің өзі нарықта сұраныс пен ұсыныс әрқашан теңестіріледі деп болжам
жасаған. ... ... ... ... ... ... ... Леон Вальрастың (1834-1910) атымен байланысты. Экономикалық
процестердің математикалық ... ... ... ... ... ... ... формада сипаттап, тепе-теңдік жүйесін
жасады. Ол өзінің "Таза саяси экономия элементтері" кітабында, тепе-теңдік
жүйесін пайдалану ... бір ... ... ... нарықтардың
байланысын сипаттайды.
Неоклассицизм бұл классикалық мектептің қалыптасқан дәстүрін нарық және
нарық механизімімен байланыстырып дамытатын бағыт. ... ... ... баға ... негізін салушы Англияның атақты экономисі,
Кембридж университетінің профессоры Альфред ... ... еді. ... ... (1890), "Өнеркәсіп және сауда" (1922) еңбектерінде
ол Рикардоның ілімін жалғастырушы ретінде ... ... ... ... ... ... да, ... да бағаны анықтауда
басты роль орындамайтынын анықтады. Экономикалық ... ... ... ... ... ... ағымы өндірушілер, кәсіпкерлер мен сатушыларға барынша
еркіндік беріп, ... ... ... ... ... Бұл ... ... Фридрих Фон Хайек (1894-1984) пен талантты
экономист- социолог ... ... ... ... ... ... ... аралас, орталықтандырылған, өміршілдік экономика ... ... ... оның ... ... ... баға мен инфляцияға, экономикалық процестердің барысын ақша
массасының әдісі шешуші роль атқарады деп есептейтін теория. Бұл ... ... Ол ... пен ... 1867-1960 жылы АҚШ-тың
монетарлы тарихы кітабында шаруашылық өмірдегі ірі өзгерістер ең ... ... оның ... ... ... Монетаристік мектеп
экономикалық еркіндіктің ролін ерекше ... ... ... ... мүмкіндігінше аз, саналы болуы
керек деп есептейді.
Кейнсиандық ... ... ... ... ... атымен тікелей
байланысты. Оның теориясы «Индекстік тәсіл», "Жұмыспен қамту, процент және
ақша ... ... ... (1936) және ... ... ... ... ілімге қосқан жаңалығы жинақтап ... ... ... ... ... ... көрсетті. "Таза" рынокта экономикалық ... ... ... ... ... мен баға ... ... экономикалық дағдарыс жағдайында мемлекеттік реттеу қажет.
Үшіншіден, Дж Кейнс макро-микро экономикалық проблемаларды қатар қарап,
әсіресе микроэкономикаға баса ... ... ... қатынастарға да оң көзбен қарады, ... ... ... жол ... экономикалық зерттеу тәсілдерін жақтады.
Кейнс мемлекет сұраныстың жалпы көлеміне әсер етуі керек. Сұранысты әсіре
отырып, бағаның ... ... жол ... ... ... алу
қабілетінің жоғарлауы жұмыссыздықты төмендетеді, ал оның ... ... ... ... ... реттеу теориясынан басқа, ... ... ... ... ат ... XVIII ... К.Маркс XIX ғасырдың, Кейнс XX ... ... деп ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыссыздықтың экономикалық мәнінің теориялық негіздері4 бет
Экономикалық тәуекелділікті басқарудың теориялық негіздері87 бет
Аймақтық экономика дамуының теориялық негіздері14 бет
Экономикалық теорияның негізін қалаушы категориялар қатарына жататын экономикалық қажеттіліктер8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь