Жабаев Жамбыл (1846-1945)

Жабаев Жамбыл (1846.1945) . қазақ халық поэзиясының әйгілі тұлғасы, өлең сөздің дүлдүлі, жырау, жыршы. Туған жері . Жамбыл облысындағы Жамбыл тауының етегі. Топырақ бұйырған жері . Алматы облысының Ұзынағаш елді мекені. Шыққан тегі . Ұлы жүз Шапырашты тайпасының ішіндегі Екей руы.Әкесі орта шаруа.Жамбыл Шудың жағасындағы Жамбыл тауында туған.
Жамбылдың өсіп.өнген топырағында ән.күй, ақындық .жыраулық өнер айрықша биікке көтерілген. М. Әуезовтың «қазақ халқында ерекше дамыған айтыс өнері ХІХ ғасырдан бергі жерде өзге жерлерде саябырсып, Жетісу, оңтүстік өлкелерінде шоғырлана бастайды» деуінде үлкен тарихи себеп бар. Біріншіден, Қазақстанның өзге өңірлерін ертерек шарпыған отаршылдық ел ішінің дәстүрлі қалпына өктемдігін жүргізіп, шырқын бұзып үлгергенде, Жетісу алабы әзірше қағаберісте еді. Екіншіден, бұл өңірдің ертеден тамырын тереңге жайған өнерпаздық дәстүрі шын мәнінде ХІХ ғасырдан бергі жерде айрықша биік өреге көтеріліп еді. Осы кезеңде Жетісуға сонау Арқадан ұлы Абайдың келуі, Біржан, Шашубай, балуан Шолақ сияқты дауылпаз әнші.ақындардың келуі, Таластан . Жалайыр Түбектің келуі, Атыраудан . Құрманғазының келуі, сөз жоқ, ең алдымен олардың алыстан жаңғырығы жеткен ұлы өнер мектебіне деген ұмтылыстарына байланысты еді.Осындай өнер бесігінде тербеліп өскен Жамбылдың ақындық дарыны жас кезінен ақ таныла бастаған . Ол бозбала шағының өзінде ақ өскен ортасын ән мен жырға кенелтіп, тіптен көршілес қырғыз еліне де даңқы жайылып үлгерген. Осы кезде өрттей жалындап, жұрт аузына іліккен жас Жамбыл Жетісудың дүлдүл ақыны Сүйінбайға жолығып, оның арқалы өнеріне құныға ден қойып батасын алады. Мұнан әрі жал .құйрығы сүзілген жүйріктей арындап, сол кездегі Айкүміс, Бақтыбай, Сары, Сарбас, Досмағанбет, Шашубай, Құланаян Құлманбет сияқты ақындықтың жылжыған жорға, жылмиған жүйріктерімен айтысқа түскен Жамбыл ұдайы шоқтығын асырып отырған. Бұлар ғана емес қырғыздың Балық, Тыныбек, Қалығұл, Найманбай, Қатаған, Арыстанбек, Сағымбек сияқты ақын.жырау, манасшылармен өнер өрелестіріп, қырғыздың көл.көсір поязиясынан тағылым алады, ақындық өнерін одан әрі шыңдай түседі. Жамбыл енді ақындық суырыпсалмалық өнеріне қоса «Көрғұлы», «Шаһмардан» сияқты жыр.дастандарды апталап.айлап жырлап, ақындық жыраулық өнерін соны қырымен таныта бастайды.
Жамбылдың ақын.жырау ретінде қалыптаса бастаған кезі Ресей отаршылдары . бір жағынан, Қоқан хандығы . екінші жағынан, жергілікті жандайшаптар. үшінші жағынан қазақ халқын әлеуметтік саяси қыспаққа алған шақ еді. Жаны сергек, санасы өрелі Жамбыл өзінің «Шағым», «Жылқышы», «Шәбденге», «Сәт сайланарда», «Өстепкеде», «Патша әмәрә тарылды», «Зілді бұйрық» сияқты өлеңдерінде елдің әлеуметтік саяси өмірін ақындық шыншылдықпен азаматтық жауапкершілікпен бедерлейді. Жамбыл Қазан төңкерісінен кейінгі елдің саяси.әлеуметтік өміріндегі тарихи
        
        Жабаев Жамбыл (1846-1945)  -  қазақ халық поэзиясының әйгілі тұлғасы, өлең сөздің дүлдүлі, жырау, жыршы. Туған жері  -  ... ... ... ... ... Топырақ бұйырған жері  -  Алматы облысының Ұзынағаш елді мекені. Шыққан тегі  -  Ұлы жүз ... ... ... Екей ...  орта ... Шудың жағасындағы Жамбыл тауында туған.
Жамбылдың өсіп-өнген топырағында ән-күй, ... - ... өнер ... ... ... М. Әуезовтың деуінде үлкен тарихи себеп бар. Біріншіден, ... өзге ... ... ... отаршылдық ел ішінің дәстүрлі қалпына өктемдігін жүргізіп, шырқын бұзып үлгергенде, Жетісу алабы әзірше қағаберісте еді. Екіншіден, бұл ... ... ... ... ... өнерпаздық дәстүрі шын мәнінде ХІХ ғасырдан бергі жерде айрықша биік өреге көтеріліп еді. Осы ... ... ... ... ұлы ... келуі, Біржан, Шашубай, балуан Шолақ сияқты дауылпаз әнші-ақындардың келуі, Таластан - Жалайыр Түбектің ... ... - ... ... сөз жоқ, ең ... олардың алыстан жаңғырығы жеткен ұлы өнер мектебіне деген ұмтылыстарына байланысты еді.Осындай өнер бесігінде тербеліп өскен ... ... ... жас ... ақ ... ... . Ол бозбала шағының өзінде ақ өскен ортасын ән мен жырға ... ... ... ... ... де ... ... үлгерген. Осы кезде өрттей жалындап, жұрт аузына іліккен жас Жамбыл Жетісудың дүлдүл ақыны ... ... оның ... ... ... ден қойып батасын алады. Мұнан әрі жал - құйрығы сүзілген жүйріктей арындап, сол кездегі ... ... ... ... ... Шашубай, Құланаян Құлманбет сияқты ақындықтың жылжыған жорға, жылмиған жүйріктерімен айтысқа ... ... ... ... ... ... Бұлар ғана емес қырғыздың Балық, Тыныбек, Қалығұл, Найманбай, ... ... ... ... ... ... өнер ... қырғыздың көл-көсір поязиясынан тағылым алады, ақындық өнерін одан әрі шыңдай түседі. Жамбыл енді ... ... ... қоса , ... ... апталап-айлап жырлап, ақындық жыраулық өнерін соны қырымен таныта ... ... ... ... бастаған кезі Ресей отаршылдары - бір жағынан, Қоқан хандығы - ... ... ... ... үшінші жағынан қазақ халқын әлеуметтік саяси қыспаққа ... шақ еді. Жаны ... ... ... ... ... , , , , , , ... өлеңдерінде елдің әлеуметтік саяси өмірін ақындық шыншылдықпен азаматтық жауапкершілікпен бедерлейді. Жамбыл ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерге үлкен үмітпен ден қояды. Оның атты толғауы 1936 жылы жарық ... онан соң орыс ... ... ... ... ... қарт ақынның даңқы бүкіл әлемге жайылды. Халқына қадірі артып, даңқы өрлеген Жамбыл, шабыт тұғырына қонған Алатаудың ақ иық ... жыр ... ... Оның ... ... ... ... жырлары 13 мың тармақтан асады екен. Ол ел өміріндегі табыс пен жаңғыруларды, жеңіс пен ерлік істерді ерекше ... ... ... ... ғана емес, оның қарт көкірегінен , сияқты эпикалық туындылар қайта жаңғырып ақтарылады.
Жамбыл - әрі эпик, әрі айтыс ... абыз ... әрі ... ... Ол шын мағынасындағы биік парасатты өнерпаз, азаматтық саяси поэзияны қалыптастырушы. Жамбылдың ұлылығы оның тек ақындық шеберлігімен ғана емес, ... ... ... поэзиясының бұтақ жайған жаңа бір бәйтерегі болуымен, басқаша айтқанда , халық ақындарының ... ... жаңа ұлы ... ... ... де өлшенеді. Оның сөздері ұранға айналып, өзі ... ... ... аталды. Ол жыраулардың байтақ эпикалық дәстүрін, қазақ сөз өнеріндегі ғажайып импровизациялық үрдісті бүтіндей жаңа ... ... оған жаңа ... ... Жамбыл - ізгілік жолындағы азатшыл азаматты нәсіліне, ұлтына бөлмеген шын мәніндегі интернационалист ақын. - ... еді ... ... ... - жырдың толассыз бұлағы, өшпес өнегесі, тозбайтын асылы. Ол жасампаз ұрпақпен сырласындай, қимасындай мәңгі бірге ... ... ... ... ... ... ... әлемнің ондаған тіліне аударылып дүние жүзіне тарады. ... ... ... ақ КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атағын алып, өзінің де, халқының да даңқын дүйім дүниеге паш етті. Жамбыл ... ... ... ... ... ... жанрында шабытпен бедерленіп, ұлттың рухы биік ұлы тұлғасы екенін әйгіледі.1945 жылы 22 ... ... ... ... жылы ақпанда Қазақстан жұртшылығы даңқты ақынның жүз жылдығын ... атап ... ... ... ақынның таңдамалы шығармаларының академиялык жинағы орыс және қазақ тілінде басылып шықты. ... ... ... ... ... ... Ту және ... марапатталған.
* 1937 жылы бүкіл еліміз Жамбылдың шығармашылық қызметінің жетпіс бес жылдығын аталып өтілді. Бұл ... ... ... дүние жүзінің көптеген озат қайраткерлерінен құттықтау телеграммалар ... ... ... ... ... ... Жамбыл ақындығының 75 жылдығына орай "Батыс Альпінің жүрегінен қазақ халқының және жаңа адамзаттың жаршысы Жамбылға туысқандық сәлем жолдаймын" деп ... ... 1941 жылы ... ... ... берілді. Ұлы Отан соғысы күндерінде Жамбыл өзінің өлеңдерінде Кеңес Социолистік Республикалар халқын ... ... ... ... ... ... ... батырлығын, КСРО халықтарының мызғымас достығын жыр етті.
* 1943 жылы майданда Жамбылдың ұлы Алғадай қаза ... Бұл ... ... ... жеткенде, ол біраз үнсіз отырып барып, қайғылы хабарға ... ... ... ... ... ... 1945 жылы 9 ... айтылды. Бұл неміс фашистерін біздің халқымыздың қаһармандықпен жеңгендігіне арналған еді. Жүз жасқа небары бірнеше ай қалғанда,
* 1945 жылы 22 ... ... ... ... 1946 жылы ... ... жұртшылығы даңқты ақынның жүз жылдығын салтанатпен атап өтті. Юбилейіне ... ... ... ... ... жинағы орыс және қазақ тілінде басылып шықты. Жамбыл Жабаев Ленин, Еңбек Қызыл Ту және ... ... ... ... ... ... ... Бесік жыры. Жастық жыры
* Жаңа жыл
* Жаңа жыл сәлемі.
* Жеңіс жырын сайраңдар.
* Жүз жасаған жүректен
* Ленин
* ... ... ... ... ... ... ... саған комсомол
* Сыйлық.
* Туысқан ел.
* Чапай.
* Халық туысқандығы.
* Өнердің өсуі есік жыры
Дара тұлға
Жамбыл Жабаев - ұлы ... ... ... Ұлы жүз ... шапырашты тайпасының екей руынан шыққан. Қазіргі Жамбыл облысы Жамбыл тауының етегінде 1846 ж. 28 ақпанда Жапа деген елге қадірлі ... ... ... ... Жасынан өлең-жырға қанып өсіп, Сүйінбай Аронұлы сияқты жыр даңғылынан ... ... ... ... ... ... қырғыз елінің де сөз өнерін жетік біліп, Тоқтоғұл, Мұраталы, Әлімқұл, Балық, ... ... ... ... өнер ... түскен. Жүз жыл өмірінің сексен бесін өлең-жырмен өткізген. Жамбылдың шығармашылық өмірі 19-ғасырдың ... ... Бұл - ... ... үшін өте ауыр ... еді. Осы жылдары Ресей империясы бүкіл қазақ елін түгел отарлап алған болатын. Соның салдарынан жерден, малдан айырылған жұрттың тұрмысы ... ... ... Ол аз болғандай, 20-ғасырдың 20-жылдарында ақ пен қызылдың ... ... мен ... ... оқиғалар халықтың тағдырына теріс әсерін тигізді, қарапайым адамдардың да, зиялылардың да психологиясын өзгертті. Осындай жағдайдың куәгері болған ... ... ... ... ... ... суреттеді, өзінің өкініші мен күйінішін ащы дауыспен жырлады, күйініп те, қиналып та сөйледі. Жамбылды нағыз ақын ... ... елге ... ... - оның ... Бұл айтыстарында қыз бен жігіттің қайым айтысы да, түре айтыс та, сүре айтыс та бар. Осының қай-қайсысында да Жамбыл ... ... ... кестелі сөздің шебері, әрі ұшқыр ойлы, тапқыр шешен екенін көрсетеді. 1916 ... ... ... ... ақын белсене қатынасты. Патша жарлығына қарсы көтерілген халық ... ... ... ... ... ... ... жырларын сол қозғалысқа арнап шығарды. Кеңес дәуірі жылдарында Жамбыл қоғам өмірі мен ел мүддесін жырлады. Ол байырғы ұлы ... ... ... ... ... ... жаңа ... соны мазмұнмен байытып жеткізді. Мемлекет басшылары мен партия көсемдеріне қарата айтқан жырларында жалпы мемлекеттік мәселелерді көтерді. 2-дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... дәрежесі, мәртебесі биік ақын болған жоқ. Жамбыл есімінің әлемнің шартарабына танылған тұсы да осы кезең еді. Ақын ... ... әр ... ... ... бәрінің де жүрегіне жетіп, жігерін қайрады. 1945 жылдың 22 маусымында Жамбыл жүзге қараған шағында Алматы ... ... ... ... - жыршылық өнердің де асқан шебері. Оның үздік шығармалары қырықтан астам шет елдер тілдеріне ... ... ... Мартин Андерсен Нексе, Катарина Сусанна Причард сияқты атақты суреткерлер Жамбыл поэзиясына өте жоғары баға берді. ... ... ... ... ... ... ... ақындарына Жамбылдың әсері өте зор болды. Бұл қатарда ... ... ... ... ... ... Доскей Әлімбаев, т.б. белгілі суырып-салма ақындар бар. Қазақтың ұлттық мәдениеті мен ... ... ... үшін ... ... ... Қызыл Ту, "Құрмет белгісі" ордендерімен марапатталды. 1941 ж. Сталиндік сыйлықтың лауреаты атанды. Жамбылдың есімі ... бір ... ... ауданға, бірқатар елді мекендерге, мекемелер мен оқу орындарына, өнер ордаларына берілді. ... ... ... 100 ... 125 ... 150 жылдық тойларын халықаралық деңгейде салтанатты түрде атап ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғасыр әдебиеті4 бет
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы5 бет
1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы15 бет
1945 -1980 жылдардағы ксро6 бет
1945-1980 ж.ж. Жапонияның экономикалық дамуы23 бет
1945-1980 жылдардағы КСРО45 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейінгі Халықаралық жағдай (1945-1953) жылдар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь