Мектептегі басқару жүйесінің принциптері

Жоспар

Негізгі бөлім: Педагогикалық жүйелерді басқарудың мәні мен негізгі принциптері
1. Басқару, мектепішілік басқару және мектепішілік менеджмент
2. Педагогикалық жүйені басқарудың жалпы қағидалары
3. Мектеп басшысының басқару мәдениеті
4. Мектепті басқарудың жаңаша заңдылықтары
5. Мектепті басқарудағы ұйымдастырушылық қызмет

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Педагогика ғылым мен тәжірибеде тұтас педагогикалық процесті басқару ғылыми тұрғыдан қарастырып, оған қатаң ғылыми негізделген сипат беруге деген ұмтылыс күшейе түсуде. Шындығында басқару тек техникалық және өндірістік процестердеғана емес, сонымен бірге педагогика сияқты күрделі әлеуметтік жүйе үшін де қажет.
Жалпы басқару дегеніміз – шешім қабылдауға бағытталған, белгіленген мақсатқа сәйкес басқару нысанын ұйымдастыру, қадағалау, реттеу, алынған шынайы ақпарат негізінде талдау жасап, нәтижесінің қорытындысын шығару әрекеті деп түсіндіруге болады. Басқару нысаны биологиялық, техникалық, әлеуметтік жүйелер болуы мүмкін. Әлеуметтік жүйенің бірі ауыл, аудан, облыс, мемлекет көлемін қамтитын білім беру жүйесі деп білеміз. Бұл жерде білім жүйесі ретінде ҚР Білім және ғылым министрлігі, облыстық білім департаменттері, аудандақ білім бөлімдерін атаймыз. Ал орта мектеп күрделі қозғалыстағы әлеуметтік жүйе ретіндегі мектеп ішілік басқарудың нысаны болады. Біз мектепті басқару немесе оның компоненттері туралы айтқанда олардың жалпы жүйе – орта мектепті басқарудың бөліктері ретінде қарастырамыз. Ол бөліктерге тұтас педагогикалық, сынып сабақ жүйесі, мектеп тәрбие жұмысының жүйесі, оқушыларға эстетикалық тәрбие, кәсіптік бағдар беру жүйесі және т.б.
Мектеп ішілік басқару дегеніміз біртұтас педагогикалық процеске қатыстылардың барынша жоғары нәтижеге жетуді көздеген мақсатты, сапалы өзара әрекеттесуі. Біртұтас педагогикалық процеске қатысушылардың өзара әрекеті мынадай бірізді, өзара байланысты әрекеттер мен қызметтердің тізбегінен тұрады, олар: педагогикалық талдау, мақсат қою және жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау, реттеу және түзету.
Мектепішілік басқарудың дәстүрлі ұғымдарын жаңа ұғымдар алмастыруда. Мысалы, «ықпал ету» ұғымының орнына «өзара әрекеттесу», «ынтымақтасу», «рефлексивті басқару» ұғымдары қолданылуда.
Сол сияқты мектепті басқарудың теориясы мектепішілік менеджмент теориясымен толығуда. Менеджмент теориясы басшы қызметінің өзара
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Жұмабаев М. Педагогика. Алматы. Ана тілі, 1992.
2. Әлмұхамбетов Б.А., Бенцион Я.С. Педагогикалық кадрлармен әдістемелік жұмыс: келелі мәселелер, тәсілдер, шешімін іздеу. Алматы, 1998.
3. Харламов И.Ф. Педагогика. Минск, 1998.
4. Педагогика. Абай атындағы Ұлттық педагогикалық Университеті. Алматы, 2003.
5. Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. Алматы. Мектеп, 1975.
6. Внутиришкольное управление: Вопросы теории и практики. Под. ред. Т.И.Шамавой.
7. Основы внутришкольного управления. Под. ред. П.В.Судоминского. Москва. Педагогика. 1987.
8. Педагогикалық басшылық. //Бастауыш мектеп. Т.1, 1987.
9. Шешенханова М. Мектеп басқарудың демократиялық алғышарттары //қазақстан мектебі журналы, 1993.
        
        Мектептегі басқару жүйесінің принциптері
Жоспар
Негізгі бөлім: Педагогикалық жүйелерді басқарудың мәні мен ... ... ... ... және ... ... Педагогикалық жүйені басқарудың жалпы қағидалары
3. Мектеп басшысының басқару мәдениеті
4. ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық қызмет
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Педагогика ғылым мен тәжірибеде тұтас педагогикалық процесті басқару
ғылыми тұрғыдан қарастырып, оған ... ... ... ... ... ұмтылыс күшейе түсуде. Шындығында басқару тек техникалық және
өндірістік процестердеғана емес, ... ... ... сияқты күрделі
әлеуметтік жүйе үшін де қажет.
Жалпы басқару дегеніміз – ... ... ... белгіленген
мақсатқа сәйкес басқару нысанын ұйымдастыру, қадағалау, реттеу, алынған
шынайы ақпарат ... ... ... ... ... ... деп түсіндіруге болады. Басқару нысаны биологиялық, техникалық,
әлеуметтік жүйелер болуы мүмкін. Әлеуметтік ... бірі ... ... ... көлемін қамтитын білім беру жүйесі деп білеміз. Бұл жерде
білім жүйесі ... ҚР ... және ... ... ... ... ... білім бөлімдерін атаймыз. Ал орта мектеп күрделі
қозғалыстағы әлеуметтік жүйе ... ... ... ... ... Біз ... басқару немесе оның компоненттері туралы айтқанда
олардың жалпы жүйе – орта ... ... ... ... Ол ... ... ... сынып сабақ жүйесі, мектеп
тәрбие жұмысының жүйесі, оқушыларға эстетикалық тәрбие, кәсіптік бағдар
беру ... және ... ... басқару дегеніміз біртұтас ... ... ... ... ... жетуді көздеген мақсатты, сапалы
өзара әрекеттесуі. Біртұтас ... ... ... ... ... бірізді, өзара байланысты әрекеттер мен ... ... ... педагогикалық талдау, мақсат қою және ... ... ... және ... ... ... ... жаңа ұғымдар алмастыруда.
Мысалы, «ықпал ету» ұғымының орнына «өзара әрекеттесу», «ынтымақтасу»,
«рефлексивті басқару» ұғымдары ... ... ... ... теориясы мектепішілік менеджмент
теориясымен толығуда. Менеджмент теориясы ... ... ... ... ... ... білдіруді, олардың табысты еңбек етуіне
қолайлы жағдай туғызуымен ерекшеленеді. ... осы қыры ... ... одан ары ... ... ... ... жүйесінің басты ерекшеліктерінің бірі –
мемлекеттік басқарудан мемлекеттік – қоғамдық басқаруға өту. Білім ...... ... ... ...... проблемаларын
шешуде мемлекет пен жұртшылықтың күш қуатын біріктіру, ... ... ... оқу ... ... мен ... ұйымдастыру әдістерін
және білім беру мекемелерін таңдауға барынша кең құқық пен ... ... беру ... мемлекеттік сипаты елде «Білім туралы» заң
негізінде бірыңғай мемлекеттік саясат жүргізуімен ... Заң ... ... ... ... ... ... яғни еліміздің
әлеуметтік-экономикалық, саяси, халықаралық салаларындағы жетістіктері
білім ... ... ... ... ... ... жүйесінің материалдық, қаржылық мәселелерін бірінші
кезекте шешуді ... ... ... ... ... ... ... сипаты «Білім
туралы» заңда белгіленген ... ... ... ... де айқындайды:
- білім берудің гуманистік сипаты, ... ... ... өмірі мен денсаулығын, жеке тұлға бостандығының басымдылығы. Азаматтық
пен Отанға деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу;
- республикадағы мәдени және білім беру кеңістігінің біртұтастығы, ... ... беру ... ... білімнің жалпыға бірдейлігі, білім беру жүйесінің дайындығы,
дамудеңгейі мен ерекшеліктеріне бейімделгіштігі;
- білім ... ... мен ... ... ... ... ... қоғамдық сипаты. Білім
беру мекемелерінің дербестігі.
Білім беруді басқарудың жергілікті органдары мемлекеттік саясатын
мемлекеттік ... ... ... ... іске ... Білім стандарты
оқу бағдарламасының міндеті минимумы мен оқушылар жүктемесінің максимум
көлемін және бітірушілерге ... ... ... қамтиды. Білім беруді
басқару органдарының міндеті білім алуды формальді түрде ... ... ол ... ... жеке ... ... ... туғызады.
Білім беру саласында мемлекеттік саясатты дәйекті іске ... ... ... басқарудың мемлекеттік органдары құрылады. Олар республикалық,
облыстық, қалалық және аудандықбасқару мекемелері.
Мемлекеттік ... ...... және ... министрлігі,
облыстық білім департаменттері өздерінің компетенциясы шеңберінде білім
берудің мақсат ... ... ... ... ... білім
стандарттарын жасап, білім туралы құжаттардың баламаларын (постификация)
айқындайды; білім мекемелерін ... және т.б. ... ... ... ... ... ... жүйесін орталықсыздандыру
(дезентрализация) процесі жүреді. Оның мәніжоғарғы басқару ... ... ... ... Бұл ... ... стратегиялық бағыттарды талдап жасаумен айналысса, жергілікті
органдар нақты қаржылық, кадрлық, ... және ... ... ... ... ... қатар қоғамдық басқару органдары да
құрылады. Оның ... ... мен ... ... ... мен
жұртшылық өкілдері енеді. Олардың басқаруға қатысатындары мектеп ... ... ... және қолайлы психологиялық ... ... ... Білім беруді басқарудың қоғамдық сипатының
нақты көрінісі – ... ... ... ... ... органдарының
қызметінен танылады. Кеңес жұмысының мазмұны мен қызметі мемлекеттік
нормативтік құжаттарымен ... ең ... ... ... ... бір рет өткізілетін
конференция болып есептеледі. Оның өкілеттілігі өте кең; ... ... ... ... оның ... ... қызметінің
мерзімін белгілейді. Әрбір оқу орны конференцияда оқу орнының дамуын,
оның міндеттері мен ... ... ... да бір ... ... ... өзгеше болуы мүмкін. Мектеп кеңесі алқалы орган
болғандықтан дамудың негізгі бағыттарын, оқу-тәрбие процесінің ... ... ... ... бірге мектеп кеңесі оқу орнының жұмыс
бағыттары бойынша тұрақты комиссия, штаб ... ... ... ... ... шегін белгілейді. Ал, конференцияға шешуші дауыспен
орталау және жоғары сынып оқушылары, ... оқу ... ... ... ... ... өкілдері сайланады. Конференциялар
аралығында жоғары басты органның рөлі мектеп кеңесіне беріледі.
Мектеп кеңесінің қызметі мынадай негізгі ... іске ... ... ... іске ... ... ... және қоғамдық органдар оқушылардың мүддесіне қатысты мәселе
қарастырғанда ата-аналармен бірге оқушылардың әлеуметтік ... ... ... ... оқушылар қабылданғанда олардың жасын, оқу ... ... ... ... талқылайды, оқу ... жеке ... оқу ... бюджеттік және бюджеттен тыс қаржысын
жұмсауының негізгі бағыттарын айқындайды;
- Мектеп директорларының, оның ... ... ... ... ... ... ... жұртшылық өкілдерімен бірігіп ата-аналарға
педагогикалық білім беруге жағдай туғызады. Жұртшылық немесе ... бірі ... ... ... ... ... және қоғамдық
ұйымдармен тығыз бірлікте жұмыс жүргізеді. Кеңестің шешімі ата-аналарға
хабарланады. Әрине, кеңес шешімі оған қатысқандардың үштен екісі ... ... ... күші бар деп ... беруді басқарудың қоғамдық сипатының арта түсуі білім жүйесін
мемлекетсіздендіру және ... ... ... ... мәні ... ... беру жүйесімен бірге
мемлекеттік емес білім мекемелерінің де ... ... ... ақпарат құралына енбейді, мұғалімдер мен тәрбиешілер, оқушылар
мен ата-аналар, өздерінің жеке мүдделері, аймақтық, ұлттық, ... ... ... ... жұмыс жасайды. Ал диверсификация (латын
тілінен алғанда – көптүрлілік, дамудың ... бір ... ... ... ... қатар дамуы. Мысалы, гимназия,
лицей, колледж, жекелегенпәндерді ... ... ... ... беру мекемесінің бірқатар ерекшеліктері болады. ... ... ... оның ... немесе сол құрылтайшы тағайындаған
қамқоршылар кеңесі іске ... ... емес ... ... ... ... ... құрылымы, мекеменің басшысын
сайлау, тағайындау тәртібін айқындайтын өз жарғысы болады.
Кез келген әрекет, соның ішінде ... ... де ... ... ... ... функцияларын іске асыруда басшылыққа алатын
бірқатар қағидалардысақтауға негізделеді. Ол ... ... қою ... ... ... тағы басқа топтастырылады. Ал
басқару қағидалары басқару заңдылығының бейнелену және нақты іске ... ... ... ... заңдылығы таңдағыштық,
мақсатқа сәйкестік, ізгілік, басқарудағы ... және ... ... ... ... ... ... компоненттерді қамтиды. Осы
заңдылықтардан мектеп директорының, менеджердің оқу жүйесін ... ... ... ... туындайды. Сонымен негізгі қағидаларға
мыналар жатады:
- педагогикалық жүйені демократизациялау және ... ... және ... ... ... жеке билік пен алқалы биліктің бірлігі;
- педагогикалық жүйені ... ... ... ... осы ... ... қағидаларға жеке-жеке тоқталып өтпекпіз.
Педагогикалық жүйені басқаруды ... және ... ... ең ... ... оқушылар мен ата-
аналардың бастамашылығы мен өздігінен ... ... ... ... Бұл жағдайда тек қана шешім қабылдау мен талқылаудың бүкпесіз,
ашық жүргізгенде ғана ... ... ... ... ... ... және контракт негізінде қабылдаудың жүйесі – мектептегі
демократиның бастауы. Сол сияқты ... ... ... және ... ... ... ... тұрған
міндетті, оның қиындығы жете скзінген әрбір мұғалім оған бей-жай қарамайды.
Мектеп әкімшілігінің, мектеп кеңесінің тұрақты түрде есеп беріп ... ... ... ... ... мен оқушыларды қатыстыруы мектеп
өмірінде демократияның орнығуына ... ... ... мен ... ... ... басқару
жүйесініңтабиғатын түсіну, басқаруға қолайлы алғышарт жасайды. Мектептегі
басқаруды жүйелілік ... ... ...... жүйе ... ... белгілерінен құралатын осы жүйенің тұтастығын көре білу.
Екінші белгі мектептің құрылымы болып ... ... ... ... мектептің байланыстары мен қатынастарының дамуы соған тікелей
байланысты ... ... ... ... оның ... ... ... туындайды. Дегенмен олардың өзара әрекеттесуі арқылы ... ... ... ... тұрақты түрде өзара жақындауға
ұмтылуы жүйенің тұтастығын айқындайды. Мектепті басқаруда ... ... – оның ... ... тығыз және өзгеше байланыстылығын естен
шығармаған жөн. Мектеп пен ... ... ... екі формада
көрінеді. Бірінші жағдайда мектеп өз ... ... ... ... ... ... өз ... жету үшін ортаныөзіне бағындырады.
Мектепті басқарудағы жүйелілік пен тұтастық ... ... ... ... ... өзара байланысы мен өзара ... ... Бұл ... іске ... ... жол белмеуге болмайды.
Осы қағида арқылы басқару қызметінің бірізділігін, қисындылығын, өзара
пайдалылығын, оның ... ... де ... ... аңғарамыз.
Орталықтандыру мен орталықсыздандырудың парасатты үйлесуі. Мектеп және
педагогика тарихы шамадан тыс орталықтандырудың ... ... ... ... талай рет көз жеткізді. Басқаруды
орталықтандыру төменгі буындағы жетекшілердің, мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ... шешімдерді жай
ғана орындаушыларға айналдырады. Біржақты орталықтандыру жағдайында басқару
қызметінің қосарлануы, уақыт шығыны басшы мен ... ... орын ... ... орталықсыздандыруға шамадан тыс мән беру педагогикалық
жүйе ... ... ... ... ... ... тұтастай басқару мен әкімшіліктің
рөлін төмендетіп, басқарудың талдамалық және ... ... ... тәжірибесі көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... мен өміріне елеулі
нұсқан келтіріп, педагогикалық ұжымда түсінушілік пен жанжалға негіз болып,
әкімшілік пен ... ... ... ... ... да ... басқарудықамтамасыз етуде орталықтандыру
мен орталықсыздандыруды үйлестіру әкімшілік және қоғамдық ... ... ... ұйымының мүддесін ескеріп, кәсіптікдеңгейде шешім
қабылдауға мүмкіндік беріп, педагогикалық жүйенің барлық ... ... ... ... жағдай туғызады.
Жекебилік пен басқарудың біртұтастығы. Бұлқағиданыіске асыру
педагогикалық жүйені басқаруда субъективтілікке, билеп-төстеушілікке ... ... ... ... әріптестердің тәжірибесі мен
біліміне сүйеніп, олардыталдамалау жасау меншешім қабылдауға қатыстыру, ... ... ... ... ... ... ... маңызы зор.
Оның үстіне алқалық шешім ұжымның әрбір мүшесінің тапсырылған міндетке жеке
жауапкершілігін ... ... жеке ... тәртіпті қамтамасыз етіп, педагогикалық
процеске қатысушылардың өкілеттілігін айыптаудыжәне оны ... ... ... Егер алқалы билік қабылданғаншешімді іске асыру кезеңінде
белгілібір шешім ... бұл өте ... жүйе ... жеке ... билеп төстеуді, беделді
алға салу емес,ол терең ... ... мен ... және ... жете ... ... ... ата-ананың дербес-психологиялық
ерекшеліктерін жете есеп алуға негізделеді. Басқарудағы жеке мен ... ... ... Жеке ... ... орындауда жеделдігімен
ерекшеленсе, алқалы билік біршама «бәсеңдігімен» ерекшеленеді. Сондықтан да
тактикалық әрекеттерді айқындағанда жеке билікке, ал ... ... ... ... арқа ... дұрыс болмақ.
Бұл принцип оқу-тәрбие процесін басқаруда қоғамдық негізде жұмыс
істейтін түрлі ... мен ... ... ... ... ... ізденіс пен қабылданған шешімге жеке жауапкершілік қажет
болатын съезд, селт, конференциялардың жұмысыосы қағиданы ... ... ... беруді басқарудың мемлекеттік-қоғамдық сипаты орталықта және
жергілікті жерлерде бұл қағиданың күнделікті практикада орнығуына қолайлы
жағдай туғызады.
Педагогикалық ... ... ... ... ... ... жүйені басқару тиімділігі едәуір дәрежеде
қажетті және толық ақпараттың ... ... ... ... ... ... және ... асығыстыққа, дерексіздікке
қарсы қойылады. Әлеуметтік ... ... ... ... пен
тәрбиеленушінің арасындағы байланыс құралы ретінде, кейде жүйе мен ... ... ... ... ретінде қарастырылады.
Басқаруда ақпаратты пайдаланудың қиындығы оның тым көптігінен немесе
тым аздығынан туындайды. Мектепішілік ... ... ... ... Ақпараттың аздығы да, көптігі де шешім қабылдауға,
оны іске асырудыреттеуге кедергі жасайды. ... ... ... ... ... ... саласынан байқалады. Ал оқу тәрбие
процесінде тұлға дамудың бағыттары, оның оқужәне ... тыс ... ... даму ... ... да ақпараттар жетімпей жатады.
Мектепішілік ақпаратпен айналысқан адам оны ... ... ... ... ... жете білу тиіс. Мектеп басшысы, менеджер өз қызметіне
бақылау, анкета ... ... ... және ... ... ... жиі қолданылады. Техникалық құралдарды ... ... ... жинау, оны өңдеудің мерзімі едәуір
қысқарады. Қазіргі мектеп ... ...... ... ... жасап, енгізу. Ол технологияны басшымен бірге
мұғалімдер де пайдалана алуы ... ... ... кез келген ақпарат маңызды, әсіресе
жүйенің оңтайлы жұмыс жүргізу үшін қажетті басқару ... ... ... ... ... ... ақпаратын былай топтастыруға
болады: уақыты бойынша – ... ... ... ... ... қарай – талдамалық, баға беруші, ... ... ... ... ...... ведомстволық, ведомстводан
тыс; мақсатты ... ...... ... және тағы басқа.
Ақпараттық банк қалыптастыру, онышұғыл қолдану технологиясын
енгізуде, еңбекті басқару ... ... ... жүйе ... ... және тұтас басқарылатын бірнеше
компоненттерден құралады. Педагогикалық жүйені басқару бір жағынан ... ... ... ... өзгертуге мүмкіндік береді.
Осылайша педагогикалық жүйенің қызметі қатаң белгіленген уақыт шегінде ... жыл) ... ... ... ... бағытталады. Жүйенің
мақсатыоның мазмұнын айқындайды, ол мазмұн көп ... оны іске ... де сан ... Басқа жүйелер сияқты педагогикалық жүйе де алынған
нәтижелердің деңгейімен сипатталады.
Педагогикалық құбылыстың диалектикалық табиғатын ... ... ... ... оның оңтайлы ... ... ... ... ... Осы ... мектеп жүйе құраушы фактор
мақсат пен нәтиже факторларынан көрінеді. Қызмет ету шарттары - ... және ... ... ... компоненттер – басқарушы
(педагогикалық ұжым) және ... ... ... ... ... ... ... формалары мен әдістерінен
түзіледі; Қызметтік компоненттер – педагогикалық талдау, ... қою ... ... ... ... және ... ... педагогикалық жүйені басқару нысаны ретінде қарастыру, білім
беруді ... ... ... ... ... мен оқушылардың
бірдей дәрежеде мақсат ... ... қол ... ... және ... ... қалыптастыруға қолайлы жағдай жасайды,
оқу-тәрбие жұмыстарының түрлі құралдыры мен әдістерін таңдап, пайдалануды
білдіреді. Бұндай жағдай ... ... ... сақтауға және
оны құрайтын компоненттерді жақсартуға оң ... ... ... маңызды факторлардың бірі, ... ... ... көзі – ... ... үйлесімді дамуы, оның өін-өі
айқындауына бағытталған мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ... мақсаты - тұлға қасиетінің ... ... ... ... ... және басқа да
базаның мәдениетін қалыптастыру. Жалпы ... оқу ... ... ... бойынша нақтыланады. Басқарудың тиімділігін
арттырудың ең ... ... ... ... мұғалімдердің, оқушылардың
өзін-өзі басқару органдарының жекелеген мақсаттарды белгілей алуы ... ... ... оны жалпы мақсатпен үйлестіріп, реттеп отыру.
Басқару мәдениетінің ... ... ... саласында еңбек
ететін адамдардың басқару мәдениеті, ... ... ... ... болып табылады. Дәстүрліұғымда кәсіптік-
педагогикалық мәдение ... ... ... ... ... ... және ... байланыстырылады.
Мектеп басшысының басқару ... оның ... ... технологиясы мен құндылықтарынжасау, игеру және ... ... ... өзінің шығармашылық күш-қуатын
танытуы. Бұндай ... ... ... ... ... ... және тұлғалық-шығармашылық болып табылады.
Мектеп басшысы басқару мәдениетінің аксиологиялық компоненттері.
Қазіргізаманғы мектепті басқарудың маңызы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... Мектеп басшысы басқару
қызметінің процесінде басқарудың жаңа ... мен ... ... пен ... ... Ал ... қызмет барысында олардың
қаншылықты маңыздылығына баға беріледі. Қазіргі ... ... ... ... идея, концепция сияқты басқаруға ... ... ... ... ие ... ... басқарудың құндылықтары сан алуан. Олар: әртүрлі
деңгейдегі тұтас педагогикалық процесті басқарудың мәні мен ... ... ... ... ... мақсаты, мектепті басқару
мақсаты, педагогикалық ұжымды, оқушылар ұжымын басқару мақсаты, ... ... ... ... ... ... және ... құндылық-
мағлұматтарға басқару қызметіне реттеушілік сипат береді; құндылық-білімдер
басқару саласындағы мектептің білімінің мәні мен ... ... ... ... ... ... ... ауыл және қала
мектептері мұғалімдерімен жұмыстың ерекшеліктерін білу, педагогикалық
процестерді ... ... ... және тағы басқа.
Құндылық-қатынастар педагогикалық процеске қатысушылар арасында
өзарабайланыстың, ... ... ... ... ... ... ... тұлғааралық қатынастардың мәнін
ашады.
Құндылық-сапалар басқарудың субъективтігі ретінде ... ... ... ... ... ... ашады.
Ол сапалар бастықтың өз қызметін болжалдап, оның салдарын алдын-ала көре
білу ... өз ... мен ... ... ... мақсатымен
салыстыра білу қабілеті, ынтымақтасу және бірлесебасқару қабілетінен және
тағы басқа көрінеді.
Мектеп ... ... ... ... компоненті
педагогикалық процесті басқарудың ... мен ... ... ... технологиясы арнайы педагогикалық міндеттерді ... ... ... және ... ... ... және реттеуді атқара алатын іскерлігіне байланысты. Мектеп
директорының басқару мәдениетінің ... ... ... шешудің
әдісі, тәсілдерін қаншалықты меңгере алуына тікелей байланысты.
Мектеп директорының ... ... ... ... ... ... ... акт ретінде
қарастыру арқылы ... ... ... ... қызметі
өзініңтабиғатында шығармашылықболып табылады. Басқарудың құндылықтары мен
технологиясын ... ... ... ... ... мен
басқару объектісінің ерекшеліктеріне сай, ол құндылықтарды ... ... ... ... ... Осылайша, педагогикалық жүйені басқару
тұлғалық қабілеттерді іске асыратын және жұмсайтын сала болып ... ... ... директоры тұлға, басшы, ... ... ... ... ... берудің гуманитарлық сипаты – онда ... жай ... ... ғана ... ең ... ... пен ... субъектісі,
құдіретті мәдениет үлгісін дүниеге әкелген әрі өзінің ... ... ... ... әкететінсубъектісі ретінде ... ... ... Республикасы Гуманитарлық білім беру
тұжырымдамасында. Ал осындай мақсатқажету білім мазмұнын ... ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан жалпы
білім ... ... ... ... ... ... ... орай педагогикалық қызметте ынтасы жоғары,
білім беру ... ... ... отыратын өзгерістерге икемді, жаңа
технологияларды оқу-тәрбие үрдісіне қолдана алатын мұғалімдерді дайындау –
бүгінгі күннің өзекті ... бірі ... ... ... ... ... ... төмендегідей міндеттер
жүктейді:
• Оқу-тәрбие үрдісін ізгілендіруді жүзеге асыру;
• Оқу-тәрбие үрдісінде ... ... ... ... ... жеке бас ерекшеліктеріне қарай саралап оқытуды қолдану;
• Оқушының жеке ... даму ... ... ... үрдісінде диагностикалық талдау, зерттеу жүргізу.
Мұғалімнің өзінің педагогикалық ... ... оның өз ... ... ... ... ... игеруі
қарастырылады. Оның ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық мәдениетті қамтиды.
Мұғалімге өз білімін көтеру жұмыстарын ... ... ғана оның ... ... ... ... ескерілуі тиіс. Мектепте арнайы ұйымдастырылған әдістемелік
жұмыс мұғалімдердің жеке қажеттілігін ... ... ... оқу ... ... ... өзін ... сұрақтарға жауап таба
алады.
Мектеп директорыжәне оқу ... ... ... ... өз мектебі педагогтарының алдындағы қиындықтарға баса көңіл
бөледі. ... ... ... ... талқылау мұғалімнің өз білімін
көтеру әрекетіне ықпал ... ... ... ең ... ... бірі – ... ғылыми тұрғыдан сауатты басшылық жасау қажет. Мектеп жұмысын
меңгкріп, зор ... ... ... ... директор және оның оқу-
тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасарлары. Олар ... ... ... ... ... принцип негізінде іске
асырады.
Мектепті басқарудың әдістемелік негіздері, заңдылықтары:
1. Талдау. Мектептің оқу-тәрбие үрдісінің нәтижесіне сараптама жасау.
2. Жоспарлау. ... ... ... ... басқарудың
бағытты жұмысы. Мектеп ісіне ... ... ... ... ... ... бағыты айқындалып, қорытынды нәтижесі
ашылады.
3. Ұйымдастыру. Басқаруды демократиялық (жариялылық) негізде құру.
4. ... ... ... ... ... ... және ... өзін-өзі тәрбиелеуге дағдылау.
Мектеп директоры, оның оқу-тәрбие, әдістемелік және ғылыми жұмыстарды
басқаратын орынбасарлары ұжым пікірі және оның қорытындылары ... ... ... оқу, ... тыс ... және
тәрбие жұмыстары бойынша жинақталған талдауларжөнінде пікір алысады.
Бұл, ... ... ... ... мен ... жұмыстарының тізбесі
емес.Міндет күрделірек: оқу-тәрбие жұмысында болып жатқан жағымды,
жағымсыз жәйттерді анықтай талдап, ... ... ... ... ... ... Бұл ... психологиялық ахуалды
жасауға, педагогикалық ... ... ... ... ... ... жақсарту (қолайлы) жолдарын, әдістерін
табудың дұрыс жолдарын таңдауда мүмкіндік береді.
Мектеп директоры әдістемелік басшылықтың бір түрі ... ... ... ... өзекті мәселелерін
талқылаудағы қорытындыны, ғылым ... ... ... және ... білімінің сапасын зерттеудің нәтижелері бойынша
бұйрық бере алады. Бұл ... ... ... оларды жөндеуге
міндеттейтін кеңесшілік құжатқа айналмауы керек. Бұл ең алдымен оқу
ісін басқарушыға, ... ... жеке ... әдістемелік
нұсқау және ұсыныс болып, істің нақтылы жағына әділ ... ... ... ... жақсартуға бағыт беретін беделді құжат
болуы керек.
Осыған сәйкес мектепті ... ... 4 ... ... ... ... Тактикалық басқару
• Тікелей (оперативті) басқару;
• Өзін-өзі басқару.
1-суретте мектепті басқару деңгейлерін ашып көрсеттік.
Мектепті басқару деңгейлері
1- ... ... іске ... оған ... ... іске ... ... компоненттерінің өзара тиімді әрекетгесуін камтамасыз ету үшін
ұйымдастыру кезеңі ... ... ... бірнеше мағынада қолданылады.
Біріншіден, өткізілген сабақтың сыныптан тыс жұмыстың сапасын, тұтас оқу-
тәрбие процесінің немесе оның бір ... ... ... баға ... Екіншіден, ұйымдастыру үғымы ... ... ... ... ... ... белгіленген
жоспарды іске асыруға, алға қойған мақсатқа қол жеткізуге ... ... ... ... басқаруды ұйымдастыру мағынасында
қодданылады.
Адамның ұйымдастырушылық қызметі өзінің табиғатынан. нақты ... ... ... ... ... негізделген
практикалық қызмет. Әріптестермен, ... ... ... ... болу ... ... біршама танымалдық бағдар
береді. Ұйымдастыру қызметін жетілдіруді жоспарлауда ... ... ... ұйымдастыру, мектеп менеджерлерін дайындау жүйесі
сияқты мектепішілік менеджмет идеяларын колдану мүмкін.
Ұйымдастыру қызметі қабылданған шешімдерді іске ... ... ... ...... ... ... жұртшылдық өкілдер атқарады.
Сондықтан кез келгсн істі ұйымдастырганда оны адамдық фактордың мүмкіндігін
пайдалану және іске ... ... ... ... ... ... ала іріктеу, оларды жұмыс орны, уақыты және ұжымдык,
іске қатысу реттілігімен бөлу сияқты ... ... ... ... мазмұнын, түрі мен әдістерін тандауда нақты жағдай ... ... ... айқындау қажет.
Бұл жерде нақты жағдай ретіндс әрекетке қажетті еңбек заттары мен
құралдары, ... ... мен ... орны және т.б. ... атауға
болады. Басшының ұйымдастыру қызметіің құрамында алдағы өрекетті дөләлдеу,
нұсқау беру, тапсырманы орындаудың қажеттілігіне ... ... ... және ... ... әрекетінің бірлігін қамтамасыз ету,
әрекетті ынталандырудың ең тиімді формасын таңдау ... орын ... ... ... ... ... нақты істің барысы және
нетижесін бағалау да аса ... ... ... Сонымен бірге мектеп
директорының ұйымдастырушылдық қызметі ... ... ... қалыптастыруға бағытталады. Бұл жұмыста басшының кәсіпқойлық, жалпы
және педагогикалық мәдениеті, ... ... мсн ... ... ... міндет қоя білу және іске асыруға қол жеткізе алу
сияқты жеке қасиетгері ... рөл ... ... ұйымдастырушылық
мәдениетінің ендігі бір ... және ... ... ... етіп ... Бұл ... ... директорының
әкімшілік қызметпен бірге белгілі бір пөннің мүғалімі ретінде педагогикалық
кызметпен де айналысатындығын ескеру ... ... ... ... қызметіне жұмсалады, бірақ оның педагогикалық қызметі ... үлгі ... болу ... ... ғана ... ... бола алады. Бұл жағдай сабаққа дайындалуға, жаңа психологиялық-
педагогикалық ... ... көп ... ... талап етеді. Сондықтан да
уақытты мақсатты түрде пайдалана білу шеберлігі — мектен директорының,
мүғалімнің еңбегін ... ... ... Әсіресе мұғалімдердің де,
басшылардың да жүктемесі шамадан тыс артып отырған кезде бұл ... арта ... ... қызметінің ұйымдастыру шаралары. Мектептегі басқару
қызметін ұйымдастыру формаларының ең бастылары ретіндс ... ... ... ... жанындағы кеңес, мектеп ... ... ... ... семинар, комиссия, ... ... ... ... ... ... Ендігі кезекте
мектептің педагогикалық кеңесінің ұйымдастырушылық қызметіне мектептің
педагогикалық кеңесінің ... ... және оның ... ... ... ... Педкеңестің жұмысына педагогикалық қызметкерлер
ұжымы сайлайтын төраға басқарады. ... ... мен ... ... олар ... толықтырады. Педагогикалық кеңес — тікелей
оқу-тәрбие процесімен және оны жетілдіру ... ... ... ұжымда жүмыс істейтін кәсіпқойлардың кеңесі. Педагогикалық
кеңестің қызметі мынадай ... ... ... ... ... сай оқу бағдарламаларын, жоспарларын, оқулықтар мен ... ... ... және ... сол сияқты оқу-тәрбие
жұмыстарының сапасын талқылау; Мектеп ... мен ... ... ... белсенділігін дамыту, педагогикалык,
ұжымда инновациялық орта қалыптастыру, озық педагогикалық ... ... және ... жұмыстары; Педагогикалық қызметкерлерді
мұғалімдердің, оқушылар мен ... ... ... ... өткізу, аттестация технологиясын ... ... ... білім басқармаларының алдына категориалар, атақтар мен
разрядтар беру туралы өтініш жасау; ... өту, ... ... ... жіберетін мұғалімдердің кандидатурасын талқылау және
бекіту, озат мұғалімдерді әртүрлі моральдық және ... ... ... ... ... ... және оқу орындарымен,
мемлекеттік және ... ... ... ... ... негізгі бағыттарын анықтау; тәжірибелік-эксперимснттік жұмысты
ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... кеңес демократиямен жариялылық жағдайында — дайындыққа
мүғалімдерді, оқушылар мен ата-аналарды ... ... ... ... ... сұрау салу, анкеталау, бақылау жұмысы, байқау ... ... ... ... ... мен қызметінің принципті
мәселелері еңгізіледі. Педкеңес мәжілісінің ... ... ... ... ... ... ... формасы қолданылады.
Мектеп директоры жанындағы кеңес мұғалімдер,. ... үшін ... онда ... ... ... ... ... талқыланады. Ондай мәселелер қатарында оқу ... ... ... ... тыс ... ұйымдастыруды атауға болады.
Директор жанындағы кеңесте ... ... ... ... оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамытудағы ... ... ... қаралуы мүмкін. Кеңестің өткізілуі жиілігін мектеп
директоры белгілейді. Мектеп директорының ... ... ... ... ... жататын ағымдағы мәселелер қаралады. Бүндай
кеңестерді өткізу мектептің тоқсаңдық немесе айлық жоспарында белгіленеді.
Шұғыл ... ... ... оқу ... ұйымдастыруға қажетті форма
болып табылады. Оның мазмұны нақты жағдайдан туындайды. Ол бірінғай педагог
қызметкерлер нсмесе тек ... ... ... ... де ... тақырыпта
өткілуі мүмкін. Басқару қызметінің ұйымдық формаларын сабаққа және сыньштан
тыс сабаққа, спорт жарыстары, кештер мен ... ... ... ... да толықтырады. Мектеп басшыларыньщ шұғыл ... ... ... ... ... ... кездесуді де
қамтиды.
Балалардың мектепті басқару ісіне қатысуының тиімді формасы сайланбалы
орган-оқушылар комитетінің ... ... ... ... ... түрлі комиссияларына қатысуы мектеп өмірінде ... ... ... ... бастамашылдық пен жауапкершіліктің
қалып-тасуына нсгіз қалап, қабылданған шешімді іске асырудың жсделдігін
арттырады.
Мекгепті басқарудың ұйымдық ... ... ... оның ... мен ... ... ... Педкеңес, директор жанындағы
кеңес немесе ұйымдастырудың шұғыл формалары ... ... ... мен мүдделігіне қарай мақсатқа жеткізеді.
Қорыта келе айтарымыз мектепті қазіргі ... жаңа ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінің сапасы артатыны сөзсіз.
Демек, ғылым мен техниканың жедел дамыған, мәліметтер ... ... ... ... ... ... жеке ... қалыптастыру
мектептің басты міндеті ... ... ... да, мектепті басқару
жүйесінде басқарудың мәні мен негізгі принципткрін жетік әрі нақты ... ... ... ... ... М. ... Алматы. Ана тілі, 1992.
2. Әлмұхамбетов Б.А., Бенцион Я.С. Педагогикалық кадрлармен әдістемелік
жұмыс: келелі мәселелер, тәсілдер, шешімін іздеу. Алматы, ... ... И.Ф. ... Минск, 1998.
4. Педагогика. Абай атындағы Ұлттық педагогикалық Университеті. Алматы,
2003.
5. Егембердиев Ж. Мектеп ... ... ... ұсыныстар.
Алматы. Мектеп, 1975.
6. Внутиришкольное управление: Вопросы теории и ... Под. ... ... ... ... Под. ред. П.В.Судоминского. Москва.
Педагогика. 1987.
8. Педагогикалық басшылық. //Бастауыш мектеп. Т.1, ... ... М. ... басқарудың демократиялық ... ... ... ... ... ... басқару комитетінің қызметі. Оқушылар:
- Мектептің өміріне тікелей атсалысады;
- Мұғалімдер еңбегін бағалауда өз ... ... ... ... ... ... сынып
жетекшілері)
- Білім бағдарламалары мен мемлекеттік білім стандартының ... ... ... ... ... ... ... қатарлы озық инновациялық тәжірибені талдайды, таратады.
Директордың оқу-тәрбие жөніндегі орынбасары:
- Оқу-тәрбие үрдісін ... ... ... ... ... ... деңгейін бақылайды;
- Ақпараттар жинайды;
Директордың тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары:
• Тәрбие жұмысын
- ... ... ... ... ... ... орынбасары:
- Ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастырады;
- Қоытудың инновациялық технологияларын енгізеді;
- Оқу бағдарламалары мен ғылым жобаларды талдайды.
Педагогикалық кеңес:
- Оқу жоспарын бекітеді;
- Оқу ... даму ... мен ... ... ... Оқу-тәрбиеүрдісінде инновациялық ұжымдық жетекшілік ұйымдастырады;
- Кешенді жобалар мен бағдарламалар жасайды;
- Инновациялық технологиялар мен пәндік білімділік жобалар ұсынады;
- Білім мониторингін ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан мектептеріндегі орта білім беру жүйесі76 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Delphi 7 жүйесінің негізгі түсініктері мен принциптері17 бет
Delphi ортасында тест бағдарламасын құру58 бет
Java тілінде қарапайым сағат құру12 бет
SQL тілі39 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды азықтандыру»26 бет
«Суалған буаз сиырды азықтандыру»20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь