Алтын Орданың қалалық орталығы - Сарайшық

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 АЛТЫН ОРДАНЫҢ ҚАЛАЛЫҚ ОРТАЛЫҒЫ . САРАЙШЫҚ ... ...7
1.1 Сарайшық қалашығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Сарайшық қалашығы тұрғындарының шаруашылығы ... ... ... ... 10
1.3 XIII . XVI ғасырлардағы қаланың саяси, экономикалық өмірі...12

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ. 
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті
Тарих және ... ... ... ... ... ... ... қалалық орталығы - Сарайшық
Орындаған : 07101 тобының студенті Ибатов Е.М.
Тексерген: т.ғ.к., оқытушы Мұханғалиева Ж.Қ.
Орал - ... ... ... ... ... ... - ... Сарайшық қалашығы...............................................................................7
1.2 Сарайшық қалашығы тұрғындарының шаруашылығы................10
1.3 XIII - XVI ғасырлардағы қаланың саяси, экономикалық өмірі...12
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... хандары ел басқарған кезде (Бату мен Берке хан ... ... ... ... ... ... ... басқа да көптеген моңғол ұлыстары секілді Жошы ұлысы да ... ... ... ... Бұл кезеңде Алтын Орда хандарының басқа елдермен келіссөз жүргізуге, ... ... ... ... Ұлыс ... ... құқығы да тек Ұлы ханның құзырына жататын. Беркеден кейін Алтын Орда тағына Батудың немересі Мөңке отырды. Мөңке Темір ханның басқаруы ... (1266 - 1282) ... Орда іс ... ... ... ол ... ... бекітілді, Оған Мөңке Темірдің атымен өрнектелген теңгелердің шығуы дәлел.
Мөңке Темір өкіметі Берке хан қолға алған жаңа қалалар құрылысын жүргізу ... әрі ... ... ... тез бой көтерді: Олар Днестр бойындағы Ақкерман (Белгород - Днестровский), Орданың батыс жақ шетінде ... ... ... - ... ... сол жағалауындағы Тавань; Қырым; Бақшасарай маңындағы - Қырық - Ер; қазіргі Феодосия - ... ... ... - ... ... Азов ... Азак; Жайықтың оң жағасындағы - Сарайшық; Ертіс бойындағы, қазіргі Тобыл маңындағы - ... және т.б. ... еді. ... ... ... - ... ... көңіл бөлініп отырды. Ол алғашқыда Бату сарайы, кейінірек Берке сарайы деп аталды. Мөңке Темір билігінің соңғы ширегі кезінде Сарай тек ... ... ғана ... ... - ақ, ... ... ірі ... бірі саналды. Мәселен, XIII ғасырда Римде - 35 мың, XIV ғасырда - ... 58 мың, ал ... XIV ... ... 100 мың тұрғын қоныстанып, тіршілік етті. [1, 120б.] Сондықтан өз кезінде аты жаһанға мәлім болған бұл тарихи ... ... жас ... міндеті. Осы тұрғыда біз қарастырып отырған тақырыптың өзектілігі еш күмән тудырмайды.
Зерттелу тарихы. Қазақ даласындағы ең көне ... ... бірі - ... ... Тарихшы ғалымдар оның пайда болуын XIII ғасырда, яғни Шыңғыс хан мен Батудың жасаған шапқыншылығымен байланыстырады. Әзірге белгілі болған ... ... бұл орын ... ... ... XIV ғасырдың алғашқы жартысынан басталады да, оларда Сарайшық гүлденген қолөнері мен сауда қаласы болғандығы айтылады.[2, 82б.]
Сарайшық туралы ... ... ... ... ... ... ... - ғалымы, саяхатшысы Ибн-Батута. Ол өзінің саяхаттарының бірінде, 1334 жылы ... ... ... Орданың астанасы), Азияға жасаған сапарында Сарайшық қаласында болған. Бұл жөнінде ол, . Сарай - жүк ... кіші ... ... мағынаны білдіреді. Ол кезде Алтын Орда үлкен Сарай, Сарайшықты кіші ... деп ... ... ... 1937 жылы ... ... орыс ғалымы зерттеген, ал 1950 жылы мұнда Әлкей Марғұлан экспедициясын ... ... ... ... ... ... та ... жұмыстарын жүргізген. Ағылшын көпесі әрі саяхатшысы Антоний Дженкинсон Сарайшықты ... , - ... ... қалдырған. , - деп тамсанады араб ... ... деп ... - ХІҮ ... ... қыштан жасалған су құбыры болған. Еуропа мен Азияның арасын жалғаған көрікті қала талай патшаның көз ... ... ... ... ... ... де, ... келгенде жер жастандыруға көзі қимаған. Қылыш көтеріп қиратуға қимаған қаланың түбіне ақыры 1580 жылы , - деп Иван ... ... ... ... ... ... Юрий Долгорукий Мәскеудегі Қызыл алаң мен Кремльді салдырғанда орыс сәулетшілері оны сән-салтанаты ... ... Орда және ... ... ... , - деп әуелі Қазанды, сосын Сарайшықты құлатқан. Сөйтіп бес ... өмір ... ... ... ... ... айналады. Бір замандағы сәнді қала ғасыр жарым тонаудың астында қалған.
Республика ... ... 1950 жылы ... ... ... ... экспедициясының қорытындысы негізінде белгілі археологтар С.П. Толстов пен Г.И. Пацевич > дейді де Сарайшықтың өмір сүру дәуірін ... ... үш ... ... ... қала ... ... бой көтеруі.
2.XIII-XIV ғасырларда Алтын Орда өмір сүрген кезеңдегі Еуропаны, Орта Азия, Қазақстанда, ... және ... ... ірі сауда орталығы болуы, яғнғи қаланың гүлденіп, ... ... ... ... ... ... ... қазақстар шабуылын күйреп, қирауы.
Қазақ археологиясының атасы Әлкей Марғұлан ... 1950 жылы ... ... ... ... деп еш бұлтаңсыз дәл айтады.
Бұл пікірді, соңғы жылдары қала орнында қазба жұмыстарын жүргізіп жүрген Республикалық ... ... ... дәлелдеп отыр.
Тарихи - мемориалдық кешен құрылысы 1999 жылы 2 мамыр күні басталып, сол жылы 3 ... ... ... ... ... ... ... болып саналды. Құрылыс жұмысына жергілікті халық түгелге жуық қатынасып, ... ... ... ... жұмысына тікелей араласып, басшылық жасады. Кешен құрамына:
1. Хандар Пантеоны кіреді. Архитекторы, сол ... ... ... ... ... биіктігі 17 метр, 8 қабырғалы. Қабырғалар арасына Сарайшықта жерленген жеті ханға ... ... ... Бұл ... қара мраморға жазылған хандардың аттары мен хандық құрған жылдары жазылған. Бұл хандар:
1.Мөңке темір (1266-1282ж.ж)
2.Тоқтағу (Тоқты) (1291-1312ж.ж.)
3.Жәнібек ... ... Оқас (14 ... Хан ... ж.ж)
6. Ших Мамай (1549-1554 ж.ж)
7.Жүсіп Хан ( 1549-1554 ж.ж)
2. Мешіт. Мешіттің ұзындығы 13 метр, ені 6 метр 50см. ... іші ... ... ... ... ... ... ішінде Құран, тағы басқа діни кітаптар қойылған.
Әрбір жұма ... ... ... ... ... үйіне кіріп Құран оқытып, дұға етеді. Мешітке азан ... ... ... ... ішіне Сарайшық қазбасынан шыққан тарихи жәдігерлер қойылған. 14 ғасырдағы Сарайшық қаласының ... ... ... кітабына жазып қалдырған қоғам қайраткерлері, ғалымдар, өнер шеберлері, шет ел азаматтары мен ... ... ... ... оқуға болады.[3]
Тақырыптың мақсаты мен міндеттері. Тақырып бойынша мынадай міндеттер ... ... ...
* ... ... ... ... Сарайшық қалашығының тұрғындарының шаруашылығы мен қолөнерінің дамуын жан - жақты ...
* XIII - XVI ... ... ... ... өміріне сипаттама беру.
+ Сарайшық қалашығы
Сарайшық қалашығы 100 га көлемі бар, XIII-XVI ғғ. жатады. Жайық ... оң жақ ... ... ... 55 ... ... орналасқан. Археологиялық зерттеулер нәтижесінде Сарайшықтан Шығыс пен Батыстың ортағасырлық өркениетті орталықтармен сауда-экономикалық және мәдени байланысы туралы ақпарат ... және ... Орда ... ... ... бай ... табылды. қоғамдық құрлысының архитектуралық орналасуының кезеңдеріне ... ... ... салу ... ... ... бірге, өткен маусымда бес құрылыс кезеңін анықтауға мүмкіндік алынды. Археологиялық зерттеу барысында қалашықта ... ... ... ... ... ... қолданыс заттары табылды: қыштан жасалған заттар (құман, құмшы, шығыр, құмыралар, көзелер, шырақтар, түбектер, ... ... ) ... мен ... ... және ... араб ... сонымен бірге, трапезундық және қырым амфораларыныњ бөлшектері, қытай фарфорынан жасалған табақтың бөліктерімен безендірілген. Қазбалар барысында көптеген сүйектен, темір мен қоладан ... ... ... Одан ... ... ... ... табылып, зерттелді.
Әбілғазы Бахадұр-ханның (ХVІІғ.) Сарайшықтағы негізін Батухан (Билік құрған уақыты 1221-1256 ж.ж.) салған деген тарихи пікірмен келісуге ... ... ... мен ... осынау жолдардың бағыт бағдарлары туралы, тауарлардың сипаты мен бағасы және қатынас тәсілі туралы жазбалары мен хикаялары бізге ... ... ... ... ... одан әрі ... дейінгі сауда жолының соқпақтарында құдықтар болды және керуен-сарайлар ... ... ... ғ.ғ. осы жол ... ... ... ... болды.
Сарайшықта салтанатты сәулетті сарайлар, керуен-сарайлар, моншалар, мешіт-медреселер және басқа да ғаламат ғимараттар салынған. Оларды атақты сәулет ... ... ... ... ... тұрғызған қаланың өте тамаша жобаланып салынған түзу де кең көшелері мен алаңдары болған. Қаланың келбетінен шығыстың әсері айрықша байқалды. Керуен ... ... ... ... ... ... халық төлейтін салық және аса мол арзан еңбек күшінің ... ... ... тез өсті.[4]
Қаланың Еуропа мен Азияның түйісіндегі керуен жолында, тиімді ... ... ... оның ... ... және көп ... бүкіл қағанаттың ең басты саяси, сауда экономикалық, ... ... ... ... септігін тигізеді. Берке және оның бауыры Тоқай - Темір хандардың 1263 жылы жаңа дін - ... ... ал ... Рузби хан тұсында исламның ресми мемлекеттік дінге айналуы Сарайшықты Ұлық Ұлыстың (Алтын Орданың) діни - ... ... ... ... ... ... ... (1341 - 1357ж.ж.), Бердібек (1357 - 1359 ж.ж.) ... ... Орда ... ... отыру салтанатты рәсімі өткізілген. Онда Мәңгі - ... (1266 - 1281 ж.ж.), ... ... 1290 - 1312 ж.ж.) ... Бердібек сынды ұлы хандар, қазақтың ең ұлы ханы Қасым, ... ... ... мен ... және ... да тарихи тұлғалар жерленген.
Алтын Орда ыдыраған соң Сарайшық Маңғыт Ордасының, кейіннен тәуелсіз мемлекетке айналған Ноғай ... ... ... Қасым хан билеген жылдары (1511 - 1518 ж.ж.) Сарайшық біраз уақыт Қазақ хандығының ... ... ... ж. . Сол 1580 ж. орыс қазақтары әлі де қалыпты ырғағында өмір сүріп жатқан Сарайшыққа тұтқиылдан баса - ... ... Және XIII ғ. ... XIV ғ. Ақсақ Темірдің қатігездіктері олардікімен салыстырғанда ойыншыққа айналады. Олар бүкіл қаланы күлі қалғанша өртеп, тұрғындарды бауыздап қана ... ... ... ... ... Бұл ... А.Левшин, Н.Карамзин және т.б. кезінде жазған. Осыдан соң қала өзінің өмір сүруін түбегейлі тоқтатады.
Орынбар шекаралық комиссиясының XVIII ғ. Соңы мен XIX ғ. ... ... ... ... ... маңын

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сығанақ алғашқы қазақ мемлекеті – Ақ Орданың астанасы6 бет
Хамза Ықсанұлы Есенжанов13 бет
Хронологиялық деректер13 бет
Қазақстан Азамат соғысы жылдарында5 бет
Қазақстанның табиғи байлықтарын қорғау5 бет
Ұйғырлар17 бет
Ұлы даланың астаналары8 бет
XVIIІ-XX ғғ. бас кезіндегі Қазақстан мәдениеті12 бет
Ұлы жібек жолы және оның тарихи маңызы59 бет
"Алтын орда."6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь