Экономикалық процестегі мемлекеттің рөліне толық көзқарастар


Мазмұны

Кіріспе

1.тарау. Экономикалық процестегі мемлекеттің рөліне толық көзқарастар
1.1. Мемлекеттің мәні, және экономикада мемлекеттің рөлі
1.2. Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық қызметі
1.3. Мемлекет және бизнес

2.тарау. Қазакстан Республикасының әлеуметтік экономикалық даму стратегиясындағы мемлекеттің рөлі
2.1. Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуінің ерекшеліктері
2.2. Өтпелі кезееңдегі макроэкономикалық саясат.
2.3. Шағын кәсіпкерлік нарықтық қатынастардың дамуының тиімді нысаны.
2.4. Қазақстандағы экономикалық дамыту, элеуметтік ахуалды жақсартуға жол

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған эдебиеттер .

1. Әкімбеков.С, Баймұхамедова.А.С. «Экономикалық теория»
Алматы: 2005 ж. 79-87беттер.

2. Байжомартов. Ү. Жүнісов. ¥. «Экономикалық теория негіздері»
Алматы: 1994 ж. 91-92 беттер.

3. Дүйсенбиев. Ш. К. «XXI ғасырға кандай экономика мен кіреміз»
Алматы: 2001 ж. 119-149 беттер.

4. Мейірбеков. А. Қ. «Кэсіпорын экономикасы»
Алматы: 2001 ж. 5-15 беттер.

5. Назарбаев. Н. Н. «Жүз жылға татитын он жыл»
Астана. 2002 ж. 38-47 беттер.

6. Назарбаев. Н. Н. «XXI ғасыр қарсаңында»
Алматы: 1996 ж. 6-9 беттер.

7. Сабден. О. С. Акбердин. Р. 3. «Рыночная экономика»
Алматы: «Ғылым» баспасы. 2002 ж. 669-680 беттер.


Газет, журналдар.
1. «Ақиқат» \\ 2005\\ №1,2. 27-55 беттер.
2. «Директор рынка» \\ 2005\\ №2. 11-12 беттер.
3. «Ехсіішүе» \\2005\\№7-8. 62-63 бетгер.
4. «Егемен Қазақстан» \\2004\\ 17-ақпан. 3 бет.
5. «Жас Қазақ үні» \\2005\\№25. 4-9 беттер.
6. «Жизнь» \\2005\\№4. 4-5 беттер.
7. «Заң газеті» \\2005\\ 15-шілде. 4 бет.
8. «Транзитная экономика» \\2005\\№1,2. 31-34 беттер

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................
1-тарау. Экономикалық процестегі мемлекеттің рөліне
толық көзқарастар
1.1. Мемлекеттің мәні, және экономикада мемлекеттің
рөлі........................................................................
................
1.2. Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық
қызметі.....................................................................
.............
1.3. Мемлекет және
бизнес......................................................
2-тарау. Қазакстан Республикасының әлеуметтік
экономикалық даму стратегиясындағы
мемлекеттің рөлі
2.1. Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға
өтуінің
ерекшеліктері........................................................
2.2. Өтпелі кезееңдегі макроэкономикалық саясат. ...........
2.3. Шағын кәсіпкерлік нарықтық қатынастардың
дамуының тиімді
нысаны...................................................
2.4. Қазақстандағы экономикалық дамыту, элеуметтік
ахуалды жақсартуға
жол..................................................
Қорытынды
............................................................................
.....
Қолданылған әдебиеттер
..........................................................
Кіріспе
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы:- «Нарықтық экономикадағы
мемлекеттің рөлі»-деп аталады. Бұл тақырыпты таңдауыма басты себеп болған
мәселе, оның бүгінгі қоғамдағы экономикамыздағы ең өзекті мәселелерінің
болуында. Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан
нарықтық экономмканы реттеу зор роль атқарады.Халық шаруашылығын
экономикалық кан тамыры іспетті, осы нарықтық байланыстар аркылы өндірістің
«қан айналымы» жүзеге асады. Оның өміршеңді өндірістің табиғатына,
экономикалық әлуметтік жағдайына байланысты , дегенмен нарықтың біраз
дербестілігі болады, сондықтанда олар ұдайы өндірістің барлық сатыларына,
түпкі нәтижесі мен тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді.
Жалпы нарық мәселесі төңірегінде осы күнге дейін теориллық
айтыстар толастай келеді.Экономикалық әдебиеттер мен зерттеулерде "нарық"
деген терминнің мәні осы күнге дейін толық ашыла қойған жоқ. Нарық сауалға
бірден жауап берудін өзіндік қиындығы жеткілікті. Нарық мәселелерінің
қоғамдағы қайта қүру теориясы мен практикасында алатын зор мәніне
қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан ғылым
экономикасының арасында нарық түралы бірыңғай пікір жоқ, Осыған байланысты
нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.Сондықтан нарық үдайы өндірісті
үйлесімді дамудың басты түтқасы. экономиканы нарықтық реттеу ұйымдасқан
жоспарлы шаруашылық механизмнің қүрамды бөлігі, онымен тығыз байланыста
әрекет ететінін естен шығармаған
жөн. Экономика ғылымы ретінде соңғы екі жүз жылдықта А.Смиттің еңбегінде
іргетасы қаланған теорияны талдау және оны толықтыру бағытында дамуда.
Капиталистік қоғамның дамуы деалектикасының өзі нарықтық әкономиканы
ұйымдастыруға әкелетіні аян. "Айырбастау"-дейді. В.И. Ленин7-"адамдарды
нарық арқылы біріктіреді". Нарықтық экономика-ертеден келе жатқан
шаруашылықтың жүргізу құралы, оның дамуының өзіндік бай тарихы бар.
Нарықтың қалыптасуы айырбас пен қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуымен
байланысты. Сонымен бірге, нарық стихиялы түрде дамушы немесе еркін нарық,
монополиялы нарық, реттелмелі нарық деп бөлінеді.Стихиялы нарық
-капитализмнің алғашқы кезеңінде болды, оған еркін тауар өндірушілер мен
сатып алушылар, еркін бәсеке мен еркін бағалар тән болады. Біздің жас
тәуелсіз Қазақ мемлекетінде де толыққанды жүйелі, әлеуметтік бағдарланған
нарыққа көшу әкономиканы дағдарыстан шығарудың баламасыз құралы деп танылып
отыр. Нарықтың маңызды әлементтеріне нарықтық инфрақүрлым жатады. Нарық
тауар биржаларының, көтерме және бөлшек сауда қүрылымдарының құрылып,
қызмет етуін талап етеді. Нарық әкономикасының ерекшелігі мынада: барынша
қолданылмаған мүмкіндіктердің варианттарының ішіен ең үнамсыз болса да
әйтеуір күмәнсіз табысқа жеткізетін вариянты таңдап алынады.
1-тарау. Экономикалық процестегі мемлекеттің рөліне толық теориялық
қарастар
1.1. Мемлекеттің мәні және экономикада мемлекеттің рөлі
Рыноктық түрлендірілуге арналған стратегиялық курсты
Республика Президенті анықтап берді. Өтпелі рыноктық экономиканы дамытудың
тұжырымдамалық негіздері отандық тауар өндірушіге талғамалы көмек беру,
экономикалық даму индикаторларын іске қосуда, реформаларды заңнамалық
қамтамасыз ету және осы негізде тиімді әлеуметтік саясатты жүргізу болып
табылады.
Тәуелсіз елдің жаңа экономикалық идеологиясын қалыптастырудың басы деп
есептеуге болатын 1993 жылдың соңынан бастап (ұлттық валюта шолу жасап
көрейік.
Ұлттық валюта теңгені енгізумен 1993 жыл Қазақстанның тәуелсіз
экономикасының дамуының басталған уақыты деп есептеуге болады. Бұдан әрі
Қазақстан мысалында экономиканың рыноктық дамуының көкейкесті мәселелерін
қарастырамыз. Өзінің дамуының 8 жылы ішінде Қазақстан экономикасы ТМД басқа
да елдері, оның ішінде Ресей сияқты елеулі реформаларды басынан өткерді.
Әрбіреуі өз ерекшеліктеріне ие тәуелсіз Қазақстан экономикасының дамуын 4
кезеңге: 1993-1995жылдар, 1996-1997жылдар, 1998-2000 жылдар, 2001 жылдан
қазіргі уақытқа дейін деп бөлеміз.
Орта жылдамдықты перспективаға (1993-1995жылдар) арналған бірінші
дагдарысқа карсы шаралар бағдарламасында құнсыздануды қолайлы деңгейге
дейін басу өндірістік төмең кұлдырауын тоқтауға және оның 1995жылдың аягына
қарау өсуі үшін жағдай туғызуға мүмкіндік береді деп
күтілген болатын. Алайда кұнсыздану деңгейі 1993 жылы 2265%-га жетті.
Құнсыздану процесінің жылдамдатылуы өндірістің төмен кұлдырауына әкелді.
Халык тұтынатын тауарлардың ішкі рыногы бұзылды, өнімдер экспорты тастама
экспорт бойынша төмен бағаларға жүргізілді. Осы үлгімен 1994 жылдың
ортасына қарай дағдарысқа қарсы шаралардың 1993-1995 жылдарға арналған
бағдарлама бойынша экономика реформларын әрі қарай жүзеге асыру мүмкін емес
еді.
Бірдей уақытта іске асырылу мерзімі 15 ай (1994-1995 ж)
экономикалық реформаларды жылдамдату бағдарламасы енгізілді. Бұл
багдарламаның негізгі мақсаты өндірісті оның жандануына жағдай туғызу үшін
қүнсыздануды басатын деңгейге дейін тұрақтандыру болды.
1995 жыл деректері қүнсызданудың деңгейі бағдарламамен
қарастырылғаннан жоғары болғанын көрсетті. Өндірістің қүлдырауын жеңу
мүмкін болмады. Егер өндірістің құлдырау динамикасына көз жүгіртетін
болсақ, онда 1992 жылы оған қарағанда салыстырмалы түрде түрақты болған
1990 жылда 14,6%, 1993 жылы - 28%, 1994 жылы - 48%, 1995 жылы - 57% құрады.
Осы жылдары Қазақстан мен Ресейдегі үкімет бағытын әкімшілік-
бұйрық басқару элементі қосылган тұрақсыз монетаризм ретінде анықтауга
болады. Аталған бағытқа тоқтаусыз жүре беру бағалардың жылдам өсуіне және
күнсыздану процестерінің дамуына, жеміссіз қаржылык макрореттеуге экелді.
Микроэкономикалық және өңірлік саясат, ғылыми-техникалық даму, мемлекет
меншігін басқару, кәсіпкерлік пен шағын бизнесті дамыту мэселелері шешімін
таппай қалды. Ұйымдастыру жарнамалардың ауысуына қарамастан мемлекет
меншігінен алу және жекешелендіру тетігі іске қосылмады. Ескі партиялық-
шаруашылық номенклатурамен өндірісті монополизациялау жалгаса берді.
Қазакстанда орташа жылдамдықты болашак бағдарламасы
(1996-
1998жж.) бес жыл бұрынғы міндетті- құнсыздану деңгейін 1997 жылдың
аяғына дейін 9-12% төмендетуді алға қойды. Бұл жолы мақсатқа кол
жеткізілді: 1997 жылдың аяғына қарай құнсыздану деңгейі 11,2% құрады.
1998-2000 жылдар - экономиканы кұрылымдық қайта кұрылысуы, оны
халықаралық стандарттармен сәйкес келтіру кезеңі. Осы кезеңдегі
экономиканың дамуына негіз болған маңызды фактор елде шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен бюджеттік-қаржылық жүйенің жұмыс істеуін, сондай-ақ отандық
тауар өндірушілерге мемлекеттік дем беру шараларын институционалдық және
заңнамалық жетілдіру болып табылды.
Халықаралық әлем үшін Карнеги қоры сарапшыларының бағалауы бойынша
қазіргі уақытта Қазақстанда жүргізіліп жатқан рыноктық реформалар нәтижесі
болып табылатын карқынды экономикалық өсу байқалып отыр. Осындай кейбір өсу
Ресей экономикасынан да көрініс тапты. Қазақстанда Ресейде сияқты бұл
реформалар кіріс бөлігі шығындар бөлігінен аса бастаған үкіметтік
бюджеттерді тазартудан басталды. Бұған мұнайды сатудан түскен табыс қана
емес, кәсіпорындарға берілетін демеуқаржыларды қысқарту да себебін тигізді.
Күшіне 1998 жылы енген импорт алмастыру бағдарламасын іске асырумен
байланысты 2000 жылғы ІЖӨ елеулі өсуі (14 пайыз) Қазақстан Республикасының
министрліктері мен ведомстволары тұлғасында Қазақстан Республикасы
үкіметінің өкілдерімен ұсынылған ресми айқындамалары дәлел бола алады.
Алайда көпшіліктің ойынша республика экономикасының өсуі бірінші
кезекте соңғы кезеңдегі мұнайға деген әлемдегі жоғары бағам, тек содан
кейін ғана елеулі артта қалумен ішкі экономикалық факторлар жатыр деген ой.
Бүгінгі күні айналысқа жаңа табиғи ресурстарды тарту есебінен
өнім өндірісі мен кызметтер көрсетудің қарқынды өсу мүмкіндігі өте шектеулі
екені белгілі болды. Осыған байланысты шикізат қүраушылар үлесін
өнеркәсіптің өңдеу саласының жоғары технологиялық өніміне алмастыру
сияқты дамудың қаркынды факторлары елеулі мәнге ие болады.
1.2. Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық кызметі
Экономикалық байланыстар өнімдердің өндірушілерден түтынушыларға
қозғалысын қамтиды : бір жақтан өндірушілер , басқа жақтан, түтынушылар
арасында көп түрлі айырбас жұріп отырады.
Осындай айырбас процестерді қоғамдық еңбек бөлінісімен белгіленеді.
Бүл бір жақтан, өндірушілерді ажыратады, еңбек әрекеттеріне сәйкес оларды
бір-бірінен оңашаландырады.Екіншіден, олардың арасында түрақты
функционалдық катынастар тудырады. Бірінші жағдай әр өндірушілердің
шаруашылық жүргізуге экономикалық жекеленуге , тәуелсіздігіне үласады ,
сөйтіп нарық қатынастарының субъектерінің қалыптасуының экономикалық
негізін қүрайды.Екінші жағдай , тауарларды сатып алу-сату эквиваленттік
негізде жүріп отыратын айырбастар процестеріне айналады. Нәтижесінде ,
жабайы өндірушінің нарық қатынастарының субъектіне айналудың экономикалық
шарты материялизацияланады , өндіріс тауарлық өндіріске айналады.
Өндірушілер өнім өндіру және оны өткізуді, шығьндарды өтеуді,
өндірісті кеңейтуді және жетілдіруді -барлығын өз еркімен дербес шешеді.
Тауар ақша қатынасы жағдайында айырбас процестерді нарықтык қатынастар
формасын алады.
Осы қатынастардың мазмүны неде ? Экономикалық әдебиеттерде бүл
сүраққа жауаптар бірдей емес. Оның ең жабайысы: нарық адамдардың сатушы
және сатып алушы болып бірін-бірі тауып кездесетін жері. Неоклассикалык
экономикалық әдебиетте жиіколданылатын нарыққа
анықтаманы франсуз экономисі А.Курно (1801-1877ж.ж), экономист
А.Маршал(1842-1924ж.ж) береді. «Нарық заттар сатып алатын немесе сататыны
белгілі накты нарық алаңы емес , ол сатып алушылар мен сатушылардың бір-
бірімен өте еркін жағдайда келісімге келетін , кез келген жалпы аудан;
еркіндік сонда бірдей тауарлардың бағасы көп ұзамай тез арада теңеледі» .
Бұл анықтамада айырбастың еркіндігі мен бағаның белгіленуі нарықтың басты
критериі деп көрсетілген.
Ағылшын экономисі У.Джевонс(1835-1882ж.ж) нарықтың критериі деп
сатушылар мен сатып алушылар арасындағы өзара қатынастардың «тығыздығына»
назар аударады . Бұның айтуы бойынша, тығыз іскерлік қатынасқа түскен және
қандай болмасын сондай тауарлар туралы келісім жасасқан кез-келген адамдар
тобы нарық болады.
Байқасаңыздар , келтірілген анықтамаларда нарықтың мазмұны тек
айырбас сферасымен шектеледі.
Нарықтың мәнін анықтағанда, оның екі жақты мағынасы бар екенінен
бастау керек. Біріншіден , нарық (market) деген түсінік , бұл айырбас
айналыс сферасында орын алады. Екіншіден , нарық-өндіріс , бөлу , айырбас
және тұтыну процестерін қамтитын , адамдар арасындағы экономикалық
қатынастар жүйесі. Бұл меншіктің әр алуан формаларын, тауар ақша
байланыстарын , қаржы несие жүйесін пайдалануға негізделген , экономикалық
іс-әрекеттердің күрделі механизмі.
Айналыспен катар , нарық қатынастарына мыналар жатады:
— екі субъектің өзара байланыстары нарық негізінде болғанда,
кәсіпорындарды және экономикалық басқа қүрылымдарды жалға алумен байланысты
катынастар ;
— еңбек биржасы арқылы жүмыс күшін жалдап пайдалану процесі;
— шетел фирмаларымен бірлескен кәсіпорындардың айырбас процесі;
— белгілі процентке несие берудегі несие қатынастары; 10 — тауар , қор ,
валюта биржалары мен басқа құрылымдардан тұратын ,
нарықтық инфракұрылымдардың іс-әрекеті;
Нарықтык кызметтерінің белгілі шарттары болады . Ақырғы уақытқа
дейін Қазақстанда нарық қатынастарының дамуын тежейтін шаруашылық болды .
Бүның себептері: жалғыз мемлекеттік меншікті пайдалануға бағытталған
көпсубъектілік шаруашылық жүйесі; макродәрежедегі әлеуметтік-экономикалық
процестердің тым қатал реттелуі; микродәрежедегі шаруашылық өмірде
экономикалық бостандықтың шектелуі; барлық шаруашылық күрылымдарды
материалмен бір орталықтан қамтамасыз ету .
Бугін шектеулер жойылды - мыс болып отыр . Бірақ олардың орнына
басқа шектеулер , кедергілер келді: шамадан тым асып кеткен салықтар
көлемі, алып сатарлыққа жол ашу , криминалдық әрекеттердің жандануы - рэкет
, мемлекеттік коммерциялық құрылымдарда заңсыз келісімдердің көбеюі, т. б.
Осылардың барлығы өндірістің дамуын тежейді, өндірістік -шаруашылық іс -
қимылдарға негативтік ықпалын асыра түседі.
Нарық экономикасының қызмет етуі, нарықтың белгілі элементтерінің болуын
талап етеді . Осылардың жиынтығы нарық жүйесін қүрайды .
Нарық экономикасының бірінші және өте маңызды элементі
-өндірушілер мен тұтынушылар . Бұлар қоғамдық еңбек бөлінісі процесінде
қалыптасады - біреулер тауарды өндіреді, екіншілер оны түтынады . Түтыну
жеке тұтыну және өндірістік тұтыну болып бөлінеді. Жеке тұтынуда тауарлар
өндіріс сферасынан шығып, адамдардың жеке қажеттіліктеріне пайдаланады .
Бұл жағдайда өндірушілер мен тұтынушылардың бір - бірімен байланысы ,
әрқайсысының әрекеттерінің әүл байланыстар тұрақты болады, мамандануға
еледі және көтерме (толайым) нарықтық келісімдер формасында жүреді .
Нарықтық экономикасының үшінші маңызды элементі — баға. Бағаны
жеке талдап танысайық, бұл жерде тек екі мәселені ескертеміз. Бірінші ,
баға сұраныс пен ұсыныс нәтижесінде қалыптасады. Бұлардың сәйкестігі
конъюнктураға байланысты өзгеріп (тербеліп)отырады. Екінші - осы
географиялық ауданда өндірілген тауарға нарықтық қатынастар эсерінің
сферасын баға анықтайды . Осы сфераның шегін транакциондык шығындар
болжайды , яғни айырбас пен байланысты айналым шығындарын болжайды.
Нарық экономикасының төртінші, орталық буыны - екі құрылымнан,
сүраныстан және ұсыныстан тұрады . Нарықта сұраныс тауарларға қажеттілік
болып көрінеді. Осы тауарлар түтынушыларды тұтынушылар қалыптасқан бағамен
ақшалай табыстарына сатып алады . Сұраныс өндірудің ең тиімді әдісін
қолданудың ене ресурстарды тиімді пайдаланудың стимулы болып табылады.
Сүраныс пен ұсыныс материялдық игіліктерді өндірушілер мен тұтынушылар
арасындағы тұрақты байланыстарды қамтамасыз ететін, нарық механизмінің өте
маңызды элементтері.
Нарық механизмінің бесінші элементі - бәсеке . Бұл пайданың жоғары
болуын және осының негізінде өндіріс масштабын кеңейтуді қамтамасыз етеді .
Бәсеке нарық субъектерінің өзара әсерінің және пропорцияларды реттеу
механизмІнің формасы болып табылады . А.Смит бәсекені нарықтың «көрінбейтін
қолы» деген . «Көрінбейтін қол» идеясының мәні: адамдар өз мүдделеріне
сәйкес , өздерінің қара басының қамын ойлап әрекет етеді. Осы әрекеттердің
жиынтығы коғам пайдасына шешіледі, қоғам экономикасын жандандырады .
Бәсекенің басты қызметі экономиканың реттушілерінің - бағаның, пайданың
нормасының, проценттің, т . б . мөлшерін анықтау болып табылады .
Нарықтың маңызды элементтеріне нарықтық инфрақұрылым
жатады. Нарық тауар биржаларының көтерме және бөлшек сауда құрылымдарының
құрылып, қызмет етуін талап етеді .
1.З. Мемлекет және бизнес
Шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламасы . Шағын кәсіпкерлік
(ШК) қазіргі кезеңде мемлекеттік және қогамдық қолдауға зәру.
Осы саладағы мемлекеттік шаралардың орталық орнын шағын нарықтық
инфрақұрылымды дамыту алады. Нарықтық экономикасы дамыған елдер тәжірибесі
көрсеткендей ШК ұлттық экономикада маңызды қызмет атқарады : сұраныс пен
ұсынысты тендестіру арқылы нарықтық қатынастар өндірісінің негізгі тетігін
қамтамасыз етеді, жалпы ұлттық өнімнің жартысынан көбін өндіреді, 70% ке
дейін жұмыс орнын құрайды , адам ресурсы мен инновациялық күштерді
белсендіруге елеулі әсер етеді.
ШК-ке мемлекеттік әсер ету - негізгі рыноктық тетіктер қалыптасатын
қаржылық және экономикалық дағдарыс алынатын реформаның екінші кезеңінің
мәселесі. Шағын кәсіпорындардың өндірістік және инновациялық іс-әрекеті.
Шағын бизнес дамуының қазіргі кезеңде бірінші кезекте шикізатты өңдеу және
өнім мен тауарларды өндірумен біріктірілген шағын кәсіпорындар желісін
қолдаумен байланысты, ол рынокта сәйкес технологиялық және технологиялық
жабдықтар болуын болжайды.Алайда 1993 жылдың басында шағын кәсіпкерлік не
өздігінен жойылатын не жеке құбылыс ретінде қалыптасатыны белгілі болды.
Үкімет басында шағын кәсіпкерлікке шұғыл түрде мемлекеттік қолдау
көрсетілуі керектігі ұғынылды. Сәйкес үйымдастыру құрылымдары федералдық
деңгейде қалыптаса бастады.
Шағын бизнес дамуының қазіргі кезеңде бірінші кезекте шикізатты
өңдеу және өнім мен тауарларды өндірумен біріктірілген шағын кәсіпорындар
желісін. қолдаумен байланысты, ол рынокта сәйкес технологиялық және
технологиялық жабдықтар болуын болжайды. Қаржылық-несиелік қолдау. Қазіргі
уақытта меншіктегі қарыз қаражаттарының жетіспеушілігі бар шағын
кәсіпорындардың жаңасын кұру және іс-эрекеттерін дамыту үшін негізгі
кедергілердің біреуі болып түрады. Бастапқы капиталдың жетіспеушілігі,
қаражатты жинақтаудың шектелген мүмкіндіктері, қаржылық-несиелік
ресурстарға қол жеткізудің қолайсыз шарттары салдарынан шағын кәсіпорындар
өзіндік даму үшін ішкі стимулға, жаңа тауар рыногын игеру мүмкіндігі,
нарықтық өндірісті жетілдіру және өнім сапасын арттыру мүмкіндігі жоқ. Осы
факторлармен шағын кәсіпорындарды өндірістіктен сауда және қаржылық салаға
ауыстыру, көлеңкелік рынокты және ақша қаражаттарының есептелмеген
айналысын дамыту сияқты проблемалармен тікелей байланысты.
Қаржылық-несиелік қолдау. Қазіргі уақытта меншіктегі қарыз қаражаттарының
жетіспеушілігі бар шағын кэсіпорындардың жаңасын кұру жэне іс-әрекеттерін
дамыту үшін негізгі кедергілердің біреуі болып тұрады. Бастапқы капиталдың
жетіспеушілігі, қаражатты жинақтаудың шектелген мүмкіндіктері, қаржылық-
несиелік ресурстарға қол жеткізудің қолайсыз шарттары салдарынан шағын
кэсіпорындар өзіндік даму үшін ішкі стимулға, жңа тауар рыногын игеру
мүмкіндігі, нарықтық өндірісті жетілдіру және өнім сапасын арттыру
мүмкіндігі жоқ. Осы факторлармен шағын кәсіпорындарды өндірістіктен сауда
және қаржылық салаға ауыстыру, көлеңкелік рынокты және ақша қаражаттарының
есептелмеген айналысын дамыту сияқты проблемалармен тікелей байланысты.
Қаржылық-несиелік қолдау. Қазіргі уақытта меншіктегі қарыз
қаражаттарының жетіспеушілігі бар шағын кәсіпорындардың жаңасын құру
және іс-эрекеттерін дамыту үшін негізгі кедергілердің біреуі болып тұрады.
Бастапқы капиталдың жетіспеушілігі, қаражатты жинақтаудың шектелген
мүмкіндіктері, қаржылық-несиелік ресурстарға кол жеткізудің қолайсыз
шарттары салдарынан шағын кәсіпорындар өзіндік даму үшін ішкі стимулға,
жаңа тауар рыногын игеру мүмкіндігі, нарықтык өндірісті жетілдіру және өнім
сапасын арттыру мүмкіндігі жоқ. Осы факторлармен шағын кәсіпорындарды
өндірістіктен сауда және қаржылық салага ауыстыру, көлеңкелік рынокты және
ақша қаражаттарының есептелмеген айналысын дамыту сияқты проблемалармен
тікелей байланысты.
Салық саясатын жетілдіру бойынша:
- жеке шағын салықтардың елеулі санын жою:
- салық салу туралы заңдарда және қаржы жылы ішінде салық салу
тәртІбінің нормаларын белгілеу;
- салық салу кезінде аванстау тәртібін жою;
- салықтық айыппұл және санкциялар түріндегі барлық түсімдерді
сәйкес бюджеттерге бағыттау;
- салық салу мәселелері бойынша түсіндірмелер беруді
салык органдарына міндеттемелері ретінде заңнамалық белгіленген.
Шағын кәсіпкерлікте жеке және басқа да инвестициялар
үшін жеңілдіктер жүйесін құру мыналар есебінен қамтамасыз етіледі:
- ШК субъектілерінің мемлекеттік инвестициялық бағдарламаларда
қатысуы;
- бюджеттен тыс көздерді тарту саласында шағын кәсіпкерлікті дамыту
жөніндегі қорлар мен басқа да мамандандырылған институттар іс-әрекетін
белсендендіру;
- шағын бизнеспен жұмыс істейтін коммерциялық банктер мен басқа да
қаржылык институттар үшін жеңілдіктер жүйесін дамыту;
- шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жоғары тиімді
инвестициялық жобаларды іске асыру үшін үлестік жағдайда тікелей
қаржылай қолдау
көрсету.
Қаржылық-несиелік инфрақұрылымды әрі қарай дамыту:
- шағын кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік және муниципалдық
қорлар жүйесі арқылы қаржылық-несиелік қолдау нысандарын кеңейту;
- несие кооперативтері (өзара несиелеу қоғамдары), өзара сақтандыру
жуйелерін дамыту;
- инвестицияларды қаржыландыру көздерін іздестіру,
бизнес-жоспаларды даярлау, инвесторлар келіссөздерін
үйымдастыру, даулы мәселелерді шешу саласында көмектеу бойынша
қор мен кәсіпкерлер бірлестіктерінің іс-әрекетін жандандыру.
Кадрларды даярлау. Қазіргі уақытта кәсіпкерлік іс-әрекет саласы
үшін мамангдарды даярлау саласында елеулі тәжірибе жинақталған. Орталықта
және басқа да өңірлерде кәсіпкерлік іс-әрекет саласында халықты жылдам
даярлау үшін жеткілікті мамандық, ұйымдастыру және зияткерлік дайындығы бар
мемлекеттік және мемлекеттік емес оқу мекемелері дамып келеді.
2-тарау. Экономикалық даму стратегиясындағы Қазақстан
Республикасынын элеуметтік - мемлекеттің рөлі.
2.1. Қазақстан Республикасының нарықтық экономикага өтуінің
ерекшелітері
Біздің салауатты экономикалық өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық
экономикаға, мемлекеттің белсенді рөліне және айтарлықтай шетел
инвестицияларын тартуға негізделеді. Ол мынадай принципттерден тұрады :
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, экономикаға араласуының
барлық түрінен шектеулі болуы. Экономикалық реформалар табысы мен олардың
жекелеген учаскелерде тежелуі мемлекеттің рөлін қайта қарастыруды талап
етеді.
Орталықтағы және жергілікті үкімет экономикаға араласудың барлық
түрімен : дән себу, егін жинау және басқалармен айналысуды тоқтатуға тиіс.
Мемлекет жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды шеңберлерін құра
отырып, әкономикада маңызды, бірақ шектеулі рөл атқаруға тиіс.
Яғни, меншік қүқықтарын ресімдеуге, бәсекелес рынок пен монополияга қарсы
күресті реттеудің сенімді қүралдарын қүруға, фискальді және монетарлық
саясатты қолдауға, әлеуметтік қорғау жүйесін дамытуға, қажетті
инфрақүрылымды , білім беруді, денсаулық сақтауды дамытуды қамтамасыз етуге
және мықты экономикалық саясат жүргізуге бағытталған қүқықтық және
нормативтік база жасауды аяқтау көзделіп отыр .
Бірақ нарық дамымаған, нарықтық кеңістік әкімшілік жүйенің
қалдықтарына толған жерлерде мемлекет нарықты дамыту мен ол кеңістікті
тазарту үшін араласуға тиіс. Экономиканың өзі түрақсыз дамудың аралық
кезеңінде түрғанда, мемлекеттің реттеуші рөлі мен араласуы бара - бар
болуга тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық ұлгілерге сай болу үшін біз мемлекеттік
басқарудың тиімділігі мен сапасын едәуір көтеруге, жекеше сектор мен ұлттық
капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және олардың белсенділігін
арттыруға тиіспіз .
Осымен бір мезгілде мемлекеттің өзі еркін экономиканың кепілі болуы
керек. Оның міндеті нарық ережелерін белгілеу, бұл ретте әділ эрі байыпты
іс - қимыл жасай отырып, ол ережелердің орындалуын қамтамасыз ету болып
табылады .
Біз - саналыда жігерлі халықпыз. Егер ойын ережелері айқын
белгіленіп, олардың орындалуы объективті негізде қамтамасыз етілсе, онда
Қазақстан азаматтарының нарықтык экономикаға тез бейімделуі тиіс .
Дамыған рыноктарда мемлекет рөлінің шектеулі болатынына қарап, ол
еркі ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көрінбейтін қолдын рыноктағы рөлі25 бет
Нарықтық экономикадағы мемлекеттің экономикалық қызметі12 бет
Қазакстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясындағы мемлекеттің рөлі 18 бет
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысындағы Орынбор губернаторларының қазақ даласына қатысты саясатын толық және жүйелі көзқарас тұрғысынан зерттеу21 бет
Адам ресурстарын басқарудағы шетелдік тәжірибе16 бет
Бастауыш мектеп оқушыларына адамгершілік қасиеттерінқалыптастыруда алатын орны3 бет
Бастауыш сынып оқушыларына музыка пәні арқылы эстетикалық тәрбие беру6 бет
Көкбай Жанатайұлы15 бет
Көне қытай философиясы жайлы5 бет
Халықаралық жеке құқықтағы неке қатынастарының түсінігі51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь