Кәсіпорынның қаржылық жағдайын қалыстастыру есебі және талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.ТАРАУ Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мазмұны мен әдістері
1.1. Қаржылық жағдайдың мәні және оны талдаудың мақсаты ... ... ... ... ..7
1.2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі ... ..10
1.3. Қаржылық жағдайды талдау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

ІІ. ТАРАУ Кәсіпорынның қаржылық жағдайын қалыстастыру есебі және талдау
2.1. Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері және оларды талдаудың міндеттері. Табыстар мен шығыстар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.2. Маржиналды табыс есебі және талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

ІІІ. ТАРАУ Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау және пайданы бөлу ( ААҚ « Өзен мұнайгаз» негізінде) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
3.1. Кәсіпорынға жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
3.2. Баланс өтімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47
3.3. ААҚ « Өзен мұнайгаз» қаржылық тұрақтылығын талдау ... ... ... ... ... ..51
3.4. Пайданы қалыптастыру және бөлуді талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 69
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .74
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
................................3
1.ТАРАУ Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... мәні және оны ... ... қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... ... ... ... ... қалыстастыру есебі және
талдау
2.1. Кәсіпорынның табыстылығының ... және ... ... ... мен ... ... ... есебі ... ... ... ... ... ... және ... бөлу (
ААҚ « Өзен мұнайгаз» негізінде)......................................35
3.1. ... ... ... ... ААҚ « Өзен ... ... тұрақтылығын
талдау......................51
3.4. Пайданы ... және ... ... ... ... экономикасы жылдан жылға
дамып, нығайып келеді. ... ... ... ... реттеудің
негізгі құралы ретінде ... ... ... ... ... әр ... ... оның қызмет ету нәтижесіне ... ... ... кең ортаның назарында.
Кәсіпорынның қазіргі жағдайындағы өмір ... ... ... ... ... ең ... , ... кәсіпорынның
және потенциалды бәсекелестердің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қызметінің
маңызды сипаттамасы. Ол бәсеке ... ... ... , ... және өндірістік қатнастардағы ... ... оның ... ... ... ... ... бағалайды.Бірақ та нақты қаржылық ... ... ... ... ... етуі үшін және
алдына ... ... жету үшін ... ... ... тек осы кәсіпорын
иелігіндегі қаржылық ... мен ... ... ... ғана қамтамасыз ете алады.
Кәсіпорынның ... ... тек осы ... ... ... мен капиталдың қозғалысын дұрыс ... ... ете ... ... « ... ... және « ... ретінде белгілі алға қойылған міндеттемелерді ... ... жеке ... ... ... ... ғылым
ретінде күрделі құрылымға ие. Оның маңызы құрамдас
3
бөлігі ... ... есеп ... мен ... ... ... ... бағалауына негізделетін
қаржылық ... ... ... есеп пен ... ... ... Басқару - яғни шешім қабылдау. ... - ... үшін ... ... ... ... қажет.
Осыған байланысты бухгалтерлік ... ... ... үшін алдағы аналитикалық есептеулердің ақпараттың негізі
болады. Қаншалықты ақпарат ... әділ ... ... ... ... де дәл болып келеді.
Қаржылық менеджмент бірнеше ... ... Олар : ақша ... ... ... ... ... тәуекелділік , капитал бағасы, ... ... ... дипломдық ... ... - ... ... ... , негізгі ... және ... ... ... табу, осының негізінде ... беру және ... ... ... сай негізгі міндеттемелерге келесілерді
кіргіземіз:
• кәсіпорынның ... ... : ... және ... және ... айналуын қарастыру;
• кәсіпорынның ... ... ... және ... сипаттау;
• қаржылық тұрақтылықты бағалау;
• өтімділік коэффициенттерін ... ... және ... ... қаржы шаруашылық қызметін жақсарту үшін шаралар ... ... ... шешу үшін ... ... қолданылады.
4
Олар : бухгалтерлік баланс ( № 1 ... ) ; ... мен ... есеп ( № 2 форма ); ақша қаражаттары ... есеп ( № ... ... « ... Ашық акционерлік ... ААҚ ) ... ... ... пәні - ... ... мен оның ... соңғы өндірістік ... ... ... ... келесі тәсілдер мен ... : ... ... , ... ... , ... , ... талдау.
Берліген жұмыста « Өзенмұнайгаз» АҚ – ның ... ... ... екі ... жұмысын қамтиды , яғни 2005 және
2006 ... ... ... , 3 ... , ... ,
қолданылатын әдебиеттер тізімінен және ... ... ... кәсіпорынның қаржылық ... ... ... , оның ... ... ... , оны жүргізудегі әдіс -
тәсілдер пайдаланылатын негізгі ... сөз ... ... ... ... ... ... негізгі
міндет табыс алу болып табылады. Сондықтан осы бөлімде ... ... ... көп ... ... « кәсіпорынның қаржылық
нәтижесі және оны талдау» 3 ... , ... ... ... « ... ААҚ – ның ... ала ... , баланс
құрылымындағы өзгерістерге ... ... , ... ... , ... ... тұрақтылығы , ... ... және ... ... ... ... .
6
І . Тарау Кәсіпорынның ... ... ... мен әдістері
1.1. Қаржылық жағдайдың мәні және оны ... ... – бұл ... тарихының бүкіл ... ... іс - ... негізінде , сонау ежелгі заманнан бері ... келе ... кең ... ... ... ... – көп ойлау
тәртібімен және сонымен қатар бір ... ... ... ... ... ... Талдауға қарама – қарсы әрекет
синтез ... ... . ... және ... көп ... ... ... іс - әрекеттерді сай келісіп жатады . Зерттеліп
отырған қандай да ... ... ... тән ... , ... білуге қолданылған әдіс – ... ... және ... ... асыру жолдарына қарай
талдау , жаратылыстану мен басқа да ... ... ... есебінде түрлі нысанда болады.
Экономикалық ...... ... ... мен
субъективті тәртіптегі факторлардың ықпал етуімен ... ... сан ... ... ... зерттеп , зерделеумен
байланысты арнайы ғылымдар жүйесі болып ... ... бір ... : ол ... ... ... , дәл ... мүмкіндік береді.
Нарықтық экономиканың өзіне тән ерекше ... ... ... ... өзге ... да әрекет
етуі туралы өзгеше түсінік ... ... ... ... |
| ... ... ... : БЕ – ... есеп , ҚТ – ... талдау ; ШҚТ –
шаруашылық қызметті талдау.
Сурет. қаржылық талдау және оның ... ... ... ... ... ... ... болып , нақты әлеуметтік – ... ... ... мен ... ... іс – қимылдағы зерттеумен
байланысты ... ... ... ... ... теория
болып саналады.
Қаржылық ...... ... жалпы және толық
түріндегі талдауының белгілі бір бөлігі ... ... Ол ... байланысты негізгі екі бөлімнен тұрады:
- қаржылық ... ... ... ... ... ... ... берілген
сызбанұсқасы төменде келтірілген :
8
| ... ... ... |
Сурет . Шаруашылық қызметін талдаудың негізгі бағыттары.
Талдаудың ... және ... ... ... ... ... есеп ... кәсіпорын деңгейіндегі
қаржылық ері басқарушылық есептеріне бөлінумен шартастырылады.
Сонымен ... , тек қана ... есеп ... ... ... ... сыртқы талдау болып саналады.
Талдаудың мына түрі ... ... және ... ... ... ... ... бақылаушы органдармен жүзеге асады.
Сыртқы ... ... ... – ең ... ... ... ... қамтамасыз ететін ... ... ... орнату болып табылады.
Сыртқы ... ... ... :
- кәсіпорын ... ... ... ... ... санының көптігі ;
9
- талдау субъектілерінің ... мен ... сан ... ... ... тек қана сыртқы есептемелерді ... ... ... ... ... қолданушылар үшін, талдау
нәтижелерінің жоғары деңгейдегі ашықтығы.
Ішкі шаруашылыққа қаржылық ... ... ... ... ... ... ... есеп – қисаптармен ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Олардың қатарына: бухгалтерлік есеп ... ... ; ... ... ... ... ; нормативтік және жоспарлы
ақпараттарды жатқызуға болады.
Ішкі талдау кәсіпорынның ... ... іске ... ... ... алынған қорытынды ... ... ... ... , бақылауға және оның
болашағына болжам ... ... ... негізгі мақсаты – кәсіпорынның қаржылық
жағдайының объективті де дәл ... , яғни оның ... ... , ... және ... құрылымындағы өзгерістерін, дебиторлар
мен қарызгерлермен есеп ... аз ғана ... ... ... ... ... ... талдаудың ақпараттық
негізі.
Кәсіпорынның қаржы жағдайының ... ...... есептемесі
болып табылады.
Қаржы есептемесі – бұл өткен кезеңнің ішіндегі ... ... ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіштер жүйесі.
Ал есептеме жасау – бұл есептік ... ... ... ... ... ... ... ала отырып,
кәсіпорын қызметін қорытындылайды және де ... ... ... арналған жоспарлаудың талданушының негізгі ақпараттық ... Есеп ... ... ... өте зор. Оның ... берілгендерін салық және т.т. төлемдердің ... да ... ... ... ... ... қойылатын талап бұл – оның ... мен ... ... ... . ... қатар ол
белгіленген уақыт аралығында жасалып болуға тиіс.
Кәсіпорын ... ... екі түрі бар. Олар : ... ... және бухгалтерлік есеп.
Оперативті - статистикалық есеп ол ... ... - ... ... мәліметтерін қолдана отырып ,
кәсіпорынның өндірістік және қаржы ... ... ... Ал ,
бухгалтерлік есеп бастапқы құжаттармен есеп жобалары ... ... және ... ... ... ... ... өндірістік және қаржы жағдайын
сипаттамайды.
Жылдық ... : ... ... ... ... құжаттарына
сәйкесінше өкілетті органдар арқылы ... ... ... ... және ... ... басқармасына ұсынады.
Қарамағында , еншілес ... бар бас ... ... ... да ... ... ... ұсынады.
Кәсіпорынның шаруашылық құралдары мен қаржы жағдайы және оның
шаруашылық қызметінің ... ... ... ... есеп ... ... және сыртқы ақпарат ... да ашық ... ... ... есептің мұндай ... ... ... ... ... ... жеке тексеруші арқылы расталды.
Кәсіпорында заңды түрде салық төлеушілер ... ... ... ... ... ... ... төлейтін
төлемдердің барлық түрінен салық ... ... ... ... 26 ... ... № 2732 ҚР Президентінің заң
күші бар « бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... есеп берулерге мыналар ... ... мен ... 2007 ж. 28 – ақпан. ) :
1. Бухгалтерлік баланс
2. Табыстар мен ... ... ... Ақша ... ... ... есеп
4. Меншік капиталындағы өзгерістер ... ... Есеп ... ... және ... жазба
Қаржы есептемесінде сондай – ақ түсіндерме ... хат , ... мен ... ... ... субъектісінің есеп және есеп ... ... ... және онда ... ... қолданушылардың
талап етулермен байланысты басқа да маңызды ақпараттар ... ... ... ... отырған отандың қаржылық
есептемелер негізінен халықаралық есеп ... ... ... ... есеп берудің мақсаты» - бухгалтерлік есепке алудың
стандартында ... « ... ... және ... ... ашылымдар» бөлімінде анық көрсетілген. Бұл
бөлім қолданушыларды ... ... ... ... ... пайдалы
, маңызды және расталған ақпараттармен қатар , ... ... ... ... ... толық хабардар етеді.
Нарықтық экономика жағдайында, ... есеп беру ... ... ... ... ақпараттың бір ... ... көзі ... ... ... қатар , түрлі ұйымдық
құқықтық нысандағы шаруашылық ... ... мен ... ... қабылдауға қажетті аналитикалық
есептеудің ақпараттық ... ... ... ... да ... қаржы жағдайын талдауды ақпаратпен ... ... - бір көзі - ... ... болып табылады.
Бухгалтерлік баланс – бұл ... ... ... ... ... бір ... ақшалай өлшемге топтастыруды
білдіреді.
Есепті ... ... ... ... ... ... орналасуы баланстың активінде ... ... ... ... , сыртқы қолданушылар
осы кәсіпорынмен іс ... ... мен ... , ... ... тәуекелділігін бағалауға сонымен ... , ... ... сатып алу және басқа да шешімдердің ... өз ... ... ... , негізінен қаржылық есеп берудің үш ... Олар :
1) ... ... ... ... , ... 2 элементі ,атап айтқанда табыстар мен шығындар ,
табыстар мен шығындар ... ... ... мен ... туралы есеп бұл табыстар мен шығындар
шоттарын жинақтап ашып ... ... ... ... ... ... бір жыл ішіндегі өз ... іске ... ... ... мен ... ... және
баланспен салыстыруға және баланспен салыстырғанда кәсіпорынның қол
жеткізген ... ... ... ... қана ... ... ... байланысты капитал қозғалысын , яғни ... ... ... ... ... ... Сол
себепті де , балансқа қарағанда , бұл құжат ... бір ... ... ... ... , табыстар мен шығындар туралы есеп , ... ... ... кәсіпорынның қаржы нәтижелеріне баға бере ... ... ... не ... көп пе ... ... дәл жауап
іздейді.
Қазіргі таңда ҚР – ның « Ақша ... ... ... ... ... қаржылық есеп беруінің
жаңа нысаны ... ... ... ... ... ... сәйкес (
ҚЕХС) ... ... ... ... ... № 7 ... ж) ... операциялық , инвестициялық және ... ... , ... ақша ... түсуінің
жіктелуі және төлемдер жүргізілетін , ақша ... ... ... ... ... туралы ақпаратты
қарастырады.
Ал ақша ... ... ... және ... ... ... ... қызмет – бұл мекеменің негізгі табыс ... , ... және ... ... ... ... қызмет.
Инвестициялық қызмет - ақша ... ... емес , ұзақ ... активтерді және басқадай
инвестицияларды ... алу және ... ...... ... және ... капитал
құрамына және мөлшеріне өзгеріс әкелетін, қызмет.
14
1.3. ... ... ... ... да ... ... ... , оның пәні мен әдіс
- тәсілдері құрайды ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарымен олардың ... ... ... ... мен негізгі мақсатты нұсқамасы қатарына – ұтымды
қаржы саясатының ... ... ... ... ... жоғарлатудың мүмкіндіктерін табу және ... ... ... Осындай мақсаттарға қол жеткізу, сол ... ... ... ... іске ... ... ... - бұл шаруашылықтың субъектісінің қаржы қызметін
зерттеудің ...... ... мен ... және ... ... жүйесі, яғни мақсат :
М = ( К, І, ...... ...... ... – реттеуші қағидалар жүйесі
Алғашқы екі ... ... ... құрамды бөлігін ,
ал соңғы ... оның ... ... ... ... – бұл сол ... ... жалпы шешуші түсінігі
болып ... ... ... : фактор, үлгі , мөлшерлеме ... , ... , ... , ақыағымы , тіуекелділік , леверидж және ... ... ... ... нұсқаулығы дегеніміз – ... ... ... ... ... және нақты ... ... Ал , ... ... ... , ... мен ... тәртіптік жағын реттейді . ... : ... ... ; жүйелілік , орнын басушылық ,
объективтілік.
Кез – келген ... ... ... ... , оның ... ... Қазіргі таңда ғылым аппаратының түрлі ғылымдар
құрамына еніп , ... ... ... , оның тек қана
өзіне тән әдіс ... жеке , ... ... ... ... ... де , қаржылық талдау мен ... ... да ... экономикалық ғылымдар шеңберінде жасалған , сан алуан әдістер
қолданылуы да ... ... ... ... ... ... есепті
оқып құрастырудың өзіндік ережелері бар. Олардың арасында ең ... атап ... ... :
1) ... талдау;
2) Тікелей талдау;
3) Трендтік талдау
4) Факторлық ... ... ... ... талдау – есептеменің әрбір позициясын ... ... Ол ... ... ... ... түрлі баптарындағы абсолютті және ... ... ... ... талдау – жалпы ... ... ... әсер ... табу ... ... қаржылық
көрсеткіштер құрылымын анықтау . ... ... оның ... ... ... ... ... жеке баптардың
үлес салмақтарын анықтауға мүмкіндік береді.
Қөлденең және тікелей ... ... ...... , ... есеп ... ... қатар,
оның жеке дара ... де ... ... жиі ... ... ... - есептеменің әрбір позициясын өткен
кезеңдермен салыстыра ... , жеке ... ... ... жеке ... ... ... қоөғалыс бағытын анықтайды. Осындай талдаудың ... ... ... ... құрылып, сәйкесінше
келешекті болжауға арналған талдау ... ... ... ... кең ауқымды
қолданылатын ... ... түрі - әр ... ... әдісі.
Коэффециенттер есептеу кезінде кейбір шамаларды бірлік , ал
кейбіреуін сол ... ... ... ... ... ... ... Қаржылық коэффициенттерді есептеу ... ... ... ... ... негізделеді. Олар
кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және зерттеушіге беймәлім құбылыстарды ... екі ... ... ... ... талдау – бұл фирманың , ... ... ... ... жеке ... бойынша , есептеменің
жиынтық көрсеткіштерінің ішкі шаруашылық ... және ... ... ... ... , орта ... орташа жалпы экономикалық ... ... ... шаруашылық аралық талдау.
Факторлық талдау – зерттеудің ... ... ... ... нәтижелік көрсеткіштерге тәсілдер
көмегімен нәтижелік көрсеткіштерге жеке факторлардың ( ... ... ... ... ... ... ... қойылған мақсатынан, сондай – ақ ... , ... ... , ... және ... қамтамасыз етудің әртүрлі
факторларының ... . ... ... ... ... ұйымыны екі модульді құрылым ... ... :
- ... ... ... ( ... ) ... талдаудың мақсаты қаржы жағдайын көрнекті және ... мен ... ... даму ... ... табылады.
Мақсатқа сәйкес экспресс талдау үш кезеңде ... :
1) ... ... ... ... – ала ... Есептемені экономикалық оқу және талдау.
Бірінші кезең мақсаты – қаржылық ... ... сай ... ... ... және оны ... дайындығына көз жеткізу.
Бірінші есеп есепте ұсынылған ... ... және ... ... сай келуі туралы аудитор бағасынан құралған
аудиторлық қорытындымен ... жолы ... ... оқуға дайындығын тексеру жауапкершілікті ... және ... ... ... ... ... Бұл кезде
формаларды және мәнді ... ... ... ... шолу ... ... тексеру жүргізіледі , қажетті барлық формалыры
мен қосалқы ... , ... мен қолы бар ... , ... ... және анық толтырылғаны тексерілді , фирма
көрсеткіштерінің дара ... және олар ... ... ... ... және т.б.
Екінші кезең мақсаты – баланстың түсіндірме хатымен танысу ... есеп ... ... жағдайын бағалау , қызметтің негізгі
көрсеткіштерінің тенденцияларын ... үшін ... , ... – ақ
шаруашылық субъектінің мүліктік және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қандай есеп
саясатының жүргізілгендігі туралы ... , ... ... әсер ... тәуекел және ... ... ... ... өз ... жоқ әрбір ресурстар және
міндеттемелер ... ... бар ... ... ... . Негізінен түсіндірме хатта есепті ... ... ... және қаржылық нәтижесінде әсер ... ... , ... ... кәсіпорынның қылдық
бухгалтерлік есеп пен таза ... бөлу ... ... ... ... сондай – ақ кәсіпорын ... ... ... ... және ... ... туралы мәліметтер , экономикалық ... ... ... ... салыстырмаларының бейнесі және ... ... ... ... ... да ақпараттар
бар . ... ... , осы ... ... ... келісім
мен қарыз жағдайынан шыққан процент ... ... ... , кезекті төлеу және басқа да ... ... ... ... танысудан кейін экспресс талдауда
маңызды ... ... , яғни ... ... оқу және ... ... ... Оның мақсаты – кәсіпорынның қаржылық жағдайын
және оның ... - ... ... нәтижесін талдап қорыту,
бағалау . ... ... ... ... ... белгілі
дәрежеде нақтылау ... ... . ... объективті , әсіресе
субъективті факторлар әсерінен әр ... ... ... ... маңызды элементтерінің бірі жылдық
есеппен , әсіресе кәсіпорынның ... ... ... және бағалау
үшін ақпаратты нысаны болып табылатын ... ... ... ... ... мәні ... ... қаржылық
жағдайы талдау ... ... деп ... оқу – оның ... ... ... , бағалау
тәсілін білу , ... ... ролі , ... баптармен
байланысы , ... ... үшін ... ... ... Кәсіпорын туралы айтарлықтай көлемде ақпарат алуға;
• Кәсіпорында жеке ... ... ... ... анықтауға;
• Айналым қаражатының мөлшері қандай бап ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
жағдайын бағалауға мүмкіндік береді.
Балансты оқуға ... ... ... ... кезең ішінде баланс ... ... ... ... ... өсу қарқынын өндіріс көлемінің , ... , ... және таза ... өсуі қарқынымен
салыстыру;
• Баланстың бөлімдері , ... және ... ... ... ... ... жеке ... баптарының өзгеру сипаттамаларының
талдау.
Талдаудың берілген кезеңдегі кәсіпорын ... ... ... ... кәсіпорын мүлкінің құрамында және ... ... ... , көрсеткіштер арасындағы өзара
байланыстылық кәсіпорын қаражатының ... ... , ... ... ... және т.б. ... Осы мақсатпен
баланстың ... және ... ... ... ... үлес ... ... , баланстың негізгі бөлім.
Құрылымындағы ауытқу сомасын алдыңғы ... ... ... оқу және талдай білу тек маманды бухгалтерлер ... ... – ақ ... , ... , ... үшін де
табиғи және ... ... ... қажеттілік болып отыр.
ІІ . Тарау Кәсіпорынның қаржылық жағдайын қалыстастыру ... ... ... ... ... және ... ... Табыстар мен шығыстар есебі
Кәсіпорынның нарықтық экономика ... ... ... ... ... табу мен ... ... табыстылығы ... және ... ... . Табыстылықтың обсолютті көрсеткіші –
бұл табыстар ... ... ... . ... ... « ... ... келесідей түрде анықталады.
«Табыстар дегеніміз – қаржының келуі ... ... ... , не болмаса пасивтердің азаюы түріндегі ... ... ... ... ... ... , бұл ... есебінен өсуден басқа жағдайдағы капиталдың өсуіне
әкеледі»( 15).
Ықшамдалған ... бұл ... 1995 жылы 26 ... есеп ... заң күші бар ҚР ... 2732
Жарлығында анықталған. Жарлықтың 13 – ... ... ... ... – бұл есептік кезеңдегі активтердің ұлғаюы ... ... ( 11). ... бір шығындар шығармай әдетте
қажетті табыстарды алу мүмкін емес. Өз ... ... ... ... жүзеге асыру және ... ... ... емес.
Табыстылықтың көрсеткіштер ... ең ... ... ... ... ... , олар : ... (
жұмыс , қызметті) өткізуден алынатын табыс; жалпы ... ... ... ... салық салынғанға дейінгі ... ... ... ; ... ... ... ... алынатын табыс : төтенше ... ... ... ... қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып табылатын таза
табыс.
Табыс ... ... ... ... нәтижесі ,
жанды және затқа ... ... ... ... Оны
кейбір экономистер экономикалық тиімділік көрсеткіштері ... енді ... оны ... ... ... ... ... алғашқылардың айтқаны ... ... ... ... ... ... қайтарымдылығы
туралы болжауға мүмкіндік бермейді.
Нарық жағдайында ... ролі ... ... ... жоспарлы – дерективті экономика жағдайында оның ... ... ... ( ... ) табу кез ... ... ... ( қызметі ) ретінде төмендетіледі. Нарықтық
экономикаға ... ... ( ... оның , яғни ... ... айналды. Тек табыс қана өзара байланысқан үш
мәселенің ... ... : нені ... және кім үшін ... ... табу кез ... кәсіпорынның қызмет етуінің ... ... , ал ... ... ... ... және ... дамуының көзі болып табылады . Бұл
принцип ... ... ... толық ақталуын және
кәсіпорынның өндірістік және ... ... көзі ... . Бұл ... ... ... шағымдардың толық
ақталуын және кәсіпорынның ... - ... ... ... Бұл әр ... ... ағымдағы және
күрделі шығындарын өзінің меншікті ... ... ... ... ... ... кезінде, оларға деген
қажеттілік, егер бұл ... ... ... олар ... ... ... капитал салымдары банктің ұзақ мерзімдік ... ... . ... есебінен , сондай – ақ кәсіпорынның бюджет
алдындағы, банктер мен басқа да
кәсіпорындары , ... ... ... ... .
Сонымен , табыс кәсіпорынның ... және ... ... ... ... ... табылады.
Ол оның ... ... мен ... ... ... ... авансталған қаржылардың
қайтарымдылық деңгейі мен осы ... ... ... ... ... ... ... табыстың ролі ... ... ... ТМД ... ... ... ... туралы мәселе жөнінде біріңғай
пікір жоқ . Оған 2 – ден 6 – ға ... ... ... ... ... , ол тек екі ... ... :
1) ... ... табысының көзі ;
2) кәсіпорын мен ... ... ... даму ... және ... өзара ... , ... ... жүргізуші қоғамның, кәсіпорын
ұжымының және әр ... ... ... элементі ретінде көрсетеді . ... ... ... бөлу ( ... ) мәселелерінің маңыздылығы көрінеді , оның
( тәжірибелік ) ... ... ... ... ... және оның ... ... табыс
көлеміне қажетті тәуелділігін ... ... өз ... ... ... алу ... ... ... ... ... Жуықтаудың белгілі бір ... , өнім ... ... ... ... ... тиіс және ол
сондай – ақ еңбек өнімділігінің ... өсуі мен ... ... ескеру қажет.
2. Бұйымдарды ... және ... ... ... ... ... негізделген болуы керек.
3. Табысты бөлу ( тарату ) ... ... роль ... және ... ... мен оның тиімділігін арттыруды
ынталандырушы ... ... ... ... тиімді пайдалану тек қалған ... ... ( ... ... , ... санкциялар,
салық салу , ... , жал ... , ... , пайыздық
мөлшерлемелер, арнайы қорлар , ... , пай ( ... ) ... ... , есеп ... ... ... түрлері , валюта
және бағалы қағаздар курсы және т.б.) ғана ... ... ... ... ... қаржы
шаруашылық ... ... емес , ... ... ... 500 мың теңгелік табыс
кәсіпорынның ... ... ... және ... ауқымы
бойынша әр түрлі көлемнің табысы болуы мүмкін . ... ... ... ... ... деңгейде бірдей
болмайды . ... да ... ... ... ... ... ... тиімділігін сипаттайтын және ... ... ... әр ... ... табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштері ... ... ... өсуіне шаруашылықты
жүргізуші субъектінің өзі де, ... те ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін талдау ... ... :
- ... ... ... жоспарының орындалуын
бағалау ;\
- таза ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторлардың әсерін ... ... ... ;
- ... бөлу ... ... және тенденцияларын
зерттеу ;
- табыстың өсу ... ... ;
- ... даму ... ... отырып , табысты
тиімді пайдалану ... ... ... ... ( рентабельділіктің ) әр ... ... ... ... әсер етуші факторларды зерттеу.
Негізгі және негізгі емес ... ... ... ... табысты құрайды және ол № 5 БЕС - ... ... сай ... ... ... – ақ ... материалдық қорларды ... ... ... ,
кәсіпорынға жататын активтерді пайдалануға ... ... ... және дивидендтерден алынуы ... ... ... , сатып алынған тауарлардан
және көрсеткен ... ... ; ... ... ... аясында жасалған келісім – шартта анықталады . ... ... ... ... ... ... сатудан
жасалатын жеңілдіктерін ескере отырып , ... ... . ... алушылардан алған активтер үшін ... сату құны деп ... . Сату ... ... кезде ,
тараптар өздерінің келісім – ... ... ... ... ... ... бөледі : есептеу , шындық ,
алаламау , яғни екі ... да ... ... ... жасау
және т.б. Тауарды сатқаннан табыс келесі ... ... ... ... ... үлкен
деңгейдегі ... ... яғни екі ... ... ... жағдайда, сатушы қандай соманы ... және ... ... ... ... ... білген
жағдайда : мәмілемен байланысты экономикалық ... ... ... алу ықтималдылығы бар болуы мүмкін. Ал ... ... ... үшін ... - шарт ... (
айтылған) соманы сатып ... ... ... ... – шарт сатушыдан сатып алушыға ... ... ... ... , бұл әдетте берілген ... ... ал егер ... меншік иесі құқығын және ... ... , онда ... ... ... және ... ; ... бойынша күтілген шығын ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстан алынған
табыстар , мына ... ... , ... сатқаннан
алынатын табыс ретінде ... :
- есеп беру ... ... ... ... үлкен
деңгейдегі дәлдәкпен анықталса;
- мәмілені жүргізу ... ... ... да ... ... үшін ... ... да үлкен деңгейдегі
дәлдікпен бағаланса.
Субъект ... ... ... ... ... ... ,
ол мәмілеге қатысушылармен төлем ... мен ... ... ... ... ... ... қатысты
мәселелер бойынша ... ... ... ... ... қол жеткізеді.
Мәміленің ... ... оның ... ... ... мына ... бірін пайдаланылады :
- ... бір ... ... ... ... ... пайыздық қатынасы ;
- белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... яғни ... алынған аванстар, табыс болып ... ... , яғни ... ... үлкен
деңгейдегі дәлдікпен табысты анықтау ... ... ... ... ... мөлшерінде танылады , яғни ол
сол ... ... ... ... ( ... ететін) түскен ... ... ... табыстардың есебі 70 ... ... ... ... ... ... . Бұл ... мына төмендегі синтетикалық , әрі
пассивтік шоттар ... ... – « ... ... ( ... , ... ) ... табыс» шоты. Бұл шотта ... ... ... және ... ... ... түсетін
табыстар көрсетіледі. Аталған шотты өнімді , ... ... ... ... ... ... ... . Есепті кезең бойы 701 – ... ... ... ... және ... ... ... сомалары жинақталады. Мысалға ол 2005 жылы ... ... ... 2006 жылы - 42671117 ... ... ... табыстаардан ... ... ... ... ... алып ... , жалпы табысты табамыз . Ол 2005 ... 20136642 ... , ал 2006 жылы - 23364159 ... емес қызметтен ( әрекет етуден) түскен ... емес ... ... ... ... ... ... « Негізгі емес қызметтен ... ... деп ... ... арналған және оған ... ... ... ... . 721 – шоты « ... ... ... түскен ... ... ... ... ... ... ... арналған.
722 – шоты . « ... ... ... ... ... ... ... түскен ... ... – шоты . « ... ... ... ... ... қағаздарды сатудан алынған табыстар ... ... ... – « ... ... ... және пайыздар
түріндегі табыстар» шоты ұзақ ... ... ... , сатып алынған бағалы қағаздарды , ... ... ... , ... ... ... ... арналған .
725 – « Бағам ... ... ... ... ... ... ... теңге бағамының өзегірсі кезінде пайда ... ... ... алуға арналған.
726 – « Атқарушы үкімет ... ... ... органдарының алынған субсидиялардың ... ... ... ... ... – « ... да» шоты ... негізгі емес
қызметінен түскен ... ... ... ... . Атап
айтқанда , бұл шотта ... ... ... ... :
- ... ... ... кезінде анықталған
негізгі ... ... ... ... ... ... ... кезінде анықталған материалдың , дайын
өнімдердің және ... ... ... ... ;
- ... ... ... ақша қаражатының ... ;
- ... ... қаржылық инвестицияның ... ... ... ... ... ... ... табыс есебі және талдау
Нарықтық ... өту ... ... ... ... қайта қарауды және оның ... ... ... ... Осы ... ҚР
бухгалтерлік есеп теориясы мен ... үшін ... ... ... ... ... ... « директ
– костинг» жүйесі ... ... ... көңіл
аудартады . « ... - ... ... « ... және ... деп бөлу – ...... жүйесінің
бірнеше белгісі», - деп ... ... , ... ... ... ... көлемінің өзгеруіне
байланысты өзгеретін ... ... ... : ... ... ... , ... мақсаттарға жұмсалатын
отын және ... ... күту және ... және т.б.
Тұрақты шығындарға ... , ... ... және ... шығындары жатады . « ... ... ... ... есептеледі және ... ... , олар тура ... ... ... ... ... салыстырғанда
күшейтілген бақылауды талап ... . ... ... ... болып қалады және өндіріс ... , ... , жал ... , несиені пайдалану үшін
пайыздар негізгі ... ... ... ... басшысының жалақысының ... ... ... да ... шығындар бірдей сомамен есептелінеді . Оларға
кәсіпорын және оның ... ... ... . ... ... ( ... ... артық
шығындалу ) негізінде кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... . Айнымалы шығындарға
қарағанда, тұрақты шығындар, ... ... ... ... ... емес . ... оларды
азайтудың ... ... ... ... өсуінде жатыр .
Шығарылған өнім көлемі ... көп ... ... ... ... ... аз келеді.
Шығындарды тұрақты және ... деп ... ( ... ... ... ) өзіндік ... ... ... . Оны есепке алу және ... ... ... ғана ... , яғни , « ... - ... кезінде өнімнің толық ... құны ... ... . ... ... ... есептің
Қазақстандық стандартына ... ... , ... ... құнды
есептеу және калькуляциялау ... ... , ал « ... ... ... іс жүзінде ... ... № 3 « ... мен ... ... ... мазмұны ҚР – да ... ... « ...... ... ... керек екендігі куәландырылады . Бұл ... ... ... өзіндік құны ... ... ... ... алынып ... ... ... . Жыл бойы бұл шығындар субъектінің
қаржы ... ... ... ... ... жоспарында 821 « Жалпы және әкімшілік ... 831 ... ... ... және 811 « Тауарды ... ... ... ... және ... ... ... жалпы
жүйеге келесі ... ... , ... ... ... бас кітапта ... . ... ... пайда шығындар туралы есеп ... « құн – ... ... ... тәуелділігі түрінде беріледі . Есепті
өндірістік және ... деп бөлу ... ... ... ... ... , АҚШ – та ... ... осы ... терең және жан – жақты ... . ... ... «директ – костинг» жүйесінің ерекшелігін
дұрыс көрсеткен. Ол оның ... ... деп ... ... ... көп сатылы есеп процесін атайды
, оның ... ... ... ... ... :
1. Өнімді өткізуден түскен табыс – 14416
2. Айнымалы ...... ... ...... ... шығындар – 4925
5. Негізгі қызметтен алынған табыс – 2402
Маржиналды ... – бұл ... ... ... ... ... шығындар арасындағы айырма ( 144116 – 7089 ). ... , ол ... ... мен ... қызметтен түскен
табыс сомасы ( 4925 – 2402) . Бұл ... көп ... ... ... ... , оның ... жіктеу үшін маңызы зорн
Көп сатылы есептер кем ... екі ... ... ... маржиналды табысты, ал ... ... ... ... ... Директ – костинг» жүйесі бойынша ... ... ... айнымалы шығындардың , өткізу бағасының және ... ... ... ... ... ... ... өзгерісіне ұшырағанын көреміз.
Жалпы , айнымалы және ... ... ... ... , ... табыс және ... ... ... ... ... ... анық ... графикалық әдісті ... . ... ... ( «У» ... осі ) ... құн ... ... ... ... ... , ал ... «Х» ... абцисса осі ) - ... ... саны ... ... ... ... ... ие болатын бір ... ... ... . Келесі ақпаратта негізінде ... . Өнім ... ... ... шығындар – 9 теңге,
іскерлік ... ... ... ... көлемі – 10 –
нан 70 мың ... ... ... осы ... ... – 450 мың ... , өзгермелі шығындар – 630 мың ... ... ... – 1080 мың теңге, өткізілген өнім ...... . Өнім ... ... ... , ... ... табыс
өнімінің толық өзіндік құнына тең болатын және ... ... да ... ... ... көлемінде қалай қол
жеткізеді деген сұрақ ... Егер ... ... ... ... , оның ... ... құнынан жоғары болса, онда
кәсіпорын негізгі ... ... ... , ал егер ... онда ... ұшырайды.
Зиянсыздық нүктесін анықтау үшін ( ... ... ... ... « өлі ... ) өзіндік құн, өткізу
көлемі және табыс ... ... ... ... ... ... пайдалануға болады:
Дп = Vo + C + ... Дп - ... ... ... ...... ... жалпы сомасы;
С – тұрақты ...... ... ... ... ... көлемінің қауіпті нүктесі үшін теңеу ... ... :
Do = Vo + ... ... ... ... өнім бірлігінің ... ( Р) мен ... ... ... ( g ) ... , ал ... шығындардың жалпы сомасы өнім бірлігінің
санына ... ... ... ... онда ... ... шығарады :
P * g = C + V * g
Мұнда : Р - өнім ... сату ... – өнім ... келетін айнымалы ... - ... ... ... ... – тұрақты шығындар.
Бұл теңдеу қажетті ... алу үшін ... ... ... . ... қаржылық жағдайын талдау және пайданы
бөлу ( ААҚ « Өзен ... газ» ... ... жағдайы кәсіпорынның қаржылық
ресурстарының бар ... , ... , ... ... ... өндірістік - шаруашылық ... ... ... ... ... ... негізгі факторлар ... , ... ... ... және ... ... айналым капиталына ... ... болу ... ... ... екіншіден, айналым ... ... ... ... ... ... . Қаржылық
жағдайдың негізгі көрінетін ... ... ... ... ... жабдықтаушылардың төлем талаптарын
уақытында орындау, ... ... ... ... ... ... есеп айырысу ... ... ... ... негізінде жалпы өндірістік ... ... ... қоғамдастырылған көрсеткіш
болып табылады. Сондықтан, ... ... ... ... және ... ... ... жағдайды талдау ... ... ... ... ... ... ... негізін салушылардың бірі –
Н.Б.Блатов салыстырмалы ... ... ... кәсіпорынның
қаржылық ... ... мен ... ... ... ... баланс есепті жылдағы
кәсіпорынның ... мен ... ... ... жыл ... және баланс ... ... үлес ... , ... ... жыл ... салыстырғанда проценттік өзгерістер ... ... өсуі ... ; баланс валютасы өзгерісіне –
прценттік қатынас ( ... , ... өсу ... ... ... ... ... жыл
басындағы абсолюттік ... ... ... өзгерістер
көлемінің қатынасы.
Салыстырмалы анлитикалық баланстың ... ... ... ... әдетте қандай да болсын таңдаушымен
жүзеге ... ... ... ... ... көлденең және тікелей талдау көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... шамалардың абсолютті және ... ... ал ... ... мақсаты болып үлес
салмағын шығару болып ... ... ... ... үш ... ... ... көрсеткіштері ;
Баланы қозғалысының көрсеткіштері;
Баланс құрылымдық қозғалысының көрсеткіштері.
Қаржылық ... ... ... ұғыну үшін
баланстың ... ... ... маңыздырақ болып
келеді. Актив пен ... ... ... ... ... ... ... жаңа қорлардың келуін
және осы ... ... ... ... ... ... ... болады.
3.1. Кәсіпорынға жалпы сипаттама
Баланс ... ... мен ... ... ... ... және түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... береді . ... ... ( ... ... ... ... ... куәландырылады.
Активтерді талдауда олардың бар ... , ... ... және ... ... қаралады. Жалпы активтер
құрылымын ... ... ... орналсуы туралы ақпарат
береді.
Біздің ... ... ... баланс
мәліметтері бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... құрылады ( кесте 2.1 – 2.2.)
Кесте мәліметтері ... ... ... құнын
бейнелейтін баланс валютасы 2005 жылмен ... , 2006 ... мың ... ... 11,7 процентке көбейген . ... ... ... ... . ... оның алдағы
уақыттағы даму жөнінде ... ... ... ... , ... қалай орналасқаны туралы , есепті жылы ... ... көп ... ... ... ... әлуетінің жағдайы қандай, ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... ... қажет. Оны
анықтауға көптеген ... ... ... ... оның құнына негізінен негізгі ... ... , ... ... ... ... ... бойынша кәсіпорынның өндірістік
потенциалын ... ... ... тағы да аяқталмаған
капитал салымын және ...... құны ... . ... ... даму ... мен оның материалдық –
техникалық
базасын дәл ... . ... ... ... тағайындалған мүліктің коэффецентінің Кл > 0,5 ... ... деп ... Көрсеткіштің төмендеуі жағдайында
кәсіпорын өзінің ... ... ... ... ... меншікті капитал жетпеген жағдайда ұзақ ... ... ... ... туындайды.
Екінші әдістеме бойынша ... ... құны ... ... ... ... 2005 жыл
басы 14 149 212 мың ... , жыл ... - ... мың ... , яғни ... мың ... ... 686,7 процентке көбейіп
, жыл аяғында 89,86 процентке ... Ал 2006 жылы ... 2005 ... ... ... мың теңге немесе
8,6 процент көбейіп, 103 822 969 мың ... ... ... та
есепті жылмен ... ... ... ... ... ... - 2,46 пунктке азайса да, жыл
аяғында 87,4 ... ... – 2.2 ... ... ұзақ ... ... активтер арасындағы ... бөлу , 2005 және ... ... ... ... ... көрсеткіштен кейін баланс ... ... ... ... ... Оны ... ... коэффициенті көрсетеді. Ол қарыздарды өтеу ... ... ... ... мәні ... ... үздіксіз жұмыс жасауына , кредиторлармен есеп
айырысуына ... ... өсуі ... ... ... жағымды болып
саналып , ... ... ... болады да ... , оны ... ... өсуі ... отырған ... бұл ... 2005 ... ... 0.28 ( 4476231/ ... ) , жыл
аяғында 0.12 ( 13579636 / ... ) ... Ал, 2006 жыл ... ... 0,18 ( 21423789 / 118838 936 ) ... , 2005 ... ... үлесінің азаюы , бұл кәсіпорын
мүлкісінің ... ... ... ... ... ... тиімділігін
сипаттайтын көрсеткіш ... және ... ... ... ... Ол ... ... құнын ұзақ
мерзімді активтер құнына бөлу арқылы ... ара – ... ... және ... ... ... ерекшеліктерін байланысты . ... ... ... ... үшін 0.5 ... ... осы көрсеткіштің ... ... . 2005 ... 0.4 ( 1372815 / 11118283 ) құраса, жыл ... – 0.1 ... / ... ... Ал 2006 жыл ... ... ... бұл көрсеткіш 0,2 ( 21423789 / 97415147 ) ... ... ... ... ... – 1,6 есе ( 21423789 /
13579636 ), ал ... ... – 1,05 ... ... ... ... төмендеуі ... ... ... өсу ... жоғарылау нәтижесінде болып
отыр. Ағымдағы ... ұзақ ... ... ... қатар, кәсіпорындағы мүліктік жағдайдың салалық
өзгерістерін ... ... ... ... Ол ... ... ... негізгі қорларды ... ... ... мүлкінің құнындағы негізгі
қорлардың ... ... үлес ... ... ... ... бұл көрсеткіш ... ... ... ... бағдар ретінде ... ... ... ... коэффициенттерінің шамасы ... ... ... 50 ... кем ... осы көрсеткішті анықтайық . ... ... ... ... ... ... ... үлесі 2005
жыл басында 69, 1 ... 86,9 ... ... ... ... ... 2006 жылы бұл ... 80 процент құрап,
2005 жылмен салыстырғанда 6,9 ... ... ... қатар , осы кәсіпорындағы ... ... ... бөлігін , яғни біз қарастырып ... ... ... – газ ... ... ... ... есебі , оның үлес ... өсуі , ... ... ... ... ... табылатын ... ... ... ... ... көрелік , 2005 жылы ... ААҚ ... ... ... ... 78,8 ... құраған .
Ал , 2006 ... ... - 91,9 ... ... , 1,76
азайған.
Осы ... ... ... ... – ші ... ... көрсетілген .
Айналым қаражаттарындағы ... ... ... ... және құрылысындағы
өзгерістерді талдау үшін ... 2.3 ... ... ... ... жылдың басындағы мүліктер құрамындағы ... ... 12,77 ... құрады . Өткен кезең бойынша
олар 9103405 мың ... ... 18, 03 ... ... 5,56 ... икемді активтердің айналым қаражаттарындағы ... ... ... 4,24 ... ... , жыл ... ... 0,68 процент ... ( - 430299 мың ... . ... ... икемділік коэффициенті ... ... ... ... жалпы
сомасындағы ... ... ... үлесін көрсетеді.
Икемді қаражаттар ... ... және ... ... ... төмендеуі кәсіпорынның
төлем ... ... ... деп айтуға болады.
Бірақ , нарық жағдайында айналым ... ... ... ... да ... ... ескеру қажет. Есеп
айырысу шотындағы қаражаттардың аз ... ... ... ... де болмауы ... ... ... материалдық айналым қорының өсуі қарқыны
жылдан ... ... Бұл ... 2005 жылы ... ... , айналым қорларындағы үлесі 23,4 ... ( жыл ... ... – 7,27 ... ... ... жылы айналым қорларындағы үлес салмағы 40, 73 ... Жыл ... ... 17,33 ... . ... ... негізінен кәсіпорын үшін ... ... ... ... ... ... « Өзенмұнайгаз»
ААҚ материалдық айналым ... жыл ... ... , ... ... , ... -
техникалық жабдықталуымен байланысты болып отыр ( 2006 ... ... ААҚ – ның ... ... ... ... , ... қарыздың ... ... 2005 жылы 72,4 ... ... 2006
жылдың аяғында бұл көрсеткіш 13,8 – ге ... 58,6 ... Бұл ... « Өзенмұнайгаз» ААҚ үшін қысқа ... ... ... ... ... Бірақта
жыл аяғындағы 6779998 мың ... ... ... ... ... ... ... дайын өнімді (
жұмыс, қызмет) тұтынушыларды және ... ... ... әсер ... ... ... қаржылық жағдайына тек ... ... бар ... емес , ... ... ... , қозғалысы және түрі , яғни бұл ... ... ... әсер ... ... қажет . Дебиторлық
қарыздың пайда ... ...... ... ... қызметтік объективті ... ... ... ... берешек барлық ... да ... ... ... ... және да ... уақытта да
қаржылық жағдайдың нашарлауын ... . ... , ... ... ... алшақтауы деп ... , ... , оның бір ... банктік ... ... ... ... де , ... ... әсер ... дебиторлық берешектерінің ... ... ... ... ... . Соңғысының болуы , ... ... ... , ... ақы ... және ... ... қаржылық ... ... ... ... ... капиталдың айналымдылығын
баяулатады . Сондықтан ... ... ... өтеу
мерзімдерін қысқартуға көп ... ... тиіс . ... отырған
кәсіпорын үшін , осы ... ... ... ... , ... айналым қаражаттарындағы дебиторлық ... ... ... көзқарас бойынша ... ... ... ... ... ... себебі ең
өтімді ... ... ( ақша ... ... ... ... ал аз өтімді активтер ( дебиторлық берешек ) ... ... . Бұл ең ... ... ... . ... ... меншікті және заемдық көздер
есебінен негізгі және ... ... ... ... ... ... ... жиынының төмендеуі ... да ... ... жағдайдың көрсеткіші
болып табылатынын ... кету ... . ... , ... ... жағдайында олардың ... әсер ... ... ... ... ... Егер ... өсуі
меншік көздері ( бөлінбеген ... ... қор, ... ... ) есебінен ... онда бұл ... ... . ... ... ... жоғары процентпен заемдық ... ... ... ... , және де ... зияндарының бар болуымен ... ... , ... ... ... қауіпті болып саналады ... ... ... ... ... ... ... төмендеуінен немесе толықтай жабылу ... ... ... ... , ... ... ... 2005 жылы 90752985 мың ... ... ... , ал 2006 жылы 11 ... , яғни 12041437 ... ... ... . Оның ішінде негізгі ... ... үлес ... ... ... көп ... барлық мүліктегі үлесі 2006 жыл ... ... ... ... мың ... ... Өзенмұнайгаз» ААҚ – ның меншікті ... ... ... ... оның ... үлесі
2005 жылы 89,9 процентін ... , 2006 жылы бұл ... 1 ... ... , жыл ... -88,8 ... ... Бұл
кәсіпорынның меншікті қаражаты 50 ... ... ... яғни ... ... ... заемдық қаражаттарға
қарағанда ... ... ... ... ... сату ... ... кредиторлар алдындағы бір
бөлігін сату ... ... ... алдындағы қарыздарын
толықтай өтей алады .
Меншікті айналым ... ... ... ... ... ... ... мың теңге болды және осы ... көзі ... ... ... 87,3 ... ( 2769235 ... * 10 ... ... , негізгі орындалу нормативі 50
процент . Ал, жыл ... ... ... ... ... мың теңге құрады , және ол ... ... 92 , 8 ... ( 8102396 / 8 725 358 х 100 % ... отыр . ... біз « ... ААҚ ... ... қаражат көздерінің әлдеқайда аз ... ... ... ... отырғанымыздай , ... ... өсуі ... қаражаттардың көбеюі есебінен
болып отыр , ал ... жылы 187,2 ... ... меншікті айналым қаражаттарының өсуі ... ... , ... емес ... және ... салымдардың төмендеу ... емес , ... ... ... ... ААҚ – ның ... ... талдау
.
Жылдан жылға ... ... ... ... , оның заемдық қаражаттары да өсіп ... ... ... 2005 жыл ... 2 993 ... ... ( ... қаражаттармен міндеттемелер ... 2,8 ... ... , 2006 жылы – ... мың ... 727 мың ... ... , жыл аяғында толықтай өтелген ... және ... ... қатынасы 2 диаграммада
көрсетілген) .
Кредиторлық қарызға ... ... , бұл ... ... жылға көбейіп ... Ол ... ... жылы – 61% , 2006 - жыл ... – 58,4 % ... ... ... көбеюі, кәсіпорынның ... ... . ... ... берешек құрамын детальды
немесе ... болу ... . Ол үшін ... 2,6 ... ... ... көрсетілген мәліметтерді негізге ... , ... ... құрамындағы және құрылысындағы
өзгерістерді ... ... , ... қорытынды жасауға болады:
- есепті жылы ... және ... ... 342 012 мың ... өсіп , ... ... құрамындағы үлес салмағы 33,2 % құрады. Бұл ... жыл ... ... 14,4 – ке төмендеген ;
- алынған аванстар ... да ... ... . 2005 жыл , 621 27 мың теңге ... ... , ... ... 0,1% ... , 2006 жылы бұл ... мың ... ... , үлес ... 0,8% ... отыр ;
- ... ... қарыз да ... ... ... ... жыл ... ... мың теңгеге көбейіп , кредиторлық
қарыздар ... ... 56,4 % ... . Ал 2006 ... – 170 614 мың ... ... , жалпы кредиторлық
қарыздардың – 45,7% ... отыр . Бұл ... ... үшін ... екендігі белгілі. Сондықтан , кәсіпорын
бюджет алдындағы ... ... өтеу ... ... қажет . Бірақ , 2005 жылмен салыстырғанда аз ... да ... ... .
- ... ... құрамындағы еншілес
серіктестіктерге , соның ... « ... ... ... кәсіпорындары алдындағы қарыздың да ... ... ... жыл ... 4,5% ... , 2006 жылы 13,1 ... 8,9
көбейген.
- сонымен қатар басқа ... ... ... ... ... 2005 жыл ... 3,1 % ... 2006 жылдың
аяғында – 6,4% құрап отыр.
Жалпы кредиторлық ... ... ... үлесі 2005 жылы 6,2 % болса, 2006 жылы – 6,5 % ... ... ... ... келеңсіз жағдайлар
тууы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылармен көтерілген істер бойынша сот
шығындарының пайда болу ... және ... ... ... , оны ... ... көмегімен тиімді басқару әсер ... ... ... ... ... ... ұзақ ... және алғаш шыдамсыздық көрсететін анықтайды.
« ... ААҚ үшін , ең ... ... ... қажет. Себебі , бұл төлемдер ... ... ... ... ... ... Содан кейін
жабдықтаушылар мен ... ... ... дәл ... ... ... ... талап ететінің анықтауы
қажет.
Барлық ... ... ... ... ... және ... ... қатынасын қарастыруымыз
керек. Ол 2,7 кестеде ... ... ... ... ... ... ... көп. 2005 жылы – ол сомма ... ... ... 2006 жылы – ... мың ... құрады. Яғни,
бұл егер ... ... ... ... ... ... , онда « ... ... ... ... ... өтей алатындығын
көрсетеді.
3.2. Баланс өтімділігін ... ... ... ... шектеулерді
күшейті және ... ... өтеу ... ... ... ... Балнстың өтімділіг кәсіпорынның
активтер мен оның ... жабу ... ... Олардың ақшалай түрге айналу ... ... ... сәйкес болуы қажет.
Активтердің ...... ақша ... ... бойынша кері баланс өтімділігінің ... ... ... ақша ... ... ... ... қажет болса, соншалықты оның өтімділігі ... ... ... және ... азаю ... актиив бойынша қаражаттарды өтеу мерзімі ... және ... ... орналасқан пассивтер
бойынша міндеттелерімен салыстырудан тұрады.
Кәсіпорынның активтері ... ... ... ... бөлінеді.
А 1 – ең өтімді активтер – кәсіпорының ақша – ... ... ... ... салымдар;
А 2 тез өткізілетін ...... ... ... активтер;
А 3 - жай ... ... – « ... ... және де ... ... 1 бөліміндегі « ұзақ мерзімді
қаржылық ... ... 4 – қиын ... ...... ... ... бағыттары, алдыңғы топқа кірістерілген бап ... ...... ... ... ... ... 1 – ең мерзімділік ... – оған ... , ... төленбеген қарыздар , басқа кредиторлық
міндеттемелер, жұмысшыларға ... 2 ... ... ...... мерзімді
несиелер мен қарыздар, және де ... үшін ... 3 - ұзақ ... ... – ұзақ мерзімді несиелер
мен қарыздар ( ... 4 – ... ... – баланс пассивінің 1 бөлімі «
Меншікті ... ... ... пен балансын сақтау ... ... ... ... ... « ... кезеңдердің
шығындары» бабы бойынша сомма мөлшерінде ... ... ... үшін актив және ... ... ... ... салыстыру қажет. ... ... ... есептеледі, егер келесі ара қатынас орын
табатын болса.
А 2 > ... > П3 ... < ... ... егер ... ... үш теңсіздігі
орындалса кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... жағдайда баланс өтімді ... ... жүие ... ... 3 ... 4 – ші ... де орындалуына әкеледі. Сондықтан
актив және ... ... 3 ... ... салыстыру
маңызды . 4 – ші теңсіздік « ... ... ... және де ... экономикалық маңызы бар: оның ... ... ... ... бар екентігінің ... ... ... ... ... ... өтімділікті сипаттайтын ... ... ... дәл ... ... ... алшақтайды.
«Өзенмұнайгаз» ААҚ 2005 – 2006 жылдары ... ... 2,8 ... ... және оны ... ... кесте құрылды.
|Абсолютті | ... ААҚ ... ... мен ... ... ... ... |
| |2005 жыл 2006 жыл |
| |Жыл ... Жыл жыл ... Жыл ... ... ... ... ... « ... ААҚ ... ... деп ... болады. А1 және ... ... ( 3 айға ... ... ... ... түсімдердің қатынасын ... Бұл ара ... ... ... абсолютті өтімді баланс
жағдайын ... да, ... ... төлем
қаблеттілігін ... ... ... ... ... ... ... жылы ең ... ... үшін ең ... ... ... 6 028 896 мың
теңгеден 7 636 212 мың ... ... айға ... мерзімдегі А2 және П 2 ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Ағымдағы ... ... ... ... ... төлемқаблеттілігін немесе
төлемқаблетсіздігін куәландырады.
Жыл ... ... ... ( АӨ) ... = ( А 1 + А2) – ( П1 + П2) = ( 145 657 + ...... + 1243 791) = 12698431 - 9025660 = 3672771 мың ... ағымдағы өтімділігі жыл ... оң ... Яғни ... ... қысқа мерзімді міндеттемелерін қысқа
мерзімді дебиторлық ... ... өтей ... Бұл ... ... ... екі ... да сақталып ... ... ... ұзақ ... ... перспективті ... ... де, ... мен ... ... ... ... болып табылады. Яғни ... ұзақ ... ... ... ... нашарлауын байқауға
мүмкіндік береді. Қарастырып отырған кәсіпорын үшін бұл ... ... ... ... ... үшін бұл үшінші
теңсіздік орындалып, жыл ... да, жыл ... ... қарамағында ... ... ... ... ... Егер оның көлемі 290 247 мың ... ... жыл ... ... мың ... ... немесе 15,9 есеге өскен.
Баланс активі мен ... ... 4 топ ... кәсіпорынның иелерінің алдындағы өзінің міндеттемелерін
жабу мүмкіншілігін ... ... бұл тек ... ... жағдайныда ... ... ... ... ... субъектінің тұрақты өзінің меншікті
қаражаты ... тыс ... ... көп ... ... ... бұл ... орындалып отыр.
Есепті жылдың ... және жыл ... ... жиыны баланс активі ... ... ... ... 2882985 мың ... ал жыл ... 8307732 мың ... асыптүскен, бұл осы кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... жүргізілген баланс ... ... ... бірінші қадам ... ... ... ... ... көмегімен төлем
қаблеттілігі талдау болып ... Ол ... ... ... ААҚ ... ... талдау.
Нарықтық қатынастар жағдайындағы кәсіпорынның ... ... ... ... өзін - өзі қаржыландыру ... ... ... капитал есебінен жүзеге асады. Тек ... ... ... заемдық ... ... ... сыртқы ... ... ... ... ... ... аз ... пайдалану жұмысына
тиімділік әкеледі. Сондықтан ... ... ... ... аз ... пайдалану жұмысына ... ... ... ... ... ... ... шектеу қажет. Олардың аз ... ... ... ету үшін ... айналым капиталы
есебінен қалыптасады. Минималды ... тыс ... ... ... ... ... қысқа мерзімді
несиелермен және ... ... яғни ... ... толықтырылады.
Активтердің қалыптасу көздерін ... ... және ... ... ... мөлшері ... ... ... ... әсер ... ... ... сәйкесінше баға ... ... ... ... ... ... ... , себебі, меншікті қаражаттар
көздерінің қоры – бұл ... ... қоры ... ... ... ... мөлшерін белгілеп қана
қоймай, сонымен қатар оның ... ... ... ... ... маңызды. Бұл көрсеткіш арқылы ... ... ... ... ... ... – бұл кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... Қандай
да болсын шаруашылық ... ... ... ... ... жағдайы өзгеріссіз ... ... ... не ... ... жүргізілетін шаруашылық
операциялардың ағыны ... ... ... ... ... ... , тұрақтылықтың бір түрінен
басқасына ауысуы ... ... ... ... ... ... ... көлемі мен құрылымын бағалау . Бұл мына ... беру үшін ... ... ... көзқарас тұрғысынан
қаншалықты тәуелсіз , бұл тәуелсіздіктің ... ... ... , және оның ... мен ... ... оның
қаржы шаруашылық қызметтеріне жауап ... ме және т. ... ... қаржылық тұрақтылықты талдаудың ... ... ... ... ... қаражаттың барлық
авансыланған ... ... ... , ... формула
бойынша:
Кн = Ск : Ак
Бұл ... : Кн – ... ... – меншікті капитал;
Ак – авансыланған капитал
Оның өсімі ... ... ... , ... қаржылық ... ... ... ... ... ... экономистері тәуелсіздік коэффициентін жеткілікті
түрде ... ... ... ... маңызда деп санайды.
Бұл қаражат ... ... ... ... мүмкіндік
береді . Кәсіпорынның меншікті қаражаттары қаншалықты көп ... ... ... ... ... ету соншалықты
жеңілге түседі. Сондықтан ... ... ... кәсіпкерлер
әртүрлі резервтік қорлар құру ... және ... ... ... қорға аудару ... ... ... ... ... ... ... > 0,5 – 0,6, болу қажет.
Тәуелсіздік коэффиециентіне кері ... ... ... ... ... ... ... тәуелділік коэффициенті ... ... Ол ... ... =Пк: АК немесе К3 = 1Кн
Бұл жерде : К3 – тәуелділік ...... ...... ... ( ... ... валютасы)
Берілген ... ... ... ... ... ... ... үлес көбейген сайын, ... ... ... ... артады .
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... ... капиталға қатынасымен
анықталатын қаржыландыру коэффициенті ... ... ... = Ск : ... жерде : Кф – қаржыландыру коэффициенті ;
Ск – ... ...... ... ... ... ... сайын , банктер ... үшін ... ... . Қаржыландыру
коэффициентінің < 1 ... ... , ... ... ... ... қиындатады .
Батыс фирмаларында ... ... ... заемдық және ... ... ... қолданылады. Ол тартылған капиталдың ... ... ... ... ... .
Л – з / с Пк ... ... : Кз / с - заемдық және ... ... ...... ... – меншікті қаражаттар
Бұл коэффициент ... ... ... ... салынған активтеріне ... ... ... ... ... бұл ... үшін ... Кз / с < ... оның мәні 1 ден ... ... , ... ... мен тұрақтылығы дағдарыс нүктесіне
жетеді , ... бұл ... ... бола ... . Заемдық
және меншікті ... ара ... ... ... ... ... ... сипатына және ең
бірінші айналым қаражаттарының ... ... ... ... ... ... бірі ... коэффициенті ... ... ... жабу ... деп те ... . ... және ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... , яғни мына ... :
Кф. У = Ск + До / Ак
Бұл жерде : Кф . у - ... ... ... Ск ... ... До - ұзақ ... ... Ак –
авансыланған капитал.
Батыс тәжірибесі бұл ... ... мәні 0,9 ... – ке ... ... оның өте қиын ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылық деңгейі ... ... ... ... абсолютті ... ...... ... ... ... ... деңгейін сипаттайтын ... ... ...... ... ... ... сипаттау
үшін үш негізгі көрсеткіштерді ... ... ... ... бар ... . Бұл көрсеткіш
меншік капитал ( ... ... 1 ... және ... активтер арасындағы айырмашылық ретінде ... . ... ... ... сипаттайды . Оның ... ... ... ... қызметінің ... ... ... . ... ... меншікті
айналым капиталының бар болуын мына ... ... ... . к = Ск - До = 1 рП – 1 ... ... 1рП – баланс пассивінің 1 ...... ... 1 ...... ... аналитикалық коэффициенттерді
Со.к. – Сок – 3
3.Қорлар ... ... ... ... ... ... ( + ) ... ( - ):
ОИ = ОИ – 3
Тауарлы – ... ... ... көздермен
қамтамасыз етілгендігін анықтайтын үш ... ... ... ... оның ... ... ... төрт түрге топтастыруға мүмкіндік ... ... ... ... жағдайдың қалыпты тұрақтылығы;
3. тұрақсыз ... ... ... жағдай.
Қаржылық жағдайдың абсолютті ... ... ... ... болады:
3 < Сок немесе Сок >3
Берілген ... ... ... ... ... ... жабылатындығын көрсетеді , яғни кәсіпорын
сыртқы кредиторларға ... . ... ... ... . Егер ... ... да , ол ... ... ... ... көздерді пайдаланғысы келмейтіндігін
немесе ... жоқ ... ... мүмкін.
Қаржылық ... ... ... ... ... / д ОИ ... ОИ 8102396 , яғни ... абсолютті
тұрақты қаржылық жағдайдағы кәсіпорынға ... ... , ... атомдағы материалдық қорларын қалыптастыруды ... ... көзі ... ... ... ... Қаржылық жағдайдың қалыпты ... ... ... Сок / д ОИ яғни ... материалдық
қорлар ... ... және ... ... ... . ... ААҚ ... жағдайын
қалыпты деп айтуға ... , ... ... негізгі
қаржыландыру көздері тауарлы ... ... ... ... . Бұл осы кәсіпорынның төлем қаблеттілігіне ... . ... ... ... оның қаржылық
тұрақтылығының маңызды ... ... ... Сондықтан
нарықтық экономика жағдайында оған көп ... ... ... қаблеттілік бұл ... ... ... бойынша уақытында төлемдерін жүзеге асыруға
дайындығы деп ... . ... бұл үшін ... ... ... тиіс ... есеп ... . Валюта шоттарындағы
және т.б. ақша қаражаттары .
Қарыздарыд өтеуде ... ... , ... – материалдық құндылықтардың да атқаратын қызметі зор.
Сондықтан ... ... ... деп егер ... ... ... ағымдағы міндеттемелер ... ... ... ... ... . Кәсіпорынның иелігінде
тек қарыздарын өтеу үшін ғана ... ... ... ... ... ... асыру үшін де ... ... ... төлем қаблеттілігін талдау қаражаттардың
бр ... мен ... ... қажеттілік төлемдері ... ... ... ... ... және күтілетін
төлем қаблеттілігі ... ... ... ... құру кезеңінде
анықталады. Егер ... ... , ... ... ... ... қалдырылған берешектері жоқ ... онда ... ... ... ... ( перспективті ) төлем қаблетті кәсіпорынның
төлем ... ... осы ... жедел міндеттемелерін
салыстыру жолымен нақты уақытқа ... ... ... ... ... ақша ... мерзімге немесе алдағы кезеңдегі ... ... ... ... ... қаблеттілік коэффициенті
арқылы ... . Егер ... ... коэффиециенті * 1,
онда бұл ... ... ... ... ... ... ... болса , онда талдау процесінде төлем
қаражаттарының ... ... ... керек .
Ең дәл ... ... ... ... ... ... төлемқаблеттілігін анықтау үшін
өтімділіктің ... ... кең ... . Ең көп
қолданылатын негізгі үш көрсеткіштерге мыналар ... ... ... ... ... жабу ... ... жабу коэффициенті.
Өтімділіктің әртүрлі ... тек ... ... тұрақтылығын сипаттап қана ... ... ... ... пайдаланушылардың мүдделеріне ... ... . ... материалдар мен шикізаттар жабдықтаушылары
үшін ең ... ... ... өтімділік коэффициенті
табылады . Ал, ... ... ... ... мен
ұстаушылар оның ... ... ... ... бағалайды.
1. Абсолютті өтімділік ... ақша ... ... және ... мерзімді міндеттемелеріне ... ... . Ол ... ... ... ... жақын
мерзімде ағымдағы ... ... ... ... ... ... шегі :
*Ка, л ^ 0,2 – 0,5 ... ... ... ағымдағы міндеттемелердің қандай ... ... ... ... ... ең қатты
төлемқаблеттілк ... ... ... . ... жабу коэффициентін анықтау үшін ... ... ақша ... дебиторлық қарыздар
мен ... ... ... . Ол ... ... бөлігі тек ақша қаражаттар ... ғана ... ... ... түсімдер есебінен де ... Бұл ... ... шегі : Кп,л 1
3. Ағымдағы ... ... ... ағымдағы
активтердің ең жедел және ... ... ... ... . Ол ... дебиторларымен
уақытылы есеп айырысу ... ... ... қоса
, қажет жағдайда басқа ... ... ... ... көрсетеді .
Жалпы жабу коэффициенті кәсіпорынның ... ... ... және қысқа ... ... ... ... ... көрсеткіштің қалыпты мәні :
Кт. Л * 2
Енді осы ... ... ала ... ... ... анықтайық . Олардың мәндері 2,11 ... ... ... ... ... ... ... :
1 . Абсолютті өтімділік коэффициенті 2005 жыл ... ... , 2006 жылы 0,02 ... . Бұл ... өзінің
қысқа мерзімді ... 2005 жылы 7 % , ал ... 2 ... ғана ақша ... және ... ... салымдар ... тез ... өтей ... . Бұл көрсеткіш нормативтен 3 есе ... . ... ... ... , осы ... ... тудыруы мүмкін .
2 . Аралық жабу коэффициентінің мәні ... ... ... . 2005 жылы оның мәні 1,33 ... , 2006 ... 0,08 ге өсіп , 1,41 ... , яғни бекітілген норма
бойынша көрсеткіштің ... ... ... ... отыр ... , дебиторлық қарыздардың толықтай өтелуі жағдайында ... ... ... өтей ... . ... ... ... деп атауға ... ... ... ... ... ... дебиторларының төлем ... ... . ... ... ... мәні 2005 ... ... нормадан төмен болса , яғни 2 > 1,74, ... жыл ... бұл ... 2,37 ... ... мәні мынада: егер кәсіпорын ... ... ... ... ... онда ол 20005 ... ... толықтай 100 ... ... ... ... ... , ... ... жалғастыру ... ... ... ... активтері қалады . 2006 жылы бұл
көрсеткіш ... ... , ... ... ... ... ... толықтай өтей алады және де ... әрі ... ... ... да ... мөлшерде
қаражаттары болады .
Сонымен соңғы екі ... мәні ... ... ... ... ... жалпы
өтімділік коэффициенті бойынша ... ... ... үшін 2,2 ... ... ... ... ... ... коэффициентінің формуласы:
Ко.л. = А1 + 0,5 А2 + 0,3 А3П1 + 0,5 П2 + 0,3 ... ... ... ... , 2005 жылы ... ... 2005 жылы - 0,79 ... , 2006 ... 0,70 құрады . Яғни , 2005 жылы ... ... 79 ... ал 2006 жылы 70 пайызын жобалады.
3.4. ... ... және ... ... ... ... , ... , жабдықтау және
қаржылық ... әр ... ... ... ... жүйесінде аяқталған ақшалай ... ... ... қызметінің қаржылық ... ең ... ... ... № 2 ... ...
шаруашылық қызметінің нәтижелері ... ... ... ... ... ... :
- өнімдерді өткізуден түскен табыс;
- басқалай ... ... ... ... ... ... ... және шығындар;
- салық салынатын пайда;
- таза ... және ... ... ... кәсіпорынның
шаруашылығының ... ... ... . ... маңыздысы нарықтың экономикаға көшу ... ... ... ... ... ... ... табылады . Пайданың өсуі өзін ... ... ... ... ... және материалдық мұқтаждықтар ... ... ... ... ... түпкілі қаржылық нәтижесі – ... ... ... ... ... сатудан түскен
түсімдер нәтижелердің ... , ... емес ... мен шығыстар қалдықтар ... ... ... пайда немесе залал.
Кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... элементтері ретінде келесілерді қосады .
1. ... ... ... әр ... ;
2. Сәйкес көрсеткіштер ... және ... ... ... әсер ... ... зерттеу ;
4 . ... ... ... ... ... ... ... түрінде
зретттеу.
Тікелей және ... ... ... ... №2 ... есебінің берілгендерін қолдана
отырып , ... 3,1. ... ... , есептейміз.
Кесте мәліметтері бойынша ... ... ... 2006 жылы ... ... 2005 ... ... мың ... ... , яғни 13 313 046 мың ... . ... , ... ... ... келесілер ... 2005 ... ... ... ... ... 34,6 процентке өсіп 42671117 мың ... ... ... ... ... ... 3087598 мың ... өсуі .
Баланстық пайданың төмендеуіне келесілер әсер ... жылы ... ... емес ... ... ... ... және негізгі емес қызметінен , курстық
айырма ... және ... ... ... ... . ... ... осы жылдың баланстың ... ... ... Ал , 2006 ... ... ... ... шығын ... – 95 178 мың ... ... ... таза ... 2005 ... мың теңге ... , 2006 жылы бұл ... ... өсіп , 10611046 мың ... ... . ... ... өнім өндірісінің ... ... ... ... көрсеткіштерінің маңызы ... ... ... ... ... ... ... сипаттамалары ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды .
Табыстылық көрсеткіштері – кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... сипаттамалары .
Осыған ... олар ... ... ... ... ... ... міндетті элементтері
болып табылады Өндірісті ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қолданылады . Табыстылықтың ... ... ... біріктіріледі ;
1. Өнімнің сату табыстылығы
2. Өндірістік қорлардың ... ... ... ... табыстылығы өткізілген өнімнің бір ... ... ... көрсетедеі . Берілген көрсеткіштің
өсімі ... ... ... ... ... ... өсу салдары болып табылады немесе ... ... ... ... ... және де ... ... тез өсуі.
Өнімнің табыстылық ... ... ... ... :
1 ... сатудан түскен пайданың өткізуден ... ... ... ... ... ... табыстылығы . 2
баланстық пайданың өнімді өткізуден ... ... ... ... табыстылық . 3 таза ... ... ... ... ... ... таза ... бойынша сату
табыстылығы 4 өнімнің жеке ... ... ... көрсеткіштер есептеулері 3.2. ... ... ... ... ... шығаруға
болады.
Жалпы табыстылық көрсеткіші есепті жылы 1,8 ... 31,2 ... осы жылы ... әр 1 ... ... ... теңге 2 тиінің құраған .
Таза пайда ... ... ... көрсеткіші
2006 жылы 24,8 ... осы ... ... сұранымының
көбейгенің білдіреді . Сонымен , 2005 жылы өткізілген ... ... ... 17 ... , ал 2006 жылы ... ... таза пайдасы болған.
Барлық ... ... ... ... жылы ... ... , жыл ... 54,7 % құрады . Бұл осы есепті ... ... әр ... 9 тиын ... ... ... аз ... көрсетілгендей , өнімнің барлық ... ... ... . Бұл осы ... ... ... ... отыр.
1. Кәсіпорының салымдар табыстылығы.
Кәсіпорының ... ... – бұл ... ... ... ... ... табыстылықтың
келесі көрсеткіші.
Кәсіпорынның табыстылық ... ... ... ... . Кәсіпорының 1 ... ... ... ... қандай бөлігі келетінің ... ... ... яғни ... ... қолданылатының
көрсетеді .
2. Таза пайда бойынша ... ... .
3. ... ... ... көлемі және ... ... ... ... арасындағы тәуелділікті
анықтауға ... ... ... ... ... Кәсіпорынның басқа ұйымдар қызметіне салған ... ... ұзақ ... ... ... ... 1 ... табыстылары . Берілген кәсіпорын қызметіне
салынған ұзақ ... ... ... ... .
Есептеу үшін қажетті ақпарат 3.3. ... . 3.3. ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері есептелінеді (
3.4. кестені ... ... ... , біз осы ... ... ... есепті жылы жоғарланған.
Қорытынды
Қазіргі ... ... ... ...... ... алу ал бұл капиталды ... ... ... ... табыстылығын көбейту ... ... ... ... ... ... ресурстар мен ... ... ... кәсіпорынның қызметінің нәтижелері толықтай
тәуекелді . Егер ... іс ... ... , ал жаңа нарықтық ... ... ... , онда өмір ... деген күрес үздіксіз болып
қалады.
Басқаша ... , ... ... ... ... деңгейіне қабылданатын ... , ... , ... және ... ... ... ... «Өзенмұнайгаз» ААҚ мемлекеттің
экономикалық ... ... ... ... ... ... Себебі , Республикамыздың ... ... ... ... мен газ. ... ... ... ... қызметтері үздіксіз қарқынды дамуда .
Бұл ... ... және оның ... ... ... сайын . Оның мемлекет ... ... ... ... әрдайым тұрақты болып ... ... ... ... ... қаржылық
ресурстарының бар ... ... , ... ... ... ... ... қызметін бейнелейтін
көрсеткіштер ... ... ... ... анықтайтын негізгі факторлар, біріншіден
, қаржылық ... ... және ... ... ... капиталына қажеттіліктің пайда болу ... ... және ... , ... ... ... табылады.
Талдау кәсіпорын ... ... , ... ... жіне коэффициенттер ... ... ... ... ... ... міндеттеріне сай кәсіпорынның
баланс ... мен ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын анықтайтын ... ... ... және ... ... . Енді осы ... ... ... айтып
кетелік.
Баланс активтерінің ... мен ... ... ... мүліктері және жеке ... ... және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. «Өзенмұнайгаз» ААҚ ... ... ... бейнелейтін ... ... ... ... ... талдау ... ... , ... ... ... ... ... өзінің ... және ... ... көздер
есебінен негізгі және айналым қаражаттарымен ... ... ... ... . Бірақ заемдық қаражаттарды пайдалану
белгілі бір ... асып ... тиіс . ... ... терең ... үшін ... және ... ... ... . Кәсіпорынның дебиторлық қарызы
кредиторлық қарызына ... көп. Бұл егер ... ... ... міндеттемелерін өтейтін болса , ... ... ... ... ... өтей ... ... өтімділігін бағалау абсолютті өтімді баланс
теңсіздігімен ... ... Осы ... нақты
көрсеткіштер көмегімен орындап , ... ... ... ... ... ... ... Себебі , бұл
кәсіпорын өзінің ең ... ... ең ... жаба алмайды. ... ... үш ... ... ... ... сай « ... ААҚ
қаржылық тұрақтылығын талдау үшін ... ... ... . Олар : ... ... коэф заемдық және меншікті ... коэф ... жабу коэф , ... ... ұзақ ... ... . Бұл ... мәндері белгіленген
нормативке тең ... ... , яғни ... оң ... куәландырып отыр.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... деңгейі бойынша топтастыруға ... ... ... ... ... : ...
материалдық қорлардың , олардың қалыптасу көздерімен ... ... ... көрсеткіштер жатады . Ол үшін ... , ... ... капиталының бар болу , ... ... ... ... меншікті және ұзақ мерзімді
заемдық қаражаттардың ... ...... ... негізгі көзерінің жалпы ... ... оны төрт ... ... ... :
1. ... жағдайдың абсолюттік тұрақтылығы ;
2.Қаржылық ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдай .
Біздің қарастырып отырған жағдай ... ... ... ... ... анықтадық , ... ... ... ... қорларын меншікті айналым
қаражатына қоса ұзақ ... ... ... есебінен
қалыптастырып отыр . Ал ... ... ... ... меншікті айналым капиталының ... отыр . ... ... ... негізгі көрсеткіші төлем
қаблеттілік ... ... . Ол осы ... ... ... бойынша уақытында төлемдерін жүзеге
асыруға ... ... . ... қаблеттілікті анықтау ... ... ... :
1. ... ... ... жабу коэффициенті;
3.жалпы жабу ... ... ... келе , ... ... ... белгіленген нормадан жоғары ... . Ал , ... ... ... ... ақша ... жетіспеушілігінен болып отыр.
Бұл ... ... ... қатар сыртқы ақпараттарды
пайдаланушылар үшін де ... ие . ... , ... коэффициенті жабдықтаушылар үшін ... , ал ... ... ... өтімділік коэффициент бойынша
бағалайды.
Зерттеу қрытындысы , осы ... ... ... ... қаржыландырылатынын көрсетті .
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... , ... ол жиі ақша ... ... ... . Бұл ... ... ... дерлік
шаруашылық субъектілерде ... ... ... . ... алдын алу ... жою үшін мына іс - ... ... ... ... өтімділік ... ... ... ... ұзақ ... ... көшу ,
айналымнан тыс ... бір ... ... жеткіліксіз
абсолютті өтімділік
жағдайында : қорлардың бір ... ... ... ... ... ... ... : айналымнан тыс
активтердің бір ... сату , ... ... ... ... ... нақты осы уақыттағы ... ... ... ... ... отыр.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... үшін ... ... ... ... өндірісті басқарудағы қарым ... ... ... жаңа тәсілдері мен ... ... ... ... ... персоналды оқыту;
- кадр саясатын ... баға құру ... ... және терең жоспарлау;
- өндіріс ... ... ... резервтер
іздестіру;
- кәсіпорынның қаржылық басқаруды ... ... ... ... ... ... ... Нормативті құқықтық ... ... есеп және ... ... ... ҚР заңы
26.12.95 ж. ... мен ... 28 ... 2007 ... 234 – 3
2. «ҚР – дағы ... ... ҚР заңы 10.1299 ж. № 493 – ... ... ... акті . ... , 2004 жыл.
4.ҚР Кодексі ... және ... ... ... ... 2007 ... есептің стандартты ( 2004 ... ... ... . ... 2004 ... Бухгалтерлік есеп типтік шоттар ... . ҚР ... 2002 ... 18.09. № 438 ... ... ... ... халықаралық стандартында әдістемелік
ұсыныс . Алматы 2004 жыл
8. ХҚЕС ... шот ... . 2005 ... ... ... мен еңбектер.
1.Андросов В.Д. « бухгалтерский учет». М: , ... 1996 ... ... В.П. ... финансовый учет» 2002 ж.
3. Әбдіманапов Ә.Ә. ... ... ... ... ... , 2001 ... Бабаев Ю.А. «Теория бухгалтерского ... ... ... П.С. «Бухгалтерский учет» . М: , Фин ... ... Д. , Амат О. ... бухгалтерский учет Пер. с анг
М:, 1997 ... , ... , ... и др. ... ... . ... Стат . 2002 жыл.
8. Ержанов М.С., Ержанов С « ... ... . ... ... ... Качалин В.В «Финансовый учет и ... в ... ... М:, 2000 жыл
10. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаева З.Н., ... ... есеп ... ... , ... 2003ж.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А.
Жантаева А.А: « Қаржылық ... . ... 2001 ... ... К.К. « ... ... . ... , БИКО
2000 жыл
13. Кирьянова З.В. « Теория бухгалтерского учета» . М ... ... М.И. ... и ... ... ... .
М.,
2000 жыл
15. Кутер М.И. ... учет : ... ... . ... ... ... Л.А., ... Х.Х. «Бухгалтерский учет:
Основый и ... . М., ... ... ... А.Н. « ... ... учета» .
Киев , 1990 жыл.
18. ... В.Л. ... ... ... ... . ... Экономика, 2002
19. Назарова В.Л. « ... ... . ... ... ... , 2002
20. Нидлз Б., ... Х., ... Н. « ... ... . М., 1998 жыл.
21. Ниткин В.М., Ниткина Д.А. « ... ... 1999 ... Ряжнова О.В. ... ... ... и ... ... . М., 2002 ... Укашев Б.Е. Әжібаева З.Н. « ... ... ... , ... ... ХҚЕС ... қаржылық есеп ... 1,2) . ... 2005 ... Кезендік басылымдар
1. Журнал – бухгалтер кітапханасы . ... 2005 – 2007 ... ...... ... . ... 2005 – 2007 ж.
3. Журнал – Бухгалтер ... ... 2005 – 2007 ... ҚЕХС 2004 – 2007 ... ... ... бойынша ішкі шаруашылықты
өндірістік талдау
Бухгалтерлік есеп пен есептеме ... ішкі ... ... ... есеп ... ... ( ... сыртқы қаржылық
талдау
Басқарушылық талдау
Қаржылық талдау
БЕ
ШҚТ
ҚТ

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау және талдау33 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңыздылығы және әдістері22 бет
АЗХС зауытындағы цехтың желдету жүйесін автоматтандыруды жобалау21 бет
Ақтөбе мұнай өңдеу зауытындағы майды депарафиндеу 39/2 қондырғысының сүзгілеу бөлімінің автоматтандырылуын жобалау23 бет
Кәсіпорындағы газ тасымалдау компрессорлық станцияларын автоматтандыруын жобалау26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь