Дебиторлық борыштардың есебі

Жоспар

1. Дебиторлық борыштардың есебі ( алынуға тиісті борыштар)
2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі
3. Күмәнді дебиторлық борыштар
4. Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борыштарының есебі
5. Басқадай дебиторлық борыштардың есебі
6. Берілген аванстар
        
        ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІ ( АЛЫНУҒА ТИІСТІ ШОТТАР)
Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру
Кәсіпорындар мен ұйымдардың баска заңды немесе жеке тұлғалардан оларға
сатқан ... ... ... ... ... ... ... ала
төлеген төлемдері үшін алашақ борыштары — Дебипюрлық борыштар (Алынуга
тиіЬпгі шоттар) деп аталады. Осы ... мен ... ... ... заңды және жеке тұлғалар дебиторлар болып табылады. Өтелетін (алынатын)
уақытына қарай алынуға тиісті ... ... ... ... тиісті
борыштар және ұзақ мерзімді алынуға тиісті борыштар болып екіге бөлінеді.
Бұл ... ... ... ... шоттар» бөлімінің шот-тарында
есептеледі.
Есеп ... ... ... бір жыл ... ... (өтелінетін)
дебиторлык борыштар ағымдағы активтер ... ... ... жататындар:
ағымдағы активтерді сатып алуға төленген аванстық (алдын
ала төленген) төлем;
тапсырылған (берілген) шоттар бойынша алынуға тиісті
борыштар;
вексельдер бойынша алынуға тиісті ... ... мен оның ... серіктестігі арасын-
дағы түрлі операциялар негізінде туындаған дебиторлық
борыштар;
ұйымның лауазымды адамдарының ... ... ... ... ... ... алынған вексель деп аталатын бабындағы сома
басқа занды немесе жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... болып есептелінеді.
Алынуға тиісті шоттар бойынша борыштар (дебиторлык борыштар) иелік ету
құқығымен ... ... ... ... ... ... саналады.
Қорытындылап айтатын болсақ «дебиторлық борыш» ... бұл ... ... ... ... ... ... активте қамтылған алдағы
уақыттағы экономикалық тиімділік.
Ұйымның қаржы жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің қатарына ... ... ... Яғни ... ... ... ... өтелу уақытытның арасындағы мерзім күндерінің саны. ... ... оған ... ... ... ... ғана анықталады. Дебиторлық
борыштар сатылған өнімдер мен тауарлардың құнынан баға ... және ... ... ... алып тастағандағы қалдық сома
бойынша есептеледі. Бір жылдам астам ... бойы ... ... ұзақ ... ... ... болып есептеледі. Дебиторлық
борыштардың пайда болған ... ... мен ... ... мерзімге байланысты пайыздар бойынша кіріс көп ... ... ... ... ... кейде сатып
алушыларға баға жеңілдіктерін береді. Ұйымдардын мұндай ... ... ... ... алушыларды қызықтыру арқылы сатылатын тауарларының
көлемін арттыру болып табылады. Сонымен қатар баға жеңілдіктерін ... ... ... ... ... қысқартуға үлкен әсер
етеді.. Халықаралық тәжірибеде баға ... ... ... бірге сауда жеңілдігі термині (сөзі) ... ... ... ... ... жүргізіп келе жатқан елдердегі ұйымдар сауда
жеңілдігін тауарларды сатудағы жарнама ... ... ... ... қолдануының мақсаты баға жеңілдіктерін (скидки)
пайдаланғандағы жағдаймен бірдей деп айтуға бслады.
Кейбір ... ... ... ... ... ақау болу
себебінен сатылған тауарларды қайтаруға тура ... ... ... алу ... ... үшін ... болады. Сондықтан да кәсіпорын
сатып алушы заңды немесе жеке тұлғаның осы ... ... ... мөлшерін қысқарту туралы талабын қабылдауға келісуіне тура
келелі. Әрине аталған женілдікті ... ... ... ... ... ... шығын көлемін азайтатқандығы сөзсіз. Бұл жағдайда ... ... ... ... Баға шегерімі - шоты
К-т: Алынуға тиісті борыштар - шоты
түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
Егер ... ... ... ... ... ол үшін ... жазу мына түрде бейнеленеді:
Д-т: Сатылған тауарлардың қайтарылымы — шоты
К-т: Алынуға тиісгі борыштар - шоты
Кәсіпорындардың бухгалтериясы ... ... ... ... мына ... ... құжаттарды (есептік ... 7 ... - ... мен басқа да тұлғалардың борышы»
деп ... ... ... ... 8 ... ... қосылған құн салығы, «Есептелген
пайыздар», «Басқадай дебиторлык борыштар» және «Берілген аванстар» ... ... ... ... 9 ... ... ... - «Берілген аванстар»
шотының дебиті бойынша:
нөмірі 10 Журнал-ордер - «Күдікті қарыздар бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша;
нөмірі 11 Журнал-ордер - «Сатып алушылар және ... ... ... және ... (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық
борышы» шотының кредиті бойынша жүргізіледі.
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер және басқадай ... ... ... бойынша жоғарыда аталып өткен тіркелімдерден баска
дебиторлық борыштардың ... ... ... ... ажырату
парақшалары (қағаздарын), бухгалтерлік анықтамалары және тағы да ... ... ... ... есеп ... толтыру
шаруашылық операцияларының мазмұнын сипаттайтын ... ... ... үшін ... ... ... есеп ... ішінде Америка Құрама Штаттарынын бухгалтерлік есеп стандартында)
ұйымның бухгалтерлік есеп ... ... ... қолданатын барлық
бланкілері үшін міндетті ортақ есеп беру ... ... ... ... құқығы толығымен бас бухгалтердің құзырында, яғни ол алғашқы
құжаттарды ... ең ... ... ... ... ... ... Шоттарға келетін болсақ, олар
негізгі есеп тіркелімдерінде үнемі қатысатын, эпизодтық ... ... ... ... ... ... Дебиторлық борыштар шоттарында
есептелетін ... ... мен ... ... ... үшін
түгендеу жүргізілуі ... ол ... ... ... ... салыстыру арқылы жүргізіледі. Мұндағы
басты мақсат - әрбір шоттағы ... ... мен ... анықтау болып табылады. Деби-торлық борышты есептеудегі басты
мәселе сату мерзімін анықтау болып табылады, яғни ... ... ... немесе жөнелтілген тауарлардың (жұмыстар, қызметтер) қашан
сатылғанын тануында. ... ... ... ... ... мен ... ... қаржылық және есеп айырысу
құжаттарынын ... ... ... деп ... ... келесідей бөлімдерден тұрады:
«Сатып-алушылар мен тапсырыс берушілердің борышы».
«Күдікті қарыздар бойынша резервтер».
«Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борышы».
«Басқадай дебиторлық ... ... ... ... осы жоғарыда аталған баптар бойынша кәсіпорындар мен ұйымдардың
басқа заңды немесе жеке тұлғалардан алашак сомалары дебиторлык борышы ... ... мен ... ... ... ... мен ... «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің
борышы» деп ... ... ... ... ... мен ... берушілердің
осы кәсіпорынға деген әр түрлі қарыздары жайлы ақпараттарды ... ... ... ... ... ... қаралған:
«Алынуға тиісті шоттар».
«Алынған вексельдер».
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өзге де борыштары
Бұлар активті шот болып табылады. Сондықтан да бұл ... ... ... ... ал кредитінде борыштың азаюы керсетіледі. Алынуға
тиісті шоттар (дебиторлық борыштар шоты) сатып ... ... ... ... сатып алған тауарлары, сондай-ақ кәсіпорынның оларға көрсеткен
қызметі ұшін қарыз сомаларын білдіреді.
«Алынуға ... ... деп ... ... ... жіберілген . өнімдер
(тауарлар), атқарылған жұмыстары мен көрсетілген ... үшін ... мен ... ... банк ... ... есеп айырысу
құжаттары бойынша төлеуге тиісті сомасы ... ... ... ... ... ... келе олардың қысқа мерзімді активтер екендігін ... сату ... ... болатындығын аңғаруға болады. Сондықтан
оларды кейбір уақыттарда «саудалық міндеттемелер» деп те ... ... ... сату ... де ... болады. Міндеттемелердің өтелу
(орындалу) көздеріне ... ... ... ... ... ... деп санайды. Халықаралық тәжірбиеде кез ... ... ... сату кең ... етек ... ... ... сатып алушылар үшін
сатып алған тауарларының төлемін бір немесе ... ... ... ... ... да ... ... несиені коммерциялық несие деп ... ... ... сататын фирмалар, сатып алушының шотты тиісті
уақытында төлу ... бар ... ... ... кажет. Сол үшін әрбір ұйымдарда ... ... ... Бұл ... ... жеке және заңды тұлғалардың немесе
компаниялардың қаржылық жағдайларын білуге, ... ... ... ... немесе бермеу жайлы мәселені ... ... ... ... ... қатар тауарлар сатушының арнаулы акпараттын несиелік
бюролар арқылы да клиент жайлы басқадай мәліметтер алуға мүмкіндігі ... ... ... ... мәліметтері бойынша да несиеге
тауарларды сату, сатпау жайлы шешімдер қабылданады. ... ... ... ... ... ... ... және сатып алушылар мен тапсырыс
берушілерден несиені ... ... ... ... белгілі бір
қаражаттарды талап етуі мүмкін. Осыған орай кәсіпорындар мен ... ... ... мен ... ... есеп саясатында атап
көрсетуі қажет. Бұл шотта сатылған материалдық емес ... ... ... ... және тағы да ... дебиторлық борыштар
есептеледі.
«Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің борышы» шоттарына қатысты
бухгалтерлік есепте мынадай ... ... ... ... мен тапсырыс берушілерге 300000 (үш ж-уз мың)
теңгенің ... ... 500000 (бес жүз мың) ... ... ... ішінде
80000 (сексен мың) теңге ҚҚС
сомасы).
Сатылған тауарлардың өзіндік құнына:
Д-т: Сатылған дайын өнімдердің өзіндік құны 300000 ... ... ... 300000 ... тауарлардан алынатын сомаға:
Д-т: Алынуға тиісті борыштар шоты 420000 тг.
К-т: Дайын өнімдерді сатудан алынатын табыс шоты 420000 тг.
Сатылған тауарлар үшін ... ҚҚС ... ... тиісті борыштар шоты 80000 тг.
К-т: Қосылған кұн салығы сомасы 80000 ... ... үшін ... сома келіп түскенде:
Д-т: Ақшалар шоты 500000 тг.
К-т: Алынуға тиісті борыштар шоты 500000 ... екі ... ... ... ... ... ... сатқан (сатып жіберген) тауарлары, ... ... ... қызметтеріне байланысты қосылған құн салығы есептелгенде «Алынуға
тиісті борыштар» шоты дебиттелініп, «Қосылған құн ... ... ... ... емес активтер, негізгі құралдар, бағалы
қағаздар бойынша ... ... ... ... ... ... ... «Алынған вексельдер», «Сатып ... мен ... өзге де ... деп ... ... ... оған ... «Материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... шығарылуынан
алынатын кіріс» және «Бағалы ... ... ... ... деп ... шоттардың тиістілері кредиттелінеді.
Сатылған материалдық емес активтер, негізгі құралдар, бағалы қағаздар
бойынша қосылған құн салығы есептелінгенде ... ... ... вексельдер», «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өзге ... деп ... ... тиістілері дебиттелініп, «Қосылған құн
салығы» шоты кредиттелінеді.
Шетелдік валютада сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің тиімді ... ... ... ... ... ... ... «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өзге де борыштары»
деп аталатын шоттардың тиістілері дебиттелініп, «Бағамдық ... ... шоты ... ... ... өсімақылардың сомаларына «Алынуға тиісті
борыштар», «Алынған вексельдер», «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің
өзге де ... деп ... ... ... «Негізгі емес
қызметтен алынған басқадай кірістер» шоты кредиттелінеді. Сатып ... ... ... ... және атқарылған жұмыстар мен көрсетілген
кызметтер үшін төлемдер келіп түскенде «Акшалар» бөлімінін ... ... ... ... мен ... берушілердің борыштары» деп
аталатын бөлім шоттарынын тиістілері кредиттелінеді.
Сатылған тауарлар мен ... ... әр ... ... кейін
қайтарылған жағдайда «Сатылған тауарлардын қайтарылуы» деп аталатын ... ... ... мен ... берушілердің борыштары» деп
аталатын бөлім шоттарының тиістілері кредиттелінеді.
Кейін ... ... ... сату және баға ... ... ... ... «Баға шегерімі» шоттардың тиістілері
дебиттелініп, ... ... ... ... ... ... мен тапсырыс берушілердің өзге де борыштары» деп аталатын
шоттардың тиістілері кредиттелінеді.
Қайтарылған ... мен ... ... мен ... қосылған құн салығы сомасы «Алынуға тиісті борыштар», «Алынған
вексельдер», «Сатып алушылар мен ... ... өзге де ... аталатын шоттардың тиістілерінің дебитіне, «Қосылған құн салығы» ... ... ... ... ... ... ... және тапсырыс берушілермен есеп айырысу операциялары
арнаулы тізімдемелерде есептеліп, онда ... ... тыс ... ... ... қорлар бойынша шот фактуралары
немесе басқадай есеп айырысу құжаттары жинақталып, ... ... ... ... - шоттар, фактуралар немесе олардың
орнына қолданылатын басқадай ... ... ... топтары бойынша
жазылады. Тізімдеменің бағандарында (графасында) сатып алушылар (тапсырыс
берушілер) ... ай ... ... ... және ... ... ... бойынша сатылған активтердің ... ... ... ... мен тапсырыс берушілердің ... ... ... ... ... ... ... үшін №11 Журнал-
ордер қолданылады.Тауарларды сату мен сатып алу ... ... ... келісімдері, консигнация жайлы келісімдер мен сату және
сатып алу келісімдері, сондай-ак келісім шарттарымен және тағы да ... ... ... ... ... және соған сәйкес есептің
басты обьектісі «тауар» болып ... ... ... тауарлардың
сипаттамасы толығымен көрсетіліп, оның бағасы мен келісілген ... ... өтуі ... Келісім бағалары тұрақты, тұрақсыз және ... ... ... ... баға ... көрсетіліп, тауарларды төлеу ... және ... ... ... ... ... әсіресе келісімшартқа қол қою мен тауарды жеткізу арасындағы
уақыт ... ... ... теңгені арадағы есеп айырысуға
тұрақты пайдаланған жағдайда ... ... ... өзгеруіне байланысты
тиімсіз (қиын) жағдайға тап болуы мүмкін.
Сондықтан келісуші жақтар бағаны тұрақты валюта түрінде ... Бұл ... ... ... ... ... ... және
теңгедегі валюталық эквивалентті қайта санау тәртібі мен ... Әр ... ... бағамдар әр түрлі болғандықтан, бағам
тауардың жеткізілген күніне, болмаса белгілі бір ... оның ... ... ... алынуы мүмкін. Осындай кезде сатушы үшін тауардың
белгілі бір сомасының немесе 100% сомасының төленгендігі тиімді болады.
Тұрақсыз баға ... ... ... ... бағаны анықтау
құнын болған жағдайда белгіленеді.
Мысалы: бағаға әсер ететін ... жиі ... ... ... ... ... ... бағасы белгіленіп, оны есептеудің әдістері мен
жағдайлары қарастырылады.Келісімшартта қосылған құн ... ... ... ... бұл түрінің болуы міндетті. ... ... ... ... жағдай саналады. Қаржылық жағдай есептеудің
түрлерін, тәсілдері мен нысандарын анықтайды.
Кейбір жағдайларда жабдықтаушы ... ... ... ... үшін вексель алуы мүмкін. Алынған вексель анықталған мерзім
ішінде белгіленген соманы төлеу ... ... ... ... дегеніміз - оның иесінің белгіленген мерзім яғни уақыт біткен
соң борышкердің ақша төлеуін талап ететін ... ... ... ... ... алу және сату объектісі, сондай-ақ капиталды
қысқа мерзімді ... ... бола ... ... ... қағаздардың
ерекше бір түрі ретінде қызмет етеді.
Вексель белгіленген ... ... ... ... ... ... саналады. Вексель өзінің иесіне ... ... ... ... ... бұрын вексельде көрсетілген соманы төлеуді
талап етуге даусыз құқық береді. Вексельді толтырушы, яғни ол ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлға вексель беруші
деп аталады. Ал вексель бойынша төлем алушы тұлға ремитент ... ... ... ... мына ... ... көруге болады:
Егер вексель бойынша есеп айырысу бір жыл ... ... ... болса, ремитент алынған вексельді баланстың актив бөлімінің
өтімділігі жоғары активтер бабында ... ... ... сәйкес вексель
беруші осы соманы оз балансының қысқа мерзімді міндеттемелер бөліміндегі
берілген ... ... ... Вексельдің өтелу мерзімі болып
вексель бойынша төлем жүргізілетін уақыт алынады, яғни ... ... ... ... Әдетте вексельдер пайдаланылуы ... ... ... ... ... Бұндай міндеттерге мыналарды
жатқызуға болады:
дебиторлық қарыздын өтелу ... ... бір ... ... басқа да ... ... ... ... ... түрінде төлем алу үшін негіз;
айналымға жіберілу мүмкіндігі.
Бухгалтерлік есепте вексельдер ... ... ... жэне ... ... құнымен, ақшалай баламасымен немесе
барлық ақшалай төлемдердің ағымдағы (дисконтталған) кұнымен ... ... ... бұл пайыз (процент) есептелінетін сома болып
табылады. Ал ... ... ... ... осы ... сомадан артығы
пайыз сомасы болып ... ... ... кұны ... ... ... қоспағандағы вексель айналымы мерзімінің
соңындағы төленуге тиісті ақшалардың сомасы болып ... ... және ... ... ... жай және аударылмалы
деп аталатын екі түрге бөлінеді.
Жай вексель дегеніміз ... ... ... кезде вексель ұстаушыға
белгіленген сомада ақша төлеуді ... ... ... ... шарт қоймай-
ақ міндеттейтін құжат болып табылады, яғни қарапайым тілмен ... ... ... ... ... ... жасауға міндеттемесін
білдіреді. Жай вексель борышкердің (қарызкердің) жазбаша міндеттемесі болып
саналады. Вексельде оның берілген уақыты, борышкерлік ... ... ... мен ... ... ... тиісті кредитордың аты
көрсетіліп, борышкердің, яғни вексель ... қолы ... ... ... кезінде вексель бір адамнан екінші ... ... ... ... ғана ... ... жазбасы вексельдің теріс
жағында немесе косымша парағында жазылады.
Аударылмалы вексель - (тратта) кредитордың (транссанттың) қарызкерге
(трассатқа) белгілі бір ... ... ... ... ... жеке тұлғаға
(ремитентке) төлеу жайлы жазбаша ... ... ... Яғни оның жәй
вексельден ерекшелігі, аударылмалы вексельде ... ... ... көрсетілген ақша сомасын үшінші бір адамға эмитентке төлеу туралы
жазбаша бұйрығын бере алады.
Вексельдерді сонымен ... ... және ... деп ... белуге
болады.
Пайыздың вексельдердің атаулы құнында төленетін пайыз сомасы өз алдына
бөлек көрсетіледі.
Пайызсыздық вексельдерге пайыздық сома өз алдына бөлек ... ол ... ... сомасында қарастырылады.
Вексельдер өздерінің түрлері бойынша коммерциялық, қаржылық және
қазыналық болып үш түрге бөлінеді.
Коммерциялың векселъдер өнім ... ... мен ... ... ... яғни сатып алушы кәсіпорындар мен ұйымдардың төлем жасау
мерзімінің кешіктірілу ... ... ... ... ... ресімделеді.
Қаржылық вексельдер арқылы тауарлық келісімшарттарға жатпайтын әр
түрлі ... ... ... қатынастар ресімделеді.
Қазынанлық векселъдер мемлекеттік қазыналық міндеттемеге жатады. Олар
мемлекеттің ішкі қарыздарын өтеуіне байланысты шығарылады. ... ... ... бірге номиналынан шегерім жасауды ... ... ... ... және ... да ... мен ұйымдарға
сатылады. Ал оларды кері ... ... алу ... ... құны ... Қазыналық вексельдер иелерінің табысын атаулы және сату бағасы
арасындағы айырмашылық құрайды. Жалпы алғанда қазыналық вексельдер банктер
үшін ... ... ... салу ... ... ... Олар банк ... рыногында пайдаланылады.
Вексельдер эмитентгер бойынша:
қазынашылъқ және жекеше.
Төлем түрі ... және ... ... ... ... ... және қамтамасыз етілмеген.
Төлеу тәртібі бойынша:
мерзімділік вексель және ұсынушының вексель ... ... ... мен ... ... ережені сақтауды керек
етеді. Құжатта міндетті ... ... ... яғни ... ... ... оның ... күні мен орны (жері), ... ... ... ... ... ... Аударылмалы вексельді трассат (борышкер)
акцептеу керек, ... ... ... ... вексель бойынша
ешқандай міндеттемесі болмайды. ... ... ... ... төлеу
мерзіміне дейін жабдықтаушының иелігінде болуы, тауарға төлем ... ... ... ... ... жеке ... берілуі немесе банк мекемесінен
несие алу үшін пайдаланылуы мүмкін. Вексельдің ... ... ... ... мерзімі саналынады. Кәсіпорындар мен ұйымдардың
бухгалтерия қызметкерлері вексель бойынша ... ... ... оны ... ... ... Вексельмен есеп айырысу есебі арнайы
«Алынған вексельдер» шотында жүргізіледі. Бүл шотта сатушылардың ... және ... ... ... ... ... вексельдер
бойынша есеп айырысу операциялары жайлы ақпараттар жинақталады.
Сатылған тауарлар мен ... ... үшін ... алынғанда:
Д-т: Алынған вексельдер шоты
К-т: Алынуға тиісті борыштар шоты
Ал вексель бойынша ... ... ... ... яғни ақша
келіп түскен мерзімінде (пайызсыз):
Д-т: Ақшалар шоты
К-т: Алынған вексельдер шоты түріндегі ... ... ... ... бір ... ... ... вексельде көрсетілген сома
бойынша пайыз мөлшері жылдық мерзімге негізделеді. Мысалы: 500000 (бес ... ... атты айға ... ... және оған қоса ... 5 (бес) ... төлем төлеу көрсетілген болды деп есептейік. Осы жағдайда біздің
вексель бойынша алуға тиісті сомамыздың ... ... ... ... осы ... ... алты айға емес ... ақша жазылып берілген
жағдайда алынған тиісті сома мына санға тең болады:
500000-5ООСООх5%х9/12=500000+18750=518750 теңге.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... жазылады:
А) вексель алынғанда
Д-т: Алынған вексельдер шоты 500000 тг.
К-т: Алынуға тиісті борыштар шоты 500000 ... ... ... ... ... борыштары
есептелген пайыз сомасымен бірге өтелгенде
Д-т: Ақшалар шоты 512500 ... ... ... шоты 500000 ... Пайыз бойынша кірістер шоты 12500 тг.
Күмәнді дебиторлық борыштар
Сатып алушылар мен тапсырыс беруші заңды және жеке тұлғалардың төлем
қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... немесе көрсетілген қызмет үшін уақтылы есеп ... ... ... ... бір ... ғана ... ... бөлігінің
алынбай қалуы іс-тәжірибеде әрдайым кездесіп отырады. Мұндай ... ... ... ... ... мен ... ... болып
қалуы немесе ол кәсіпорындар мен ұйымдардың таратылуы, ... ... ету ... етіп ... табылады. Сатып алушылардың келісімшартқа
сәйкес белгіленген мерзімде төлемеген ... ... ... ... ... ... - ... төленбеген, жабылмаған және де
тиісті кепілдікпен қамтамасыз ... ... ... ... Республикасының заңына сәйкес талап ету мерзімі өтіп кеткен
дебиторлық берешек ... ... ... ... ... белгісіз,
күмән тудыратын борыштарды есептен шығарудың екі тәсілі бар. Біріншісі ... ... ... ... ... ... нақты шоттарды үмітсіз деп
танығаннан кейін ғана тікелей есептен шығарылады. ... - ... бұл ... ... ... ала қарастырылған тәсілмен есептеледі.
Тікелей есептен шығару әдісі бухгалтерлік есеп тұрғысынан ... ... ... ол ... мен шығындарды сәйкестілікке келтіре
алмайды, яғни күмәнді борыштарды тауарлар ... ... ... ... ... (кезде) емес, оның күдікті деп танылған
есептік ... ғана ... ... ... мен ұйымдар
күмәнді қарыздарға шығындардың есебінен резерв жасай алады.Күмәнді қарыздар
бойынша ... ... ... ... ... ... ... қарыздар бойынша резервтер есеп беретін жылдың соңында
жабдықтаушылар мен сатып алушылар арасындағы дебиторлық борышқа түгендеу
жүргізу ... ... ... ... ... ... ... сәйкес борыштың өтелу мерзімінің жалпы уақыты 3 (үш)
жыл болып белгіленді. Үш жыл ... ... ... ... ... ... ... сомасының есебінен есептен шығарылады.
Қазақстан Республикасы заңына сәйкес талап ету мерзімі өтіп кеткен
дебиторлық борыштар ... ... деп ... Ал ... ... құрылған күмәнді қарыз бойынша резерв есебінен есептен шығарылады.
Егер кәсіпорындар мен ұйымдар күдікті қарыз ... ... ... ... ... айқындалу жағдайы пайда болса, онда бұл сома ... ... ... ... Сондай-ақ бүл сома қаржы-
шаруашылық қызметінін нәтижесі туралы есеп беруде көрсетілуі тиіс.
Егер сатып алушының дебиторлық қарызы ... ... ... ... және ол осы есеп ... кезеңде өтелсе, бухгалтерлік есепте
келесідей жазу жазылады (есептен ... осы есеп беру ... ... қарыздар бойынша резервтер шоты
К-т: Алынуға тиісті борыштар шоты
Бұрын есептен шығарылған дебиторлық қарыз сомасы есеп берудің келесі
кезеңінде ... онда ол сома ... емес ... ... ... ... Бұл жағдайда бухгалтерлік есепте:
Д-т: Ақшалар шоты
К-т: Негізгі емес қызметтен алынатын басқадай ... шоты ... ... ... ... ... есебі №10 журнал-ордерде
жүргізіледі. ... мен ... ... ... деп есептеген
борьштары үшін 100000 (жүз мың) теңге көлемінде резерв қүрғанда мынадай
корреспонденциялар жазылады:
Күдікті ... ... ... ... ... ... әкімшілік шығындар шоты 100000 ... ... ... ... резервтер шоты 100000 тг.
- Күдікті қарыздар ... ... ... ... ... мың) ... ... борыш есептен шы-
ғарылғанда;
Д-т: Күмәнді қарыздар бойынша резервтер шоты 80000 тг.
К-т: Алынуға тиісті борыштар 80000 тг.
Артык жасалынган ... ... ... ... ... ... мен ұйымдар бұл жағдайда қызыл сиямен жазу арқылы ... ... және ... ... шоты 20000 ... ... ... бойынша
резервтер шоты 20000 тг.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың бухгалтерлік балансындағы дебиторлық
борыштар бабында, ... ... ... ... күдікті қарыз
бойынша құрылған резерв сомасы алынып тасталып, қалған айырма қалдығының
сомасы ғана көрсетіледі.
Мысалы: «ККК» ... ... ... 200000 (екі жүз мың) ... күдікті қарыздары бойынша резерв сомасы 50000 (елу мың) теңгені құрайды
деп есептейік. Сонда ... есеп беру ... ... ... ... ... 50000 (елу мың) ... кезең шығындары ретінде
танылады да, «ККК» ... ... ... ... ... 50000 (елу мың) ... азайтылып 150000 (бір жүз елу мың) ... тең ... ... ... мен ... алып қарасақ та олардың барлығы
да қай шоттардың төленбейтіндігін алдын ала болжап білуі ... ... де ... ... ... ... жыл бойы жұмсалған шығындарды
жабатын сомаларды анықтау кажет. Бұл уақыттағы бағалаудың салдарынан елеулі
айырмашылықтардың да ... ... ... ... халықаралық тәжірибеде
күмәнді қарыздарды бағалау үшін мынадай екі әдісі қолданылады:
• несиеге сатудан алынатын таза табыстан ... ... ... қызметі туралы есеп беруде); дебиторлық қарыздарды өтелу
мерзімі бойынша есептеу әдісі ... ... ... ... ... мақсаты күмәнді дебиторлық борыштар
нәтижесінде туындаған шығындарды дұрыс ... ... ... ... дебиторлық борыштың таза өзіндік құнын дұрыс есептеу болып
табылады. Көптеген ... мен ... бұл ... ... ... ... ... несиеге сатудан алынатын таза табыстан ... ... ... ... бұл әдіс сәйкестік принципіне бағытталған.
Мұнда күмәнді борыштардан шеккен нақты шығындар мен несиеге ... таза ... ... ... ... қатынастардың орташа
пайызы тәжірибеге сүйене отырып есептеледі. Содан кейін бұл пайыз күмәнді
қарыздар көлемін аныктау үшін есеп беру ... ... ... ... ... фирмасының 2004 жылғы көрсеткіштері:
сатылған тауарларының көлемі 1000000 тг.
сатылған тауарларыныц қайтарылғаны 50000 ... ... ... ... күмәнді қарыздар бойынша резерв 8000 тг.
«ККК» фирмасының бухгалтері бүл жылдардағы күмәнді ... ... ... орта ... 3,5% пеп ... ... сәйкес 2004-жылғы
«ККК» фирмасының күмэнді карыз-дар сомасы былайша есептеледі:
(1000000-50000-10000) х 3,5% = 32900 тг. Осы табылған күмәнді қарыздар
сомасы ... ... ... ... ... жыл ... (2002 жыл)
мынадай жазу жазады:
Д-т: Жалпы және әкімшілік шығындары 32900 ... ... ... бойынша резерв 32900 тг.
Жоғарыдағы сандарды ескере отырып, 2004 ... ... ... ... ... резерв сомасы-
ның 40900 (қырық мын тоғыз жүз) теңгеге тең болатындығын
білуімізге болады. ... 8000 ... мың) ... ... ... ... ... борыш және 32900 ... мың ... жүз) ... ... ... ... ... күмәнді қарыздарға жасалынған (болжам бойынша)
резерв сомасы.
Негізінен несиеге сатудан алынатын таза табыстан есептелген ... ... ... ... ... таза өзіндік құнын есептеп отыру
мүмкін емес. Бұл әдістің ... ... ... ... ... ... Өйткені күдікті қарыз сатылым негізінде туындаған. Әдіс
қолданылуы барысында өте ... және ... ... ... тауарларға қолданылатын пайыз
мөлшері әрдайым жаңартылып (жаңадан есептеліп) отыруы тиіс.
Күмәнді қарыздарды бағалау үшін ... ... ... ... ... есептеу әдісі бухгалтерлік баланста таза дебиторлық
қалдықтың ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... уақытта өткен кезеңдердегі мәліметтер пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... ... борыштың нақты
акшалай өзіндік кұнын анықтау есептеледі. Несиеге сатудан алынатын таза
табыстан есептелген ... ... ... ... ... өтелу
мерзімі бойынша есептеу әдісі дебиторлық ... ... ... ... ... күмәнді қарыздарға жасалған резерв сомасының дұрыс жасалуына
мүмкіндік береді. Кейіннен күдікті қарыздарга жасалған ... ... ... талап етілген калдыққа сәйкес ... Бұл ... ... ... ... ... дебиттелінеді. Жалпы күмәнді
қарыздар бойынша жасалынған қажетті резерв сомасының мөлшерін анықтау үшін
мыналар қолданылады:
... ... ... ... бірыңғай кұрам-
дастырылған мөлшерлеме;
• алынуға тиісті шоттың ... ... ... ... негізделген мөлшерлеме.
Осы атап өткен екінші әдісіміз бойынша мысал келтірейік:
Жоғарыдағы берілген мысалымызда «ККК» фирмасының алынуға ... ... ... Яғни ... ... ... ... олардың қарыз сомалары әрбір кезең бойынша бөлініп көрсетілген. Сондай-
ақ бұл жерде фирманың ... тиіс ... ... ... ... борышты есептеуге арналган пайыз коэффиценті белгіленген.
Яғни «ККК» фирмасы ... ... ... мен ... ... ... есеп айырыспаған заңды немесе жеке тұлғалардың қарыздарының, дер
кезінде төленбеген сомасының 5°/'с бірінші ... ... ... ... ... 20%, ... тоқсанда
кешіктірілгендерінің 30%. төртінші тоқсанда кешіктірілгендерінің ... ... ... ... деп ... Кестеден «ККК»
фирмасының 2003 жылдың 31 желтоқсанына ... ... ... 235000 (екі жүз отыз бес мың) ... тең екендігін көруімізге
болады (15000+25000+40000 ... Егер ... ... ... ... ... шотындағы сомасы жоғарыда табылған 235000 теңгеден
артық немесе кем ... ... ... ... сомасына тиісті
өзгерістер енгізіледі.
Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борыштарының есебі
Жалпы кез келген ұйымның бухгалтерлік есебіндегі мына ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың борышы» сол
ұйымның барлық еншілес және тәуелді серіктестіктерінің,
бірлесіп бақыланатын заңды тұлғаларының дебиторлық
борыштары жайлы ақпараттар көрініс табады.
«Шаруашылық ... ... ... табу ... және ... қоры ... ... салымдарынын
үлесімен анықгалатын коммерциялық ұйымдар немесе заңды ... ... ... ... ... ... ... сенім серіктестігі, жауапкершілігі шектеулі серіктестік,
қосымша жауапкершілікті серіктестік және акционерлік ... ... ... Осы ... айтылған еншілес серіктестік дегеніміз, ... ... ... оның ... ... ... қоса ... болып табылады. Еншілес шаруашылық серіктестігі өзінің негізгі
шаруашылық серіктестігінің ... ... ... ... ... серіктестіктерден айырмашылығы, олар филиал боп
табылады және ондай серіктестіктердің өз алдына жарғылық қорлары ... ... ... ішкі ... ғана ... ... ... тәуелді
серіктестіктер өздерінің қаржы-шаруашылық қызметінің бухгалтерлік ... ... есеп ... бас кітапты толтырады және баланстарын
жасайды.
«Бірлесіп бақыланатын занды тұлғаның» қатысушысы өзінің жеке қаржылық
есеп беруінде және ... ... ... есеп беруінде
өзінің үлестік қатысуын көрсетуі қажет.
Ол үйлесімді (пропорционалды) біріктіру үшін есеп ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Меншіктің осы бір түрлерін айқындайтын анықтамалар азаматтық кодексте
толық түрде көрініс тапқан (228-234 ... ... ... және ... ... ... ... борышы» шоттары
мына шоттармен корреспонденцияланады:
• Еншілес, тәуелді серіктестіктерге, бірлесіп ... ... ұйым ақша ... уақытта:
Д-т: «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және ... ... ... ... шоты,
К-т: «Ақшалар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылса,
• Сатылған өнім, тауар, негізгі құралдар мен материалдық
емес ... және ... ... ... және бірлесіп бақыланатын заңды тұлғалардың
дебиторлық борыштарының пайда болуына:
Д-т: «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
занды тұлғалардың ... ... ... қызметтен алынатын кіріс» немесе «Негізгі емес қызметтен
алынатын кіріс» деп аталатын шоттардың тиістілері ... ... ... ... ... ... ... мен материалдық емес активтер
және материалдардың ... ... ... құн ... ... «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың борышы» шоты;
К-т: «Қосылған құн салығы шоты» түрінде ... ... ... валютадағы борыштар бойынша тиімді бағамдық
айырмашылыққа:
Д-т: «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп ... ... ... ... ... ... ... кіріс» шоты түрінде
корреспонденция жазылуы тиіс.
Еншілес, тәуелді және ... ... ... ... ... ... ... вексельдер» немесе «Ақшалар» шоттарының тиістілері;
К-т: «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың ... деп ... шот ... екі ... жазу жазылады.
Еншілес, тәуелді серіктестіктер мен бірлесіп ... ... ... борыштарының салыстыру актілері арқылы ... ... ... ... тәуелді серіктестіктерге және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғаларға қарыз» шоты,
К-т: ... ... ... және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың борышы» шоты түрінде жазу жазылады.
Еншілес, тәуелді серіктестіктер мен ... ... ... ... ... ... құндылықтарды жеткізу
үшін алынған аванстар есебінен жабылғанда мына төменде ... ... жазу ... ... ... ... беру үшін алынған
аванстар» немесе
«Орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін ... деп ... ... тиістілері;
К-т: «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
занды тұлғалардың борышы» ... ... ... ... ... валютадағы борыштар бойынша
тиімсіз бағамдық айырмашылык пайда болған уақытта:
Д-т: «Бағамдық айырмашылық бойынша шығындар» деп ... ... ... ... және бірлесіп бақыланатын заңды
тұлғалардың ... шоты ... ... ... ... ... біріктіру үшін есеп беретін пішімдердің ... ... ... ... асады.
Басқадай дебиторлық борыштардың есебі
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... төмендегідей шоттарда есептеледі: «Алынуға тиісті
қосылған құн салығы».
«Есептелген пайыздар».
«Жұмысшылар мен басқадай тұлғалардың борышы».
«Өзге де дебиторлық ... ... ... ... мен тапсырыс берушілер» бөлімшесінде
есептелуге жатпайтын (сатылған ... ... ... ... ... есеп ... ... есептеледі.
«Алынуға тиісті қосылган құн салығы» шоты ... ... ... ... ... тағы да ... бойынша жабдықтаушыларға
төленген қосылған құн салығы ... ... ... ... ... бұл түрі барлық тауарлар мен қызметтерді қамтитын ... ... ... ... орай бұл ... сатып алушылар тауардың құнына
қосып төлейді. Жанама ... ... ... ... ... заңды және
жеке тұлғалардан түспейді, керісінше осы тауарларды ... ... баға ... ... ... салық сомасы да жоғары болады.
Бюджетке төленетін қосылған кұн ... ... ... (жұмыстар мен
қызметгер) үшін сатып алушылардан алынған салық пен материалдық ресурстар
үшін жабдықтаушыларға төленген қосылған құн ... ... ... ретінде анықталады.
• Алынған тауарлар мен материалдық кұндылықтар және орындалған
жұмыстар мен ... ... ... ... құн ... ... тиісті қосылған құн салығы» шоты
К-т «Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп ... шоты ... ... ... ... құн салығы» шоты
К-т «Басқадай несиелік борыштар мен аударымдар» шоты ... ... ... ... ... ... ... шартта қаралған
жалға берген негізгі ... ... ... мен ... алған
вексельдері үшін пайыз түрінде алатын ... ... ... ... ... ... ... Осыған
байланысты «Есептелген пайыздар» шотына сәйкес негізгі бухгалтерлік жазулар
мына ... ... ... ... ... алынған вексельдер, берілген
заемдар бойынша пайыздар есептегенде:
Д-т: «Есептелген пайыздар» - деп ... шот, К-т: ... және ... түріндегі кірістер» деп аталатын шот түріндегі
бухгалтерлік жазу ... ... ... ... ... ... ... шоттарының тиістілері.
К-т: «Есептелген пайыздар» деп аталатын шоты түріндегі бухгалтерлік
жазу жазылады.
«Жұмысшыпар мен басқа ... ... деп ... ... мен басқа да тұлғалардың дебиторлық борыштары жайлы ақпараттар
жинақталады. Бұл шотта жұмысшылар мен басқа да ... ... ... ... іссапарлары үшін және басқадай шығындар үшін берілген
сомалар, сонымен қатар жұмысшылар мен ... ... ... ... үшін ... сомалар есептелінеді.
• Жалпы әкімшілік-шаруашылық қажеттілігі ... ... ... үшін есеп ... ... берілген сомаларға:
Д-т: «Жұмысшылар мен басқа тұлғалардың борышы» шоты
К-т: «Ақшалар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазу жазылады.
• Жұмысшыларға берілген заем ... ... ... ... мен ... ... борышы» шоты
К-т: «Ақшалар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазу жазылады.
... ... ... ... ... ... салынған
жетіспеушіліктерге кінәлі түлға табылып және оның төлеуге
тиісті сомасына:
Д-т: «Жұмысшылардың борышы» шоты
К-т: «Алдағы ... ... шоты ... жазу ... беруге тиісті тұғалар өздерінің борыштарын өтеген
уақытта: ... емес ... ... ... ... және ... деп ... тиістілері дебиттелініп,
«Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борышы» шоты кредиттелінеді.
Есеп ... ... ... аванс ретінде алған
сомаларының ... ... ... бойынша кінәлі адамдардың ... ... ... ... ... ... кіріске алынғанда:
Д-т: «Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борышы» шоты
К-т: «Ақшалар» шоты ... ... жазу ... Есеп беруге тиісті тұлғалардың кәсіпорынның есебінен
шығарған шығындарының сомасына:
Д-т: «Тауарларды сату бойынша шығындар»;
«Жалпы және әкімшілік ... ... сала ... деп ... ... ... ... мен басқа да тұлғалардың борышы» түріндегі екі жақты
жазу жазылады.
• Жабдықтаушыларға олардан алынған ақау материалдарды
қайтаруға ... ... ... пайда
болуына:
Д-т: «Басқадай дебиторлық борыш» шоты;
К-т: «Материалдар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
... ... ... ... шығарылған сомаға:
Д-т: «Басқадай дебиторлық борыш» шоты;
К-т: «Ақшалар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
• Құны ... ... ... ... тыс активтер қоймаға келіп түскен-
де олардың жетіспеушілігі мен бағалардың сәйкессіздігі нә-
тижесінен болған, сондай-ақ арифметикалық қателергерге:
Д-т: ... ... ... шоты;
К-т: «Жабдықтаушы жәнеәне мердігерлермен есеп айырысу» шоты
түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
Ағымдағы жал ... ... ... жал төлемдері мен
айыппұлдарға, сондай-ақ өсімақыларға:
Д-т: «Басқадай дебиторлық борыш» шоты,
К-т: «Негізгі емес қызметтен алынатын ... ... ... ... ... жазылады.
• Төтенше жағдайлардан болған залалдардың орнын толтыру
бойынша дебиторлық борыштың пайда болуына:
Д-т: ... ... ... ... ... ... болатын кірістер (зияндар)» шоты
түріндегі бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... шотында төленуге тиісті жал
төлемдері жайлы ақпараттар, бюджетке және бюджеттен тыс ұйымдарға артық
төленген сомалар, ... мен ... ... ... ... да ... тұлғаларға деген шағын талап сомалары, тауарлық-материалдық
қорлардың жетіспеушілігі, есімақылар, тағы да ... ... ... ... ... ... ... деп есеп беретін кезенде шығарылған, бірақ
келесі есеп беретін кезеңнің шығындарына жататын шығындарды айтады. ... ... ала ... ... ... ... ... кезеңдерге жазылған газет, журнал және басқа да
ақпарат құралдарының құны,
маусыммен жұмыс істейтін өндірістердің маусымдық
шығындары және тағы да ... ... ... ... ... ... жаңа өндірісті
дайындау және меңгеруге байланысты шығындар, кен ... ... ... жұмыстарының шығындары, жаңа кәсіпорындарды іске қосу
шығындары жатады.
«Сақтандыру полисі» ... ... ... ... сомасы
есептеледі.
• Сақтандыру полисін алу үшін есеп айырысу шотынан
төленген сомаға:
Д-т: «Сақтандыру полисі» шоты;
К-т: ... ... шоты ... ... жазу ... Сақтандыру полисін алу ... ... ... есеп ... ... мына ... екі ... жазу
жазылады:
Д-т: «Тауарларды сату бойынша шығындар»;
«Жалпы және әкімшілік шығындары»;
«Үстеме шығындар» шоттарының тиістілері;
К-т: «Сақтандыру полисі» шоты.
«Жал төлемі» шоты алдағы ... үшін ... жал ... ... Аталмыш шотқа байланысты төмендегідей бухгалтерлік
жазулар жазылады:
• Алдағы кезеңдер үшін жал ... ... ... «Жал ... ... ... шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы.
Ал есепті кезеңге жатқызылатын жал төлемі есептен шығарылған уақытта:
Д-т: «Тауарларды сату бойынша шығындар»;
«Жалпы және ... ... ... және тағы да басқа шоттардың тиістілері;
К-т: «Жал төлемі» шоты түріндегі ... ... ... ... шығындары» шоты «Сақтандыру полисі» мен «Жал
төлемі» деп аталатын шоттарда аталмай ... ... ... ... ... ақпараттарды есептеу үшін арналған.
Берілген аванстар есебі
Берілген аванстардың есебі келесі шоттарда есептелінеді:
... ... ... ... ... аванстар» шоты;
• Орындалатын жұмыстар мен көрсетітетін қызметтер
үшін ... ... ... ... аванстар дегеніміз ұйымның жабдықтаушылар мен қызмет
көрсетушілерге ... ... ... ... ... ... емес ... үшін және олардың көрсететін қандайда
бір қызметі үшін ... ала ... ... ... ... ... ... шоттарға байланысты бухгалтерлік есепте мынадай
корреспонденциялар жазылады:
• Тауарлық-материалдық қорларды ... ... ... ... мен ... қызметтер үшін берілген аванстарға:
Д-т: «Тауарлық-материалдық ... ... ... үшін ... шоты немесе «Орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін
берілген аванстар» шотының тиістісі;
К-т: «Ақшалар» шоты.
Несие есебінен берілген аванс сомасына:
Д-т: «Тауарлық-материалдық ... ... ... үшін ... шоты ... «Орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін кызметтер үшін
берілген аванстар» шотының тиістісі;
К-т: «Банктен тыс ... ... шоты ... ... ... тиістісі.
Шетелдік ақша бірлігі, яғни валюта түрінде берілген аванстар бойынша
тиімді ... ... ... ... ... қорларды жеткізіп беруі үшін берілген
аванстар» шоты немесе «Орындалатын ... мен ... ... ... ... шотының тиістісі;
К-т: «Бағамдық айырмашылақтан алынатын кіріс» шоты.
Бұрынырақта аванс ретінде ... ... ... қалғаны
қайтарылғанда:
Д-т: «Ақшалар» шоты;
К-т: «Тауарлық-материалдық қорларды жеткізіп ... үшін ... шоты ... ... ... пен ... ... үшін
берілген аванстар» шотының тиістісі.
Бұрынырақта берілген аванс есебінен жабдықтаушыларға тиісті ... ... ... және ... есеп ... шоты;
К-т: «Тауарлық-материалдық қорларды жеткізіп беруі үшш берілген
аванстар» шоты немесе «Орындалатын жұмыстар мен ... ... ... ... ... тиістісі.
Жалпылама аталмыш бөлімшенің шоттары тауарлық-материалдық қорларды
жеткізгені үшін алдьш ала берілген аванстар ... ... ... ... ... мен ... сипаттамасы, дебиторлық борыштар мен үшінші
бөлімдегі басқадай активтер жайлы түсініктеме алуға мүмкіндік береді.
Жоспар
1. Дебиторлық борыштардың ... ( ... ... ... ... ... мен ... берушілер борышының есебі
3. Күмәнді дебиторлық борыштар
4. Еншілес (тәуелді) ... ... ... Басқадай дебиторлық борыштардың есебі
6. Берілген аванстар

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алынуға тиісті шоттар және өзге де дебиторлық борыштардың есебі24 бет
Дебиторлық борыштардың аудиті52 бет
Дебиторлық борыштардың есебiн ұйымдастыру28 бет
Дебиторлық борыштардың есебі туралы30 бет
Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялардың аудиті44 бет
"JPK Corporation” ЖШС22 бет
Банктің қызметіндегі табыстар мен шығындардың сипаттамасы20 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. Шаруашылық жүргізуші субъектінің меншіктік капиталының есебі24 бет
Дебиторлық берешек есебі жайлы39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь