Қазақстан Республикасы тұрғындарының жұмыспен қамту деңгейін және әлеуметтік жағдайын талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.тарау. Жұмыссыздық пен кедейшіліктің экономикалық мазмұны ... ... ... 6.27
1.1. Әлеуметтік әл.ауқаттың мәні, мағынасы және оны сипаттайтын көрсеткіштері ... 6
1.2. Жұмыссыздықтың түсінігі мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9
1.3. Кедейшілік ұғымы және өлшемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

2.тарау. Қазақстан Республикасы тұрғындарының жұмыспен қамту деңгейін және әлеуметтік жағдайын талдау ... ... 28 .51
2.1. Тұрғындардың жұмыспен қамтылу деңгейін талдау және жұмыссыздық ... ... ... 28
2.2. Қазақстан Республикасында халықтың өмір сүру деңгейі және кедейшілік мәселесін шешу жолдары ... ... ... ... 34
2.3. Оңтүстік Қазақстан облысында халықтың жұмыспен қамтылуын талдау және жұмыссыздықты төмендету мәселері ... ... ... ... ... .. 39

3.тарау. Оңтүстік Қазақстан облысындағы әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіру жолдары ... ... 52.65
3.1. Әлеуметтік қорғау жүйесінің бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... . 52
3.2. Әлеуметтік қорғау саласының негізгі көрсеткіштерінің болжамы ... ... 55
3.3. Тұрғындарды әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдірудің негізгі бағыттары ... ... .. 57

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 65
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67
        
        мазмұны
Кіріспе
............................................................................
........................ 3
1-тарау. Жұмыссыздық пен кедейшіліктің экономикалық
мазмұны
............................................................................
..................6-27
1.1. Әлеуметтік әл-ауқаттың мәні, мағынасы және оны
сипаттайтын көрсеткіштері
......................................................... 6
1.2. Жұмыссыздықтың түсінігі мен түрлері
..................................... ... ... ... және ... ... ... Республикасы тұрғындарының жұмыспен
қамту деңгейін және әлеуметтік жағдайын талдау....... 28 -51
2.1. ... ... ... ... ... ... 28
2.2. Қазақстан Республикасында халықтың өмір сүру деңгейі және
кедейшілік мәселесін шешу
жолдары........................................ 34
2.3. Оңтүстік Қазақстан облысында халықтың жұмыспен
қамтылуын талдау және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау
жүйесін жетілдіру жолдары
.................................................. 52-65
3.1. Әлеуметтік қорғау жүйесінің бағыттары
................................. 52
3.2. Әлеуметтік қорғау саласының негізгі көрсеткіштерінің
болжамы
..........................................................................
............ 55
3.3. Тұрғындарды әлеуметтік қорғау ... ... ... 65
Қолданылған әдебиеттер
............................................................ 67
КІРІСПЕ
Тақырып өзектілігі: Елімізде «Кедейлік және жұмыссыздық» проблемасы
толастар емес, бұлар ең ... ... бірі ... 2006 ... ... ... ... арналған кедейлік және жұмыссыздықпен
күрес бағдарламасын бекітті. Алға қойған мақсатқа жету үшін ... ... аз ... атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің белсенді
саясаты іске ... ... ... бірі қоғамдық – саяси тұрақтылық
және елдің әлеуметтік-экономикалық тұрақты дамуының негізінде ел халқының
өмір сүру ... ... ... табылады. Бағдарламада кедейлік көлемін
қысқарту, жұмыссыздық деңгейін төмендету, ... ... ... ... ... ... Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаев «2008-2010» ауыл жылы
бағдарламасын бекітті. Яғни ... даму ... ... ... ... ... қолдау көрсету, әлеуметтік жағдайын жақсарту
мәселесі ... ... ие ... ... ... ... тарту,
оларды жұмыспен қамтамасыз ету әлеуметтік экономикалық жақсаруға, сонымен
қоса артуына алып келеді.
Қазақстан Үкіметі ... ... ... міндеттеме қабылдады.
Мыңжылдық дамуының екі мақсатында, Қазақстан қазірдің өзінде қол ... ... ... ... ... ... мен ... және ер балалар мен
қыздар үшін білім алудың тең мүмкіндігімен қамтамасыз ету. Өзге екі ... ... ... ... табыстағы тұрғын халықтың үлесін сан жағынан
азайту мен ... ауыз суға ... ... ... үлесін кеміту –
дұрысы, 2015 жылға дейін орындалса керек.
Жұмыссыздық және Кедейлік мәселесінің маңыздылығын ... ... ... ... саланың дамуына көп назар аударуда: ол
денсаулық сақтау, білім беру және ... ... ... ... жүйесін жетілдіруге бағытталған орта мерзімді програмалар
дайындалуда.
Кедейлік дегеніміз – ... ... оның ... ... ... ... ... бар. Кендейлік уақытпен
кеңістікке қарай салыстырмалы. Кедейлікке баға ... ... әр ... ... жағдайларды ескеру арқылы жүргізу керек.
Кедейліктің негізгі себептері жұмыссыздықпен төмен деңгейдегі жалақы
болып табылады. Рыноктағы ... ... ... ... ... мен
табыстарының ұлғайуына қарамастан кедейлікті азайтуға ... ... ... ... 2006 жылы 17,7 пайыздан астам қызметкерлер төмен ... ол ... ... ... де, ... ... ... тұрмыс деңгейін қамтамасыз етпеген, оның ... ... ... ... ... ... ... күйде қалып отыр. Жалақының
сатып алушылық ... ... ... ... ... ... құбылады. Тек қаржы және кен өндіру секторларында ... ... ... алу ... ... Өздерін-өздері жұмыспен
қамтитын халықтың үлесі 36 ... ... яғни 2690 мың ... ... ... ... халық санының едәуір өсуі даму саласындағы
жағдайды қиындатады, өйткені олар, қағида ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесіне көбірек мөлшерде енгізілуі керек.
Жұмыссыздық күрделі әлеуметтік-экономикалық проблема ретінде қалып
отыр. ... ... ... ... жастар мен әйелдер
арасындағы жұмыспен қамтылу, ауылдағы жұмыссыздық пен ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері:
Тұрғындардың әлеуметтік экономикалық мәселелері өзгермелі, көп ... ... ... ... ... өмір деңгейі, әл-
ауқаты сияқты аса маңызды мәселелерге терең зерттеу және ... ... Осы ... ... ... ... яғни ... мәселесін
әлемдік дәрежедегі зерттеушілер еңбегін пайдалана отырып, белгілі бір
нәтижеге жеткізе білу. ... ... ... ... ... ... халық арасында қылмыстың көптігі, жалақының
аздығы, ... ... ... ... жоғары мәртебеге ие болуы ... ... ... ... мен көлемі:
Дипломдық зерттеу кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланған
әдебиеттер тізімінен тұрады. Жалпы жұмыс 67 ... ... ... ... ... 10 ... және 2 диаграмманы қамтиды.
1. ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ПЕН КЕДЕЙШІЛІКТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
1. Әлеуметтік ... ... ... және ... ... экономикалық саясат тұрғындардың әл-ауқатын реттеуге,
өмір сүру деңгейін реттеп бағалауға арналған. ... ... ... ... көрсеткіштер:
- тұрғындардың жұмыспен қамтылуы;
- жұмыссыздық;
- кедейшілік;
- тұрғындардың табысы, жалақысы, зейнетақысы, ең аз ... ... және ... экономикалыиқ көрсеткіштердің әрқайсысына жеке тоқталып
өтетін болсақ;
Халықтың жұмыспен ... ... ... ... яғни ... жұмысы бар,
табысы бар, өзін-өзі қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қабілетті бөлігі жатады.
Еңбек ресурстарының қалыптасу бөлігін ... ... ... – бұл ... қабілетті жастағы еңбекке қабілетті халық. Еңбек
ресурстары өзіне экономикалық белсенді, өндірістен қол үзіп оқитын ... және ... ... ... ... ... ... халықтар екіге бөлінеді, экономикалық тұрғыдан белсенді
және ... емес ... Ал ... ... қамтылғандар жалданып
жұмыс істеуші және жалданбай ... ... ... ... ... жоғарғы ұтқырлығы (мобильділігі) еңбектің жаңа
формаларының дамуымен, жұмыскерлердің ірі және орта ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Жаңа жұмыс
орындарын қалпына келтіру және ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Еңбек нарығындағы бүгінгі күндегі ең
маңызды ... – ол ... ... мен ... ... ... халықты, жұмыспен қамту және оны экономика салаларында пайдалану
немесе іске асыру, бүгінгі нарықтық ... ... ... ... қамтылған тұрғындар өздерін - өздері
асыраушылар немесе өз қажеттілігін ... әл – ... олар әр ... екі – үш ... тамақпен, қажеттіліктермен
қамтамасыз ететіндер.
Жұмыссыздық
Жұмыссыздар олар ... ... ... қабылданған
белгілі бір жасқа жеткен, яғни 15 және одан асқан адамдар, ... ... ... ... ... жұмыспен қамтылу қызметінің көмегімен
және өз бетінше жұмыс іздегендер, табылған жағдайда дереу ... ... ... ... ... мына үш өлшем сақталуы тиіс:
1. 15 жас және одан ... ... ... ... ... бірақ жұмыс істеуге әзір адамдар;
3. жұмыспен қамту қызметінің көмегімен және өз бетінше ... және оны ... ... ... ... ... ... – жұмыспен қамту қызметінде
тіркелген ... ... ... ... аяғындағы экономикалық
белсенді халық ... ... ... ... саны – ... ... ... қамтылу қызметінде тіркелген және жұмыссыздық мәртебесі
бар ... ... ... деп ... адамдар ұсынылған
лайықты жұмыспен негізсіз бас тартқан, қайта тіркеудің тәртібін бұзған ... т.б. ... ... ала ... өсуі, жұмыссыздыққа, қоғамның әлеуметтік жағына өз
әсерін тигізеді. Кедейшілік бірте – бірте қоғамның тұрақты ... ... ... ... ... әлсіреуіне алып келіп соқтырады.
Тұрғындар дағдарыстық жағдайды әртүрлі қабырлдайды, өмірден өтуі,
жағдайдың нашарлауы т.б. Маңызды экономикалық және ... ... үшін ... басты кепіл болып есептеледі.
Жұмыссыздықтың өсуі, жұмыстылықтың қысқаруы, ... ... ... ... көрінісі, ол экономикалық әлеуметтік және саяси
салаларда өз орнын қалдырған және ... ... із. ... ... ... ... саналады; әйелдер, балалар, жастар,
мүгедектер, зейнеткерлер, эмигранттар, босқындар тағы ... ... ... ... ... жұмыстан айырылуына, кедейлікке,
төмен төленетін жалақы, дамыған елдердің ... және ... ... 7,0 ... ... 1,5 ... ... күресуде, яғни
кедей халық олардың көбісі жұмыссыздар немесе ... ... ... (700 млн) – халық жұмыспен қамтылып, ауыр жұмыс істесе де
қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайды, өз ... ... ... Кедейшіліктің күшеюі ... - ... ... ... ... ... орта және ... оқу
орындарын бітірген жастар арасында өте ... ... ... өлшеудің бірнеше тәсілдері бар, олар: абсалютті, ... ... ... 2007 ... адам дамуы туралы Баяндамада БҰҰ
даму Бағдарламасы кедейлікті адам дамуы көзқарасы ... ... Осы ... ... ... ... минимумы және сатып алу
қабілеті сияқты дәстүрлі көрсеткіштермен қатар адам ... ... өмір ... ... ... шетінеуі мен аналар
өлімі және т.б.) ... Адам ... ... ... ... ... мен ... қамтиды. Соған сәйкес, есепте
Қазақстандағы кедейлік өлшемі индикаторларының ... ... ... ... ...... құбылыс, оның әлеуметтік –
экономикалық және мәдени – ... ... ... бар. ... ... ... ... Кедейлікке баға берумен өлшеуді әр
елдің дамуындағы тарихи жағдайларды ескеру арқылы ... ... ... ...... ... ... әлеуметтік саясатының маңызды құралы. Шын мәнінде әлемде ... ... ... ... ... да, ... ... ол адамның негізгі мұқтаждарын қанағаттандыруға жарамды ... ... ... ... ... Қазақстанда да күнкөріс минимумы
содай-ақ ... ... ... ... үшін ... Алайда
кедейлік экономикалық теңсіздікпен тығыз байланысты, міне, ол осы тұрғыда
қоғамның барлық жіктерінің һәл – ... ... ... ... ... Қазақстандағы кедейлікті азайту жөніндегі іс – шараларды ... ... ... ғана ... ... ... ... абсалютті кедейлікке түсуі мүмкін, тұрғын халықтың алдын алу
үшін де жұмылдыру ... ... ... ... үшін ... екі ... ... пайдалану ұсынылады, өйткені ең
төменгі шекті пайдалану ұсынылу, ол ең ... ... ... ... ... ... лайықты тұрмыс деңгейі үшін қажет адамның дене ... – ой ... ... ... ... ... ... мен түрлері.
Экономикалық әл-әуқатты сипаттайтын көрсеткіш жұмыссыздықтың түрлері.
Жұмысшы күші мөлшерінің артуы, яғни ... ... ... орны ... жұмыссыздыққа алып келеді.
Жұмыссыздықтың негізгі түрлері:
1. Фрикциондық;
2. Құрылымдық;
3. Табиғи;
4. Циклдық;
Жаңа жұмыс ... ... ... жұмыс орнын ауыстыратын адамдарды,
яғни уақытша жұмыссыздық бұл - ... ... ... - ... құрылымның өзгеруіне байланысты,
кәсіби – біліктілік сипаты бойынша еңбек күшіне сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... және ... ... ... ... білдіреді.
Табиғи жұмыссыздықтың деңгейі мыналарға байланысты:
- жұмысшы күшінің құрамы;
- жұмыссыздық фактіге ... ... ... ... номиналды болуы;
- жұмыссыздық бойынша пособия мөлшеріне енуі.
Экономиканың циклдық дамуы циклдық жұмыссыздықты тудырады.
Экономикалық өсу ... ... ... ... ... жұмысшы күшін
талап етеді, нәтижесінде жұмыссыздық деңгейі қысқарады.
Әлеуметтік теңдік пен теңсіздік деңгейі жан ... ... ... зейнетақы мен өмір сүру деңгейі сияқты ... ... ... ... бағыттылығы деп жүргеніміз белгілі топтар
тарапынан туындайтын өзгермейтін және құбылмалы түсініктер мен мүдделердің
күрделі жүйесінің ... ... ... ... ... қарым -
қатынастарды халықтық мүддеге орайластыра ... ... ... ... ... ... ... экономикалық мәнінің төркіні оның
тұрмыс деңгейін көрсетуде жатыр.
Елбасымыз ... ... жж) өз ... еліміздің
әлеуметтік экономикалық даму стартегиясын нақтылап өткен болатын. Айталық:
- ең ... ... ... және ... нашар жіктерді
зейнеткерлерді, мүгедектерді, көп балалы отбасыларын оқушы жастарды
мемлекеттік қолдау және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... және денсаулық сақтауға
мемлекеттік қолдау;
- жұмыссыздық жөнінде әлеуметтік ... ... ... ... ... алу;
- күнкөріс көздері болып табылатын ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты
инфляцияның төменгі деңгейі кезінде тұрақты экономикалық ... ... ... ... ... ... көтеру, оларды жұмыспен
қамту болып ... ... ... ... ... одан әрі жақсарту,
келеңсіз демографиялық үрдістерді біртіндеп еңсеру мақсатымен ... ... ... жасауды күшейтеді.
Нарықтық экономикаға өткеннен кейін қоғамда диффенциация пайда болды,
табыстың әр түрлі деңгейіне ие болатын ... ... ... ... етек ... Өршіп келе жатқан әлеуметтік проблемалар Қазақстан
Республикасының 2007-2030 жылға ... ... ... ... ... ... ... жүйесін бірте – бірте реформалауды
қарастыратын іс-шаралар ... ... және оны іске ... ... ... ... халық - жұмыспен қамтылған халықты (белгілі бір
жастағы ересек, есепті ... ақы ... ... ... ... ... немесе жұмыс істеген, бірақ жалдамалы жұмыскерлер
болмаған халық) және ... ... ... бір жастан үлкен адамдар,
олар есепті кезеңде жұмыссыз болған, жұмысты ... ... және ... ... ... ел халқының бір бөлігі (тауарлар мен
қызмет ... ... үшін қол ... еңбек ресурстары). Қазақстанда
жұмысшы күші 15 жастағы ересек ... ... ... деңгейі тауарлар мен қызмет көрсетулер үшін
мүмкіндікті елдегі ... ... ... Ол ... ... ... ... санындағы экономикалық белсенді халықтың үлесі
ретінде ... (15 ... және ... жасы ... қамтылу азаматтардың жеке қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін
қажет табыс немесе кіріс әкелетін қызметі.
Толық қамтылу – ... ... ... ... ... етілген кездегі жұмыспен қамтылу деңгейі уақытша жұмыссыздықты
бастан кешіп ... ... ... Толық жұмыспен қамтылу кезінде
елдің барлық ресурстары әрекетке ... ... ... Өздігінен
қамтылу адамның сыйақысы тауарлар мен қызмет ... ... ... ... тікелей қатысты болатын жұмыс мұнда өз тұтынуы табыстың
бір бөлігі ретінде ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтылған халықтың үлесін көрсетеді.
Жұмыссыздық эканомикалық белсенді халықтың бір бөлігінің ... ... ... туындайтын әлеуметтік – ... ... ... ... ... және ... ... келетін,
бірақ жұмыс табылмайтын хал жағдай.
Жалпы жұмыссыздық – үш крийтериге қатар жауап беретін адам жұмыссыз
болып есептелетін ... ... ... ... ... ... жұмыс жоқ)
б) белсенді түрде іздеп жүр
в) бегілі бір уақыт аралығында жұмысқа ... даяр ... ... ... ішінде)
Ресми жұмыссыздық – маусымдық ауытқуларға ... ... ... жұмыссыздарды жалпы саны. Осы көрсеткіштерде жасырын
бүркемелі жұмыссыздықтың ауқымдары көрсетілген жоқ.
Жасырын (бүркемелі) жұмыссыздық – ... ... ... ... ... ... ... жәрдемақылы құқылы еместігінен пайдасыз
көретін жұмыссыздардың ... ... ... – 12 айға және одан ұзақ ... ... ... жұмыс күшінің жалпы ... ... ... ... ... - жұмыс күшінен пайыздық есептердегі
жұмыссыздар үлесі экономикалық ... ... ... ... ... ... халықты ішінара тексеру негізінде есептеледі, тексеруді
ХЕҰ - әдіснамасын пайдалану арқылы ҚР ... ... ... ... ең кемі 1 сағат жұмыс істеседе ол адам жұмыспен
қамтылған болып ... ... ... ...... белсенді халықтан
пайыздарға шаққандағы меммлекеттік жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... қанша ай жұмыссыз жүрген
уақытын көрсетеді.
Жасқа қарай жұмыссыздық индикатор белгілі бір жас топтарына ... ... ... ... осы ... сол жастағы
халықтың жалпы санындағы белгілі бір жастағы жұмыссыздардың үлесі ретінде
есептеледі.
Білім деңгейі бойынша ... ... ... ... ... жұмыссыздарды бөлуді қарастырады. Қазақстанда осы индикатор сондай
білім деңгейдегі халықтың жалпы ... ... бір ... ... үлесі ретінде есептеледі.
Жастар жұмыссыздығы индикатор жеке төрт көрсеткіштен тұратын ... ... ... ... ... ... аспектілерін көрсетеді.
Төрт көрсеткішке кіретіндер:
а) жастар жұмыссыздығының деңгейі (жастар ... ... ... ... ... ... жастар жұмыссыздығы деңгейінің ересек халық арасындағы ... ... ... жұмыссыздар санындағы жұмыссыз жастардың үлесі.
г) жалпы жастар санындағы жұмыссыздар ... ... ... ... есептеу кезінде 15-24 жастағы
халық ұсынылады.
«Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» Заңнан
11-бап. Жұмысқа қабылдауға рұқсат етілген жас
1. жеке еңбек ... он алты ... ... ... ... ... орта ... алған немесе жалпы білім беретін оқу мекемелерін
тастаған жағдайларда жеке еңбек шартын он бес ... ... ...... ... ... келісімі арқылы жасалады.
3. ата – ананың біреуінің (қамқоршысының) келісімі арқылы жеке ... ... бос ... ... зиян ... және ... бұзбайтын жұмыстарды орындау үшін он төрт жасқа толған
оқушылармен жасасуға болады.
4. ауыр дене жұмыстарымен ... және ... ... жағдайларында
бекітілген жұмыстарға он сегіз жасқа толмаған ... ... ... ... ... ... ... жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы аптасына 40
сағаттан аспауы тиіс.
46-бап. Жұмыскерлердің жеке санаттарына арналған
жұмыс уақытын қысқартылған ұзақтығы.
1. ... жеке ... үшін ... ... ... ... он төрттен он алты жасқа дейінгі жұмыскерлер үшін аптасына 24
сағаттан аспайтын уақыт; он ... он ... ... аптасына 36 сағаттан аспайтын уақыт.
2) ауыр дене ... ... және ... ... ... мен шұғылданатын жұмыскерлер үшін
аптасына 36 сағаттан ... ... Бес ... ... ... жұмыс аптасы және
күнделікті жұмыстың ұзақтығы.
Жұмыскерлер үшін екі күн демалыс берілетін бес күндік жұмыс аптасы
белгіленеді. Өндірістер ... мен ... ... ... бес күндік
жұмыс аптасын енгізу пайдасыз болатын ұйымдарда бір күндік демалысы бар
алты күндік ... ... ... ... ... жыл сайынғы еңбек демалысы.
3. төлем жасалатын жыл сайынғы еңбек демалысы
жұмыскерлерге егер өзге нормативтік құқықтық актілер арқылы басқасы
көзделмесе, он ... күн ... ... кем емес ... ... Жалақының мөлшері.
Жалақының мөлшерін жұмыс беруші өз ... ... және ол ... белгіленген ең төменгі жалақы мөлшерінен аз болмауы тиіс.
1.3. Кедейшіліктің ұғымы және мөлшері
Кез келген ... ... ... іске ... ... ... тәуелсіз, белгілі бір себептерге қарай ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... арасындағы топтардың тұрмыс деңгейі бойынша
сарапталады, оған қоғамда ... ... ... ... ... бос ... өткізуге және т.б.) тіпті ең төменгі деңгейде ұстауға
шамалары келмейтіндер де жатады. Ондай адамдарды кедей деп те ... ... және ... ... дәстүрлі қалыптасқан
абсолютті және салыстырмалы тәсілдер ең алдымен адамның табыстарын немесе
оның тұтыну деңгейін ... Адам егер ... ... ... ... өз қажеттіліктері мен ең ... ... ... ете ... онда ... ... «абсолютті кедейшілік» деп атайды, «салыстырмалы кедейшілік»
кезінде қоғамда ең көп тараған стандарттарға сай өмір ... ... жоқ ... ... ... ... ... абсолютті кедейшілік 2005 жыл
|Ел ... ... |
| ... ( ... |11,5 ... |12,0 ... |13,1 ... |14,1 ... |27,3 ... |21,4 ... |84,0 ... ... ... адамдардың тұтынуға қажет ... ... ... ... мүмкін, осындай жағдайда олар өздерін
кедеймін деп санамайды. Бұл жағдайда әңгіме «субъективті ... ... жылы адам даму ... БҰҰ ДБ баяндамасына кедейшілікті ... ... ... ... ол ... ... адам ... базалық мүмкіндіктердің болуымен және оның таңдау шектеулігімен
анықталады, олар: ұзақ, салауатты және ... өмір ... ... ... ... жеке ... – қасиетін сезіміне қысым жасаусыз
еркіндіктен ләззат ... ... ... сый ... ... жоқтығы. Проблемаға адам даму көз ... ... ... көп ... ... ... ... пайымдауға мүмкіндік
береді.
Әлемдегі кедейшіліктің кейбір фактілері:
- Әлемдегі 1,2 млн адам күніне 1 доллардан кем ... ... ... млн адам ... 2 ... жетпейтін деңгейде тұрмыс кешеді.
- Планетадағы 790 млн - ға жуық адам шала ... ... ... ... ... 880 млн. ... денсаулық сақтау қызмет
көрсетулеріне мүмкіндіктері жоқ, 2,6 млн. – ға жуық жұрт ... ... ... жасайды. Прогресстің ағымдағы
қарқындарына қарай 2015 ... ... ... ... ... ... 900 млн. адам ... санитарлық жағдайларда тұруға қолдары
жетпейді.
- Оңтүстік Азияда 46 млн. ... ... ... ... бойынша
бүкіл дүние жүзіндегі,12 жасқа дейінгі, 250 млн. бала жұмыс істеуге
мәжбүр. 340 ... жуық ... 40 ... дейін өмір сүрмеулері
мүмкін. Дүние жүзіндегі ересек адамның төртеуінің біреуі сауатсыз,
солардың 3/2 әйелдер.
- 2006 жылы 48 млн. – нан ... ... ... ... ... АИВ ... АИВ / ЖИТС ... ең көп тараған елдерде
нәрестелер шетінеуінің деңгейі 2015 жылға дейін 75% -ға, ал 5 ... ... ... 100%-ға өсуі мүмкін.
- ЖИТС –пен ауыратын жетімдер саны 2006 жылғы 8,2 млн. – нан 2015 жылы
40 млн. –ға ... ... ... ... ... ең көп ... болжалды, орташа өмір ұзақтығының 2006 жылғы 10 ... 7 ... ... мүмкін[1].
Экономикалық теңсіздік пен кедейшілік өлшемі
Кедейшілік пен экономикалық теңсіздікке сан және сапа ... ... ... ... және ... ... әзірлеу үшін
үлкен маңызы бар.
Табыс (кіріс) бойынша кедейшілікті өлшеу үшін пайдаланылатын ең көп
тараған көрсеткіштер – ... ... ... ішіндегі кедей тұрмыстылар
үлесі, кедейшіліктің тереңділігімен өткірлігі.
Кедейшіліктің деңгейі немесе кедей тұрмысты халықтың үлесі – ... ... ... күнкөріс минимумына теңгерілетін елде белгіленген
(кедейшілік шегінен) төмен деңгейде күнелтетін адамдар ... ... ... үшін ... ... қолданудың екі қасиеті бар.
Біріншіден, күнкөріс минимумы адамға белгілі бір ең ... ... ... мен ... көрсетулерді тұтынумен анықталады, ол елдің дәстүрлері
мен климаттық жағдайларына сәйкес ... пен ... ... ұлттық
ерекшеліктерді көрсетеді. Екіншіден, күнкөріс минимумын ... ... және ... ... адамдардың тұрмыс деңгейін салыстыруға мүмкіндік
жасайды. ... ... ... ... ... ... халықтың
үлесі «күнкөріс минимумы деңгейінен төмен табыстағы халықтың ... ... яғни олар ең аз ... ... ... мен қызмет
көрсетулерді сатып алуға мүмкіндіктері жоқ ... ... ... ... - ... ... ... немесе азық-түлік себеті
деңгейінен төмен табыстағы халықтың үлесі есептелінеді. Елдегі кедейшілік
ауқымдарын сипаттай ... ... ... көрсеткіші соған
қарамастан кедей тұрмысты ... ... ... ... ... ... Табыс бойынша кедейшілікке тереңдетілген сапалы
сипаттама беру үшін ... ... және ... ... тереңдігі кедей адамның қаншалықты (кедей) екендігін
көрсетеді және ... ... ... ... мен ... ... күнкөріс минимумы» сәйкес ең аз ... ... ... ... білдіреді. Кедейшілік тереңдігі осылайша
кедей тұрмысты халық ... ... ... ... ... ... тапшылығы мен кедейшілік шегіне сәйкестігін табыстардың
қатынасы кедейшілік тереңдігінің индексін көрсетеді. Кедейшілік өткірлігі
қоғамдағы ең кедей адамның ... ... ... ... яғни
кедей тұрмысты халықтың арасындағы теңсіздікті сипаттайды. ... ... де ... көрсеткіш болып табылады және ол
кедейшілік тереңдігі индексінің негізінде ... ... мен ... индекстері белгілерінің ұлғаюы кедей ... ... ... ... ... Осы индекстерді
қолдану кедей тұрмыстылар ... ... ... үшін ... ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Кедейшіліктің өткірлік және тереңдік индекстері сондай-ақ ең кедей ... ... ... әлеуметтік көмек жүйесін ұйымдастыру кезінде де
пайдаланулары мүмкін.
Кедейшілікті экономикалық даму деңгейі мен және ... ... ... ... ... байланысты қарау қажет, яғни
қоғамдағы ... ... ... ... ... ... онда салыстырмалы кедейшіліктің болуы ... ... ... ... орын алуын міндетті түрде
білдірмейді. ... ... ... ... ықпал ететін
факторларды бірнеше топқа бөлуге болады:
• Табыстар деңгейіндегі бойынша айырмашылықтар. Осы ... ... ... ... сондай-ақ адамдардың әркелкі
санаттарының байлық жинаулары ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар. Осы топқа сондай-ақ білімнің
деңгейі мен сапасына өзгерістерді, жеке жетістіктер және шығу
тегі мен сабақтасатын ... ... ... жастарына қарай және физиологиялық айырмашылықтары,
сондай-ақ түрлі материалдық игіліктердің мүмкіндігі.
Осы фактордың ... ... ... ... ... ... олар ... молшылық пен тұтыну ... ... ... ... бүкіл Ресейлік мамандар халықтың тұтыну жүйесін
әзірледі, жүйе ... ... ... ... бір ... ... ... бүкіл тұрғын халықты нақты топтарға бөлуге мүмкіндік
жасайды. Осы жүйе ... үш ... ... ... ... ... минимумы (КМ), ең төменгі тұтыну бюджеті (ТТБ) және жоғары
молшылық ... ... ... (8730), ... айтылғандай, адамның абсолютті
кедейшілігінің жігін белгілейді және кедейшілікпен күрес ... ... ... маңызды әлеуметтік нормативтер болып
табылады. Қазақстанда ... ... ҚР ... ... туралы»
Заңымен белгіленеді және ол бір адамға ең төменгі тұтыну себеті құнының
шамасымен ... және де ... осы ... қоғам қабылдаған адамның ең
аз қажеттіліктерін қанағаттандыруды қамтамасыз етуге қажет ең аз мөлшердегі
ақшалай табысты көрсетеді. Ең ... ... ... ... ең аз ... ... құны мен ... жатпайтын тауарлар мен қызмет
көрсетулерге жұмсалатын ... ... Ең аз ... себетінің құны
тамақ өнімдерін тұтыну нормаларын, облыстарда айдың ортасында қалыптасқан
орташа бағаларға көбейту арқылы ай сайын ... ... ... ... ... республика халқы үшін бірыңғай және оларды Қазақстанның
тамақ ... ... ... ... құндылықты қамтамасыз ету
мен физиологиялық деңгейде негізгі тамақ заттарын тұтыну тұжырымдамасына
сүйенеді. ... ... ... ... минимумының шамасына ықпал ететін
негізгі факторлар болып табылады, өйткені тамақ өнімдерін ... ... ... және ... ... ... арасындағы ара-қатынас
біршама тұрақты шамалар.
Ең төменгі тұтыну бюджеті (ТТБ) адамдар тұтынуын ... ... ... ететін жоғары әлеуметтік санатттарды көрсетеді. ... ... ... ... минимумын екі мөлшеріне тең және ол
адамның дене және ... ... ... ... ... ... ... және дене дамуы, зейнеткерлердің белсенді
әлеуметтік және дене жай күйлерін ... үшін ... ... ... және ... ... қанағаттандыру тиіс.
Жоғары молшылық бюджеті (ЖМБ) адамның физиологиялық және әлеуметтік
қажеттіліктерін толық және ... ... ... ... ... ... мен ... көрсетулердің оңтайлы жиынтығының
болуын ұйғарады, ол сондай-ақ міндетті төлемдер мен алымдарға ... ... осы ... ... үшін ... ... жасауға қажет
шығыстарды қамтиды. Жоғары молшылық ... ... ... ... ... ... жасайды немесе басқаша айтқанда, адамның жаң-жақты
дамуын қамтамасыз ететін таңдау мүмкіндігін ... ұзақ ... ... өмір ... ... алу мен ... тұрмыс құруды қосқандағы
игіліктерді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... халықты
шартты түрде 4 әлеуметтік жікке бөлуге болады. Кедей ... ... ... ... ... ... ... тұтыну бюджеттері жүйесіндегі
әлеуметтік жіктері
|Әлеуметтік жік ... ... ... ... ... ... |
| ... ( КМ) ... ... ... күнкөріс минимумынан |
| ... ... ең ... ... |
| ... ... (2 КМ) |
|Орташа тұрмыстылар ... ең ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... (7 КМ) ... ... ... ... ... |
| ... көп, ... ... |
| ... ... ... |
Қоғамдағы ... ... ... үшін ... мен ... ... ... қолданылады. Қорлар
коэффициенті (табыстарды саралау коэффициенті) ең көп және ең ... ... ... ... ... ... ол ең ... және ең төмен тұрмысты халықтың 10%, 20% ... ... ... көрсетеді. Оны төмендегі кестеден
көруге болады.
3 кесте. Кейбір елдердегі қорлардың коэффициенті 2006 ... ... ... ... |6,0 ... |7,3 ... |9,9 ... |6,8 ... |14,0 ... ... ... ... ... коэффициенті)
қоғамдағы (адамдар мен үй шаруашылықтары арасында) ақшалай ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызды.
Саралау коэффициенттерінен айырмасы бұл көрсеткіш халықтың ең көп және ... ... ... топтарының ақшалай табыстарын салыстыру жолымен емес,
ал ақшалай табыстардың жиынтық ... ... ... жеке ... бар табыстардың үлесті салмақтары негізінде есептейді.
Табыстардың ... ... ... ... ... сайын соғұрлым Джини
индексі аз болады. (0-ге жақын) және керісінше, ... ... ... көп ... (1 -ге ... ... ... табыстардың аз үлесі
халықтың кедей ... ... ... ... ... ... ... Кейбір елдердегі Джини коэффициенті, 2006 жыл
|Ел ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... тұтыну бюджеттерінің жүйесі халықтың сатып алу
қабілеті табыстарының көрсеткішін ... Осы ... ... ... орта есеппен жан басына ... ... ... ... есептеледі (Қазақстанда тұтынуға пайдаланылған орта
есеппен жан басына шаққандағы табыстар ... ... ол ... ... ... ... күнкөріс минимумына кіретін тауарлар мен
қызмет көрсетулер жиынтығының санын анықтауға мүмкіндік ... ... ... алу ... ... ... ... сипаттамасы болып табылады.
Кедейшілік дегеніміз адамның қал жағдайы ол лайықты тұрмыс деңгейі мен
азаматтық мәдени ... ... және ... өзге құқықтарды
пайдалану үшін қажет ресурстарға ... ... ... ... ... қатысты орнықты немесе созылмалы шектеулерді сипаттайды.
Абсолюттік тәсіл кезінде объективті белгіленген абсалютті ... ... ... кедей тұрмыстылар болып есептелінеді басқаша
айтқанда ... ... ... ... ... ең қысқа тізбесін (мәселен ең аз азық-түлік себеті немесе
күнкөріс минимумы және осы ... ... үшін ... ... мөлшерін белгілеуге негізделеді. Атап айтқанда тамақ
өнімдеріндегі ... ... үшін ... ... ... мен угливоттарды тұтынудың физиалогиялық нормаларын пайдаланады.
Салыстырмалы тәсіл ... әл – ... ... ... ... ал ... елдегі материалдық қамтамасыздықтың басым
деңгейі мен салыстырады. Басқаша айтқанда қоғамның өзгеше ... ... аз ... кедей тұрмыстыларға жатады. Практикада
кедейшіліктің салыстырмалы шегі үй шаруашылықтарының ... ... ... ... ... пайыздық қатынаста белгіленеді.
Субъективті тәсіл адамдардың өз материалдық жағдайларына өздерінің
субъективті баға берулеріне негізделеді және адамдардың ... ... ... ме және қалыпты тұрмыс үшін алатын ... жете ме ... ... ... берулеріне мүмкіндік туғызады. Бұл мағынада аталмыш
тұжырымдама адамның еркіндігі мен қадір ... ... мен және ... деңгейін құруға берілетін құқықтары мен тығыз байланысты, олар ... ... ... ... көрсетулерге білім алуға және
қоғамның өзге де әлеуметтік және эканомикалық ... ... ... өлшеудің субъективті әдісі кедейшілікті сапалық
талдау үшін оны сан бойынша бағалар мен қатар жиі ... ... ... үлесі, немесе жан басылық есеп жүргізудің
коэффицинті
Жан басылық есеп жүргізудің коэффицинтімен тұлғаланылатын кедейшілік
деңгейін күнкөріс ... ... ... ... ... көрсетеді.
Бұл көрсеткіш кедейшіліктің тереңдігін немесе ... ... ... ол ... ... халықтың нашарлап бара жатқан жағдайына мән
бермейді.
Кедейшілік тереңдігі кедей тұрмысты адамның қаншалықты кедей екендігін
көрсетеді және кедейшіліктің ... ... ... кедей тұрмысты
халықтың жиынтық табыс тұтынуының ... ... ... ол ... ... Егер халықтың кедей тұрмысты топтарының
табыстарының орташа мөлшері кедейшілік шегінен көп ... ... ... ... болып есептелінеді. (Қазақстан үшін күнкөріс минимумынан
төмен).
Кедейшілік өткірлігі
Кедейшілік өткірлігі қоғамдағы ең кедей адамның ... ... ... яғни ... ... бұқара халық арасындағы
теңсіздікті көрсетеді. Кедейшілік өткірлігі кедейшілік тереңдігін қосымша
ситпаттамасы ... ... ол үшін ... ... мен жан басылық
есеп жүргізу үшін коэфицинтінің дәрежелері өзгеріссіз қалулары шарт.
Кедейшілік ... ... ... ... болса кедейшілік
проблемасы соғұрлым күрделі.
Азық – түлік себетінің құны
Азық – ... ... құны ... калорияалар жиынтығымен
тұлғаланған базалық азық – түлік ... ... ... Азық – ... ... ... бір адамға 2900 калориядағы тұтыну
деңгейін құрайтын атауларды мазмұндайды, ДДҰ стандарттарына ... ... ... ... ... – ақ жергілікті азық – түлік дәстүрлерін және
жергілікті рыноктағы тауарлар мүмкіндігін ескереді.
Адам ... ... ... ... құрама көрсеткіштерден тұрады, ол 1990 жылғы
адам дамуы туралы Баяндамада бірінші рет ... ... ... ... ... (туған кездегі өмір ұзақтығы,
халықтың жан басына ... ... және ... ... АДИ ... ... ... салыстыру үшін пайдалы статистикалық құрал болып қызмет
атқара алады.
Күнкөріс минимумы
Күнкөріс ... ... ... әрекетін жүргізу үшін қажет,
нарықтық бағалар бойынша тауарлар мен қызмет көрсетулердің құндық бағасын
көрсетеді. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... көрсетулерге пропорционал кірістердің (шығыстардың) объективті
белгіленген деңгейі.
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1. ... ... ... ... ... жұмыссыздық
Қазақстан егемендік алғаннан кейін экономикада нарықтық қатынастардың
қалыптасуы еңбек нарығы құрлымының өзгеруімен бірге жүрді. ... ... ... жаңа ... анықталды, жұмыс күшіне сұраныстың сандық және
сапалық сипаты өзгерді. Еңбек нарығын реформалау мемлекетпен ... және ... ... ... осы ... ... пен
ұсыныстардың нарықтық күштерін анықтайтын алмастыруды көздейді.
Жұмыссыздықтың ... болу ... ... ... ... ... денгейі төмен болуы мемлекет дамуының
көрсеткіштері, жаңа жұмыс ... ... және ... ... Бұл ... ақша табу ... жоғалады. Мемлекеттік емес жұмыс орындары
тұрақты емес, олар кездейсоқ ... ... олар ... ... ... көмекке жауап бермейді. Екіншіден екі жақты табыс көзіне
әсер ететін ... ... ... ... және ... кезеңінде ел
экономикасындағы құрлымдық өзгерістер жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныстың
тепе – ... ... ... өсуімен бірге жүреді. Қазақстан
Республикасының Үкіметі жұмыссыздарды азайту ... іс – ... ... ... ... нақты секторындағы өндірістің өсуіне
байланысты жаңа жұмыс орындары құрылып жатыр, бұл жұмыс бастылықтың өсуіне
және жұмыссыздықтың ... алып ... ... халқының жұмыссыздығы және жұмыспен қамтылу
деңгейін талдап ... 2006 ... 15 және одан ... ... тұрғыдан белсенді халық саны (бағалау бойынша) 8033,6 ... ... ... ... қамтылғандар саны – 7419,9 мың адам
немесе өткен ... ... ... ... 152,2 ... ... тиісінше, 618,7 мың адам немесе 22,6 мың ... ... ... 7,7% ... жылы экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны 8,0 млн. адамды
құрады және өткен жылмен салыстырғанда 127,4 адамға немесе 1,6% -ға ... ... ... ел ... ...... жақсаруы
байқалады. Елде экономикалық тұрақтылық және ... ... ... жақсартуда.
Экономикада жұмыспен қамтылған адамдар саны 2006 жылы 7,4 млн. Адамнан
асып түсті, бұл 2005 жылға қарағанда 153,9 мың адамға ... 2,1% - ға ... ... ... ... ... (64,9%) жалдамалы
қызметкерлер, ал өз бетінше жұмыспен қамтылғандар 35,1% құрайды.
2006 жұмыссыздар (табысты жұмысы болмаған, оны ... ... ... оған кірісуге дайын болған 15 және оданда ... ... ... мың ... құрап, өткен жылмен салыстырғанда 0,4% ... ... 7,7% (2000 ... ... Республикасы Еңбек және ... ... ... ... ... ... ... мәселелері жөніндегі
өкілетті органдарда 2006 жылы 204,7 мың ... 2007 ж. ... – 11,9 ... ауыл тұрғындарына тиісінше, 39,5 мың адам тіркелді.
Жұмыспен қамту органдарына жұмыссыздар ретінде есепте тұрған азаматтар
саны 2006 жылдың желтоқсанының соңына 77,3 мың ... ... бұл ... қарағанда 2,2 мың адамға (2,9%) және 2006 ... ... ... 15,3 мың адамға (2,4%) аз. Желтоқсанда ... ... ... ... ... жұмыссыздар үлесі 0,9% құрады. 2007 жылдың
желтоқсанына тіркелгендер санында жұмыссыздар – 50,9 мың адам - ... ... бірі ауыл ... (29,4 мың). ... аймен салыстырғанда
олардың саны 0,6 мың адамға немесе 1,0% кеміген.
5 ... 2006 ... ... ... ... ... индикаторлары (халықтың жұмыспен қамтылуын зерттеу материалдары
бойынша)
| | | | |
| ... ... ... ... |
| ... халық, |экономикалық |халық, адам |
| ... ... | |
| | ... | |
| | ... %-бен | |
| | | | | |
| | | ... ... |
| | | ... |білдіргенд|
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | | ... ж |75,1 |0,9 |204,7 |77,4 ... |103,6 |1,3 |10,1 |36,0 ... |113,7 |1,4 |15,0 |43,7 ... |111,2 |1,4 |19,4 |87,9 ... |113,4 |1,4 |16,8 |61,8 ... |108,7 |1,4 |16,9 |82,5 ... |100,1 |1,3 |23,8 |108,2 ... |99,0 |1,2 |15,6 |74,4 ... |96,3 |1,2 |16,3 |84,2 ... |88,9 |1,1 |22,2 |101,6 ... |86,9 |1,1 |16,5 |84,1 ... |81,5 |1,0 |17,4 |100,8 ... |75,1 |0,9 |14,7 |130,2 ... ж | | | | ... |77,3 |1,0 |11,9 |60,0 ... ... ...... 204,7 мың адам (2005 ... ... салыстырғанда 4% артық) жұмыспен қамтамасыз етілген. Өткен жылдың
желтоқсанында жұмыс ... ... 58,9%, ... ...... ... етілген.
2006 жылдың бірінші қаңтарындағы жағдай бойынша (ҚР Еңбек және халықты
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... 348 (2006 ... желтоқсанының басында – 149 кәсіпорын), ішінара –
309 (287) ... ... ... ... ... емес ... ... – 93 кәсіпорын (101) жұмыс істеген. Бір ай ... ... ... ... саны 22,7 мың ... құрады.
Жұмыспен жалданып қамтылу 2007 жылдың ... ... саны ... ... 4681,4 мың ... құрады, бұл өткен
жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 114,2 мың адамға ... Оның ... және ... емес ... ... ... 82,5%, жеке
тұлғаларда – 11,4%, шаруа (фермер) қожалықтарда – 6,1%.
2006 жылы ірі және орта ... 2777,9 мың адам ... ... ... ... ... саннынан 57,7%. Қос қызметтілік
шарты бойынша 12,7 мың адам, азаматтық құқықтық сипаттағы шарттар ... мың адам ... ... ... ... ... саны ... салыстырғанда 138 мың адамға өсті, азаматтық құқықтық сипаттағы
шарттар бойынша – 19,8 мың ... ... қоса ... – 0,5 ... ... әр ... адамдар өздігінен немесе жұмыс берушілердің
әсерінен жұмыс орнынан айырылады. Бұл жүріп ... ... ... ... ... ... емес екендігіне дәлел бола алады.
2006 жылы бір қызметкер орташа 1840,5 ... ... ... ... ... ең көп саны мемлекеттік басқаруда – 1932,3 ... ... ... ... ... – 1915,1 ... ...
1913,7 сағат. Жұмыс күннінің орташа ұзақтығы 7,33 сағатты құрады.
2006 жылдың желтоқсанының соңына ... ірі және ... 18,7 мың ... ... 0,7%) бос орын ... бұл ... қарағанда 340 бірлікке (1,8%), 2005 жылдың ... ...... (4,6%) ... ... ... ... әдетте эканомикадағы жұмыс
орындарының құрамы мен ... ... ... ол еңбек төлемінің
деңгейіне де қатынасты. Әсіресе жастарды жұмыс пен қамту құрлымы ... ... ... даму ... ... Жастарды тиімді жұмыс пен қамту
проблемалардың шешімін таппауы болашақта кедейшіліктің қайта ... ... ... ... ... жеке ... ... болашағын жақсарту мақсатын қойып алға
ұмтылса, ол өз ... ... ... ... Адам ... кез- келген
дағдарысты және қиындық кездерін өзі ғана жеңе білуі тиіс. Өмірдің ... ... ойда сен ... ... ойда сенің дегеніңді жеңуге тырысып
бағады. Адам баласы ... даму ... ... ... ... ... Табиғаттың күніндей басынан күніне бір оқиға өтіп
тұрды. Осының бәрін ... жеңе ... және ол кім?- ... атауға ие
болған, тек бұл – Адам!
Тұрғындардың жұмыспен ... ... ... өте ... біртін-біртін тұсауланып халықтың әл – ауқаты біршама оңалды.
Ел басымыз өзінің жолдауында сараптаған мәліметтеріне тоқтала кетсек:
Біз ойдағыдай ... ... ... ... ... ... ... реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа мерзімнің
ішінде нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған нарық
эканомикасы бар.
Егер осыдан он жыл бұрын жан басына ... ... ішкі ... жүз ... сәл ғана асса, 2006 жылдың соңында ол 5050 ... ... ... жылы ... жан ... ... ішкі өніміміз алты
мың бес жүз доллардай ... ... ... ... 2009 жылы жан ... ... ... ішкі өнімді 8800 ... ... ... яғни ... Венгрия, Польша, Малазия сияқты
елдердің ... ... ал 2015 жылы ... 12000 АҚШ доллары
мөлшеріне ... ... ... деп ... ... ... алу
қабілетінің шамасы жағынан бұл цифрларға біз қазірдің өзінде жақынбыз.
Біз еліміздің жалпы ішкі өнімін 2000 жылмен салыстырғанда, 2009 ... есе ... ... та, бұл көрсеткішке 2008 ... ... ... ... Республикасындағы халықтың өмір сүру деңгейі және
кедейшілік мәселесін шешу жолдарын талдау.
Қазақстан ... ... өмір сүру ... ... ... мұндай жүйесін әзірлеу қажеттілігі бірқатар
құжаттарда және бағдарламаларда көрініс ... ... ... ... ... Сөйтіп, 2008-2010 жылдарға Қазақстан
Республикасының әлеуметтік – экономикалық даму ... ... ... бойынша жұмыс көзделген, соның ішінде 47 қолданыстағы және 48
әзірленетін. 2006 жылдың басына республикада 74 ... ... ... ... әлеуметтік эканомикалық дамудың басымдылықтары болып:
• мемлекеттің азық-түлік бағдарламасын іске асыруды және ауылдағы
(селодағы) өмір шарттарын сапалы ... ... ... ... ел эканомикасын индустриалды – инновациялық даму стратегиясын
іске асыруды қамтамаысыз ететін шаралар ... ... ... ... және ... кәсіпттік біліктілігін
дамудың қазіргі заманға сай тиімді жүйесін құру;
• шағын кәсіпкерлікті дамуын қамтамасыз ететін шаралар кешені;
• өндірістің және әлеуметтік ... ... ... ... және әлеуметтік қамсыздандыруын одан әрі
жоғарлату;
• мемлекеттік қызметкерлердің және ... ... ... ... ... одан әрі дамыту;
Халықтың өмір сүру деңгейін жақсарту жөніндегі кешенді бағдарламасы
болып 2006 жылы ... ... ... Қазақстан Республикасының
кедейшілікті азайту жөніндегі бардарлама болып табылады, ол ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және
салалық бағдарламаларында қойылған мақсаттар мен ... ... ... ... ... ... денсаулығы», «Білім», 2003-
2005 жылдарда Қазақстан Республикасының кедейшілікті азайту
жөніндегі бағдарлама;
... ... ... өмір салты», 2006-2008
жылдарда Қазақстан Республикасында ЖИТС ... ... ... ... ... «Ауыл мектебі», 2006-2008
жылдардағы «Ауыз су» және т.б. мәселелер.
Барық елде ... ... ... ... оған ... қабылданған 2024 жылға дейін Қазақстан
Республикасының ... даму ... ... ... ... ... жылы Нью-Йоркте БҰҰ Бас ассамблеясында Мыңжылдық Декларациясы
шеңберінде ... ... даму ... іске ... ... басылымда көрсетілген халықтың өмір сүру деңгейінің және
кедейшіліктің индикаторлар ... адам даму ... ... оған ... адам ... кейбір жағдайларда адам потенциялының дамуы ретінде
аударылатын адамдарды, бастысы ұзақ және сау өмір ... ... алып ... ... ... ... ... қол жеткізе алуға мүмкіндіктер
болып табылатын адам өмірінің ... ... ... ... ету ... ретінде анықталады;
- кедейлік ол тек қана тамақтану, киім тұрмыс үй, денсаулық
сақтау және ... беру ... ... ... ... ... ... немесе мүмкіндіктердің болмауы ғана емес, сонымен
қатар сау және ұзақ өмір ... ... ... ... дәрежесіне,
қоғамдық өмірге қатысу мүмкіндіктеріне және өзге де ... - ... ... ... табыс деңгейінің болмауы
ретінде анықталады.
Қазақстан Республикасында кедейшілікті азайту жөніндегі 2008-2010
жылдарға ... ... ... ... нәтижелері оның іске
асырылуының тиімділігін төмендегі ... ... ... ... 2006 жылы ... нақты өзгеруі елде 10,6% (жедел деректер)
құрады эканомикалық өсу ... - ... ... мүмкіндік берді. Халықтың жан басына шаққанда Ұлттық банктің
ресми бағамы бойынша ... ішкі өнім 5050 АҚШ ... ... ... және ... көзделген дәрежені 7% асып түсті.
Табыстардың ең ... ... ... ... ... ... ... 10%-ға қайшы 9,8%-ға дейін азайды.
7 кесте. Қазақстан Республикасындағы кедейлікті азайту жөніндегі
2008-2010 жылдарға арналған ... ... ... ... ... | ... ... |
| |2006ж. ... |2006 ж. ... ... жан ... ... | | ... ... ішкі өнім, АҚШ долл.|5050 |5000 |
| | | ... ең ... ... | | ... ... халықтың үлесі,%|9,8 |10,8 |
| | | ... ... % | | |
| |7,7 |7,7 ... ... ... | | ... ... кәсіпкерлік | | ... ... ... |7,9 |7,8 |
| | | ... ... ... ... | ... ... арттыруға |32,3 |23,2 ... ... ... мың | | ... | | |
| | | ... ... ... ... ... |320 |
| | | ... ... ... | | ... жоқ ... |23,7 |85 ... | | |
| | | ... жастағы балалардың мектеп | | ... ... ... |15,7 |24,6 ... | | |
| | | ... ... ... 100 |10,3 |19,0 ... адамға шаққанда. | | |
| | | ... ... 100 мың |58,7 |58,7 ... ... | | |
| |14,2 |14,9 ... ... 1000 тірі туғанға.| | |
| | | ... ... ... ... |60,3 |63 ... ... ішінде: |71,8 |75 ... | | ... | | ... ... ... халықтың жұмыспен қамтылған санының ... ... ... 7,7% ... дейін азаюы мен сипатталады. 2006
жылы 25,2 мың ... ... ... төрт ... кәсіби даярлау,
қайта даярлау және біліктілікті арттыруға жіберілді. Қоғамдық жұмыстарға
қатынасқан жұмыссыздардың саны 125,8 мың ... ... ... 4,8% ... немесе шағын кредиттер беру жолымен табыстары төмен еңбекке
қабілетті азаматтарға шағын кредит беру олардың өзін-өзі жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... береді.
Өткен жылы шағын кредиттер алған азаматтар саны, жоспарланған саннан 18,1%-
ға асып түсті. Шағын кредиттерді 32,3 мың адам ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... куәландырады. Ауылдық жерлердегі пәтер телефондары
жоқ отбасылар үлесі 2006 жылы 71,9% ... ... ... ... алды ... ... ... 57,3%,
жоспарда (85%), бұл оқушылардың үлгерімін ... ... ... ... табуы мүмкін.
Соңғы жылдары қабылданған халыққа медециналық көмекті жақсарту ... ... ... ... даму көрсеткіштерін жақсартуға
мүмкіндік берді. 2006 жылға сәбилердің өлім ... ... ... аналар өлімінің көрсеткіштері 42,1%-ға дейін ... ... ... 19% және 62,5% ... сонымен қатар туберкулезбен
ауру және одан қайтыс болу ... ... ... алдыңғы
өмірінің орташа ұзақтығы 2006 жылы 65,9 жас құрады және бұл ... ... 67,9 ... жетпейді.
2.3. Оңтүстік Қазақстан облысындағы халықтың жұмыспен қамтамасыз етілуін
талдау және жұмыссыздықты төмендету мәселелері.
Облыстағы ірі, орта шағын ... ... мен ... ... ... ... қызметкерлердің саны, есептік
мәліметтер бойынша, 2006 жылдың қаңтар – желтоқсанында 982,5 мың ... ... ірі және орта ... – 241,3 мың ... ... ... 24,5%), ... кәсіпорындарда, мемлекеттік мекемелер мен
ұйымдарда – 52,1 мың адамды құрады (5,3%), бұдан басқа келісім шарт ... ... ... тыс ... қызметкерлер саны – 0,8 мың адам
болды. 2006 ... ... 1-не ... ... қожалықтарында жұмыс
істегендердің саны облыс бойынша 240,6 мың адамды құрады.
Кәсіпорындар, ұйымдар мен мекемелерде жұмыс ... ... ... шағын кәсіпопрындардан басқа) тізімдік саны
2006 жылдың қаңтар – ... 930,4 мың ... ... 2005 ... ... қарашамен салыстырғанда 4,5% (11,1 мың адамға) артты.
2007 жылдың қаңтар – наурыз айларында 165,7 мың адам ... 64,0%) ... ... ... ... 93,3 мың адам (36,0%) – ... жерлерде қызмет етті
(қызметкерлердің нақты саны, ... – 152,3 мың және 80,0 мың ... ... ... ... өсуі ... (4,4% кем) ... (3,3% кем) аудандарынан басқа облыстың барлық ... ... ... ... ... едәуір өсуі Кентау
қ.ә.(13,4%) орын алды.
Жұмыспен қамтылған жалдамалы қызметкерлердің тізімдік саны 2007 ...... ... (2005 ... ...... 95,6%), ... аң аулау және автомобилдерді сату, ... және ... ... саласында – 2,5 есе артты.
Әйелдердің жалданып ... ... ... ... ... шағын кәсіпорындардан басқа) үлес салмағы 2007
жылдың қаңтар - наурызында 50,8% (131,5 мың адам) құрады. Әйелдердің басым
бөлігі ... ... және ... ... ... ... ... қатылғандардың 70,0%), пошта және ... ... ... ... ... мен ... байланысты қызмет,
әлеуметтік бағдарламаларды басқару салаларында (50,0%) қызмет етеді.
Облысты тұтастай алғанда, жұмыспен қатылған әйелдердің тізімдік саны,
2007 жылдың ...... ... ... 4,8 мың ... немесе
3,8% артты. Әйелдер саны әуе көлігі мен басқа да жанар – ... сату ... осы ... ... жылмен салыстырғанда – 3,6
есе өскені ... ... ... ... ... саны 120,6 ... құрап, 2007 жылдың қаңтар – наурызынан 4,2% - ға көп.
Облыстың ірі және орта ... ... мен ... ... ... ... нақты саны ағымдағы жылдың басына, тиісінше,
110,3 мың және 100,1 мың адамды құрады (2007 ... ...... және ... және орта ... мекемелер мен ұйымдардағы
жалдамалы бойынша жұмыс істейтін ... ... саны 2007 ...... 2006 ... қаңтар – наурызымен салыстырғанда 5,1% өсіп
(10,7 мың адамға), 240,6 мың адамды ... ... ... ... мың ... ... 2006 ... қаңтар – наурызының денгейіне ... ірі және орта ... ... ... ... саны 2006 жылдың қаңтар – наурызымен салыстырғанда
1,7 мың ... (4,9%) ... 36,7 мың ... ... ... ... жұмыспен қамтылғандардың нақты саны 2006 жылдың
ақпан айына қарағанда облыстың 59 ірі және орта өнеркәсіп кәсіпорындарында
артқаны байқалады. Сонымен бірге, 67 ... ... ... ... ... ... салыстырғанда қысқарады. Нәтижесінде ірі және
орта өнеркәсіп кәсіпорындардағы жалдамалы қызметкерлердің нақты саны ... 1,3 мың ... ... ... қарашасында облыстағы ірі және орта кәсіпорындар,
мекемелер мен ... бір ... ... ... ... ... 161,0 ... жұмыс күнінің ұзақтығы 7,32 сағат құрады. Бір
қызметкердің ең жоғарғы ... ... өтеу ... ... техникамен жұмыс
салаларында (168,2 сағаттан), ең төменгі көтерме ... ... ... ... жылдың 1 сәуіріне облыстың ірі және орта ... ... мен ... ... бос ... ... саны 475 бірлікті
құрады, оның ішінде мемлекеттік басқару органдарында – 191, ... ... ... мүлікпен операция, мердігерлік саласында, тұтынушыларға
қызмет көрсетуде – 38, ақшалай делдалдықта – 34, ... ... ... ... ... ... – 23, құрлыста – 7, көлік пен
байланыста – 4, ... ... ... ... ... мен ... қызметкерлердің тізімдік
саны эксперттік бағалау бойынша, 2007 жылдың қаңтар ... 92,5 ... оның ... ... ... кәсіпорындарда – 54,2 мың
адамды (58,6%) құрады. Шағын кәсіпорындар, ұймдар мен ... ... ... – 37,7% Шымкент қ. тиесілі.
2007 жылдың үш айында облыстағы кәсіпкерлік қызметпен айналысатын
шағын ... ... ... мен ... 16,7 мың ... ... оның ... әйелдер – 6,4 мың адам (38,1% ... 1,3 мың адам (8,0% ... ... ... ... ... ... қабылданған.
Осы кезеңде жалдамалы қызметкерлердің тізімдік санының жұмысқа
қабылданған үлесі 6,4% ... 4,4 мың адам (26,6% ... ... ... беру ... өнеркәсіп кәсіпорындарына – 2,9 ... ... ... және ... қызмет көрсету – 1,8 мың (10,8%),
құрлысқа – 1,7 мың (10,3%), мемлекеттік басқару – 2,5 мың (14,9%), ... ... – 0,6 мың адам (3,8%) ... ... қаңтар – наурызында облыстың кәсіпорындары мен ұйымдарынан
(кәсіпкерлік қызметпен айналысатын шағын кәсіпорындарды қоспағанда) ... ... ... ... (оның ішінде әйелдер – 4,4 мың адам),
тізімдік санында ... үлес ... ... құрады. Қызметкерлердің
елеулі бөлігі (71,6%) өз еркімен, персонал санының қысқаруына ... ... ... – 8,1% ... ... оның ішінде
әйелдер, тиісінше – 74,4% және 78,8%.
2007 жылдың басына персоналдар қозғалысы туралы мәліметтер ... ... Бұл ... ... 2004 ... қаңтар-наурыз
айларындағы жұмыс істеген және ... ... ... ... ... жүрген, өз еркімен кеткен, кәсіпорындардың толқтауына байланысты
жұмыссыздар саны.
8 кесте. 2007 жылдың басындағы персоналдар ... ... |2007 ж. ... ... жалпы |
| | ... ... | ... %-бен |
| |мың адам ... | |
| | ... % -бен| |
| | | | ... |16,7 |6,4 |2,5 ... |15,1 |5,8 |1,7 ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... |1,2 |- |0,1 ... |10,8 |- |1,3 ... |3,1 |- |0,3 ... еркі ... | | | ... ... | | | ... ... ... үлес ... (35,4%), білім беру (13,3%)
құрлыс (8,4%), денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек көрсету (9,3%), ауыл
шаруашылығы, аң аулау және ... ... (8,8%), ... ... ... ... пен ... жалға беру және кәсіпорындарға
қызмет көрсету (5,1%), ... ... және ... ... ... көлік және байланыс (3,0%) кәсіпорындардың (мекемелеріне) тиесілі.
2007 жылдың басына кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... байланысты демалыс
берілген қызметкерлердің саны 3,8 мың адамды ... ... ... ... шығуға мәжбүр болғандар (95,4% жалпы санынан). Өндірістің
тоқтауына байланысты демалыста жүрген қызметкерлер ... 44,9% ... ... ... бойынша, 2005 жылдың жұмысшыларына тиесілі.
Облыс бойынша, 2007 жылдың қаңтар – ... ... ... ... адам – ... саны 219,0 мың, оның ішінде
өнеркәсіпте – 106,3 мың адам күн ... (48,6% ... ... ... қаңтар – наурызында 1,8 мың адам толық емес күннің немесе
толық емес апта, жұмыс ... оның ... 0,4 мың ... өндіріс
көлемінің қысқаруына байланысты осындай режимге өткізген.
2007 жылдың басында азаматтық - құқықтық келісім - шарт ... ... ... саны 1,1 мың ... ... одан 0,8 мың адам
(73,6%) жұмыс берген кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... көлік және ... ... беру ... ... ұйымдардан 794 қосымша
істеушілер жұмысқа қабылданған, оның ішінде 439 адам (55,3%) - білім беру,
225 адам (28,3%) - ... ... және ... ... көрсету
жүйесінде.
Жұмыссыздық және жұмыспен қамтамасыз етуді талдау, іріктеп ... ... ... ... экономикалық тұрғыдан белсенді
халықтың саны 2007 жылдың 1 наурызында 1057,0 мың адамды ... (15 ... ... жастағы жалпы халық санының 68,4%), олардың 92,1% - экономика
салаларында жұмыспен қамтылғандар, 7,9% - ... ... ... ... ... түрде іздестіруде, жұмыс табылған жағдайда оған кірісуге
дайын (жастар арасындағы жұмыссыздық денгейі 12,3% құрады).
Облыс экономикасында жұмыспен қамтылғандар санының 48,5% - ... 51,4% - өз ... ... ... ... ... (62,0%) ... жерлерде еңбек етті.
2005 жылдың 1 наурызында жұмыссыздар саны 74,5 мың ... ... 44,6% - ауыл ... ... ... ... экономикалық тұрғыдан енжар халық саны 439,2
мың адамды (15 және одан жоғары жастағы жалпы халық санының 29,4%) ... ... ... ... негізгі үлесін күндізгі оқу
нысанындағы оқушылар (43,5%) және зейнеткерлер (36,3%) құрады.
ОҚО жұмыспен ... ... және ... бағдарламалар
департаменті бойынша, 2007 ... ... 2,8 мың адам ... ... ... жөніндегі уәкілетті органдарға өтініш білдірген, оның
ішінде ауылдық жерде тұратындары – 1,3 мың (45,0%) адамға ... ... ... ... ... жұмыспен қамту органдары есебінде жұмыссыздар
ретінде тұратын азаматтардың саны 10,2 мың адамды ... (2006 ... ... ... 2,8% кеміді), оның 4,6 мыңы – ауылдық ... (2006 ... ... ... ... 2,3% ... Жалпы
жұмыссыздар санында ауылдағы жұмыссыздардың үлес салмағы 45,0% құрады.
2007 жылдың наурыз айының аяғында кәсіпорындар мен ... ... ... 1882 ... оның ... ... ... – 402 қызметкер
керек деп тапсырыс берген (2004 сәуір айының аяғында, тиісінше, - 1280 ... ... ... орта ... бір бос ... ... 5 ... (2006
жылдың наурыз айының аяғында, тиісінше, - 8 және 25 ... ... ... ... 2007 ... ... 1507
жұмыссыздар, олардан 876 ауыл тұрғындары қоғамдық жұмыстарға қатысты,
орташа ... ... 7000 ... ... (2004 ж. ... 1209 адам,
соның ішінде 745 ауыл тұрғындары).
2007 жылдың 1 наурызында ... ... ... ... ... 0,2% (2006 ... 1 ... – 0,4%) құрады. Жасырын
жұмыссыздықтың едәуір көлемі Шымкент қ. (0,8%) ... ... ... ... пен ... ... жөнінде облыстық, аудандық, қалалық Үйлестіру ... ... ... ... ... ... ... тұрып жатқан
азаматтар санын азайту туралы шаралар қабылдады. Мысалы, кейбір ... ... ... ... жеке ... дамыту үшін әлеуметтік
көмек көрсетудің ережелеріне» сәкес әлеуметтік ... ... ... есебінен ірі және ұсақ мал, құс алып беру жөніндегі
көмегін ... Онда ... аз ... ... ... ... ... материалдық көмек көрсету тәртібін» қолданысқа
енгізуде.
Тіркелген жұмыссыздар санының ішінде жұмыссыз әйелдердің үлесі – 42,9% ... ... оның ... ... ... – 45,6% (2,0 мың адам) құрады.
Жұмыссыздардың едәуір саны, Шымкент қ. Түркістан қ.ә. (жалпы санынан,
тиісінше – 15,2% және 11,4%) және ... ... (15,1%) ... ... ... ... халық санындағы тіркелген
жұмыссыздар үлесі 2007 жылдың 1 наурызынан 1,0% (2006 ... 1 ... ... Осы ... ... денгейі Кентау қ.ә.(2,2%), ең төмені
– Сайрам ауданында (0,4%).
Ағымдағы жылдың ... ... қату ... ... 1,2 ... (41,7% ... ... санынан) жұмысқа орналастырылды, ... ... ... – 0,6 мың адам ... ... ... ... және ауылдық елді мекендер бойынша
жұмыспен қамту органдарына өтініш білдіргендер және ... ... саны ... көрсетілген:
мың ... ... ... ... ... ... орталығына қаралу
тиімділігі 2,0 пайыздық бірлікке төмендеді, ауылдық жерде – 11,9 пайыздық
бірлікке ... 2007 ... ... ... орналасу мүмкіндіктері
бойынша Отырар ауданы (18,1%) облыста соңғы орынды алды, ... ... ең ... мәні ... ... (63,0%) ... ... наурыз айының аяғында кәсіпорындар мен ұйымдар жұмыспен
қамту органдарына 1882 ... оның ... ... ... – 402 қызметкер
керек деп тапсырыс берген (2004 сәуір айының аяғында, тиісінше, - 1280 және
187 адам). Облыста орта ... бір бос ... ... 5 жұмыссыздан (2006
жылдың наурыз айының аяғында, тиісінше, - 8 және 25 ... ... ... ретінде 2007 жылдың ... ... ... 876 ауыл ... ... ... қатысты,
орташа төлемақы мөлшері 7000 теңгені құрады (2004 ж. ... 1209 ... ... 745 ауыл тұрғындары).
2007 жылдың 1 наурызында жасырын жұмыссыздық деңгейі, экономикалық
белсенді халықтың 0,2% (2006 ... 1 ... – 0,4%) ... ... ... көлемі Шымкент қ. (0,8%) тіркелді.
2008-2010 жылдарға арналған кедейшілік пен жұмыссыздықты төмендету
мәселесі жөнінде ... ... ... Үйлестіру Кеңестері жұмыс
істеуде. Отырыстарда ... ... ... дәрежеде тұрып жатқан
азаматтар санын азайту туралы шаралар қабылдады. Мысалы, ... ... ... ... ... жеке ... ... үшін әлеуметтік
көмек көрсетудің ережелеріне» ... ... ... ... ... есебінен ірі және ұсақ мал, құс алып беру ... ... Онда ... аз ... ... ... ... «жерлеуге материалдық көмек көрсету тәртібін» қолданысқа
енгізуде.
Аудандар мен қалаларда ... ... ... тағайындау мен төлеу
«АӘК» компьютерлік бағдарламасы арқылы іске асырылады. ... ... ... ... ... ... карталарын толтыру бойынша
мәліметтер базасын құру жөнінде жұмыс жүргізілуде.
Көптеген аудандарда қайырылымдылық шаралары қолданысқа еніп, жағдайы
төмен ... ... оң ... ... ... ... ... жалғыз
басты аналарға көмек, асыраушысы жоқ қарттарды әлеуметтік қорғау және тағы
басқа іс- шаралар жасалуда.
9 кесте. ... ... ... ... пен
жұмыссыздықты төмендету жөніндегі бағдарламаның орындалуы
| | | | ... |2005 ... 1|2006 ... |өсу ... |
| ... |1 қаңтарына |төмендеу |
| | | ... ... ... ... ... |89629 |71732 |-2,0 |
|- ... ... пайызбен | | | ... |4,2 |3,3 |…. |
|- Жыл ... бері ... | | | ... |24 |20,0 |…. ... аз ... ... | | | ... ... ... | | |
|- аз ... етілген | | | ... жан ... | | | ... ... ... | | | ... ... . | | | |
|- ... ... ... |817 |972 |19,0 ... ... | | | |
|- ... шегі ... |4115 |4565 |9,8 ... теңге | | | |
| |1663 |1826 |9,8 ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... жер ... | | | ... ... ... |-64,4 ... малы, отбасы мал басы | | | ... тг |61/221 ... |6 ... ... ... отбасы млн. | | ... ... ... |97/5,5 |-80,8 ... ... ... ... | | | ... ... | | | ... әлеуметтік көмек, |1206640 / |91783/ 686,3 |-14,0 |
|адам/млн. тг. |823,9 | |-48,5 ... үй ... ... | ... | ... тг. ... | |15 ... ... балаларға көмек, | ... ... ... / мың тг. |23/54,9 | |48,3 ... ... адам / млн.| ... | |
|тг. ... | ... ... және ... өз ... ... қамтылуын дамыту
мақсатында аудандар мен қалалардың ... 588 аз ... ... 378,2 га жер, 500 ... 282 ірі қара мал ... 1012 ұсақ ... 793 үй ... бөліп берді. 97 аз қамтамасыз етілген отбасы 5,5 млн.
теңге шағын несие ... ... ... нәтижесінде кедейлік шегінен
төмен деңгейде өмір сүріп жатқан азаматтар саны жыл ... бері 20 ... және ... өз ... ... ... дамыту
мақсатында, қазіргі кездегі мемлекеттік және муниципалдық кәсіпорындардағы,
ашық немесе жабық ... ... ... және ... ... ... негізгі формалары болып табылады.
Жұмысшылартдың орташа саны: өнеркәсіпте, құрлыс пен көлікте 100 ... мен ... ... және ... ... құрлымдары салада 60 адамнан, көтерме саудада - 50, дара сауда ... ... – 30 және ... да ... 50 ... ... ұжымдар
кіші бизнестің субъектілері болып есептелінеді. Кіші бизнесті қолға алудың
себептері, бұл ... ... ... және ... жол ... ... ... тигізеді, сонымен қатар салық түсімін
жақсартады. Кіші ... ... ... ... жеке ... ... ... күшіне деген қосымша сұранысты қалыптастырады.
3. еңбек рыногындағы бәсекелестігі төмен ... ... ... көп балалы әйелдерге) жұмыс ... ... мен ... ... өзгерістерге икемділігі мен жылдам
бейімділігі.
Сонымен қатар, жалпы экономика сияқты, кіші ... ... ... ... және ... ... ... байланысты.
Кіші кәсіпорындардың басым көпшілігі қазіргі кезеңде саудада, қоғамдық
тамақтануда және материалдық - техникалық қамтамасыз етуде шоғырланған.
Сауда мен қоғамдық ... кіші ... ... ... ... қарағанда жылдам өсуде. Себебі, бұл сала жеткіліксіз
дамыған және қазіргі ауыспалы кезеңде өндірістік салаға қарағанда саудадағы
кіші ... ... ... уақытта экономиканың ресми емес секторлары да дамуда. ... ... ... және ... ... экономиканы», «Экономиканың
криминалды секторын» және экономикалық белсенді емес тұрғындарды бөліп алу
күрделі.
Бұл секторды кәсіби – ... және ... ... қарай
мынандай құрлымдарға бөлуге болады;
1. кваликациялық еңбекті қажет ететін ... ... ... ... қызметтер, электро тұрмыстық техниканы жөндеу және
жеке сабақтар)
2. квалификациялық еңбек қажет етпейтін жұмыстылық ... ... ... ... ... ... табу мен жұмыстылық әдісіне қарай:
1. жеке дара жұмыстылар.
2. тіркелмеген кіші өндіріс иелері мен еңбекерлер.
3. тіркелген ұжымдардағы арнайы ресімдалмеген
еңбеккерлер.
4. ... ... ... тіркелмеген еңбегі.
Экономиканың ресми емес секторы - өтпелі кезеңінің туындысы ... ... келе ... ... ... ... уақытта біршама айқын көрініп
отыр.
Экономиканың ресми емес секторы – бір жағынан қосымша жұмыс ... ... ... келеңсіз жағдайлар туғызады. Яғни, ... ... мен ... пайда болады.
Қорыта келе, қазіргі кезеңдегі облыстық еңбек рыногындағы еңбек
ресурстарын пайдалану ерекшелігі мен ... ... ... ... ... ... қалыптасуы мен кіші кәсіпкерліктің дамуы жағдайында
жүріп жатыр. Экономикадағы ... ... ... ... мен ... миграция көлемі артып отыр, өндірістік емес
салалардың дамуына ... ... ... саны ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ
3.1. Әлеуметтік қорғау жүйесінің бағыттары
Әлеуметтік қорғау жүйесін дамытудың негізгі ... ... мен ... ... ... туындайды. Нарық жағдайларына сәкес
келетін және тұрақты ақылы еңбекке ынталандыруды қалыптастыратын, әкімшілік
шығындары төмен, халықты қамту ... ... ... жүйеге көтеру
көзделіп отыр.
Әлеуметтік қорғаудың жаңа жүйесінің негізгі мақсаттары мен міндеттері
экономикалық өсуді қолдау ... ... ... ... ... барлық азаматтарға қорғау көрсетуде әділ болуы; тиімді жұмыс істеуі
және халықты неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... элементтерін қамтитын
әлеуметтік қорғау жүйесін ұйымдастырып отыр:
- барлық азаматтарға әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... беру;
- алғашқы кезеңде міндетті әлеуметтік сақтандыруды жұмыс
берушілер есебінен және ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы жүйе;
- әлеуметтік көмек және белгілі бір ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламалары.
Қазақстанның ерекшелігін, халықаралық тәжірбиені ... ... ... ... ұйымдастыру негізін құраған кезде мемлекеттік
және сол сияқты жеке ... ... ... ... аралас жүйеге артықшылық берілуі тиіс.
Мүгедектік проблемаларын шешу бойынша іс-сапарлар ... ... ... ... ... қолдауды
жүзеге асыру, мүгедектердің негізгі құқықтары мен көрсетілетін ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік қатерлердің алдын алудың және мүгедектерді
оңалтудың (медициналық, әлеуметтік, кәсіби) жеке ... ... ... еңбекпен бейімдеу жүйесін құру, мүгедектердің
қоғамға ... ... ... ... ... ... ... әзірленіп жатқан - Мүгедектерді оңалтудың 2006 – 2008 ... ... ... ... әлеуметтік көмек мұқтаждықтың нақты ... ... ең аз ... ... ғана ... ... салықты төлейтін ұйымдарда жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ету ... және ... бойынша әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушылары болады.
Еңбек ету қабілетінен айырылған және асыраушысынан айырлған жағдайда
әлеуметтік қорғау.
Еңбек етуге ... ... ... ... ... кезінде тіршілік әрекетінің шектелуін ғана емес, ... ... де ... ... ескеру қарастырылады.
Еңбек ету қабілетінен және асыраушысынан айырылу жағдайда ... ... ... ... ... ... ... деңгей: барлық азаматтарға бюджет қаражаты есебінен бірдей
денгейдегі жәрдемақы беру (әлеуметтік қатерлердің түріне қарай).
Екінші деңгей: ... ... ... ... ... ... жүйесін зейнеткерлік жасына жеткенге ... ... ... ... ... ... тоқтатылғанға дейін қосымша
төлемдер беру.
Үшінші денгей: ... ... ... кезінде жазатайым оқиғаның
және кәсіби аурудың ... ... ... ... ... ... жағдайда сақтандыру ұйымынан төлем беру түрінде оны
зейнеткерлік жасқа толғанға немесе сақтандыру төлемдерін беру негіз ... ... ... ... ... қорғау көзделеді.
Жұмысынан айырылу жағдайында әлеуметтік қорғау
Жұмысынан айырылу жағдайында азаматарды ... ... ... және оның екі ... құрлымын енгізуді көздейді.
Бірінші денгейі: жергілікті бюджеттер есебінен ... ... ... ... кәсіби қайта даярлауға көмек көрсету, қоғамдық
жұмыстар беру ... ... ... ... ... ... істейтін еңбеккерлерге міндетті әлеуметтік
сақтандыру жүйесінен белгілі бір мерзім ішінде төлемақы беру.
Заңнамада ... ... ... деп ... және белсенді
түрде жұмыс іздеп жүрген, сондай – ақ жүйеге бегілі бір ... ... ... ... ... төлем алу құқығы туындайтын
болады. Төлемнің мөлшері жалақы деңгейіне және сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... міндетті зейнетақы жарналары ұсталады. Әлеуметтік сақтандыру
жүйесіне жарна есептелетін және ... ... ... ең ... ... ... ... әлеуметтік қорғау
Ынтымақтастықты зейнетақы жүйесінің өлшемдері жетілдірілген болды.
Зейнетақы төлемдерінің мөлшері арттырылған кезде зейнеткерлікке шығу кезеңі
ескеріледі. Ынтымақтастықты ... ... ... ... ... және зейнетақы мен қамсыздандыру туралы заңнамада белгіленген төлемдер
бойынша шектеулер ... ... ... ... ... қорларынан төленетін зейнетақы төлемдерінің
тетігін жетілдіру ынтымақтастықты ... ... ... ... және ... ... жеткіліксіз болған ретте,
ең төменгі зейнетақы мөлшеріне дейін берілетін қосымша түрде мемлекеттік
кепілдіктердің болуы ... ... одан әрі ... ... зейнетақы төлемдері рыногын дамыту, соның ішінде азаматтарды
жинақтаушы ... ... ... ең ... ... мөлшері де
қамтамасыз ету мақсатында ерлі – зайыпты жұптардың бірлескен ... ... ... ... ... ... ... (зейнетақылық
аннунет – бұл сақтандырылған адам зейнеткер ... ... ... ... ... түрінде мезгіл - мезгіл сақтандыру төлемдерін
төлеуді көздейтін жеке ... ... ... ... ... ... ... жұмыс орындарын ашу және жалақының мөлшерін көбейту арқылы
кедейліктің азаюына қол жеткізіледі. Атаулы ... ... ... ақшалай және заттай, сондай-ақ ақы төленетін қоғамдық ... ... ... ... ... ... беру ... де, табыс
денгейін бағалау әдістемесін де жетілдіру жалғастырылады.
Заттай нысандағы әлеуметтік көмек еңбек етуге қабілетсіз азаматтарға,
балаларға, ... ... ғана ... ... ... халықтың
қабілеттігін арттыруда мемлекет көптеген іс-шаралар қолдануда.
3.2. Әлеуметтік қорғау саласының ... ... 1 ... 2007 ж. ... халқына Жолдауындағы
тапсырмасына байланысты дайындалған әлеуметтік реформаларды одан ... ... ... жақында ғана Үкімет мәжілісінде мақұлданды.
Бағдарламада ... ... ... ... салада енгізілетін
өзгерістер белгіленген.
Соның ішінде ең негізгілері:
1. Әлеуметтік қамсыздандырудың көп деңгейлі жүйесі ендіріледі. Ендігі
жерде мемлекет, жұмыс беруші және ... ... ... ... ... ... 1-ші ... (базалық) - мемлекет тарапынан төменгі ... ... ... (Республикалық бюджет).
- 2-ші деңгейі (міндетті) - әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... төлемдер (әлеуметтік
сақтандыру қорынан болатын төлемдер).
- 3-ші деңгейі (қосымша) – ... ... ... есебінен
жүргізілетін әлеуметтік төлемдер
2. 2007 жылдан бастап барлық ... ... ... ... – күнкөріс деңгейі негізінде төленеді. Күнкөріс деңгейінің 20
пайызы мөлшерінде базалық қосымша зейнетақы ... ... 2007 ... ... ... зейнетақы мөлшері базалық зейнетақыны
қоса есептегенде 9000 ... орта ... – 10000 ... ... – 15000 ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақысы 2007 жылдың
қаңтарынан бастап:
І ... – 3000 ... ... – 2800 теңгеге,
ІІІ топқа – 2400 теңгеге,
16 жасқа дейінгі мүгедек балаларға 3000 теңгеге артады.
5. 2007 ... ... ... ... 18 ... ... балаларына
ай сайынғы жәрдемақы ендіріледі,
- 2007 жылдан бастап көпбалалы ... ... ... 2 ... ... 4 және одан көп бала ... әйелдер 53 жасынан зейнеткерлікке
шығады.
- 2007 жылдан бастап бала 1 жасқа ... ай ... ... ... ... ... қолдау ұйымдастыру әр дайым
алдыңғы орындарға қойылып келеді. 2005 ... ... Ұлы Отан ... мен ... ... орнына берілетін арнаулы
мемлекеттік жәрдемақы мөлшері 15 айлық есептік көрсеткіш көлемінде болып
отыр.
Жеңіс ... ... Ұлы Отан ... ... ... ... 30,0 мың теңге көлемінде бір жолғы материалдық жәрдем беру
көзделген, сондай-ақ оларға облыстық ... 10,0 мың ... ... ... ... қарсаңында облыс көлемінде ардагерлерді құрметтеп, ... «Ер ... – ел ... ... құрмет – біздер үшін міндет»
атты қайырымдылық акцияларын өткізу көзделіп отыр.
3.3. Тұрғындарды әлеуметтік ... ... ... ... ... жүйесінің негізгі бағыттары мен формаларына мыналар
жатады:
1. Халық табысын индексациялау. Бұл бағаның ... ... ... ... ... жәрдемақы, стипендия) нақты мазмұнын
жоғарылату бойынша шаралар кешені болып табылады. Жалпы индексациялау
өтемдерді тікелей есептеу жолымен ... ... мен ... ең
төменгі мөлшерінің өзгерісі жолымен жүргізілуі тиіс. Мәселен,
зейнетақы мен ... ең ... ... ... 2007 жылы ... ... асырылды;
2. Табыстар бойынша ең төменгі әлеуметтік кепілдікті қамсыздандыру.
Олардың ең ... – ең ... ... ... Мәселен, ең
төменгі күнкөріс деңгейі Қазақстан Республикасы бойынша 2007 ... ... 8730 ... ал облыс бойынша бұл көрсеткіш 5000
теңгені құраса, биылғы 2007 жылдың ... ... ... ... ... ... ... бойынша 5246 теңгені
құраған. 2000 жылы ... ҚР-ң «Ең ... ... ... Заңында анықталғандай, ең төмен күнкөріс деңгейі жыл сайын:
Бұл басылымда көрсетілген халықтың өмір сүру ... ... ... ... адам даму ... ... оған сәкес:
- адам дамуы кейбір жағдайларда адам ... ... ... ... ... ұзақ және сау өмір ... білім алып және
өмірдің лайықты деңгейіне қажетті қорларға қол ... ... ... ... адам ... ... аспектілерінде, кеңірек талғаумен
қамтамасыз ету процесі ретінде анықталады;
- кедейлік ол тек қана ... киім ... үй, ... және ... беру сияқты негізгі қажеттіліктерді қанағаттандыруға
қажетті жеткілікті табыс немесе мүмкіндіктердің болмауы ғана емес, ... сау және ұзақ өмір ... ... ... жеткілікті дәрежесіне,
қоғамдық өмірге қатысу мүмкіндіктеріне және өзге де әлеуметтік - ... ... ... ... ... болмауы
ретінде анықталады.
Қазақстан Республикасында кедейшілікті азайту жөніндегі 2008-2010
жылдарға арналған бағдарламаны ... ... ... оның іске
асырылуының тиімділігін төмендегі кесте арқылы көруге болады.
10 кесте. ... ... ... жетілдіру бағыттары
• Тұрмыс деңгейін бағалау мен кедейлік шегін анықтауға;
• Әлеуметтік саясаттың бағыттарын анықтау мен халықты әлеуметтік қолдау
жөніндегі ... ... ... ... зейнетақының, жәрдемақылардың және өзге де әлеуметтік
төлемдердің ... ең ... ... ... ... ... күнкөріс деңгейі республика бойынша және аймақ ... ... Жан ... ... жыныстық – жас топтары бойынша тоқсан сайын есептеп
шығарылады.
Күнкөріс деңгейінен ... ... ... үшін ... ... ... бекітеді. Қазіргі таңда ең төменгі күн көріс деңгейі
зейнетақының төменгі ... 85 ... ал ... 75 ... яғни ... зейнетақы төменгі күн көріс деңгейінен 17 пайызға, ал
ең төменгі жалақы 33 пайызға артық. Соңғы ... жыл ... ... Мемлекеттің ең төменгі стандарттар мен нормативтердің ... ... ... ... ең ... мемлекеттік бюджеттің
халықтың еңбекке қабілетсіз ... ... ... ... ... үй, ... ... көрсетуге т.б. жұмсайтын
минималды қажеттілітерді қанағаттандырмауы мүмкін. Бұл ... ... және оның ... үшін ... ... ... ... үшін
мемлекеттік бюджеттен әлеуметтік трансферттер бөлінеді. Дегенмен,
әлеуметтік саланы ... мен ... ... ... ... ... ... Сондықтан да келешекте мемлекеттік басқарудың
құқықтық негіздерін бекітетін мемлекеттік ең ... ... ... арнайы заң бекіту қажет.
4. Жеңілдіктерді ұсыну (субсидия). Жеңілдік бұл халықтың жеке ... ... ... ... ... ... елімізде мүгедектерге, Ұлы Отан және Ауған соғысына қатысушыларға,
көп ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер қаралған. Мәселен, ҰОС-на қатысушыларға тегін немесе
жеңілдетілген бағамен дәрі-дәрмектер, көлікте жол ... тағы ... ... ... бұл жеңілдіктерден өзге жылуға, электр энергиясына
белгілі бір жеңілдіктер, тегін ... ... және тағы ... ... тек ... ... және ... әлеуметтік осал
топтарын қолдау мақсатында ғана ... ... ... арнайы жұмыс
істейтін қызметкерлер топтарына да әскерлер, мемлекеттік қызмет ... ... ... әрине, әлеуметтік қорғау қызметін емес,
әлеуметтік топтарға бөліну сипаты ... ... ... негізгі
мәселесі – олардың қаржылық қамтамасыз етілмеуі, сондықтан да қазіргі таңда
жәрдемақылардың атаулы субсидия формасына өту ... ... ... ... жаңа ... ... үй көмегін жатқызуға, яғни,
қоғамның аз қамтамасыз етілген ... ... ... пәтер беру
болып табылады.
5. Міндетті әлеуметтік сақтандыру. Бұл ... ... ... ... ... әсіресе Еуропада (Скандинавия) кеңінен
тараған. Міндетті сақтандыру ... ... ... мүшелеріне
таралады, онда 3 жақ қатысады жұмыс беруші, жұмыскер және ... ... ... ... ... қарастырылған негіздер
бойынша кәрілік, науқастық, ана болу, жұмыссыздық табысы мен еңбек
қабілеттілігін жоғалту жағдайында ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандырудың ролі маңызды. Себебі, одан
жиналатын қаржылар мөлшері әлеуметтік мақсаттарға бюджеттен жұмсалатын
қаржылардан кеш түспейді және ... ... ... ... медициналық шығыстардың 60 пайызы, жұмыссыздықты қолдау мен
жұмысқа орналасу шығыстарының 100 пайызы қаржыландырылады. ... ... ... қор кері әсерде де болуы мүмкін.
Себебі, ... адам жеке ... ... ... керек. Сондықтан да
бұл салада жеке даралықты ... ... ... ... ... әлеуметтік құралдан салық салымының түріне айналдыру, сондай-
ақ сақтандыру қорларын қалыптастыруда жұмыскерлердің қатысуын ... ... ... және ... ... ... ... еңбекке қабілетсіз топтарын (аға ұрпақтарды,
мүгедектерді, асыраушысынан айырылғандарды, балаларды) қорғауға
бағытталған. Бұл ... ... ... ... пен әлеуметтік
сақтандыру қорлары жүзеге асыру қажет. ... ... ... ... ... ... ... (кәрілер,
еңбек стаждары жоқ азаматтар, балалар және басқалар) және ... ... мен ... ... ... бар азаматтар (әскери
қызметкерлер мен оларға теңестірілгендер) қамсыздандырылса, сақтандыру
қорлары ... ... ... мен ... ... төленеді.
Бюджет есебінен әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіне сондай-ақ қарттарды,
мүгедектерді, балаларды әлеуметтік қорғау. Ардагерлер мен ... ... ... ... ... ... көрсету жатады.
Әлеуметтік көмек тұрақты емес және әлеуметтік қолдауда барлық мұқтаждарға
тағайындалмайды. Ол заңмен анықталатын нақты, уақытша көмек болып табылады.
Бұл ... ... ... ... ... бір сипаттары арқылы
кеңейіп, тарылып немесе топталуы мүмкін, ... оның ... ... кез
келген балаларда болуы қажет және қазіргі ... сай ... ... ... ... ... дамуында әлеуметтік
қорғаудың орны маңызды. Мәселен, заңдылықтар арқылы ол ең төменгі зейнетақы
мен ... ... ... ... деңгейді жоғарылатуға тырысады. Ал
еңбекке қабілетсіз топтарды әлеуметтік қорғауға алады. Дегенмен, ... ... ... ... ... арқылы олардың еңбекке
белсенділігін, мүмкіндігін қамтамасыз ету керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Көптеген елдерде жұмыссыздықпен күресу жолында ... ... ... ... ... ... жұмыссыздарды жұмыс күші ретінде
тіркеуге алу, жұмыспен қамтамасыз ету агенттіктері, жасөспірімдер арасында
жұмыссыздықпен күресетін жастар ұйымдары ... ... ... ... ... ... төрт ... жұмыс істеу шаралары нәтижесіз
аяқталған ... ... ақы ... ... да ... нәтижесіз
қалмау. Бірақ соңғы кездері жүргізіліп жүрген ғылыми ... ... ... ... ... ел ... жұмыссыздық коэффицентін өсіруге
себеп болып жатқандығы туралы айтылуда. Осындай кемшіліктерне қарамастан
жұмыссыздықпен күрес ... ел ... ... ... ... ... ... бүкіл дүние жүзі бойынша кең ... ... ... ... ... ... алмаса оның тигізер залалы көп –
жұмыссыздық жасөспірісдер арасында қылмысқа ... ... ... ... Сондықтан жұмыссыздық мәселесі ... ... ... күттірмес
өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Кедейшілік бірте – бірте қоғамның
тұрақты сипатына айнала отырып, әлеуметтік ... ... ... ... соқтырады.
Тұрғындар дағдарыстық жағдайды әртүрлі қабылдайды, өмірден өтуі,
жағдайдың нашарлауы т.б. ... ... және ... ... үшін мемлекет басты кепіл болып есептеледі.
Жұмыссыздықтың өсуі, жұмыстылықтың қысқаруы, ... ... ... ... ол ... ... және ... өз орнын қалдырған және мүлдем жойылмайтын із. Кедейлер болып
әртүрлі категориядағы ... ... ... ... жастар,
мүгедектер, зейнеткерлер, эмигранттар, босқындар тағы ... ... ... ... ... ... ... кедейлікке,
төмен төленетін жалақы, дамыған елдердің кедейлігі және ... ... 7,0 ... адамдардың 1,5 млрд. кедейшілікпен күресуде, яғни
кедей ... ... ... жұмыссыздар немесе мүлдем жұмыс орнына
тіркелмегендер. (700 млн) – ... ... ... ауыр ... ... де
қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайды, өз шығыстарын жабуға ... ... ... ... - экономикалық жағдайлардың
тұрақсыздығынан, ... ... ... орта және жоғарғы оқу
орындарын бітірген жастар арасында өте қиынға түсуде, ауыр.
Кедейлікті өлшеудің бірнеше ... бар, ... ... және ... ... 2007 ... адам ... туралы
Баяндамада БҰҰ даму Бағдарламасы кедейлікті адам ... ... ... ... Осы ... ... ... күнкөріс минимумы және сатып
алу қабілеті ... ... ... ... адам ... ... өмір ... жұмыссыздық нәрестелердің шетінеуі
мен аналар ... және т.б.) ... Адам ... ... ... ... ... мен міндеттерін қамтиды. Соған сәйкес,
есепте Қазақстандағы кедейлік өлшемі индикаторларының ... ... ... ... ... – күрделі құбылыс, оның ... ... және ... – психалогиялық терең тамырлары бар. Кедейлік
уақытпен кеңістікке қарай салыстырмалы. Кедейлікке баға берумен ... ... ... тарихи жағдайларды ескеру арқылы жүргізу қажет.
Қазіргі таңда елімізде күнкөріс минимумы 8730 ... бұл ... ... ... де ... ... ... келе Қазақстанда бұл
көрсеткішті екі есе жоғарлату қажет. Жұмыспен ... ... ... ... ... немесе кіріс әкелетін қызмет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Р. Дорнбуш, С. Фишер – “Макроэкономика”, М. 1996 ж.
2. Д.Ж. Сакс, Ф.Б. Ларрен – ... ... ... М. ... А.М. ... – “Микроэкономика”, М. 1997 ж.
4. Эдвин Дж. ...... М. 1994 ... Эдвин Дж. Долан – “Микроэкономика. Практикум”, М. 1994 ... ... ... ... 2000 ж.
7. Н. Саханова – “Мемлекет және бизнес”, А. 2004 ж.
8. Социально-экономическое развитие, А. 2007 ж.
9. “Деловая неделя”, 1-16, 2007 ... ... К. ... ... ... в ... 2007 ж.
-----------------------
[1] Концепция перехода к наилучшему развитию на 1007-2024 гг. «Казправда»,
11 ноября 2006 ... ... ... ... берген.
-жұмысқа орналасқандар
2783
1160
1252
1531
615
615
545
Барлығы ... ... ... жерде
Әлеуметтік қамсыздандыру қоғамның еңбекке қабілетсіз топтарын қорғауға, ал
әлеуметтік көмек заңға
Әлеуметтік қамсыздандыру мен әлеуметтік қолдау
Заңдылықтарда қарастырылған негіздер бойынша табысы мен еңбек
қабілеттілігін ... ... ... деңгейді қолдану
Міндетті әлеуметтік сақтандыру
Халықтың жеке топтарына тағайындалатын жалпы іс-әрекет жағдайларымен
салыстырғандағы ерекше басымдықты ұсыну
Жеңілдіктерді ұсыну
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге жұмсайтын минималды шығыстары
Мемлекеттік стандарттар мен нормативтер арқылы әлеуметтік саланы реттеу
Ең ... ... ... заңдылыққа сәйкес қамтамасыз ету
Табыстар бойынша ең төменгі әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын жоғарылату бойынша
шаралар кешені
Халық табысын индексациялау
Мәні:
Түрлері:

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өскемен қаласы тұрғындарының денсаулығы және қоршған ортаның компонеттер40 бет
Семей қаласы бойынша тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығын талдау22 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздықтың жағдайы18 бет
Семей қаласы жергілікті өзін-өзі басқаруының құрылымының сызбасын келтіру және толық сипаттама беру5 бет
Қазіргі қазақ аулының мәдени өмірі61 бет
Қазақстан ауыл-село тұрғындарының этнодемографиялық және әлеуметтік дамуы (1939 – 1979 жылдар)171 бет
Қазақстан Республикасының халқы6 бет
Әл-фараби – ислам философы5 бет
Әл-Фарабидің психологиялық ойлары8 бет
Өскемен қаласының тұрғындарының денсаулығына ауыр металдардың әсер етуіне баға беру және талдау43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь