Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу нарығының қалыптасуы мен дамуы

Кiрiспе.

1.Бөлім. Ипотекалық несиелеудің теориялық аспектілері.
1.1 Ипотекалық несиелеу нарығының мәні мен пайда болуы.
1.2 Нарықтық экономикаға көшу процесіндегі ипотекалық несиелеудің рөлі.

2 .Бөлім. Ипотекалық несиелеудің қазіргі жағдайының талдауы.
2.1 Шет елдер тәжірибесінің негізінде Қазақстандағы ипотекалық несиелеу жүйесі дамуының мүмкін модельдері.
2.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеуді енгізу мен дамыту.
2.3 Тұрғынүй нарығының «қызып кетуі».(«Перегрев» рынка жилья)

3. Бөлім. Ипотекалық несиелеу нарығын жетілдіру бағыттары.
3.1. Қ Р.ғы ипотекалық несиелеуді жетілдірудің ТұрғынүйҚұрылысЖинақБанкінің үлгісінде орындалу тәжірибесі.
3.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу нарығының даму тенденциялары.

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
        
        Тақырыбы:  Қазақстан  Республикасындағы    ипотекалық   несиелеу   ...  мен  ...  ...  Тұрғын  үй  Құрылыс  Жинақ  Банкінің
үлгісінде).
МАЗМҰНЫ
Кiрiспе.
1-Бөлім. Ипотекалық несиелеудің теориялық аспектілері.
1.1 Ипотекалық несиелеу ... мәні мен ... ... Нарықтық экономикаға көшу процесіндегі ипотекалық несиелеудің рөлі.
2 –Бөлім. Ипотекалық несиелеудің қазіргі жағдайының талдауы.
2.1 Шет ... ... ... ... ... несиелеу
жүйесі дамуының мүмкін модельдері.
2.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеуді енгізу мен дамыту.
2.3 ... ... ... кетуі».(«Перегрев» рынка жилья)
3- Бөлім. Ипотекалық несиелеу нарығын жетілдіру бағыттары.
3.1. Қ Р-ғы ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы ипотекалық несиелеу нарығының даму
тенденциялары.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... (актуальность).
Жекеменшік тұрғын үймен мүліктену - әрбір жанұяның бірінші кезектегі
қажеттілігі. Бұрынғы Кеңес өкіметінің ... үйді ... ... ... ... ... үй ... қаржыландырудың дәстүрлі тәжірибесі,
бюджеттік ресурстардың мемлекеттік тұрғын үй құрылысын салу мен оның тұрмыс
жағдайларын ... ... ... ... ел ... арасында
тегін бөліп беруінен тұрған.Бұл схема Қазақстан ... ... ... ... ... жарамсыз болып қалды. Құрылысты
қаржыландыру мен халықты тұрғын үймен қамтамасыз ... ... ... ... ... үйді ... ... құралдарының
бірі болып – халықтың жеке ақша ... мен банк ... ... табылды.
Және мұндай жағдай әлемнің экономикалық дамыған елдерінде жүреді.
Осы шарттарға сәйкес, объективті түрде инфляцияның ... аз ... және ... ... дер ... ... бар, ... үй құрылысына берілетін ұзақ мерзімді несиелерге қажеттілік
туындайды. Тек осы талаптарға ғана ... - ... ... ... ... ... несие жауап береді. Көптеген
шет елдерінің тәжірибесі күәландырғандай, дұрыс ... мен ... ... ... ... ипотека бірте-бірте тұрғын үй
нарығының дұрыс жұмыс істеуі мен қамтамасыз етілуіне ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігін алғаннан кейін халықтың ... тез ... ... ... - жаңа ... ... ... ... ... мамандандырылған
техниканың көлемі ұлғаюда, жаңа сәулетті жобалар пайда болуда ... ... ... салаларының тез дамуы байқалуда.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасындағы ... ... ... мен ... ... ... баға беру. Осы
мақсатқа жетуде келесідей міндеттер ... ... ... көшу ... ... ... ... несиелеу жүйесіне сипаттама беру;
2 Ипотека институтының пайда болу жағдайларын оқып білу;
3 Шет ... ... ... ... ... жүйесі дамуының мүмкін модельдерін қарастыру;
4 ҚР-ғы ипотекалық несиелеуді енгізудің процесі мен дамуына талдау
жасау;
5 ... ... ... ... ... ... ... қарастыру.
Қойылған міндеттер дипломдық жұмыстың ... ... ... ... 3 ... ... және әдебиеттер тізімінен тұрады.
Дипломдық жұмыстың теориялық маңыздылығы, ... ... ... ... мен ... ... ... болуынан бастап бүгінгі
күнге дейінгі жағдайына толық сипаттама ... ... ... ... 5 ... дамуына қорытынды жасау әрекеті істелген.
Жұмыстың практикалық маңыздылығы осы тақырыпты келешекте толық ... ... және бұл ... ... ... алынған білімнің
құнды болуы мен болашақтағы кәсіпшілік қызметіндегі ... ... ... ... несиелеудің теориялық аспектілері.
1. Ипотека институтының пайда болуы.
Елдер дамуының әлемдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... экономикалық қиындықтар мен тоқырауларға
душар болған. Барлық уақытта да халықтың төлем ... ... ... ... ... әкелетін, жылжымалы мүлік нарығын
дамытатын, яғни экономиканы тоқыраудан ... ең ұзақ ... ... ... болған. Капиталды тартудың осындай тиімді
рычагінің бірі болып ипотека табылады.
Ипотека – бұл ... ... ... ... елдерден келген
жаңа сөз емес. Ипотекалық несиелеу нарығының тарихы өркениеттің ... ... ... рет ... ... ... алтыншы ғасырда дами
бастады. Сол кезде алғашқы рет қарыз беруші өзінің ... ... ету ... ... жер ... ... ... жер учаскесінің шекарасында бағана (столб) қойылып, оған:
бұл жер белгілі мерзім мен пәлен сомаға кепілге алынғаны ... ... ... ... сөзімен «ипотека» деп аталып, яғни тіреу деген мағынаны
білдіреді. ... ... грек ... ипотекалық несиелеу
институтының үлгісін алып, содан бастап ипотека институтының жаңа дамуы Рим
империясында орын алады. Б.э. ... ... ... жеке ... ... (под ... ... ретінде несие беретін ипотекалық
институттар құрыла бастады. Антоний Пий императорының басқару шағында (б.э.
екінші ... ... ... үшін ... заңнама құрылады. Сол кездің
өзінде шамамен 50 банк және 800 өсім ... ... ... ... ... Бірте-бірте ипотека ортағасырлық европалық
заңнамаға кіреді. Германияда ипотека 14-ғасырда, ... 16 ... ... ... ... Бұл ... ... екінші шарықтаған кезеңі
еді. Екіжаққа арналған тәуекел дәрежесін минимумға дейін ... ... ... ... ... Ресейде де байқалды.
Ипотека туралы сөз ... ... ... ... ... 60 ... ... бар және өз уақытында құрған
ипотекалық жүйесі елді терең экономикалық тоқыраудан ... ... ... күні АҚШ ... орта ... ... ... несие
енді халықтың табыстылық дәрежесі төмен деңгейінде кеңінен тарала бастады
деп айтуға болады.
Бұл ел туралы сөз қозғауымның ... оның ... үйді ... ... ... ... АҚШ ... 1920-1930жж.
Терең экономикалық дағдарыстан шығару тәжірибесі үлкен назар аудартады. Бұл
өте қысқа уақытта терең тоқыраудан тұрақты және экономикасы ... ... ... ... туғызды. КСРО-ның құлауынан кейін, бұрынғы кеңес
республикаларының ... да, ... ... ... ... (7, с.22)
1.2. Нарықтық экономикаға көшу процесіндегі ипотекалық несиелеудің рөлі.
Ипотекалық несиелеу – тұрғын үй сферасына инвестицияларды тартудың ... ... ... Тек ... ғана ... қызығушылықтарын –
тұрғын үй ... ... ...... және ... ... ... - өндіріс пен мемлекеттің бірігіп істеуімен, және
жалпы экономиканың өсуімен қамтамасыз етеді.
Ипотекалық ... – бұл ... ... ... ... банкілермен
ұзақ мерзімді несиеге берілуі, және осындай несиелеу кезінде уақытша несие
беруші меншік құқығына ие болады, ... ... өзі ... алушының
пайдалануына беріледі. (24, с. 25)
Ұзақ мерзімді ... ... – бұл ... жеке ... (физ. ... ... үйді ... баспананы) мерзімі 3жылдан және одан көп жылға
алу мақсатында берілетін несие. (24, с. ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Оның рөлі әсіресе елдің экономикалық
тоқыраудан шыға бастаған кезінде ... ... ... (совокупное)
өндірістің тұрақты дамуы үшін, соған ... ... ... пен ... ... ... ... жарты жинағы инвестициялар арқылы
өндірістің дамуына баруы қажет. Осы ... ... ... реакция» шынжыр реакциясы пайда болуы мүмкін.
Ең маңызды проблемалардың бірі – ... ... ... ... қағаздарға «конвертациялану» проблемасы. (проблема
«конвертируемости»). ... ... ... ... ... үшін ипотека болады, ол «жылжымайтын мүлік» түсінігіне ... ... ... ... қасиеті – шекара арқылы қозғала алмауы.
Ипотека тек ... үй ... ... ... ... ... ... инвестициялық климатты жақсартушы, ақша массасын ... және ... ... ... механизмі болып табылады.
Рузвельттің «жаңа ... үй ... ... ... ... емес ( ... ... Мұндай жағдай тек АҚШ- та ғана ... ... ... ... ... ... ... елдерде
де байқалады. Ипотекалық бизнестің дамуы ... ... ... оң әсер етеді.
Ипотека салынған үйлердің орындалуына түрткі болады, ал құрылыстың ... ... ... мен ... ... құрылыс
пен жол машина құрылысына, ағаш өңдеу мен жиһаз ... ... ... ... ... өндірістің жаңартылуына мүмкіндік ... ол ... ... ... мен ... қабілеттілігіне түрткі
болады, ал мұның барлығы,әрине, елдің жалпы экономикалық потенциалының
өсуіне ... (8, с. ... ... ... ... ... ... оң әсерін
тигізеді. Ипотека жұмыс бастылық проблемасына әсер ... ... ... салалардағы қосымша жұмыс орындары) және халықтың тұрғын үйлерге
қажеттілігін қанағаттандыруға көмектеседі. (27, с. 54)
Ипотеканың ... банк ... ... ... мен ... ... маңызы зор. Қамсыздандырылған несиелер (бланкілік
несиелерге қарағанда) ... ... ... ... ... банк кепілді іске асырып, өзінің құралдарын қайтарып алады.Сондай-
ақ жылжымайтын мүлік операциялары коммерциялық ... ... ... ... ... болады.
Ипотекалық банктер ұлттық деңгейде әдеттегі ассоциацияларға ... ... ... ... ... банктерде
шоғырланатын қосымша резервтер мен кепілденетін салымдар банк жүйесінің
нығаюына әкеледі. Сондай-ақ ... ... ... ... әсер ... тағы бір оң жағы бар, ол ... ... нарығының қызмет етуімен байланысты. Бұл нарық капитал ағымын
экономиканың ... ... ... ... көмектеседі, сондай-ақ
әртүрлі географиялық аудандардағы ... ... ... ... (28,с. ... ... ... банкілік қызметтің перспективті бағыты.
Ипотекалық банк салыстырмалы түрде ... және ... ... ... банкілік жүйеде осындай сенімді банктер көп болған
сайын, жалпы ... ... оның ... ... мен ... ... ... осы даму сатысында ипотекалық
несие жүйесінің дамуына тиісті назар алынуы ... ... бұл ... ... нарықтық қатынастарды дамытудағы кезекті қадамы. Осылай
түйіндей келгенде, елдің ... ... ... мен ... ... ... ... капиталдардың шаруашылық айналымға кепілдеме
механизмдері арқылы, бағалы қағаздардың ... ... ... ... – экономиканы жақсартудың маңызды факторы.
- Жылжымайтын мүлік нарығы ақша құралдарының көп бөлігін «байланыстырады»,
осы ... ең ... ... ... ... ... ... американдықтың табысының 25 пайызы жылжымайтын мүлікке қатысты
қарыздарын төлеуге ... ... ... ... ... ақша ... сыртқа кетпей-нақты
ауылдың, қаланың,жергілікті құрылыс кешенінің дамуына, жұмыс орындарының
құрылуына ... ( ... ... ... ... ... сатып алу арқылы қаржыландырмайды);
- Банктер жұмысына сәйкес, кепілдемеге берілетін несиелеу технологиясын
игеру, әсіресе, жылжымайтын ... ... Бұл ... ... ... ... жүйенің қамтамасыз етілуіне қадам
жасауға көмектеседі.
Жоғарыда айтылғандардың бәрі, Қазақстандағы ипотеканы дамытудың ... ... ... ... ... ... нарығының қазіргі жағдайының талдауы.
2.1. Шет елдер тәжірибесінің негізінде Қазақстандағы ипотекалық несиелеу
жүйесі ... ... ... үйді ... ... ... ... маңызды және
перспективті бағыттардың бірі болып, елді ұзақмерзімді ... ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң
орындалуына 2 модель ұсынылады:
1) Европалық:
Көп жағдайда ипотекалық несиелеуді ... ... ... көмегін
қарастырады. Мұндай көмектің құралдары ретінде жеңілдік салық салу,
жеңілдік ... ... Ал ... ... ... ... (высококапитализированные) мемлекеттік емес ұйымдар болып
табылады. (24, с 11)
2) Американдық:
Жылжымайтын мүлiк кепiлi ... ... ... ... кепiлдендiретiн(гарантирующих), мемлекеттiң қатысуымен жүретiн
институттардың қалыптасуын қарастырады. ... ... ... ... ... ... ... сәл ғана қалып, шамамен
бүкiл қарыздық бағалы қағаздардың ... бiр ... ... ... ... бұл ... динамикалық дамып келе жатқандардың қатарында. ... ... оның ... екi есе өстi. ... ... ... үлесi
тек 16% құраған.) (24, с. 11)
Америка елiнiң ипотекалық облигациялар нарығы ең iрi ... ... ... ... қатысушылар түрi мен инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... ... салу мен тұрғын үйді
несиеге (ипотекаға алуға) ссудо-сақтаушы ... мен ... ... ... ... ... мен ... көрсетуі бойынша толық
спектрлі көмек ... ... ... ... ... ... ... мәжбүр болады. Сол уақыттан бастап ипотекалық
несие сатылымының процессі күшейе түседі.Осы ... ... ... ... ... ... тағайындалған институттар (агенстволар)
жұмыс істейді: Федералды Тұрғын үй Администрациясы (ФЖА), Федералды ұлттық
ипотекалық ассоциация (ФНИА)- ... Мэй, ... ... ... ассоциациясы (ГНАИК)- Джинни Мэй, Ипотекалық несиелеудің федералды
корпорациясы- Фредди Мак және ... үй ... ... ... ... ... ... да ұйымдар.
Агенстволар мемлекекеттiң несие бөлiмiнен құралдарды алу үшiн ... ... ... ... ... жеке ... тәуекелдерiн
қысқарта отырып, олардан iрi пакет (пул) ... ... ... ... ... ... мен ... несиенi
алушылардың арасында делдалдық қызметтi атқарады.
Ипотекалық несиелердiң ұзақмерзiмдi қарыздық бағалы қағаздарға ... ... ... деп аталып кетедi, ал несиенi ұйымдастыру
функциялары, қаржыландырылуы – ипотека фрагментациясы деп аталады. ... ... мен ... ... институттарға
белгiлi қызмет көрсету мен ... бөлу ... ... ... ... ... нарығының дамуын қарастырады,
өйткенi мемлекет ипотекалық несиелердiң ... ... ... ... ... ипотекалық ассоциациялар облигациялар
шығарылымын кепiлдейдi, нәтижесiнде ол оның ... ... ... қай институт қандай қызмет атқаратынын қарастырайық.
Коммерциялық банктер жылжымайтын мүлiк ... ... (под ... ... ... ... бередi. Фанни Мэй, Джинни Мэй
және Фредди Мак АҚШ-тың екінші ретті ипотека нарығындам инвесторлар мен
гаранттар ... ... Олар заң ... ... ... ... тікелей
бермейді. Ипотекалар бірінші ретті нарықта коммерциялық ... ... ... ... және ... да тұрғын үйді қаржыландыратын
жергілікті ұйымдар сияқты қаржылық институттарда ... ... ... ... берушілер кейiн екінші ретті ... ... ... ал ... ... жаңа ... үй несиелерін ұсыну
үшін қолданады, сөйтіп әрдайым өздерінің қарыз қорларын толтырып ... ... ... ... ... Мэй, ... Мак, зейнетақы
қорлары, сақтандыру компаниялары және басқа да қаржылық ұйымдар. ... ... Мэй, ... Мак ... ... несиегерлерден алынған
ипотекаға айырбас ретінде ипотекалық бағалы қағаздарды шығарады. Ипотекалық
бағалы қағаздар өтiмдiлiгi жоғары (ликвидті) ... ... ... және ... ... ... ... арқылы таратылады. Одан
басқа, екінші ретті ... ... ... ипотекалық бағалы
қағаздардың иегерлеріне бірінші реттік қарыз алушының төлемқабілеттілігіне
қарамастан дер кезінде төленетін пайыз қойылымдары мен ... ... ... береді.
Барлық үш компанияның ортақ міндеті – тұрғын үй несиелеріне құралдарды
тарту, ... орта және аз ... бар ... мен ... аудандарға.
(24, с.13)
Тұрғын үй құрылысын ынталандыру және қарыз алу ... ... бұл ... ... Тұрғын үй Администрациясында (ФЖА)
сақтандырыла алады. Тұрғын үй ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынша сақтандыратын Джинни Мэй да ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, Джинни Мэй сатып алмайды,
сатпайды және ипотекалық бағалы қағаздарды ... ... ... қарыз берушiлерден ипотеканы сатып алмайды. Джинни Мэй ... ... және ФЖА, Ауыл ... үй ... ... ... беретiн ипотекалық бағалы ... ... ... қызмет етедi.
АҚШ-тағы екiншi реттi ипотека ... ... ... ... iске ... ... ... тұрғын үйге меншiктi
қорғау мен сақтандыру; мүлiкке қатысты ашық және ... ... ... құқықтық база.
Ипотекалық несиелеудің американдық моделiнiң оң (дұрыс) жақтары –
ипотекалық ... ... ... ұйымдардың қызмет етуiнiң
нәтижесінде бірінші ретті және екінші ретті нарықтардың ... ... ... ... ... ... Малайзиялық модель:
Сонымен қатар, Европа және АҚШ ... ... ... күні ... ... ... жүйесі де жақсы дамуда, жеке жағдайда
Малайзияда. Бұл ... ... ... ... ... дамуын «Чагамас»
ұлттық ипотекалық корпорациясын құрудан бастайды. Оның құрамына Малайзия
банкі (20%), қаржылық компаниялар (19,5%), ... ... ... Корпорацияның жарғылық капиталы бүгінгі күні 40 млн. АҚШ долларын
құрайды. Бұл корпорацияның негізгі рөлі-өтімділікті, ... ... ... несиелеудің ұзақмерзімді сипатын, тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ету. (24, с. ... ипотекалық несиелеу процесі екі этаптан тұрады: тұрғын үйдің
құрылыс процесі және үй ... ... ... процесі. Тұрғын үй
құрылысы үшін үй салушыға 2-3 жылға ... ... ... ... ... ... ... құрылысын бастайын деп жатқаны жайлы ресми ... ... ... ... ... ... алдын-ала сатылуы
мен үйді сатып ... ... ... ... ... ... ... несиелердің секьюритизациясы жүзеге
асырылады. Несиелеудің негізгі шарттары: қаржыландыру маржасы 70% -тен ... ... ... ... ... 20 мен 25 ... ... негізгі
қарыздың сомасы ай сайын қарыз алушы ... 1/3 ... ... ... ... ... ұсыну міндетті түрде,
максималды пайыз қойылымы(ставка вознаграждениясы) 9 пайызды құрайды.
Секьюритизация ... ... ... несиені қарыз алушыға
беруінен басталып, кейін олар корпорацияға ... Ал ... ... ... ... ... алудағы шығындарын жабу үшін ... ... ... ... ... ... шығарып, кейін
инвесторларға сатады.
Қалыптасқан экономикалық жағдайда, ипотекалық несиелеудi кең көлемде
жүргiзетiн жоғарыкапиталданған мемлекеттiк емес ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... құру проблемдi жағдай. Сондықтан, Қазақстан үшін
Малайзияның ипотекалық несиелеу ... даму ... ... ... ол ... ... формасындағы ипотекалық компанияны құру арқылы
тұрғын үй нарығының дамуын қамтамасыз етеді. Осы ... ... ... ... банктер ... ... ... ... ... ... немесе
американдық модельдердің бiреуiн пайдалану мүмкіншілігін шегермей.
2.2. Қазақстан ... ... ... ... ... и ... ... кредитования в РК.)
Қазақстанда алғашқы экономикалық өзгерулерден бастап (экономические
преобразования), өзінің маңыздылығына ... ... үй ... баяу ... ... ... тұрғын үй сферасындағы ... ... 1991 жылы ... «О ... ... «О собственности» заңдарынан кейін басталды. Кейінірек
кепілдік, инвестициялық ... ... ... ... ... ... кодекс, заңды күші бар ҚР-сы Президентінің Қаулылары енгізіледі,
заңды күші бар ... ... ... ... ... ... тіркеу құқығы туралы», «Тұрғын үй қарым – қатынасы
туралы» ҚР-ның Заңы қабылданады. ... ... үй ... нарықтық
қатынастарының қалыптасуы мен дамуы үшін заңнамалық база құрылады. ... ... ... үйді ... ... халықтың көбісінің ... ... ... ... үйді алу үшін несиелердің жоқтығынан
алғашқы жылы қалыптасқан тұрғын үй нарығының ... ... ...
қаржылық механизмдерімен қамсыздандырылмады.
1993жылы тұрғын үй ... ... ... ... ҚР-сы
Президентінің № 1344 Қаулысымен «Жаңа тұрғын үй саясаты мен оны ... ... ... ... ... ... Бұл ... тұрғын үй саясатындағы бірнеше маңызды стратегиялық жолдарды
қарастырды: құқықтық нормалар жүйесіне толықтырулар мен өзгертулер ... үй ... ... ... ... ... үй ... азайту мен халыққа арзандату бойынша тиімді шараларды қолдану, тұрғын
үй құрылысы мен оны ... беру ... ... ... ... енгізу, құрылыс өндірісі базасының модернизациясы, тұрғын
үй құрылысы аудандарындағы әлеуметтік, инженерлік және ... ... ... ... тұрғын үй саясатының жүзеге
асырылуы үшін ... ... ... ... және ... тұрғын үй
нарығының инфрақұрылымын дамыту. (24,с. 5)
Жоғарыда көрсетілген стратегиялық ... ... ... бұл құжат мемлекет қызметінің приоритеттік бағыттарына кіретін
тұрғын үй саясаты мен проблемаларының маңыздылығын көрсетеді. Бұл түсінік
келешекте ... үй ... мен оны ... жүйесіндегі реформалаудың
мүмкіншіліктеріне талдау жасауға өте маңызды.
Бірнеше жылдар аралығында ... ... ... үй ... ... үй қорының 0,5 пайызын құрады және ескі, апаттық жағдайдағы
үй құрылысының ауданына тең ... ... үй ... ... ... ... және ... үйдің көп бөлігінің сейсмикалық қауіпті
аудандарда болуын ескерсек, онда оның тез ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде, тұрғын үй құрылысындағы
мұндай саясаттың аяғы апатты болар еді.
Құрылыс саласындағы ... ... ... ... көптеген
мердігерлік ұйымдардың экономикалық жағдайларына ауыр әсер ... ... ... ... саны ... Осы жағдайда
құрылыс секторына тартылатын бюджеттік емес ... жаңа ... ... ... маңыздылығы арта түсті. Себебі ол шынымен де
құрылыс саласындағы ыдыраушылықты тоқтатуға, жұмысбастылық ... және ... ... бар ... шешуге
көмектеседі. Қазақстандағы сұраныс пен ұсыныстың деңгейлері мен құрылымы,
жылжымайтын мүлікке бағаның ... ... ... бар, ... ... ... ... осы ерекшеліктерді ескеру қажет
болды.
Жалпы алғанда республикадағы тұрғын үйлерге сұраныс деңгейі төмен ... ... ... мен ... ... ... ... Тұрғын үйге
деген сұраныс біршама болса да екі ... ... ... ... Астанада, және бұрынғысынша, бұл қалаларда республиканың бизнес-
элитасына қоса, көптеген ... ... ... ... ... және ... салалары бар кәсіпорындар шоғырланған қалаларда
орналасқан.
Сұранысқа әсер ететін факторлардың бірі ретінде бюджеттік шектеулер болады,
жеке түрде - жанұяның ... ... ... ... ... ... деңгейде болды, бірақ басқа көрші елдерге қарағанда көрсеткіштері
жоғарырақ болды. ҚР-ның санақ ... ... ... 1999ж.
шілде айындағы халықтың орта ақша табысы 3224теңгені немесе 23 АҚШ долларын
құрады. Ал Алматы мен ... ... 5486т. ... 39 АҚШ долларын
құрған. ... ... үй ... құрамы 3,5 адамнан тұратынын
ескерсек, республика бойынша ... ... ол ... ($ 80), ал Алматы мен
Астанада -19201тг.($ 137) ... Бұл ... ... жинақтауға ешбір
мүмкіншілігі болмай, бүкіл табысын ағымдағы тұтынуға жіберуге ... ... ... ... төмен болғанымен, 1999-2000жж. бастап
өсе бастады.Тұрғын үйге ... ... ... жаңа ... құрылу темпі,
миграция деңгейі сияқты демографиялық көрсеткіштермен анықталады. ... ... 1997ж. ... ... ... ... толқуымен
қатар мүлік бағасының өзгеруіне әкелді. Нәтижесінде, 1999-2000 жылдары
Алматыдағы тұрғын ... ... ... ... эквивалентте 10-15
пайызға төмендейді. Облыстық орталықтардың жағдайын қарастырсақ, жоғарыда
айтылып кеткендей, сұраныс деңгейі екі ... ... мен ... ... ... яғни жалақы деңгейі жоғары –
Қостанай, Атырау, Павлодар, Өскемен қалаларында ... және ... ... ... ... тұрғын үйге сұраныс өте төмен болды.
1999-2000жж. аралығында жеке ... ... ... ... ... үйлер)
және көпқабатты үйлердегі қайта соғылған кең пәтерлерге сұраныс ... ... үй ... ... онда ... бүкіл аумағында шамамен
бірдей жағдай орын алды. Тұрғын ... ... ... ... ... ... ұсынылды, ал сол уақытта жаңа ... үй ... ... ... ... ... секторындағы жағдай осы ... ... өте ... ... едәуір нашарлап кетті. 1998ж
тұрғын үй құрылысының деңгейі 1990ж. салыстырғанда 7 есе ... ... ... ... ... фонында, санақ мәліметтері
оң деуге болатын екі тенденцияны (беталыс) көреміз. Біріншісі- мемлекеттік
емес сектордағы соғылған тұрғын үй ара ... ... өсу ... ... ... ... жоғарылауы. Егер 1990ж. тұрғын үйдің 78
пайызы мемлекеттік ұйымдар мен мекемелердің көмегімен ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысының 85
пайызы жекеменшік секторының үлесінде ... ... оң ...... ... орта ... ... Көріп отырғанымыздай, жеке меншік
сектор өтімділігі жағынан қарағанда ең жақсы тұрғын үй бөлігіне ие ... үйді ... ... өсу ... ... ... үшін,
жақын перспективада, біріншіден, халық үшін тұрғын үй мен несиелердің қол
жетерлігін анықтау, және екіншіден, оларға ... ... ... ... ... 1999ж. ... ... адам басына шаққанда
орташа айлық табыс 3224 тг. немесе 24,34 АҚШ ... ... ... төмен деңгейі Қазақстанның барлық облыстарында ... ... ... ... ... ... Ең алдымен басты назарды
қалалық тұрғындарға аудару қажет еді, себебі тұрғын үйді ... ... ... ... Оған ... еліміздегі негізгі
нарықтарды Алматы мен Астана қалалары құрады. 1999 ... ... ... мен ... адам ... ... ... айлық табыс 5486тг.
немесе 41,42 долларға тең болды. Тұрғын үйді ипотекалық несие ... ... ... ... ... ... жеке құралдарға ие болуы қажет еді.
Енді ... жеке ... ... ... көзі ... жекешелендіру
процессінің нәтижесінде өздерінің иелігіне алынған тұрғын үй саналды.
Қазақстандағы бір бөлмелі типтік пәтердің орта ... 2000ж. ... ... ... екі ... 13000 долларға, үш бөлмелі- 20000 АҚШ долларына
тең болған. Сонымен қатар айта кететін болсақ, еліміздегі тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... Еуропа және Турциямен
салыстырғанда. Халықтың жеке ... ... ... көзі ретінде
банкілік салымдар, депозиттер, ақша қорлары, гараж, автокөлік, асыл заттар
және т.б. жүреді. Бірақ бұл ... ... ... құнын анықтау қиын.
Жалпы айтқанда, қалыптасқан шарттардың негізінде Қазақстандағы
ипотекалық несиелерге деген ... ... ... ... ... ... ол ... несиелеудің механизмдерінің дамуы мен тәжірибелік
жағынан игеру үшін жеткілікті болды. Ал ... ... ... қол ... ең ... үй шаруашылықтарының төмен табыстары мен
жоғары пайыздық қойылымдардың нәтижесінде болады. Ал бұл ... ... ... ... нәтижесінде түзеуге болады.
1999 жылдың аяғында ҚР Ұлттық Банкі ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... болды.
Нәтижесінде республиканыңҮкіметі ҚР-ғы ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуы
мен тұрғын үй ... ... ... туралы Концепциясын
бекітеді. Концепция ипотекалық несиелеу жүйесінің жалпы құрылуын болжайды,
оның құрамына- ... мен ... ... қарыз алушы-азаматтарға
ұзақмерзімді ипотекалық несиелерді беруі, сондай-ақ несиегерлерді несиелеу
үшін ... ... ... ... ... ... 2000ж. аяғында осы жүйенің енгізілуі басталды. Қазақстан ипотекалық
несиелеу жүйесінің Малайзиялық моделін (үлгісін) таңдайды.Оның ... ... бар: ... ... ... ипотекаға арналған «ұзақ»
мақсатты ақшаларды шоғырлайтын ... ... ... екі ... Мұндағы алғашқы деңгейде – несиелердің өзі, ал ... ...... ... құнды қағаздар (облигациялар,закладные). 2000
жылдың желтоқсан айында ҚР-сының Ұлттық Банкімен - ... ... ... ... ұқсастығымен АҚ Қазақстандық
Ипотекалық компания құрылады. Ол елдегі ... ... ... ... ... ... ... болатын. Ойластырған ниет (по
замыслу) бойынша,ол екінші ретті нарықта ... ... ... ... осы ... банктерден ипотекалық несиелерді алып, кейін
халыққа беру ... ... ... ... ... жұмыс
істеуі керек. Сөйтіп келгенде, ипотекалық компания бірінші ретті нарықта
коммерциялық банктер арқылы ... ... ал ... ... нарықта
коммерциялық банктерді қайтақаржыландыру ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы оператордың
функцияларын атқарады.Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің
екідеңгейлі жүйесінің қызмет ету механизмі толығырақ схемада көрсетілген. 1
... ... ... ... ... ... мақсатындағы
схемаларды іздеуде үлкен жұмыс ... Жеке ... ... ... ... қойылымның ( ... ... ... - ... (кэп) ... қолданады. Бұл
шектеушілердің жалпы моделі келесіде: ... ... ... ... ... нәтижесінде теңгелік ипотекалық несие бойынша
еркін пайыздық қойылым, алдында қойылған максималды ...... ... деп ... Бұл ... ... нақты қойылымның жоғарылауына
қарамастан, шектеушінің қойылымы бойынша жүреді. Бұл жоба Ұлттық Банкпен
одобрен.
Ипотекалық ... ... ... ... ... ... 2002 жылы 4 коммерциялық банктермен және 2 ... ... ... ... келісім шартқа отырады.
2002 жылдың 1-ші мамырындағы қайтақаржыландырудың ... ... ... 320
млн. теңгені құрады. Ал бұл жеке ... ... ... астам
ипотекалық несие. 1- маусымда ... ... жеке ... ... ... 5,3 ... теңгеге жетті.
Бірақ, шын мәнісінде біздің қоғамымыздағы тұрғын үйді сатып алудың
жаңа формасына көп адам ... ... ... ма? ... ... ... ... мәліметтері бойынша, 2002ж тамыз
айында ... ... ... ... ... ... не ... туралы респонденттердің тек 43 пайызы ғана білді, ал
келесі сұрақтар ипотека туралы түсінігі бар ... ғана ... ... ... ... ... ... ішінен тек 300-
мен ғана жалғастырылды. Сұралғандардың тек 5 пайызы ғана ... ... ... ... ... 95 ... ... ипотекаға
деген қатынасын көрсететін (продемонстрировать) сұрақтар қойылды. Бұл
сұрақнаманың нәтижелері толығырақ екінші ... ... ... ... халықтың шамамен 40 пайызы өздерінің тұрғын
үйімен қанағаттандырылмайды (әсіресе көп қанағаттандырылмағандар 30-39жас
арасындағы респонденттер), ... ... ... ... ... ... жақсартуға ұмтылмайды. Сонымен қатар, респонденттердің тек 32
пайызы ғана жайлы өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... алмауға мәжбүрлейтін негізгі себептерінің ретінде-
ақша табысының тұрақты ... ... ... ... және жұмыстың
әрдайым болуында күмәндігін көрсетті.
Ипотекалық ... ... ... әсер ... ... ... % ... :
|Ақша табыстылығының тұрақсыздығы. ... жабу ... ... ... ... болуында сенімділіктің жоқтығы. ... ... ... ... үшін, не істеу керек екені |10,9|
|жайлы ештеңе білмеймін. | ... ... ... ... |4,4 ... |2,2 ... ... ... ... ... келгенде, ипотекалық несиелеудің сұрақнама ... ... бір ... ... жұмыс пен ақша табыстылығының
болмауынан, екінші ... ... ... аз ... ие ... ... ... бастап ипотекалық несиелеудің дамуында оң тенденциялар
байқала бастайды. Егер 2002ж. ... ... ... ... ... ... орта есеппен бір айда 250-300 ипотекалық ... яғни ... үйді ... ... ... 10-13 ... ал 2003 жылы ... қатысуымен келісімдер саны көбейіп, бір
айда 600-700 келісімдерге жетті. 2001ж. ипотекалық несиелердің қойылымы ... және ... бар жоғы 5 ... ... ... 2002ж. ... деңгейі
16-19% дейін түсіп, мерзімі 10 жылға дейін созылды; 2003-2004жж. несиені
12,5% жылдық пайызбен және мерзімі 20 ... ... ... ... ... айта ... бір ... мәселе - несиелеудің мерзімін ұлғайтуда еш
мағына жоқ. Мысалы, егер 20 жыл ... және 12 ... ... (12
процентов годовых) несиеге 10000 доллар алсақ, онда ай ... ... ... ... Енді тура сол ... ... несие мерзімі 25 жылға дейін
ұзарды – онда ай сайынғы төлем 105 долларды құрайды. Көріп отырғанымыздай,
төлем 5 ... ... ал ... 5 ... ... Егер 2004 ... ... тек Алматы, Астана және Атырауда ... ... ... ең тиімді және болжамды бағалар деңгейі бар қалаларда
шоғырланды. Ал 2005жылдан бастап ... ... ... ... ... ... ... Павлодар қалаларында кеңінен тарай бастады.
Коммерциялық банктер осы аймақтарда белсене қызмет ете бастады. Ең ... ол ... ірі ... ... ... Одан ... ипотекалық несиелеу дамуының табысты болуы ТМД- ның басқа
елдеріне үлгі ретінде ... ... 2003 ... ... ... Тигипконың
басқаруымен келген украиндық делегация, ипотекалық ... ... мен ... ... тәжірибесін алу мақсатында ... ... жылы ... ... ... ... ... тұрғын үй
бағдарламасындағы көрсеткіштеріне дербес жетті. 14-ші сәуірдегі ... ... ... және ... жоспарлау министрі Қ. Келімбетов
келесідей пікірге келеді. «Несие беру мерзімі, пайыздық қойылым , ... ... ... бойынша,біздің нарықтың өзі бағдарламадағы
көрсеткіштерге дербес жете бастағанын көріп отырмыз.» -деді Қ. Келімбетов.
Оның ... ... күні ... ипотекалық компанияның қатысуымен
Республиканың 8 коммерциялық ... және екі ... ... ... ... ... ... еліміздегі ипотекалық
несиелеу шарттары жылдан- жылға тез өзгеруде. Мысалы, 1998ж. бұл жүйе ... ... ... ... 40-50%, ... ... 20%, мерзімі- 10ж.
құрған болатын. Осы жылдың 14-сәуірінде ҚР-сы Үкіметінің отырысында-
Президенттің Қаулысымен ... ... ... ... үй құрылысын
дамытудағы мемлекеттік бағдарлама бекітіледі. Бұл бағдарламаға сәйкес, 2005-
2007жж. аралығында тұрғын үйдің 12 млн. ... ... аса ... пен
пайдаланымға жіберумен қамтамасыз ету, соның ішінде, 2005 ж.- 3 млн; ... 4млн; 2007 ж.- 5 млн. ... ... ... ... ... аймақтарындағы тұрғын үйдің 1 шаршы ... 350 АҚШ ... ... етеді. Осы бағдарламаға сәйкес, ипотекалық несиелеу
жүйесіндегі қарыз берудің ... 10 ... 20 ... ... ... 13% дан ... ... және несиені алудың алғашқы салымын
20% дан 10%-ға дейін азайтады. Сонымен 2004 жылғы ... ... ... ... ... 259,4 ... ... құраса, соның
ішінде жылжымайтын мүлік кепілі ретінде – 229 млрд. теңгеге тең болды.
2004 жылдың 16 – ... ... ... ... ... тұрғын
үй құрылысын дамытудағы мемлекеттік бағдарлама мақұлданады. ... ... ... сол ... ... және ... ... Жақсыбековтың айтуынша, 3 жылда республикада құрылыстың нәтижесінде
45 мың қазақстандықтарды жұмысқа алуға мүмкіншілік беретін ... ... ... 12 млн. ... ... соғылады.
Қазақстандықтар үшін жаңа тұрғын үйді салу процессі тек қана ... ... ... және ... ... алуы қажет.
Жаңа қазақстандық тұрғын үйлер қалалардың түрлерін ... ... ... ... ... планировки) сәйкес болуы керек.
Премьер-министр Д. Ахметовтың айтуынша, 2005 жылдан бастап
Бағдарламаға ... ... ... ... 10-15 ... 20 ... ... алғашқы салымы 10 пайызға дейін, ал қойылымы 9 пайызға ... Одан ... ... – министрдің айтуы бойынша, Қазақстанның
Тұрғын үй Құрылыс ... ... ... ... ... үй құнының 50% дан
25%-ға азайтып, несиенің қайтару мерзімін 25 ... ... ... ... ... ... банктермен несиелеуде, құрылысшыларға
несие ... ... ... ... ... Ал олар өз
кезегінде мемлекеттің ұсынған бағалары бойынша жылына 5 пайыздан аспайтын
тұрғын үйді ... ... ... кең ... қолайлы тұрғын үй
құрылысына жету үшін, анық және ашық модель ұсынылуда» - деп ... ... Д. ... ... осы ... кең ауқымына қандай цифрларға
бағдарлануы қажет? Жаңа үйдегі ешбір ... 3 ... ... 28000 АҚШ ... құрайды. Осылайша, саналған есептеулер бойынша,
осындай пәтерге несиені ... ... ... 97000 ... ... ала ... ... айтасың, банкке көрсететін мұндай табыстармен,
әсіресе заңды, тіпті Алматы, ... ... мен ... орталықтарының
әрбір жанұясы ие бола алмайды. Сондай-ақ жаңа тұрғын үй алуға талпынысы бар
жанұяның үйді таңдауға мүмкіншілігі ... ... 5-ші ... ... ... несиелеуді
кепілдендіретін Мемлекеттік қор жұмыс істей бастайды. Бұл туралы Ұлттық
Банктің ... А. ... ... Қордың негізгі жұмысы - ипотекалық
несиемен айналысатын коммерциялық банктерді сақтандыру.
Қазақстандық ипотекалық несиелеу жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... негізінде – Ипотекалық несиелеуді кепілдендіру
Қоры болады. Мемлекеттік мекеме жеке ... ... ... үйді
несиеге берудегі ресімдеу процедурасын оңайлатуға бел бұрды. Келешекте
қазақстандықтар банк – несиегерлерге қарыздарын 15 ... ... 25 ... ... ... Ал ... ... үйді сатып алуға несиені алу
үшін алғашқы салым сомасын 10 пайызға дейін төмендету ... ... ... үйді ... алуға несие береді де, қордан арнайы
сақтандыруларын алып ... ... ... ... Банк ... ... ... жақтың тәуекелін төмендетеді. Сондай-ақ,
бұл Қор ... ... ... үй Бағдарламасына кіреді, сондықтан бұл
реформалардың құлауына ешбір қауіптілік жоқ.
«Бағдарламамен қатар белсенді ... ... ... өзі де ... ... ... ... өзі де реформаларға кіріседі»- деп мәлімдеді А.
Сайденов. Тек заңнамалық жағдайда, сөз ... ... ... ... заң ... туралы қозғалуда.
Валюталық режим либерализациясының жаңа Концепциясы – ... ... ... ... шот ... ... береді. Ал отандық
қаржыгерлерге шетел серіктіктерімен ұзақмерзімді келісім-шарттарға қол ... ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде,
жеңілдетілген режим теңгені толық конверсияланатын валютаға айналдырады.
2.3 Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... ел экономикасында, жалпы алғанда қаржы секторында да
елеулі ... ... ғана ... ... бірге маңызды сапалық
өзгерістер де болғанын Қазақстан қаржыгерлерінің ІҮ ... ... ... Одағы мен АҚШ-тың Қазақстан экономикасын нарықтық
экономика деп ... және ... үш аса ірі ... ... агенттіктің инвестициялық рейтинг ... осы ... ... ... ... табылады. Қаржы институттары одан
әрі нығайды. Заңнаманы жетілдіру және банкілердің, жинақтаушы зейнетақы
қорларының, ... және ... ... ... активтерін басқару жөніндегі компаниялардың, ... ... ... ... ... ... ... 2004 жылдан
бастап елдің бүкіл қаржы секторын реттеуші бірыңғай органның ... ... оң ... ... аймақтық және әлемдік экономиканың дамуының қазіргі кезеңі
экономиканың нақты және ... ... жаңа ... ... одан әрі ... қажеттігін туғызады. Әлемдік ... ... ... ... ... ... және соның сөзсіз салдары
ретінде ... арта ... Бұл ... ... ... халқына арнаған 2004 жылғы 19 наурыздағы «Бәсекелесуге
қабілетті ... ... ... ... ... ... қабілетті ұлт үшін» ... ... орай ... ... ... 2003─2015 жылдарға
арналған Стратегиясын және Қазақстан ... ... үй ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасын іске
асыруда қаржы секторы аса маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі. Бұл мәселенің
шешімі өндірістің көптеген салаларының, қызмет көрсету секторының, соның
ішінде қаржы ... ... ... ... Сондай-ақ, тұрғын үйге
инвестициялар салу – бұл шет елге ағып ... ... ... ... ... ... ипотекалық компанияның қатысуымен құрылған
ипотекалық несиелеу жүйесі өзін жақсы ... ... ... ... ... ол 24 ... ... асатын көлемге жетті. Бүгінгі
күні несиелеу мерзімі 3 жылдан 20 жылға дейін ұзартылды, жылдық қойылымдар
24 пайыздан 14 ... ... ... алғашқы салым – ипотекалық
несиелерді кепілдендіретін Қазақстандық Қордың ... бар ... ... 10 пайызға дейін төмендеді. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... несиеге қатысушылар жеке
сектордың өкілдері – банктер, зейнетақы қорлары, сақтандыру ... ... ... ... ... іске ... Қазіргі
кезде Қазақстандық Ипотекалық Компания Қазақстан Республикасында тұрғын үй
құрылысын дамытудың 2005─2007 жылдарға арналған ... ... ... ... 3 жылда тұрғын үйдің 12 миллион шаршы метрін
соғуды мақсат етіп ... Бұл ... іске асуы мен ... көрсеткіштердің жақсаруы қолайлы тұрғын үйдің ... ... осы ... ... көп ... халық ипотекалық несие
арқылы ала алады. ... ... ... ... өседі. Кейбір
бағалаулар бойынша, 2005-2007жж. ипотекалық несие нарығы бүгінгі ... 600 ... ... дейін өседі, немесе 4,5 есе ... ... ... ... ... бұл ... мемлекеттік
бағдарлама аяқталған шақта жылына 1 млрд.-қа дейін көбейіп отырады.
Бірақ Қазақстандағы ипотека дамуының мұндай ... ... (уже ... ... ... ... ... өзекті
мәселелер мен сұрақтар шыға бастады. Олар:
1. Ипотекалық ... ... ... ... ішкі
жинақтардың жетіспеушілігі;
2. Тұрғын үй нарығының «қызып кетуі»;
3. Ипотекалық несиелердің ... «тек ... ... ... Элиталық тұрғын үйлердің басым болуы.
Осы мәселелерді шешудегі ең өзекті проблема ретінде, мен ... ... ... ... ... ... ... Себебі,
2002 жылдан бастап бағалар өсе бастады. Ескі ... ... ... ... жаңа ... ... ... үй құнымен теңесіп, бүгінгі күні
Алматыдағы 1 шаршы метр 450 АҚШ ... 650 ... ... ... ... ... тұрғын үй бағалары жаңа пәтерлердің бағасына жасанды
түрде теңесті. Жаңа пәтерлер мен ескі ... ... ... ... бірдей ақша сомасын төлеу ақылсыздыққа жатады. Осы жағдайда
құрылыстық «бум» өзекті ... ... ... Жаңа ... үйдің
белсенді құрылысы, тек ескі үйлердің бағасы 350 АҚШ долларынан асқаннан
кейін ... ... ... басқа жағдайда
бәсекелестікті шыдай алмай, олардың қызметі рентабельсіз ... ... ... ... ... тез ... әсер еткен факторлар
аз емес. Ипотекалық несиеге деген нақты сұраныс пайда болды. Халық ... ... ... тоқтатты, және бүгiнгi күнi тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... жалпы әрбір азаматтың мүмкіншілігі бар. Құрылыс
өнеркәсібі дамуының тағы бір ... ... - ... көмекшісі ретінде
қабылданған Мемлекеттік Бағдарламаның ... Және ... ... бірі ретінде жалпы халықтың әл-ауқаты ... ... ... ... ... бөлінуі. (интернет ... ... ... ... нақты жағдайға баға беретiн ... ... ... ... ... ... ... мысалдарына тоқталайық. Біздің стандартты пәтерлеріміздің
ауданынан көпке асатын, Кельн орталығындағы екі ... ... 15-20 мың ... ... Және тұрғын үй құны ғимараттың қай жылы соғылғанына, қай
қабатта болуына байланысты. Заң ... ... ... ... 15-20 ... 5-7% -ды ... қойылымнан тұрады. Көріп отырсақ, мұндай салыстыру
көп жағдайды түсіндіреді. Бір жағынан, табыстылық деңгейі айына 2-4 ... ... ... бай ... елі. Ал ... ... қатаң
несиелік шарттары бар, ... ... келе ... Қазақстан.
Нарықтағы мұндай жағдай көп уақытқа созылмайды. Жылжымайтын мүлiкке бағаның
түсуi рақымсыз (неумолимо) және ... ... ... будущем)
болуы тиiс. Нақ осы жағдай ғана тұрақты бағалары мен болжамды ... ... ... нарығының қалыптасуына әкеледi.
Ипотекалық несиемен айналысатын банк сарапшыларының пікірі бойынша, тұрғын
үйдi ... ... ... өте ... ... несиеге алушылар саны осы
жылдың соңғы 3-4 айда күрт төмендеді. Тағы бiр фактор, тұрғын үйдi ауыстыру
мен өмiр сүру ... ... ... ... ... ... шаққанда табысы 200 доллардан асатын жанұялар өздерiнiң тұрғын ... ... ... ... ... ... болу ... де аз
емес, шамамен 5 жылдай, және осы ... ... ... ... ... ... ... клиенттер болып адам басына
шаққандағы табысы 400-600 ... ... ... ғана болады. 10-15
жылға арналған 15-20 мың ... ... ... ... осы ... етудің ең төменгі планкасы болып саналады.
Жаңа пайдаланымға (эксплуатация) ... ... ... ... ескi ... тұрғын үй нарығындағы бағалармен шамамен бiрдей екенiн ескерсек,
онда құрылыс ... ... ақша ... салу ... алу)
әлдеқайда тиiмдiрек болады. ... ... ... үйге ... және ... үйдiң ұйымдастырылуына еркiндiк бередi. Бірақ,
екінші ретті нарықтағы ... ... әсер ... ... ... ... ... Жер Кодексі мен жерге жеке меншік институтының пайда болуы.
Өйткені, бәріміз ... ... ... ең ... ... бірі ... Батыс елдеріндегідей Қазақстанда нақты жер ... ... ... ... 10 гектар, біреу 100 гектар алар, және нақ осы
мәселе бүгiнгi ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке
салынған ақша құралдары кейін бірте-бірте басқа салаларға ... ... ... ... ... ... тұрғын үй бағаларының ... ... ... ... ... ... ... (интернет
газета АПАРТМЕНТ).
Бүгiнгi күнгi “бағалық экспансияның” қанша уақытқа дейiн созылатыны
туралы ешкiм ... ... бере ... ... ... ... ... айтуынша, бұл жылы тұрғын үй ... ... ... ... ... соңғы Жолдауы наделало
немало шума : сол ... ... Н. Ә. ... ... мүлiк
нарығының өте қымбат болып кеткенi туралы айтты. Және тұрғын үйдiң 1 шаршы
метрiн 350 АҚШ ... ... ... ... ... ... мен ... қалалары есепке алынбайды, өйткенi бұл жердегi халықтың
табыс деңгейi басқа).
Президенттiң Жолдауынан ... ... ... ... тоқтап қалды. Мүмкiн адамдар тұрғын үй бағаларының бiр мезетте
түсiп кетуiн күткен ... ... оның тек сәл ... ... нарықта
үнемi тоқтаусыз ұсыныстар бар, және олардың сатушылары бағаның артында
тұрмайды. Бағалық төмендеу өте ... ... – бiр ... ... ... ... тұрмақ, тiптi көтерiлiп кеттi. Бүгiнгi күнi тұрғын үйге
“қосымша ... ... 3-5 ... ... және мұндай жағдай 2002 жылдың
күзiнде нарық қалыптаса бастаған кезде орын ... ... ... ... ұзақ және айқын көрiнетiн
(существенный) бағалардың өсуiнде қандай жұмбақ жасырылған?
Риэлторлардың пiкiрi ... ... ... - үлкен қалыптасқан
сұраныс. Көп уақыт бойы мүлiктi сатып алу үшiн ақша ... салу ... ... ... ... ... 90-шы жылдары Алматының орталығындағы
үш бөлмелi пәтер 8 мың АҚШ долларына жетпейтiн. Ең ... ... ... ... ... ... қаласына ауысуы өзгерттi: көбiсi Алматы қаласы
провинция ретiнде қалып, үй ... ... деп ... Қалыптасқан
сұраныс, сондай-ақ халықтың тұрғын үйге талаптарының өзгеруiнен кейiн
қалыптасты: жай ... үйде тұру ұят бола ... Ал ... ... ол ... аз болды және бағасы да сәйкесiнше өте қымбат болған.
Мүлiктi сатумен айналысатын бiрде-бiр компания бүгiнгi ... ... ... қандай екенi туралы айта алмайды, бiрақ оның ұсыныстан
әлдеқайда жоғары болуы ... тұр: ... ... ... ... ... жатқан шаршы метрлерден асады. Сонымен,
президенттiк администрациядағы аналитиктердiң есептеулерi бойынша, ... мың ... ... немесе шамамен 1 млн. адам ипотека жүйесiн
толық пайдалана алады. 2007 жылдың аяғына дейiн пайдаланымға тұрғын ... млн. ... ... беру ... ... ... жылдық тұрғын үйдi
енгiзу екi есе арта түседi. Оның мағынасы келесiде, бүгiнгi бiр ... ... екi ... ... келедi, бiрақ оны бiрiншi кiм тапса, немесе кiм
көбiрек ақша төлесе сол алады.
Ең ... өте ... ... ... де ... бiрiншi реттi нарықта
да,екiншi реттi нарықтада да ... ... өте ... бағамен
ұсынылған пәтерлердiң бiрнеше уақыттан кейiн сатылып ... ... ... бiрден емес бiрақ өздерiнiң ... ... ... Бұл ... ... ... ... көптеген адамдар
мұндай “тиiмсiз” сатып алуларды ... ... ... ... мүлiк бағасы өсiп барады, әрине кейiн ол барлық шығындарын
қайтарып алады.
Бүгiнгi күнi мүлiктi алушыларға ... тек ... ғана ... ... де өте ... ... ... мүлiк нарығы өзiнiң заңдары
бойынша ... Оған ... ... әсер ... саяси және экономикалық
тұрақтылық, ипотеканың ... ... ... төлем
қабiлеттiлiгiнiң көтерiлуi және т. б. ... ... ... ... ... ... әсер ететiн ешбiр себептi көрiп тұрған жоқ.
Қайта, сол ... ... ... ...... ... ... салымның пайызы азаюда, осының бәрi әрине, сұранысты ынталандырады.
Одан басқа, қазақстандық нарыққа ... мен ... баға ... әсер ... ... баға ... – ол
еркiнсiз Қазақстанға да жетедi. Бұл ... ... ... негiзге
негiзделген: жылжымайтын мүлiк – бұл әрқашанда тиiмдi бизнес, сондықтан ... не ... ... ... бiлу тиiс. ... ... аналитиктердiң
болжауынша, жылжымайтын мүлiк нарығының стагнациясы 2006 жылдың екiншi
жартысында болуы мүмкiн. Басты ... ... ... ... ... Ал ... сұраныстың қысқаруы кiшi құрылыстық
компаниялардың қаржылық ... ... ... олар ... ... массалық сатуға (массовые распродажи) мәжбүр болады.
Сарапшылардың айтуынша, ... ... даму ... ... Ал ... айтуынша, бағалар стагнациясына әкелетiн себептер
жоқ, және ... ... ... ... бiр ... метр ... АҚШ
долларынан кем тұрмайды деп болжайды. ... ... да ... ... өсуiне әсер ететiн бiрнеше себеп бар. Бiрiншiден,
Қазақстандағы құрылыс индустриясының 50 ... ... ... ... ... (Мәскеумен тiкелей қатынастың себебi осы!).
Екiншiден, жердiң құны өсуде, Алматының элиталық аудандарындағы 1 ... ... жер 15-20 мың ... ... ... ... ипотекалық
несиелеу белсендi дамуда, ал егер ол ... де ... ... ... ... ... ... болып көрiнедi. Баға мен
оның төмендеуiне – ... ... ... ... ... әсер ете алады. Бiрақ, қазiр олардың сату проблемалары байқалмайды.
Сондықтан, ... ... ... ... тек өсiп ... ... и компания” агенствосының басқарушысы, жылжымайтын мүлiк
сарапшысы Асия Аяповамен ... осы ... ... ... күнгi
жағдайы мен келешектегi перспективаларын анықтауға ... ... ... ... ... ... тез ... өсуi мен сондай-ақ
түсуi болжалмайды. Мiне бiр жыл бойы Алматының ... ... ... ... өсуде. Жоғарыда айтылғандай, халықтың тұрғын үй
алуға мүмкiншiлiктерi ... ... ... сұраныс та өстi. Оған
бiрнеше себеп бар.
Бiрiншiден, ипотекалық несиелеудi ... ... ... ... қарызданушыға нақты қатаң мiндеттемелерiн орындауды
талап ететiнiне көбiсi келiседi. ... ... ... ... ... нақты (шынайы) бағасын есептесеңiз, несиелiк уақыттың ... ол үшiн ... есе ақша ... ... ... көз жеткiзесiз. Бiрақ,
бұл пәтерлердiң көптеген ... ... ... Себебi, нәтижесiнде несиеге өмiр сүру, пәтердi жалдап босқа
ақша тастаудан әлдеқайда тиiмдiрек. ... ... ... ... ... ... қойылымдар түсiп жатыр, яғни жыл сайын
осындай тәсiлмен жеке тұрғын үйдi иемденушiлер саны өсе бередi.
Екiншiден, бүгiнгi күнi Орта Азия мен ... ... ... өмiр ... келген адамдар көп. Бiздiң қаламыз ақша тапқан үшiн,
карьера жасау үшiн өте қолайлы. Ал ... бiр ... өмiр сүру ... ... бар адамдар үшiн үйлер онша салынбайды. Мүмкiн, болашақта
инвесторлар стандартты көп пәтерлi үйлердiң ... ақша ... Ал ... ... ... үйдiң тек ескi (екiншi реттi ) нарығы қызмет етедi.
Яғни, жылжымайтын ... ... ... тағы бiр ... Бүгiнгi
күннiң сүретiн салсақ, Алматы қаласындағы халықтың жағдайының ... ... бар ... ... ... ақша қоса ... үй ... көбейдi.
Анализ көрсеткендей,бағаның жасанды түрде көтерiлуi орын алып отыр.
Сатушылар арзандаудан ... ... ... ... бағаларды
орнатады. Ал сатып алушылар ертеңгi күнi тiптi ... ... ... ... ... “қызуына” маклерлер де қосылады. Тек солар
ғана сатушылар ... ... ... қосып, үрейге соқтырады.
Жоғарыда айтылғандардың бәрiнен тұрғын үй нарығына ... ... деп ... жасауға болады.Сұраныс пен ұсыныс теңеспегенше,
толық тұрақтылық туралы айту қиын. Сұраныс ұсыныстан жоғары, пәтерлер ... ... ... ... ... Қазақстанның болашақтағы
экономикалық дамуын нақты анықтау мүмкiн емес. Ал бiздiң тұрғын үй нарығы
түрлi экономикалық ... өте ... ... ... үй ... ... кету” проблемасына қатысты Қазақстанның
Халық Банкiнiң председателi Григорий Марченконың пiкiрiне ... ... ... ... ... ... ... бойынша
проблемалары, қарыз жабудағы 6-шы жылдан 8-шi жылға өткенде басталады.
Бiрақ бiздiң ... ... ... ... басталуы мүмкiн. Өйткенi
өздерiнiң қаржылық жағдайларын тым ... ... ... тобы бар. ... ... ... алып қойып, қазiр несиенi төлеуде қиналып жүр. Екiншi
жұмысқа орналаса бастайды. Бiрақ бiр мезетте бәрiбiр бiр ... ... ... ... ... ... немесе, жақсырақ тамақ iшу,
демалу,техниканы сатып алу. Басында бәрi тек ... ... ... ... мүлiк әрқашан бағалы!” – бұл жеке қызығушылықтары бар
адамдардың лозунгi. Яғни, жылжымайтын ... – бұл ... да ... ... Оның ... ... көтерiлсе, тура солай түсiп кетуi мүмкiн. Бұл
нарықтағы ... ... жиi ... - баст” циклi түсiндiрiледi. Яғни,
бастапқыда өте тез өсiм, сосын төмендеу, бағаның ... Үш ... ... орташа 70% өседi, сосын 2 жылда 40% дейiн олардың ... ... ... ... өсуi ... болғандықтан,
бағаның төмендеуi 40%, немесе одан да көп ... ... ... ...... ... ... бағаның түсуi, нақтырақ, тұрақтылығы бiр
күнi болады деп ... ... 3 ... ... мүмкiн 1,5 жылдан кейiн.
Элиталық ... үй ... бар, ол ... баға ... тым бағаланып
кетуi әлдеқайда көбiрек. Орта класс үшiн тұрғын үй бар, ... ... ... метрге 1000 доллар, ол жердегi бағаның ... онша ... Ал ...... ... ... реттi нарықта) тұрғын үй
бағасының ең төменгi деңгейi тiптi көтерiңкi.
Бағалар – бұл ... пен ... ... ... тұрғын үйге
деген жоғары сұраныс бірнеше факторлардың әсерінен ... ... ... жылдарға дейін бұл проблема дерлік шешілмеген болатын. Екіншіден,
бес жыл ... ... ... ... өсуі сұраныстың
жоғарылауына әкелді. ...... ... ... үшін ... ... ... Осының барлығы бір –
біріне әсер етіп бағаның өсуіне соқтырады. ... ... ... ... ... та тез ... ... ештеңемен
ақталмайтын тұрғын үй нарығының “қызып кетуi” орын алады. Бұл жағдай
туралы Алматылық ... ... вице – ... Александр
Кимнiң көрсеткен болжамдарына тоқталғым келiп отыр. Келесi ... ... ... ... пәтерлердiң массалық төгiлуi жүредi, ал бұл жағдай өз
кезегiнде, ұсыныстың ... ... ... ... ... әкеледi. Мысалы, Әл – Фарабидiң бойындағы үйлердi ысыру процесi
(снос домов) жүрiп жатыр, Достық пен ... ... ... ... басқа аудандарында үлкен массивтi үйлер соғылады деп жоспарлануда.
Осы жылдан бастап – ақ кейбiр ... ... ... ... ... бастады. Сондықтан, оларға бағалық саясатын қайта
қарастыру қажет болады. Сонымен қатар, жаңа ... ... ... үшiн, елге ... ... орнататын болды. Яғни, 1 шаршы ... ... ... ... ... Ал бұл элиталық тұрғын үйдiң
бағасынан (900 доллардан бастап) 20% ке төмен. ... ... ... кезiнде мысалы, 100 шаршы метр көлемiндегi компанияның жаңақұрылысында
сатып алушы 15-20 мың долларды ұтады, ал бұл ... аз емес ... ендi ... ... тұрғын үй нарығына тоқталайық. Алматының
элиталық тұрғын үй нарығының жағдайын бiрнеше факторлар ... ...... өте ... ... 2004 ... желтоқсан айынан 2005
жылдың желтоқсан айына дейiнгi элиталық тұрғын үйдiң шаршы метрi 1,7- ... ... ... ... (А) ... ... үйдің бір шаршы метрі
1000-нан 1600 АҚШ долларына қымбаттады, ал «суперэлита» (А+) әлі бітпеген
үйдің метрі ... 2300 АҚШ ... ... ... Ал ең ... «эконом-
класстағы» тұрғын үйде (В+ сегменті- бұл «Қуат» және басқа жаңа ... ... ... ... өсім 40 пайыздан кем емес – ... 700-800 ... ... ... ... өсім ... ... асып кетуін көрсетеді. Бiрақ, ұсыныстың өзi де өте ... в ... и ... что само ... тоже ... ... ... Тек соңғы жылы ғана қалада элиталық құрылыстың, сәйкесiнше орта
мен үлкен класстардың 15-17 жобасы пайда ... Кең ... ... ... салуда, жүздеген элиталық пәтерлердi “Меркур - Таун” ұсынуда. Ал
жеке жалғыз “бiрлiк” ғимараттарды салып ... онша ... ... мысалы, Таугулдегi “Бейбарыс Билдинг” үйi немесе Мұратбаев
көшесiндегi “Азия-Констракшн” ... ... ... ... ... ... он ... санап алуға болады.
Сонымен, өсiп келе жатқан ұсыныстың көрiнiсiнде бағалардың өсуi байқалады.
Элиталық тұрғын үй нарығының көлемi ... ... ... ... болуы керек. Алматылық қалалық маслихаттың ... ... ... ... 300 мың шаршы метрiнен асатын
тұрғын үйлер өткiзiледi. Байқасақ, осы ... 90 ... ... ... Егер бүгiнгi жаңа құрылыстағы орта ... ... ... 1000 ... деп негiзге алсақ, онда нарықтың жылдық көлемi 250-270
млн. долларды құрайды.Риэлторлардың пiкiрiнше, бұл нарықтың шынайы бағалары
одан да ... ... ... пәтерлер өткiзушiлердiң арасында ... ... ... - ... ... жатады. Мамандардың айтуынша, бұл
жерде айрықша ерекшеленетiн “Қуат” ... ... ......... көшелерiндегi жаңа құрылыстарында олар бiрiншi қабатты
салмастан, ауданның 100 пайызын сатуға ... ... үй ... ... ... ... мен риэлторлар оның жақын
арада “қызып кетуiн”, сұраныстың ұсыныстан асып кетуiн және нәтижесiнде –
бағалардың өсiмiнiң тоқталуын ... Осы ... ... ... ұстамдылығы байқалады, көбiне соңғы кездегi ... ... ... ... ... болады. Жаңа құрылыстағы
пәтерлердi сатып алу, ... онша ... емес ... ... ... бас ... ... өте қатаң схемалар бойынша
несиелейдi. Ай сайын жаңа құрылыстардағы тұрғын үй бағасының көтерiлуi 5-7
пайызға ... ... айту ... ... ... ернеуiне жеттi (уже
переполнен), ал проектiлер саны әлi өсуде” – дейдi ... Ким. - ... ... сайын қызып барады, ештеңемен ақталмайтын бағалардың өсуi
көрiнуде, белгiсiз истерияның психологиялық моментi ... ... ... ... бiрiншiге “қарап” қымбаттайды және арзан тұрғын үй құрылысының
болмауы осы өсiмдi ынталандырады. ... ... ... ... ... ... ... арналған ипотека бойынша ... ... ... схемаларын, бiрiншi реттi нарықтағы
құрылыстың өсуiн ескеруiмiз қажет. Бұл факторлардың ... бiр ... ... ... ... әсер етедi.
Ұсыныс сұраныстан асады, және бұл iске ... ... өсiп келе ... ... ... Яғни, тұтынушы ең сапалы
үйдi таңдайды, ал құрылыс компанияларына бағаны төмендетуге мәжбүр болады.
Сонымен, ... ... ... ... көп ... ... ... тек инвестициялық объектi ретiнде қарайды. Ал
бұл тағы да, көркем сөзбен айтқанда нарықтың өзiн - өзi “қыздырып” ... ... ... ... ... ... сонымен қатар сатып
алушылар өсiп жатқан бағаларға үмiттенедi. ... олар ... ... ... мен ... ... көңiл бөлмейдi. Сондай-ақ
бағалар үнемi өсе беруi мүмкiн емес. Нәтижесiнде, конъюнктура толқынындағы
нарық өзiн-өзi “үрлеп, қыздырып” ... ... ... ... ... ... түйiндей келсек, Қазақстандағы тұрғын
үй Қорының көп бөлігі Кеңес Өкіметі кезінде салынған болатын. Қазіргі ... ... ... түрде жүруде, әсіресе, Алматы қаласында, ... ... ... ... ... ... Бұл экономиканың өтпелі
кезеңіндегі әдеттегі ... ... ... дамуының
жеткіліксіздігінен құрылыс компаниялары қолма – қол ақша нарығы үшін ... ... ... ... ... ... ... бағыттары.
3.1. Қ Р-ғы ипотекалық несиелеуді жетілдірудің “Қазақстанның тұрғын үй
құрылыс жинақ банкi”АҚ – ның ... ... ... ... үй ... жинақ банкi” АҚ қызметі кез келген
адамға, кез келген отбасына пайдалы болуы мүмкін. ... ... ... үшін де ... күні ... ... үйіміздің
қабырғасының мығым және сенімді болатынын, өсіп келе жатқан балаларымыздың
тұрғын ... ... ... ... білу ... ... ... сенімділікті тұрғын үй құрылыс жинақ ақшасы жүйесі қамтамасыз ете
алады, ол көптеген жыл бойы шет ... ... ... ... ... ... ... елiмiзде тек «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі»
АҚ ғана ұсынады.
Банк өзінің алдына клиенттердің есебінен жоғары ... ... ... ... қоймайды. Банк қызметкерлерi іскерлік беделi мен клиенттердің сенімін
қадірлейдi, сондықтан да ... ... және Банк ... ... мән ... ... ... ынтымақтастық, кәсіпқойлық
және парасаттылық – міне, Банктің клиенттермен қарым-қатынас орнатуда негіз
етер тұғыры осылар.
Даму стратегиясы келесiдей:
Қатынасу географиясы аясының ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары анықталды, оның ішінде, Қазақстанның барлық облыстық
орталықтарында Банктің филиалдарын ашу жоспарлануда. Банк ... ... ... мен ... ... ... үй жинақ есептеріне жарналарды құю ... ... ірі, орта және ұсақ ... ... ... жеке ... есеп-касса бөлімдерін ашу жоспарлануда.
Нарық үлесінің артуы
Банк өз өнімдерінің жұртшылық талаптарына сай ... ... ... ... мен ... негізінде Банк өз клиенттеріне қазіргі
заман талабына сай технологияларды қолдана отыра, халықтың ... ... ... ұсынуға мән береді. Стратегияны жүзеге асыру шегінде
қызмет көрсету сапаларын басқару және ... ... құру ... өз ... сату ... ... ... өзінің өнімдерінің
нарықта жылжуына айтарлықтай ат салысуда.
Іскерлік абыройының нығаюы
Банк Қазақстанның ең сенімді банкі абыройын иелену ... ... Банк ... ... пен Банк ... қаржылық мөлдірлігіне аса
назар аударады.
Инновациялық даму
Банк ақпараттық технологиясының дамуына үлкен мән ... бұл ... ... және оның ... бағаның оңтайлануы мен
көрсетілетін қызмет сапасының жоғарылауының арқасында, Банктің нарық
кеңістігіндегі ... ... ... өсіреді.
Ішкі ұйымдық даму
Банк бизнес-үрдістердің шығындарын ... ... ... басқару
сапасын биіктетуге, сондай-ақ, клиенттерге қызмет көрсетудің толық циклімен
қамти алатын, ... ... ... құратын, Банктің барынша тиімді
ұйымдастырушылығын құруға ат ... ... ... ... қол ... үшін Банк ... ... инновациялық,
ақпараттық, тәуекелдерге баға беру ... ... ... ... ... ... қызметтерді дамытушы, маркетинг пен
жарнама, банктің активтерін және міндеттемелерін басқару ... ... ішкі ... ... және ... аймақтық даму жұмыстарын дамыту
мәселелерін оңтайлы шешу ... ... ... ... ... ... ... Банктің
мақсат-мүдделерін орындау қабілетіне ие, жоғары білікті кадрлармен қамту.
Стратегияларды іске асыру банктің барлық бөлімшелерінің негізгі ... ... ... ... ... деңгейлерін көтеру
мақсатында оқыту, аттестациялау және кадрларды банктің алдында тұрған
стратегиялық ... сай ... ... ... баға ... ... ... құру. Барлық қызметкерлер үшін бірегей
корпоративтік құндылықтарды қалыптастыруға аса мән ... ... ... ... рухты тәрбиелеу, мақсат-мүдделерге бірлесе
талпынушы ... ... ... қойылған стратегиялық мәселелерді іске
асыру жолындағы маңызды ... ... ... үй ... ... ақша ... ... болуы  –  бұл болашағыңыз үшін жасалған салым, өз ... өмір ... ... және ... ... қамтамасыз
етуіңіздің негізі. «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ ... ... үй ... ... ... ... іске асырушы
Қазақстандағы жалғыз банк ... ... үй ... жинақ ақшасы жүйесі – бұл тұрғын үйді сатып
алуға, салуға, жаңартуға не жөндеуге қажетті ... ... ... үй ... ... банкі» АҚ-дағы жинақ ... ... ... ... ... проценттік ставкалар бойынша ұзақ мерзімді
несиелеу. Жинақтау сомасына Салымшылардың салымдары, «Қазақстанның ... ... ... банкі» АҚ-ның сыйақысы және мемлекеттің сыйлықақысы
кіреді.
Қазақстан Республикасының аумағында ... үй ... ... жөніндегі
іс-шаралар кредиттеу объектісі болып табылады, ол іс-шараларға:
1) тұрғын үйді ... алу, оның ... ... үй ... ... оны ... ... тұрғын үйді салу, жөндеу және ... ... ... ... ... ... немесе мердігерлік жұмыстың ақысын төлеуді қосқанда)
жатады.
Мыналар Банктің негізгі қызметі ... ... ... үй ... ... ... қабылдау; тұрғын үй жағдайын жақсарту жөнінде іс-шаралар
жүргізуге тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй заемын) беру.
«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ жинақтаудың ... ... ... үй ... ... ақшасын жинақтаудың ең аз
мерзімі – 3 жыл, ал ең көп мерзімі – шектелмеген. Несиелеу мерзімі – ... ... ... ... ... ... 10 жылдан 15 жылға дейін. Заем
бойынша берешектің мерзімінен бұрын өтелгені үшін айыппұл салынбайды.
«Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... ... ... тарифтік
бағдарламасына сәйкес салымдар бойынша бүгінгі күнгі проценттер жылдық 1,5%-
тен 4,5%-ке дейін, заемдар бойынша – ... ... ... ... үй құрылыс жинақ банкі» АҚ мынадай ... ... ... істейді: Жеделдетілген тарифтік бағдарлама;
Стандартты тарифтік бағдарлама; Ұзақ мерзімді тарифтік бағдарлама.
Тұрғын үй құрылысы жинақ ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-ның Салымшыларына жыл сайын
салым ... 20% ... ... ... ... ... ... есептеледі. Жыл сайын сыйлықақымен ынталандырылатын
салым сомасы 60 айлық есептік көрсеткішті құрайды. Тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... ... сыйақылар мен мемлекет
сыйлықақылары салымның негізгі сомасының ұлғаюына бағытталады.
Мұндайда, егер тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... сомасынан артық болса, салымның ынталадырылмаған
қалған сомасы ескеріледі, ... ... жылы ... ... ... ... үй құрылысы жинақ ақшасына тартылатын салымдар бойынша «Қазақстанның
тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... бойынша
мемлекеттің беретін сыйлықақысын қосқанда Банктің ... ... ... ... ... ... кірісті қамтамасыз етуі –
Салымшыны одан әрі ақша жинақтауға ... ... ... үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-на тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... ... жарғылық капиталына
Мемлекеттің қатысуымен, сондай-ақ жеке тұлғалардың ... ... ... беру ... ... ... қатысуымен қамтамасыз
етіледі. Бүгінгі күні Банктің жарғылық капиталын мемлекет толық төледі және
1,5 млрд. теңгені құрайды.
Тұрғын үй ... ... Банк ... үй ... ... жөніндегі іс-
шараларды жүргізу үшін аралық тұрғын үй заемын да бере алады.
Аралық тұрғын үй заемы ... ... ... ... ... ... ... және ол тартылған қаражат құнына, операциялық шығыстардың,
оның ішінде комиссиялық ... Банк ... ... үшін ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-ның әрбір Салымшысы тұрғын
үй құрылысы жинақ ақшасы туралы шартты мерзімінен ... ... және ... ... ... ... ... құқылы. Егер сол уақытқа дейін
салым 5 жылдан ... ... ... ... Салымшы жинақтаған
қаражатын мемлекет сыйлықақысымен бірге ала ... ... үй ... ... банкі» АҚ Қазақстанның ... және ірі ... ... ... Банктің орталық офисі Алматы
қаласында Әйтеке би көшесі (бұрынғы ... ... ... Облыстық және ірі қалаларда Банк «Қазпочтаның» ... ... ... ... ... үй ... ... ақшасы туралы шарт жасасқан Қазақстанның кез
келген тұрғыны Салымшы бола алады.
Шарт жасасқаннан кейін Салымшыға ... ... ... онда ... ақша ... ... ... көрсетіледі.
Негiзгi артықшылықтары:
|Тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы жүйесі – тұрғын үй жағдайын жақсарту |
|үшін ... заем алу ... өз ... жинақтауға негізделген тұрғын |
|үйді қаржыландыру жүйесі. ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақ |
|банкі» АҚ-да шарттың жалпы сомасының 50% мөлшерінде алдын ала ... ... ... ... ал Банк өз кезегінде Салымшыға рыноктағыға қарағанда төмен |
|процентпен ... 50%-і ... ... үй ... ... ... ... ең аз мерзімі – 3 жыл. ... үй ... ... ... ... ... үй құрылысы жинақ ақшасының |
|Салымшыларына мемлекеттік сыйлықақыны ммелекеттік бюджеттен төлеуді ... ... ... негізгі сомадан және ол бойынша есептелетін |
|Банктің сыйақысынан тұратын ынталандырылатын салымның 20%-ін ... ... ... үй ... ... банкі» АҚ мамандандырылған қаржы |
|мекемесі болып табылады. Ол Салымшыларға тұрғын заемы мен жинақталған ақшаны|
|төлеу үшін ... ... ... ... бос ақшаны Банк мемлекеттік |
|бағалы қағаздарға және басқа да тәуекелсіз қаржылық ... сала ... ... ... ... үй ... қажетті соманы алатындығына және |
|жинақталған ақшаларының сақталатындығына кепілдік алуын ... ... |
| ... ... үй құрылыс жинақ банкі» АҚ заемдарының негізгі ... – заем ... ... ... ... ... ... ставкалы |
|болатындығына кепілдік берілуі, бұл «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ |
|банкі» АҚ-ның несие капиталы рыноктарынан тыс жұмыс ... ... ... |
|банктің проценттік саясатының сыйақы ставкаларының қаржы рыногының |
|конъюнктурасынан тәуелсіз ... ... Бұл ... үй ... ... ақшасы жүйесінің ерекшелігі болып табылады, соның негізінде Салымшы |
|мен Заем беруші бір ... ... ... ... үй ... ... ... АҚ-ның қаржыландыру және қайта қаржыландыру жүйесін қалыптастырады. ... ... ... ... үй ... жинақ ақшасы жүйесі – қаражатты сенімді жерге салу; |
|2. ... үй ... ... ... аз ... ... ... салымдар ... ... ... ... ... үй құрылысы жинақ ақшасының салымшыларына тұрғын үй заемы бойынша ... және ... ... ... ... берілген. ... ... үй ... ... ... Салымшыларына мынадай ... ... ... ... ... ... үй ... жинақ|
|ақшасы туралы шартта анықталғандай келісімді соманың кем дегенде 50% (елу |
|проценті) мөлшерінде ең төменгі ... ... ... 2) ... үй |
|құрылыс жинақ ақшасы туралы шартқа сәйкес Банктегі Салымшының жинақ шотына ... ... ... ... ... кем ... 6 (алты) ай өту;  3) |
|Банкке аралық тұрғын үй заемы ... ... ... ... ұсыну; 4) |
|Банктің Кредиттік комитетінің оң шешімінің болуы. ... ... ... ... ... |
| ... ... ... үй ... беру ... ... тұрғын үй заемы мерзімінің шегінде ... заем ... ... заем ... ... |
| ... ... тұрғын үй заемының мөлшері ... ... ... ... ... сома ... құқылы |
| ... ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... ету ... ... жылжымайтын мүлік, заемшының немесе затпен кепілдік берушінің|
|Жинақталған тұрғын үй ... ... ... ... ... ету ретінде |
|ғана ұсынылуы мүмкін |
| ... ... ... ... 10% ... ... ... бір мезгілде өтеумен |
| ... ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... ... ... үлестермен және азаюшы қалдықтан сыйақы |
|төлеу ... ... ... Бұл ... ... және ... заемдарды өтеу |
|әдісі бірдей болуы тиіс |
| ... ... ... өтеу ... ... ... үй ... негізгі тұрғын үй заемымен міндетті өтеу шарты |
| ... ... ... үй ... алуға берілген өтінішті қарау |
|5 000 ... |
| |
| ... ... ... үй ... ... ақшамен төлеу ... ... 0,2 |
| |
| ... ... ... ... мүлікті сақтандыру ... шарт |
| |
| ... ... жеке ... ... 50-ден жоғары тұлғалар бойынша міндетті шарт |
| |
| ... ... ... үй ... ... үй ... ... беру мерзімі мынаны |
|білдіреді. Мысалы, Салымшы салым ... ... ... 3 жыл ... ... тарифтік бағдарламаны тандап алды делік, бұл көрсетілген |
|жинақтау ... ... ... ... 10 жыл ... ... үй ... |
|берілетінін білдіреді, Банк Салымшыға осы мерзімге аралық тұрғын үй заемын |
|да бере алады. ... ... ... үй ... ... ... үй құрылысы жинақ ақшасы шарты |
|бойынша келісімді сома шегінде беріледі. Егер ... ... ... үй ... жинақ ақшасы туралы шарт жасасқан болса, мысалы, 1,0 млн. теңгеге, |
|онда аралық тұрғын үй заемының сомасы Салымшының ... ... ... ... 1,0 млн. теңге болады. ... ... Банк ... ... ету ... ... ... жасалған |
|құрылысқа үлестік қатысу шарты талаптарымен салынып жатқан үйдегі сатып ... ... ... ... ... ... ... |
|Жылжымайтын мүлік жөніндегі орталықтың және Банк анықтаған тәуелсіз бағалау |
|компаниясының бағалау ... ... ... ... бойынша барлық шығысты|
|Заемшы төлейді. ... ... 10 жыл ... ... ... 1,0 млн. теңге сомаға берілген аралық ... үй ... ... тәсілімен өтеу кезінде заем (негізгі борыш және |
|оған қосымша сыйақы) бойынша ай ... ... ... ... ... ... үлестермен өтеу кезінде негізгі борышты ай сайынғы өтеу 8 333,33 теңге |
|болады, ал сыйақы негізгі ... өтеу ... ... ... және ... ... сомасы бірінші айда 16 666,66 теңге болады. ... ... ... ... ... үй ... ... бұрын өтеуіне комиссия |
|(айыппұл) алынбастан рұқсат етіледі. Мысалы, егер ... заем ... ... ... ... ай ... ... 13,0 мың теңге деп анықтаса, онда|
|Салымшы үлкен сома ... ... ... |
| ... ... үй ... тұрғын үй заемымен өтеудің міндетті шарты мынаны |
|білдіреді. Мысалы, Сіз 2003 ... ... ... ... ... ал 2004 ... Сіз 10 жыл ... 1,0 млн. теңге сомаға жылдық 10%-пен 2004 жылдан |
|2014 жылға дейін аралық тұрғын үй заемын алдыңыз делік. 3 жыл ... 2006 ... ... үй ... ... ақшасы шартына сәйкес Салымшы тұрғын үй заемын |
|алады. Салымшының тұрғын үй заемымен өтейтін аралық ... үй ... ... ... 2006 жылы 0,7 млн. теңге болады. Салымшымен Тұрғын үй |
|заемын беруге 2006 жылдан 2014 жылға ... ... ... заем ... ... ... ол ... 2003 жылы тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы |
|туралы Банкпен ... ... өзі ... ... 5,5-6% ... ... ... ... ... ... ... ... үшін ... 5000 теңге болады. Банктің ... ... ... ... үй заемын беру туралы теріс шешімі ... ... ... ... қайтарылмайды. ... ... 12* ... ... ... ... ... үй заемын беру туралы оң |
|шешім қабылдағаннан кейін сақтандыруды Заемшы Банк анықтаған сақтандыру |
|компанияларында жүзеге ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... үй заемын алу мәселелері бойынша кеңес беру тегін. |
| ... |
| |
| ... беру ... мәселені қарауға қажетті құжаттар тізбесі |
| ... ... ... |
| ... ... ... арналғансауалнама |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... (РНН) |
| ... ... ... шартының ... |
| ... ... он екі ... ұйым ... және бас бухгалтерінің |
|қолы қойылып, мөрімен расталған (анықтама ... ... ... ... ... ... Банкке |
|хабарласусәтіндегіатқарып отырған лауазымы, түрлері ... ... |
| ... ... ... қолы ... ... зейнетақы қорыныңмөрі басылған |
|жинақтаушы зейнетақы қорындағы ... ... ... жеке ... ... |
|үзінді көшірме |
| ... ... ... ... ... мүшелерінің туу туралыкуәлігініңкөшірмесі |
| ... ... ... кәмелеттік жасқа толған отбасы мүшелерінің ... |
| ... ... және ... ... ... ... жасқатолмаған отбасы |
|мүшелерінің атынан кепілдік мүлікті кепілге қоюға және соттантыссатуға ... |
| ... ... ... ... иесі ... кепіл зат беруші отбасының ... ... ... ... ... ... қамтамасыз |
|ету ретінде беруге және тұрғын үйдісоттан тыс тәртіппен сатуға ... |
| ... ... тұру ... (не ... ... ... немесе барболса ... ... ... беру ... ... ... ... ... |
| ... ... құқығын белгілейтінқұжаттары |
| ... ... ... ... мүлікті бағалауактісі |
| ... ... және ... № 3 ... клиенттің отбасы |
|құрамы туралы анықтама |
| ... ... ... ... ағымдағы, оның ішінде |
|кепілдікміндеттемелері болған жағдайда, несиелік берешегінің мөлшері ... |
| ... ... ... ... ... қызметі және мүлікпен жер салығы |
|бойынша берешегін төлегені туралыквитанциялардыңкөшірмелері |
| ... ... ... сақтандырылғанын және жасы 50-ден асқан клиенттер ... жеке ... ... ... ... ... |
| ... негiзгi қызметтерi:
1) “50/50” – тарифтiк бағдарламасы.
|Сипаттамалары ... ... ... |
| |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... үй ... ... ... ... ... |
|5 жыл |
|8 жыл ... жыл |
| ... үй ... алу үшін ... ... ақшалардың ең шағын мөлшері¹ |
|Шарттық соманың 50% ... ... ... 50% ... ... соманың ... ... |
| ... үй ... жинақ ақшалары салымдары бойынша сыйлықақы ставкасы |
|Жылдық 3% ... 2% ... 2% |
| ... ... ең ... қажетті сомасын мерзімінен бұрын жинақтаған |
|жағдайдағы тұрғын үй заемын алу ... ... ... ... ... ... ... жеткен жағдайда ... ... ... ... |
| ... үй ... алу үшін ең ... қажетті жинақтау мерзімі (мерзімінен |
|бұрын жинақтаған жағдайда) |
|3 жыл |
|5 жыл |
|8 жыл |
| ... үй ... ... ... сома мен жинақтау сомасының айырмашылығы |
| ... үй ... ... сыйақы ставкасы ... 5% ... 4% ... 3,5% |
| ... үй ... беру мерзімі ... ... ... ... ... ... ... жылға дейін |
| ... ... ең ... ... ... ... бұрын жинақтаған |
|жағдайдағы аралық тұрғын үй заемын алу мүмкіндігі 3 ... ... ... |
| ... ... үй ... алу үшін ... ең шағын мерзімі |
|0 жыл |
|0 жыл |
|0 жыл |
| ... ... үй ... ... ... ... көлемінде ... ... ... ... ... ... |
| ... ... үй ... бойынша сыйақы ставкасы ... ... үй ... ... ... қолданымды ставкалары бойынша |
| ... ... үй ... беру ... ... үй ... мерзімінің шегінде ... үй ... ... ... ... үй ... ... шегінде |
| ... ... ... ... алым ... ... ... 0,35% ... ... 0,35% ... ... 0,35% |
| ... ... ең ... мәні ... ... ... |
| ... ... Ай ... ... ең шағын мөлшері 1 000,00 (бір мың) теңгені құрайды. |
|² Ең шағын ... ... ... ... ... үй заемын беру талаптарымен |
| |
| ... ... ... |
| |
| |
| ... ... |
| ... бағдарлама |
| |
| ... ... |
| ... үй ... ... ақшаларын жинақтау мерзімі |
|3 жыл |
| ... үй ... алу үшін ... ... ең ... ... мөлшері* |
|Шарттық соманың 25% |
| ... үй ... ... ақшаларына сыйақы ставкасы ... 3 % |
| ... үй ... ... ... сома мен ... ... сомасының арасындағы айырмашылық |
| ... үй ... ... ... ... |
|1 ... ... теңгеден жоғары емес |
| ... үй ... беру ... |
|7 ... ... |
| ... үй ... ... ... ... ... 6 % |
| ... ... ... ... жинақтаған жағдайда аралық тұрғын үй заемын|
|алу мүмкіндігі ** ... ... ... 50% жинақтаған жағдайда) |
| ... ... үй ... алу үшін ... ең ... ... мерзімі |
|0 жыл |
| ... ... үй ... ... ... ... ... |
| ... ... үй ... беру ... ... үй ... беру ... көлемінде |
| ... ... үй ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... үй заемдары бойынша |
| ... ... ... комиссиялық алым мөлшері ... ... 0,35 % |
| ... ... ең ... мәні ... |
| ... ... ... ... Ай ... жарнаның ең шағын мөлшері 1 000,00 (бір мың) ... ... ... ... үй заемын беру талаптары |
| |
| |
3) “25/75 ... ... | |
| |  |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... | ... ... | |
| | |
| | ... ... ... | |
| | ... үй ... жинақ ақшаларын жинақтау | ... | |
|3 жыл | |
| | ... үй ... алу үшін ... ... | ... ... ... ... * | ... соманың 25% | |
| | ... үй ... ... ... сыйақы | ... | ... 3 % | |
| | ... үй ... ... | ... сома мен ... ақшалары сомасының | ... ... | |
| | ... үй ... ... ... шектеулер | |
|1 ... ... ... ... емес | |
| | ... үй ... беру ... | ... ... дейін | |
| | ... үй ... ... ... ... | ... 5,5 % | |
| | ... ақшаларын мерзімінен бұрын жинақтаған | ... ... ... үй ... алу ... **| ... ... ... 50% жинақтаған жағдайда) | |
| | ... ... үй ... алу үшін ... ең | ... ... мерзімі | |
|0 жыл | |
| | ... ... үй ... ... | ... ... ... | |
| | ... ... үй ... беру ... | ... үй ... беру ... көлемінде | |
| | ... ... үй ... ... сыйақы ставкасы | ... ... ... ... аралық тұрғын | ... ... ... | |
| | ... ... ... комиссиялық алым мөлшері | ... ... 0,35 % | |
| | ... ... ең ... мәні | ... | |
| | ... | ... | |
|* Ай ... ... ең ... мөлшері 1 000,00 | ... мың) ... ... | |
| | ... ... ... үй заемын беру талаптар | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
4) ... ... | |
| |  |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... | ... ... | |
| | |
| | ... тарифі» | |
| | ... үй ... ... ... ... | ... | |
|5 жыл | |
| | ... үй ... алу үшін ... ақшалардың | ... ... ... ... * | ... ... 50% | |
| | ... үй ... ... ақшаларына сыйақы | ... | ... 5,5% | |
| | ... үй ... ... | ... сома мен жинақ ақшалары сомасының | ... ... | |
| | ... үй ... беру ... | |
|8 ... дейін | |
| | ... үй ... ... ... ... | ... 8,5% | |
| | ... ақша ... ... ең | ... ... бұрын жинақтаған жағдайда аралық | ... үй ... алу ... ** | ... | |
| | ... ... үй ... алу үшін ... ең | ... ... ... | |
|0 жыл | |
| | ... ... үй ... ... | ... ... ... | |
| | ... ... үй ... беру ... | ... үй ... беру ... көлемінде | |
| | ... ... үй ... ... ... ... | ... 11% | |
| | ... ... ... ... алым мөлшері | ... ... 0,35% | |
| | ... көрсеткіштің ең шағын мәні | ... | |
| | |
| | ... | ... Ай ... жарнаның ең шағын мөлшері 1 000,00 | ... мың) ... ... | ... ... ... үй ... беру талаптарымен | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... несиелеу жүйесiнiң даму тенденциялары.
Қазақстандағы тұрғын үй бағаларының жоғары ... мен 1998 ... ... ... бағалар деңгейiне сәйкес келетiнi құпия ... ... ... ... ... жоғары деңгейлерiн тұрақты сақтауда, ЖҰӨ-
нiң жыл сайынғы өсiмi соңғы 5 жылда орта есеппен 9 ... ... ... ... ... ... ынталандыратын өңдеушi өнеркәсiптiң
дамуымен байланысты.
Қазақстанның приоритеттi бағыттарының бiрi ретiнде, 2004 ... ... ... ... Республикасында тұрғын үй ... ... ... ... ... ... Президент
Қаулысына сәйкес, тұрғын үй құрылысы болып саналды.
Бұл секторды дамытудың негiзгi мiндеттерiне: тұрғын үй нарығының ... ... ... толық балансын құру (сбалансированный), тұрғын ... жеке ... ... жеке ... ... ... дамуын ынталандыру, құрылыс индустриясының тиiмдi нарығын
қалыптастыру, ипотекалық ... қол ... ... ... ... ... үй ... шешуде белсендi
қатыса бастады. 2000-2004 жж. аралығында пайдаланымға берiлген үйлердiң
үштен екi ... ... жеке ... ... ... ... ... жеке тұрғын үй құрылысының көлемi 60 пайыздан асты және ... бұл ... 63 ... ... ... жағдай тұрғын үй құрылысын салуға ... ... бар ... ... Егер ... жж. жеке ... мемлекеттiк емес сектордағы ұйымдар мен мекемелердiң 16,9 пайызы
соғылса, онда 2005 жылдың оперативтiк көрсеткiштерiне сәйкес, бұл ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлiк кепiлi ретiнде
ипотекалық қарыздардың жалпы ссудалық ... ... 24,38 ... ... ... ... 211,7 ... тг (жалпы қарыздардың көлемiнен
11,98% ), яғни 2003ж. көрсеткiшiнен 122,8 пайызға жоғары. Айта ... 2005 ... ... ... ... 92,8 ... ... жылы – 38,1 пайыз). Сондай-ақ, соңғы жылдары жеке тұлғаларға арналған
қарыздар көлемi ұлғаюда: 2004 жылы – 3,8 рет, 2005 жылы – 2,6 ... ... ... ...... ... ... сәйкес, банкiлер құрылыс материалдары мен өндiрiс сферасын
белсендi несиелеуде.
Әлемдiк тәжiрибеге көрсеткендей, құрылыс сферасы ... ... ... ... рет көмектескен. АҚШ өз уақытында тұрғын үй мен
жол құрылысының нәтижесiнде ... ... ... ... көмегiмен экономикалық тоқыраудан шыққан Германия мен ... ... ... – бұл ... жаңа обьектiлерi, ақша айналымы, жаңажұмыс
орындары, ... ... ... ... ... жаңа ... елдiң өндiрiстiк пен ғылыми потенциалы. Қазақстандағы тұрғын үйге
сұраныс – республикадағы ескi ... ... ... алаңдарына қарамастан,
өте жоғары. Республиканың экономикалық ... мен ... ... ... ... ... пен ... реттi нарықтағы да сұранысты ынталандырады.
Тұрғын үйге бағалардың өсу тенденциясы тек Қазақстанға ғана емес,
бiрақ әлемнiң басқа ... де тән. 1980 ж. ... ... тұрғын үйдiң
ең жоғары бағалары бекiтiлген (124 пайыз), яғни санағанда, жылына 4 ... ... мен ... ... де өте ... ... 90 ... Ал АҚШ –тағы орта нақты бағалар 20 ... ... 20 ... ... үй ... 21 ... түскен жалғыз ел –
Германия. 1990 жж. ... ... ... ... ... тұрғын үйлерге бағалар орта есеппен 3 есе өседi. Кейiн салықтық
жеңiлдiктер мен мемлекеттiк субсидиялардың негiзiнде құрылыстық “бум” ... ... ... ... ... үйлердiң артықшылығынан
бағалар 30 пайызға дейiн ... ... ... ... ... ... жоспардағы нарықта
тұрғын үйлердiң тұрақты болуы, сондықтан, сұранысқа әсер ететiн негiзгi
факторларға: жеке тұлғалардың қолындағы ... ... ... ... облыстардағы капитал салымының табыстылығы (мысалы,
акциялардың табыстылығы).
Одан ... ... ... ... ... ... үй ... өсуi
төмен пайыздық қойылымдардың әсерiнен болды. Алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... болған жоғары
пайыздық қойылымдардың нәтижесiнде төмендеп кетедi. Ал бүгiнгi ... ... ... Бiр уақытта болған акцияларға бағалардың
тұрақсыздығы соңғы жылдары ... үй ... ... ... ... екенiн көрсеттi. Адамдар акцияларға емес, ал салыстырмалы сенiмдi
үйлер мен пәтерлерге салуды жөн көрдi. Тұрғын үй нарығына ең ... ... ... ... жiберетiн пайыздық қойылымдардың тез өсiмi
тигiзедi.
Бүкiл әлемде жылжымайтын мүлiк әрқашанда салымдар мен ... ... ... ... ... саналған. Бүгiнгi күнi ... ... ... ... бойынша банкiлiк қойылымдардан
әлдеқайда көбiрек. ... ... және ... ... түрлi
секторларына салынған салымдардың табысы жылына 12-16 пайызды құрайды, ал
бұл табыс ... ... ... ... ... ... 1-қаңтарына сәйкес, Қазақстандағы жеке тұлғалардың депозиттiк
салымдарының пайыздық қойылымы теңгемен жылына 9,4 пайызды ... ... ... 5,8 ... ал соңғы 2 жылдағы тұрғын үй бағаларының өсiмi
жылына 48 пайызды ... ... ... ... ... ... емес ... ұйымдардың дамуының нәтижесiнде де ұлғаяды.
Сонымен, бiздiң елiмiздегi құрылыстық “бум” мен ... үй ... ... ...... ... ... елiмiзде “австриялық” циклдар теориясына негiзделген қаржылық
тоқыраудың пайда ... ... Бұл ... ... ... өсу шағында барлық тауарлардың түрiне сұраныс өсе бастайды,
әсiресе, бiрiншi ретте қымбат заттарға, оның iшiнде жылжымайтын мүлiкке. ... ... ... ... тепе – ... ... келтiретiн инфляцияға
соқтырады – тұрғын үй әлi нарықта жоқ, ал сұраныс ... бар. ... ... ... және ақшаның ең тәуекелi аз салымы деп ойлап,
өте жоғары бағалармен ала бередi. Жиi адамдар тұрғын үйдi ... үшiн ... ... ... сату мақсатында алады. Нәтижесiнде, “пузырь” эффектiсi
орындалады, яғни, жылжымайтын мүлiктiң құны нақты бағасынан жоғары болады.
Аталмыш жағдай орын ... ... ... ... табыстың барлығы
“қызып кетедi” де, экономикада жағымсыз тенденциялар пайда бола бастағанда
(тұрғын үйдiң құны жалпы ... ... ... өседi), тұрғын
үйлерге бағалар кенеттен түсе бастайды, ал бұл пәтерлердi ... ... ... ... Бұл ... жеке ... ... де,
агенстволарда да массалық тоқырауларға (банкротства) ... ... ... ... ... ... ... несиелеудiң пайыздық қойылымдарын төмендету, бүгiнгi
күнi тұрғын үйдi алу қолайлы ... ... ... ... ... ... несие алу жағдайы бар болғанда, халық келiсiм
– шарт кезiнде тұрақты табысына сенiп, ... ... ... елдегi
экономикалық жағдай құртыла бастағанда, халықтың табысы ... ... ... ... төлеуге мүмкiншiлiгi болмайды. Нәтижесiнде,
ақша құралдарының орнына банкiлер пәтерлердi алып, кейiн ... ... ... ... ... ... түсе ... ал риэлторлар,
құрылысшылар мен сатып алушылардың өздерi зардап шегедi. ... ... ... ... ... ипотеканың дамуы, күтiлетiн
тұрғын үй бағасының түсуiнiң орнына, керiсiнше, оның ... ... ... ... ... 70 – 80 жж. АҚШ пен 90 жж. ... ... келтiруге болады. Сол кезде ... ... тым ... мен ... ... ... банкiлiк жүйенiң
тоқырауына,ал ... ... ... ... ... ... “бережливость парадоксымен” азайтылады. АҚШ-тың ... ... ... халық жинақтауға арналған табыс үлесiн
көбейтедi, нәтижесiнде тұтынудың ... ... – ал ... ... ... ... жұмыс күшiнiң төмендеуiне, табыстың
қысқаруына, және нәтижесiнде, ... ... ... ... Жапонияда мұндай тенденциялар анықталған жоқ, сондықтан бұл ... ... көп ... ... үйлерге ең жоғары баға АҚШ-тың шығысында белгiлендi. Себебi –
мұнайға жоғары бағалардың болуы. Ал қара ... 34 тен 10 ... ... ... ... ... ... Нәтижесiнде, АҚШ елiн
тоқыраудан шығару мақсатында ... ... 10,8 ... ... Ал Жапониядағы банкiлiк жүйенiң тоқырауынан тұрғын үйлердiң
бағасы 50 пайызға ... ... тек 1999ж. ... ғана Жапония
тоқыраудан шыға бастайды.
Америка мен Жапонияда орын алған ... ... ... ... ... бар. Жоғары әлемдiк бағалардың болуы,
соның ... ... ... ... ... ... өсуiне соқтырады. Ал ұсыныстың сұраныспен анықталатынын
ескерсек, онда оның төмендеуi ... ... ... да, ... ... мен оған жақын салалардың өте iрi последствияларына әкелiп
соқтырады.
Сонымен, ... ... үй ... өсуi ... ... ақша құралдарының болуымен түсiндiрiледi. Сондай-ақ, тұрғын үй
нарығында “инвестор психологиясы” ... ...... ... мүлiктi,
келеңсiз жағдай пайда бола бастағанда, пiкiрiнше арзандағанда, одан құтылу.
Басқаша ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2005-2007 ... ... ... ... ... ... кейiн
тұрғын үйлерге бағалардың түсүiн байқаймыз.
Аналитиктердiң бағалаулары ... ... үйге қол ... ... ... қолда бар табыстағы орта ... ... ... ... ... ... тенденциялары мен республикадағы тұрғын
үйге бағалардың ай сайынғы өсiмiн ескерсек, бұл коэффициенттiң ... үшiн, 2004 ... ... ... көрсеткiштердi қолданамыз. Бұл
кезеңдегi республика бойынша бiр жұмысшының орташа нақты жалақысы 35 652
теңгенi ... жаңа ... ... құны – 70 ... ал ... ... ... нормасы – 15шаршы метр. Яғни, ... ... ... ... (1 051 035 ... ... ... жалақы (427 824 теңге)
2,5 құрайды. Бiрақ, ... ... ... ... ... төлемдердi төлеудегi бөлiнген ақша жанұя табысының 70 пайызынан
аспауы қажет, ал ... ... ... ... алаңы 45 шаршы метрiн
құрайды. Осылайша, екi ... ... ... ... тұрғын үйге
қолжетерлiк коэффициентi 5,3 құрайды.
Әлемдегi елдер мен ... ... ... ... ... елдегi тұрғын үйдiң қолжетерлiк көрсеткiштерiн қарастыра ... ... үй ... өте ... ... және 1998ж. болған
Жапониядағы тоқырау кезiндегi бағалар деңгейiне сәйкес ... ... бiр ... орта ... ... өсiмiне тұрғын үй бағалары
өсiмiнiң асып бара жатқаны туралы ақпарат берiлген, әсiресе, бұл өсiм ... ... ... ... ... ... банкiлiк жүйесiнiң тұрақтылығына стресс –
тест жүргiзейiк. Әлемдiк тәжiрибенi қолдана ... ... үшiн ... әсер ... және ел экономикасының банкроттық жағдайдан
тұрақтылығын көрсететiн Альтманның Z- ... ... x1* 1,2 + x2* 1,2 + x3* 3,3 + x4* 0,6 + x ... x1 – ... ... активтер сомасына қатынасы,
х2 – бөлiнбеген табыстың активтер сомасына қатынасы,
х3 – есептеуге дейiнгi ... ... ... ... ... ... ... до вычетов к сумме активов)
х4 – акциялардың нарықтық құнының активтер сомасына қатынасы,
х5 – ұсынылған ... ... ... ... ... көрсетiлген әрбiр “х” қисығын өлшеудiң коэффициентi Альтманмен
анықталған және константа болып саналады. ... ... үшiн ... индексi (-4; +8) интервалында жүредi. ... ... ... ... ... келесiде:
Берiлген индекс әлемдiк тәжiрибеде өте танымал және экономиканың әртүрлi
сфераларындағы ... ... үшiн, ... ... ... ... да
қолданылады.
Қазақстанның банкiлiк жүйесiн болжаудағы Альтман индексi 2005 жылдың
1- қаңтарына сәйкес 2,24 коэффициенттi ... ... Бұл ... ... ... ... жоғары сезiмталдығын
көрсетедi. Ол елiмiздегi ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлiк нарығындағы мүмкiн жағымсыз
жағдайлары мен олардың Альтман индексiне ... ... ... ... ... тұрғын үй нарығының жағдайына
бiрiншi стресс – ... ... үшiн, ... жағдайын
қарастырайық. Бұл елде 80 жж. аяғында тұрғын үйлерге бағаның өсуiнен
кейiн, бiрден түсiп кетуi жүрдi. Яғни, ... ... ... ... орындалып, жылжымайтын мүлiктiң тым бағалану тоқырауы
пайда болады (переоценка). Қазақстан банкiлерiнiң жылжымайтын мүлiктi
несиелеу ... ... ... ... ... бөлiгiн алып
жатыр, олардың өтiмдiлiгiнiң болмауы келесiге соқтырады. ... ... ... ... қаржылық қызметтер жылжымайтын
мүлiк кепiлi ретiндегi ипотекалық ... ... ... ... операциондық табыс мүлiктi несиелеудiң жарты табысына дейiн кемидi.
Онда Қазақстандық банкiлiк жүйе бойынша ... ... ... ал бұл коэффициенттiң терiс болуы банкроттық ... ... ... ... банкiлiк тоқыраудың нәтижесiнде жапондық тұрғын үйлерге
бағалар өте қысқа мерзiмде 50 ... ... ... Ипотекалық
несиелердiң өтiмдiлiгi жоқ болғаннан кейiн, халықтың қайтармаған
несиелер деңгейi тез ... өстi, ал ... ... ... ... ... ... банкiлiк жүйесiнiң осы жағдайын
қарастырсақ, егер банктермен кепiлденген мүлiктiң құны 50 ... ... деп ... ... онда ... ... индексi
- активтер құнының қысқаруымен, айналым капиталының ... ... 50 ... ... 1,95 ... ... ... болжайтын едiк.
Сонымен, жасалынған талдаудың негiзiнде, Қазақстан Республикасындағы
банкiлiк сектордың, әсiресе, тұрғын үй нарығын несиелеу ... ... ... ... ... ... үйге ... жақын арадағы бағалардың өсуi банкiлiк жүйенiң терiс
салдарына, ол қаржылық нарықтағы тоқырауға соқтырып, ... ... ... әкелiп соқтырады.
Тұрғын үй нарығының “қызып кетуi” көрiп отырғанымыздай, банкiлiк жүйенiн
банкротқа ұшырауына ... ал бұл ... ... үшiн өте ... мен бұл ... ... әлемдiк тәжiрибенi қолдана отырып,
Альтманның индексi арқылы тұрғын үй нарығының ... ... ... әкелетiнiн қарастырдық.
Бiрақ, мен бұл проблеманы жергiлiктi деңгейде де дұрыс экономикалық,
саяси саясаттар жүргiзу арқылы, түрлi қаржылық құралдарды ... ... ... ... ... ... тенденцияларын анықтауда мемлекеттiң қатысуы маңызды.
1 Банкiлiк сектордағы ипотекалық несиелеу үшiн, жылжымайтын мүлiк нарығы
үшiн капиталды ... ... егер ... ... жағдайы орын алса,
банктiң капиталының жеткiлiктi болуынан олар ... ... қала ... ... пен ... ... өсуi. Қазiргi кезде халық жылжымайтын
мүлiктi, тұрғын үйлердi өздерi үшiн емес, ал кейiнгi қайта сату ... ... Ал бұл ... – мен ... ... қосымша
толықтырулар енгiзудi ұсынамын. Мысалы, тұрғын үй ... ... ... ... бiр ... артық үйлер алатын болса, салық
салуды енгiзетiн едiм. ... жеке ... 10 ... алатын болса, оның
тоғызына салық салу. Және керiсiнше, нарықтағы ұсыныстың сұраныстан жоғары
болу ... ... ... ... ... ... қажет. Мысалы, АҚШ елiндегi 70-80 жж ... ... ... мен ... ... орын алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық қатынастардың қалыптасуы мен дамуына
талдау жасағаннан кейiн, келесiдей ... ... ... тәжiрибе көрсетiп отырғандай, ипотекалық несиелеудiң дамуы
мемлекетке өте тиiмдi. Ең ... ... үй ... ... ал бұл әлеуметтiк саясаттың көзқарасынан қарағанда маңызды.
Сонымен қатар, азаматтардың жеке инициативасы ынталандырылады. Одан ... үшiн iшкi ... ...... ... ... ақша ... Нәтижесiнде, экономиканың
нақты секторының жанама қаржыландырылуы жүредi, әсiресе, құрылыс саласы мен
оған жақын ... ... ... ... ескi ... үй ... мен ... құрылуы, инфрақұрылымның даму проблемалары шешiледi. Мұның
барлығы ... салу ... ... ... ... ... ... несиелеудiң дамуы жалпы экономиканың дамуы үшiн
маңызды фактор болып табылады.
Қазақстандағы ипотекалық ... ... әсер ... алғышарттар –
тұрғын үйге деген жоғары ... ... ... ... ... ... ... құрылымының өзгеруi.
Ипотекалық несиелеу елiмiзде шамамен 6 жылдай ғана ... ... әлi ... ... ... заттарды несиеге алу
мүмкiншiлiгiне үйренген жоқ, ... ұзақ ... ... ... Әлi де ... ... ... үйреншiктi. Осы жерден – жеке
қажеттiлiктердiң “ментальдық” проблемасы туындайды. Бүгiнгi күнi ... бар ... үшiн ... ... арқылы тұрғын үйдi
алудың нақты ... ... ... ... ... салымын – тұрғын үйдiң құнынан 30 пайыздан 10-15 ... ... ... ... 3 ... 20 жылға ұзартқанын, ал пайыздық
қойылымын 24 пайыздан (2001ж) 12 ... ... (2005ж) ... ... Сондай-ақ, егер қарыз алушы ипотеканың қолданыла бастағанында
банкпен толық ... ... ... ... ала ... ... күнi ... алынған жылжымайтын мүлiк қарыз алушының иелiгiнде
болады. Банктер, ипотекалық компаниялар тек қана тұрғын үйдi ... ... ... ақ үй ... ... ... ремонт жасауға
несиелеудi белсендi түрде жүргiзуде.
Ипотекалық несиелеудi ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банк болады.
Ипотекалық ұсыныстардың кеңеюiнен ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... ... ... қажеттiлiк
туындайды. Осы проблемаларды шешумен Қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... ипотеканың басқа қайнар көздерi маңызды фактор болады. Нарықтық
экономикада – бұл Қор биржасынан ... ... ... ... үйдi несиелеудiң нарығы шектеулi, себебi, осындай тұрғын
үйдi алуға көп адамның мүмкiншiлiгi жоқ.
Қазақстанда жай ... ... ... ипотекалық
несиелеу жүйесi қызмет етуi қажет. Қолайлы шарттардағы несиелеу көлемiнiң
деңгейiн кеңейтуге қажеттi алғышарттарды құру ... ... ... ... ұзақ ... және төмен пайыздық қойылымдарда
теңгемен ... ... ... ... құру ... бұл ... ... тез дамып келе жатқан нарықтардың
бiрi. Қазақстандық ипотекалық компанияның болжамдары ... ... ... ... ... 2006 ... аяғында – 7,4 млрд.
теңгеге дейiн, ал 2007 жылы – 10,6 ... ... ... ... деп ... ... азаматтарды ипотекалық несиелеудiң маңызы емес, ал оның ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
жағынан қажеттi мәселелер бойынша әлдеқайда толық ақпаратқа ие ... ... мен ... ... ... И.Т. Экономика недвижимости. - СПб.: Питер, 2000.
2. Голицин Ю. Вечный квартирный вопрос. - Эксперт.- 2000 г. - № ... ... Ю.В. ... и ... ... в России. – М.: Финансы и
статистика, 1999.
4. Головин Ю.В. ... ... ... ... ... ... Гос. ун-т ... и финансов. – СПб.: Изд-во
СПбГУЭФ, 1999
5. Грачев И. «Стройсберкассам — быть!» - Банковское дело в ... ... г. - № ... ... ... ... нам стоит дом построить” – НП №25 (213), ... ... ... ... ... в кредит” – НП №24 (212), 14 июня 2002 г.
8. Дестресс М. Ипотека и ... ... - ... и кредит. -
1995. - № 8. — С.49
9. Журкина Н.Г. Современная ипотека: состояние, ... ... ... ... ... ... об ... – М.: МТ-Пресс, 2000
11. Иванов В.В. Ипотечное кредитование. – М.: Информ.-внедр. ... ... ... А.Г. ... ... ... проблемы и перспективы
развития: Учебное пособие. -Новосибирск: НГАЭиУ, 1996.
Иконников Алексей. “Нужна ли нам ... - ... ... 12, ... 2002 ... ... ... - Эксперт-Казахстан № 8 (10), 26 апреля
2004 г.
13. ... Л. ... в ... ... ... - ... - 1999 г. ... Красиков А.Жилье в кредит. - Твой новый дом. - 2002.- № 10
15. Кусаинов Сагындык. "Правда и мифы ипотеки, или ... ... ... ... - ... , ... г.
Методические рекомендации по организации и порядку осуществления
программ ипотечного жилищного кредитования, Под ред. Н.Б. ... ... ... ... города», 2002
Марченко Григорий. “Казахстан на пороге запуска ипотечного рынка” ... дело в ... N7(79), 2001 ... ... ... ... год спустя” - Банковское
дело в Москве", август 2002 г.
17. “Нестабильность мешает развитию ... ... ... ... - ... ... 14 августа 2002 г.
18. Полищук Оксана. “Ипотечное ... лет с ... ... №48 (515), 25 ... 2002 ... ... А.Ю. ... кредитование в Москве: механизмы, проблемы,
состояние - Банковское дело. – 1999. - № 12
20. Постановление ... ... ... от 21 августа 2000
года N 1290 “О Концепции ... ... ... и ... системы ипотечного кредитования”
21. Резник Игорь. “Под крышей дома своего. Арифметические подсчеты” -
"Деловая неделя"№ 15 (593), 16 ... 2004 ... ... М. Наша ...... ... ... ипотечных бумаг. -
Эксперт. - 2002 г. -№ 37
23. Рябченко Л.И. Ипотечное кредитование: Проблемы и ... ... ... и кредит.- 1997. -№3.- С. 54.
24. Сергеев Д.А. Влияние системы ипотечного кредитования на преодоление
кризисных явлений в экономике - ... ... РФ и пути ... теория и практика. Материалы Международной научно-
практической конференции. - СПб.: ... 2000. ... ... А. Н. Квартира в кредит: ипотечная сделка. – СПб.: Питер,
2001.
26. ... Ж.М. ... ... ... ... ... ... - Финансист. -2002. -№1
27. Цылигина Г.А. Ипотека: жилье в кредит. - М.: ... ... ... ... ... и ... более доступными возможности
ипотечного кредитования” - Строительная Газета, 19.09.2003, с. 9
29. Шевченко Виктория. “Движение недвижимости” – ЭкспрессК № 106 ... июня 2002 ... ... ... ... www.ipoteca.kz
34. www.wfin.kz

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
“Банктік тәуекел және оларды бағалау әдістері”87 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық компания ТОО «нур-риэлти эстейт»38 бет
Ипотекалық компанияның несиелік қызметтерін басқару74 бет
Ипотекалық кредиттің экономикалық мәні мен мағынасы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь