Өндірісті басқарудың ұйымдық құрылымы және кәсіпорынның негізгі сипаттамасы

Кіріспе

1.ТАРАУ ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫҢ ҰЙЫМДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫННЫҢ НЕГІЗГІ СИПАТТАМАСЫ
1.1 «САК.комбинат Продоформление» АҚ.ның сипаттамасы және негізгі көрсеткіштерін талдау
1.2 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және кәсіпорынның есеп саясаты

2.ТАРАУ НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЕСЕБІ
2.1 Негізгі құралдардың жіктелінуі мен бағалануының есебі
2.2 Негізгі құралдардың қозғалысының есебі
2.3 Негізгі құралдардың тозуы және оларға амортизациялық аударым сомасын есептеу тәртібі
2.4 Жалдағы негізгі құралдарды есептеу тәртібі
2.5 Негізгі құралдарды жөндеудің есебі

3.ТАРАУ НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ АУДИТІ
3.1 Негізгі құралдарды аудиторлық тексерудің мақсаты мен міндеті
3.2 Негізгі құралдардың аудиті
3.3 Ұйымдағы негізгі құралдарды тиімді пайдалануын экономикалық талдау

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Кәсіпорынның бюджетпен есеп айырысуын ұйымдастыру
Мазмұны
| ... |
| ... | ... ... ... ... ... ЖӘНЕ | |
| ... ... | |
| ... |5 |
|1.1 |«САК-комбинат Продоформление» ... ... және | |
| ... ... ... |5 ... |Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және кәсіпорынның есеп| |
| ... |
| ... | ... ... ... |11 |
| ... | ... |Негізгі ... ... мен ... | |
| ... |
| ... | ... |Негізгі құралдардың қозғалысының |16 |
| ... | ... ... ... ... және оларға амортизациялық | |
| ... ... ... ... |26 ... |Жалдағы негізгі құралдарды есептеу |36 |
| ... | ... ... ... жөндеудің |39 |
| ... | ... ... ... |45 |
| ... | ... ... құралдарды аудиторлық тексерудің мақсаты мен | |
| ... |
| ... | ... ... ... |48 |
| ... | ... |Ұйымдағы негізгі құралдарды тиімді пайдалануын | |
| ... |60 |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... ... |64 |
| ... | ... өтіп ... ... қатынастар тек экономиканы дамыту үшін
ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де ... зор ... бар ... тәуелсіздігінің 15 жыл ішінде атқарылған ... ... ... ... ... ... қатынастарға елеулі
өзгерістер енгізді және сайып келгенде әрбір ... ... ... ... ... ... ... өткен сайын әлсіремейтіндігінің,
қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп отыр.
Нарықтық экономика ... ... ... барлық
экономикадағы негізгі буыны - бұл ... ... ... да, ... ... ... өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі тиіс. Бұған
жағдайлар да бар, өйткені кәсіпорында ең ... ... ... ... ... ... ... өнімді техникалар мен технологияларды
қолдану мәселелері кең түрде шешіледі. Кәсіпорындарда ... ... ... ... шығындарды мейлінше азайтуға қол жетеді.
Еліміз егемендік алып, өз алдына ел болғанына он бес жыл ... ... ... ... ... ... болды. 2002 жылы маусымның 24-
де «Бухгалтерлік ... алу мен ... есеп беру ... ... Заңы ... ... ... есебі бухгалтерлік есеп
жүргізудің халықаралық ... ... Бас ... ... орнына
Типтік шоттар жоспары енгізілді.
Экономиканың қай саласындағы болмасын ұйымдар мен еңбек ұжымдары
шикізатпен материалдарды ... ... ... ... ... ... өзінің өндіріп шығаратын ... ... ... жарамды етіп шығаруға, өндірсін ұлғайтуға, өндіретін өнімнің
өзіндік құнын төмендетуге және де ... ... ... оған ... мүдделі. Бұл орайда ұйымның материалдық құндылықтарын, ... ... ... да ... тиімсіз жұмсауға қарсы күресте
бухгалтерлік есептің маңызы мен ... ... атап ... ... дипломдық жұмысты жазудағы мақсаты - зерттеу объектісі ретінде
негізгі құралдар есебі мен ... ... ... оны ... және нарықтық талаптарға сай жағдайға әкелу бағыттарын зерделеу
болып табылады. Қандай ұйым болмасын, оның ... ... ... дипломдық жұмысқа «Негізгі құралдардың есебі мен аудиті»
тақырыбын таңдап алу себебім, өйткені ... ... ... ... ... ... қаржы нәтижесін анықтаудағы басты ... ... ал ... ... ... ... ... қалыптасуына
үлкен әсерін тигізеді. Негізгі құралдар ... ... тек ... үшін ғана ... сондай-ақ жоспарлау, басқарушылық шешім қабылдау және
жалпы бизнесті ұйымдастыру үшін маңызды болып отыр. ... ... ... ... ... қаласындағы «САК комбинат
Продоформление» акционерлік қоғамы материалдары ... ... ... ... ... ... және ұйымдастырылуының сондай-ақ
аудиторлық тексеру жүргізуді теориялық тұрғыдан зерттеу болып табылады.
1-ТАРАУ. ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫҢ ҰЙЫМДЫҚ ... ЖӘНЕ ... ... «САК-комбинат Продоформление» АҚ-ның сипаттамасы және негізгі
көрсеткіштерін талдау
"САК - комбинат ... ... ... 1994 жылы 31 ... ... жүргізуші субъект ретінде тіркелген.
Акционерлік қоғамның жарғысы 1994 жылдың 27-ші мамырында мемлекеттік
мүлікті басқару жөніндегі ... ... ... ... ... бекітілген. Алматы қаласының Әділет басқармасы 1997 жылдың 17-ші
қыркүйегінде бекіткен ... ... ...... ... ... продоформление" акционерлік қоғамы "САК - комбинат
Продоформление" акционерлік қоғамына ауыстырылған.
Акционерлік қоғам заңды тұлға ... ... және ол өз ... ... ... өзінің жарғысына сәйкес жүргізеді.
Акционерлік қоғамның қаржылық және өндірістік қызметі шаруашылық
даралық негізінде жүзеге асады. ... ... ... жеке ... ... есеп ... және өзге де ... орысша қазақша аталуы
жазылған мөрі бар.
Акционерлік қоғамның ... ... - ... ... ... ... өндірісті дамытуға, кәсіпорын ұжымының және
қоғамға қарайтын ұйымдардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға пайдалану. ... ... ... газеттік-журналдық, бланкілік, жарнамалық,
және өзге де ... өнім ... ... ... және ... ... ұйымдарға, жеке тұлғаларға қызмет көрсетумен және
Қазақстан Республикасының ... тиым ... ... түрімен
айналысады.
Акционерлік қоғамның қатысушылары - ... ... ... шектеулі серіктестігі - жарғылық ... - 90%-ы, ... ... ... қоғамының жұмысшылар ұжымы -жарғылық
қордың - ... ... ... ... ... ... алған
акцияларының құнын өтегеннен кейін акционерлік қоғамның Жарғысына сәйкес
құқықтар мен міндеттерге ие ... ... ... көшу ... бухгалтерлік есеп және
аудит қызметінің алатын орны және қажеттілігі артуда.
"САК-комбинат Продоформление" акционерлік қоғамының бухгалтерлік
есебінде ... ... ... ... ... ... ... және типтік унифициалданған құжаттар қолданылады.
Кәсіпорындағы есеп толығымен компьютерлендірілген.
Машинограммалардың көпшілігі журнал-ордерлік қағида бойынша ... ... ... материалдық қорлар есебіне оперативтік-
бухгалтерлік әдіс ... ... ... есебі нормативтік әдіс бойынша жүргізіледі.
Қаржы шаруашылық қызмет туралы есеп беру Қазакстан Республикасының
бухгалтерлік есеп стандартының №3 ... ... ... АҚ-ң ... ... қызметін талдап көрсетеу үшін оның
негізгі "қаржы шаруашылық қызметінің көрсеткіштері" ... ... ... ... ... ... = ... кұралдардың ... ... ... ... ... сиымдылығы = негізгі құралдардың орташа ... ... ... ... ... = ... өткізуден түскен табыс/негізгі
құралдардың орташа жылдық қүны
Сату рентабелділігі = Таза ... ... ... ... ... табыс/активтердің жалпы орташа
құны*100%
1-кесте
"САК- комбинат ... АҚ ... ... ... ... |Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | ... ... | |
| | | | ... |% |
|1 ... ... ... ... |+37999469 | |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... ... ... ... |+36863566 | |
| ... ... | | | | |
|3 ... ... ... |8398,8 |11443021 |+11434623 | |
|4 ... ... |43795,8 ... ... | |
| ... | | | | |
|5 ... ... |23667,1 ... ... | |
| ... табыс (мың.тг)| | | | |
|6 ... ... ... |23667,1 ... ... | |
|7 ... ... | | | | |
| ... ... ... |1081 |+947 |8,067 |
| ... | | | | |
|8 ... ... |45 |3125 |+3080 |69,44 |
| ... | | | | |
|9 |Қор ... |0,14 |0,23 |0,09 |1,64 |
| ... | | | | ... |Қор сиымдылығы |0,30 |0,001 |0,699 |11,09 |
| ... | | | | ... ... |0,19 |0,098 | | |
| ... (рет) | | | | ... ... ... |0,0006 |0,004 |0,0034 |6,4 |
| ... % | | | | ... ... |0,0004 |0,005 |0,0046 |12,5 |
| ... | | | | |
| ... % | | | | ... ... қаржы шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп
беруден және баланстан алынды. Есептеулерге ... онда олар ... ... ... есептелінеді. Кестеден көріп отырғанымыздай
2005 жылы ұйымда қызмет көрсету, сату ... ... ... ... жоқ. Сату ... ұлғайып, соған қарай өнімнің өзіндік кұны ... Яғни ... 291463,4 тг. ... 2006 жылы ... тг.
болған.
2006 жылы сатудан түскен табыс 382993311 тг. болып, өнімнің өзіндік
құны 371550290 болған. Ал, ... ... ... тым ... ... тг. ... байланысты ұйым банкроттыққа ұшыраудың аз алдында тұр.
Өйткені кезең шығындары мен өнімнің өзіндік құны тым ... ... ... отырғанымыздай активтер дейңгейі жоғарылағанымен, сондай-ақ
табыс табу ... де ... ... ... ... ... ... де көп.
Сондықтан үйым корпоративтік табыс салығын төлемейді. Өйткені салық
салынғанға дейінгі табыс ... ... тг.)- ... ... ... ... ... есептемеде 2005 жылы сатудан түскен табыстың
мөлшері 382993311 тг. ... 2004 жылы 299862,2 тг. яғни ... ... тг.) болды. Мүнда көріп отырғанымыздай ... ... сату ... ... тг.) ... Ал, өнімнің өзіндік
құны (+36863566 тг.) көбейді. Енді, менің ойымша ұйымның банкроттыққа
ұшырау ... ... ... ... болып отыр. Яғни, мүнда
әсіресе кезең шығындарының үлесі артып отыр.
Ұйымның есепті жылғы, яғни 2005 ... ... ... ... ... ... қарыздар өтелмеген. Және де өткен
жылға қарағанда ... ... ... ... бойынша қарыз
сомасы 2004 жылы 3491636 тг. ... 2005 жылы 12766806 тг. ... ... 2004 жылы ... тг.) ал, 2005 жылы (-93598568
тг.) қүраған. Ал, ... ... ... ... ... ... ұйымды пайдаланылуына байланысты болып келеді. Ұйым
қаражаты оның ішкі және сыртқы (дебиторлық қарыз, бағалы қағаздарды ... ... ... ... Сондай-ақ осы ұйымның төлем
қабілеттілігінің төмендегенін де атап ... ... ... ... - бұл ұйым өзінің шұғыл міндеттемелері бойынша дер кезінде
төлем ... ... ... ... ұйымның төлем қабілеті Бұл
белгіленген мерзімде ... және ... өз ... өтеу
дегенді білдіреді. Енді, осы ұйымның табысының болмауын сипаттайтын болсақ,
мұнда әсіресе есеп айырысу шотында ақша ... ... яғни 2005 ... тг. , 2006 жылы 25273 тг. ... көруге болады. Сондай-ақ төлемі
өтіп кеткен төлемдердің бар екендігін және қаржылық, инвестициялық, ... ... ... ... ... аңғартады. Ол үшін, яғни
ұйымның қызметін тұрақтандыру үшін кредиторлық "мезгіл дефицитін" кеміту
қажет және ... ... ... арттыру арқылы ұйымның
іскерлік белсенділігін де арттыруға болады.
1.2 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және кәсіпорынның есеп саясаты
Кез келген кәсіпорынның нарықтық ... ең ... ... - ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету. Бұл мақсатқа жетудің
күрделі жолы, бұған қосылатын, тек ... ... қана ... сонымен қатар,
пайда табуды тұрақтандыру, ал бұған жету оңай мәселе емес.
Кәсіпорын егер де өзінің жұмысында белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... мақсатына жетеді. Осыған орай
кәсіпорындардың негзгі міндеттеріне жататындар:
- жоғары сапалы ... ... ... ... ... ... және ... бар
өндірістік мүмкіншіліктеріне, сұраныстарына сай қызмет көрсету;
- өзара алмасушыларын ескере ... ... ... ... ... бет ... ... мен тактикасын әзірлеу және
жағдайлардың өзгеруіне ... ... ... отыру;
- ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибені, еңбекті ұйымдастыру
және басқаларды өндіріске кеңінен енгізу;
- өздерінің қызметкерлеріне жағдай жасау, ... ... ... ... ... ... олардың тіршілік деңгейлерін
арттыру, еңбек ұжымдарында қолайлы саяси-психологиялық ахуалды жақсарту;
- кәсіпорынның шығарған өнімінін бәсекеге ... ... ... жақсы атағын қолдау;
- баға саясатын икемді жүргізу және басқа да функцияларды іске асыру.
Қорыта айтқанда, ең ... ... ... функциялары
межелеген стратегияны іске асыруға және алдарына қойған мақсаттарына жетуге
бағытталғаны жөн.
Қайбір кәсіпорын болмасын өзінен-өзі ... ете ... ол ... ... байланысты, бірінші жағынан - өндіріс факторы рыногы,
екінші жағынан - өткізу рыногы арқылы. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... рынокпен
зерделеуге тиіс. Сонымен ол шаруашылық процесін ... және де ... ... ... ... қарайды.
Кәсіпорын экономикасы микро және макроэкономикамен тығыз
байланысты. Микроэкономика - бұл сала, кәсіпорындар, ... ... ... ... ... ... ... бір
бөлігі. Осы салалардағы тауарлар және қаржы рыноктарын, банкілерді, түрлі
фирмалар мен кәсіпорындарды, тағы басқаларды қамтиды. Ал ... ... ... ... ... ... ... мақсаты - пайда тауып оны
Акционерлердің мүддесіде, өндірісті дамытуға, ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайын жақсартуға пайдалану.
Қоғам этикеткалық орамдық, кітаптық, ... ... және өзге де ... өнім өндіріп өткізумен, көтерме және
жеке саудамен, кәсіпорындарға, ... жеке ... ... ... ... ... заңдарымен тиім салынбаған қызмет түрімен
айналысады.
2-ТАРАУ. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЕСЕБІ
2.1 Негізгі құралдардың жіктелінуі мен бағалануының есебі
Кез келген ... өз ... ... ... ғана ... ол еңбек заттары және еңбек құралдары болып бөлінеді. Бұл арада ... ... ... белгісімен емес, олардың өндіріс процесінде
атқаратын рөліне қарап анықталады.
Негізгі құралдар материалдық ... ... да, ... ... да ұзақ уақыт қызмет етеді.
Осы негізгі құралдарға: жер; үйлер; ғимараттар; көп ... ... ... және ... өлшеу және реттеу аспаптары және
қондырғылар мен ... ... ... ... ... құрал-жабдық; көлік құралдары; құрал-сайман; өндірістік мүлік
және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім ... мал; ... ... ... ... ... да негізгі кұралдар жатады.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №6 БЕС сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жататын меншік
құқығын , шаруашылық пен оперативтік басқару жүйесін анықтайды.
Инвентарлык объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі ... ... ... күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың ... ... ... ... оны жіктеу болып табылады.
Өндіріс процесіне қатысу сипатына байланысты негізгі құралдар
өндірістік және ... емес ... ... ... өндіріс құралдарына өндіріс процесіне тікелей қатысатын
объектілер жатады, олардың ... ... ... ... ... әсер ету жүзеге асады немесе өндірісті жүргізу үшін қажет
материалдық жағдайын жасайды. Негізігі ... ... ... ... ... көрсеткіші - қор қайтарымы ... ол ... ... бір ... ... ... ... ақшалай түріндегі өнімді көрсетеді.
Өндірістік емес негізгі құрал-жабдықтар - тұтынуға арналған ... Олар ... ... қажеттіліктерін ұзақ мерзім бойы
өтеуге арналған.
Иелігіне қарай негізгі құралдар меншікті және жалға ... ... ... ... - ... ... және оның балансында көрініс
табатын негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт ... ... ... ... ... ... алынған күралдар болып саналады. ... ... ... есептейді, жалға алушы 001-ші "Жалға ... ... ... тыс ... ... ... алу ... соң немесе ол аяқталмай тұрып, жалға ... ... ... алуына болады. Оларды 121-ші "Жер", 122-ші "Үйлер мен ғимараттар",
123-ші "Машиналар мен жабдықтар, ... ... 124-ші ... 125-ші "Басқа да негізгі ... 126-шы ... ... тиісті аралық шоттарында есептейді.
Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар жұмыс істеп түрған, істемей
тұрған және қор ретінде түрған болып ... ... ... ... негізгі құралдар, әрекет етіп түрғандар болып саналады. Жұмыс
істемей тұрғандар - бұл ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрал-жабдықтар. Қорда тұрғандар
болып жұмыс істеп түрған құрал-жабдықтарды жоспарлы түрде олардың ... ... үшін ... ... ... құрамына қарай негізгі құралдар мүліктік және мүліктік ... ... ... ... бар, яғни санауға және өлшеуге
болатындар жатады. Мүліктік еместерге пайдаланылатын жер, орман ... ... ... ... ... қаржы салымы, яғни заттық нысаны жоқ
шығындар жатады.
Әр ұйымда негізгі құралдар пайдалану мақсатына ақарай және атқаратын
қызметтеріне қарай ... ... ... жер; ... ... ... ... және құрал-жабдықтар; күш беретін машиналар
және жабдықтар; жұмысшы ... және ... ... және реттеу
аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу ... ... мен ... ... ... құрал-сайман; өндірістік
мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал;
көпжылдық екпе ... ... ... ... ... шығын; басқа да
негізгі құралдар.
Келтірілген негізгі құралдардың әрқайсысының құрамына енетіндер:
- жер - ұйым меншігіне сатып алынған ... ... мен ... ... ... бар ... онда олар құқық актісімен расталуы ... ... ... ... онда ... жер ... мүліктік объект болып
саналады;
- үйлер - халыққа еңбек етуге, тұруға,әлеуметтік-мәдени қызмет ... ... және ... ... ... ... ... объектілері. Әрбір тұрғын үй мүліктік объект болып
табылады;
- ғимараттар - енбек заттарын ... ... жоқ ... ... ... ... өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған
инженерлік-құрылыс объектілері. ... ... бар ... жеке
ғимарат мүліктік объект болып табылады;
- өткізгіш тетіктер - электр, жылу немесе механикилық энергияны өткізу
қондырғылары;
- машинамен ... - күш ... ... және ... ... және ... өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар
мен лабораториялық жабдықтар; әрбір машина, егер ол басқа мүліктік
объектінің ... ... оған ... бейімделген құралдарды, соған
тиісті заттарды аспаптарды, ... ... қоса ... ... болып саналады.
Негізгі құралдардың бұл тобы бес топтан тұрады;
- күш беретін машиналар мен жабдықтар - жылу және ... ... ... түрлі энергияны механикалық энергияға
яғни қозғалыс энергиясына айналдыратын ... ... ... мен ... - ... ... жасау процесінде еңбек
затына механикалық, жылу және химиялық әсер етуге арналған ... және ... ... және ... ... қондырғылар және лабораториялық
жабдықтар;
- өлшеуге, ... ... ... ... ... ... ... лабораторияда пайдаланылатын приборлар мен
аппаратуралар;
- есептеу техникасы - процестерді ... және ... ... ... ... ... машиналар мен жабдықтар - машиналар, аппараттар және басқа
құрал-жабдық;
- көлік ... - ... мен ... ... ... ... Әрбір объект өзіне тиісті барлық бейімдегіш құралдары мен
заттарын қоса алғанда мүліктік объект болып табылады;
- құрал-сайман - қол ... ... ... ... ... металдары, ағашты және т.б.
өңдеу үшін машиналарға бекітілген ... ... ... ... ... заттар ғана мүліктік объект болып табылады;
- өндірістік мүлік және ... ... - ... операцияларды
орындау немесе жеңілдету үшін қызмет ететін өндірістік заттар; еңбекті
қорғауға көмектесетін ... ... ... және ... ... ... сыйымды заттар; өндірістік арналымы бар
басқа да заттар. Басқа мүліктік объектінің бөлшегі ... ... ... мәні бар ... да ... ... бола ... шаруашылық мүлік - кеңсе және шаруашылық мекемелерінің заттары. Дербес
мәні бар әрбір объект - мүліктік объект бола алады;
- жұмысқа пайдаланылатын және өнім ... мал - ат, ... ... ... ... пайдаланылатын малдар; өнім беретін мал - мүйізді ірі
қара мал; асыл тұқымды айғырлар мен ... ... мен ... ... еркек шошқалар мен мегежіндер, ешкілер, саулық қой
мен қошқарлар. Әрбір ... мал ... ... ... ... көп жылдық өсімдіктер - қолдан егілген, көп жылдық өсімдіктер. Жас
өсімдіктер даму деңгейі толық жетілген ... ... ... ... ... ... күрделі шығындар - ауыл шаруашылық мақсатта
пайдалану үшін ауыл ... ... үшін жер ... ... жүмсалған мүліктік емес сипаттағы шығындар;
- басқа да негізгі ... - ... ... спорт мүлкі және басқа
да салымдар.
Негізгі құрал-жабдықтардың бастапқы, ағымдағы, баланстық, сату, жою,
тозу және ... ... ... құны - ... құралды сатып алуға немесе кеткен нақты
өндіріс шығындарынан, соған қоса өтелмеген салық пен ... ... ... ... ... ... қосу шығындары, несие үшін
пайыздар және т.б. шығындардан ... құн - бұл ... ... ... бір мерзімдегі
нарықтық бағасы бойынша бағаланған құны.
Баланстық құн - Бұл бухгалтерлік ... және ... есеп ... жинақталған тозу сомасын алып тастағандағы негізгі құралдың
бастапқы немесе ағымдық құны.
Сату құны - ... ... ... және ... ... ... ... негізгі құралдарды өзара айырбастауына мүмкіндік беретін
құн.
Жою құны - тиімді ... ету ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіндігі бар бағасы бойынша бағаланған бөлшектердің,
металл сынықтарының және басқа да ... ... ... құн - ... ... ... және болжанған
жою құндарының арасындағы айырмашылығы, ал ол жүйелі түрде амортизациялық
жолмен ... ... ... ... ... ... ... шығысы
ретінде таратылады. Бұл кезде:
- пайдалы кезең қызметі - бұл ... ... ... ... ... олжа ... кәсіпорын топшылайды;
- нормативтік қызмет кезеңі - бұл кезең ... ... ... ... ... құралдардың тозуын есептейді.
Салық заңдарына сәйкес акционерлік қоғам негізгі құралдарды
технологиялық ... және ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың салықтық есебін үйымдастырады.
2.2 Негізгі құралдардың қозғалысының есебі
Негізгі құралдар негізінен өндірістік ... және ... ... ... ... жабдықтар, көлік құралдарын сатып
алудан; өз күшімен құрал-саймандар ... ... ... ... ... жас ... көп ... өсімдікке өткеннен; басқа
ұйымдар мен жеке тұлғалардан ақысыз алынған ... ... ... ... ұзақ мерзімге жалға алудан; жарғылық қорға қосқан
үлес нәтижесінде келіп түскендерден қалыптасады.
Негізгі құралдардың түсуі мынадай ... ... ... қабылдау-тапсыру актісі негізгі құралдар құрамына жекелеген
объектілерді ... ... ... ... заңға сәйкес олардың енгізілуі
ерекше тәртіппен рәсімделуге тиіс жағдайлардан басқасы, оларды пайдалануға
берілуін рәсімдеу ... ... ... бір ... ... ... рәсімдеу үшін; негізгі құралдарды қоймадан ... ... ... ... ... да ... берілген кезінде
оларды негізгі құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады.
Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезінде ұйым ... ... ... ... ... ... ... бір
данадан акт жасайды. Негізгі кұралдардың бірнеше объектісін қабылдау-
тапсыру ... ... тек ... ... құрал-сайманның,
жабдықтардың және т.б. объектілердің есебін жүргізген кезде, егер ... бір ... ... ... ... ... бір ... ай ішінде
қабылданған болса ғана жол беріледі. Рәсімделгеннен кейін осы ... ... қоса ... акт ... ... бас ... ... ұйым жетекшісі немесе соған өкілетті адамдар бекітеді.
Алыс-беріс (орын ауыстыру) ... ... ... ... қызмет ету мерзімін және болжамдық жою құнын көрсетеді. Қызмет ... ұйым ... ... ... яғни ол ... ... ... нормасынан және басқа да көрсеткіштерінен шығады. Ал болжамдық
жою құны негізінен ұйымның есептік саясатында көрініс табуы керек, ... ... ... көп ... ... анықтайды, не болмаса бастапқы
құнының 0,01-ден 2,0%-ға дейінгі сомасы алынады.
Негізгі ... ... ... орын ауыстыруын рәсімдеу үшін
актіні екі дана етіп тапсырушы цех ... ... ... ... ... қойылған бірінші данасы бухгалтерияға тапсырылады, ал
екінші данасы тапсырушы цехта қалады.
Негізгі құралдарды ақысыз беру кезінде акт екі дана етіп ... ... ... ... сату кезінде актінің үш данасы
жазылады: алғашқы екеуі ... ... ... ... дана ... қабылдаушы адамға беріледі.
Негізгі құралдар бірдей өндірістік ... ... ... ... ... және қүны ... ... мүліктің бір
типті заттарымен, құрал-сайманнан тұрса, олар ... бір ... ... ... ... ... ... жауапты адамға бекітіп,
мүліктік карточка ашады, объектіге мүліктік тізімдеу нөмірін ... ... ... ... негізгі құралдарды алу туралы жазбасы жасалынады.
2-кесте
Негізгі құралдар ... ... ... ... ... операцияларының мазмүны |Шоттар |
| | ... |
| | ... ... |
|1 ... ... ... ... |121-125 |121-125 |
| |ауыстыру | | |
|2 ... ... ... ... ... ... | |
| ... алынды: | | |
| |- ... ... ... |122-125 |671 |
| |- ҚҚС ... |331 |671 |
|3 ... ... ... |121-125 |511 |
| ... ... салымдарына салған негізгі| | |
| ... ... ... | | |
|4 ... құралдар серіктестік, тәуелді | | |
| ... ... ... ... | |
| ... | | |
| ... ... |122-125 |641-643 |
| ... |331 |641-643 |
| ... жақтың есептеген тозу сомасы | | |
| | |122-125 |131-134 |
|5 ... ... ... құралдар | | |
| ... | | |
| ... ... |122-125 |727 |
| ... ... дейін есептелген тозу |122-125 |131-134 |
| ... | | |
|6 ... ... ... ... | | |
| ... құралдар анықталды: | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... құнына | | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... тозу ... |122-125 |727 |
|7 ... өзі ... негізгі | | |
| ... | | |
| |- ... ... ... |122-125 |900 |
| |- ... өндіріс цехында |122-125 |920 ... ... бір ... ... ... рұқсат етіледі.
Бұл мүліктік карточка бухгалтерияға келіп түскен негізгі құралдың
актілері, ... ... және ... ... ... ... объектілердің және олардың жекелеген құрылымдық
элементтерінің қысқаша техникалық ... ... ... ... қүжаттамадағы мәліметтері қайталанбайды. Негізгі құралдарды
басқа ұйымға тапсыру кезінде негізгі құралдардың шығуы туралы белгі ... ... ... ... ұйым ... орын ... ... құралдарды қабылдау-тапсыру актісі" ескіру және тозу салдарынан
негізгі ... ... ... ... ... құрал объектілерін
есептен шығару актісі" негіз бола ... ... ... ... ... ... ... біткен объектілер туралы
жазбаларды карточкаға жазу үшін "Жөнделген, қайта құрылған және жаңалаған
объектілерді ... ... ... жазылады.
"Объектінің қысқаша жеке сипаттамасы" бөлімінде негізгі объектінің тек
негізгі сапалық және ... ... ... ... ... бар ... ... осы объект үшін неғұрлым
маңызды екі-үш сапалық ... ... оған ... маңызды
қосымша қүрылыстар, бейімдегіштер мен тиесілі заттар жазылады. Негізгі
құралдардың топтама ... ... ... жеке ... әр ... ... ... карточкада есептелген объектілердің тобына
тұтастай береді.
Егер де объектінің сандық та және ... та ... ... онда ... жаңа карточка ашылуы мүмкін, ал ескі мүліктік карточка
анықтама құжаты ретінде сақталады.
Бухгалтерияда толтырылған ... ... ... ... ... ... ... мүліктік карточкасын Тізімдемеге
тіркейді, ол негізгі құралдардың жіктемесі бойынша бір данада жасалады.
Тіркеу кезінде карточкалар нөмірлейді, содан ... ... ... ... ... сақтайды, ал бұл топтар ішінде - қолдану орындары
мен материалдық ... ... және ... ... ... бойынша
көрсетіледі. Картотека, әдетте мынадай бөлімдерден тұрады: "Қолданыстағы
негізгі құралдар", сондай-ақ "Ағымдағы айда келіп түскені", ... ... ... ... орын ... ... ... "Тоқтап
тұрғаны", "Жалға берілген негізгі құралдар", "¥зақ мерзімге жалға берілген
негізгі ... ... ... ... құралдар", "Архив". Ай ... ... ... және "Ішкі орын ... ... ... ... ... ... айналымдармен салыстырылғаннан кейін, картотеканьщ ... ... ... ... ... немесе жалға
алушылардан оралғаннан кейін, тоқтап ... ... ... ... ... ... кейін Бұл объектілердің карточкалары
картотеканың тиісті бөлімдерінде салынады. Шығып ... ... ... картотекаларды "Архив" бөлімшесіне орналастырады. Картотеканың
дұрыс жүргізілуі негізгі ... ... мен ... дұрыс
есептелуіне және тиісті бақылау жасалуына септігін тигізеді.
Ұйымның материалдық ... ... ... негізгі құралдардың
барлығы бөлімдер бойынша негізгі құралдардың мүліктік ... ... ... ... ... ... және ... үшін қолданылады. Негізгі құралдардың құны туралы тізімдердегі
және мүліктік карточкадағы ... ... ... ... Пайдалану орны
бойынша негізгі құралдардың есебі мүліктік карточкалардың бухгалтериядан
жазылып алынған екінші ... ... ... ... ... ... құралдар қолданылатын жердегі
мәліметтермен бірдей болулары керек.
Ұйым қолданып ... ... ... ... ... үйлерді,
ғимараттарды, құрал-жабдықтарды, көлік ... мен ... ... ... айырбастауға, жалға беруге, уақытша тегін
пайдалануға беруге, сондай-ақ баланстан ... ... ... ... ... шығару: табиғи және моральдық
тозуына байланысты жою қажет ... ... ... ... ... ... ... да объектілерді техникалық қайта
жабдықтағанда; кеңейткенде; негізгі табыннан ... ... ... ... ... мен ... нәтижесінде, пайдаланудың
қалыпты жағдайлары өзгергенде; баланстан тагін ... ... және ... ... ... ... ... және айырбастағанда жүзеге асады.
Объектіні қайта жабдықтау және жаңалау кезінде олар толық немесе
ішіннара жойылады. ... ... ... ... ... ... табиғи зіл-залалардың және аппаттардың нәтижесінде өзінің
өндірістік мәнін ... ... ... келтіру экономикалық жағынан тиімсіз
немесе мүмкін болмаған жағдайда және оларды іске ... ... ... беруге болмайтын тозығы жеткен ғимараттар, құрылыстар, ... ... ... да ... жеткен мүліктер шығарылып тасталынады.
Негізгі құрал-жабдыктардың жарамсыздығын анықтау үшін, сондай-ақ
қажетті ... ... үшін ... ... ... құрамы
тағайындалады, оның құрамында бас инженер ... ұйым ... бас ... ... оның ... ... бар ... меншік иесінің өкілі, мемлекеттік көлік
инспекциясының ... бар ... ... ... ... қүрылады.
Негізгі қүрал-жабдықтардың кейбір түрлерін баланстан шығарғанда комиссияға
арнайы салалық мамандар да ... ... ... комиссиялар есептен шығарылатын қажетті
объектілермен тікелей танысып, оларды қайта қалыпқа келтіру немесе одан ... ... ... ... ... қажетті жағдайда
объектілердің уақытынан бұрын есептен шығаруға кінәлі тұлғаларын; кейбір
тораптардың, тетіктер мен ... ... ... ... ... анықтайды; негізгі құрал-жабдықтардың есептен шығару
актілерін жасайды. Комиссия актілерді дайындағанда төл ... ... ақау ... ... ... ... ... актілерін және тағы басқа қолда бар құжаттарды пайдаланады.
Үйлер мен ғимараттар негізгі ... ... ... қайта
қалпына келтіріп жөндеу мүмкін болмаған жағдайда ... ... ... ... ... жүретін машиналар - тек негізгі
тетіктері, тораптары мен ... ... ... шыққанда; көп
жылдық ағаштар - биологиялық өсіп-өнуі біткенде, өндірістік мәнін толығымен
жойғанда, сондай-ақ оларды пайдаланудың ... ... ... ... ... Бұл кезде ұйымдар үйлерді, ғимараттарды,
машиналарды, құрал-жабдықтарды, ... ... және ... ... пайдалану мерзімі біткенге дейін ұстайды, апаттар мен зіл-заланың
нәтижесінде жарамсыз болған жағдайда ғана есептен шығарады.
Негізгі құрал-жабдықтарды ... және ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жою туралы акт арқылы жүзеге
асады. Актіні ұйымның басшысы тағайындаған ... ... ... ... екі дана етіп ... ... ... данасы бухгалтерияға
беріледі де, екіншісі негізгі құрал-жабдықтардың сақталуына жауапты тұлғада
болады және ол ... ... ... ... қосалқы бөлшектерді,
материалдарды, металл сынықтарын және тағы ... ... ... ... табылады.
Есептен шығаруға жұмсалған, сондай-ақ жоюдан және ... ... ... ... ... материалдық
құндылықтардың бағасы актінің "Объектіні есептен шығару ... ... ... қарастырылады.
Баланстан автокөлік құралдарының барлық ... ... ... құралдарын есептен шығару актісінде" көрсетіледі. Актіні
комиссия екі дана етіп ... ... ... ... ... ... Бір данасы бухгалтерияға берілсе, екншісі негізгі қүрал-
жабдықтардың ... ... ... ... де, ол ... ... ... кейін қалған материалдық қүндылықтар мен
металл сынықтарын қоймаға тапсыруға негіз болып табылады.
Автокөлік ... ... және ... ... ... ... "Автомобильді есептен шығару нәтижесінің ... ... ... ... шығарған кезде, оған қысқаша сипаттама беріледі және
оның есептен шығару себептері, негізгі запас ... ... және ... ... ... да ... Егер де объект
табиғат аптттарының, аварияның және тағы да ... ... ... ... ... ... онда актіге қоса тиісті құжаттары да
бірге тіркеледі. Актіні ... ... ... Тек ... ... жоюға кіріседі. Жоюдан алынған ... ... ... ... бағасы бойынша қүндылықтар тиісті шоттар ... ... ... ... қабылданған тәртібін бүзған
жағдайда жою нәтижесінде алынған материалдық құндылықтарға ... ... онда оған ... ... ... ... ... тартылады.
Басы артық, пайдаланбайтын құрал-жабдықтарды, көлік құралдарын,
приборларды, құрал-саймандарды, ... ... ... және ... ... заңды немесе жеке тұлғаларға сатуға болады.
Негізгі құрал-жабдықтарды бір кәсіпорыннан екінші бір кәсіпорынға беру
кезінде екі дана етіп акт ... Акт ... ... ... мен ... ... ... түгендеу тізіміне
негізгі құрал-жабдықтардың кәсіпорын балансынан шығарылғаны туралы белгі
соғады.
Негізгі құралдар ... өз ... орын ... ... орын
ауыстыру актісімен рәсімделеді. Оның негізінде негігі құрал-жабдықтардың
бір орыннан екінші ... ... ... ... ... ... ... тізімдеріне және мүліктік түгендеу карточкаларына белгі
соғылады. Негізгі құралдар шаруашылык ... орын ... 12 ... бөлімшесі шоттарының дебеті мен ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жою туралы дайындалған актілер бухгалтерияға
түседі де талдамалық есеп тізімдемесіне жазылады.
3-кесте
Негізгі құралдардың есептен шығарылуы жөніндегі шоттар
корреспонденциясы
|№ ... ... ... ... |
| | ... | |ы |
| | ... ... |
| |А. Негізгі құралдардың барлық түрін жою |
|1 ... ... ... ... ... | | |
| ... ... құрал-жабдықтары есептен | | |
| ... |132 |123 |
| ... ... ... ... тозу| | |
| ... |842 |123 |
| ... ... қүнына | | |
|2 ... ... үшін ... ... | | |
| ... аударымдар бірге есептелінді: | | |
| ... ... ақы ... |842 |681 |
| ... ... салық пен зейнетақы |842 |634 |
| ... | | |
|3 ... ... ... үшін | | |
| ... шаруашылығының шоты акцептелінді |842 |671 |
|4 |Негізгі ... ... ... |206 |722 |
| ... ... ... ... | | |
|5 |Жыл ... ... пен ... | | |
| ... табыс" шотына ... | | |
| ... ... жою ... |571 |842 |
| ... ... жоюдан түскен табыс |722 |571 |
|Ә. Негізгі құрал-жабдықтарды сату |
|1 ... сату ... ... |132 |123 |
| ... | | |
3 – ... ... ... құрал-жабдықтардың баланстық құнына |842 |123 |
| 3 ... ... ... сатып | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... |301 |722 |
| ... |301 |633 ... ... ... ... ішінде орын ауыстыруы |
|1 ... ... бір ... ... ... |берілді | | ... ... ... ... ... ... берілді |
|1 ... ... ... кәсіпорынға тегін | | |
| ... |132 |123 |
| ... тозу ... |842 |123 |
| ... объектінің баланстық құнына |821 |633 |
| ... ... ... ... ҚҚС | | ... ... ... жетіспеушілігі |
|1 ... ... ... | | |
| ... |132 |123 |
| ... тозу ... ... ... | | |
| ... ... ... |334 |123 |
| ... ... | | |
| ... ... жатқызылған сомасы қызыл жазумен |633 |331 |
| ... |821 |331 |
| ... ... ҚҚС сомасы шығынға жатқызылды| | |
|2 ... де ... адам ... ... сот | | |
| ... бойынша іздестірілуі тоқтатылса |821 |334 |
|3 ... адам ... ... | | |
| ... ... ... бойынша көрініс | | |
| ... |333 |334 |
| ... ... ... |333 |633 |
| ... ... (15%) |441,451 |333 |
| |кем ... ... сомасы өтелді |681 | ... ... ... ... ... ... жарғылық |
|қорына қосқан ... |
|1 ... ... да ... | | |
| ... ... ... негізгі | | |
| ... ... ... ... |842 |123 |
| ... негізгі құралдардың баланстық құнына |132 |123 |
| ... ... ... есептелетін тозу сомасына | | |
| ... ... ... |141-144 |722 |
| ... құнына | | |
| | | | ... ... жою ... ... актілер бухгалтерияға келіп
түседі және ол талдамалы есеп тізімдемесіне жазу үшін негіз болады, ал ... ... ... бөлімшесіндегі шоттарының кредиті бойынша
жүргізіледі.
Кәсіпорын негізгі құралдардың қозғалысына типтік ... ... ... ... ... ... бір рет ... ал
қозғалмайтын негізгі құралдарға - үш жылда бір рет түгендеу жүргізіледі.
Бухгалтерияда ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың тозуы және оларға амортизациялық аударым
сомасын есептеу тәртібі
Негізгі құрал өндірі процесіне қатысуымен, ... ... ... ... әсер етуімен пайдалану процесінде біртіндеп тозады. Тозудың
екі түрі болады: табиғи және сапалық.
Негізгі қорлардың табиғи ... ... ... ... ... және ... құралдардың пайдалануға тікелей қатыспай-ақ, түрлі
сыртқы факторлардың ... ... ... ... ... тот басуынан, ескіруінен пайда болады.
Негізгі құралдардың сапалық тозуы техникалық прогреске, ... ... және ... байланысты болып келеді. Техника мен
технологияны жетілдіру жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... етеді.
Осыған орай, пайдаланудағы негізгі құралдар, өздерінің құндарының бір
бөлігін жоғалтып, қүнсызданғандай болады. ... ... ... ... ... жаңа, неғүрлым жетілдірілген және ... ... жаңа ... ... ... өнімді тұқымдарын,
көпжылдық өсімдіктердін түрлері мен ... ... ... байланысты
пайдаланып жүрген негізгі құралдарды бұдан әрі қолдану экономикалық жағынан
тиімсіз ... ... ... ... ... ... ... арқылы анықтайды:
өндірісте немесе жабдықтарды жаңартудағы жаңалықтар; ... ... - жаңа ... қолданған кезде пайдаланудағы
машиналар мен жабдықтар жарамайды; шығарылатын өнімнің номенклатурасын
өзгерткенде және ... ... ... ... ... біліктігіндегі, өндірісті ... ... ... және ... ... мен ... санының
азайтылуын талап етуі мүмкін; өндірістің өңдеуші салаларындағы өнімнің
жекелеген түрлерін ... ... ... ... ... ... салаларында өндіріс көлемінің қысқаруына әкеп
соқтыруы мүмкін.
Сапалық ... ... ... ... тозу мерзімі келгенге дейін
негізгі құрал-жабдықтар объектілер жаңасына, әрі неғұрлым пайдалы түріне
ауыстырылады. Сапалық ... ... ... ... ... ... құрып, жаңарту жұмыстарын жүргізеді. Мұражай және көркем
туынды қүндылықтары, кітапхана кітаптары, фильм қорлары, ... және ... ... ... ... мен ... және ... барлық
негізгі құралдар сапалық тозуға ұшырайды.
Амортизация - тозудың ... ... ... ... құралдардың есебі" бухгалтерлік есеп стандартына
сәйкес, амортизация - ... ... ... ... ... құнды тарату процесі.
Амортизацияланған құн бастапқы құны мен жою құны арасындағы айырма.
Амортизациялық аударымдар әрбір есептік ... ... ... ... ... берілген негізгі құралдар бойынша амортизация
есептен келіп түскен айдан кейінгі айдан ... ... ... ал ... ... ... бойынша шыққан айдан кейінгі айдың бірінші күнінен
бастап тоқтатылады.
Толығымен амортизацияланған негізгі құралдар ... ... ... құны ... құнына толықтай ауысқан айдан кейін туатын
айдың бірінші күні тоқтатылады.
Тоқтап ... ... ... ... ... ... ... барысында, консервацияға ауыстырылған кезінде амортизация
есептелінбейді.
Жалға алынған негізгі құралдар бойынша амортизация ... ... ... ... шарт ... сай ... ... немесе жалға алушы
жасайды.
Одан басқа, мына төмендегі негізгі құралдар бойынша ... жер, өнім ... ... ... ... мұражай
құндылықтары, ескерткіш архитектурасы мен өнері, ортақ пайдаланатын
автомобиль жолдары.
Негізгі құралдардың ... ... үшін 13 ... ... ... ... ... шоттары:
131 "Үйлер мен ғимараттардың тозуы",
132 "Машиналар мен жабдықтардың тозуы, өткізгіш тетіктердің",
133 "Көлік ... ... ... ... ... тозуы" пайдаланылады.
Жоғарыда көрсетілген шоттардың әрқайсысына мынадай аралық ... ... ... негізгі құралдардың тозуы",
2 "Ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі құралдардың тозуы".
12-ші бөлімшенің шоттарында есептелген ... ... ай ... ... шоттар корреспонденциясы
| | ... |
| ... ... ... |мазмұны |ы |
| | | |
| | ... ... |
|1 ... негізгі құралдар бойынша | | |
| ... ... | | |
| ... ... ... ... ... |935 |131-134 |
| ... ... | | |
| ... ... ... |935 |131-134 |
|2 ... ... бойынша есептелген | | |
| ... |935 |131-134 |
| |а) ... ... цехтарында есептелген |821 |131-134 |
| ... | | |
| ... ... |920 |131-134 |
| ... ... |811 |131-134 |
| ... ... | | |
| ... сату ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... ... ... |343 |131-134 |
| ... пайдаланған объектілеріне | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | ... ... ... ... негізгі құралдар бойынша амортизациялық
аударымды жалға алушы жасайды. Амортизация ... ... ... ... 126, ... ... дебетінде және 13-ші бөлімшенің
131, 132, 133, 134-ші шоттарының 2-ші "Ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі
құралдардың тозуы" деп ... ... ... ... ... ... алу құнын төлегеннен кейін Ұзақ мерзімге жалға ... ... ... ... ... ... ... жағдайда Ұзақ мерзімге
жалға алынған негізгі құралдардың тозуы 13 -ші бөлімшенің 2-ші ... ... ... ... ... тозуы деген аралық шотының
дебеті ... және 13-ші ... 1-ші ... ... ... ... ... амортизациясын есептеудің әртүрлі әдістері бар.
Ұйымның бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес дербес түрғыда, өздерінің есеп
саясатында амортизацияны есептеудің ... ... ... ... ... бірқалыпты жолмен есептен шығару;
- құнын орындалған жұмыстың көлеміне пропорционал етіп есептен
шығару;
- жеделдетіп есептен шығару;
- ... ... ... есептен шығару;
- құнын сандардың жиынтығы бойынша есептен шығару.
Негізгі құралдардың түрлері бойынша амортизацияны есептеудің ... ... Бұл ... ... құралдардың бір түрі бойынша бір
ғана тәсілі пайдаланылады.
Таңдап алған амортизацияны есептеу әдісі ұйымның есептік саясатымен
анықталуы тиіс және ол бір ... ... ... есептік жылға өтуі мүмкін.
Егер де амортизацияны есептеу әдісі өзгермейтін болса, онда оның ... ... ... ... ... ... ... үшін өзінің қаржылық жағдайын және төлем қабілеттілігін бағалай
келіп, өз меншігіне ... ... ... ... негізгі құралдар
объектілерін уақытша пайдалануға, яғни жалға алу тиімді болуы мүмкін.
Жалға жасалатын келісім шартта: жалға ... ... ... ... жал ... ... ... мерзімі; жалға алынған мүліктің жөндеу
шарты және қалпына ... ... ... ... жал ақысын
төлеудің және мүлікті кайтарудын тәртібі және т.б. қарастырылады.
Негізінен алғанда, ... алу ... оның ... белгілейді, демек,
жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған ... ... ... ... да әсер ... есеп №7-ші "Жалгерлік есеп" деп аталатын бухгалтерлік
есептің стандартымен ... ... және ... сәйкес жал
мерзіміне байланысты қаржылық және ағымдағы болып бөлінеді.
Жал келісім шарты қол койылған күннен ... ... ... - ... дейін өзгертуге жатпайтын кезеңімен ерекшеленеді
және сол жалға алынған мүлік келісім-шартпен рәсімделеді, ... ... ... кезеңге оның ақысы төленіп немесе ... ... ... ... деп ... ... ... келген жалгерліктің түрін айтады. Ағымдағы жалгерлікте жалгерлік төлемі
бүтін ... ... ... ... түрде әрбір есеп беру кезеңінің
шығысы болып ... ... ... ... деген меншік қүқығымен
байланысты тәуекелділік пен марапаттау жағдайы жалға берушінің ... ... ... ... активтері амортизацияланатын мүлік
ретінде қарастырылады жөне бүкіл жал ... ... ... жал ... ... ... жалгерлікті жалға алушының мүлікті тек уақытша
иемдену деп түсіндіріледі. ... ... ... құрал, жалға берушінің
бухгалтерлік есебінде 12 "Негізгі құралдар" бөлімшесінің ... ... яғни ... ... ... көрініс табады.
Алынуға жататын жал ақысы келісілген келісім-шартақа сәйкес 334 "Басқа
да" шоттың дебетінде және 727,701 ... ... ... табады.
Жалға берілген мүліктер жалға берушінің балансында ... ... олар ... ... тозу ... 845 шоты ... 13
бөлімше шоттары кредиттелінеді.
Жал ақысы келіп түссе тиесілі ақша қаражаттарының шоттары ... шоты ... ... ... ... ... яғни ... шоттардың дебетінде:
937 - егер де негзгі құралдар әлеуметтік ... ... 811 - ... ... құралдар тауарды сатумен байланысты болса; 821 - егер ... ... ... ... ... үшін ... шоты көрініс табады.
Жалға алынған негізгі құралдар жалға алушының талаптарына сай келе
бермейді, сондықтан олар ондай негізгі ... ... ... ... ол үшін ... ... берушінің келісімін алады.
Жалға алушының жүргізген күрделі жендеу жұмыстарының есебі жалға алған
мүлік бойынша келісілген шарт жағдайына байланысты болып келеді. Егер ... ... ... есеп ... ... ... онда 342 "Жал
ақысы" шоты ... және ... ақша ... ... ... есептік кезеңі жеткен кезде, тиесілі жал ... ... ... 8-ші ... ... ... ... байланысты операциялар бойынша шоттар
корреспонденциясы
| | ... |
| ... ... ... |
| ... | |
| | | |
| | ... ... ... ... ... |
|1 ... ... ... ... |122-125 |122-125 |
| |НҚ 12 айға ... берілді ... |
|2 |Жал ... ... |334 |701, 727 |
| |Ай ... жыл ... ҚҚС ... |334 |633 |
| |( 15%) | | |
|3 ... алушыдан жал ақысы келіп түсті ... |334 |
| |(ай ... |451 | |
|4 ... ... ... жал ... болашақ |431,441 |611 |
| |кезеңде ... ... ... |451 | |
| ... | | |
| |(11 ... | | |
|5 |Ай ... есеп беру ... | | |
| ... кезеңнен түсетін табыс | | |
| ... ... ... кезеңнің табысы|611 |701,727, |
| | |611 |633 |
| ... ... | | |
|6 ... ... ... ... жөндеу |122-125 |727 |
| ... ... ... ... тегін|(/жалдағы)| |
| ... | | |
|7 ... ... ... ... НҚ-дың|122-125 |687 |
| ... ету ... ... және ол ... |
| ... жал төлемі де азаяды | | |
| | | | |
| ... ... ... ... ҚҚС |331 |687 |
| ... ... | | ... жалғасы
|8 |Бір-біріне қарызы зачетқа жатқызылды |687 |334 |
|9 ... ... НҚ ... амортизациясы |845 |131-134 |
| ... | | ... |Жал ... ... соң, НҚ өз | | |
| ... қайтарылды: | | |
| ... ... ету ... |122-125 |122-125 |
| ... яғни ... ... ... |
| ... НҚ ... ... | |
| | |845 |131-134 |
| |- ... ... ... НҚ ... | | ... ... ... |
|1 |Жал ... ... |937, |687 |
| | |811,821 | |
|2 ... да ... |331 |687 |
|3 |Жал ... ... ... ... |687 |431,441, 451|
|4 ... жал ... ... ... |342 |431,441, 451|
| ... ... (11 ... | | |
| |Жал ... ... ... жеткеннен |937, | |
|5 ... ... ... ... |811,821 |342 |
| ... | | |
| ... да ... |331 |342 |
|6 ... ... |331 |671 |
|7 ... ... ... ... ... |671 ... |
| |мердігерлерге төледі | |451 |
|8 ... ... ... ... |821 |671 |
| ... ... ... | | |
|9 ... ... (15%) |331 |671 ... ... ... ... ... |671 ... |
| ... шоттары төленді | |451 |
| ... ... ... ... | | ... |берушіге тегін берілгенде есептелген |821 |633 |
| ... ... | | |
| ... ... ... ... күрделі | | ... ... ... ... жүмсалған |334 |727 |
| ... ... ... жал ... | | |
| ... үшін шотын ұсынды | | ... ... ... (15%) |334 |633 ... ... ... ... ... |687 |334 |
| ... ... ... | | ... |Жал ... ... ... негізгі қүрал| |001 |
| |өз ... ... | | ... ... Қаржыландырылатын жал өз мәні бойынша
жалға алушының ... Ұзақ ... ... ... ... ... жал - мүлікке меншіктік құқымен байланысты, ... ... ... ... ... болатын тәуекелділіктің де
үлкен бір бөлігін жалға алушы өз жауапкершілігіне алады. Бұл ... ... ... ... өз ... ... Ал жалгерлік кезеңдегі
құқықтың өзі берілуі ... ... ... ... ... ... ... жайттар айкын көрсетілуі тиіс
қаржыландырылатын жалгерлікке алынған мүліктің жалпы ... ... ... ... Ұзақ ... және ... ... қаржыландырылатын
жалгерлік және мерзімі бір жылдан ... ... ... ... ең ... ... төлемдер бойынша міндеттемелер; жалгерлікті
немесе мүлікті сатып алу уақытын ... ... ... ... жалгерлік төлемдер және басқа да күтпеген жағдайлар.
Жалға берушінің қаржылық есебінде келесі жайттар көрсетілуі тиіс:
қаржыландырылатын ... ... ... салымы ; жалға берілген
мүліктен түскен пайдаланбаған ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі активтердің түрлері бойынша жинақталып
қалған амортизациялық ... ... ... ... ... ... бөлігі мынадай
жағдайда берілуі мүмкін:
- жалға ... ... ... ... ... немесе жал соңында
анықталған бағасы бойынша жалға алушының сатып алу күқығы бар болса;
- егер де жалға ... ... ... ... ... ... егер де негізгі қүралдың жал мерзімі біткен кезде бастапқы құны оның ... ғана ... ... жал ... оның ... құны төленетін жал ақысының 90%-ын
құраса;
- жал мерзімі біткен соң жалға ... ... ... ... ... ... алуға немесе алмауға құқы бар.
Қаржыландырылатын жал мерзінің ішінде жалға берілген мүлік баланста
бір ғана баға ... ... ... ... екі ... ... қаржыландырудан ... ... ... ... азайтатын төлемнен.
Жалгерлік төлем: ағымдағы бағасы бойынша немесе дисконтталған құн
бойынша ... ... қүн ... есептелген кезде жал ақысының өте ... ... үшін ... ... ... пайдаланады, ал
егерде оны анықтау мүкін болмаған жағдайда қарыз капиталына ... ... ... ... ... ... ... ақша ағынының болашақтағы құнын
анықтайтын арнайы кестесінен алынып анықталады және ол ... ... ... FV - n ... ... ақша ... ... құны;
PV - есептеу кезінде салынған сомасы;
r - пайыздық мөлшерлемесі;
n - есептеу кезеңінде алынған жылдар саны.
Жалға алушының қарыз капиталына өсіп ... ... ... ... мөлшерлемесі, оны осы тәріздес жал үшін жалға алушы төлейді немесе
Бұл мөлшерлемені жалға ... жал ... ... ... ... ... келісім-шартқа сәйкес жалға берушіге
минималды жал ақысын ... жал ... - бұл ... ... оны ... ... жалға алушы жүзеге асырады.
Қаржыландырылатын жал жағдайында қабылданған жалгерлік актив, 12
бөлімшесінің тиесілі шоттарының ... ... және 683 ... ... кредиті бойынша көрініс табады. Жалгерлікке берілген
активтер үшін төленетін пайыздар ... 831 ... ... шығыстар"
шоты кредиттеледі. Ал олар өтелген кезде 684 ... тиіс ... ... де, ақша ... ... ... ... Қаржыландырылатын жалдың жағдайы бойынша жалға ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Активтердің пайдалану аясына байланысты мына шоттар дебеттеледі: 935 -
егер де ... ... мен ... емес ... ... ... 811 - егер де негізгі құралдар тауарды сату ... ... 821 - егер ... ... ... ... арналған болса, 13 бөлімше шоттары кредиттеледі.
Жал ... ... ... ... жалға алынған активтерді
мерзімінен бұрын сатып алуына болады. Ол кезде ақша ... ... 683 шоты ... Бұл ... 683 шоты 12 ... тиісті аналитикалық шоттарымен жабылады.
Қаржыландырылатын жал бойынша ... ... алу үшін ... ... ... ... пайдаланады:
334 "Басқа да" шоты, "Түсетін жал міндеттемесі" аралық шоты; ... ... ... ... ... мен пайыздар түріндегі
табыстар","Қаржыландырылатан жал келісім-шарты бойынша ... ... ... ... қүны ... ... жал міндеттемесі ретінде
дисконтталған қүн бойынша көрініс табады, яғни активті пайдаланғаны үшін
төленетін пайыз сомасы қоса ... ... жал ... жалға беруші инвестициялаған ... ... ... және ... ... болып есептелінеді. Ал минималды жал ... ... ... ... ... ... ретінде танылады. Әрекет
етіп тұрған негізгі құралды қаржыландырылған жалға берген ... 801 ... ... ... дебеттеледі,сол берілген активтің жинақталған тозу
сомасына 13 ... ... ... 12 ... шоттары
кредиттеледі. Ал келісім-шартта қаралған активтің қүны 334 ... ... ... ... табады.
Болашақта алынатын жал пайызына 332 ... және 611 ... Егер сол ... ... 611 шоты ... және 724 ... де жалға алушы жалға берілген активті өз мерзімінен ... ... онда одан ... ... түсетін табысты жалға беруші қызыл
жазумен жазады, ол кезде 332 дебеттеліп, 611 шоты кредиттеледі.
Қаржылық ... ... ... - бұл мүліктің толық құнын ... ... ... ... алу, онда уақытша пайдалануға берілген мүліктің
мерзімі шамамен мүліктің амортизацияланатын және ... ... ... Лизинг мәміленің тараптары:
- лизинг беруші;
- лизинг алушылар болып табылады.
Басқаша сөзбен айтқанда, қаржылық лизинг - инвестициялық қызметтің ... онда ... ... ... алушыдан лизинг бұйымын лизинг келісім-шарты
бойынша өз меншігіне алуды, сосын оны лизинг алушыға белгілі бір ... бір ... ... бір ... иелік ету жағдайына және
кәсіпкерлік мақсаты үшін пайдалануына ... ... ... ... лизинг бұйымы лизинг алушыға берілгенде, оның мерзімі
амортизацияланатын мерзіммен шамалас немесе оның 80% ... ... ... лизинг алушы келісім-шартқа сәйкес төленуге ... ... ... ... ... ... өз міндетіне алады. Келісім-шарттың
мерзімі өткен соң, лизинг ... ... ... ... өтуі мүкін, егер
бүндай жағдай шартта қарастырылған ... ... ... ... ... ... ... жер төлімі т.б. мүліктер жатады. Лизинг бұйымына
бағалы қағаздар, табиғи ресурстар жатпайды.
Лизинг лизингтік ... ... ... жағдайына
байланысты және олар әрқилы болып бөлінеді:
- қайтарылатын лизинг - лизингтің бір түрі, онда сатушы осы ... ... ала ... ... ғана ... ... ... ретінде сатады;
- банк лизингі - лизингтің бір ... онда ... ... ролін банк
атқарады;
- таза лизинг - лизингтің бір түрі, онда лизинг алушы ағымдағы жөндеу және
оның лизинг ... ... ... ... ... ... өз ... бойынша ішкі және халықаралық болып бөлінуі мүмкін.
Ішкі лизингте лизинг беруші де, лизинг алушы да, ... да ... ... ... табылады.
Халықаралық лизингті, негізінен Қазақстан Республикасының резиденті
емес түлғалары жүзеге асырады. Лизинг берушінің де, лизинг алушының да ... да ... ... ... ... ... және ... Республикасының заң актілерімен белгіленеді.
Лизинг келісім-шарты мынадай міндетті мәнді жағдайлардан түруы тиіс,
онсыз ол ... деп ... ... ... ... ... ... аты-жөні және сатушыны таңдауды кім жүзеге асырғаны
көрсетіледі; ... ... ... алушыға берудің мерзімі мен жағдайы;
лизинг тәлемінің ... мен ... ... ... ... ... ету ... лизинг нәрсесінің лизинг алушының меншігіне өту
жағдайы; лизинг нәрсесін ... ... ... ... мен ... ... ... берушінің атына лизинг нәрсесін мемлекеттік
тіркеуден өткізуін екі жақтың біріне ... ... ... ... ... ... орындауын бақылау үшін лизинг берушінің
жүзеге асыратын шаралары; тараптардың жауапкершілігі.
Қозғалмайтын мүліктер бойынша ... ... ... заң ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өтеді.
Қозғалыстағы мүліктер қойылған кепілдік ретінде міндетті түрде мемлекеттік
тіркеуге жатады. Лизинг нәрсесін сатушы ... ... ... ... алу-сату шарты бойынша жауапты болады. Егер де сатушы лизинг алушының
қойған талабымен келіссе, онда ... ... ... ... нәрсесінің
шартын өзгерту үшін, міндетті түрде лизинг берушімен келісуі тиіс.
Лизинг алушының да, лизинг берушінің де ... ... ... ... ... ... марапаттау өз кезегінде екі әдісті пайдаланады: не өсіп
отыратын пайыздық ... ... ... ... ... ... қаржылық лизинг бойынша жасалатын операциялар онда
қарастырылған келісім-шарттың жағдайына байланысты көрініс табады.
2.5 Негізгі құралдарды жөндеудің есебі
Негізгі құралдар пайдалану процесінде табиғи және ... ... ... ... ... ... ... тұтастай алғанымен
салыстырғанда неғұрлым қысқа мерзімде тозады.
Негізгі құрал-жабдықтар уақытынан бүрын тозып ... ... ... ... ... ... ... Ұйымдастыру- техникалық белгілеріне қарап,
жөндеуді күрделі және жай етіп бөледі.
Күрделі жөндеу деп негізгі құралдардың объектсін түтастай ... тозу ... ... ... ... қалпына келтіруді
айтады. Машиналардың, жабдықтардың және көлік құралдарының күрделі жөндуі
деп бір ... ... ... ... толығымен бөлшектеп, барлық тозған
детальдары мен бөлшектерін ауыстырып немесе қалпына ... ... ... және сынақтан ... ... ... ... ... ... Машиналардың негізгі агрегаттарына машина
маркасына байланысты алдын-ала белгіленген ... ... ... ... ... ... жасалынады.
Үйлер мен ғимараттардың күрделі жөндеуі кезінде тозған қүрылымдары мен
детальдары толық ауыстырылады немесе олар ... ... және ... ... ... ... мүмкіндігін жақсартатын детальдармен
ауыстырады.
Күрделі жөндеулер негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... оның табыстылығын арттырса,
онда ондай шығындар негізгі құралдардың бастапқы ... ... ал ... ... ондай шығындар ағымдағы шығын ретінде танылады және ол оның
бастапқы қүнына әсер етпейді.
Ағымдағы жөндеу дегеніміз негізгі құралдарды жұмыс ... ... үшін оның ... ... ... немесе жөндеу болып ... ... ... ... процесінде жасайды. Негізгі қүрал-
жабдықтың тозуының алдын алу үшін күні бұрын ... ... ... ... ... ... ... атқарылған жұмыс түрі барлық түрі бойынша рәсімделеді,
жұмыс ... және оның ... ... ... ... ... мақсатты түрде пайдалануды бақылайды.
Негізгі құралдарды жөндеу мердігерлік және шаруашылық тәсілмен жүзеге
асырылады.
Неғұрлым прогрессивті және үнемді болып ... ... ... ... арнайы жабдықталған ұйымдар жөндейді; ал шаруашылық
әдісі бойынша жөндеу ... өз ... және ... ... ... ұйымдармен жасасқан шарттар негізінде негізгі құралдардың
мердігерлік тәсілмен жасалған ағымдағы және күрделі жөндеулері үшін ... ... ... ... ... және ... ... қоса, аяқталған жөндеу жұмыстарының еңбек ақысын төлейді.
Жабдықтар мен көлік құралдарын жөндеу үшін ... есеп ... ... ... соң жасалынады. Есеп айрысу ... ... ... ... ... өткен негізгі құралдарды қабылдап алу "Күрделі
жөндеуден өткен, қайта қүрастырылған және ... ... ... актісі" бойынша құжатталады. Ұйымның негізгі ... ... ... және ... ... ... жұмыстарын жүргізген ұйым өкілдерінің қол қойған актісі ұйымның
бухгалтериясына тапсырылады. ... бас ... қол ... оны ... ... ... ... адамдар бекітеді.
Негізгі құралдардың жөнделген объектісінің техникалық төлқұжатында
күрделі ... ... ... ... ... ... ... төлқұжатына қайта құрастыруға және жаңартуға байланысты
өзгерістер ... ... ... қайта құруды және жаңартуды сыртқы кәсіпорын орындаға
болса, онда актіні екі дана етіп ... ... ... ... қайта
құүру және жаңарту жүргізген ұйымға береді.
Шаруашылық тәсілмен ... ... ... ... тыс жерлерде
жүргізілсе, онда шығындар тікелей өндіріс шығындарына жатқызылады.
Мұндай кезде өндіріс шығындары немесе айналым ... мына ... 126, ... ... ал ... ... ... есебі мына
шоттардың -201-206,208, еңбек ақысы мен ... ... ... - 681,634, ... еншілес және тәуелді
кәсіпорындармен есеп ... мына ... - 671, 641-643 ... ... ... ... ... және басқа
да негізгі құралдардың объектілерін жөндеу шығындары 920-шы ... ... ... цехы" деп аталатын аралық шотында, шығын
баптарының мынандай номенклатурасы бойынша есептеледі:
Материалдар - ... ... ... қосалқы бөлшектердің
және басқалардың құны.
Материалдар өндірістік шығындарға нақты өзіндік құны бойынша ... ... ақы ... - ... жұмысы үшін есептелген
еңбекақы сомасы.
Еңбекақыдан есептелген аударымдар - ... ... ... ... ... қамсыздан-дыруға,
зейнетақымен қамтамассыз етуге арналған және басқа да корларға аударылады.
Электр энергиясы, ... газ, бу, ... ... технологиялық және
басқа қажеттіліктеріне электр энергиясының, жылудың, газдың, будың ... ... - ... ... ... ... ... әрбір объектіге кәсіпорынның жөндеу цехтарында көп жолды
карточкасы ашылады және оларда жөндеу бойынша шығындар жинақталады. ... ... ... ... акт ... ... табыстайды.
6-кесте
Шоттардың корреспонденциясы
| | ... ... ... ... ... ... | |
| | | |
| | ... |кредит |
|1 |Негізгі құралдарды жөндеуге босатылған |921 |205,206 |
| ... құны | |208 |
| ... ... еңбек-керлерге жалақысын |922 |681 |
| ... | | |
| ... ... ... ... |923 |634 |
| ... пен ... | | |
| ... ... ... үстеме |924 |930 |
| ... ... | | |
| ... ... ... ... ... |920 |921-924 |
| ... ... ... | | |
|2 ... ... ... ... шығындары |821 |920 |
| |есептен ... | | |
| |- ... және ... ... | | |
| |- сату ... шығыстарына |811 |920 |
| |- ... ... ... |934 |920 |
| |- ... кәсіпорындар мен ұйымдарға |801 |920 |
|3 |Бір ... ... ... ... ... | | |
| ... шоттар ұсынылды: | | |
| ... ... |301 |701 |
| |ҚҚС ... |301 |633 ... ... болған жағдайда және жөндеуге кеткен шығынды өнімнің
өзіндік ... ... ... ... ... ... қор ... Қорды құру үшін, жылдық сметалық шығыннан ай ... ... ... ... ... ... ... болса, онда ол ай сайын жөндеудің
барлық түрі үшін осы ... ... ... 1/12 мөлшерінде аударым
жасалынады. Жөндеу ... ... ... онда ... шоттары
дебеттеледі де, 686-шы "Басқадай есептелген шығыстар" шотының "Жөндеу қоры"
деп аталатын аралық шоты кредиттелінеді.
- егер ... ... ... ... онда 671-ші шотынан;
- егер жөндеу шаруашыпық тәсілмен жөндеу ... ... ... 920-шы ... егер ... шаурашылық тәсілмен жөндеу цехынан тыс жерде,
жылжымайтын объектілерде орындалған болса, онда 206, 208, ... 681 және ... де ... ... ... жұмсалған шығындарды жаппаса, онда
есептеу қағидасына сәйкес, артық жұмсалған ... ... ... яғни ... ... Егер де ... резерві жұмсалған шығындарды толығымен жауып, артылып қалса, ... ... ... ... ... Өйткені, 686 шотында қалдық
қалдырылмайды. Жөнделетін негізгі құралдардың ... ... ... дер ... бақылау жасап тұру мақсатында, негізгі
құралдардың объектісіне жөндеу жасалынып жатқан кезеңінде олардың мүліктік
карточкасы карточкалардың ... ... ... ... ... ... қабылданған объектілердің
карточкалары бұл бөлімнен ... ... ... топтары бойынша
тиісті бөліміне ауыстырады.
Жалгер - кәсіпорын негізгі ... ... ... ... жағдайына сай етіп көрсетеді, жөндеу жұмысының аяқталуына қарай мына
шоттарға есептен шығарылады:
- егер де келісім-шарт жағдайы бойынша ... ... ... өз
қаражатының есебінен өтесе, онда 821 шоты дебеттеліп,671,920 шоттары
кредиттеледі;
- егер де келісім-шарт жағдайы бойынша бұл ... ... ... ... онда 334-ші шот дебеттеліп, 671,920 шоттары
кредиттелінеді;
- егер де жалға ... ... ... беруші кәсіпорынға алдағы
кезеңдегі берешегінің есебінен өтесе, ол кезде 687 шоты ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдарды аудиторлық тексерудің мақсаты мен міндеті
Аудиттің түрлерін қарастыру өте маңызды болып, кәсіби әдебиетте осыған
қатысты бір ойға келе алмай ... ... үш ... - ... ішкі және ... ал
Ю.М.Иткин оның екі түрін - ішкі және ... деп ... ... ... сыртқы мен ішкіге қоса "өз еркімен жүргізілетін"
және ... ... ... ... ... ... фирмалармен немесе жеке аудиторлармен келісім
шарт арқылы тексерілетін ұйымның ... ... ... ... ... ұйымның қаржылық мүмкіндіктерін объективті бағалау үшін
жүргізіледі.
Осындай ұйымның ... ... ... ... қаржылық
стратегияны жақсартуға және шаруашылық тиімділігін арттыруға ұсыныс беруін,
сондай-ақ ... ... ... мен ... ... ... ... аудит объектісі болып нақты бір ұйымның қызметі болады.
Ішкі аудит ішкі бақылау жүйесінің бөліп алуға болмайтын бөлігі ретінде
қарастырылады. Оны ... ... ... - ... ... түрінде үйым ішінде
жүргізілетін ұйымның қызметінің тәуелсіз бағалануы.
Қазір нарықтық қатынастың уақытында ішкі аудиттің ролі ... ... мен ... көп ... бөлінуде.
Ішкі аудит басқарушылық бақылаудағы жеке бөлінбейтін және маңызды
элемент болып табылады.
Ұйымның қүрылымдық ... ... ішкі ... ... ... мен ... саясатының дүрыс жүрізілуін экспертік бағалау
ішкі аудиттің мақсаты болып табылады. Ол негізінен ... ... үшін және ұйым ... қажетті және уақтылы өзгертіп ... ... ... ... ... уақыттағы аудит мақсатына
келесілерді тексеру кіреді:
- ... ... ... негізгі құралдардың
объектілерінің бар болуы және ол компанияның өз меншігі ... ... ... ... ... келіп кірістелуі, өткізілуі немесе
басқаша есептен шығарылуының дұрыс есептелгендігін ;
- капитализациялауға жататын ... ... ... ... ;
- ... құралдардың алғашқы жазуларына негіз болған сатып алу
құны немесе өзге де ... ... ... ;
- ... ... ... құралдардың барлық объектілеріне
алдыңғы уақытта қолданылған әдістерге сай келетін ... ... ;
- ... құралдарды сатып алғаннан кейін негізгі құралдардың
есебінің дұрыс ... ;
- ... ... ... ... ... құралдар
объектілерінің қүнының дүрыс анықталғандығын.
Негізгі құралдардың аудитін жүргізу бірнеше деңгейден ... ... ... қарастырайық :
- тексерілетін есеп беру ... және ... ... ... қоса ... кәсіпорынның
негізгі құралдарының есебін ұйымдастыру жөніндегі есеп ... ... ... соңғы тексерілу жүргізілген күнін және оның
нәтижесін анықтау;
- негізгі құралдардың соңғы рет қайта бағалануын және оның ... ... ... ... кәсіпорында негізгі құралдарды есептен шығару жөніндегі түрақты
жұмыс істейтін комиссия құру туралы, негізгі құралдарды пайдалану
орындарындағы ... ... ... туралы бұйрықтардың болуын
тексеру, сонымен қатар осы адамдармен материалдық жауаптылық
туралы келісім ... ... ... ;
- ... ... ... және тіркелмеген заңды
тұлғалармен ... ... жалы ... ... шарттармен
танысу ;
- бухгалтерия негізгі ... ... және ... ... ... тізімін ... ... ... көз жеткізу, жұмыстан шығарылған
материлды жауапты адамдар туралы ақпарат алу ;
- ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын бухгалтериясының қамтамасыз
етілу деңгейін анықтау.
Тексеру алдында осылайша алынған ақпарат аудиторға осы кәсіпорындағы
негізгі құралдар есебінің ... ... ... ... береді және
тексеру кезінде қандай мәселелерге аса көңіл бөліп қарастыру керектігін
анықтауға ... ... ... ... ... ... ... есебі
жөніндегі синтетикалық шоттардағы қалдықтарды аналитикалық ... ... ... көрсеткіштермен сай келуін тексеру.
Олар барлық позициямен - ай басындағы қалдық, ай ішіндегі айналым, ай
соңына қалдық - сай ... ... Егер ... болса, онда оның себебін
анықтап кәсіпорынға негізгі құралдардың ішкі бақылау ... ... беру ... ... негізгі құралдардың сақталуы, есебі және пайдалану
мәселелерін тереңірек қарастырып келесілерге көңіл бөлу ... ... ... бар ... және сақталуын қадағалауды қамтамасыз
етуіне (негізгі құралдарды сақтауды қамтамасыз ету үшін ... ба, ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың сақталуына жауапты материалды
жауапты адам ... ... ... ... ... ... олардың өндірістік
процеске қатысуына байланысты топтастырылуының дұрыстығына;
- есепте негізгі ... ... ... ... ... келіп кірістелу және шығысталу операцияларының
есепте дұрыс тіркелуі мен көрсетілуіне;
- негізгі құралдардың тозуымен жөндеуін есепте ... ... ... ... ... ... дұрыстығымен тиімділігіне;
- негізгі құралдардың бар болуы және қозғалуы туралы ... есеп пен есеп ... ... ... ... құралдардың аудиті
Қаржылық есеп берудің элементтерінің аудитін оның активтерінен бастау
керек. Олар баланста ұзақ ... және ... ... ... ... ... активтердің ішіндегі аса маңызды түрі болып негізгі құралдар
табылады.
Нарықтық қатынастардың дамуымен байланысты негігі ... ... ... ... ... ... ... бағалануы мен қайта бағалануында,
тозу сомасын есептеуде, негізгі құралдарды жөндеу ... ... ... ... ... мүлікті жалға алуға ... ... ... ... тексерудің бағдарламасы
|№ |Аудит процедурасы |Ақпараткөзі ... |
| | | ... |
|1 ... ... | |
| |бас ... ... баланс, Бас кітап | |
| ... | | |
|2 ... ... |Бас ... №10,12 ... |
| ... есебін |сомасын,НҚ-ды қайта бағалауды | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... | |
|3 ... ... және ... басшысының материалдық жауапты| |
| ... ... ... мен ... | |
| ... қамтамасыз |тұрақты жұмыс істейтін комиссия | |
| ... ... ... бұйрығы,олармен | |
| | ... | |
| | ... |
| | ... актілері, НҚ-дың инвентарлық | |
| | ... ... | |
|4 ... ... ... ... (ОС-1 ), | |
| ... алғашықы |жөнделгендерді,қайта құрылғандар-ды| |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... шығару актісі(ОС-3), | |
| ... ... ... ... ... тактісі | |
| | ... ... ... ... | |
| | ... карточка (ОС-6, | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... НҚ | |
| | ... | |
| | ... ... | |
|5 ... ... ... құжаттар, | |
| ... ... ... ОС-13 және | |
| | |т.б. | |
|6 ... бағалануының, |Келісім бағасының протоколдары, | |
| ... ... ... ... ... ... | |
| |дұрыстығын тексеру ... ... ... ... |
| | |ОС-6 және т.б. | ... ... |НҚ-дың кірістелуінің |Техникалық қүжаттар,ОС-1 | |
| ... ... ... |
| | |ОС-8 ... ... | |
|8 |НҚ тозу ... ... ... ... | |
| ... тексеру|бүйрық,НҚ-ДЫҢ тозуын есептеу | |
| | ... ... | |
| | ... 10 ж/о, Бас ... | |
|9 ... жөндеуге кеткен |Есеп саясаты бойынша бұйрық, | |
| ... ... ... ... | |
| ... және ... жұмыстарды | |
| ... есеп ... | |
| ... дүрыс |актілері,мердігерлермен келісім| |
| ... ... ... де ... | |
| | ... есеп | |
| | ... шоттарының | |
| | ... | ... |Жал ... ... | | |
| ... |Жал ... шарты, жалға | |
| ... жалы ... ... ... ... | |
| ... ... (ОС-12а) | |
| ... ... | | ... ... есептен |ОС-1,ОС-3,ОС-4,ОС-6, | |
| ... ... ... | |
| ... ... нәтижесі | ... ... ... салықтың |Есептік ведомостар, салық | |
| ... ... ... ... ж/о, | |
| ... |Бас ... | ... ... ... |Аналитикалық есептемелер | |
| ... мен ... | | |
| ... | | |
| ... ... | | ... ... бухгалтерлік есеп жүргізілуінің дұрыстығын, нормативтік-
құқытық акітерге сай ... ... ... есеп ... дүрыстығын
анықтауға бағытталған. Активтердің негізгі құралдарға жатқызылуыныц және
оның өндірістік процеске ... ... ... ... ... ... құралдарға жатқызылуының дұрыстығына ерекше
көңіл бөлу керек. Бухгалтерлік есептің № б-шы " ... ... ... ... ... ... өндірістік және өндірістік емес
саладағы еңбек ... ... Ұзақ ... (1 ... ... пайдаланылатын
заттар жатады. Тиістілігіне қарай негізгі құралдар меншікті және қарыздық
болып бөлінеді. Бұл орайда, олар ... ... ... ... ... ... көп жылдық екпелер және зиян тигізбей
көшіруге болмайтын, жермен ... ... әр ... ... ... ... құралдары, өндірістік және шаруашылық құралдар мен заттар,
ересек жұмыс малы және өнім ... мал, ... ... ... және тағы
басқа негізгі құралдар.
Аудитор негізгі құралдардың келуі туралы алғашқы қүжаттар; техникалық
паспорттар, негізгі ... ... ... объектілер
сипаттамаларының жазылуы негізінде төмендегі көрсетілгендерді анықтауы
керек:
- негізгі ... ... ... ... ... ... аясына қарай өндірістік және өндірістік емес ... ... емес ... еңбек ұжымы мүшелеріне әлеуметтік-
тұрмыстық тұрғыда қызмет көрсетуге арналған негізгі құралдар. Олардың
қате бөлінуі тозудың дүрыс емес ... және ... ... ... ... ... ... мүмкін;
- негізгі құралдар тиістілігіне қарай таратып үлестірілуінің дүрыстығын,
себебі ... қате ... ... алу ... ... қате ... тозудың есептелуіне әкеп соқтыруы мүмкін;
- өндіріске ... ... ... ... ... Өндіріске
қатысу сипатына қарай пайдаланудағы және пайдаланылмай тұрған (қордағы
немесе тоқтап түрған) негізгі құралдар болып бөлінеді.
Осы белгісіне қарай ... ... қате ... ... ... ... ... негізгі құралдарға амортизация есептелмейді)
қате есептелуіне әкеп соқтыруы мүмкін.
Бухгалтерлік есепте негізгі ... ... ішкі ... ... ... бағалануының дұрыстығына көңіл аударуы керек,
өйткені бағалануының дұрыстығына келесілер ... ... ... қаржылық нәтижені ашып көрсетудің дұрыстығына;
- мүлік салығы бойынша ... есеп ... ... ... ... - ол негізгі құралдардың құны);
- негізгі ... ... ... және ... ... ... ... кіріске алу бойынша алғашқы құжаттардың негізінде
негізгі құралдардың бастапқы құнының дүрыс ... ... ... ... қүн ... ... ұмытпау керек:
- кәсіпорынның өзінде жасалған және өзге ... ... ... ... ... ... ... салуға,сатып алуға,
жеткізуге, монтаждауға, орнатуға, кеткен шығындары және ... ... ... яғни ... іске ... ... ... шығындарын ескере алғандағы);
- жақтардың келісімі бойынша құрылтайшылардың жарғылық капиталға салған
объектілері бойынша;
- басқа кәсіпорындар мен жеке тұлғалардан ... ... және ... ... ... немесе қабылдау құжаттарының
мәліметтерінің негізінде объект бойынша;
Уақыт өте негізгі құралдардың бастапқы ... ... қүны ... ... жағдайда, оған қайта бағалау жүргізіліп оның құны белгілі бір
уақытқа анықталады.
Негізгі құралдар қайта бағаланған соң есепте және ... ... ... ... ... бағалау уақытындағы есептелген тозу
сомасына ... ... ... ... ... ... түзету
енгізіледі.
Қайта бағалау "меншік капитал" бөлімшесінде көрсетіледі. ... ... ... бағалау сомасы амортизациялау әдісіне байланысты
көлемде бөлінбеген табысқа апарылады.
Жоғарыда ... ... ... есеп ... ... отырып
аудитор мыналарды тексеруі керек:
- ұйымда негізгі құралдарды қабылдау және оның нәтижесін тіркеу
бойынша комиссия құрылғандығын;
- ... ... ... ... ... ... ... алғанда) құнын көрсете отырып;
- келісім бағасының протоколдары толтырылғандығын (негізгі құралдарды
құрылтайшылар жарғылық капиталға салған кезде);
- қабылдау ... ... ... ... ... ... көрсетілгендігін;
- жал мәмілесінде объектінің құны ... ... Ұзақ ... ... ... алу құқымен алғанда);
- объектілерге қосымшалар салынғаннан кейін, қайта жасалғанда,
жартылай жойылғанда бастапқы құнының дүрыс ... ... ... ... ... құны ... анықталғандығын;
Капиталдық шығын бөлімінде аудитор негізгі құралдардың бастапқы қүнын
қүрайтын шығындардың және ... ... ... яғни есептік кезең
шығындарының жеке есебі жүргізілгендігін тексеру ... Ол ... ... ... құнын үлкейтпейтін) мыналар жатады:
- құрылыстың құнын есептеудің жинақтаушы сметада ... ... ... ... ... негізгі қызметпен айналысу үшін ... ... ... ... шығындар: геологиялық барлау, зерттеу және өзге де
объектіні салуға байланысты шығындар. ... ... ... ... ... ... қатысу бойынша салынатын құрылысқа берілген құжаттар, егер
салынған объектілер пайдалануға өзге ... ... ... жер учаскесін құрылысқа бергенде ол жердегі құрылыстарды бүзуға кеткен
шығындар;
- құрылыстың құнын есептеудің ... ... ... ... салушының қүрылыс, аяқталмаған құрылыс шығындары ;
- табиғи апаттан негізгі құралдардың, аяқталмаған құрылыстардың шеккен
залалдары;
- құрылысты ... ... ... ... ... бұзу, демонтаждау, қорғау шығындары.
Негізгі құралдардың кірістелужәне шығысталу олерацияларының есепте
көрсетілуімен тіркелуінің ішкі аудиті
Негізгі құралдардың қозғалыстан есебін тексергенде ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталға жарна ретінде бергенде
бухгалтерлік есепте келісім бағасы көрсетілетін ... ... ... ... құралдарды жеке тұлғалардан сатып ... ... қүны ... ... ... ... керек;
- негізгі құралдарды комплектіде алғанда негізгі құралдардың инвентарлық
карточкасында ол заттардың расшифровкасы болуы керек;
- негізгі құралдарды шетел ... ... оның ... қүны ... теңге бағамымен көрсетілуі керек;
- уақытша пайдаланудағы күрделі құрылыс объектілері түрақты пайдалануға
өткенге дейін кәсіпорынның ... ... ... ол ... ... ретінде есептеледі;
- ағымдағы жал шарты бойынша ... ... ... ... ... ... ... тыс шоттарда есептеледі;
- негізгі құралдардың жарамсыздығын, жөндеудің тиімсіздігін ... оны ... ... есептен шығару бойынша
комиссия құрылады;
- егер ... ... жаңа ... ... , кеңейтуге, қайта құруға,
және техникалық қайта ... ... ... ... онда ол осы ... жоспарында көрсетілуі керек;
- жабдықтарды бұзудан, демонтаждаудан, ... ... ... жарайтын бөлшектер, өзге де материалдар бухгалтерлік есепте
20 "материалдар" шотында көрсетіледі.
Жалға алынған негізгі құралдар есебінің аудиті
Жалға алынған негізгі ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың жалын қаржыландырылатынға апару, яғни жалға
алушыға мүлік қүқына байланысты табыстың, ... көп ... ... құралдарды жалға беру актісін толтыру. Мүлікті жалға беру
жал келісімшарты бойынша жүргізіледі және ... ... ... ... ... ... ету ... көлемі көрсетіледі;
- ағымдағы және қаржыландырылатын жалдың бухгалтерлік есебін ... жал 12 ... ... ... Ағымдағы жалда мүлік қайтарылуға жатады. Сондықтан жал
берушіде мүлікке деген міндеттемесі қалады, ал ... ... ... құқы беріледі;
- қаржыландырылатын негізгі құрал жалында тозуды есептеу;
- жал бойынша ... ... ... ... ... ішкі ... ... құралдар
аудитінің негізгі мақсаттарының бірі болып есептеу және бухгалтерлік есепте
көрсетілуінің дұрыстығын тексеру болып табылады.
Амортизациялық аударымдар ... ... есеп ... бір ... екінші кезеңге дейін ... ... ... басталады.
Амортизация нормасын, мүлік қүнын және пайдалы қызмет ету ... ... ... ... ... болады. Көп
жағдайда амор-тизациялық аударымның есебін жақындату әдісімен ... ... ... ... ету ... ... ... эксперттердің көмегін сұрауы мүмкін.
Аудитор негізгі құралдардың тозуын есептеуді ... ... ... ... көзі болғандықтан жинақталған амортизация
динамикасын ... ... ... тозу ... ... ... ... қайта өндіру көрсеткіштерін анықтайтын база ... ... ... коэффициенттерді есептеу пайдалы болуы
мүмкін. Мысалы, тозу сомасын бастапқы ... бөлу ... ... - ... жыл бойы ... тозу ... негізгі құралдардың орташа
жылдық қүнына бөлу арқылы анықталатын - негізгі ... ... ... ... ішкі ... ... ... қарай жиі күрделі ағымдағы салымдарға
қажеттілік туындады.
Аудитор оларды түбегейлі ... ... ... ... күрделі
салымдарға мысал ретінде мыналарды келтіруге болады: модернизациялау, ... ... ... қаруландыру және күрделі жөндеу жатады. ... ... қүны ... ... ... ... қызмет ету мерзімі, өндірістік қуаты және тағы басқалары
өзгергенде.
Негізгі құралдарды ... ... ... ... ішкі ... ... жөндеу шығындары және оны жүргізудің ... ... ... ... ... ... құралдарды шығындарын есептеу әдісін ... ... Олар жеке ... ... және ... ... ... керек, табиғи және моралдық тозған жабдықтардың тиімсіз
күрделі жөндеуді тоқтатуы ... ... ... күрделі жөндеуді
қаржыландыру үшін кәсіпорында шығындарды өндіріс шығындары шотына ... жазу үшін ... ... ... ... қор ... өзі бекіткен нормаға сәйкес әр ай сайын өндіріс
шығындары шоттарына аударылатын ... ... ... құралдарын жөндеуге кеткен шығындары осы қорды ... ... ақша ... ... онда қалған сома кезең шығындарына
жатқызылады.
Негізгі құралдарды сақтауға және техникалық жағдайын сақтауға ... және ... ... бастапқы қүнды үлкейтпейді, ол шығын пайда
болған мерзімдегі ағымдағы шығындар болып танылады.
Негізгі құралдарды пайдаланудың ішкі аудиті
Негізгі құралдар ... ... оны ... ... ... ... қор сиымдылығымен олардың тиімділігін зерттейді. Қор
қайтарымдылығы өнімді ... ... ... есепті кезеңге алған табысқа
негізделе отырып есептелуі мүмкін.
Аудитор мыналарды тексеруі ... осы ... ... қор
қайтарымдылығы көрсеткішін; жоғарылататын шара жасалғандығын; жалға алынған
және өзінің ... ... ... ... есебі қалай
ұйымдастырылғандығын; олардың жұмыс көлемін, тоқтап ... ... ... ... ... ... ... қатар негізгі ... ... ... ... жеке ... пайдалануға берілетін-берілмейтінін
тексеру керек. Егер ондай болса, онда мүлікті пайдаланған үшін ақы ... ... және ... ... ... ... ... бөлігін пайдалануының тиімділігін анықтағанда аса көңіл бөлу
керек. Оны сипаттау үшін ... және ... ... ... ... Экстенсивтік салмақ түсу коэффициенті келесі
формула арқылы анықталады:
Кэ=Тн/Тк.р
мұндағы: Кэ - экстенсивтік ... түсу ... - ... кезеңдегі жабдықтың нақты жұмыс істеу уақыты;
Тк.р - белгілі кезеңдегі уақыттың календарлық немесе режимдік күны;
Интенсивтік салмақ түсу коэффициенті келесі формуламен анықталады:
Ки=Өн/Пө
мұндағы: Ки - ... ... түсу ... - ... ... шығындары;
Пө - паспорттағы өнім шығару мүмкіндігі; Қазіргі жағдайда экстенсивтік
жол актуалды болуда.
Аудитор сонымен қатар негізгі құралдардың күрылымымен ... ... ... ... ... Жаңарту коэффициенті - негізгі
құралдардың құнының жыл ... ... ... ... ... ... анықталатын шығу коэффициентінің динамикасын зерттейді.
Амортизацияланып болмаған негізгі құралдар объектілерінің сомасы
кәсіпорынның шығыны болып саналады.
Аудитор ... ... ... жарамсыз негізгі құралдарды жою тәртібі сақталатындығына;
- есептен шығару ... ... ... осы ... ... ... есеп мәліметтерімен ... ... ... ... ... тиіс ... толығымен кіріске
алынғандығына.
Сонымен қатар аудитор негізгі құралдардың техникалық жағдайын
сипаттайтын тозу және ... ... ... ... ... ... ... және пайдалану тиімділігін
сипаттайтын көрсеткіштерді ... ... ... ... ... қабылдайды, ауытқудың болуын анықтайды, оларды түзетуге, ... ... ... ... ... ... ... қозғалысының ішкі аудиті
Көп жағдайда аудитор негізгі құралдар объектілерінің бар болуын және
нақты жағдайын тексеру үшін ол ... ... ... ... қоса өзге де ... ... ... Мысалға, үздіксіз өыім өндіру
және өнімнің жеке түрлерін сату осы ... ... бар ... ... және керісінше, өнім шығаруының тоқтауы осы негізгі ... ... ... ... ... ... ала ішкі бақылау бас
бухгалтерге және бухгалтерия аппаратына ... ішкі ... ... ... ... ... және бухгалтериямен тығыз қатынаста жұмыс істейтін ревизиялық
комиссиямен жүргізіледі.
3.3 Ұйымдағы негізгі құралдарды тиімді пайдалануын экономикалық талдау
Ұйымның іскерлік ... ... ... оның ... ... ... Оның ... ұйым өз қаражаттарын
қаншалықты тиімді қолданатынын көрсететін әр түрлі қаржылық ... ... мен ... ... тұрады. Ұйымның
қаржылық жағдайы оның активке салған қаражаттарының қаншалықты тез ... ... ... ... ... ... түрлерінің айналым жылдамдығы әр түрлі болады,
яғни ақшаға айналу жылдамдығы. Қаражаттардың айналымда болу Ұзақтығына ... ... ... ... әсер ... Сыртқыға ұйымның қызмет көрсету
саласын, ұйым ... ... ... Сондай-ақ айналымдылыққа
экономикадағы жалпы жағдай әсер етеді. Осылай, елде ... ... ... ... ... ... ... болмауына байланысты қорларды жинақтауға ... ... ... ... ... ... болу кезеңі ... ішкі ... ... ... ... ... кезекте, ұйымның активтерін
басқару стратегиясының тиімділігіне байланысты екенін айта кету ... ... ... ... ... бірі - ... ... кайтарымдылығы. Бұл көрсеткіш қор қайтарымдылығын,
яғни кезең ішінде ұйым ... ... ... ... ... ... ... түскен табысты негізгі құралдардың қалдық
құнының ... ... бөлу ... ... ... ... жоғарылауы негізгі құралдардың
үлесінің аз болуына, сондай-ақ жоғары техникалық деңгейіне байланысты болуы
мүмкін. ... ... ... - ол ... ... болған сайын есептік
кезең ішінде шығын аз болуы. Төмен коэффициент өнімді өткізуден ... ... ... ... ... негізгі құралдардың артық болуын
көрсетеді.
Біздің ойымызша, негізгі құралдардың ... ... ... ... дәлірек көрсетеді. Ол жинақталған
тозу сомасын негізгі құралдардың орташа жылдық қүнына бөлу арқылы табылады.
Бұл көрсеткішті ... ... және ... ... жеке ... болады.
Негізгі құралдардың айналымдылық коэффициентінің жоғарылауы қайта
өндіру ... ... ... құралдардың қор қайтарымдылық коэф.2005 ж.=1,27 Негізгі
құралдардың қор ... ... ... құн ... ... ... ... қанша бөлігін
алатынын көрсетеді. Ол 0,5-тен кем ... ... Ол ... құралдардың
қалдық құнын актив валютасына бөлу арқылы табылады.
Нақты құн коэффициенті 2005 жылы = ... құн ... 2006 жылы = ... ... - ол жарамдылық коэффициенті. Ол негізгі
құралдардың қалдық қүнын ... ... бөлу ... табылады. және ол 0,5-
тен немесе 50%-тен кем болмауы керек.
Жарамдылық коэффициенті 2005 жылы = 0,58
Жарамдылық коэффициенті 2006 жылы = ... ... ... ... асады да негізгі құралдардың жартысына
таяуы ескіргендігін көрсетеді. Осы ... ... ... "САК
-комбинат Продоформление" акционерлік қоғамының алдында негізгі құралдарын
жаңарту мәселесі түр.
Қорытынды
Жалпы қорыта келе берілген дипломдық ... ... ... ... ... ... табылады. Өйткені әрбір ұйымның басты максаты пайда табу
болғандықтан оны максималдау үшін ... ... ... ... ... ... ... шығындардың есепте дүрыс алынғандығы ұйымның
менеджментінде тиімді шешім қабылдауға көмектеседі. ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... үлкен әсерін
тигізеді.
Нарықтық заманда ұйым тұрақты қызмет атқару үшін ... түра ... ... ... Бұл өте ... соғады, себебі қазіргі заманда ғылыми
техникалық прогресстің даму деңгейі өте жоғары.
Техника мен технологияны ... ... ... ... талап етеді.
Бұған ұйымдардың қаржылары жете бермейді. Сондықтан ұйымдар банктерден
несие алады ... ... ... ... ... ... ... құқық берілген. Сырттан инвестицияның келуіне Қазақстан
Республикасында ... ... ... Олар ... ... нормативтік қүжатгардың қабылдануы, инвестицияның келуінің жолындағы
қажетсіз кедергілердің ... ... есеп ... ... ... Типтік шоттар жоспарын енгізуі және тағыда басқа.
"САК - комбинат Продоформление" ашық акционерлік ... да ... ... ... ... алып отырады. Осы акционерлік
қоғамның 2004 жылы ... ... ... құны ... ... 2005 жылы ... ... құрап, 7315391 теңгеге өскен, өнім
өткізуден түскен табыс 2004 жылы ... ... ... 2005 ... ... ... 83131111 теңгеге құраған немес 27,32 % -ға ... ... ... ... "САК - ... ... ... қоғамының атқарған жұмыстары, көрсеткен қызеттері өте ... деп ... осы ... алдағы уақытта өз пайдасын ... ... ... ... үшін ... ... ... өтсем. Ол осы
өнімді өндіруге қолданып отырған технологиялардың жаңартылған ... ... ... олардың қолданып отырған құралдары біршама ... ... ... ... деңгейі жоғары.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру ... 2002- ... ... Қазақстан Республикасының Заңы.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасындағы
аудиторлық қызмет туралы" 1998-жылғы ... Заң күші ... ... (2001 ж. 15 ... ... мен толықтырулар).
3. Қазақстан Республикасы Президентінің "Акционерлік қоғамдар туралы"
2003 жылғы 13 мамырдағы Заң күші бар № 415 ... ... ... ... ... ... учета №6
Утвежден постановлением Национальной комиссии Республики Казахстан по
бухгалтерскому учету от 13 ноября 1996 года ... ... ... ... "О налогах и ... ... в ... от 12 июня 2001 года №209-11, по ... на ... 2006 ... ... В.Д. ... аудит". М., 1994 г.
7. "Аудит", под ... ... ... ... ... ... ... Әбдіқалықов Т.Ә., Сәтмурзаев А.А. "Шағын кәсіпорындарда бухгалтерлік
есепті ... ... ... ... ... ... ... теоретический и научно-
практический журнал. М.,1997 г., №6.
10. Дюсембаев К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. ... ... ... ... "Экономика", 2001 ж.
11. Дюсембаев К.Ш. "Аудит и анализ в системе ... ... ... 2000 ... ... К. Ш., ... С.К., ... З.К. "Аудит и анализ
финансовой отчетности", Алматы, "Қаржы-каражат",1998ж.
13. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., ... Н.А., ... ... ... ... ... 2001 ж.
14. Ковалев В.В., Волкова О.Н. "Анализ хозяйственной деятельности
предприятия". М., 2000г.
15. ... Г.Н. ... учет в ... М., ... Радостовец В.К., Шмидт О.Н. "Особенности бухгалтерского учета",
Алматы, "Центр аудит ... 2000 ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... В.В., ... ... бухгалтерлік есеп". "Қазақстан - орталық ... ... ... Алматы, 2003 жыл
18. Сәтмырзаев А.А., Укашев Б.Е. "Аудиттің теориясы" Алматы,
"¥лағат"университеті,1998 ж.
19. Тасмағанбетов Т.А., Омаров А.Ш., Әлібекова Б.А., Рабатов О.Ж.,
Байболтаева Н.Ә., ... В.К. ... ... ... ... Э.Т. ... ... жүйелері". Алматы, "Экономика",
2001
21. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. "Бухгалтерлік есеп теориясы", ... ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шикі газды тасымалдаудың басқару жүйесі75 бет
"Ақпарат түсінігі мен түрлері"13 бет
Адам ресурстарын стратегиялық басқару жүйесін құру44 бет
Ақпараттық менеджменттің әдістемелік және теориялық негіздері6 бет
Басшылық ету тәсілдері3 бет
Еңбекті нормалау14 бет
Жоспарлау процесінің мақсаты мен сипаты19 бет
Жоғарғы оқу орны жүйесіндегі өзгерістер жағдайындағы кәсіби стресс78 бет
ЖШС «Аbat management» компаниясында өткен іс-тәжірибе есебі28 бет
Заңды тұлғалардың кейбір түрлерінің меншік құқығы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь