Компанияның рыноктық құнын анықтау және қаржылық жағдайын талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметтің дамуы және олардың
қаржылық жағдайы
1.1 Кәсіпкерліктің Қазақстанда дамуы және заңдылық аспектілері ... ... ... ... ... .8
1.2 Компаниялардың қаржы ресурстарын қалыптастыру және кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асырудағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

2. Компанияның рыноктық құнын анықтау және қаржылық жағдайын талдау
2.1 Компанияның рыноктық құнын анықтау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
2.2 ЖШС "ИНФОРМСЕРВИС" компаниясының қаржылық жағдайын талдау
және нарықтық құнын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47

3. Компанияның өтімділігін анықтау және оның қызметтерін оңтайландыру
шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .74
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
.............................................5
1. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметтің дамуы және олардың
қаржылық жағдайы
1.1 ... ... ... және заңдылық ... ... ... ... ... және ... ... ... ... Компанияның рыноктық құнын анықтау және қаржылық жағдайын талдау
2.1 Компанияның ... ... ... әдістері
...........................................36
2.2 ЖШС "ИНФОРМСЕРВИС" компаниясының қаржылық жағдайын талдау
және ... ... ... ... ... және оның ... оңтайландыру
шаралары
............................................................................
......................................56
Қорытынды
............................................................................
.................................74
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы KCP0-ның бiртұтас халық шаруашылығы кешенiнiң ... және ... ... ... ... жүзеге
асырылды.
Нарықтық экономиканың жұмыс iстеу жағдайында экономикалық әлеуеттi
дамыту мен ... және ... ... ... ... ... тетiктер арқылы айқындалады.
Сонымен қатар, мемлекет елдiң орнықты экономикалық дамуы, халықтың
қолайлы тыныс-тiршiлiгi және бар ресурстық ... ... ... ... жағдайды қамтамасыз етуге тиiс.
Тиiсiнше мемлекеттiң аумақтық даму ... ... ... тиiс.
Қазiргi кезеңде мемлекет мiндеттерi экономика мен еңбек ресурстарын
экономикалық тұрғыдан перспективалы аудандарға және ... ... ... ... ... ... нарық
субъектiлерiнiң экономикалық белсендiлiгiн өсiру үшiн жағдайлар жасауға
және әлемдiк ... ... ... ... бiртұтас iшкi
экономикалық кеңiстiктi қалыптастыруға келiп тiреледi.
Жоғарыда көрсетiлген мiндеттердi iске ... елдi ... және ... ... ... тиiс. ... ... бәсекелестiктiң күшеюi елдiң әлемдiк нарықтарға ұстанымдануының
тиiмдi стратегиясын тұжырымдауды талап етедi.
Өңiрлер мен iрi ... ... ... ... ... ұлттық қана емес, өңiрлiк және ... ... де ... ... ... ... және халықты таратып орналастыруды
қалыптастыруды, ... ... ... ... ... ... ... етудi қоса алғанда, елдiң ... ... ... ... және тиiстi мемлекеттiк,
салалық және өңiрлiк бағдарламаларды ... ... ... негiзi
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік ... даму ... ... ... және ... маңызы бар өндiрiстiк,
энергетикалық, ... ... және ... ... дамытуға бағытталған ... ... ... ... қоса ... ... айқындауға экономиканы бағыттау қажет.
Нарықтық экономикаға көшу – ... ... және ... жол. ... көрсетіп отырғандай, ежелден қалыптасып қалған шаруашылық
жүйесін түбірінен ... ... ... ... шаралар
соңы өндіріс дәрежесінің анағұрлым ... ... ... қатар жүретіндігін өмір көрсетіп ... Бұл ... ... ... ... мен ... ... болжап,
экономикалық саясаттың ықпалды да тиімді жолдарын таңдай білуді талап
етеді.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... қаржының,
сонымен қатар салалық қаржының рөлінің артуына ықпалын тигізді.
Кәсіпорынның қаржысы, оның ... ... ... сипаттайтын негізгі
көрсеткішке айналды. Кәсіпорын қаржысының ... және ... ... оның ... орнын және оның экономикалық
кеңістікте жұмыс атқару қабілеттігін көрсетеді. ... ... өтуі ... ... жаңа ... талап етті, басқару
жүйесінде жаңа әдістің – қаржы менеджментінің пайда ... ... ... ... ... кез ... ... жұмысын басқару
жүйесіндегі ең бір ауыр және жауапты бөлімнің бірі – қаржыны ... ... ... ...... ... жағдайын
талдау және бағалау арқылы жүзеге асырылады.
Компаниялар өз қызметін жүргізу барысында ... бір ... ... ... ... ... талдайды, алдына қойған мақсаттары мен
жоспарларын орындауға тырысады. ... ... ... ... ... мен тактикалар қабылдайды, осы ... ... тек ... жағдайды анықтау коэффициенттерін есептеп
қана көру мүмкіндігі бар. Нарықтық экономикады компаниялардың, бизнестің
құнын анықтау ... ... ... ... деп ... жұмысты жазу барысында мен өз алдыма мынандай мақсаттар мен
міндеттер қойдым:
- кәсіпкерліктің Қазақстанда дамуы және ... ... ... ... ресурстарын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... рыноктық құнын басқару жолдарын анықтау;
- компанияның рыноктық құнын анықтау әдістерін қарастыру;
Зерттеу обьектісі - ЖШС ... ... ... ... және ... құнын анықтау;
Зерттеу пәні - компанияның өтімділігін анықтау және оның ... ... ... ... ... жаңалығы: Кәсіпорынның өндірілетін өнім және
өндіріс технологиясымен тығыз байланысқан қаржылық тұрақтылығының маңызды
факторларының бірі – активтердің ... ... мен ... сондай-ақ
кәсіпорынның басқару стратегиясын дұрыс таңдап алуы ... ... ... ... ...... ... оның ағымдағы жедел
қызметі үшін қажет болатын қаржының ең төменгі сомасын ұстаудан тұрады.
Қаржылық тұрақтылықтың ішкі, маңызды ... бірі – бұл ... ... мен ... ... ... ... мен
тактикасының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз қаржы ... ... таза ... қаншалықты көп болса, соншалықты ол өзін жайлы сезіне
алады.
Дипломдық жұмысты жазу барысында ... және ... ... ... және нормативтік заңдылық актілер қолданылды.
1. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметтің дамуы және ... ... ... ... ... және заңдылық аспектілері
Негiзiнен кеңестiк кезеңнiң өзiнде ... ... ... ... ... ... ... iшкi экономикалық
кеңiстiктiң сақталып отырған ыдырауы салдарынан оны дербес ... ... ... орнықтылығының қазiргi заманғы қажеттi ... ... ... ... ... ... кiруi ... және өңiрлiк еңбек бөлiнiсiнде тар мамандануымен, негiзгi ... ... ... ... ... бұл ... ... де, және
оның жекелеген өңiрлерiнiң де сыртқы нарықтарға ... ... ... ... ... тереңдей түседi.
Экономиканы нарық жағдайында дамыту елдiң жекелеген аумақтық-шаруашылық
жүйелерiнiң бәсекелiк артықшылықтарын да, сол сияқты нарыққа ... ... ... олардың кемшiлiктерiн де анықтап бердi.
Бұл жекелеген өңiрлерде өндiрiстiң бiршама құлдырауына және тоқтап ... ... ... мен елдi ... ... ... алып ... өңiрлiк теңсiздiктер тереңдедi және табиғи көшi-қон ағымына
қарамастан, ел халқының бiр ... ... ... ... емес ... ... қалыптасқан таратып орналастыру жүйесi өз тиiмдiлiгiн жоғалтты
және қазiргi уақытта қалыптасып жатқан елдi ... ... ... ... ... ... кен ... салынған жекелеген шағын қалалар, кенттер, сондай-ақ қалыпты өмiр
сүру үшiн жарамсыз аумақтардағы және даму орталықтарынан шалғайдағы ауылдар
перспективасыз болып ... ... ... ... пен аграрлық өндiрiстiң көп салалы
құрылымы, тиiстi өндiрiстiк қуаттардың болуы. Өнеркәсiптiң дамыған базалық
салалары - ... және ... ... ... ... ... ... көлiк-коммуникациялық инфрақұрылым желiсiнiң болуы.
Темiр жолдың және ... ... ... ... ... шыға отырып,
барлық өңiрлер арасында тасымалдарды жүзеге ... ... ... ... ... мен темiр жол халықаралық көлiк
дәлiздерiнiң құрамына енгiзiлген. ... ... ... ... негiзгi әлемдiк тауар
нарықтарынан алшақтық, теңiз (мұхит) қатынас жолдарына тiкелей ... ... және ... ... ... елдiң тар мамандануы мен
көптеген өңiрлердiң бiржақты ... ... ... мен ... ... ... Экономикада экспорттық шикiзатқа бағдарланған
оқшауланған секторлары және бәсекеге қабiлетi ... ... ... ... ... сол сияқты аумақтық аспектiде өзара әлсiз байланысқан
экономикасы бар екi қарама-қайшы құрылым ... ... және ... ... тәуекелдiлiгiн
ұлғайтатын факторлардың болуы, егiстiк сапасының салыстырмалы төмен болуы,
өнімдiлiгi аз ... ... ... Елдiң жекелеген өңiрлерiнде су
ресурстарының тапшылығы, минералдық-шикiзат ресурстарының әркелкi бөлiнуi,
әлеуеттi бай қорлардың аз ... және ... ... ... өндiрушi
кәсiпорындардан шалғайдағы аудандарда шоғырлануы.
Әлеуметтiк инфрақұрылым объектiлерi желiсiнiң жеткiлiксiз даму ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етiлген. Шалғайдағы ауылдық елдi мекендерде әлеуметтiк инфрақұрылым
объектiлерiне ... жоқ ... ... ... табиғи және
миграциялық өсiм ... ... iрi ... мен ... ... даму ... артта қалған.
Қазақстанның және оның одан әрi аумақтық дамуының ... ... ... ... ... ... әлемдегi
ұстанымдануының жаңа парадигмасын тұжырымдай отырып, оның географиялық
жағдайын барынша пайдалану ... iске ... ... байланысты
болуға тиiс.
Қазақстанның экономикалық жаһандану процесiне қосылуы ... ... ... ... ... бiрiнiң функцияларын iске асыра
отырып, уақыт өте келе әлемдiк экономикалық кiрiгу процесiнiң белсендi
қатысушысына ... ... ... ... Азия ... ... елге, өңiрiшiлiк
экономикалық байланыстарды кiрiктiрушiге, капитал мен ... ... Азия ... ... ... ... ... iрi әлемдiк компаниялардың филиалдарын орналастырудың, халықаралық
деңгейдегi қызмет көрсетулердiң орталығына ... ... ... ... ... ... ... Азия -
Тынық мұхиты және Оңтүстiк Азия экономикалық жүйелерiнiң өзара iс-қимылының
трансконтиненталдық экономикалық көпiрiнiң функцияларын да ... ... ... келе ... iрi ... ... тауар, қаржы,
технологиялық және мәдени алмасулардың еуразиялық жүйесiнде өзiне ... ... ... аса ... тораптарды
қалыптастыру мүмкiндiгi бар.
Трансконтиненталдық және басқа ... ... одан ... iшкi экономикалық кiрiгудi күшейтуге ... ете ... ... ... игерудi, тасымалданатын жүктердi өңдеу
жөнiнде ... ... ... ... ... және оның жұмыс iстеуiн
қамтамасыз етудi қоса алғанда, өңiрлер экономикасының ... әсер ... ... ... ... және iргелес мемлекеттермен көлiк-
коммуникациялық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердiң сыйымдылығы жоғары өткiзу
нарықтарына бағдарлайды.
Негiзгi халықаралық ... ... ... ... ... ... үшiн көршiлес елдермен сыртқы экономикалық ... ... ... ... нарықтардан шалғайлығын өтейтiн болады.
Елдiң шекара маңындағы iрi қалалары мен аумақтарының серпiндi дамуы
оларға iргелес ... ... ... ... Федерациясы)
ресурстар мен жұмысқа қабiлеттi халықтың көшi-қон ағынын тартуға ... бұл ... ... және ... ... оң ... ... келе жатқан қалалардың айналасынан ... ... құру ... ... урбанистiк өмiр сүру аймағын
құруға мүмкiндiк бередi.
Мыналар елдiң ... ... ... ... ... ... ... - өңiрлiк және әлемдiк еңбек бөлiнiсiнде елдiң тар, ... ... ... ... мен экономикалық
оқшаулануының нығаюы, тиiсiнше - елдiң даму ... ... ... ... ... - бәсекеге қабiлеттiлiктiң төмендiгiнiң және ... ... ... ... ... ... ... аумақтардың
индустрияланбауы;
      - бiрiктiрушi көлiк-коммуникациялық желiнiң дамымауына, ... ... үшiн ... ... ... бағыттылығына
(көптеген инфрақұрылымдық жобалар транзиттiк экономиканы қамтамасыз етуге
анағұрлым ... және ... ... ... кiрiгуiнiң
бiртұтастығын қамтамасыз етпейдi) байланысты елдiң ыдырау ықтималдығы;
      - кең ауқымды трансеуразиялық ... және ... ... ... ... ... ... тарапынан болатын, сондай-ақ елде халықаралық кiрiгудiң
өңiрлiк орталық қалаларын қалыптастыру ... ... ... ... тарапынан болатын бәсекелестiк;
      - елдiң ... ... ... ... ... ... ауыл ... қалаға ағылуының күшеюi және
бiраз ауылдық аумақтардың депопуляциясы, демографиялық қысымның және елдiң
шекара маңындағы өңiрлерiне көршiлес мемлекеттерден ... ... ... - ... ... ... табиғатқа антропогендiк әсердiң
күшеюi салдарынан өмiр сүру ... ... және ... ... ... және ... қызметке қолайлы аумақтардың азаюы.
Қазақстанның 50 дамыған бәсекеге қабілетті мемлекеттер қатарына қосылуы
үшін "Қазақстан -2030" стратегиясы қабылданған. Осы ... ... ... және ... ... ... ... мамандануды
қалыптастыру, экономикалық әлеуеттi және халықты таратып орналастыруды
ұтымды кеңiстiктiк ұйымдастыру негiзiнде ... ... ... ... және халықтың тыныс-тiршiлiгi үшiн қолайлы жағдайлар жасау.
Стратегияны iске асырудың ... ... алға ... елдi ... ... ... қамтамасыз ету мақсатына қол жеткiзу өңiрлiк және
әлемдiк экономикада ел мен оның ... ... ... ... экономикалық әлеуетiн және халықты таратып орналастыруды
ұтымды кеңiстiктiк ұйымдастыруды ... ... ... байланысты
мiндеттердi тиiмдi iске асыруға және соның ... ... ... ... әлеуметтiк-экономикалық дамуының жұмыс iстеуiне
байланысты.
Осы негiзде ел ... ... ... ... және елдi ... ... тиiмдi
моделi құрылуға, кәсiпкерлiк жандандырылуға тиiс.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, ... ... ... және ... ел мен оның ... ... әлемдiк нарықта:
- минералдық шикiзаттың, астық өнiмдерi мен олардың өңделген өнiмдерiнiң
iрi өндiрушiсi әрi жеткiзушiсi;
- Еуропа, Азия - ... ... және ... Азия ... ... ... ... экономикалық көпiрi ретiнде.
• өңiрлiк нарықта:
- өңiрлiк нарыққа ... және ауыл ... ... iрi
жеткiзушiсi;
- өңiрдiң қазiргi заманғы сервис орталығы;
- өңiр инновацияларының ... ... ... ... болады.
Қазақстанның мынадай салаларда инновациялық әзiрлемелердi әзiрлеуге
және сыртқы нарықтарға жылжытуға мүмкiндiгi бар:
      өнеркәсiптiк ... ... ... кешендi пайдалану және
қайта өңдеу технологиялары;
      ауыл шаруашылығы саласындағы әзiрлемелер;
      химиялық және биологиялық технологиялар;
      ... және ... ... ... саласындағы әзiрлемелер;
      медициналық әзiрлемелер;
      ядролық технологиялар;
      ақпараттық және телекоммуникациялық технологиялар;
      ғарыштық зерттеулер;
      әскери-өнеркәсiптiк технологиялар.
Бизнестi аумақтық-экономикалық ұйымдастыру мен жүргiзудiң осы ... ... ... ұлттық, өңiрлiк және әлемдiк экономикалық жүйеде
ел өңiрлерiнiң бәсекеге қабiлеттiлiгiн ... ... ... ... экономикалық процестерге тарту, сол арқылы кәсiпкерлiктi дамытуды
ынталандыру.
Әлемдiк тәжiрибе елдiң экономикалық дамуы оның өңiрлерiн құрайтындардың
бәсекеге қабiлеттiлiгiне тiкелей байланысты екендiгiн ... ... ... деп ... ... ... өнiмдiлiгiн
арттыру және капиталды ұтымды пайдалану, ... ... ... ... ... өңiрлiк және әлемдiк нарықтарға
кiрiктiрiлу есебiнен халықтың өмiр сүруiнiң жоғары және үнемi өсiп ... қол ... ... ... уақытта әлемде аумақтарды экономикалық ұйымдастырудың екi
негiзгi моделi қалыптасқан - ... ... ... ... ... ... үшiн негiзгi жұмыс берушiлер ретiндегi,
жергiлiктi бюджеттердi толықтырудың негiзгi көзi және ... ... ... ... ... ... табылатын
корпоративтiк құрылымдарға бiрiктiрiлген бiр немесе бiрнеше iрi ... ... ... етуi ... ... тән аумақты ұйымдастырудың тiгiнен кiрiктiрiлген
моделiнен айырмашылығы ... ... бiрiн бiрi ... ... ... мен ... ... өндiретiн жеке-дара кәсiпорындар желiсiн
бiлдiредi.
      ... ... ... ынтымақтастық және ... ... ... ... ... ... асырылады.
Кәсiпорындардың бiр бөлiгi дайын өнiмдi нарыққа шығарады, қалғандарының
барлығы осы ... ... ... ... ... ... ... орындайды.
Тұтастай алғанда барлық кәсiпорындар кооперациялар мен өзара iс-қимыл
желiсiн - өңiрдiң жаһандық бәсекеге ... ... ... ... ... ... мен ... географиялық жағынан
тұйықталған жиынтығын бiлдiретiн кластердi құрады.
Қазақстан үшiн дамудың алдыңғы кезеңдерiнде аумақтарды ұйымдастырудың
тiгiнен кiрiктiрiлген моделi экономикалық жағынан ... ... ... өндiрiстiң технологиялық дәйектiлiгiне негiзделген болатын. Сонымен
қатар бүгiнде елдiң ... ... ... ... экономикада
бәсекеге қабiлеттiлiгiмен ерекшеленбейдi, жаңа ... ... ... ... ... ... ... құн жинақтау тiзбегiнiң бастапқы буынындағы
өндiрiстер ... ... ... ... ... ... немесе
елден тысқары орналасады, сондықтан қаржы ... мен ... ... ... ... Бұл өңiрлердi өңiрлердi құраушы
тiгiнен кiрiктiрiлген iргелi компаниялардың жұмыс iстеп тұруына және ... ... ... және ... алғанда геоэкономикалық
иерархияда бағынысты жағдайға қояды.
Желiлiк модель ұлттық экономикаға үлкен тұрақтылықты қамтамасыз ... оның ... күшi, ең ... ... емес ... процестерге экономикалық субъектiлердiң неғұрлым кең аясын
тартуды қамтамасыз ететiн шағын және орта ... ... ... кластерлердi құру желiлiк модельдiң пәрмендi тетiктерiнiң
бiрi ... ... ... ... ... маманданатын қызмет
салаларының айналасында құрылатын болады және қазiргi бар ... ... ... қана ... ... ... ... да қамтиды.      
Шикiзат ... iрi ... ... ... ... ... қабiлеттiлiктi арттырудың негiзгi бағыттары тiгiнен кiрiктiрiлген
компаниялардың анағұрлым жоғары қайта жасау өндiрiстерiн ... ... ... ... ... ... ... құра және шағын
және орта кәсiпорындардың ... ... ... және ... ... ... ... iрi жобалардағы жергiлiктi құрауыштарды
күшейтудi дамыту, сондай-ақ қызмет көрсетушi және ... ... ... ... ... iрi жүйе құрайтын компанияларының
айналасындағы кластерлердi қалыптастыру болып табылады.
Өңiрлердiң даму стратегиясын ... ... ... ... тиiс:
- өңiрлер ұстанымдануының геоэкономикалық ауқымы;
- бiрiншi кезекте өз ... ... алу ... ... iшкi ... ... өңiрлердiң өндiрiстiң дәстүрлi ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күшi, қазiргi ... және ... орта ... мамандандырылған факторларды
дамытуға да бағдарлануы;
- салалық және аумақтық кооперациялау әлеуетiн сату;
- ... ... ... және ... ... ... ... экономикалық даму процесiне тарту.
Құрылатын кластерлер мынадай сипаттамаларға жауап беруге ... ... ... және ... бiр ... ... қатысушылар
арасындағы кооперациялау, географиялық шоғырландырылуы, бiр қызмет түрiне
мамандануы (мысалы, туризм кластерi), қатысушылардың ... ... ... және ... ашықтығы.
Кластерлiк бастамаларды iске асырудағы мемлекеттiк органдардың, ең
алдымен, жергiлiктi атқарушы органдардың рөлi ... ... ... ... жасауда болады:
- жеке меншiк сектор тарапынан бастама болмаған жағдайда "синтетикалық"
кластердi дамытуға бастамашылық ету ... ... ... ... ... ... ... орнату және басқалар);
- бастамашылық кластерлерде - кластердiң әлеуеттi қатысушылары: 
өндiрушiлер, ... ... ... ғылыми-зерттеу
институттары, жоғары оқу орындары, реттеушi органдар мен ... ... ... ... қамтамасыз ететiн тиiмдi үйлестiрушi тетiктер
(мысалы, үйлестiру кеңестерi) құру;
- кластерлiк даму үшiн ... ... ... ... дамыту: өндiрiстiк және қойма үй-жайларын, кiреберiс жолдарын беру,
көлiк-логистикалық тораптар, кадрлардың бiлiктiлiгiн арттыру ... ... ... бар жер ... және кластерлердi
дамытуды қамтамасыз ететiн басқа да объектiлер беру;
- мыналарды: кластерге қатысушыларды қажеттi ... ... ... ... ... және басқалар туралы) қамтамасыз
ету үшiн ақпараттық жүйе құруға және оның ... ... ... мамандандырылған көрмелер, семинарлар, жарнамалық-
тұсаукесер iс-шараларын, кластерлерге әлеуеттi қатысушылардың шет ... ... ... және ... ... ... мен
басқа да материалдар шығаруды көздейтiн кластерлердi дамытуды ... ... ... ... ... (шағын және орта бизнес субъектiлерiне) мердiгер
кәсiпорынның өзiнен жақсы орындай алатын бизнес-функцияларды немесе бизнес-
процестердiң бөлiктерiн берудi ... iрi ... және ... аутсорсингiн ынталандыру жөнiнде шаралар әзiрлеу және iске
асыру;
      Iрi шетелдiк ... өз ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыс iстейтiн шетелдiк
компанияларға өнiмдер мен қызмет көрсетулердiң жекелеген түрлерiн ұсыну
үшiн қазақстандық өндiрушiлер тартуды, оның ... ... ... ... ... салатын инвестицияларының
пайдалылығы үшiн жағдайлар жасай отырып, көмекшi, қызмет көрсететiн
және ... ... ... ... ... құру;
• халықаралық сапа стандарттарын, өндiрiстi ұйымдастыру мен басқарудың
озық әдiстерiн, оның iшiнде осы бөлiктегi ... ... ... отырып, енгiзу жолымен шағын және ... ... ... жоғары бiлiктi кадрлар даярлау, оның iшiнде осы жұмысқа мүдделi
шетелдiк инвесторларды тарта отырып даярлау;
• iрi ... мен ... ... ... ... және
тиiмдi ақпараттық алмасу үшiн жағдайлар жасау (ipi компаниялар үшiн
жергiлiктi ... ... iрi ... және ... ... мүмкiндiктер туралы, сондай-ақ ... үшiн ... ... бөлiктер жөнiндегi талаптар
туралы ақпарат) есебiнен тартуды көздейдi. (1, 18(
Кесте 1
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мамандануы ... | ... ... ... ... ... бар ... өндіру, |
| ... ... ауыл ... ... өндіру және қайта |
| ... ... ... ... және ... ... |
| ... ... ... ... ... ... және газ ... қара және ... ... ... |
| ... ауыл ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... машина жасау, электр|
| ... ... ... ... ... өндіру және қайта өңдеу, тамақ, |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... өндіру, машина жасау, электр энергетикасы |
|Атырау ... және газ ... ауыл ... ... ... ... |
| |жеңіл өнеркәсіп, құрылыс материалдарын өндіру, ... |
| ... ... ... ... ... ... кендерін өндіру және қайта |
|Қазақстан |өңдеу, машина жасау, химия өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы |
| ... ... және ... өңдеу, орман және ағаш өңдеу |
| ... ... ... ... электр |
| ... ... ... |Құрамында алтыны бар кендерді өндіру, химия өнеркәсібі, газ |
| ... ... ауыл ... ... ... және ... |
| ... ... ... ... ... ... ... және газ өңдеу өнеркәсібі, машина жасау, |
|Қазақстан |ауыл шаруашылығы өнімін ... ... ... өнеркәсіп, ауыл |
| ... ... ағаш ... ... ... |
| ... ... ... ... және қара ... ... ... машина жасау, |
| ... ... ауыл ... ... ... өңдеу, |
| ... ... ... ... ... ... ... және асбест өндіру, ауыл шаруашылығы өнімін |
| ... және ... ... ... ... машина жасау, |
| ... ... ... ... және газ ... ауыл ... ... қайта өңдеу, |
| ... ... ... ... ... ... ... мен газ ... және қайта өңдеу, электр энергетикасы, |
| ... ... ... ... ... құрылыс материалдары |
| |өнеркәсібі ... ... ... ... ... қара және ... ... |
| ... ... ... ... ауыл ... ... |
| ... өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру, туризм ... ... ... ауыл ... ... ... және ... |
|Қазақстан |өңдеу, жеңіл өнеркәсіп, ағаш өңдеу өнеркәсібі, құрылыс |
| ... ... ... |Түсті металлургия, машина жасау, химия өнеркәсібі, ауыл ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ауыл ... өнімін қайта өңдеу, жеңіл|
| ... ... ... ... энергетикасы ... ... ... ... және ... орталық, жеңіл |
| |өнеркәсіп ... ... ... -2030" ... Республикасында кәсіпкерлік қызмет ҚР Азаматтық Кодексі және
2006 жылдың 31 қаңтарында қабылданған ... ... ... ... "Жеке кәсіпкерлік туралы" ҚР Заңы ... ... ... ... кәсіпкерлік - жеке кәсіпкерлік субъектілерінің
кіріс алуға бағытталған, жеке кәсіпкерлік субъектілерінің ... ... және жеке ... ... атынан олардың
тәуекелімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылатын ... ... Одан ... ... ... ... - ... жүзеге асыратын жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалар", "жеке
кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау - ... ... ... іске ... үшін жеке кәсіпкерлікті дамытуды ынталандыру, қолайлы
құқықтық, экономикалық және ... ... ... ... ... кешені" деген категориялар анықталған.
Жеке кәсіпкерлік Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес белгіленген
негіздер бойынша ғана ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес
мемлекеттің айрықша құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша ғана орын алуы
мүмкін.
Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеудің негізгi
мақсаты мен принциптерi:
Жеке ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлікті дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасау және жеке ... ... ... ... ... ... мен ... қорғау болып табылады.
Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеудің негізгі принциптері:
- жеке кәсіпкерлік еркіндігінің кепілдігі және оны қорғау мен ... ... ... ... ... асыруға барлық жеке кәсіпкерлік
субъектілерінің теңдігі;
- жеке ... ... ... субъектілерінің меншігіне) қол
сұғылмауы мен оны қорғаудың кепілдігі;
- Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлікті дамытудың басымдығы;
- жеке ... ... ... ... құқықтық
актілердің жобаларына сараптама жасауға жеке кәсіпкерлік субъектілерінің
қатысуы болып табылады.
Жеке кәсіпкерлік субъектісі ... ... ... ... ... азаматтық заңнамасында көзделген ұйымдық-құқықтық нысанда
ғана құрыла алады.
Жеке кәсіпкерлік субъектілері:
- шағын кәсіпкерлік субъектілеріне;
- орта ... ... ірі ... ... ... мүмкін.
Заңды тұлға құрмаған, жұмыскерлерінің жылдық орташа саны елу ... дара ... және ... қызметті жүзеге асыратын,
жұмыскерлерінің жылдық орташа саны елу адамнан аспайтын және жыл ... ... ... құны тиісті қаржы жылына арналған республикалық
бюджет туралы ... ... ... мың ... айлық есептік
көрсеткіштен аспайтын заңды тұлғалар шағын кәсіпкерлік ... ... ... заттарының, психотроптық заттардың және прекурсорлардың
айналымымен байланысты қызметті;
- акцизделетін өнімді ... және ... ... ... ... ... ... сақтау жөніндегі қызметті;
- лотереялар өткізуді;
- ойын және шоу-бизнес саласындағы қызметті;
- сертификаттау, метрология және сапаны ... ... ... ... ... өнімдерін, газ, электр және жылу энергиясын өндіру,
қайта өңдеу және сату ... ... ... ... ... ... ... банк қызметін (не банк операцияларының жекелеген түрлерін) ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық қызметті;
- бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметті жүзеге асыратын дара
кәсіпкерлер мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтары мен міндеттерi
Жеке кәсіпкерлік субъектілері:
1) егер ... ... ... ... ... ... кез ... түрін жүзеге асыруға;
2) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жалдамалы еңбекті пайдалана
отырып, жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыруға;
3) Қазақстан ... ... ... ... ... мен
өкілдіктер құруға;
4) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларды қоспағанда,
өндірілген тауарлар (жұмыстар, ... ... ... ... жеке ... ... ... негізде қаражат (қарыз) беруге;
6) өзінің құқықтық қабілеті шегінде сыртқы экономикалық қызметті жүзеге
асыруға;
7) жеке ... ... ... құруға;
8) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің аккредиттелген бірлестіктері арқылы
сарапшылық кеңестердің жұмысына қатысуға;
9) бақылау және ... ... ... ... құқық қорғау
органдарына және мемлекеттік органдарға жеке кәсіпкерлік субъектілерінің
құқықтарын ... ... ... ... ... ... ... өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сот ... ... жеке ... қолдау және қорғау мәселелері жөніндегі нормативтік
құқықтық актілердің орындалмауына немесе тиісінше ... ... ... мен жағдайларды жою туралы ұсыныстарды мемлекеттік
органдардың қарауына ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасын, жеке және заңды ... және ... ... ... сақтауға;
2) өндірілетін өнімнің (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) Қазақстан
Республикасы заңнамасының талаптарына ... ... ... ... Республикасының лицензиялау ... ... ... ... жеке ... ... ... асыруға лицензиялар
алуға;
4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... ... ... жүзеге асыруға міндетті.
Азаматтық Кодекс бойынша заңды тұлға құру және оның ... ... ... ... ... ... ... басқару құқығындағы оқшау мүлкi
бар және сол мүлiкпен өз мiндеттемелерi бойынша жауап беретiн, өз ... және ... емес жеке ... мен ... ие ... ... ... алатын, сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым ... деп ... ... ... дербес балансы немесе сметасы болуға
тиiс. Заңды тұлғаның өз атауы жазылған мөрi ... ... ... ... ... ... келтiрудi көздейтiн
(коммерциялық ұйым) не мұндай мақсат ретiнде пайда келтiре алмайтын және
алынған таза табысын ... ... ... емес ... заңды тұлға бола алады.
Коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға ... ... ... ... ... өндiрiстiк кооператив
нысандарында ғана құрылуы мүмкiн.
Коммерциялық емес ұйым болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... кооперативi, қоғамдық қор, дiни
бiрлестiк нысанында және заң құжаттарында көзделген өзге де нысанда ... ... емес ұйым ... ... ... ... сай келуiне қарай ғана айналыса алады. Коммерциялық емес ұйым
болып табылатын және ... ... ... ғана ... ... тек қана ... мекеме нысанында құрылуы мүмкiн.
Заңды тұлғалар бiрлестiк құра алады. Заңды тұлға Азаматтық Кодекстiң,
заңды тұлғалар нысандарының әрқайсысы туралы Заңның, өзге де заң ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықтары болып, өз ... ... ... ... ... ... алуы ... Мемлекеттiк
кәсiпорындарды қоспағанда, коммерциялық ұйымдардың азаматтық ... және заң ... ... құрылтай құжаттарында тыйым салынбаған
кез келген қызмет түрiн жүзеге асыру үшiн ... ... ... ... ... көзделген жағдайларда белгiлi бiр қызмет түрiн жүзеге
асырушы заңды тұлғалар үшiн ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Заңды тұлға тiзбесi заң актiлерiнде белгiленетiн жекелеген ... ... ... ғана ... ... ... құқық қабiлеттiлiгi ол құрылған кезде пайда болып, оны
тарату аяқталған кезде ... ... үшiн ... алу ... ... ... ... тұлғаның құқық қабiлеттiлiгi сондай
лицензияны алған кезден бастап пайда болып, ол ... ... ... ... өткен немесе заң құжаттарында ... ... деп ... ... ... емес ұйым ... табылатын және мемлекеттiк бюджеттiң
есебiнен ғана ұсталатын заңды тұлғаның ... ... ... Азаматтық Кодекспен және Қазақстан Республикасының өзге де
заң актiлерiмен белгiленедi.
Заңды тұлғаның оқшау ... ... оның ... ... және заттық құқықтары болуы мүмкiн.
Мүлкiне өз қатысушылары (құрылтайшылары) ... ... ... ... ... ... ... акционерлiк
қоғам мен кооперативтер жатады.
Мүлкiне өз құрылтайшылары меншiк құқығын немесе өзге де заттық ... ... ... ... ... ... ... немесе
оралымды басқару құқығында мүлкi бар ұйымдар жатады.
Мүлкiне өз құрылтайшылары (қатысушылары) мүлiктiк ... ... ... ... ... қоғамдық қорлар және
дiни бiрлестiктер жатады.
Құрылтайшылардың (қатысушылардың) өздері құрған өзге ұйымдық-құқықтық
нысандардағы заңды тұлғалардың мүлкіне құқықтары ... ... ... ... ... заң ... мен ... құжаттарына сәйкес жұмыс
iстейтiн өз органдары арқылы ғана ... ... ие ... ... қабылдайды. Заңды тұлға органдарының түрлерi, тағайындалу немесе
сайлану ... және ... ... ... мен ... құжаттарында
белгiленедi. Заңды тұлғаның оны басқа заңды тұлғалардан айыруға мүмкiндiк
беретiн өз атауы болады. Заңды ... ... оның ... аталатынын және
ұйымдық-құқықтық нысанын көрсетудi қамтиды. Ол заңдарда көзделген қосымша
мағлұматты қамтуы мүмкiн. Заңды тұлғаның атауы оның ... ... ... ... ... заң талаптарына немесе қоғамдық мораль
қалыптарына қайшы келетiн аттарды, егер жеке ... ... ... ... келмесе не қатысушылар бұл адамдардың
есiмiн ... ... ... мұрагерлерiнен) рұқсат алмаса, олардың
есiмдерiн пайдалануға жол берiлмейдi.
Коммерциялық ұйым ... ... ... ... ... ... тұлға
тiркелгеннен кейiн оның фирмалық атауы болып табылады. Заңды тұлға белгiлi
бiр фирмалық атауымен ... ... ... ... ... орта және ірі кәсiпкерлiк субъектiсi болып табылатын заңды ... ... ... Республикасының Үкiметi мазмұнын белгiлейтiн үлгi
жарғының негiзiнде жүзеге асыра алады.
Коммерциялық емес ұйым мен ... ... ... заңды тұлға қызметiнiң мәнi мен мақсаты белгiленуге ... ... ... ... мен ... құрылтай құжаттарында олардың қызметiнiң мәнi мен мақсаттары
көзделуi мүмкiн.
Құрылтай шартында тараптар ... ... ... құруға
мiндеттенедi, оны құру жөнiндегi бiрлескен қызмет тәртiбiн, оның меншiгiне
(оралымды басқаруына) өз мүлкiн беру және оның қызметiне ... ... Егер осы ... ... ... тұлғалардың жекелеген түрлерi
туралы заң актiлерiнде өзгеше көзделмесе, шартта құрылтайшылар арасында
таза табысты ... ... ... ... ... оның ... шығуының шарттары мен тәртiбi де ... және ... ... тұлға құрудың заңда белгiленген тәртiбiн бұзу немесе оның
құрылтай құжаттарының ... ... ... ... ... ... бас тартуға әкелiп соқтырады. Заңды тұлға құрудың тиiмсiздiгiн
желеу етiп тiркеуден бас тартуға жол берiлмейдi.
Мемлекеттiк тiркеуден бас ... ... ... ... үшiн ... ... берiлуi мүмкiн.
Заңды тұлға мынадай жағдайларда:
1) жарғылық капиталының мөлшерi азайтылған;
2) атауы өзгергенде;
3) ... ... ... ... ... ... ... тiзiлiмiн жүргiзудi бағалы
қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесiн жүргiзу ... ... ... ... бар ... ... рыногының кәсiби қатысушысы
жүзеге асыратын шаруашылық ... ... ... ... ... бойынша құрылтай құжаттарына енгiзiлген өзгерiстер
заңды тұлға ... ... ... ... табылады. Құрылтай
құжаттарына басқа өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген ретте заңды тұлға
бұл туралы тiркеушi ... бiр ... ... ... ... ... компанияларынан, құрылтайшы қаржыландыратын мекемелерден,
мемлекеттiк мекемелерден және қазыналық ... ... ... өз мiндеттемелерi бойынша өздерiне тиесiлi барлық мүлiкпен ... ... ... өз ... ақшамен жауап бередi. Олар
жеткiлiксiз болған ... ... ... ... ... ... болады.
Мемлекеттiк мекеме өзiнiң мiндеттемелерi бойынша өз билiгiндегi ақшамен
жауап бередi. Мемлекеттiк мекеме ақша ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкiметi немесе тиiстi
жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... ... мiндеттемелерi бойынша өз билiгiндегi
ақшамен жауап бередi. ... ... ақша ... ... оның мiндеттемелерi бойынша Қазақстан Республикасы Үкiметi ... ... ... ... ... ... болады. Шарттық
мiндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... белгiленген тәртiппен туындайды.
Мемлекеттік мекемелермен жасалатын ... ... ... ... ... ... тіркелуге тиіс.
Мемлекеттік мекемелер жасасатын, бюджет қаражатын ... ... ... ... ... Мемлекеттік мекемелердің
азаматтық-құқықтық мәмілелеріне ақы олар ... ... ... ... компаниясы өз міндеттемелері ... ... ... ... заңнамасында көзделген тәртіппен
жауап береді.
Заңды тұлғаның құрылтайшысы (қатысушысы) немесе оның мүлкiнiң меншiк
иесi оның ... ... ... ... ал ... ... ... құрылтайшысының (қатысушысының) немесе оның мүлкiнiң меншiк
иесiнiң мiндеттемелерi бойынша ... ... ... осы ... өзге ... не ... тұлғаның құрылтай құжаттарында көзделген жағдайлар
қосылмайды.
Егер заңды тұлғаның банкроттығы оның құрылтайшысының (қатысушысының)
немесе оның ... ... ... ... ... ... ... қаражаты жеткiлiксiз болған жағдайда құрылтайшы (қатысушы) ... ... ... иесi ... ... алдында субсидиарлық
жауапкершiлiкте болады.
Заңды тұлғаны қайта құру (қосу, бiрiктiру, бөлу, бөлiп шығару, өзгерту)
оның мүлкiн меншiктенушiнiң ... ... иесi ... ... органның,
құрылтайшылардың (қатысушылардың) шешiмi бойынша, сондай-ақ заңды тұлғаның
құрылтай ... ... ... органның шешiмi бойынша, не ... ... ... сот ... ... ... Заңдарда қайта құрудың басқа да нысандары көзделуi мүмкiн.
Заңды тұлға - жинақтаушы зейнетақы қорын, сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымын, арнайы қаржы компаниясын ... құру ... ... қызметі және секьюритилендіру туралы заңнамада көзделген
ерекшеліктер ... ... ... ... ... қайта ұйымдастыру Қазақстан Республикасының
акционерлiк қоғамдар туралы заң актiсiнде белгiленген ерекшелiктер ... ... ... ... бойынша заңды тұлға:
1) банкрот болған;
2) заңды тұлғаны құру кезiнде заңдардың түзетуге ... ... жол ... ... оны тiркеу жарамсыз деп танылған;
3) заңды тұлғаның жарғылық мақсаттарына ... ... ... ... ... тиiстi рұқсат алынбаған (лицензиясыз) қызметтi, не заң ... ... ... ... ... не қызметiн заңдарды бiрнеше ... ... бұза ... ... ... соның iшiнде заңда
белгiленген табыс ету мерзiмiнен кейiн бiр жыл ... соң ... ... ... ... ... ... пен жасалған шегерiмдер туралы)
декларация ... ... ... ... етпеген, заңды тұлға
орналасқан жерi бойынша немесе нақты мекен-жайы бойынша болмаған, ... ... ... бiр жыл ... ... ... ... алмайтын құрылтайшылар
(қатысушылар) және лауазымды адамдар болмаған;
5) заң құжаттарында көзделген басқа да жағдайларда ... ... ... тарату туралы сот шешiмiмен заңды тұлғаны таратуды жүзеге
асыру жөнiндегi мiндеттер оның ... ... ... иесi ... органға, заңды тұлғаны таратуға оның құрылтай құжаттарында ... ... не сот ... ... ... ... ... тұлғалардың мемлекеттiк регистрiне тиiстi жазба жасалғаннан кейiн
заңды тұлғаның таратылуы аяқталады, ал заңды тұлғаның өмiр сүруi ... ... ... таратылған кезде оның несие берушiлерiнiң талаптары (
1) бірінші ... - ... және ... өзге де ... ... ... жөніндегі талаптар, сондай-ақ таратылатын заңды тұлға
өміріне немесе денсаулығына зиян келтіргені үшін ... ... ... ... ... мерзімдік төлемдерді капиталға
айналдыру жолымен қанағаттандырылады;
2) ... ... - ... мәселелерін реттейтін заң актісіне
сәйкес талаптар сомасының бір бөлігі ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыс істеген адамдардың
еңбегіне ақы төлеу және өтем ... ... ... ... ... аударымдар бойынша, еңбекақыдан ұсталатын ... ... ... ... берешектерді өтеу, сондай-ақ авторлық
шарттар бойынша сыйақы төлеу жөнінде есеп айырысулар жүргізіледі;
3) үшінші кезекте - ... ... ... кепілмен
қамтамасыз етілген мүлкінің міндеттемелері ... ... ... үй ... шарттары бойынша талап ... ... ... ... ... қоса ... ... ипотекалық облигацияларды, сондай-ақ аталған ... ... ... құқығы туындаған немесе мәмілелер ... ... ... заң ... ... өзге де ... оларға ауысқан жағдайларда Қазақстан Республикасының мемлекеттік
бағалы қағаздарын ұстаушылардың талаптарын қоспағанда, ... ... ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдер жөніндегі берешек өтеледі;
5) бесiншi кезекте - заң ... ... ... да ... берушiлермен
есеп айырысылады.
Әр кезектiң талаптары оның ... ... ... ... ... кейiн қанағаттандырылады.
Таратылған заңды тұлғаның мүлкi жеткiлiксiз болған жағдайда, егер заңда
өзгеше ... ол ... ... ... ... ... ... талаптардың сомаларына қарай бөлiнедi.
Тарату комиссиясы несие берушiнiң талаптарын қанағаттандырудан бас
тартқан не оларды қараудан жалтарған ... ... ... ... ... ... ... дейiн тарату комиссиясына талап қойып сотқа
жүгiнуге құқылы. Соттың шешiмi бойынша несие ... ... ... ... ... ... есебiнен қанағаттандырылуы мүмкiн.
Заңды тұлғаның несие берушiлердiң талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн
қалған мүлкi, егер заңдарда немесе заңды ... ... ... ... оның бұл ... ... ... бар немесе заңды тұлға
жөнiнде мiндеттемелiк құқықтары бар меншiк иесiне немесе ... ... ... тұлға мүлкiнiң жеткiлiксiз болуына байланысты несие
берушiлердiң қанағаттандырылмаған, сондай-ақ тарату балансын ... ... ... ... деп ... несие берушi талап қойып сотқа ... ... ... комиссиясы мойындамаған талаптары да, сот шешiмiмен несие берушiге
қанағаттандырудан бас тартылған талаптар да өтелген деп ... - ... ... ... ... оны ... ... табылатын дәрменсiздiгi.
Борышкердiң - жеке ... ... ... ... ... ... ... берушiлердiң талаптарын толық көлемде
қанағаттандыра алмауы, еңбек шарты ... ... ... ... ақы ... ... есеп ... алмауы, салық және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдерді, Мемлекеттік ... ... ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарын
төлеуді қамтамасыз ете алмайтын қабiлетсiздiгi сот ... ... деп ... ... ... ... мәжбүр ету тәртiбiмен танылуы мүмкiн.
Банкроттықты ерiктi түрде тану борышкердiң сотқа берген өтiнiшi
негiзiнде ... ... ету ... ... деп тану ... ... ал заң
актiлерiнде көзделген жағдайларда өзге де ... ... ... беруi
негiзiнде жүзеге асырылады.
Төлем қабiлетi жоқ борышкерге оның таратылуына жол бермеу мақсатымен
төлем қабiлетiн қалпына ... ... ... ... ... кез
келген шаралар қолданылуы мүмкiн.
Аталған шаралар оңалту рәсiмi ... iске ... оны ... ... мен ... банкроттық туралы заңдармен белгiленедi.
Сырттай байқау рәсімін сот:
- борышкер мүлкінің сақталуын қамтамасыз ету;
- әдейі және жалған банкроттық белгілерін ... ... - ... ... ... қабілетін қалпына келтіру
мүмкіндігін немесе мүмкіндігінің ... ... және ... ... орындаудан жалтару ... ... ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметінің жай-
күйіне және олардың қайта ұйымдастыруды ... ... ... ... құралдарды иеліктен шығару, мүлікті кепілге немесе жалға беру
бойынша мәмілелер, сондай-ақ орындалуы борышкерге залал ... ... ... ... ... ... не жеткіліксіз негіздер бойынша
өзге де мәмілелер жасауға бақылау ... ... ... ... ... ... ... Республикасының заңнамалық
актілерінде белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
Конкурстық iс қозғалған кезден бастап:
1) шамасы жоқ борышқордың ... ... ... ... ... ... жиналысы рұқсат еткен кезден басқа жағдайда), бiреуге
беруiне және мiндеттемелердi өтеуiне тыйым салынады;
2) шамасы жоқ ... ... ... ... ... деп саналады.
3) шамасы жоқ борышқор берешектерiнiң барлық түрлерi бойынша айыпақы
мен сыйақыны (мүдденi) есептеу тоқтатылады;
4) ... жоқ ... ... ақы ... ... ... қойылған
шектеулердiң бәрi алынып тасталады;
5) егер шамасы жоқ борышқор қатысатын мүлiктiк сипаттағы сотта қаралып
жатқан даулар ... ... ... күшiне енбеген болса, олар тоқтатылады.
Осы кезден бастап мүлiктiк сипаттағы барлық талаптар борышқорға тек
конкурстық iстi жүргiзу ... ғана ... ... ... және сатудан түскен ақшаны несие берушiлердiң
арасында бөлгеннен кейiн дәрменсiз борышқор қалған ... ... ... және ... тұлғаны банкрот деп тану ... ... өзге де ... ... ... ... егер өзiнiң мүлкiнiң бiр бөлiгiн тарату iс
басталғанға дейiнгi үш жыл ... ... ... ... ... ... ... жiберсе, бухгалтерлiк кiтаптарды, шоттарды, құжаттарды ... ... ... ... ... немесе қолдан жасаса
мiндеттемелерiн орындаудан босатылмайды.
Заңды тұлғаны соттың ... деп ... оның ... ... ... мемлекеттiк тiркеу регистрiнен шығарылған кезден
бастап оның қызметi тоқтатылды деп есептеледi.
 
1.2 Компаниялардың қаржы ресурстарын ... және ... ... ... ...... қажеттіліктерді қанағаттандыру және пайда ... өнім ... ... орындайтын дербес субьект.
Занды тұлға ретінде кәсіпорын елдің зандарымен ... ... ... сай ... ... ... фирма, компания). Заңды тұлғаның
белгілерінің қатарыны ... ... өз ... ... ... мүліктік
жауапкершілік, меншікті сатып алуға, пайдалануға және иемденуге, өз атынан
заңға қайшы келмейтін іс-әрекеттерді жүзеге ... өз ... сот ... бугалтерлік балансы, банктегі есеп айрысуы және ... ... ... ... ... ... ... нысанында кәсіпорынның елдің
экономикасында мазмұнды орынға ие.
Макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... табыстың, жиынтық ішкі өнімнің, жиынтық ұлттық өнімнің
көбеюіне;
- ... ... ... және өз ... ... ... мемлекет бюджетінің елеулі бөлігі кәсіпорындарға салынатын салықтар мен
алымдар есебінен қалыптасады (мемлекеттің қорғану қабілеттілігі ... Жай және ... ... ... ... ҒТП жеделдеуіне;
- Елдің азаматтарының барлығының материалдық әл-ауқатын көтеру;
- Медицина, білім көрсету және мәдениетті дамыту;
- ... ... ... ... шешу.
- Кәсіпорындардың тиімді қызметіне жалпы ұлттық экономиканың дамуы ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға өтуіне байланысты,
экономикалық жағдайлар түбірімен өзгерді. Кәсіпорындар жаңа схемада жұмыс
жасауға мәжбүр болады.
Көптеген ... және оқу ... ... ... ... ... пайда табу болып табылады. Менім ойымша, ... ... ол ... ... ... ... кәсіпорынының маңызды
мақсаты болып оның жұмысының қаржылық тұрақтылығын ... ету ... бұл ... өз ... белгілі бір қағиданы ұстанса және
функцияларды ... ғана ... ... ... ... кәсіпорындарды басқарудың келесі
қағидаларын бөліп көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізуді талап етеді:
- барынша өз шығындарын ... бір ... ... ... ... ... көлемінде барынша көп нәтижеге жету максималдау
қағидасы.
Үнемділік қағидасы өндірістік факторларды босқа жұмсамау, яғни ... ... ... ... ... ... қағидасы кәсіпорынның кез-
келген уақытта өз қарыздарын ... ... ... кейінге қалдыру
немесе несие алу жолымен төлей алатындай кәсіпорынының қызметінің болуы.
Кәсіпорынның қызметін ең ... ... ... ... ... яғни ... пайдаға немесе мүмкін жоғары рентальділікке
жету. Кәсіпорын алдына қойған ... жету үшін ... ... ... ... сапалы өнім шығару, оны жүйелі түрде жаңарту ... ... және ... бар ... сай ... ... өзара араласуын есепке алып өндірістік ресурстарды
барынша оңтайлы пайдалану;
• кәсіпорынның ... ... ... мен тактикасын әзірлеу және
оларды өзгеріп отырған жағдайларға сай түзету;
• өндіріске, еңбекті және басқаруды ұйымдастыруға жаңа және ... ... ... ... өз ... ... ... көтеру, олардың өмір
сүру деңгейін көтеру, еңбек ұжымында ... ... ... ... кәсіпорынның және өнімнің бәсеке қабілеттілігін қамтамасыз ету;
• икемді баға саясатын жүргізу және т.б.
Табысты стратегия ... ... ... ... ... ... өзгеруі мүмкүн. Барлық нақты жағдайға ... ... ... ... ... пайда алу екінші орыңға ... ... ... ... ... жете алмаған пайдасын өтей
алады.
Қаржы ғылымы қаржыны тек ... ... яғни ... ... ... ... ғана ... қоймайды, сонымен
бірге мақсатты ақша қорлары түріндегі олардың материалдық іске асуын баса
көрсетеді. Бұл ... ... ... ... иесі ... ... қатысу көздері және қорлардың өздері ... ... ... ... ... ... табылады.
Десек, қаржы ресурстары – бұл жалпы ішкі өнім құнының бір бөлігін, атап
айтқанда, ақша нысанындағы таза табысты бөлу және ... бөлу ... ... ... жүргізуші субъектілердің және халықтың
қарамағындағы ақша қаражаттары, олар ұлғаймалы ұдайы ... ... ... ... ... ... Қоғамдық жалпы
өнім мен ұлттық табысты арттыру қаржы ресурстары өсуінің басты шарты ... ... ... ... таза ... (пайда, қосылған құнға
салынатын салық, акциздер, кеден төлемдері, ... ... ... және амортизациялық аударымдар алады.
Қаржы ресурстарының қаржы қорларынан айырмашылығы бар. Қаржы қорлары –
қаржылық ... ... ... бір ... пайдаланылатын мақсатты ақша қаражаттары. Біріншіден,
қаржы ... деп ақша ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің мұндай қаражаттарды жасау
мүмкіндіктерін түсінеді. Екіншіден, ... ... – бұл ... ... ... ... ... қорларындағы қаражаттар, сондай-ақ
мақсаты қалыптаспаған ақша ... ... ... екі ... ажырата білген жөн:
Шаруашылық жүргізу практикасында қаржы ресурстарының ұғымы деп
мемлекеттің, ... ... ... бір ... ... ... ... мен қорланымдарының жиынтығын, яғни ақша
қорларын, несие ... ақша ... ... ... ... жүргізудің шаруашылық есеп практикасы тұрғасынан ... ... ... ... ... шотындағы белгілі бір
күндегі ақша қаражаттары, олар ... ... ... ... ... келетіндігіне қарамастан оның нақтылы қаржы ... Сол ... ... ... ... кірістер, қорланымдар,
олар жасалынған құнның алғашқы ... ... ... ... ... қарамастан мемлекеттің әрбір нақты күндегі қаржы ресурстары
болып саналады.
Егер ... ... (c+v+m) ... және ... ... ... және бұл процестегі орнына ... онда ... ... ... ... Егер ... есептің элементін
шығарып тастасақ, онда «қаржы ресурстарының» ұғымы ... ... ... ... ... ... ... үшін шоғырланатын
құндық нысанындағы жалпы қоғамдық өнім мен ... ... бір ... ... ... ... ... мақсаттағы арналымның ақша
қорлары арқылы жүзеге асырылады.
Қаржы мен қаржы ресурстары – бара-бар ұғымдар ... ... ... ... ... анықтамайды, оның ішкі мазмұны мен қоғамдық арналымын
ашпайды. Қаржы ... тап ... ... қанытастарды зерделейді, ол қаржы
қатынастарының дамуының заңдылықтарын зерттейді.
Қаржы ресурстары жалпы қоғамдық өнімнің 50 ... ... ... ... қуатының көрсеткіші болып табылады. Қоғамдық өнім мен
ұлттық табысты өндіру, бөлу және қайта бөлу ... ... ... ... пайдалануға, яғни негізгі құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... және ... қанағаттандыруға қоғам жұмсайтын материалдық ... ... ақша ... ... ... ... өндіріс процесінде қаржы
ресурстары неғұрлым көп жасалса, соғұрлым ол тиімдірек болады.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... бөлу
және бақылау функцияларын орындайды.
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының ... ... ... ... ... ... процесінде
өндірілген өнімнің құны белгіленген экономикалық ... ... ... ... ... өзі ... ... өндіріс процесінде
құнды бөлу және қайта бөлуге қатысуын айқындайды. ... ... ... ... тұрғыдан негіздеп бөлу қаржының ұдайы өндірістік
қосалқы функциясын да іске асырудың басты шарты ... ... Бөлу ... мен ... ... байланыстырушы буын. Бұл процесс
кәсіпорындардың өнім ... ... алуы және оны ... ... өтеуге және таза табысты табу арқылы жүргізіледі.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы сонымен бірге бөлгіштік
функция ... ұдай ... ... орындайды. Оның мазмұны жай
және ... ... ... ... және ақша қаражаттарының ауыспалы
айналымы процесінде олардың қозғалысы ... ... ... ... ... ... субъектілер қаржысының бақылау функциясы кәсіпорын
экономикасында маңызды роль атқарады: есепсіз және ... ... ... 1. ... қаржы ресурстары
Қайнар көзі «Қазақстан - 2030 стратегиясы»
Нарықтық қатынастары ... ... ... ... ... өте зор. Бұл кәсіпорындардың тәуелсіздікке ие болуымен,
сондай-ақ олардың меншік иелері, жұмысшылар, ... ... ... ... ... ... ... өндірістік-кәсіпкерлік қызметтінің
нәтижелері үшін толық жауапкершілікте болуымен байланысты.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау жөніндегі сұрақтарды қарастырмас
бұрын, «қаржылық жағдай» дегеніміз ... ... ... ... ... анықтап алған жөн. Соңғы жылдары шығарылған арнайы әдебиеттерде бұл
ұғым әр ... ... ... ... ... қаржы
(активтер) жағдайы қаржыны тарату, пайдалану және оны ... ... ... және ... яғни ... деп ... ... бұл ұғымды былайшы анықтайды: «Кәсіпорынның
қаржылық жағдайы қаржы ... ... ... және ... ... ... ... кәсіпорынның қалыпты өндірістік,
коммерциялық және басқа да қызмет түрлері үшін қажетті қаржы ресурстармен
қамтамасыз етілуімен және ... ... сай, ... ... ... ... басқа шаруашылық субъектілерімен қаржылық қарым-
қатынаста ... ... ... және ... ... ... уақтылы төлеу мүмкіндігі оның қаржылық жағдайының
жақсылығын көрсетеді».
В.М.Радионова мен М.А.Федотова кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... және ... ... деп
жазады.
М.Н.Крейнина, А.И.Ковалев және В.П.Привалов қаржылық жағдай ұғымын
былайша түсіндіреді: «Қаржылық ... – бұл ... ... ... үлестіріп таратылуы және пайдалануын сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... оның қаржы бәсекелестік ... ... ... төлем
қабілеттілігі, несие қабілеттігі) қаржы ресурстары мен капиталды пайдалану,
мемлекет алдында және басқа да ... ... ... ... орындау. Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайын
талдаудың келесі ... ... ... пен ... тұрақтылық; несие қабілеттілігі; капиталды пайдалану; валюталық
өзін-өзі өтеу» – деп жазады.
С.А.Стуков осы ұғым ... ... ... ... сөздермен
баяндалады: «Кәсіпорынның қаржылық жағдайы – бұл ... ... оның ... мен өмір сүру ... ... ... ... анықталамалар қарастырылып отырған ұғыс ... ... ... ... ... ... бұл ... дәлірек
анықтауға мүмкіндік беретін ұтымды тұжырымдар бар. Бірқатар ... ... ... көрсеткіштерге қарағанда (мысалы, еңбек
өтімділігі, қор қайтарымдылығы, өзіндік құн, жалпы ... ... ... ... ... ... нәтижесінде және олардың жалпы
бағалауға тигізетін әсерін зерттеу ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы жағдайы әлсіз және өмір сүру ... ... ... ... ... ... экономика жағдайындағы
кәсіпорынның сенімді болуын, тұрақтылығын және ... ... ... ... ... ... кәсіпорын жұмысының
үздіксіздігін және оның төлеу қабілеттілігін көрсетеді.
Осы ... ... ... ... біз бұл ... ... ... қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір ... ... және оның өз ... қызметін үздіксіз жүргізуі
мен өзінің қарыз міндеттемелерін ... ... үшін ... ресурстарымен
қамтамасыз етілуін көрсетеді.
Ал кәсіпорыннң қаржылық тұрақтылығы нені білдіреді? Бір авторлар
қаржылық ... «өз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін қаржыныі жеткілікті болуы» деп
түсіндіреді... ... ...... және қарыз қаражаттарының
байланысы деп жазады.
Енді біреулер «өз қаражаттары ... ... ... ... емес ... айналым қаражаттары) жіберілген қаражаттарды
жабатын, сондай-ақ өтелмеген дебиторлық және кредиторлық қарыздарға ... және де өз ... ... қайтарытн шаруашылық
субъектілері қаржылық тұрақты болып табылады» деп ... ... ... пен ... өте ... ... ... ойынша «Қаржылық тұрақтылық – бұл әрдайым төлем қабілеттілігін
кепілдендіретін кәсіпорынның белгілі бір шоттар жағдайы».
В.М.Родионова мен ... бұл ... ... ... ... ... ... шығыннан артуының өзіне тән
айнасы – қаржылық тұрақтылық болып табылады. Ол ақша ... ... ... тиімді қолдану арқылы өндіру мен өнімді өткізу
процесінің үздіксіздігін ... ... ... кәсіпорынды кеңейтуге
және жаңартуға қажетті шығындарын қаржыландыратын ... ... ... ... ... тұрақтылық кәсіпорынның жалпы
тұрақтылығының негізгі ... ... ... Осы ... бұл ... әрі мына ... келтіреді.
«Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы – бұл тәуекелділіктің мүмкін болатын
днеңгейінде төлем қабілеттілігін ... ... ... ... ... тарату мен пайдалану арқылы кәсіпорынның дамуын көрсететін қаржы
ресурсының жағдайы».
В.Г.Артеменко мен В.М.Беллендир бұл ұғымды ... ... ... – бұл ... ... ... ... артуы. Ол ақша
қаражаттарын еркін пайдалануды қамтамасыз етеді және ... ... ... ... және ... сату ... ... болуына жағдай
жасайды. Сондықтан да қаржылық тұрақтылық барлық өндіріс-шаруашылық ... ... және ... ... ... ... болып табылады». Ал кәсіпорынның жалпы қаржылық тұрақтылығы, ол ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін ақша ғаымының
қозғалысын көрсетеді. Нарық жағдайында ол ең бірінші өнімді (жұмыс, қызмет)
өткізуден түсетін ... ... ... ... және оның ... ... несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы
басқалармен есеп айырысу үшін жеткілікті дәрежеде болуы тиіс. Сонымен қатар
кәсіпорынның одан әрі ... үшін ... есеп ... мен барлық
міндеттемелерді орындағаннан кейін, осы кәсіпорында өндірісті дамытуға,
оның ... ... ... және де ... ... және басқаларға мүмкіндік беретіндей дәрежеде табыс қалуы қажет.
Қаржылық тұрақтылық ұғымын қарастырғанда ... ... ... ... ... ... олардың кейінгі шешімдерімен
келісуге болмайды. «Қаржылық тұрақтылықтың мәні – ... ... ... тарату және пайдаланумен анықталады» – деп ... мен ... ... А.Д.Шеремет пен В.С.Сайфуллин дәлірек және ... Олар ... ... мәні – бұл ... мен шығындардың
қалыптасу көздерінен қамтамасыз етілуі – деп түсіндіреді.
Э.А.Маркарьян мен Г.П.Герасименко да дәл ... ... өз ... ... есептеу мүмкіндігі» немесе «Сауда,
несие және басқа ада төлем сипатындағы ... ... ... кәсіпорынның төлем міндеттемелерін уақтылы және толық орындау
мүмкіндігін көрсететін төлем қабілеттілігі, ... ... ... болып табылады». Кәсіпорынның жұмысы нарық жағдайына өтеумен бірге
оның қаржылық жағдайы және оны сауықтыру жолдарын іздеу ... ... ... ... ... ... жағдайына көптеген факторлар ... ... ... және ... ... ... жіктейді:
пайда болу орнына байланысты – ішкі және сыртқы;
нәтижесінің ... ...... және ... ... бойынша – қарапайым және күрделі;
әрекет ету уақыты бойынша – тұрақты және ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыруына байланысты
болады, ал сыртқы ... ... ... ... ... ішкі ... қарастырайық. Кәсіпорынның тұрақтылығы ... ... ... ... ... өндірілген өнім мен
көрсетілген қызметтің құрамы мен құрылымына тәуелді. Сондай-ақ, ... ... ... ... қатынас маңызды болып табылады.
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және өндіріс технологиясымен тығыз
байланысқан ... ... ... ... бірі ... ... ... мен құрылымы, сондай-ақ кәсіпорынның басқару
стратегиясын дұрыс таңдап алуы болып табылады. Ағымдағы активтерді ...... ... оның ... жедел қызметі үшін қажет болатын
қаржының ең төменгі сомасын ұстаудан тұрады.
Қаржылық тұрақтылықтың ішкі, маңызды факторларының бірі – бұл ... ... мен ... ... ... ... мен
тактикасының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз қаржы ресурсы, соның
ішінде таза табысы қаншалықты көп ... ... ол өзін ... ... ... тек таза табыстың көлемі ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... бағытталған бөлігі де өте
маңызды болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына ... ... ... ... ... ... үлкен әсерін тигізеді.
Кәсіпорын ақша қаражаттарын қаншалықты көп тартатын ... оның ... де ... ... ... ... сонымен бірге қаржылық
тәуекелділік те ... – яғни ... өз ... уақытында
есептесе ала ма, жоқ па? – теген қауіп туады.
Және де бұл ... ... ... қабілеттілігінің қаржылық
кепілінің бір түрі ... ... ... роль ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына
әсер ететін мынадай факторларды атап көрсетуге болады:
кәсіпорынның салалық топқа ... ... ... ... құрылымы және оның жалпы төлем
қабілеттілігі бар сұраныстағы үдесі;
төлеген ... ... ... көлемі, олардың ... ... ... мен резервтерді, олардың құрамы мен құрылымын қоса алғандағы
мүлік пен қаржы ресурстарының жағдайы;
кәсіпорындарды басқару ... ... ... ... экономикалық жағдайының әсері,
қоғамда үстемдік етуші техника мен технология, төлеу қабілеті бар ... ... ... ... ... Республикасы үкіметінің салық
және несие саясаты, кәсіпорынның қызметін бақылау жөніндегі заң актілері,
сыртқы экономикалық байланыс және тағы ... ... ... ... ... қалыптастыруда оның өз
контрагенттерімен ... ... ... ... ... акционерлер және тағы басқалар) өзара қарым-қатынасы үлкен әсер
етеді. Сондықтан да ... ... ... ... болу ... ... ... бірден-бір шарты болып табылады. Әрине,
акционерлер өз ... ... ... ... ие және дивидендтерді
ұқыпты төлейтін қаржылық тұрақты кәсіпорындарға ... ... ... ... тек ... күні ғана ... ... да
кәсіпорынның қаржылық жағдайы керісінше қарағанда ... ... ... бұл жыл ... өз облигациясы бойынша белгілі бір пайызбен
алғысы келетін, ал заем мерзімі ... ...... құнын толық
өтеуді талап ететін облигация иелеріне де қатысты. Кез ... ... ... ... де өз ... ... ете ... несие
алушының өз қарызын уақытында және толық өтеуін қалайды, сондықтан оны беру
туралы шешім қабылдай ... кез ... банк өз ... ... және бұл ... ... етілуін тексереді. Басқаша айтқанда,
кәсіпорынның қаржылық жағдайы банктер осы кәсіпорынға несие беру орынды ... па, ал бұл ... ... ... ...... пайызбен және қанша
мерзімге деген сұрақтарды ... ... ... ... ... мен ... ... және төлем қабілеттілігі жоғары
кәсіпорындармен келісім-шартқа үлкен ықыласпен отырады. ... ... ... ... ... ... жағдайы тұрақты болғанын
қалайды, себебі тек ... ... ғана ... мен ... да ... ... және ... төлей алады.
Осылайша, қаржылық жағдай кәсіпорынның бәсекелестік қабілетін және оның
іскерлік қарым-қатынастағы потенциалын анықтайды, кәсіпорынның өзінің ... ... ... және ... қатынастар тұрғысындағы
экономикалық қызығушылықтары қаншалықты дәрежеде ... ... ... ... ... ... бағасын алудың
ең жақсы тәсілі, бұл – таңдау, ол кәсіпорынның даму бағытын бақылауға, оның
шаруашылық ... ... ... баға ... ... ... және
осындай жолмен басқарушылық шешімдерді өңдеумен ... ... ... ... арасында байланыстырушы қызметін атқарады.
2. Компанияның рыноктық құнын анықтау және қаржылық ... ... ... рыноктық құнын анықтау әдістері
Компанияның рыноктық құнын анықтау мақсатында дүниежүзілік ... ... ... ... ... құны - инвестор (сатып алушы) төлеуге дайын
бағасы. Активті сатып алуға дайын инвестор (сатып ... ... ... ... қандай және қанша ақша ағымын әкелетінің анықтап, содан
кейін ғана шешім қабылдайды. ... ... ... күтетін ақша
ағымын екі негізгі қаржылық концепцияны қолдана отырып, анықтайтыны анық:
ақшаның ... құны және ... ... байланысы:
 
(1)
мұнда:
FCF- болжамдау мерзіміндегі ақша ағымының (cash flow) бос мөлшері (free),
i - дисконттау ... - ... ... ... мерзімінің интервалы.
Бұл формула компанияларды және ... ... ... ... ... мінездемесіне байланысты бұл (1)
формуланы болжамдау мерзімін бөлу ... (2) ... ... ... ... ... Екінші формула бойынша компанияның құны ... және одан арғы ... ... қалдық құнына байланысты
анықталады:
 (2)
мұнда:
V(Т) - ... ... бір ... ... ... ) - ... одан арғы белгісіз мерзімдегі қалдық құны
(terminal value), бұл ... ... ... ... ... ... ... - бос кэш-фло көрсеткішінің орташа жылдық өсуі,%,
 
(4)
Жұмыс істеп жатқан компанияның құнын ... ... ... ... ... FCF ағымының екіге бөлінуін қарастырады:
біріншісі FCF0 - жаңа ... ... ... ... ... ... компанияның құнын анықтау; екіншісі FCFj - болашақтағы
келешегі бар жобаларды ескере ... ... ... - жаңа ... ... ... - жобаның номері.
 
(6)
мұнда,
V 0 - есепті жүргізген кездегі өнім өндіру және қызмет ... ... ... компанияның құны;
Vдоп - жаңа инвестициялық жобаларды өткізумен ... ... ... ... ... қоса алғандағы құндылық бағасы:
 
(7)
Сондықтан, компанияның құны, егер ол тиімді инвестициялық ... >0) ... онда ... құны NPV ... ... құнын анықтаудың үшінші модификациясы бойынша формулада
компанияның соңғы ... ... ... капиталдың
мөлшерін анықтауға мүмкіндігі болса және де ... ... ... ... мүмкіндік туады (MVA):
 
(9)
мұнда,
С - ең соңғы есеп беру мерзіміне анықталған компанияға салынған капиталдың
баланстық құны (меншікті және ... - ... ... ... ... бағлау кезіндегі
экономикалық қосылған құны (market added value).
Бизнестің құнын анықтау әртүрлі операциялар жүргізуде қажет: компанияны
сату және ... ... оны ... біріктіруде, жұтуда, мүлік
салығының сомасын анықтауда, сақтандыруда, кепілге ... ... ... ... ... тоқтатуда және де көптеген бизнес-
жағдайларда.
Халықаралық тәжірибеде компанияны бағалаудың ең ықтимал ... - ... және ... ... ... ... және ... капиталын бағалау акциялар және облигациялардың бағалы қағаздар
нарығындағы нарықтық бағасы (котировка) ... ... ... ... ... ... төмендегі формула арқылы іске
асырылады:
Р = Ра Nа + Роб ... ...... ... – акцияның нарықтық құны;
Nа – акция саны; 
Роб – облигацииның нарықтық құны;
Nоб – облигацияның саны.
Компанияны сату және сатып ... оны ... ... ... ... ... анықтауда, сақтандыруда, кепілге салуда,
инвестициялық жобалар құруда, компанияның жұмысын ... және ... ... қор ... ... жоқ акциялар
бойынша компанияның құнын анықтауда әртүрлі талдау әдістері ... ... ... ... ... ... үш ... тәсілдермен жүргізіледі.
Бұл тәсілдерді қолдану процесінде компания әртүрлі ... ... ... ... ... және
"салыстырмалы" көзқарас.
Бұл тәсілдердің ... ... ... ... ... ... ... компанияның нақты құнын анықтау үшін үш көзқарас
бойынша компанияның құны анықталады, соның нәтижесінде компанияның ... құны ... ... ... ... ... нарықтық құнын анықтау
| ... ... ... ... ортасы |
|Әдістер |кезінде |тын құн ... | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| | | | | | ... ... және ... ... ... ... ... |анық баланстың|тық құн |а оңай |потенциалды |бағалауда. ... құн ... | | ... |Компанияның |
|әдісі |Инфляция | | ... ... |
| ... ... | | ... |мен |
| | | | ... ... | | | ... |ң |
| | | | ... тез ... | | | ... ... |ты ... |
| | | | ... |қолданылады. |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... құны ... |
| | | | ... ... |қолданылады |
| | | | ... ... | |
| | | | | | ... ... |Нарықтық|Таза ... ... ... ... |құн ... ... ... |
|құнды |белгісіздік ... |тық құн ... ... ... ... |нарық ... мен ... ... ... |жағдайында |циялары |салыс ... ... ... және |
| ... |(кепілді|тырғанда |толық болмаған |сатып-алу, |
| | |к, ... өте ... |
| | ... ... |ипотекалық |
| | |ру ... ... ... ... |
| | |рын ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... арқылы |операцияларын |
| | | |ның ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... | ... |
| | | ... | ... |
| | | ... ... |
| | | ... | ... |
| | | ... сәй| ... |
| | | |кес | | |
| | | ... | | |
| | | |дің ... | |
| | | |мын | | |
| | | ... | ... көзқарас
1) Таза баланстық құн әдісі - компаниялардың активтерін бағалаудың ... ... Бұл әдіс ... ... таза баланстық құнын анықтау ... ... ... ... ... және ұзақ ... алып ... арқылы анықталады. Бұл көрсеткіш компанияның
меншікті капиталының құны немесе активтердің таза ... ... ... ... ... ... - компанияны бағалау әдісінің
жетілдендірілген түрі. Бұл әдіс бойынша активтердің қалдық құны ... ... ... ... ... анықталады. Компанияның құнын
анықтау процесінде баланс бөлімдеріндегі көрсеткіштер: баланстың активінде
- активтерді қайта бағалау, ... - ... ... ... ... Соның нәтижесінде, активтердің түзетілген баланстық құны немесе
меншікті капиталдың және қайта бағалаудың резерві анықталады.
3) Орын ... ... - ... ... ... ... активтерді, толық жаңарту арқылы компанияның активтерін
анықтау әдісі. Бұл әдіс тек қана ... ... ... ... және де ... ... компаниялардың материалдық активтерін
бағалауда қолданылады.
4) Қалпына келтіру ... - орын ... ... ... әдіс. Бұл
әдісті қолдану кезінде бағаланып отырған компанияның тура ... ... ... ескере отырып анықталады. Барлық компанияны құру
шығындары қалпына келтірілген құн дем есептеледі. Орын ... ... бұл ... қолдануда материалдық емес активтердің (авторлық
құқық, патент, компьютерлік бағдарламалар) құны ... ... жою ... ... өзінің қызметін, жүргізілетін операцияларын
тоқтатып, активтерді сату және ... жабу ... ... ... ... компанияны бағалау кезіндегі ең төмен бағаны көрсетеді, және
де бизнестің ... ... ... 3
"Табыстылық" көзқарас бойынша компанияның нарықтық құнын анықтау
| ... ... ... ... ... ... ... |тын құн |лықтар | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |Болашақ |Болжамдауда |Сату және ... ... |құн ... ... болуы |сатып алуда |
|жинақтау|түседі |Инвестици|ескереді ... ... ... |Бұл әдіс ... құн ... оңай|Табыс |жобаларды |
| ... ... ... |қабылдауда |
| ... және ... ... |
| ... |ру, ... ... |сақтан |
| ... |дік құн |дың ... ... ... салықтық|
| |жағдайында, | |өзгерген жағ | ... |
| ... | ... ком | ... |
| ... | ... ... ... |
| ... | ... | ... |
| ... | ... | ... |
| | | |бар | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... бойынша |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... ... ... ... ... |Сату және |
|терді |акциялары |құн және ... ... ... ... ... ... ... |ескереді ... ... ... ... ... ... |
| |нарығына ... ... ... ... |қабылдауда |
| |шығарылған. | ... ... |
| | | ... ком ... |сақтан |
| | | ... ... ... ... | | ... | ... |
| | | ... | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... | | | | ... ... |
| | | | | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... шаруа |
| | | | | ... |
3 ... ... ... ... ... |Болжамдауда |Сату және |
|ағынын ... және |ның бола ... ... ... ... |
|дисконтт|а ... ... по ... ... |
|ау әдісі|қолданылады |ішінде, |тенциалын |Дисконттау ... |
| | ... баға ... |
| | ... ... мүм |ін ... |Кепілдік, |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... әдіс. |мүмкін |дыру, салықтық|
| | | ... ... ... |
| | | ... ... | ... |
| | | |тың ... | | |
| | | ... | | |
| | | |сын | | |
| | | ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | ... ... *«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің қаржылық есебі*
"Табыстылық" көзқарас
1) Таза табысты жинақтау әдісі - ... ... ... отырып,
табыс ағынын анықтап, оның ағымдағы құнын бағалауға мүмкіндік береді.
Жинақтау нормасы - дисконттау коэффициентін ... ... ... бойынша, бұл коэффициентті табыс бірқалыпты түскен жағдайда
қолданады. Оның негізгі формуласы:
V = ... ...... ... – таза ... – табыстылық нормасы.
2) Дивидендтерді жинақтау әдісі - көсінесе қаржы нарығында котировкасы
жоғары акциялары бар компанияларды бағалауға бағытталған. Егер ... ... ... ... қағида бойынша, акциялары қор нарығына шыққан
компаниялармен салыстыра отырып оның құны анықталады.
3) Ақша ағынын дисконттау ... - ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... нақты бағалауға
мүмкіншілік береді. Бұл ретте ... ... ақша ... ақша қаражаттарының
кірісі мен шығынының ... ... ... ... таза ... ... активтер мен ағымдағы пассивтері арасындағы айырмашылығы
ретінде анықталады. Әдіс ... ... ... ... ... болжамдау көрсеткіштері есебі;
б) дисконттау нормасын таңдау;
в) әр жылдық табысқа өзінің дисконттау нормасын қолдану;
г) барлық болашақ түсімдердің ағымдағы құнын анықтау;
д) болашақ ... ... ... қалдық құнынан міндеттердің
айырмасын қосу арқылы қорытынды көрстекішті ... ... ... ... компанияның нарықтық құнын анықтау
| |Қолдану ... ... ... ... |кезінде |а |лықтар | ... |
| ... |тын құн| | | |
| ... | | | | ... бойынша |Нарық |Нарықтағы ұқсас компа |Компанияның |Сату және|
|коэффици|қажетті |тық құн|ниялардың ... ... ... ... ... ... нақты нарық |анықтауда |алуда |
|әдісі" ... | |тық ... ... ... ... ... әдіс | ... береді. |ақпарат |ды |
| ... | ... ... ... | |
| ... | |лық, ... | | |
| | | ... ... | | |
| | | |лік ... | | |
| | | ... ... | | |
| | | ... ... | | |
| | | |дік ... | | ... |Сала бойынша |Нарық |Нарықтағы ұқсас компа |Өте жұмысы | ... ... |тық ... ақпараттары |көп Егер | ... ... ... | ... ... нарық |ұқсас | |
| ... | |тық ... ... |сатылған | |
| |дың сату | ... ... ... | |
| ... | ... ... ... | |
| ... ... | |лық, ... ... | |
| | | ... компьютер |нарықытық | |
| | | |лік ... ... ... |
| | | ... ... |өте ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | |дік ... | | ... ... *«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің қаржылық есебі*
"Салыстырмалы" көзқарас
1) Бұл әдіс - "салалық коэффициенттер әдісі" деп те аталады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... зерртеу
мәліметтері қолданылады. Бағаланатын компанияның құны осы ... ... ... ... ... да ... ... көрсеткіштерін
салыстыру арқылы анықталады.
2) Сатуды салыстыру әдісі - ең қиын әдістердің бірі. ... ... бұл әдіс ... ... ... ... қарастырылады:
а) осы сияқты компаниялардың ақырға сатулары бойынша ақпарат ... ... ... товарларын сату бағаларын ... ... ... құн ... ... ... нарықтық құнын
анықтау. Басқаша айтқанда, бұл әдіс компанияның моделін құру ... ... ... өте ... ... ... жүргізу қажет: сату
мерзімі, компанияның түрі, сала түрі, акцияларының ... ... ... сатудың көлемі, өндірістік ғимараттардың ауданы.
Негізгі үш көзқарас бойынша артықщылықтары және кемшіліктері ... ... ЖШС ... ... ... ... талдау және нарықтық
құнын анықтау
Қаржы ресурстары жағдайының нарық талаптарына сай болуы және ... ... ... ... жауап бере алуы өте маңызды
болып табылады, себебі ... ... ... ... ... жоқтығына және оның дамуына қажетті қаражатының
болмауына, ал көп болуы – дамуға кедергі жасап, басы ... ... ... кәсіпорын шығындарын көбейтуіне әкеліп соқтыруы мүмкін.
Нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуші кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... болып табылады:
• қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру мерзіміндегі өзгерісі;
• активтер мен олардың қалыптасу көздері ... ... ... ... және пайдаланудағы тиіміділікті зерттеу;
• айналым капиталының көлемін, оның өсуін (кемуін) және ағымдағы
міндеттемелермен ара-қатынасын анықтау;
... және ... ... ... ... ... және оның міндеттемелерінің құрылымын зерттеу;
• ағымдағы активтердің айналымдылық есебі, оның ішінде дебиторлық борыш
және қорлар есебі;
• баланстың өтімділігін, компанияның қаржылық тұрақтылығының және ... ... және ... ... анықтау;
• компания табыстылығын бағалау;
• компания табысының салыстырмалы көрсеткіштерін, сондай-ақ олардың
деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды есептеп ... ... ... ... анықтау;
• компанияның қаржылық жағдайының тұрақтылығын ұзақ және қысқа мерзімді
болжау, яғни оның қаржылық стратегиясын анықтау.
Қаржылық жағдайды ... ... ... ... ... ... ... табылады. Және ол 3 сатыны қамтиды: жабдықтау,
өндіріс және өткізу; ... ... ... ... және
қаржылық қызметті құрайды. Компанияның қаржылық қызметі – бұл оның ... ... ... және ... капиталдың көлемі мен құрамына
өзгеріс әкелетін қызметі болып табылады. Ол қаржы ... ... ... мен ... ... есеп және ... тәртібін сақтауға,
меншікті және қарыз қаражаттарының арасындағы арақатынастың
рационалдылығына, сондай-ақ кәсіпорынның тиімді қызмет етуі мақсатында
қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізуге бағытталуы тиіс. Кәсіпорын ... ... және ... ... арасында тығыз байланыс пен
өзара тәуелділік бар. Осылайша қаржылық ... ... ... ... – сату ... ... ... өзі алатын
төлемдерді және ақша қаражаттарын алуы оның өнімді сатуына, алдын ала
қарастырылған сұрыпталымды ұстап тұруына, өнім сапасының қажетті деңгейге
сәйкестігіне және оны бір ... ... және ... ... болады.
Жоғары сапалы өнімді үздіксіз өндіру және өткізу кәсіпорынның қаржылық
ресурстарының қалыптасуына оң әсерін тигізеді. Өндіріс процесінде өнім
сапасының төмендеуі және оны сатудың ... ... ... ... келіп түсуіне кедергі жасайды, нәтижесінде кәсіпорынның
төлеу қабілеті төмендейді. Кері байланыс та бар, ол ақша қаражаттарының
болмауы материалдық ... ... ... іркілісіне, демек өндіріс
процесінің тоқтауына әкеліп соқтыруы мүмкін.
Шығындар көлемі өндіріс процесінің тиімділік деңгейімен анықталады. Олардың
тиімділігі қаншалықты көп ... ... ... ... ... сақтай
отырып ресурстарды, соның ішінде қаржылық ресурстарды соншалықты аз
жұмсайды. Және керісінше, шикізат пен материалдар шығындарының ... ... ... ... ... ... да ... тыс жұмсалуы және өндірістік емес шығындар қосымша қаржы
қаражаттарының қажеттілігіне себепші болады. Еңбек және материалдық
ресурстар шығыны ең ... ... ... құнында, содан соң табыста
талдап қорытылады. Соңғы айтылған ... ... ... ... ... қаржылық жағдайында елеулі көрініс табады.
Кәсіпорынның қаржылық қызметінің қалыпты болуы әсіресе өз кезегіндегі
қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... оның
төлеу қабілеттілігінің кепілі болып табылатын өнім өндірудің үздіксіздігін
және кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Біздің ойымызша, қаржылық жағдайды талдауды қаржылық тұрақтылықтан ... және оған ... ... ... ... ... және ... динамикасын талдау;
• компанияның активтерінің қалыптасу көздерінің құрамдық және құрылымдық
динамикасын талдау;
• компанияның қаржылық тұрақтылығының ... және ... ... баланс өтімділігін талдау;
• компанияның төлем қабілеттілігін және несие қабілеттілігін талдау;
• компанияның нарықтық құнын анықтау.
«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін және табыстардың түрлерінқарастырудан
бастайық.
Кесте 5
«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің табысын талдау ... ... аты |2008 ж. ... | ... | | |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... ... ... ... |333 042 137 |
|2 ... өнімнің (тауарлар, жұмыстар, қызметтер) |305 286 726 |
| |өзіндік құны | |
|3 ... ... (1-2) |27 755 411 |
|4 ... ... ... |3 335 |
|5 ... да ... |27 827 040 |
|6 ... ... |55 585 786 |
|7 ... өнімдер (тауарлар, жұмыстар, қызметтер) |45 558 833 |
| |бойынша шығындар | |
|8 ... ... |33 243 994 |
|9 ... ... |5 700 499 ... |Кәсіпкерлік қызметтен табыс (залал) |-28 917 540 ... ... ... ... ... ... ... |-28 917 540 |
| |(залал) | ... ... ... ... |- ... |Салық салудан кейінгі кәсіпкерлік қызметтен табыс |-28 917 540 |
| |(залал) | ... ... ... бойынша табыс (залал) |- ... ... ... ... ( 7 + (-) 8) |- ... көзі: *«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің қаржылық есебі*
Талдау нәтижесінде 2008 жылы өнімді ... ... ... 333 042 137
теңге болды. 2008 жылы өткізілген ... ... құны 305 286 726 ... ... ... жалпы табыс 2008 жылы 27 755 411 ... ... ... ... ... ... бойынша шығындар 2008
жылы 45 558 833 теңгені құрады, ... ... 33 243 994 ... ... 5 700 499 ... қызметтің қорытындысы бойынша залал 28 917 540 ... ... ... ... мен ... ... ...
кәсіпорынның барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің абсолютті
және салыстырмалы арту ... кему ... ... мүмкіндік береді.
Активтердің жалпы құрылымын және оның жеке ... ... ... таратылуын талқылауға мүмкіндік береді.
Активтердің өсуі (артуы) кәсіпорынның болашақтағы дамуын ... ол осы ... ... оң ... ... ... мүлік құнының өсу себептерін талдағанда, жоғары деңгейі баланстық
есептің номиналды көрсеткіштерінің нақты ... ... ... ... ... әсерін ескеру қажет. Баланс
мәліметтері бойынша активтердің ... мен ... ... ... ... ... ... 6
2007-2008 жыл бойынша «ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің баланс активтерінің құрамы мен
құрылуы ... ... |2007 жылы |2008 жылы ... (+,-) |
| | ... ... |сомасы |Үлес |теңге |% |
| | | ... ... | |
| | | |ы | |ы | | |
| | | | | | | | ... ... ... |100 |173321552 |100 |131524612 |414,68|
| |барлығы, соның | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |1.1 Ұзақ | | | | | | |
| ... |662858 |1,59 |1965597 |1,14 ... |-0,45 |
| |активтер: |242858 |0,59 |1545597 |0,9 ... |+0,31 |
| |а) ... | | | | | | |
| ... |420000 |1,0 |420000 |0,24 |- |-0,76 |
| |ә) ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| | ... |98,41 ... |98,86 ... |
| |1.2 ... |26526748 |63,47 |146473765 |84,51 |+119947017|+21,04|
| |активтер: | | | | | | |
| |а) ... ... |34,53 |6224008 |3,6 ... ... |қорлар | | | | | | |
| |ә) ақша ... |0,41 ... |10,75 ... ... |б) ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| | | | | | | | ... |26769606 |64,05 |148019362 |85,41 |+121249756|21,36 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ... қаржылық есебі
Кесте мәліметтерінен активтердің нақты құнын көрсететін ... ... жылы ... теңгеге немесе 414,68%-ке артқандығын
көруге болады. Бұл кәсіпорынның әрі қарай ... ... ... оң нәтижесін сипаттайды. Алайда активтерді талдай отырып, олардың
қалай ... және ... жылы неге ... ... ... ... ... потенциалы мен оның негізгі құралдарының жағдайын
және кәсіпорын ... ... ... ... ... анықтау
қажет. Ол үшін, ең алдымен кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ол ... ... оқулықтарда түрлі көзқарастар кездеседі.
Екінші әдістемеде кәсіпорынның өндірістік потенциалын ... ... ... ... ... ... күрделі
қаржылар және қондырылатын жабдықтар құны ... Бұл ... ... ... даму ... ... дәл сипаттайды.
«Шаруашылық тәжірибесінің мәліметтері ... ... ... ... ... ... яғни Кп ≥ 0,5 қалыпты болып есептеледі»
– деп жазады А.Д.Шеремет пен Р.С.Сайфулин ... мәні ең ... ... аз болған жағдайда, кәсіпорынның есепті кезеңдегі
қызметінің қаржылық нәтижелері ... ... ... есебінен
толықтыруға мүмкіндік бермейтін болса, ... ... ... үшін ұзақ ... ... қаражаттарын тартқан жөн.
Екінші әдістеме бойынша анықталған өндірістік потенциал құны біз талдау
жүргізіп отырған кәсіпорындарда 2007 жылы – 26769606 ... 2008 жылы ... ... ... яғни ... ... немесе 21,36%-ке өскен.
Баланс активтерінің жалпы құнындағы өндірістік потенциал үлесі есепті ... бұл ... ... мүлік коэффициентінің қалыпты мәніне
сай келеді.
Баланстың өтімділігін талдау ... ... ... ... ... және ... ... анықтап алу керек.
Өтімділік – шаруашылық жүргізуші субъектілердің қызметінің жағдайын
мінездейтін негізгі ... Бұл ... ... ... ... берітілігін және сенімділігін ... ... ... ... ... ету ... оптималды құрылымын анықтау қажет. Баланстың оптималды құрылымы
активтердің өзінің құнын жоғалтпай, пассивтер ... ... ... ... ... ... ... өтімділігін талдаудың мәні – активтегі ... ... ... қаражаттарды пассивтегі міндеттемелермен салыстыруда.
Актив пен пассив баптары белгілі бір ... ... - ... бастап өтімділігі төменгілерге (актив), яғни өтімділігінің
төмендеу тәртібі бойынша қайтару уақыты ... ... ... ... (пассив), яғни қайтару уақытын жоғарылату тәртібі бойынша
болады. Кейде керісінше тәртіп болуы да ... ... ... ... ... қолданады.
Баланстың топтастырылған баптарын кесте түрінде көрсету орынды болады.
Шаруашылық ... ... ... және ... ... талдау өтімділікті бағалаудың бастапқы кезеңі деп
айтуға ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің
табыстылығымен де байланыстыруға болады. Бірақ іс ... ... ... ... ... субъектілердің өтімділігі кейбір жағдайда
төмен деңгейде болады. Сондықтан, ... және ... ... бірге жүргізіледі.
Өтімділіктің динамикасына 3 негізгі фактор әсер етеді:
1) салымдардың ... ... ... ... немесе жоғалту;
2) судалар және инвестицияларға байланысты қаражаттың келуі және кетуі;
3) міндетті резервтік қорлардың өсуі және төмендеуі.
Активті операциялардың, ... ... ... ... үшін ... қаражат және несиелер мен инвестициялар бойынша шекті
шығындар мен төлеу мерзімдерін салыстыру қажет.
Баланстың ... ... ... және ... жүргізу үшін
өтімділіктің әртүрлері анықталады:
• қысқамерзімді өтімділік;
• ұзақмерзімді ... ... ... ... ... және ... әр түрлі факторлардың әсер ету көлемін анықтау
төмендегі кестеде ... ... ... ... ... өтімділік көрсеткіштері
(теңге)
|№ |Көрсеткіштер |2007 |2008 жылы ... |
| | ... | |(+,-) (2 |
| | | | |гр.1 гр.) ... ... ... | | | |
| |Мың ... оның ішінде: ... ... ... |
| | | | | ... ... ... және ... |14432554 |6224008 ... |
| ... ... ... | | | |
| | | | | ... ... ... және басқа да |4406054 ... ... |
| ... | | | |
| | | | | ... ... ... шығындарынсыз |26526748 |146473765 |+119947017 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... есеп және ұзақ | | | |
| ... қаржы салымдары | | | ... ... ... міндеттемелер | | | |
| |Мың ... оның ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер мен заемдар| | | ... ... ... |2011157 ... ... ... ... да ағымдағы міндеттемелер |41068400 |78382108 | ... ... ... |- |- |- ... ... өтімділік коэффициенті | | | |
| ... |0,335 |0,029 |-0,306 ... ... өтімділік коэффициенті | | | |
| ... |0,437 |0,210 |-0,227 ... ... (ағымдағы) өтімділік | | | |
| ... ... |2,293 |1,051 |-1,242 ... ... ... ... қаржылық есебі
Кесте 8
Жалпы өтімділіктің (ағымдағы) коэффициенті деңгейінің өзгеруіне қорытылған
факторлардың әсерінің есебі
|№ |Көрсеткіш-тер|2007 жылы|Ағымдағы |2008 жылы ... ... |
| | | ... | |лар ... ... |
| | | |2007 ... | |(+,-) | |
| | | ... ... | | | |
| | | ... | | | |
| | | ... | | |
| | | |ер мен 2008 | | | |
| | | ... | | | |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... | | | | | |дің |ді |
| | | | | | ... | | | | | |.) ... | | | | | | |дің |
| | | | | | | ... | | | | | | |гр.) ... ... | | | | | | |
| ... ... ... |230173638 |х |х |х ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | |
| |р ... ... ... |х |х |х ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... |2,286 |0,450 |1,051 |-1,235|+0,601 |-1,836 ... ... ... ЖШС-тің қаржылық есебі*
8 кесте мәліметтері өтімділіктің жалпы коэффициентінің өсуіне ағымдағы
активтердің абсолютті ... өсуі әсер ... ... ... есебінен
өтімділік коэффициенті 0,601 пунктке өсті (1,051 – 0,450). ... ... ... ... ... құрайтын факторлардың өзара
байланысын білу маңызды.
«ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің қосымшада көрсетілген қаржылық есеп нысандарын
қолдану нәтижесінде бұл компанияның ... тек қана ... ... ... ... анықтауға болады.
Таза баланстық құн әдісі - компаниялардың активтерін бағалаудың ең жай
әдісі. Бұл әдіс бойынша активтердің таза ... ... ... ... ... ... ... қысқа және ұзақ мерзімді
міндеттемелерін алып тастау арқылы ... Бұл ... ... ... құны ... ... таза ... құнын
көрсетеді.
Кесте 9
"Шығындық" көзқарасты қолданып «ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің активтерінің таза
баланстық құнын анықтау ... ... |2007 жыл |2008 жыл ... |
| | | | |(+;-) |
| | | | | ... ... ... |99164280 ... ... |
| | | | | ... ... ... ... |218999257 ... |
| ... | | | |
| | | | | ... ... ... |61000000 ... ... |
| ... | | | |
| | | | | |
| ... таза баланстық|- 4915277 |-33832817 |-28917540 |
| ... | | | ... ... ... ... ... есебі*
Кестеден көрініп тұрғандай «ИНФОРМСЕРВИС» ЖШС-тің ұзақ мерзімді
міндеттемелерінің мөлшері өте жоғары ... ... ... ... құны ... ... ... құнды түзету әдісі - компанияны ... ... ... Бұл әдіс бойынша активтердің қалдық құны ... ... ... ... ... ... ... құнын
анықтау процесінде баланс бөлімдеріндегі көрсеткіштер: баланстың активінде
- активтерді қайта бағалау, пассивте - ... ... ... құру
қажет. Соның нәтижесінде, активтердің түзетілген баланстық құны ... ... және ... ... ... ... ... қаржылық есебін көрсетілгендей активтерді қайта
бағалау процесі жүргізілмеген.
3. Компанияның өтімділігін анықтау және оның ... ... ... ... талдаудың ақпараттар негізі қаржылық
есеп беру болып табылады.
ҚР Президентінің 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2732 ... ... заң күші бар ... ... 1998 жылдан бастап қаржылық есеп
баруге мыналар жатқан:
бухгалтерлік баланс;
қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп;
ақша қаражаттарының ... ... ... жылдың 28 ақпанында қабылданған №234 ҚР «Бухгалтерлік есеп және
қаржылық есеп беру туралы» Заңына ... ... ... ... ... ... ... түрде берілуі тиіс:
меншікті капитал туралы есеп;
кәсіпорынның есеп саясаты.
Онда сонымен қатар түсіндірме хат ... ... ... есеп
беруге негізделген немесе қаржылық есептен ... ... ... және бұл ... солармен бірге оқылады. Түсіндірме
хатта, берілген субъектінің есеп және есеп берудің қандай саясатын ұстап
отырғандығы және ... ... ... ... сай басқа да
ақпараттар жазылуы тиіс. Мысалы, оған ... әсер ... ... мен
белгісіздік туралы, қаржылық есепте жазылған міндеттемелер туралы
түсініктерді ... ... ... ... сегменттер, сомалық
ерекшеліктер, қызмет түрлері туралы ақпараттар, баға өзгерісінің ... ... және ... ... ... ретінде қарастырылады.
Субъектілерге қаржылық есепті бухгалтерлік есеп стандартында анықталған
жеңілдетілген түрде толтырып, ... ... ... Бұл егер де
төмендегі көрсетліген 3 шарттың кез келген екеуі орындалғанда ғана (соңғы 2
қаржылық жыл үшін) ... ие ... ... ақша және басқа әлеуметтік төлемдерді есептеу,
сондай-ақ ... ... ... және ... ... ... салу үшін жылдық табыс Қазақстан ... ... 10000 есе ... ... ... жыл бойы ... орташа саны 50-ден аспайды;
активтердің жалпы құны 60000 еселік есептік көрсеткіштен аспайды.
Қазіргі кезде бізде қолданылып ... ... ... есеп ... бойынша халықаралық есеп стандартының талаптарына сай ... ... ... соңғы жылдары бухгалтерлік есепті
халықаралық тәжірибеге ... ... ... процесі белсенді
жүргізілді, ол ... ... ... ... ... болып
табылатын жаңа экономикалық ... ... ... ... ... ... ... кіруімен байланысты.
Қазақстан Республикасында бухгалетрлік есепті реформалау ... есеп ... құру ... жаңа көзқарастар пайда болды және
оның бағыты өзгерді.
Қаржылық есептің мақсаты – бухгалтерлік есепті №2 ... ... ... ... ... ... ... стандартында көрсетілгендей, - бұл
қолданушыны заңды тұлғаның қаржылық жағдайы және оның ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер туралы пайдалы,
маңызды әрі дәл ақпараттармен қамтамасыз ету ... ... есеп ... өтелген жағдайлардың қаржылық нәтижелерін және
де кәсіпорын үшін инвестициялық ... мен ... беру ... ... ... сондай-ақ субъектінің болашақтағы ақша ... және ... ... ... ресурстар мен басқарушы органдардың
жұмыстарымен байланысты ресурстар мен міндеттемелерді ... үшін ... ... ... ... ... есеп қолданушыларға
экономикалық шешімдерді қабылдау үшін қажетті барлық ... ... ... ... ... экономикалық шешімдер
субъектінің ақша қаражаттарын айналдыру мүмкіндігін бағалауды, сондай-ақ
оларды айналдыру ... ... және ... ... ... ... ... нәтижесінде, субъектінің өз жұмысшыларына және жабдықтаушыларына ақы
төлеу, пайызды төлеу, несиені қайтару және ... ... ... Егер де ... тек қана ... ... жағдайын,
қызметін және оның өткен есепті мерзімдегі қаржылық есебінің өзгерісін
сипаттайтын ақпараттармен емес, сонымен ... ... ... ақпараттармен
жабдықталған болса, онда олар, яғни ... ақша ... ... одан да жақсы бағалайды. Бірақ коммерциялық құпияны
қорғау туралы заң қолданушылар алатын қаржылық ... шек ... ... ... ... (тергеу органдары, ревизорлар,
аудиторлар) өкілдігі ... ... ... есепте көрсетілген
ақпараттарға қосымша ақпараттарды талап ете ... ... ... ... ... ... ... көзі ретінде сенуі
тиіс.
Нарықтық ... ... ... есеп шаруашылық
субъектілерінің қызметі жөнінде қаржылық ақпараттардың ... ... әр ... ұйымдық-құқықтық нысандардағы шаруашылық
субъектілерінің өзара ... ... және ... ... ... ... ... ақпараттық базасына айналды.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдауда негізгі ақпарат көзі қызметін
бухгалтерлік баланс атқарады.
Баланс – ... ... ... және соңындағы кәсіпорынның қаржылық
жағдайын сипаттайды және маңызды қызметтер атқарады. Біріншіден, баланс
меншік иелерін ... ... ... ... ... ... олар бұл ... нені иеленеді, материалдық құралдардың сандық
және сапалық ... ... ... ... ... үшінші жақ алдындағы өз
міндеттемелерін ақтай ала ма, соны білдіреді. ... ... ... ... ... ... өз ... таңдап алынған
стратегиялық бағытының ... ... ... пайдалану
тиімділігінің салыстырмалы сипаты және кәсіпорынды ... ... әр ... ... ... ... түсінік алады. Үшіншіден, ... оны ішкі ... ... ... ... да пайдалануға
мүмкіндік береді. Мысалы, аудиторлар жұмыс процесінде дұрыс шешім қабылдау
үшін өз ... ... ... ... ... сыртқы есеп
берудегі есеп ... ... ... әдейі жасалынған және әдейі
жасалынбаған қателіктер аумағындағы әлсіз жақтарын ... үшін ... ... ... ... ... бағытын анықтайды.
Баланс ақпараттары негізінде сыртқы қолданушылар берілген кәсіпорынмен
өзінің серіктесі ретінде жұмыс жүргізудің мақсатқа ... және ... ... ... қабылдай алады; өз салымдарының мүмкін болатын
тәуекелділіктерін және берілген ... ... ... және ... ... бағалайды. Баланстың маңыздылығы
соншалық, көп жағдайда қаржылық ... ... ... талдау деп
атайды. Бухгалтерлік баланс – қаржылық есептің негізгі түрі бола отырып, ол
есепті кезеңдегі кәсіпорын ... ... мен ... ағымдағы
активердің айналымдылығы мен ... ... ... ... ... ... дебиторлық және кредиторлық борыштың динамикасы
мен жағдайын және ... ... ... мен ... қабілеттілігін
анықтауға мүмкіндік береді. Баланс көрсеткіштері ... ... ... оның ағымдағы және алдағы кезеңдегі шаруашылық
қызметке ... ... ... ... мен ... ... ... тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Осылайша, ... ... үшін және ... ... ... бағалауда
ақпараттың ең қажетті түрі болып табылады.
1997 жылға дейін бухгалтерлік баланс екі бөліктен: ... және ... ... ... ... ... Активтер, баланс кәсіпорынының есепті
кезеңде бақылап, таратып отыратын ... және ... ... ... көрсетіледі. Пассивтер кәсіпорынның ... мен ... ... ... ... ... ... өтеу мүлік құнының
немесе ... ... ... ... ... ... Мүліктің
түрлері және олардың қалыптасу көздері сапалық біркелкі белгілері бойынша
топтастырылады. Осының нәтижесінде баланстың активі мен пассиві ... ... ... ... біркелкі экономикалық топтарының аз ғана ... ал оның ... әр топ өз ... ... элементтер мен
қортындыланған көрсеткіштерден тұрады. Актив пен пассивтегі бұндай ... мен ... ... баланс баптары деп аталады.
Баланстың актив бөлімінің құрылымына сай ерекшелік – бұл яғни баланс
бөлімдері мен ... әр ... ... ... ... белгілі бір
дәйектілікпен орналасуы – яғни олардың өтімділік дәрежесіне ... ... ... ... ... аз ... ... көп
активтерге дейін, демек басында баланстың өтімділігі ... ... мен ... жазылады, содан кейін өтімділігінің өсу деңгейіне
байланысты жоғары өтімді ... ... Осы ... ... активтің
қорытынды баптары ең өтімді айналым қаражаттары (ағымдағы активтер) ... олар ... ... ... ... ... есеп айырысу
және валюталық шоттардағы ақша ... ... ... да ... ... бөлімдері мен баптары төлем мерзімінің жеделдік
дәрежесіне байланысты мына ... сай ... ... мерзімінің
жеделдігі аз бағыттарынан жеделдігі көп бағыттарға дейін.
Бухгалтерлік стандарттың іске қосылуынан бастап бухгалтерлік ... ... және оның екі ... мен ... де жаңаша
сипатталады. Олардың түсіндірмесі ... ... ... ... есеп және ... ... ... ғалымдардың еңбектеріне
арқа сүйейді. Осыған орай ... ... орыс ... ... және ... ... ... пікірлері теориялық
көзқарас болып табылады. Жоғары оқу орындарында экономикалық ... ... ... ... мен ... ... ... авторының «Бухгалтерлік талдау» деген оқулығында келесідей анықтама
берілген: ... – бұл ... ... бір ... ... ... ... табылады. Активтер дегеніміз бұл кәсіпорын нені
иеленеді және ол нені алуға тиіс, соны көрсетеді ... ...... ... және ... тиісті мүлкі); пассивтер – бұл
кәсіпорынның өзінің ... ... ... ... ... ... сомасы
әрқашан да пассивтер сомасына тең болуы тиіс».
Ағылшын ғалымдарының берген түсінігі ... ... – бұл ... ... ... тиісті барлық активтер мен оның ... ... ... Бұл ... ... мерзіміндегі бизнестің (іскерлік
қызметтің) қаржы жағдайының бейнесі болып табылады. Актив пен пассивтің әр
бабы ақшалай ... ие ... және де ... сомасы әрқашан пассивтер
сомасына тең болуы тиіс.
Әрі қарай олар баланстың негізгі элементтерін ... ... – бұл ... ... ... ол пайдаланатын бағалы нәрсе.
Пассивтер – ... ... ... нәрсе. «Пассив» термині ... ұғым ... ... және ол ... ... дегенді
білдіреді
Капитал – пассивтердің арнайы түрі.
Капитал алғашқы капитал мен қызметте қалдырылған табысты қоса алғандағы
меншік иесінің бизнестегі ... ... ... банк өңдеп шығарған «Қаржылық есеп, аудит, есеп беру бойынша
нұсқауларында» бұл ... ... ... ... есеп – ... бір кезеңде жасалған және осы кезеңдегі ұйымның жалпы қаржылық
жағдайын бағалау үшін пайдаланылатын фотосурет. ... ... ... ... ... есеп ... ... бұл активтер,
пассивтер және капитал. Баланстық есеп ... әрі ... ... ету үшін ... уақытта қолда бар ресурстар туралы ақпаратты
қамтиды. Ол ... бұл ... ... ... ... ... ... бұл көздер қарызға алынған ба, жоқ, әлде
меншікті ме».
Аталған нұсқаулықта бухгалтерлік ... ... ... ... ... анықталады:
«Актив дегеніміз – бұл өткен жағдайлардың нәтижесінде кәсіпорынмен
бақыланатын және болашақта кәсіпорынға ... ... ... ... – бұл ... жағдайлардан пайда болған ... ... Оны өтеу ... табыс алумен байланысты кәсіпорын
ресурстарының шығынына ... ... ... соқтырады.
Капитал – бұл пассивтерді активтерден алып астағандағы кәсіпорынның
өзіндік қаражаты».
Көріп отырғанымыздай, ... ... және оның ... ... ... ... бухгалтерлік есеп теориясы бойынша оқулықтарымызда
берілген анықтамалардан өте ерекшеленеді. Қазақстан Республикасындағы
бухгалтерлік есеп ... ... ... негіз ретінде батыс ғалымдарының
еңбегін алып отыр. «Қаржылық есептің, субъектінің ... ... ... ... ... – активтер, меншікті капитал
және субъектінің міндеттемесі» болып табылатынын айта келе, олар ... бұл ... ... ... береді.
«Активтер – бұл құндық бағасы бар кәсіпорынның мүлкі, мүліктік, жеке
мүліктік емес ... және ... ... ... – бұл ... ... ... белгілі бір әрекетті басқа
бір тұлғаның (несие берушінің) пайдасына жасайтын міндеті – ... ... ... ақша ... және ... ... белгілі бір іс-әрекеттен бас
тарту, ал несие ... ... ... ... міндетін орындауын талап
етуге құқығы бар.
Меншікті капитал – бұл ... өз ... ... ... активтері».
Сонымен, қаржылық есептің ... ... ... батыс елдерінен ешқандай айырмашылық жоқ деп айтуға болады.
Баланс бухгалтерлік есептің «Бухгалтерлік баланс және ... ... ... ... №2 ... ... Ол ... капитал және міндеттемелердің мәнін анықтайды, сондай-ақ ... ... ... ... ақпараттарға деген талаптардан тұрады.
Баланста ұзақ мерзімді және ағымдағы ... ... ... Баланста ағымдағы активтер мен міндеттемелерді және олардың
жиынтық сомасын анықтау, қаржылық ... ... ... ... ... және ... басқарушылық шешімдер қабылдауда
қажет болатын ақпараттармен қамтамасыз етеді.
Пайдаланушылар үшін қаржылық есептің өте ... ... БЕС – ... ... ... ... Онда ... жазылған: «барлық маңызды
ақпараттар, қаржылық есепті қолданушылар үшін анық және ... ... ... тиіс».
БЕС – 2 және қаржылық есепті жасаудың әдістемелік нұсқаулары негізінде
құрастырылған бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... айта кеткен жөн, балансты құрудың түрін таңдау (көлденең, яғни
екі жақты немесе тікелей) шаруашылық субъектілерінің ... құқы ... ... мен пассивін құру принциптері бұрынғы қалпында қалып
отыр, яғни активтер олардың ... ... ... өтімділігі
төмен активтерден өтімділігі жоғары активтерге ... ... ... ... ... ... ... байланысты мерзімінің жеделдігі
азынан көбіне қарай.
Тікелей түрде құрастырылған баланс 5 ... ... ... ... ... ... мерзімді міндеттемелер;
ағымдағы міндеттемелер.
Кесте 10
БЕС – 2 негізінде құрастырылған бухгалтерлік баланс
|Активтер ... ... және ... |
|1 |2 ... Ұзақ мерзімді активтер |1. Меншікті ... ... ... ... ... |
| ... |
|- жер | |
|- ... мен ғимараттар |Қайта бағалау сомасы |
|- ... мен ... ... құралдардың |
| ... |
|- ... ... ... ... капитал ... ... ... ... ... зиян) |
|аяқталмаған күрделі құрылыс | ... емес ... ... |
|- ... |2. Ұзақ ... ... |
10 ... ... ... ... белгілер және|- қайтарылуы қамтамасыз етілген |
|басқалар ... |
|- ... емес ... |- ... ... ... ... ... ... |- ... ... ... мен |
|- еншілес серіктестіктерге ... ... ... |
|инвестициялар ... ... ... |
|- ... ... | ... | |
|- ... ... |- ... ... ... ... борыш: ... |
|- ... ... ... |3. ... ... |
|- ... вексельдер |- ... ... ... және |
| ... |
|- ішкі ... операциялар |- ұзақ ... ... ... ... ... ... ... |бөлігі ... ... мен оның | ... ... ... | ... ... | |
| |- ... ... |
|- ... ... ... |- ... тиісті вексельдер және |
|тұлғаларының дебиторлық борышы |шоттар |
|- ... ... ... | |
|- ... ... ... | ... |- ... ... мен ... |
| ... ... ... ... ... ... | |
|- ... ... |- ... бойынша борыш |
|- ... ... ... |- ... ... ... |
|ақша қаражаттары |- ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... борыш |- ... ... ... |
| ... ... ... ... ... алуға |- басқадай несиелік борыштар ... ... ... | ... тиіс ... |- ... ... ... ... вексельдер | ... ... ... ... ... ... кірістері |
|пайда ... ... ... | ... мен оның еншілес | ... ... | ... борыш | ... ... ... |- ... ала ... ... ... дебиторлық борышы |байланысты бөлінген төлемдер ... ... ... ... ... ... ҚЕХС ... ... ... ... қаржылық есеп беруде үш элементті сипаттайды: активтер, меншікті
капитал және міндеттемелер. Қалған екі ...... және ...... ... нәтижелері туралы есеп беруде көрсетіледі.
Қаржылық жағдайды талдау барысында тек ... ... ғана ... ... ... ... біршама қарапайымдау,
себебі бухгалтерлік баланс кемшілік пен шек қоюшылықтан ада емес, олардың
ең маңыздылары келесілері болып ... ... ... ... тарихи сипатта болады. Баланста келтірілген
мәліметтер оны құрған кезеңдегі шаруашылық қызметінің нәтижесін ... ... ... ... ... және ... талдау
мақсаттары үшін қолданылуы мүмкін.
2. Баланс кәсіпорын қаржысында және міндеттемелерінде статус-квоны
сипаттайды, яғни пайдаланылып жүрген есеп ... сай ... ... ... жағдайда тұр деген сұраққа жауап береді, ... бұл ... ... ... ... бермейді. Бұл сұраққа жауап беру үшін,
тек қосымша мәліметтер ғана емес, сонымен ... есеп және есеп ... ... ... ... ... (мысалы, ғылыми-
техникалық прогресс, контрагентті қаржылық қиындықтар және ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті
база жоқ. Ол кеңістік және уақыттық ... ... ... оның ... ... ... тиіс және мүмкіндігінше
көрсеткіштерге, олардың ... ... және ... ... шолу ... ... ... Осындай мақсатпен ұқсас
кәсіпорындар тобы бойынша негізгі есептік ... ашық ... Бұл ... ... ... ... шығаруға мүмкіндік береді.
4. Баланста кәсіпорынның қаражаттарының айналымы ... ... ... сол ... ... бабы бойынша соманың аз немесе ... ... ... көрсеткіштерін айланымының сәйкес сомаларымен
салыстырғаннан кейін ғана ... ... ... екі ... «материалдар» бабы бойынша сомасы бірдей, яғни 5 млн.
теңге. Бір ... ... ... ... ... 60 млн. ... екіншіде 10 млн. теңгені ... ... ... бірінші жағдайда
материалдардың қоры жылдық тұтынушылардың 1/12 ... ... қор), ... ... 1/2 (5/10), яғни ... ... ... (жарты жылдық
қор) қамтамасыз етеді.
5. Баланс есепті кезеңнің басы мен ... ... ... ... табылады, яғни онда осы ... ... ... ... ... ... отырады. Ол кәсіпорынның есепті
кезең ішіндегі мүмкіндік жағдайын көрсетпейді. Бұл ең алдымен ... ... ... олар ... ... ... «дебиторлық борыш» және басқалар. Мысалы, жыл соңында қолда ... ... үлес ... көп болуы мен ... ... ... мұндай жағдай жыл бойы осылай болды дегенді білдірмейді.
6. Баланста кәсіпорынның активтерін сатып ... ... ... ... ... ол мүліктің жалпы алғанда ... ... ... ... ... жеке баптарына инфляциялық факторлар мен
нарық конъюнктурасының өзгерісі едәуір бұрмалаушылық әсерін ... ... ... ... шикізат пен жабдықтарға бағаның өсуі және
негізгі құралдарды жаңарту ... ... ... ... ... функционалдық қызметі жағынан бірдей, бірақ есеп ... ... әр ... ... ... Бұл әр түрлі есеп мерзімдерінде
есептелген баланстың аттас ... ... ... ... ... ол ... ... қызметінің нәтижесін, оның
шаруашылық қаражаттарының ... ... ... бұрмалайды. Бұл
кедергі баланс валютасының кәсіпорын бағасының дәл ... ... ... жиыны кәсіпорын активтері мен оны жабу ... ... ғана ... ал осы ... бұл ... ... ... басқаша болуы мүмкін және берілген активтің пайдалану мерзімі
мен оның баланста көрсетілуі қаншалықты ұзақ ... ... баға ... ... баға арасындағы айырмашылық соншалықты көп болады.
7. Баланс және қаржылық есеп берудің басқа да ... ... ... ... жақтарын толығымен көрсетпейді. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайы мен оның өзгерту перспективасы тек ... ... ғана ... ... ... ... ... бағасы жоқ
факторлардың да ықпалында болады. ... ... ... ... ... ... экономикалық өзгерістер, саланы және кәсіпорынды басқарудың
ұйымдастырушылық құрылымын қайта құру, меншік ... ... ... және ... ... ... және тағы басқалар. Сондықтан қаржылық
есеп беруді соның ішінде бухгалтерлік балансты талдау кешенді ... тек бір ғана ... ... ... ... ... ... баланс кәсіпорынның қаржылық
жағдайын талдауды ақпараттық қамтамасыз етудің бірден-бір басты көзі болып
табылады, ал оны оқу осы талдаудың ... ... ... ... ... ... ... талдау жүргізгенде баланс
көрсеткіштерімен қатар қаржылық есеп берудің ... да ... ... ... ... ... жыл ... барлық табыс
сомасын осы кәсіпорынның өзінің ... ... үшін ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметінің
нәтижесі туралы есепті қолдану керек, оның баланстан айырмашылығы ... ... ... және ... ... ... жағдайы емес, ол
капитал қозғалысы, ... ... ... ... нәтижесі болып
табылады. Сондықтан кәсіпорынның балансына қарағанда, бұл құжат талдаушы
адам үшін ... ... және ... ... табылады. Ол бұл
кәсіпорын табыс немесе (шығын) зиян әкелетіндігін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... анық көрсеткіштердің
көмегімен белгілі бір кезеңдегі кәсіпорынның қызмет нәтижесіне баға ... ... ... есеп берудің басты нысаны ретінде бөліп
қарастыратын біздің елге қарағанда, табыс және зиян ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда, дәл осы үлгі американдық,
ұлыбритандық және жаңазеландиялық фирмалардың жылдық есебінде бірінші болып
келтіріледі. ... түп ... ... ... ... жөн, табыс
батыс фирмалары ... ... ... болып табылады, олар
сондықтан да оны ең алдымен сыртқы ... ... ... ... ... нәтижесі туралы есеп бухгалтерлік есептің №3
«Кірістер мен шығындар туралы есеп» ... ... Онда ... ... құру және ... ... ... нәтижесі жөніндегі есептің баптарын жіктеу және есепке алудың
тәртібі көрсетіледі, бұл өз ... ... ... әр ... ... ... ... мен түрлі заңды тұлғалардың қаржы ... ... ... ... ... ... алынған табыс пен шығынды,
төтенше жағдайлардан және тоқтатылған операциялардан болатын табыс ... ... есеп ... ... бағаның, есеп саясатының
өзгеруінен және қаржылық есептегі елеулі қателерді ... ... ... ... және шығындарды ашудың тәртібін анықтайды.
Табыстар мен шығындар ... ... ... да ... ... ... ... береді. Бұл бөлімдерге әр ... ... ... ... ... ... нәтижесі
туралы есеп жалпы табысты, салық салынғанға ... және ... ... ... ... ... ... және таза табысты көрсетуі
мүмкін.
Бұл есептің жасалуы №3 бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес ... ... ... ... нәтижесі туралы есеп
|Көрсеткіштердің аты |Код ... ... |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... табыс |010 | |* ... ... ... ... ... |015 |* | ... құны | | | ... Жалпы табыс |020 | | ... ... ... | | | |
|- ... және әкімшілік шығындар |025 |* | |
|- ... ... ... |030 |* | |
|- сату ... ... |035 |* | ... ... қызмет бойынша табыс (шығын) |040 | | ... ... емес ... ... табыс |045 | | ... | | | ... ... салынғанға дейінгі әдеттегі |050 | | ... ... ... ... | | | ... Табыс салығы |055 |* | ... ... ... ... ... |060 | | ... ... ... ... | | | ... ... ... ... табыс |065 | | ... | | | ... Таза ... ... |070 | | ... көзі: ҚЕХС (Қаржылық есептің халықаралық стандарты)
Бұрынғыға қарағанда бұл ... ... ... ... пайдалануды,
бюджетке төлемді, табыс салығы бойынша жеңілдіктерді ... ... ашып ... Ол тек ... ... қаржылық нәтиженің
қалыптасуын (таза табысты немесе зиянды) ғана көрсетеді.
Есепті кезеңде табылған табыстар мен ... ... ... ... таза табысын немесе шығынын анықтау барысында есепке алынады.
Осылайша ... ... ... ... ... ... есептің қалған екі элементі туралы – яғни ... пен ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентінің 1995
жылы 26 ... №2732 ... есеп ... заң күші ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық комиссиясының
қаулысымен ... ... есеп ... 1996 жылы 12 қарашада №2
қаржылық есепті дайындау және тапсыруға қажетті ... ... бұл ... ... ... ... өлшеумен
тікелей байланысты. Табыстар активтердің көбеюін немесе міндеттемелердің
азаюын көрсетеді, ал шығындар – ... ... ... ... кезеңдегі
міндеттемелердің көбеюін көрсетеді.
Табыстар мен шығындар баптарының арасына қойылған шектеулер тәжірибеде
жалпы қабылданған болып табылады. Бұл шектеу, баптың ... көзі ... ақша ... ... ... мүмкіндігін бағалау
барысында белгілі бір маңызға ие болады деген негізінде жүргізіледі.
№3 ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің қаржылық есеп беруіндегі ... ... ... Бұл ... ... ... бір кезеңдегі ақша
қаражаттарының көздері анықталады және ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын
жабу үшін негізгі қызметтен алынатын ... ... ме, ... Ол ... ... ... операциялық,
инвестициялық және қаржылық қызметінің ... бір ... ... ақша ... келіп түсуі мен шығыны туралы ақпараттармен
қамтамасыз ете ... ... ... ... жағдайындағы өзгерістерін
бағалауға мүмкіндік береді.
Ақша қаражаттары – бұл кассадағы және банк шоттарындағы қолма-қол ақша.
Операциялық қызмет деп ... ... алу ... ... ... оның ... және ... қызметіне қатысы жоқ, басқада
бір қызметін түсінеміз.
Инвестициялық қызмет дегеніміз – бұл ұзақ ... ... ... ... ... ... несиелерді беру және алу.
Қаржылық қызмет, бұл ... ... ... мен ... ... мен ... өзгеріске ұшырайтын субъектінің қызметі
болып табылады. Субъект қызметінің барлық осы түрлері ақша ... ... мен ... ... арналары болып табылады.
Сонымен, кәсіпорынның қаржы жағдайын талдаған кезде тек ... ... ғана ... ... ... ... да қаржылық есеп беру
нысандарының ... ... ... мәліметтер және де есеп
берудегі қосымша ақпараттар мәліметтері де қолданылады.
Қаржылық есеп ... жаңа ... ... ... ... ... ақпараттарына сүйенбестен, оның қаржылық жағдайын кешенді
түрде талдауға мүмкіндік береді.
Қазақстаннның нарықтық қатардың ... ... ... ... ... дамуы мен қызмет етудің мәселелеріне деген
қызығушылықты күшейте келеді. Экономикалық ... ... ... ... ... шешілуі жеке кәсіпорындардың қаржы
жүйелеріне ... Жеке ... ... ... ... ... ... өмір сүру сапасы мен деңгейі, жалпы ел экономикасының ... ... ... ... ... ... етуін қамтамасыз етуде сапалы жауап
негізде ұдайы өндіріс процесін ... ... ... ... ... ... ... рөл алып отыр.
Кәсіпорын дегеніміз шаруашылық бірлік – тауар ... ... және ... сатушы – ретіндегі технологиялық және әлеуметтік
эконмиканың қатынастардың бүтін жүйесі.
Кәсіпорындардың ... ... ... ету ... ... жабдықтаушылар, өкіметтік органдар және т.б. мүдделерінің
белсенділігі, есебі мен теңгермешілігі кезінде ғана ... ... ... ... ... ... ала отырып,
кәсіпорын әрқашан да тұрақты даму мен зандылықты сапалы өзгерістер күйінде
болу керек. Ал ... ... ... ... ... қажеттіліктерін өтейтін технологиялық прогресс ... ... ... салу және ... ... білдіреді.
Тұрақты даму кәсіпорындарды қалыптастыру жөніндегі оның ... мен ... ... бағытталған шараларыныңнәтижесі б.т.
Тұрақты дамуды қалыптастыру процесстерде пайдаланбайтын ... бірі – ... ... ұдайы өндіріс кезінде кәсіпорын
қажеттіліктерін өтеу үшін дамуға деген ... ... ... даму - ... да ... ынталандыру емес, ал даму (өзіндік
даму) ... ... ... мен ... ... ... ... ішкі қарама-қарсылықтар арқылы п.б. Қарама-қарсылықтар, өз кезегінде,
әрдайым үзілмейтін ... ... ене ... ... тараптарды
білдіреді.
Ал, кәсіпорындарда қарама-қарсылықтар ... ... ... ... ... ... ... табу, жалақы мен табы табу жөніндегі ... ... ... ... ... байланысы мен ішкі қатынастары
кәсіпорындарда қосымша қарама-қарсылықтар ... ... ... мен ... ... ... әр ... сатып алу – арзан, сату-
қымбат; төлем ... ... ... алу, ... ... үшін ... алу. Жұмыскерлер жоғары жалақы алудан басқа, әлеуметтік
қамсыздандыру мен ... ... ... да ... ... ... жасайтын ннвесторлар табыстың жоғары деңгейі мен
тәуекелдің тқменгі деңгейін қалайды.
Яғни, ... ... ... әр ... ... байланыстардың
қиылысу нүктесі болып көрсетіледі. Бұл қатынасқа түсетін ... ... ... ... ... отырып, өз талаптарын ең
төменгі міндеттемелермен немесе өз міндетемелерін - жоғары ... ... ... ... ... ету үшін ... мен теңгермешілікке ие қ-
қайшылықтарды шешу ... болу ... ... ... бұл ... ... ... құқығы мен
міндеттерін шектеу түрлеріндегі өкілеттіктерін бөлу негіздеріндегі мүдделер
балансын қолдауға бағытталған қатысушылар арасында құқықтары мен шешімдерді
қабылды болу ... ... ... даму ... ... және ішкі орталар
фокторларына ... кері ... ... ... ... ... ... Мысалы, жалақы мөлшерін ... ... ... ... ... ортаны ластау.
Тұрақты дамудың бірден-бір талдабы өндіріс және ... ... ... қызметінің нәтижесі болып табылатын кәсіпорындардың
тұрақты ... ... ... жеке ... ... ... салыстырмалы түрде
аз уақыт өмір сүруде (18 ғ. аяғы – 19 ғ. ... Бұл ... ... ... ... мемлекеттік сектордағы кәсіпорындардың қызмет
етуін ұйымдастырады. Ал бұл қорытынды циклі табыс табу болатын жеке ... ... ... ... ... табыстарды бөлу.
Сәйкес ақша қорларын құруды білдіреді. Осыған ... ... жаңа ...... қаржысы қалыптасты.
Қазіргі уақытта қаржының өзара байланыстар құрылымында кәсіпорындар
қаржысы анықтаушы орынды алып отыр, өйткені қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... саласын көрсететін қзіндік құрылымға ие
күрделі жүйе ретінде шығады”.
Нарықтық экономика жағдайда қызмет ... ... ... ... бөлек және қаржы өатарлары ретінде анықталады. Бұл
қатарлар ... ... ... мен ... ... ... жөніндегі шығындарды қаржыландыру
және шаруашылық субъектілердің ... мен ... ... бөлумен
қалыптастыру және оларды қаржы-банк жүйесі ... ... ... ... ... және айн. ... ... Олар өз құрамына “ақшаның қайтарымсыз
қозғалысымен” байланысты ... ... ... қатарлар салаларын
еңгізеді.
ШЖС-ң қаржы қатарлары құнның өндірістік-сауда процесіндегі қозғалыс
нысанын анықтап, ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорындардың қаржылық қызметі өндірістік
қызметтін тікелей байланысты, өйткені қаржылық қатарлары ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мемлекетпен ШЖС-мен жасалатын
қаржыларының ресурс есебінен шығындарды жабу б.т. ... ... ... бөлу ... ... ... өзіндік және оған
теңестірілген құралдар есебінен жүзеге асырылады.
Қызмет етіп отырған ... ... ... ... ... ... бөлу ... кейбір бөліктері ақшалай ретінде
табыстар мен ... ... ... ... өнім құны ... ... ... шығындарың қаржылық қамтамасыз етуі 3 нысанда жүзеге
асырылады: өзін-өзі қаржыландыру, несиелендіру және ... ... ... ... табыстың бір бөлігің бөлу және қайта бөлу
процесі кезінде мемлекет басқарудың әр ... ... ... және ... емес ... құралдары есебінен қайтарымсыз
негізде жүргізіледі.
Несиелендіру ... бір ... ... ШЖС ... ... және қайтарысы негізінде берілетін несие ... ... ... ... ... ету ... ... қаржыландыру ШЖС-ң өзіндік қаржы ресурстарын табыс пен ақша
аударымдар пайдалануға негізді.
Өзіндік қаржылық ресурстерді құру ұдайы ... ... ... ... бола отырып, нарықтық экономика жағдайындағы қаржылық
тәуелсіздікке жету ... ... ... “қаржылық күй” ұғымдарының тар және кең мағынасы
көрсетіледі. Кәсіпорындардың қаржылық күйінің ең кең ... ... А.Д. ... ... Кең ... күй – ... ресурстарының бар болуы, орн-руы мен пайдалануын көрсететін
көрсеткіштер жүйесін сипаттайтын ... ... күй – ... ... ... ... ... өзара әсерлерінің нәтижесі, сондықтан өндірістік-шаруашылық
факторлар жиынтығымен анықталады.
Тар мағынада бұл ұғым әр ... ... ... ақшалай
қатынастарды жүргізу мен тиімді шаруашылық қызметін ... ... ... ақша ... ... етуді білдіреді.
Бұл күй тұрақты (жақсы) және тұрақсыз (қанағаттанбаған) сипат. ... ... күйі ... ... онда “ол ... ... яғни ... қатынастарды, жұмыскерлер мен қызметкерлермен
жалақы бойынша банктер, бюджет алдындағы ... ... ... да ... ... ... шығындалған мғндеттерді орындауға
мүмкіндік береді”.
Отандық және шетел экономикасының бірқатарының жұмыстарда қаржылық
тұрақтылықты қарастыру ... оның ... ... ... А.Д., ... А.Ю. және басқа да экономисттер ... ... ... ... тен ... ... ... оның қаржыларының сапалық сипаттамасы да ... Осы ... ... ... саналады, өйткені экономикалық құбылыстардың мәнін
ашу үшін оны тек сандық жағынан ғана ... ... ... да ... ... тұрақтылығы экономикалық ктегория реттерінде
оның сапалық және сандық жақтары болады. Олар: ... ... мен ... ... категориясының мазмұны барлық кәсіпорындар үшін
жалпы болуы ... ал оның ... ... ... және ұлттық
ерекшіліктері болады.
Осыдан, қаржылық тұрақтылық – ... ... ... иен ... ... ... ... басқа
субъектілерімен қатынастар жүйесі. Бұл жүйе шеңберінде ішкі қайта құрулар
мен бейімделулер арқылы кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... ету мен ұдайы өндірісті қаржыландыруды
жүзеге асыруға ... ие ... ... ... ... етілген мәндерінің аймағын
көрсетеді, ал ол аймақтан кету өзінің ... ... ... ... ... әр ... шектеулердің әсерінен – ресурстын, мерзімдік ... ... ... қалыптасады.
ШЖС-ң қаржылық тұрақтылығы оның ыртқы жіне ішкі өзгерістерге жауап беру
мүмкіндігін куәләндырады. Қаржылық тұрақтылық, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... ... екінші жағынан, аталған қызмет түрлерін тиімді жүзеге асыру
шарты болып табылады.
Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ресурстарды оңтайландыру арқылы қауіп-қатерлерге
басшылықтың жауап беру ... ... және ... ... ... ... және экономикалық қатынастар
күйі кездерде болады. Басқаша айтқанда, ... ... – оның ... жүзеге асыруға мүмкіндік беретін және өндірістік
қызметін бұзатын сыртқы-ішкі факторлардың әсеріне ... ... ... тұру ... ... ... дәрежесінің өзгеруі сандық өзгерістердің сапалық
өзгерістерге өту заңына сәйкес жүреді. ... ... ... ... оның ... күйін сипаттайтын сандық параметрлерінің
– қаржылық тұрақтық ... - ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты оның сапалық
жаңа күйге өтуі басталады: төмен деңгейдегі тұрақтылықтан жоғары деңгейдегі
тұрақтылыққа. Және керсінше.
Кәсіпорындардың ... күйі ... ... ... ... ... күйге көше алады (А. Шереметтің айтуынша).
Тұрақтылықтың бұзылуы кезінде процестің бағыттылығы ... орын ... ... ... оның әлсізденуі.
Кәсіпорындардың қаржылық жағдайының нашарлауы қаржылық дағдарыстың п.
болуына алып келе ... Бұл ... ... – ол ... ... ... ... өзгерістер дағдарыстарының дәрежелері, белгілері
болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... яғни дағдарыс емес, олар ... ... ... ... ... ... жатқан қаржылардың сапалық қайта өзгерістері
кәсіпорындар үшін кері және оң сипатта болу ... ... ... ... ... бір нәрсенің жоғалу, қысқаруымен байланысты, ал
конструктивті дағдарыстар экономика жағдайын өзгертеді.
Экономиканың қатынастар ... ... өтіп ... ... ... ... ... мақсаттарын,
мотивтердің, себептердің түбірлі өзгеруін туындатады және қайта құру
мақсаттарына сәйкес олар ... ... ... ШЖС-ні
құру керек.
“Кәсіпорындардың қаржылық тұрақтық” категориясы ... ... ... экономикалық көрсеткіштерді көрініс табады.
Субъектілердің қаржылық тұрақтығын сипаттайтын ... ... және ... ... ... ... ... жағдайын бағалау үшін әлелдін
тәжірибесінде кең қолданылатын көрсеткіштердің қайсысын қолдануға болатынын
анықтап ... ... ... ... ... ... оқу, динамикадағы ... және ... ... мен ... оқу ... ... ... қолдану
арқылы кәсіпорындар балансының негізінде анықталады.
Бірнеше жылдар бойынша динамикадағы кәсіпорындардың қаржылық тұрақтылық
көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... шетелдік кәсіпорындардың көрсеткіштерімен, саланың ... ... ... ... ... ... дәрежесін бағалауға және оның қаржылық жағдайын
жақсарту жөніндегі шаралар кешенін жасауға, негізделген ... ... және ... пайдалы келісім жасауға мүмкіншілік берді.
Экономистер арасында ... ... ... экономикалық
көрсеткіштері қандай екендігі жөнінде ... ... жоқ. Бір ... әр ... ... ... өлшеу проблемасының бір жағын алдыменен ... ... ... мүмкіншілігін қарастыру керек. Және мынандай
сұраққа жауап берген жөн болатын ... ... ... қажетті
табыстылық көлемі қандай болуы керек.
Тәуекелділік ықтималдылық пен байланысты болғандықтан нақты ... ... кем ... Сондықтан ықтималдықты тарату ... ... ... ... ... болу факторлары:
Объективті факторлар:
1. мемлекеттің экономикалық даму деңгейі
2. кәсіпорынның қаржы деңгейін ммелкеттеік реттеу сипаты
3.елдегі инфляцияның қарқыны
4. қаржы нарығындағы ... пен ... ... ... ... ... бәсекелестік деңгейі
6. аймақтағы криманогендік деңгейі
Субъективтік фактор
1. кәсіпорынынң қаржылық стартегиялық негізгі бағыты
2. кәсіпорының меншік капиталының мөлшері
3. пайдаланатын активтердің құны
4. ... ... ... ... ... ... ... ақпарат толықтығы
6. қаржы менеджментінің классикалық деңгейі
Тәуекелді бейтараптандыру ... ... ... ... ... өз ... ... қосымша кредит алу
- тәуекелді беру
- тәуекелді факторингтік шарт жасау арқылы беру
- кепілгерлік шарт ... ... ... ... ... пен ... жеткізушілерге беру
- қаржы тәуекелін сақтандыру
- тәуекелді біріктіру.
Қорытынды
Қазіргі уақытта еліміздегі төлемсіздіктің шамадан тыс көп ... ... ... ... қаржы жағдайын талдау және
бағалауды, тәуекелдікті бағаламауға, нарықтық қатынастар дамуының алғашқы
кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... көзқараста болуына байланысты болды.
Қаржылық бейтараптық, бәсекелестіктің өршуі және ... ... ... ... ... жаңа проблема қойып, жаңа
тәуекелдіктердің пайда болуына ықпал жасайды.
Басқаруды көбіне анықтауға көнбейтін тек іске асырылатын нәрсе ретінде
қарастырылады. ... ... ... ... мінсіз сипаттамасын
жақсы басқару белгілері ретінде қабылдайды. Бұл орынды, бірақ бұл ... ... көре ... ... ... тәуекелдікті бақылау
мүмкіндігінің, қызметкерлер сапасының және ... ... ... бола ... ... әсіресе оларды түзу және орталықтан реттеу дәрежесі
шаруашылық қызмет көрсетуші субъектілердің көлемі мен ... ... ... ... пен ... ... қоса, көптеген
факторлармен анықталады. Шаруашылық қызмет көрсетуші субъектілердің ұлғайту
және диверсификациялау жағдайында басқарудың жеке-дара емес ... арқа ... ... ... ... ... беру ... қиын болғанымен, басқару
сапасын бағалауға мүмкіндік беретін кейбір сәттерді айрықша атап айтуға
болады. Кез ... іс ... жету үшін ... ... саясат қалыптастыруда және осы шаруашылық қызмет көрсетуші
субъектілердің тән басқару функцияларында көшбасшылық пен тұлғалық ... ... ...... және ... ... нақты компания бағасын ұлғайту болып табылады.
Тәуекелділікті басқаруды көбіне қаржылық басқарумен байланыстырады. ... ... ... барлық тәуекелдіктерді басқаруға ... ол ... ... ... ... және ... жоспарлап отыруда аса маңызды рөл атқарады. Қаржылық басқаруды
жоспарлау процесінде қабылданған ... ... ... дәрежеге әсер етеді, олардың ішінен ерекше назар ... ... ... ... бөліп атауға болады:
• қаржының жеткілікті болуы – қаржының қажетті деңгейін сақтап тұру –
стратегиялық мәселерді шешу және ... ... ... үшін ... ... ... – инвестициялық немесе ... ... ... ... ... ... ... – бизнестің ағымдағы талаптары қанағаттандыру үшін арзандау
қаражатқа қол жеткізу;
• пайыздық ставка мен ... ... ... ...
жалпы саясат шегінде тәуекелдікті ұстап тұру үшін тепе-теңдік және тепе-
теңдіктен тыс іс-әрекеттерді басқару және т.б.
Тәуекелдіктерді басқару ... ... мен ... ... ... қызмет көрсетуші субъектілердің жұмыс істеуіне тура
келетін үнемі ... ... ... ... ортаға байланысты
анықталады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын және нарықтық құнын талдай ... ... ... ... ... ол өтімділік көрсеткіштері,
тұрақтылық коэффициенттері, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның жағдайын
талқыладым. Жалпы кәсіпорынның қаржылық жағдайын өте жақсы деп ... ... ... ... ... ... ... өте нашар
деуге де болмайды, өйткені коэффициенттердің бір ... ... ... айтқанда «ИНФОРМСЕРВИС» компаниясының саласындағы
қызметіне «жақсы» деген баға беруге болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ... - 2030" ... ... ... ... туралы" ҚР 31.01.2006ж. Заңы ... ... ... ҚР Азаматтық Кодексі
4. Шмален Г. "Кәсіпорынды басқару", Москва: Қаржы және ... ... В.Д., ... К.К. ... Алматы, 2004ж.
6. Шеремет А.Д. "Кәсіпорынның қаржысын басқару", ... ... ... ... ... И.Т. Қаржы менеджментінің негізі", Москва: Қаржы және
статистика", ... ... С.А. ... ... ... Қаржы және статистика",
2007ж.
9. Шеремет А.Д., ... Р.С. ... ... ... ... ... ... Тони Райс, Брайн Койли "Қаржылық инвестиция және тәуекелдік", Москва,
2005ж.
11. Әмірқанов Р.А., ... А.Қ. ... ... Алматы,2009ж.
12. ҚР Президентінің 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2732 «Бухгалтерлік ... заң күші бар ... 2007 ... 28 ақпанында қабылданған №234 ҚР «Бухгалтерлік есеп және
қаржылық есеп беру туралы» Заңы
14. Қаржылық есептің халықаралық стандарты № ... ... ... ... ...... «Кірістер мен шығындар туралы есеп»
17. «Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есебі»
18. Коллас Б., Управление финансовой деятельностью предприятия. ... ... 2005г. ... Смағұлова Р.О., Мәдіханова Қ.Ә., Тұсаева Ә.Қ., Сатыпалдиева ... ақша ... және ... ... ... ... ... Р.Қ., Рахметов Б.А., Байнеева П.Т. Кәсіпорын ... ...... ... Үмбетәлиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. Салық және ... ... ... ... Экономика 2006.
22. Знакомство с учетом. Налогооблажение. Самоучитель по бухучету и
налогообложению. ... - БИКО ... ... с учетом. Оформление договорных отношений. Самоучитель по
бухучету и ... ... - БИКО ... ... И.В., ... И.И. Экономика организаций. Учебник. –
Проспект. ... ... ... З.Н., ... Н.А. ... есеп
принциптері: Оқу құралы. – Алматы: ЭкономикС, 2003.
26. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. – Алматы : 2004.
27. Баймұратов О. ... ... ...... ... ... ... Ұ.М., Бохаев Д.Т, Рузиева Э.А. Қаржы нарығы және делдалдары.
Оқулық. – Алматы. Экономика 2008.
29. ... ... ... ... ... Заңы
(өзгертулер мен толықтырулар 05.07.2009ж.)
-----------------------
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ресурстары
Қаржы нарығында құрылатын ресурстар
Қайта бөлу ... ... ... құрылатын ресурстар
Қарыз қаражат
Сақтандыру қайтарымы
Түсімдер
Табыстар
Бюджеттік қаражат
Амортизациялық аударымдар
Шетел инвесторларының ... ... ... ... ... ... түсім
Корпоративтік бағалы қағаздарды сатудан түскен табыс
Басқа да ... ... ... пассивтердің өсімі
Қаржы қызметтен табыс
Жарғылық қорға жарналар
Басқа да түсімдер

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Компанияның инвестициялық портфелін қалыптастыру тетігі28 бет
Компьютер туралы12 бет
Компьютер ұғымы10 бет
Компьютерлік неологизмдер83 бет
Мақал-мәтелдер құрамындағы сан есімдердің этнолингвистикалық сипаты103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь