Жергілікті бюджеттің қаржылық негіздері мен қалыптасуы

М А З М Ұ Н Ы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ МЕН ҚАЛЫПТАСУЫ
1.1 Жергілікті бюджеттің экономикалық мазмұны мен маңызы ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Жергілікті бюджеттердің кірістері мен шығыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Қаржыландыру жоспарларының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

ІІ ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛАНДЫРУ ТӘРТІБІ
2.1 Қаржыландыру мен түсімдер жоспарларын жасау және бекіту тәртібі ... ...13
2.2 Қаржылық бақылау комитетінің жергілікті бюджетті бақылауы ... ... ... ... .18

ІІІ ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІ ҚАРЖЫЛАНДЫРУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
КІРІСПЕ

Тақырытпың өзектілігі: Еліміздің Президентінің Қазақстанға жолдауына «Қазақстан – 2030» Көркею, қауіпсіздік және барлық қазақстандықтардың тұрмыс жағдайының жақсаруы мемлекетіміздің ең маңызды мәселелерінің бірі, қазіргі заманға сай нәтижелі мемлекеттік қызмет орнын және мемлекеттік басқарма құрылымын құру.
Сонымен қатар өте маңызды қызмет атқару барысында Қазақстан Республикасының Үкіметі тұтас және тәжірибелі болу керек екені анықталған. Әр министрлік және мемлекеттік басқару саласы мен қарамағындағы мекемелер жүйесі өзіне тән емес қызметтерден, орталықтан аумақтарға және мемлекеттен жеке меншікке беру арқылы босатылуы керек.
Бұл әрекет мемлекеттік басқарманың жүйелік болуына әкеледі. Әр басқарма деңгейіне қызметі мен үстіндегі нақты анықталуы керек, қаржылық ресурсына бекітілген, барлық деңгейдегі өкіметтің нәтижелі қызмет етуіне заңдылық – құқықтық базаның құрылуы.
Өткізілген реформаның нәтижесінде қазіргі нарықтық экономика талабына сәйкес келетін мемлекеттік басқарма жүйесі құрастырылды, орталық қызметтен аудару процесін бастау және үстемділік, сонымен қатар мемлекеттік басқармадағы жергілікті деңгейдің территориялық дамуының көп сұрақтарын шешу. Мемлекеттік қызметтің іске асыруын нәтижелігін қамтамасыз ету үшін орталық және облыстық билік деңгейі арасындағы үстімдегі жетерліктей нақты белгіленген.
Еліміздің дамуының қазіргі заманға сай этапына, мемлекеттік басқарманың нәтижелілігі әрі қара көтерілу қажеттілігінен қарағанда, барлық билік деңгейіндегі қызмет аралары нақтылап бөлу, реформаны жүргізу орталықтан төменгі жергілікті мемлекеттік басқарма деңгейіне ауыстыру мәселелері орын алады. [1]
Облыстық, аудандық (қалалық) және ауыл деңгейдегі билік қызметтері бөлу бүгінгікүні облыстық деңгейге берілді және орталықтандырылған басқарма жүйесін түгелдей қабылдайды. Алайда орталықтан берілген үстемдік облыстық деңгейде қалды, ал ол өткізілген реформа идеологиясымен толық мөлшерде сәйкеспейді.
Аудандық, қалалық және ауылдық билік деңгейі жергілікті мағынадағы мәселені шешуді жауапкершілікті болуы керек, олардың құқығы, міндеті және жауапкершілігі заңдылық акт деңгейінде реттелуі керек.
Сонымен қатар әкімшілік-бюджеттік реформаның аяқталуы мемлекеттік дамудағы алдағы іс-әрекеттікті және тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады.
Осы немесе басқа қызметтердің, осы немесе басқа мемлекеттік басқарма деңгейде қатынасы тұрақты қызметтілік талдау негізінде іске асыруы керек. Мемлекеттік қызметті орындау мемлекеттік материалдың және еңбек ресурстарын нәтижелі пайдалануды және бюджеттік құралды дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету мақсатымен тұрғындарға максимальды түрде жақын болу керек.
Бюджет, олармен өз қызметін мемлекеттік саясаттық шараны іске асыруының орындалуын қамтамасыз ететін мемлекеттің негізгі құралы болып табылады.
Сондықтан да, тұрақтылық дәйгінде негізделген, оларға салынған қызметтің іске асуына және қарым қатынастың адалдығына, сондай ақ бюджеттік саясаттың жүруіне ықпалын тигізу ушін мемлекеттік басқарма деңгейінің барлығын жеткілікті қаржылық құрал мен қамтамаыз етуге бюджет аралық қатынастың оптипальды моделін түрлендіру талап етеді.
Жергілікті бюджет шығындары жергілікті өкімет органдарымен және маслихатпен басқарылады және қалыптастырылады. Қазақстан Республикасының «Бюджеттік кодексі» заңымен қатар «ҚР жергілікті өкілетті және орындаушы органадары туралы» заңымен де реттеледі. Қазақстан Республикаында жүйелік бағытына ие ұзақ мерзімді стратегия және даму басымдылығы анықталған.
Бюджетті жоспарлауда бюджетті әзірлеу бағдарламасының және мемлекеттік шығындарды жоспарлаудың үлкен маңызы бар.
Коммерциялық емес қызметтерді қаржыландыру ерекшелігі, жеке меншік қаламайтын немесе қамтамасыз ете алмайтың, мекеме немесе ұйымның қарастырылған шығындары жарғымен немесе басқа да бекітілген құжатпен іске асырылады.
Бюджет мемлекеттік саяси шараларды іске асыруда, өзінің қызметтерін атқаруды қамтамасыз ету бойынша мемлекеттің негізгі құралы болып табылады.
Бюджет аралық тұрақты және мөлдір қарым-қатынастары дәйегілерінде негізделген, сондай-ақ нәтижесі бюджеттік саясатты атқаруда, оларға салынған қызметті іске асыру үшін мемлекеттік басқарманың барлық деңгейін жергілікті қаржылық құралдармен қамтамасыз етіледі. Сондықтан да бюджетаралық қатынастардың тиімді тәсілін түрлендіруді талап етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты жергілікті бюджет бойынша қаржыландыру тәртібін анықтау болып табылады.
Қойылған мақсатқа сәйкес жұмыста келесі міндеттер орындалады:
- жергілікті бюджетті және бюджет процесінің түсінігі мен мазмұнын ашу;
- жергілікті бюджет орындалуына кіріс және шығыс бөлігін түрлендіру құрлымын зерттеу;
        
        М А З М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ....................................................................
.................................................3
І ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ МЕН ҚАЛЫПТАСУЫ
1.1 Жергілікті бюджеттің экономикалық мазмұны мен
маңызы........................5
1.2 Жергілікті ... ... ... ... жоспарларының
түрлері.........................................................11
ІІ ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛАНДЫРУ ТӘРТІБІ
2.1 Қаржыландыру мен түсімдер жоспарларын жасау және бекіту
тәртібі.......13
2.2 Қаржылық ... ... ... бюджетті
бақылауы.................18
ІІІ ЖЕРГІЛІКТІ ... ... ... ... ... ... Еліміздің Президентінің Қазақстанға жолдауына
«Қазақстан – 2030» ... ... және ... ... ... ... мемлекетіміздің ең маңызды мәселелерінің бірі,
қазіргі заманға сай нәтижелі мемлекеттік қызмет ... және ... ... құру.
Сонымен қатар өте маңызды қызмет ... ... ... ... ... және ... болу керек екені анықталған.
Әр министрлік және мемлекеттік басқару ... мен ... ... ... тән емес ... орталықтан аумақтарға және мемлекеттен
жеке меншікке беру арқылы босатылуы керек.
Бұл әрекет мемлекеттік басқарманың жүйелік болуына әкеледі. Әр басқарма
деңгейіне ... мен ... ... анықталуы керек, қаржылық ресурсына
бекітілген, барлық деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... құрылуы.
Өткізілген реформаның нәтижесінде қазіргі нарықтық экономика талабына
сәйкес келетін мемлекеттік басқарма жүйесі ... ... ... процесін бастау және үстемділік, сонымен қатар мемлекеттік
басқармадағы ... ... ... дамуының көп сұрақтарын
шешу. Мемлекеттік қызметтің іске асыруын нәтижелігін қамтамасыз ету үшін
орталық және ... ... ... арасындағы үстімдегі жетерліктей нақты
белгіленген.
Еліміздің дамуының қазіргі заманға сай ... ... ... әрі қара ... ... қарағанда, барлық
билік деңгейіндегі қызмет аралары ... ... ... ... төменгі жергілікті мемлекеттік басқарма деңгейіне ауыстыру
мәселелері орын алады. [1]
Облыстық, аудандық (қалалық) және ауыл ... ... ... ... ... ... берілді және орталықтандырылған
басқарма жүйесін түгелдей қабылдайды. Алайда ... ... ... ... ... ал ол ... ... идеологиясымен толық
мөлшерде сәйкеспейді.
Аудандық, қалалық және ауылдық билік ... ... ... шешуді жауапкершілікті болуы керек, олардың құқығы, міндеті және
жауапкершілігі заңдылық акт деңгейінде реттелуі керек.
Сонымен ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттікті және тұрақтылықты қамтамасыз етудің
маңызды шарты ... ... ... басқа қызметтердің, осы немесе басқа мемлекеттік басқарма
деңгейде ... ... ... ... негізінде іске асыруы керек.
Мемлекеттік қызметті орындау мемлекеттік материалдың және еңбек ресурстарын
нәтижелі ... және ... ... ... ... ... мақсатымен тұрғындарға максимальды түрде жақын болу ... ... өз ... мемлекеттік саясаттық шараны іске
асыруының орындалуын қамтамасыз ететін ... ... ... ... да, ... дәйгінде негізделген, оларға салынған
қызметтің іске асуына және ... ... ... ... ... ... жүруіне ықпалын тигізу ушін мемлекеттік ... ... ... ... ... мен ... етуге бюджет
аралық қатынастың оптипальды моделін түрлендіру талап етеді.
Жергілікті бюджет шығындары жергілікті ... ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының
«Бюджеттік кодексі» заңымен қатар «ҚР жергілікті өкілетті және ... ... ... де ... ... ... жүйелік
бағытына ие ұзақ мерзімді стратегия және даму басымдылығы анықталған.
Бюджетті жоспарлауда бюджетті әзірлеу бағдарламасының және ... ... ... ... ... емес қызметтерді қаржыландыру ерекшелігі, жеке меншік
қаламайтын немесе қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... немесе басқа да бекітілген құжатпен іске
асырылады.
Бюджет мемлекеттік саяси шараларды іске асыруда, ... ... ... ету ... ... ... ... болып табылады.
Бюджет аралық тұрақты және мөлдір қарым-қатынастары дәйегілерінде
негізделген, сондай-ақ ... ... ... ... оларға
салынған қызметті іске асыру үшін ... ... ... деңгейін
жергілікті қаржылық құралдармен қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты жергілікті бюджет бойынша қаржыландыру
тәртібін анықтау болып табылады.
Қойылған ... ... ... ... ... орындалады:
- жергілікті бюджетті және бюджет процесінің түсінігі мен мазмұнын ашу;
- ... ... ... ... және ... ... ... зерттеу;
І ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ МЕН ҚАЛЫПТАСУЫ
1.1 Жергілікті бюджеттің экономикалық мазмұны мен ...... ішкі ... ... ... қамтитын қаржылық-
несиелік жүйенің орталықтандырылған бөлігі. Қазақстан Республикасының
қаржылық-несиелік жүйесі.
Жергілікті бюджет – ол жеке ... ... ... ... ... ... Тұрғындарға өндірістің соңғы
нәтижесін жеткізетін басты жолдардың бірі. Солар арқылы қоғамдық ... жеке ... ... ... бөлінеді. Осы бюджеттерден өндірістік
аумақтағы салалардың дамуы қаржыландырылады, ... ... ... ... ... шаруашылық, тұрғындардың өмір сүруіне қажетті
компонент болып табылатын өнім және қызмет көрсету көлемі.
«Бюджет» ... ... және ... ... ретінде
қолданылады.
Құқықтық категория ретінде ... - ... ... ... іске ... ақша ... ... және қалыптастыру,
заңмен бекітілген түрі.
Жергілікті бюджетті жеке даралық экономикалық ... ... ... Оның ... ... ... ... бюджет қайта бөлушілік қатынаста негізгі экономикалық түр
брлып табылады. ... ... ... өзіндік басқару органы
қолындағы және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... ұлттық кірісті ұлттық ... ... ... аумағы саласымен қайта бөлу іске асады.
– Жергілікті бюджетті қайта бөлу ... құны ... ... ... ... әр ... этапта қоғамның
алдында тұрады.
Жергілікті бюджет маңызы экономикалық категория ретіндей ... ... ... ... іске ... ... мағынасы ол оның арқасында жергілікті өзіндік
басқару органы қолында ақша құралдарының концентрациясы іске ... ... ... территориясының әлеуметтік-экономикалық қажеттілігін
қанағаттандыру мақсатымен оларды ... ... ... осы ... ... ... ... қаржы ресурстары қаншалықты
уақытымен және толықтай түсінетінін анықтауға болады және ... ... ... ... ... ... ... Қызмет құрамы
қоғамдағы өндірістік әртүрлі бөлімдердің арасындағы қаржылық ресурстардың
қайта ... ... ... ... ... ... ... бірде біреуі осындай әр ... ... ... ... ... аралық, территория аралық, көп деңгейлі қайта бөлушілік
қаржылық ресурстардың, сол сияқты бюджеттік саясаттың әр ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардай жек тұлғаларда
(ведомствалық территориядағы), ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Бақылау қызметінің қорытындысы, жергілікті ... ... ... ... және ... ... ... муниципалды
құрастыру экономикасының процесін көрсетеді. Осы қызметтің арқасында
жергілікті өзіндік ... ... ... әр ... ... ... ... қалай түсетінін көруге болады, сондай-ақ
муниципалды құрылу қажеттілігіне орталықтандырылған ресурстардың мөлшері
сәйкес келедіме ... ... ... Осы ... негізін, жергілікті
бюджеттік түсімдер мен шығындық бағыттардың сәйкестік көрсеткішін тауып
көрсететін жергілікті ... ... ... құрастырады.
Жергілікті бюджет қызметі осы категорияның өзі сияқты объективті болып
келеді. Жергілікті бюджет экономиканы және ... ... ... ... ... болып табылады. Оның көмегімен мемлекет қоғамдық
өнімнің құрылымын ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қайта құрушылықты іске асыра алады.
Жергілікті өзіндік басқару органы, ... ... ... ... ... ... деңгейінен төмен емес ... ... ... тұрғындардың өміршендік ... ... ... ... ... ... ... билік
органдарының қызметтері кеңейеді және күрделенеді, өткізілген реформаның
орталық ауырлығы төменгі бюджеттік жүйе деңгейіне ығысады.
1.2 Жергілікті ... ... мен ... ... жергілікті бюджеттеріне төмендігідей түсімдер
жатады:
1). Жергілікті бюджеттердің кірістері;
2). Жоғарыда тұрған бюджеттерден, заңды және жеке ... ... ... ... трансферттер;
3). Жергілікті бюджеттерден алдында берілген кредиттерден негізгі
қарыздың өтелуі. Ал ... ... ... ... және ... ... ... салықтық емес түсімдерден;
б)капиталмен жүргізілген операциялардан түскен кірістерден тұрады.
2008 жылы ... ... ... ... ... және
міндетті төлемдерге төмендегілер кірді:
• әкімшілік-аумақтық бірлікте жиналатын 50% ... ... ... 50 % ... құрамында спирті бар сусындар акцизі, ойын
бизнесі; жеке табыс салығы;
• әлеуметтік салық;
• мүлік салығы;
• жер ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттерге түсетін
өнімдерді бөлу жөніндегі Қазақстан Республикасының үлесі;
• жинаулар, төлемдер, баждар (құнды қағаздар эмиссиясын ... ... ... бюджеттерге салықтық емес түсімдер құрамына:
• коммуналдық меншік болып келетін кәсіпорындардың акцияларына
дивидендтер;
• жергілікті органдар ... ... ... ... ... бюджеттерден алынған кредиттер сыйақылары;
• жергілікті органдардың меншігіндегі мүлікті сатудан келген
түсімдер;
... ... ... ... ... қызметтерінен келген түсімдер;
• коммуналды меншікті жалға беруден келген түсімдер;
... ... ... ... ... ... ... алудан келген түсімдер;
• жер телімдерін жалға беруден келген түсімдер;
• қоршаған ортаны қорғау жөніндегі жергілікті мемлекеттік ... % ... ... ортаны ластандырған үшін төлемдер;
• басқа да әкімшілік жиындар;
• жергілікті органдардың ... ... ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының заңдарында қарастырылған басқа да
түсімдер.
1. кестесінде көрсетілген ... ... ... орта ... ... бюджеттерге баратын түсімдердің жеке категорияларының
арасалмағы салықтық ... ... ... ... ... 1. ... Республикасындағы жергілікті бюджеттердің 2009 жыл
бойынша атқарылуының құрылымы, (ағымдағы бағалармен)
|Түсімдер категориялары мен шығыстардың ... ... ... ... ... ... %|
| ... | |
|Түсімдер |313,6 |100,0 ... |269,3 |85,9 ... ... |258,3 |82,4 ... емес ... |9,9 |3,2 ... ... ... ... |1,1 |0,3 ... | | ... ... трансферттер |41,9 |13,4 ... ... ... ... ... |2,4 |0,7 ... | | ... және кредит беру |302,4 |100,0 ... |299,3 |99,0 ... ... мемлекттік қызметтер |10,4 |3,5 ... |4,2 |1,4 ... ... және ... |11,3 |3,7 ... беру |71,1 |23,5 ... ... |46,7 |15,5 ... ... және әлеуметтік көмек |20,0 |6,6 ... ... |2,0 |7,3 ... ... ... кеңістік |12,8 |4,2 ... су, ... ... шаруашылығы және |2,6 |0,9 ... ... ... | | ... ... және жер ... ... |0,6 |0,2 ... және ... |20,9 |6,9 ... |22,1 |7,3 ... өтеу |0,4 |0,1 ... ... |54,2 |17,9 ... |3,1 |1,0 ... дефициті (профициті) |+11,2 | ... ... ... ... |3,6 | ... ... ҚР ... министрлігінің бюллетені
Республикалық бюджеттердің трансферттері түсімдердің екінші жолы болып
табылады. Алайда, олар орта ... ... ... 14 % ... ... облыстардың бюджетінде 50 % дейін жетеді, өйткені өз
салықтары мен ... ... ... қажеттіліктерді
қаржыландыруға жеткіліксіз. Бұның себебі ... ... ... аз ... келетін қуаттылығы төмен шаруашылық субъектілерден
құралатын салық ... ... ... Бұл ... ... ... ... мен субвенциялау механизмімен республикалық бюджет арқылы
қайта бөлу ... ... ... ... яғни осы механизмді объективті
бастамаларда қалыптастыру ... ... ... ... ... ... бар: ... қаласының кіріс потенциалы барлық мемлекеттік
бюджеттің шамамен 25 % құрайды, ал қала ... ... ... шығысының 7 % құрайды. Бұл ... қала ... ... 2/3 ... ... бюджетке жұмылдырылатынын
көрсетеді. Ал, түсімнің қалған 1/3 бөлігінің тең жартысын қала ... алып ... ... ... ... аударады. Алматы
облысы болса, жалпымемлекеттіктен 2,6 % салықтық потенциалы бола ... ... ... 4 % аса ... ... яғни 50 % ... ... құрайды.
Жергілікті бюджеттердің тағы бір проблемасы – олардың меншігін құрайтын
шаруашылық салалары бюджетті қалыптастыру үшін кіріс әкелмейді ... ... және өнер ... коммуналдық инфрақұрылым – су
құбырлары, көлік, тазалау қызметі және басқалары), әрі ... ... ... ... бюджеттердің маңызды бөлігін өзіне тартады. Меншікті
республикалық және ... бөле ... ... үкімет
органдарының қарауына шығынды ... ... аз ... әкелетін
кәсіпорындар берілген болатын. Жергілікті ... ... ... (білім беру, денсаулық сақтау, халықты әлеуметтік
қорғау) қаржыландыру басым болып келеді (45,4 %), экономикалық салалардан ... және ... топ – ... жіберілетін шығыстар дегеніміз азаматтық
қорғанысты (төтенше жағдайларда) және ... ... ... ... ... үшін жергілікті бюджеттерден
қаражаттың алып тасталуы–ресми трансферттер шығыстарының үлес салмағы да
едәуір үлкен болып ... ... алып ... ... ... ... немесе табиғи жағдайларына орай мемлекет бойынша салық
базасы ортадан ... ... ... салық түсімдерінің деңгейі жоғары
болып келетін облыстарда болады. Субвенция да, алып тастаулар да ... ... ... ... ... ... ... жекелеген функционалды топтары бойынша жергілікті
бюджеттер шығыстарының үлесіне келетін ... ... ... ... оның орны ... мысалы:
• Тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығы – 100 %;
• Денсаулық сақтау – 86,1 %;
• Білім беру – 84,0 ... ... ... ақпараттық кеңістік – 73,2 %;
• Көлік және байланыс – 62,8 %.
Басқа топтар бойынша шығыс көлемі айтарлықтай үлкен:
... ... ... – 46,4 ... ... ... ... мемлекеттік қызметтер) – 29,9 %;
• Қоғамдық тәртіп және қаупсіздік – 23,4 %.
Жергілікті деңгейде қаражат түсімдер мен ... ... және ... ... ... даму ... ... байланысты: өндіріс объектілерінің, табиғи
ресурстарының, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... тығыздығы, табиғи жағдайлар және т.б.
Жергілікті деңгей ішінде де – ... мен ... ...... жағдай. Мысалы, Алматы облысы бюджетінде түсімдердің 50 % облыстық
бюджетке келеді де, 46 % ... мен ... ... ... ... салықтық түсімдер үлесі 40 % және 60 %, ал салықтық емес түсімдер –
27 % және 73 %, яғни ... ... ... ал ... – 57 ... 43 %. Облыс бюджеті мен қала және аудандар бюджеттерінің шығыстары
бірдей тең бөлінген, алайда ... ... ... ... (80 %), ... (71%), ... (60 %) жұмсалатын қаражат ... ... ... ... - ... ... мен әлеуметтік көмекке
арналған шығыстар (90 %). Облыстық өкілдік органдар ... ... ... және ... ... арасындағы кірістерді бөлудің ... ... ... ... мен қалалар бюджеттеріне
тапсырылатын субвенциялардың ұзақ ... ... және ... ... ... ... бюджеттерге берілетін бюджеттік ... ... ... ... ... өкілдік органдар жасаған жергілікті
бюджет бағдарламалары негізінде жүзеге ... ... ... ... ... бағдарламаларды жүзеге асыру жергілікті атқарушы органдар
мен олардың қарауындағы мемлекеттік мекемелер – ... ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардан, және де
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ҚР ... келісілген өңірлік инвестициялық бағдарламаларды
қаржыландыру үшін қаражатты қарызға алуға құқығы бар. ... алу ... ... ... ... ... құнды қағаздарды шығару
арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің шығыс
сметасы жергілікті атқарушы органдардың қаржылық рұқсаттарына сәйкес осы
мекемелердің басшыларымен атқарылады.
Көптеген ... ... ... әр деңгейдегі бюджеттер кірістерін
бекітілген және реттейтін деп екі ... ... ... ... кірістер дегеніміз әкімшілік-аумақтық бірлік бюджетіне ... ... ... үлесте үнемі немесе ұзақ уақыт бойы (бірнеше
жыл) түсетін қаражат. Реттейтін деп өз ... ... ... ... бюджеттен төменгі тұрған бюджеттің кірістер мен шығыстарын
біркелкілендіру мақсатында төменгі ... ... ... ... ... ... ... тізімі жоғарыда тұрған бюджетті жаңа
бюджеттік жылға жасау барысында немесе өкілетті органнның қаулысы, өкімі
негізінде ... ... ... ... ... ... ... ал орталық бюджеттерге «жалпымемлекеттік салық» жатады.
«Бюджеттік реттеу» жалпымемлекеттік салық түсімдерінің бөлігін беру
және аумақтық органдарға жүктелген ... ... ... үшін өз ... жеткіліксіз болу салдарынан кірістерін аумақтық деңгейге бөлігін
беру арқылы ... ... ... ... ... ... бөлу ... бері «бекітілген» және
«реттейтін» кіріс ... ... ... ... ... бекіту, субвенциялар, бюджеттік алып тастау, өзара есеп айырысу
бойынша берілетін қаражат және ... ... ... ... процессі сияқты шын мәнінде сақталып қалды.
Бюджеттік шешімдерді рационализацилау сметаны нульден құру әдісі
бойынша ... ... ... ... ... және ... ... жүйесін қолдану арқылы ғана мүмкін.
Нульдік негізінде бюджетті құру ... жыл ... жаңа ... құрылып,
ал бюджет мекемесі өз шығыс ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл жүзеге асырылып ... ... ... ... ... ... ... барысында бюджет мекемелері пайдаланатын бюджеттік циркулярларында
Қаржы министрлігімен белгіленетін ... ... ... ... саясат шеңберінде болады.
1.3 Қаржыландыру жоспарларының түрлері
1. Бюджеттің атқарылуы үшін қаржыландыру жоспарларының
мынадай ... ... ... міндеттемелер бойынша
қаржыландырудың жеке ... ... әрі – ... ... жеке
жоспар) және мемлекеттік мекеменің төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке
жоспарын (бұдан әрі – ... ... жеке ... ... әкімшісі–міндеттемелер бойынша қаржылан-дыру
жоспарын және төлемдер бойынша қаржыландыру жоспарын (бұдан әрі – бюджеттік
бағдарламалар әкімшісінің қаржыландыру жоспары); 
-бюджетті ... ... ... ...... және ... қаржыландырудың жиынтық жоспарын, міндеттемелер ... ... ... ... жеке ... ... бағдарламалар әкімшілерін
қаржыландыру жоспарлары, түсімдердің және ... ... ... ... ... бойынша қаржыландырудың жиынтық жоспары
кезекті қаржы жылына ... ... ... ... ... және
жергілікті бюджеттер туралы мәслихаттардың шешімдеріне, ... ... ... ... және ... бюджеттерді іске асыру туралы
Қазақстан Республикасы ... және ... ... ... ... ... бағдарламалардың бекітілген
паспорттарына, бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің ... ... ... ... ... ... ... әрі - ҚР
ББС), Республикалық және ... ... ... ... анықтамалығына (бұдан әрі – ... ... ... және 220 ... ... тәртіппен
әзірленеді.
Қаржыландырудың жеке жоспарлары бөлшек қалдықтары бар, ... ... ... бар ... мың ... ... ... әкімшілерін қаржыландыру жоспарлары, бюджетке түсетін
түсімдердің жиынтық жоспары, ... және ... ... ... жоспары, міндеттемелер бойынша қаржылан-дырудың
жиынтық жоспары ... ... ... ... мың ... ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛАНДЫРУ ТӘРТІБІ
2.1 Қаржыландыру мен түсімдер жоспарларын жасау және бекіту тәртібі
Бюджеттің ... ... ... жеке ... ... ... құжаты болып табылады ол: Бюджеттің атқарылуы және оған
кассалық қызмет көрсету ережесінің 1–4 қосымшаларына сәйкес ... ... ... және экономикалық сыныптамасына сай міндеттемелер
бойынша жеке жоспар, төлемдер ... жеке ... ... ... жеке жоспар бюджеттік бағдарламалардың іс-
шараларын іске асыруға арналған бюджет ... ... ... ... ... ... ... қабылдаған міндеттемелердің ай сайынғы
көлемдерін анықтайды.
Төлемдер бойынша жеке жоспар қабылданған міндеттемелерді ... ... ... асыру үшін мемлекеттік мекемеге қажетті бюджет
қаражатының жылдық көлемдері шегінде ... ... ай ... көлемін
анықтайды.
Міндеттемелер мен төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке жоспарларының
жобаларын шығыстардың ... және ... ... ... ... мынадай талаптардың: 
бюджет комиссиясы мақұлдаған және бюджетті бекіткен немесе ... ... ... қабылданған шешімдерді ескере отырып пысықталған
бюджеттік ... ... ... ... ... әрі ... ... ұсынылған бюджеттік бағдарламалар (кіші бағдарламалар)
бойынша шығыстардың есептері; 
бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) іске ... ... ... ... ... да нормативтік құқықтық актілер; 
бекітілген паспорттың жергілікті бюджеттік бағдарламаны (кіші
бағдарламаны) іске ... ... ... ... ... келуі; 
міндеттемелерді уақтылы қабылдауды және орындауды қамтамасыз ету; 
өткен қаржы жылдарында ... мен ... ... жеке ... ... ... негізінде; 
шығыстардың экономикалық сыныптамасы ерекшеліктерінің құрылымын ескере
отырып әзірлейді. 
Экономикалық сыныптама ерекшелiктерi тұрғысынан мiндеттемелер бойынша
қаржыландырудың жеке ... ... ... ... бойынша бөлу
мiндеттемелердi қабылдау мерзіміне, операциялық жоспарда көзделген iс-
шараларды ... ... ... жергілікті бюджеттік бағдарлама (кіші
бағдарлама) паспортында ... ... ... ... ... алу ... конкурстық рәсiмдердi өткiзу мерзiмiне,
жұмыстарды ... ... ... ... ... iске ... үшiн ... құқықтық актiлердi қабылдау
мерзiмiне сәйкес келуi тиiс. 
Төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке жоспарының жылдық сомасын ... бөлу ... ... ... ... бюджеттік бағдарлама
(кіші бағдарлама) бойынша тиісті қаржы жылы ішінде іс-шараларды іске асыру
мерзіміне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама) бойынша тиісті қаржы жылы ішінде іс-шараларды
іске асыру мерзіміне сәйкес алынатын тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша
төлемдерді жүзеге асыру ... ... ... және аванстық төлемдерді
төлеудің болжамды мерзімін ескеруі тиіс. 
Жаңа инвестициялық жобаларды іске асыру және бағдарламалық ... ... ... ... заңды тұлғалардың жарғылық
капиталдарын арттыруға бағытталған бюджеттік бағдарламаларды іске асыратын
бюджеттік ... ... ... ... ... ... бағдарламалар нысанында белгіленген іс-шаралар
мерзімдеріне сәйкес міндеттемелер мен төлемдер бойынша жеке қаржыландыру
жоспарларын ... жеке ... ... ... ... ... хатшысы (белгіленген тәртіппен орталық атқарушы органның жауапты
хатшысының өкілеттіктері жүктелген лауазымды тұлға), ал ... ...... ... ол ... ... тұлға, олардың жасалуына
жауапты мемлекеттік мекеменің құрылымдық бөлімшесінің басшысы, ал соңғылары
болмаған ... ... ... ... ... ... ... қояды және мемлекеттік мекеменің елтаңбалық мөр ... ... ... ... қол ... қаржыландырудың
жеке жоспарларының жобаларын айларға бөлу ... мен ... жеке ... ... оларды белгіленген мерзімде бекіту
және бюджеттік бағдарлама әкімшілерінің қаржыландыру ... ... ... ... әкімшілеріне беріледі.
Мемлекеттік мекеме қаржыландырудың жеке жоспарлары жобаларының жасалу
дұрыстығын және оларды тиісті бюджеттік бағдарлама ... ... ... ... бағдарламалар әкімшілерінің міндеттемелері мен төлемдері
бойынша қаржыландыру жоспарлары осы Ереженің 5–8 ... ... ... ... функционалдық және экономика-лық сыныптамасына
сәйкес міндеттемелер мен төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке ... ... ... бағдарламалар бойынша бюджеттік бағдарламалар әкімшісін
қаржыландыру жоспарларының ... ... ... ... ... ... бюджет туралы заңда бекітілген сомаға сәйкес келуі тиіс, ал
жергілікті бюджеттік ... ... ... ... жылдық сомасы кезекті қаржы жылына арналған жергілікті бюджет
туралы мәслихат шешімінің бекітілген ... және ... ... жылына
арналған жергілікті бюджет туралы мәслихаттың шешімін іске ... ... ... органдар қаулыларының сомасына сәйкес келуі тиіс.
Бюджеттік бағдарламалар әкімшісі ... ... ... жергілікті атқарушы органның республикалық бюджет туралы заңын іске
асыру туралы қаулысы немесе кезекті қаржы жылына арналған жергілікті ... ... ... ... ... бес ... күні ішінде
бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органға айларға бөле ... айға бөлу ... ... бағдарламалар деңгейінде бюджет шығыстарының функционалдық
сыныптамасына сәйкес республикалық бюджеттік бағдарламалар ... ... ... ... бағдарламалар (кіші бағдарламалар) деңгейінде
бюджет шығыстарының функционалдық сыныптамасына сәйкес ... ... ... қаржыландыру жоспарының жобаларын;
-қаржыландырудың жеке жоспарларының жобаларын ұсынады.
Төмен тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ... ... ... ... әкімшілерінің бюджеттік кредиттер
бойынша қаржыландыру жоспарларының жобаларын бюджеттік ... ... ... ... ... ... тұтастай бюджеттік
бағдарлама бойынша да, сол ... ... ... ... бойынша да
ұсынады. Осы бюджеттік бағдарламалар бойынша қаржыландыру жоспарларының
жобаларына ... ... ... ... бар ... (астананың),
ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) немесе төмен тұрған бюджетті атқару
жөніндегі уәкілетті органның басшысы қол ... ... ... ... ... ... жобаларының көшірмелері қоса беріледі. 
Бюджеттік бағдарламалар әкімшісін қаржыландыру жоспарларының жобаларын
бюджеттік бағдарламалар әкімшісі бюджетті атқару ... ... ... ... қағаз және магнит (электрондық) ... жеке ... ... тек ... ... ғана ... бағдарлама әкімшісі бюджеттік бағдарламалар әкімшілерін
қаржыландыру ... мен ... жеке ... ... дұрыс ресімделуін және бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті
органға уақтылы ұсынылуын қамтамасыз етеді.
Республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган кірістер бойынша
түсімдердің, ... ... ... мемлекеттің қаржы активтерін
сатудан түсетін түсімдердің және қарыздардың ... ... ... туралы бұйрық, сондай-ақ ерекшеліктер тұрғысында ... ... ... ... ... ... ... көлемін бекіту туралы бұйрық (бұдан әрі – ... ... ... ... бөлігі түсімдерінің болжамдық жылдық сомасын
ерекшеліктер ... бөлу ... ... ... ... ... іс ... (күтілетін) түсімдерінің үлес салмағы және бірқатар
жылға іс жүзіндегі ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Іс жүзіндегі (күтілетін) түсімдердегі кірістердің үлес салмағы ... ... ... жоспарланбаған (біржолғы) сипаттағы түсімдер алып
тасталады.
Болжамдық жылдық сомасын ерекшеліктер бойынша бөлу кезінде салық және
кеден заңнамасына сәйкес ... және ... да ... ... ... мен мерзімдері ескеріледі.
Бюджеттің атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган бұйрықты әзірлеген
кезде қажет ... ... ... және ... ... ... ... өндіріп алуға жауапты уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... ұсыныс сұратады.
Кезекті қаржы жылына арналған түсімдердің жылдық болжам сомасын және
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... көлемін бюджетті атқару жөніндегі ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет туралы ... ... бес ... күні ... ... және ... ... кодтары бойынша түсімдер жоспарының жобасын жасау үшін
салық және бюджетке түсетін басқа да міндетті ... ... ... негізгі капиталды сатудан түсетін, трансферттерді, ... өтеу ... ... қаржы активтерін сатудан түсетін
түсімдерді, қарыздарды өндіріп алуға жауапты уәкілетті органдарға жібереді.
Жергілікті бюджет ... ... ... мәслихаттың кезекті
қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы шешімін іске асыру туралы
жергілікті атқарушы органның қаулысын ... ... бес ... ... ... ... ... қалыптастырады.
Республикалық бюджетке түсетін түсімдердің жоспары және ерекшеліктер
бойынша бекітілген Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... көлемі кезекті қаржы жылына арналған
республикалық бюджет ... ... ... ... санаттары,
сыныптары және кіші сыныптары бойынша республикалық бюджет түсімдерінің
сомасына және ... ... ... ... ... ... түсімдердің көлеміне, ал ерекшеліктер тұрғысында ... ... ... ... ... ... ... келуі тиіс.
Жергілікті бюджеттерге түсетін түсімдер жоспары кезекті қаржы ... ... ... ... ... ... іске асыру туралы
жергілікті атқарушы органның қаулысымен бекітілген ... ... кіші ... ... ... сомасына сәйкес келуі және
кірістердің, бюджет кредиттерін өтеуден, ... ... ... ... ... және ... ... тұруы тиіс.
Салықтық, салықтық емес түсімдерді, негізгі капиталды сатудан түсетін,
трансферттерді, ... ... өтеу ... ... ... сатудан түсетін түсімдерді, қарыздарды өндіріп ... ... ... ... ... ... уәкілетті органға осы Ереженің
9–12-қосымшаларына сәйкес аумақтық және айлар бойынша ... ... ... ... Жобалар республикалық бюджет бойынша бюджетті атқару жөніндегі
орталық уәкілетті ... ... ... кейін, ал жергілікті
бюджет бойынша тиісті қаржы ... ... ... ... ... шешімін іске асыру туралы жергілікті атқарушы органның қаулысы
қабылданғаннан кейін екі күннің ішінде беріледі.
Бюджеттік ... ... ... республикалық бюджет туралы
заңға немесе кезекті қаржы ... ... ... ... ... шешіміне сәйкес және осы ... ... ... ... тұрған бюджеттерден алынатын бюджеттік алымдарды ай сайынғы
аудару мөлшерін және төмен тұрған бюджеттер ... ай ... ... ... ... есеп ... негізінде жоғары тұрған
бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган қалыптастырады.
Кірістер ... ... ... ... ... ... түскен түсімдерді және қарыздарды айлар бойынша ... ... ... ... сәйкес бюджетке төленетін төлемдерді
төлеудің белгіленген мерзімдерін, өткен жылдарға бюджетке түсетін ... ... ... ... кірістілік серпінін және бағалы
қағаздар нарығындағы сұраныстар пен ұсыныстар деңгейін талдауды, жасалған
кредиттік шарттар, ... ... ... ... келісімдер талаптарын
негізге ала отырып, бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік
кредиттер бойынша сыйақылар бойынша жоғары тұрған бюджеттен төмен тұрған
бюджетке берілген бюджеттік кредиттерді өтеу бойынша жоспарлардың ... ... ... ... ... ... ... коды бойынша
тұтастай және сол сияқты төмен тұрған бюджеттер бойынша жасайды.
2.2 Қаржылық бақылау комитетінің жергілікті бюджетті бақылауын ... ... өз ... бар. ... ... қаржысын... Мемлекет
ақшасының әрбір тиыны көзделген мақсатқа ғана ... ... ... ... ол заң ... ... ... Ондай заң
бұзушылықтарды анықтайтын құрылымдардың бірі - қаржылық бақылау комитеті.
ҚР ... ... ... ... ... ... инспекциясының
биылғы жылдың 9 айында атқарған бақылау-тексеру жұмыстарының қорытындыларын
қарастырамыз.
Қаржылық бақылау комитетінің ... ... ... ... ... 357
бақылау объектілеріне 460 тексеру жүргізді. Олардың ішінде республикалық
бюджеттен қаржыландырылатын 31 ... ... ... ... 229 ... мен 97 ... ... бар.
Аталған тексерулер нәтижесінде барлығы 3,3 млрд. теңгеден астам
қаржылық ... ... ... ... болсақ, қаржылық
бұзушылықтар 374 млн. 406,7 мың теңгені құраса, 2 млрд. 950 млн. 835,9 ... ... ... ... ... ... және қаржылық есеп ... ... ... ... ... бірге мемлекеттік сатып
алуда конкурс қорытындысына әсер ететін 993 млн. 851,3 мың теңгені құрайтын
«ҚР Мемлекеттік сатып алу ... ... ... ... ... ең көп ... ... бюджеттен қаржыландырылатын
мекемелер мен шаруашылық ... ... ... ... аясы ... екені айтпаса да түсінікті. Оған облыстық, қалалық және
аудандық ... ... Енді ... ... ... ... ... мен кәсіпорындар бойынша бірер
мысал келтірейін.
«Ә.Тәжібаев атындағы ... ... ... мемлекеттік
мекемесіне жоспармен жүргізілген кешенді тексеру барысында ҚР Қаржы
министрлігі ... ... ... қазынашылық департаментінің 1998 жылғы
27 қаңтардағы №30 бұйрығымен бекітілген «Республикалық және ... ... ... ... ... есеп жөніндегі»
нұсқаулықтың талаптары басшылыққа алынбай, 400 мың кітап қорын сақтайтын
облыстық ... ... ... құны 1 ... 31 млн. 117,6 мың ... жаңа ғимараты кітапхана теңгеріміне алынбағаны анықталды. ... ... ... ... ... ... ... бас
есепші Ф.Сафароваға ескерту берілді.
«Қызылорда қаласындағы №8 ... ... ... ... ... ... кешенді тексеруде 2006-2010
жылдары 111 «Еңбек ақы» ерекшелігі бойынша ... ... ... есебінен мекеме қызметкерлерінің бет есептеріне апарылмай ... ... ... карт есептеріне барлығы 14 млн. теңгеден
астам еңбекақы негізсіз аударылған. Бекітілген үлгілік ... ... ... ... ... ... ... 11 млн. 154,7 мың
теңге бюджет қаржысы артық қаралып, жұмсалынған. Сондай-ақ 2010 ... ... ... есептен жасырылып, мекеме терімінде көрсетілмеген 1
млн. 466,1 мың теңге дебиторлық және 621,2 мың теңге кредиторлық ... ... 6 млн. 404,4 мың ... ... ... ... ала төлем
жасалған. Бухгалтерлік есеп жүргізу ... ... ... ... млн. 962,7 мың ... ... құндылықтары мекеме шығынына
жіберілген. Бекітілген нормалардан жоғары барлығы 3 млн. 23,7 мың теңгенің
азық-түліктері мен 69,1 мың ... ... ... ... ... тізбесі бойынша 751,4 мың теңге азық-түліктердің шығыны
мекеме есебінде артық көрсетілсе, мемлекеттік сатып алу рәсімдері 9 ... мың ... ... барысында көрілген шаралар нәтижесінде 3 млн. 58,5 мың ... ... ... кісілерге тиісті шаралар көру үшін ... ... ... ... ... ... мекемелерге келсек, қалалық
«Көркейту» мемлекеттік коммуналдық ... 4 млн. 956,7 мың ... ... ... 5 млн. 89,3 мың теңге бюджет ... ... ... ... ... мен ... есеп беруді жасау
ережесі 25 млн. 878,9 мың теңгеге бұзылған. ... ... осы ... ... ... ... тексеру материалы кінәлі кісілерге
тиісті шаралар көру үшін қаржы полициясына жолданды.
Сондай-ақ ... ... мен ... прокуратура қаулыларына сәйкес
«Қалалық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, ... ... ... ... ... ... жүргізілген ... ... алу ... ... әсер ... 89 млн. 953,1 мың
теңгенің заң бұзушылықтары анықталды. Кінәлі кісілерге тиісті шаралар көру
үшін материалдар жоғарыда ... ... ... органдарына берілді.
Ал аудандық бюджеттен қаржыландырылатын мекемелерге тоқталсақ, Қазалы
ауданының Шәкен елді мекеніндегі №134 орта мектепте 2 млн. 171,5 мың ... ... ... ала ... жасалған. 2010 жылдың 1-ші қаңтарына ... ... және 73,6 мың ... кредиторлық қарыздардың құралуына жол
берілген. Сондай-ақ 28,2 мың теңгенің ... ... ... ... 4,1 мың ... азық-түліктерінің жетіспеушілігі анықталды. Көрілген
шаралар нәтижесінде анықталған қаржылар толық өндіріліп, ... үш ... шара ... ... Жаңақорған ауданындағы Аққорған ауылдық округі әкімі
аппаратында 1 млн. 740 мың ... ... ... ... ала төлем жасалса,
Жалағаш кенті әкімі аппаратында 2010 жылдың 1-ші қаңтарына 1 млн. 191,5 ... ... ... жол берілген. Жаңақорған ауданындағы №54 Ж.Қыдыров
атындағы және Шиелі ауданындағы №46 ... ... орта ... ... ... ... ... басқа 2010 жылдың жұмыс жоспарына сәйкес 3-ші тоқсанда Қармақшы
және Арал аудандарында жергілікті бюджеттердің әзірленуі мен атқарылуы және
қаражат ... ... ... сәйкестігіне бақылау жүргізгенде
тиісінше 70 млн. 81,6 мың теңге және 512 млн. 29,5 мың ... ... ... ... мемлекеттік сатып алу туралы заң рәсімдері де
тиісінше 20 млн. 755,8 мың және 47 млн. 171,5 мың ... ... Бұл ... атап ... ... және Арал аудандарының
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, ... ... және ... ... сондай-ақ Арал аудандық құрылыс бөлімі мемлекеттік ... ... ... ... бюджеттен қаржыландырылатын мекемелерге келсек,
«Қызылорда гидрометеорология орталығы» еншілес ... 2009 жылы ... 685 мың ... ... ... ... теңгеріміне кірістелген «Марл А»
аэрологиялық кешені әлі күнге іске қосылмаған. Мұнда бұдан басқа 6 млн. ... ... ... ... мен ... ... кем болып
шықты. Биылғы жыл басына 3 млн. 973,4 мың ... және 3 млн. 298,2 ... ... ... ... ... млн. теңгеден аса қаражат
негізсіз жұмсалды. Тексеру материалы ... ... шара ... ... полициясына берілді.
Осындай олқылық «Қазақавтожол» шаруашылық жүргізу ... ... ... облыстық филиалында да орын алды.
Тексеру нәтижесінде аталған жолсыздықтарды ... және ... ... көруге кәсіпорын басшысына нұсқама берілді.
Сонымен тексеруде анықталған қаржы жолсыздықтарына ... ... ... ... ... тиісті 1,7 млрд. теңгенің 1,6 млрд. теңгесі (бұл ... 51,8 ... ... ... ... ... ... тұлға тәртіптік жауапкершілікке ... 2 адам ... ҚР ... ... туралы кодекске сәйкес 20 лауазым
иесіне салынған 2 млн. 48,9 мың теңге ... ... ... ... ... ... 79 ... материалдары жолданды. Ол
бюджет қаржысына 256 млн. 133,9 мың теңге залал ... ... ... ... үшін ... ... ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІ ҚАРЖЫЛАНДЫРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
Жергілікті бюджетті қаржыландыруды жетілдіру елдің әлеуметтік-
экономикалық ... жаңа ... және ... ... ... өткізу тиіс.
Бюджеттік жүйесінің жаңа принциптері;
-транспаренттiлiк принципi - мемлекеттiк немесе заңмен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
бюджет заңдары саласындағы нормативтiк ... ... ... түзетiлген) бюджеттердi және ... ... ... ... ... ... ... басқа да ақпаратты
мiндеттi түрде жариялау; ... ... ... ... ... жүргiзу;
-дәйектiлiк принципi-бюджеттiк қатынастар аясында бұрын қабылданған
шешiмдердi мемлекеттiк басқару органдарының сақтауы;
-тиiмдiлiк және ... ... ... ... ... ... бiр ... қол жеткiзу
қажеттiлiгiн негізге алып, бюджет қаражатының осы нәтижелерге қол жеткiзу
үшiн қажеттi оңтайлы көлемiн пайдалана отырып ... және ... ... қаражаттың бекiтiлген көлемiн пайдалана отырып ең үздiк нәтиженi
қамтамасыз ету;
-бюджеттік қаражаттың ... ... жол ... және ... ... жүргізуді жеткізбеу
Бюджеттердің арасындағы түсімдермен шығыстарды таралу
Түсімдер: республикалық бюджет, облыстық бюджет, республикалық мазмұны
қалалар, астаналық бюджет, ... ... ... ... бюджет.
Шығыстар:
-республикалық бюджет
-облыстық бюджет
-республикалық мазмұны қалалар, астаналық бюджет
-аудандық (облыстық мазмұны қалалар) бюджет
-аудан (қала) бюджетіндегі ауыл бюджеттік бағдарламалар
Бюджеттердің арасындағы түсімдермен ... ... ... ... ... салық – бір бюджет, тыс жеке табыс және ... ... ... ... бәрі ... ... шығыстарды бюджеттің бір дәрежесінен басқаға көшірү
Кодексқа өзгерістер мен толықтырулар енгізілгенде ... ... ... тұрған бюджеттерге тұрақты сипаты бар, ... ... ... ... және ... емес түсiмдер бекiтiледi;
-мемлекеттiк мекемелер көрсеткен ... үшiн ... ... ... және ... емес түсiмдер аталған қызметтер көрсету
қаржыландырылатын бюджет кiрiсiне түседi;
-қайта бөлiну ... бар, ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң неғұрлым жоғары ... және ... ... ... да ... ... бекiткен
кезде оларды жинаудың неғұрлым жоғары дәрежесiн ... ... ... ... берiледi;
-нақты аумақтық байланыстылығы бар салықтық базадан алынатын салықтар
жергiлiктi бюджеттерге бекiтiледi;
Шығыстар таралу принциптер:
-көрсетілетін мемлекеттік ... ... және ... ... ... ең ... және максималды
тиімділігін қамтамасыз ете алатын мемлекеттік басқарудың деңгейінде бекіту
-оны алушыға мемкелеттік қызметті ұсыну деңгейін масималды ... ... ... сұраным есебін жақсарту және олардың сапасын ... ... ... ... жүйенің мейлінше ең төменгі
деңгейіне беру
-ауыспалылық принципі – ... ... ... ... ... орта ... фискалдық саясат бағыттарын сақтай отырып жоспарлау
-басымдық принципі - бюджетті әлеуметтік-экономикалық даму бағыттарының
басымдығын сақтай отырып жоспарлау
-негіздеу ...... ... мен шығыстардың қажеттігін және
дұрыстығын анықтайтын нормативті құқықтық актілердің және басқа құжаттардың
негізінде жоспарлау;
Түсімдер мен ... әсер ... ... ... актілер
-Шығыстардың ұлғайуын немесе бюджеттік түсімдердің қысқаруын көздейтін
Президент жарлығы және Үкімет қаулысы, заң ... ... етуі ... РБК ... I ... ... ... келесі қаржы жылынан бұрын
емес;
-егер РБК шешімі II жарты жылдықта берілсе, жоспарланған қаржы жылынан
бұрын ... НҚА ... ... ... ... шығындары
мақсатты ағымдағы трансферттердің бөлінуімен толтырылады
Орта мерзімді фискалдық саясат (ОМФС)
- ОМФС келер қаржы жылының бюджеті жобасының және ... үш ... ... ... ... ... ... оның құрылуына ерекше мән берілу керек
- ағымдағы жылдың 1 шілдесіне дейін әкім ... ... ... ... шығыстарды анықтау және бюджеттік сұрауларды құрастырудың негізі
болып табылады
- бюджеттік комиссия ОМФС жобасын аса мән ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің тұспалдау көрсеткіштері
-өткен кезеңге бюджеттік бағдарламаларды орындау ... ... ... ... шығындарының бағытының басымдығы
- аймақтың әлеуметтік-экономикалық даму негізгі бағытының ... ... ... ... даму ... МИО ... алып ... саясаты
- фискалдық тәуекелдің мүмкін болуы
Бюджеттік сұраным
- Бюджеттік сұраным өзіне келесілерді қосады:
-бюджеттік бағдарламалар ... ... ... және ... ... ... ... жобасы
-кредиторлық және дебиторлық қарыздардың туралы ақпарат
-алынған және пайдаланылған гранттар туралы ақпарат
-бюджеттік бағдарламалар бойынша шығыстар есебі
-бюджеттік ... ... ... ... ... сатудан түскен ақшаның кірісі мен
шығысының тұспалы
Бюджеттiк бағдарлама әкiмшiсi бюджеттiк ... ... ... ... мiндеттi
алдағы қаржы жылына және үш ... ... ... ... ... ... ... әкiмшiсiнiң бюджеттiк өтiнiмi:
1) бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесiн және ... ... ... ... бағдарламаға түсiндiрме жазбаны;
3) бюджеттiк өтiнiмге енгiзiлген бюджеттiк бағдарлама (iшкi бағдарлама)
паспортының ... ... ... ... ... оның ... болуының негiзгi
себептерiн көрсетiп, жылдар бойынша мiндеттi түрде бөле ... ... ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша кредиторлық берешек туралы
ақпаратты;
5) дебиторлық берешектiң жалпы ... оның ... ... ... ... ... ... мiндеттi түрде бөле отырып, ағымдағы
қаржы жылының 1 ... ... ... ... берешек туралы
ақпаратты;
6) байланысты гранттар сомасын жұмсалу бағыттары бойынша мiндеттi түрде
бөле отырып, ағымдағы ... ... 1 ... ... бойынша алынған
және пайдаланылған байланысты гранттар туралы ақпаратты;
6-1) бюджеттiк ... ... ... ... ... ... ағымдағы қаржы жылының 1 қаңтарындағы жағдай бойынша алынған
және пайдаланылған байланысты емес ... ... ... ... ... енгiзiлген бюджеттiк бағдарлама (iшкi бағдарлама)
бойынша шығыстар есептерiн;
8) басқа да ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... органдар бюджет жобасын қараған кезде мынадай принциптердi:
-негiздiлiк принципiн;
-бюджеттiң ... ... ... ... ... депутаттардың бюджет жобасына өзгерiстер немесе
толықтырулар енгiзу туралы кез келген ұсыныстары, ... ... ... ... ... осы түзетулердi енгiзудiң қажеттiгiн, олардың
әлеуметтiк-экономикалық даму басымдықтарына сәйкестiгiн ... ... ... тиiс ... ... ... сақтау принципi депутаттар бюджет жобасына
кез келген өзгерiс пен толықтыру енгiзген кезде ... ... ... ... ... ... ... сақтау үшiн
түсiмдердiң қосымша көздерi не қысқартылатын ... ... ... ... ... ... ... екі деңгейден –
республикалық және жергілікті бюджеттерден құралады. Соңғысы тұтас ... ... ... бар ... ... ... білдіреді. Шет
елдерде негізінен жергілікті бюджет ұғымы әдетте муниципалдық құрылымдардың
бюджетін білдіреді.
Сурет 3. Қазақстан ... ... ... ... ... өзін - өзі ... жүйесін жасауға байланысты, мен Қазақстан
Республикасында үш деңгейлі бюджеттік жүйені ұсынамын. Алғашқы екі ... ... және ... ... ... сай ... аймақтық деп те ... ... ... ... жергілікті
қауымдастықтардың бюджеттері болады.Үш деңгейлі ... ... ... қауымдастықтардың қаржылық дербестігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... заң
жобасында жергілікті өзін-өзі басқарудың қаржылық негізі, тек кірітер мен
шығыстар сметасы ... ... ... ... ... ... ... негізінің мұндай статусы, оның кіріс
бөлігінің салықтық түсім құрамының болмауымен ... Сол ... бір ... түрлерін немесе анықталған пайыздық бөлшектерін
жергілікті органдар құзырына қалтырып, оның ... ... ... жөн деп ... ең ... ... жоспары болатын мемлекеттік ... ... ... ... құралы, саяси билікке ... ... ... ... ... экономикалық және саяси билік береді.
Бір жағынан биліктің бір тармағымен жасалып, ... ... тек ... құжат ретінде, елді басқарудағы мемлекетпен таңдап
алынған стилді - пайдакүнемдік функциясын атқарады. Билікпен ... ... ... ... туынды болып табылады; ол толықтай
қоғамның дамуының таңдап алынған ... ... және жеке ... сол ... мемлекетке қажет қаржы ресурстарынның көлемін және
бар қорды көрсете ... ... ... ... ... қаражатты
пайдаланудың бағыттарын, салалар мен территориялар бойынша ... ... ... ... мемлекеттің экономикалық саясатының нақты
түрі болады. Бюджет арқылы ұлттық түсім мен ішкі ... ... ... тарату
жүргізіледі. Бюджет экономиканы реттеу және дем беруші ... ... ... ... ... арттыру құралы болып
табылады, бюджет арқылы әлеуметтік саясат жүзеге асырылады.
Сонымен, бюджет, ... ... ... (салықтар, мемлекеттік
несие, мемлекеттік шығыстар) біріктіре отырып, кез ... ... ... ... ... ... табылады және заманауи қоғамның
экономикалық, сондай-ақ саяси ролін ойнайды және осыған ... ... ... кез ... ... ... міндетті атрибуты болып
табылады. Ол экономиканы реттеудің мемлекеттік ... ... ... ... де, ... де ... ... процесстерді барынша басқаруды нарықтық жүйелеу
ретінде күшін жоғалтқанда, ... ... ... ... ... деңгейде болжау табылды.
3.Болжау іске асырудың өзіндік формаларына ие, ол ... ... ... ... мен ... ... болжау экономикалық жүйенің орталықтандырылған басқаруына
тән болып ... және ... ... және микроэкономикалық шешімдерді
шешуде тиімсіз болып табылды.
5.Болжау нарықтық жүйеде де өрын ... ... ... ... ... ... ... экономикалық саясаты болып
көрінетін ... ... ... нысандары қолданылады.
Бюджеттердің түрі бойынша салықтар және ... ... ... және ... принциптеріне сүйенуі қажет (салық ... ... ... Бұл ... ... жүргізілуі, оларды
жинақтау аймақтардың және аймақ ішінде қаражаттарды ... ... ... ... ... ойымызша, бұл механизм келесідей компоненттерден тұруы қажет:
-облыстар, аудандар аумағында қалыптасатын қаржы ресурстарының жалпы
көлемін белгілейді;
-бюджет түрлері бойынша ... ... ... етуші механизмінің
есебімен бюджеттік ресурстардың үлес салмағының бағалануы (бекітілген
кірістер, реттеуші кірістер, субвенциялар және ... ... өз ... ... төменгі сыбағалы
салмақ мөлшерін анықтау. Біздің есептеу бойынша осы ... ... ... болмауы тиіс. Өз ... ... ... ... салмағы
жергілікті бюджеттің жалпы көлемінде 55% кем ... ... ... ... отырып бекітімен және реттеу кірістерінің тізбесін
орнатып, бюджет аралық кірістерді жіктеу ... ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан республикасының президенті Н.Ә. Назарбаевтің Қазақстан
халқына 2005 жылдағы жолдаған үндеуі, 15 ақпан 2005 ... ... ... ... 2009 жылы 26 ақпандағы №220
қауылысы
3. Камаев В. Д. Учебник. По основам экономической теории. Москва ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңы, 12 маусым 2001ж.
5. Қазақстан ... ... ... заңы ... Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы заң., 2007г.
7. Заңды тұлғаларды ... ... ... заң. 2002ж.
8. Булгакбаев Б. Налоги, которые мы выбираем и от ... ... ... в Казахстане] // Юридическая газета - 1999 г. - 17
июля.
9. Есенбаев М. Залог благополучия страны: (Налоги: территория и ... ... ... - 1999 - № ... ... М. На пути к новой налоговой системе: [Беседу с начальником
инспекции, первым зам. Министром ... ... ... С.] ... ... - 1999 - 9 ... Кадырбеков Б., Грисюк С. Учитывая особенности Республики: (Об основных
принципах формирования налоговой системы) // Казахстан: ... ... - 1999 - ... ... Е. Налоговая система: какой же она должна быть? // Казахстан:
Экономика и жизнь - 2000 -№3-4.
13. Карагусова Г. ... ... и ... ... ... ... ... С. М. Налоги с населения Республики Казахстана. Алматы: «Каржы
Каражат», 2002 г.
15. "Налоги" по редакцией Д.Г. ... ... 2001 ... ... Б. Налоги в Казахстане // Эко - 1999 ... ... Е. ... ... и ... ... ... Алматы,
1997 г.
18. Сабиров И. Налоговый кодекс: не лучше ли его доработать? ... ... - 1999 - 28 ... ... А. И. ... ... ... ТОО Баспа, 1997 г.
20. Худяков А. И. Налоговое право Республики Казахстан //Алматы ЖЕТI ЖАРFЫ,
1998 г.
26. Глущенко В.В. Менеджмент: системные основы. ... М.О., ... 1998, 224 с., изд. ... | ... ... және |
| | ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
  
Төлемдер бойынша мемлекеттік мекемені қаржыландырудың
жеке жоспарының жобасы
Өңір __________________________________________
Бюджеттің түрі _________________________________
Кезең __________________________________________
Өлшем бірлігі ___________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың ... ... ... ... коды ... ... бойынша жоспар ...... ... | ... коды | ... ... | ... ... ... | ... | ... | | | |
| | | |
| | ... |
| | ... атқарушы органның |
| | ... ... |
| | ... ... атқарушы |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... әкімшісінің |
| | ... | |______ |
| | ... ... |
| | ... _________________ |
| | ... |
| | ... |
| | | ... ... ... ... қаржыландырудың
жеке жоспары
Өңір _________________________________________
Бюджеттердің түрі ____________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі _____________
Мемлекеттік мекеме ____________________________
|Әкімшінің коды ... ... ... ... ...... ... | ... коды | ... ... | |н | ... | ... ... | |қ | ... | |жоспар | |
| | | ... ... ... ... бойынша қаржыландыру жоспарының
жеке жобасы
Өңір _________________________________________
Бюджеттердің түрі ____________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі _____________
Мемлекеттік мекеме ____________________________
 
|Әкімшінің коды |Шығыстар|Бір ... ... ... ... |
|Мемлекеттік |дың |арналған | ... коды ... ... | ... | |жоспар | ... | | | ... | | ... ... | | | |
| | | |
| | ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... | |______ |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
                  
Міндеттемелер бойынша мемлекеттік ... жеке ... ... түрі ... ... ... ... бағдарламалардың әкімшісі _____________
Мемлекеттік мекеме ____________________________
|Әкімшінің коды |Шығыстарды|Бір |        Айлар бойынша жоспар   ...... ... | ... коды | ... ... | |н | ... | ... ... | |қ | ... | ... | |
| | | ... ... ... ... ... қаржыландыру жоспарының жобасы
Бюджеттің түрі _________________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың ... ... ... |Айлар бойынша жоспар   ...... ... | ... | ... ... Кіші | |н | ... | ... ... | |қ | |
| | ... | |
| | | |
| | ... |
| | ... ... органның |
| | ... ... |
| | ... ... атқарушы |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... | |______ |
| | ... Т.А.Ә.) |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыру жоспары
Бюджеттің түрі _________________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі _____________
 
|Функционалдық ... ... ... жоспар   ...... ... | ... | ... ... Кіші | |н | ... | ... ... | |қ | |
| | ... | |
| | | ... ... міндеттемелер бойынша
қаржыландыру жоспарының жобасы
 
Бюджеттің түрі _________________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі _____________
|Функционалдық |Шығыстардың |Бір жылға ... ... ... |
|топ ... ... | ... | ... | ... | ... | ... | | | ... | | | ... | | | |
| | | |
| | ... |
| | ... атқарушы органның |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... жауапты хатшысының |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... | |______ |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... қаржыландыру жоспары
 
Бюджеттің түрі _________________________________
Кезең _________________________________________
Өлшем бірлігі __________________________________
Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі _____________
|Функционалдық ... |Бір ... ... бойынша жоспар    |
|топ ... ... | ... | ... | ... | ... | ... ... | | ... | | | |
| | | ... ... арналған республикалық (жергілікті) бюджетке кірістердің
түсу жоспарының жобасы
Айы______________________
Күні______________________
Өлшем бірлігі______________
|Санат |Түсімде|Түсімдер жоспары, соның ішінде облыстар, ... ... ... ... ... (оның ішінде аудандар, облыстық маңызы|пуб|
|Кіші |атауы |бар қалалар бойынша) ... | | |е ... | ... | | ... | | |а |
| | | ... | | ... | | |ы |
| | ... ... ... ... ... ... өтеу, қаржылық
активтерді сатудан, мемлекеттік қарыздар) жоспарының жобасы
Бюджет түрі____________________
Кезең __________________________
Күні___________________________
Өлшем бірлігі___________________
|Санат |Түсімдер|Бір жылға |Айлар бойынша ... ... |дің ...... ... ... | ...... | ... |  | ... | | | |
| | | |
| | ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... басшысы |
| | ... |
| | ... ... |
| | |«___» ... |
| | ... ... ... ... ... ... өтеу, қаржылық
активтерді сатудан, мемлекеттік қарыздар) жоспары
Бюджет түрі____________________
Кезең __________________________
Күні___________________________
Өлшем бірлігі___________________
 
|Санат |Түсімдерд|Бір жылға|Айлар ... ... ... |ің ... ......... | ... | ... | ... |  | ... | | | |
| | | |
| | ... |
| | ... атқару жөніндегі |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | |«___» ... |
| | ... ... ... ... ... төмен тұрған деңгейдегі бюджетке
берілген кредиттерді өтеу, кредит бойынша сыйақылар (мүдделер) түсімдерінің
жоспары
Бюджет түрі____________________
Кезең ... ... ... ... ... ... жоспар ... ... ...... ... ... ... | ...... | ... | |  | |
| | ... ... ... |сәуір |мамыр |маусым |шілде |тамыз
|қыркүйек |қазан |қараша |жел тоқсан | ... |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ... ... облыстар
бойынша |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |    |  |  |  |  |  ... |  |  |  |  |  |  |  | ... ... ... ... атқару жөніндегі
уәкілетті органның құрылымдық
бөлімшесінің басшысы
____________   _____________________
                    
(қолы)    ... ... ... ... ... бар ... поселтер, республикалық маңызы бар қалалардың қалалық аудандары
Республикалық бюджет
Жергілікті ... ... ... муниципальдық бюджеттер

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ұғымдар168 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет
Жергiлiктi бюджеттiң қалыптасуындағы жанама салықтардың экономикалық мазмұны61 бет
Жергілікті бюджет15 бет
Жергілікті бюджет аймақтық экономиканың негізін құраушы ретінде18 бет
Жергілікті бюджет жайлы102 бет
Жергілікті бюджет және жергілікті салық салу жүйесінін құрылымы.46 бет
Жергілікті бюджет және оның қалыптасуының негіздері24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь