Табиғи газ датчиктері

КІРІСПЕ

1 ГАЗ ТАCЫМАЛДАУДЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОЦЕССІН АВТОМАТТАНДЫРУ
1.1 Газ тасымалдаудың технологиялық процессін автоматтандырудың негіздері
1.2 Табиғи газды тасымалдауға дайындау
1.3 Табиғи газды тасымалдау

2 ТАБИҒИ ГАЗ ДАТЧИКТЕРІ
2.1 Табиғи газ датчиктерінің құрылымдық сұлбасы
2.2 Шығын және жылдамдық датчиктері
2.3 Бағыттаушы датчик
2.4 Индуктивті датчик

3 ГАЗ ТАСЫМАЛДАУДАҒЫ ӨЛШЕУІШ ҚҰРАЛДАР
3.1 Газ шығынын өлшеу
3.2 Температураны өлшеу
3.3 Сильфонды манометрлер
3.4 Иондалу манометрлері

4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ
4.1 Өндірістік факторларды талдау
4.2 Өндірістік санитария
4.3 Қорғайтын жерлендіру
4.4 Жерлендіргіштердің кедергісін есептеу
4.5 Құралдарды орнату және олардың жұмысы

5 ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ
5.1 Жалпы жағдай
5.2 Экономика есептері
5.3 Бағдарламаны енгізу жұмыстары
5.4 Бағдарламаны түзету жұмыстары
5.5 Еңбекті қорғауға арналған қаржы
5.7 Техника.экономикалық көрсеткіштер

ҚОРТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
Мұнай және газ өндірісі Қазақстан Республикасының басты экономикалық
саласы болып ... жыл ... ... тоннадан астам мұнай және газды
тасымалдау арқылы еліміздің экономикасы қарыштап дамуда. ... ... жыл ... жаңа технологиялық үрдістерді, автоматтандырылған
қондырғыларды қолданып, табиғи орта шарт-жағдайларын негізге ала ... таза ... ... ... ... және газ тасымалдаудың негізгі түрі құбыр болып
табылады. Газ тасымалдау газбен қамтамасыз етудің бірегей ... ... ... ... газ құбырлары және компрессорлық қондырғылар
жүйесі (газды қысу және қысым арқылы беру), жерасты газ сақтау және ... ... ... ... көлемді газ массаларын тасымалдаудың жалғыз
әдісі болып табылады.
Іске асырылу барысында газды жер астында ... ... ... ... ... мынадай міндеттердің автоматтандырылуын қамтиды:
- Дисплей экранында алғашқы ... ... ... аналогты
және дискретті сигналдары);
- Алғашқы ақпарат негізінде (қысым, ... ... ... ... газ және ... ... Жеке ... қашықтықтан басқару (крандар, кран-реттегіштер,
насостар және т.б.);
- Газ шығыны және тазартылған газ ылғалдылығы бойынша берілген жұмыс
режимдерін ... ... ... ... ... ... ... дәрежесінің датчиктері, «жұмыс-тоқтату» күйлерінің
датчиктері) түскен алғашқы сигналдарды өңдейді, осының негізінде орындаушы
механизмдерге ... ... ... сигналдар қалыптасады және
механизмдердің ағымдық жағдайы анықталады.
Газды өндірудің технологиялық ... ... ... ... көп ... осы процесстер ... ... ... ... ... алыс ... ... үшін белгілі бір
қысыммен айдауға тура келеді.
Компрессорлық станциялар газ құбырының өткізгіштік қабілетін арттыру
мақсатында газ ... ... және ... ... ... газды
тасымалдауды жүзеге асыруға немесе қажетті технологиялық процесстерді
қамтамасыз етуге арналған.
Газ өнеркәсібі ... ... тән ...... ... ... ... поселкелердің, өндіріс
орталықтарының, электростанциялардың газды ең көп ... ... ... ... ең аз қажет ететін мезгілі жаз. Сондай-ақ, тәуліктік ауытқу байқалады,
күндізгі сағаттарда газдың тұтынуы ... ... ... Одан ... ... ... ... газ жұмсалуы азаяды. Газ
тұтынудағы осындай ... газ ... және ... ... жұмысының бұзылуына әкеліп соғады. Ірі тұтынушыларды газбен
үздіксіз қамтамасыз етіп ... ... ... ... буферлік қоймалар
орнатады. Газ аз жұмсалған кезде, бұл ... газ ... ... отырады.
Ұсынылып отырған бұл дипломдық жобада қарастырылатын негізгі тақырып:
газ тасымалдауды автоматтандыруға арналған ... ... ... ... ... принциптері, атқаратын қызметтері, ерекшеліктері және
кемшіліктері қарастырылды. Сонымен қатар экономикалық ... ... ... ерекшеліктері қарастырылды.
1 ГАЗ ТАCЫМАЛДАУДЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОЦЕССІН АВТОМАТТАНДЫРУ
1.1 Газ тасымалдаудың технологиялық ... ... және ... ... ... ... ... мәселелерді қамтиды:
- газ тасымалдауды диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі;
- реттелетін арматураның интеллектуалды жетектері;
- тесіктерді анықтайтын ... мен ... газ ... ... ... ... ... газ мөлшерін есептейтін және сапасы мен мөлшерін ... газ ... және ... ... ... ... басқару жүйесінің программалы-техникалық кешендері;
- газ тасымалдау және сақтау объектілері үшін өрт сөндірудің автоматты
жүйесі [3].
Магистральді газ ... ... ... ... ... ... ... газ таратушы станциялар; газ шығынын
өлшеу ... ... ... ... газды суыту станциялары.
Магистральді газ құбырының сызықты қондырғылар ... ... ... бар газ ... табиғи және жасанды өтпелтер, ... ... ... ... газ ... ... ... өнімдерін
жинау түйіндері, компрессорлы станцияларды қосу түйіндері, ағынды арматура,
сызықты ... ... ... ету ... ... ... ... оперативті технологиялық ... ... ... ... ... суретте магистральді газ құбырының жеңілдетілген технологиялық
сұлбасы көрсетілген. өндірістік жинау пункттернідегі (ӨЖП) газ ... (ГС) ... ... ... ... ... ... Осы
жерде қатты денелерден тазарту, құрғату, суыту ... ... ... ... ... (ӨТ) ... ... компрессорлы станцияға (БКС) ... ... ... ... ... (КС) түседі.
Сурет 1.1 – Магистральді газ құбырының жеңілдетілген
технологиялық сұлбасы
Компрессорлы станциялар магистральді газ ... ... ... ... арналған. Компрессорлы станциялар құрамына мыналар енеді:
а) технологиялық қондырғылар:
- газды компремирлеу;
- газды тазарту;
- газды ... газ ... ... майы мен суын ... отынға, іске қосушы, импульсті және жеке қажеттіліктерге арналған
газды дайындау;
- ауамен қамтамасыз ... ... ... ... ... қондырғылар, құбырлар, арматуралар және т.б.;
в) жүйелер:
- электрмен қамтамасыз ету;
- жылумен қамту, жылуды утилиттеу, жылыту және ... ... және ... қорғау суларымен қамтамасыз ету;
- канализация;
- бақылау мен басқару;
- телефонды байланыс;
- өрт және ... ... ... өрт сөндіру;
г) ағынды арматурасы бар технологиялық коммуникациялар;
д) қосалқы объектілер;
Сурет 1.2 – Компрессорлы станция сұлбасы
Тасымалдау кезінде өнімнің бөлігі тұтынушыларға ... ... ... ... ... және төмендету газ таратушы станциялармен өздерінің ӨТ
арқылы ... ... ... ... ... ... жер астында
сақтау станциялары болуы мүмкін.
Газ құбырын ... ... газ ... ... ... арналған. Газ құбырын ... ... ... ... ... және ... және жасанды өтпелдер мен газ
құбыры мен жұмысшы жолақтың ... ... ... мыналарды
қамтамасыз етеді: тазалау құрылғыларын қабылдау және іске қосу, тазалаушы
құрылғыларды тек ... ... ... тек қана іске ... құрылғыларды транзитті өткізу.
Газ құбырын тазалау түйініне мыналар кіреді: тазалушы ... және іске қосу ... ... ... ... өнімдерді
жинау және іске келтіру түйіндері, тұрақтандырушы қондырғылар.
1.2 Табиғи газды тасымалдауға ... газ ... 1000 ... ... ... дейін тереңдікте
жатады. Жер бедерлерінде газ кеуек деп ... ... бос ... ... өзара микроскопиялық арналармен – сызаттармен байланысқан,
осы арналар бойынша газдар ... ... ... ... ... скважинада болмайынша түсе береді. Пластыдағы газ қозғалысы
белгілі бір ... ... ... жер ... скважиналар (ұңғымалар)
көмегімен алады. Скважиналар әдетте кен орнының барлық жеріне таралып
орналастырылады. Ол ... ... ... жерлеріндегі пласталық
қысымның бірқалыпты төмендету үшін ... Олай ... ... кен
орындары арасында газ ағымы және газ ... ... ... ... ... ... ... ақырғы тұтынушыға жеткізу ... ... ... ... ... ... оның ... және пайдалануда зиян ... ... ... ... газ ... бу немесе су белгілі бір шарттарда
гидраттар түзуі ... ... ... ... ... түрлі жерлерде (мысалы, құбырдың иілген жері) жиналып қалуы
мүмкін; ... газ ... ... ... және т.б.) ... ... ұшыратады.
Газды түрлі сұлбалар бойынша дайындайды. Солардың біріне сәйкес кен
орнына жақын жерде газды кешенді ... ... ... ... тазартады және кептіреді.
Газ дайындауды автоматты басқару жүйесі газды жер астында сақтау
станциясында газды ... ... және ... ... ... ... сақтау станцияларының автоматты басқару жүйесі әлсіз ақпараттық
байланысы бар кіші жүйелер жиынтығынан ... ... ... ... ... сақтау станциясының технологиялық кешенінің (компрессорлық станция,
газтаратушы пункт, газды дайындау ... және т.б.) ... ... ... ... автоматты басқару жүйесі тағайындалуы магистральды газ
құбырына беруге дайындайтын шикі газ ... ... ... болып табылады. Газ дайындау технологиляқ процесінің сұлбасы
тамшы ... және ... ... ... және газ ... бу тәрізді күйде болатын ылғалдан арылтатын
кептіру қондырғысынан тұрады. Гликольді кептіру ... ... және ... ... ... тұрады.
Абсорберлерден кептірілген газ жалпы коллектор бойынша станцияның
түйініне түседі, онда оның мөлшері мен ... ... ... ... негізгі сапалық көрсеткіші абсорбер шығысындағы газ ылғалдылығы
болып табылады.
1.3 Табиғи газды тасымалдау
Қазіргі кезде тасымалдаудың негізгі түрі ... ... ... ... ... ... газ диаметрі 1,4 метрге дейінгі құбырларда
жылжиды. Құбыр арқылы жылжи отырып, газ бен ... ... және ... арасындағы үйкеліс күшіне төтеп бере отырып ол ... ... ... бір аралықтан кейін компрессорлы станцияларды
жарақтандыру керек, онда газ 75 ... ... ... ... және ... көрсету қымбат тұрады, алайда ол газ тасымалдаудың
ең ... ... ... барысында газды жер астында сақтау станциясының газды
дайындауды басқару жүйесі мынадай міндеттердің автоматтандырылуын қамтиды:
Дисплей экранында алғашқы ... ... ... ... ... сигналдары);
Алғашқы ақпарат негізінде (қысым, ... ... ... ... газ және диэтиленгликоль ... ... ... ... ... ... және т.б.); Газ ... және тазартылған газ ылғалдылығы бойынша
берілген жұмыс режимдерін ұстап тұру;
Механизмдерді басқару ... ... ... ... ... датчиктері, «жұмыс-тоқтату» күйлерінің
датчиктері) түскен алғашқы сигналдарды өңдейді, осының негізінде орындаушы
механизмдерге беруге ... ... ... ... ... ағымдық жағдайы анықталады.
Газ тасымалдау газбен қамтамасыз етудің бірегей жүйесі болады, оған
игерілетін аймақтар, газ құбырлары және ... ... ... қысу және ... арқылы беру), жерасты газ ... және ... ... ... үлкен көлемді газ массаларын тасымалдаудың жалғыз әдісі
болып табылады.
Газ құбырларының географиялық сипаттамасына олардың кен ... ... ... ... ... газ өте үлкен және отынға тапшы
өндірістік аудандарға жеткізіледі. Сонымен ... газ ... ... ... ... газ ... желісі пайда болады.
Табиғи газ – органикалық заттардың анаэробты таралуы кезінде жер
бедерлерінде ... ... ... ... газ ... ... ... мұнай өндіру кезінде кездейсоқ алынатын газ. Табиғи газ газ
күйінде мұнай газды кен ... жеке ... ... газ тарамдары
немесе газды қалпақша – еркін газ, мұнайда немесе суда ... ... ... ... ... ... және ... – тек газ күйінде болады.
Сонымен қатар табиғи газ газлгидрат түрінде ... ... газ ... газды өндірген жерінен газ таратушы
станцияларға, қалаларға және ... ... ... ... ... елімізде газ құбырлары торабы кең тарауда. ... ... ... ... облыстың солтүстігі – Орал мен орталық
аудандары, Орта Азия, Орынбордан – Болгария, Венгрия, ГДР, ... ... ... ... ... магистралды газ құбырлары 7,5 МПа қысымнан газ өткізу
қабілеті 15 – 25 млд/жыл, ... 1200 және 1400мм ... ... ... газ ... ... құбырларына көп жағынан ... ... ... және телефон байланысы сияқты ... ... ... көлемінің айдау кезіндегі қысымның әсерінен
өзгеріп тұруы ... газ ... ... ... ... айдайтын
газдың салмағы мұнай өнімімен бірдей болғанда, газ құбырының диаметрі мұнай
құбырының ... ... ... болады. Екінші бір ерекшелігі –
құбырдың бүкір тартылу ... ... ... ... ... соңғы
станциялар арасындағы құбырдың қысымын әжептәуір ... ... ... ... туады. Мысалы, мұнай құбырының сорап станциясындағы
бастапқы қысымы 5 МПа болып, аяғында нөлге ... ... онда газ ... ... ... параметрге сай келетін 2 МПа дәрежесінде ұстап
отырады.
Магистралдық газ құбырының тағы бір ерекшелігі құбыр ... ... ... ... ... ... және газдың өрт қаупінің
жоғарылығына қарсы шаралар қолдану ... Ең ... ... газдың
құбырмен үздіксіз жүріп тұруына қойылатын талапты күшейту, ... ... ... ... ... қамтамасыз ету тәртібін бұзады және ... ... Газ ... ... бұрын тасымалдауды
қиындататын немесе улылығымен қауіп тудыратын қоспалардан тазартылады.
Магистралдық газ құбырының құрамында мынадай басты кешендер бар: ... және газ ... ... бар ... ... компрессорлық
цех пен газды тазалау, кептіру қондырғылары; ысырмалы қондырғысы ... газ ... өзі, ... және ... ... ... ... катодтық қорғау станциялары, дренаж қондырғылары; өз
керектеріне жұмсалатын газдың жұмысын оңайлататын бақылау-бөлгіш пункті ... ... сол ... ... ... ... ... компрессорлық станциялары бар жер асты газ қоймалары.
Атқаратын қызметіне және орналасуына ... газ ... бас ... компрессорлық станциялар болады. Бас компрессорлық станциялар
құбырдың бастапқы пунктінде орналасады. Аралық компрессорлық ... ... ... ара ... 100 – 200 ... ... ... ара қашықтықтары есептеу арқылы анықталады. ... ... ... ... ... ... ... үшін
қолданылатын қондырғыларды есептемегенде негізгі технологиялық үлгісі
бірдей.
Бас компрессорлық станцияларда бұл ... ... ... ... ... сусыздандыру, күкірттен тазарту, механикалық қоспалардан және
сұйық бөлшектерден тазарту ... ... ... ... ... дайындау оны механикалық қоспалардан, судан тазалаумен
шектеледі.
Әр түрлі талаптарға сәйкес пайдаланылатын негізгі газ ... ... ... және ... не ... жетектері
бар ортадан тепкіш айдағыштар.
Поршендік газомотокомпрессорлар бір агрегатта күш бөлігін ... ... ... ... ... ... (3700 ... және газ өткізу ... 4 ... ... ... ... онша ... емес құбырларда қолданылады.
Газ айдайтын агрегаттар ортадан тепкіш айдағыштары мен ... бар ... ... ... ... Сондықтан оларды өте қуатты
газ құбырларында пайдаланады. Газотурбиндік ... аса ... ... ай жұмсайды, сумен салқындататын қуатты қондырғысыз-ақ істей
береді, сонымен қатар, олар газопоршенді ... ... ... аз ... ауаның температурасы ... ... ... ... ... және ... басқаруға икемді. Бірақ бұл
агрегаттардың пайдалы әсер ... ... ... кем ... ... ... қуаттылығы 4000 – 10000 квт,
13-тен 34 млн.м3/тәул.-ке дейін етіп жасалып шығарылады.
Ортадан тепкіш айдағышы мен ... бар газ ... құны ... өте ... ... үлкен құрылыс алаңын
қажет етпейді, өрт қауіпсіздігін автоматты ... ... ... ... ...... ... ауытқуға бейімделгіштігі.
Бұдан басқа газотурбиндік агрегаттар сияқты, сыртқы ауа температурасы
төмендегенде өзінің ... ... ... Бұл агрегаттарды
қуаттылығы 4 – 4,5 мың квт, газ ... ... 13 ... етіп ... ... ... өзіне тән ерекшелігі – тұтынушылардың газды
бірқалыпты пайдаланбауында. ... ... ... ... ... ең көп ... ... мезгілі –
қыс, ең аз қажет ететін мезгілі жаз. Сондай-ақ, тәуліктік ауытқу байқалады,
күндізгі ... ... ... түнге қарағанда көбірек. Одан басқа,
электростанциялардағы пештер ремонтқа қойылғанда, газ ... ... ... ... ... газ ... және магистралдық газ
құбырлар жұмысының бұзылуына ... ... Ірі ... ... қамтамасыз етіп отыру үшін, олардың жанына буферлік қоймалар
орнатады. Газ аз жұмсалған ... бұл ... газ ... ... ... ... газ ... өткізгіштік қабілетін арттыру
мақсатында газ қысымын ... және ... ... дейін газды
тасымалдауды жүзеге асыруға немесе қажетті технологиялық ... ... ... бергіштікті азайту үшін қабатқа газ ... ... т.б.) ... Компрессорлы станцияларды әдетте
табиғи газдың немесе мұнай газының көп жиналған жерінде тұғызады.
Компрессорлық станциялар құрылымының кешенінде ... ... ... ... бір ... ... ... цехтар;
- жинау жүйесі, механикалық және сұйық қоспаларды бөліп шығару және
залалсыздандыру;
- электрмен жабдықтау, ... ... ету, ... ... ... және ... тоттанудан сақтау,
автоматты түрде басқару және телемеханизация жүйелері;
- қосалқы және көмекші объектілер;
Осылайша, компрессорлар ... ... ... ... аумағында мыналар тұрғызылады:
- сумен циркуляцияны (тұйықталған) қамтамасыз ету үшін ... ... суды ... арналған құрылғы;
- газды сұйықтан және басқада қоспалардан алдын-ала тазалауға
арналған айырғыштар ... ... ... ... мұздатқышта тұрып ... ... ... ... ... өлшеу пункті;
- мұздатқыштардан және айырғыштардан бөлінген конденсатты айдап
шығаруға арналған сораптың орналасатын орны;
- механикалық шеберхана;
- ... ... ... ... цех – ... станцияның негізгі кешені
(объектісі). Оған бір топ компрессорлық агрегаттар сонымен ... ... ... ... ... ... мен құрылымдар
жүйесі кіреді.
Газды сақтау үшін мынандай газголдердің түрі қолданылады:
1) цилиндрлік (тік және ... ... ... ... тұрақты көлемді және ауыспалы қысымды келеді;
2) ауыспалы көлемді және тұрақты қысымды газголдерлер;
3) табиғи жер асты ... ... ГАЗ ... ... газ ... ... сұлбасы
Үздіксіз жұмыс атқаратын табиғи газ датчигі жарылыс қаупін төмендете
алады. Газдың жарылуы үшін шешуші болып табылатын ... ... шегі ... ... газ үшін ... пропан мен бутанның ауамен қоспасы үшін 2 %-ке
тең. Датчиктердің іске ... ... 0,1 % -тен ... болғандықтан
құбырдан ағып кету ... ... ... құрылғының принципиалды
сұлбасы 6 суретте көрсетілген.
Сурет 2.1 – Табиғи газ датчигінің құрылымдық ... ... ... ... ... ... Уитсон көпірінен
тұрады. Көпірдегі активті ... ... TGS 813С ... ... ол ... ... газдарды анықтауға арналған. Көпірдің
шығыс сигналы компараторға түседі. Ол Rs ... ... ... ... ... бір ... транзисторды ашады. Осы
қосылу сигналын апатты сиренаны ... үшін ... ... ... және ... ... өлшеуші техникада ағынның нақты шығынын және жылдамдығын
анықтайтын әдістер қажет. Сондай-ақ жіберілетін қателер бір пайыздан немесе
оннан бірден ... ... ... ... ... мен жылдамдықты өлшейтін
оптоэлектронды өлшеуіштер пайда болды.
Сурет 2.2 – Ағын арнасындағы өздігінен қызатын резистордан шығатын
жылу беріліс ... ... ... ... жарығы жарық бөлгіш пластинка көмегімен екі жарық
шоғырына бөлінеді, олар ... ... ... жарық
фотодетекторға түсіп, онда ол электр тогына түрленеді. Күшйтілген доплерлік
сигнал электрлік жолмен шығынға пропорционал өлшеуіш кернеуге түрленеді.
2.3 ... ... ... ... ... конструкциясы 2.3.1 суретте
көрсетілген. Ол екіжақты баспа платасына дәнекерленген екі ... және 2 ... ... 2.3.1 – Екі ... байланысқан датчиктің конструкциясы
Терморезисторлар орналасқан жерде ток өте алатын саңылау бар. Баспаның
әр жағында механикалық ... ... және ... белгілі бір бағыт
беретін насадка бар. Барлық құрылғылар ... ... ... ... орындары арқылы шығарылады. екі терморезистор да өлшеуіш
көпірдің бір иығында орналасқан (сурет 2.3.2).
Сурет 2.3.2 – терморезистордың қосылу сұлбасы
қосымша ... ... ... ... ... ... Егер қазір ағын датчик арқылы оң ... (2.3.1 ... ... оңға ... онда 1 ... ... олардың термиялық байланысы 2 ... 1 ... қыза ... оң ... ... пайда болады. Кері жағдайда, ағым теріс
бағытта жүргенде 1 терморезистор ... 2 ... ... ... ... ... ... пайда болады. Датчик
сипаттамасында (сурет 2.3.3) бағытқа байланысты датчик әсері ... бір ... ... жеткен ағым кезінде артық суудың әсерінен
шығыс кернеу баяу төмендейді, бірақ белгісі ... 2.3.3 – ... ... ... ... 6 ... жүрекше бекітілген және темір жүрекшесі бар индукционды
катушка бекітілген 3 мембранды сезімтал элементтен ... 2 ... ... ... түсетін өлшенетін қысым 3 мембрананың майысуын тудырады,
нәтижесінде 6 ... 4 ... ... ... жақындайды.
Сурет 2.4 – Индуктивті датчик сұлбасы
Осылайша, катушка ... ... ... ... ... ... сұлбасына қосу үшін 5 клеммалар қарастырылған.
3 ГАЗ ТАСЫМАЛДАУДАҒЫ ӨЛШЕУІШ ҚҰРАЛДАР
3.1 Газ шығынын өлшеу
Әр түрлі ... газ ... ... үшін ... ... ... ... қысымның айнымалы құлау (өзгеріс) әдісі
жиі қолданылады. Бұл әдістің мәні – газдың ... ... ... өту барысында, берілген қима арқылы өтетін шығын шамасынан ... ... ... ... ... ... ... сағаттық механизмі арқылы дөңгелек диаграмма жетегін қозғалысқа
келтіріп әрі ... және ... ... ... алатын
механизмі бар өздігінен жазатын дифференциалды манометрлер ДП-410, ДП-430,
ДП-632 қосылған ... ... ... ... ... сезімтал элементі қызметін атқарады – диафрагма,
саптама (сопло) немесе Вентура ... ... ... ... ... ... потенциалдық энергиясының бір бөлігі кинетикалық энергияға
айналады, ал ... ... ... ... ... ... және
кейінгі қысымдар айырмашылығы (құламасы) заттар шығындарынан тәуелді,
сондықтан ... ... ... ... мүмкін.
Тарылған құрылғы арқылы ағып ... ... ... ... теңдігі мына түрде жазылады:
, ... ... және ... ... модулі мен түрінен
тәуелді, шығын коэффициенті; – ... ... ... түзету
коэффициенті (сығылмайтын заттар үшін ); – ... ... ... тығыздығы; тартылған құрылғының диаметрі; –
модуль; – ... ...... ... ... (құламасы); температураны тартылған құрылғының алдында немесе
құрылғының топсасынан 5 – 10 қашықтықта өлшейді.
Стандартты диафрагмаға қосылған сұйықты көрсеткіш ... ... ... ... мына ... қолданылады (м тәулік):
, ...... ... ұлғаюына түзеткіш көбейтінді, оны
бірге тең деп қабылдауға ...... ... ... ... ... ( жоғары болғанда ); ... ... ... ... ... Па; – қысымның
өлшенген айырмашылығы, Па; – ... ... К; ... салыстырмалы тығыздығы.
Кәсіпшілікте тарылған құрылғы ретінде – ағын кіретін жағында ... ал ... ... 30 – ... фаскасы бар дөңгелек тесікті
жұқа металлдан ... ... ... ... ... ... қалыңдығы құбырдың ішкі диаметрінен 0,o5-тен ... ... және ... диафрагмалар қолданылады.
Камералы диафрагма – диафрагманың (дискінің) өзінен және араларында
диафрагма орнатылған екі сақиналы камерадан ... ... ... ... және ... шығарады. Оларды өлшеу аспаптарына
қосу үшін ... ... ... ... – бұл ... ... ... тікелей орналасуымен ерекшеленеді.
ДП және ДП қалыпты түрдегі дифференциалды манометрлердің жұмыс
принципі сынап ... ... ... ... ... ... түтікшемен біріктірілген екі ыдысы бар. Оң таңбалы ... ыдыс ... ... ... ... ал ... таңбалысы –
кейін. Қалтқының жылжуы ... газ ... ... ... ... ... Қалтқының механикалық және электрлік
тәсілімен жылжуы аспаптың ... ... ... ... ... ... ... сынапты қолдану барысында бірқатар
кемшіліктері бар, яғни сынап булары улы, сондықтан ... ... ... үшін ... басқа: мембранды және сильфонды түрлерін
кеңінен қолданады.
Сурет 3.1 – ... ... ... ... – тұрқы (корпусы); 2 – қанатша; 3 – ... ...... ретуктор; 5 – магнитті муфта; 6 – есептегіш механизм;
7 – кабель; 8 – айнала ағу.
Ұңғы ... ... ... ... ТОР мұнайдың
тахометрикалық шығын ... ... оның ... ... – ағын
өтетін сұйықтың көлеміне пропорционал қанатшалардың айналым санын өлшеуге
негізделген. ... ... ... ... айнала қозғалысы
есептегішке беріледі, одан көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... және әрбір 0,005 м3 ... ... ... ... ... екі магнитті дискі көмегімен ЖАБ-
на беріледі.
Кесте 3.1 – Мұнайдың шығын өлшегішінің техникалық сипаттамасы
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... мм |50 |80 ... Жұмыс қысымы, МПА |6,4 |6,4 ... ... ... ... ... ... °С |5-100 |5-100 ... ... ... ... °С |±50 |±50 ... Өлшеу диапазоны, м3/сағ |3-30 |7,5-75 ... ... ... ... | | ... ... МПА |0,05 |0,05 ... ... ауытқуы,% | | ... 3-тен 5 ... ... ... |±5 |±5 ... 5-тен 30 м3/сағдейін болғанда |±2,5 |±2,5 ... ... кг |20 |20 ... ... блогы |2,5 |2,5 ... ... ... ... ... ... оның ... басқа газдар
және т.б.) оның температурасына тәуелді болады.
Газды өндірудің технологиялық процессі, тасымалдауға дайындау, ... көп ... осы ... ... ... ... болады [6].
Температура газды физико-химиялық өңдеу кезінде маңызды параметрлердің
бірі болып табылады, себебі өтпелі процесстердің ... ... ... және ... ... ... сипатталады
және температура дәлме дәл бір қалыпта ұстап тұрғанға тәуелді.
Егер датчиктің жұмысшы температурасын 100 С тең деп ... онда 1 ... ... М85 ... сипаттамасы 1 мА тең болады. Датчиктің
механикалық қондырғысының сұлбасы 3.2.2 суретте көрсетілген.
Сурет 3.2.2 – Датчиктің механикалық қондырғысының ... ... М85 ... 3 см ... және ішкі ... см ... ... Терморезистор желім көмегімен ... ... ол өз ... ... ... жалғанады ол электр сымы
ретінде де қолданыла алады. 3.2.3 суретте ағымды өлшейтін күрделі ... 3.2.3 – ... ... датчик
Екі сезімтал элементтің (Pt-100) біреуі ғана (1) ағынмен жуылады (2)
тірек элементі ... ... және ... ... ... ... ... (3) массивті металл блокта орналасады. Осы аспаптың
сигналды өңдеу сұлбасы ... 3.2.4) Pt-100 ... бар ... және ... кернеуі 0...10 В-тен аспайтын күшейткіштен тұрады.
Сурет 3.2.4 – Ағымды өлшейтін датчиктің сигналды өңдеу сұлбасы
Сурет 3.2.5 – Ағымды өлшейтін датчик сипаттамасы
Сурет 3.2.6 – ... іске ... ... ... 100 мА ... токпен қоректенеді. Бұл датчиктің
сипаттамасы (сурет 3.2.5) ... ... және ... температурада түрлі
сезімталдылыққа сәйкес келеді. Ағынның тура әсеріне байланысты ... ... өте аз іске ... ... ие ... 3.2.6). Ауа ағымы 0-
ден 1 л/мин-қа дейін лезде өзгерген жағдайда мысалы, ақырғы көрсеткіш 90%
болғанға ... ... 3 с ... ... ... газ ... басқару және
өлшеу үшін қолданылады.
3.3 Сильфонды манометрлер
Электрлік манометрлерді екі топқа жіктеуге болады. Бірінші ... ... ... ... ... ... өзгерте
алатын материалдардың қасиеттеріне негізделген, екінші топ манометрлері
сәйкес датчиктердің көмегімен ... ... ... ... ... түрлендіруге негізделген.
Бұл типті аспаптардың сезімтал элементі гофрирленген ... ... ... ... табылатын сильфон болады. Сильфондар қалайыдан,
брилллиантты қоладан және арнайы ... – тот ... ... жасалады.
Сурет 3.3.1 – Сильфон қондырғысы
3.3.1 суретте сильфон қондырғысы ... Ішкі ... ... әсері оның ұзындығының өзгеруіне әкеледі (қысылу немесе созылу –
жүктеменің бағытына байланысты). Жұмысшы ... ... ... ... Яғни ... қаттылығы деп аталатын әрекеттік ... ... ... болады.
Қаттылықты жоғарылату үшін, гистерезистің әсерін және сипаттаманың
бейсызықтығын төмендету үшін ... ... ... цилиндрлік серіппені
орнатады. Серіппе қаттылғы сильфондікінен бірнеше есе күшті болады.
Сильфонды манометрдің өлшеу шектері 0,0245-тен 0,392 Мн/м-қа ... ... ... қателігі ±1,5% шкала интервалы.
Сильфонды икемді элемент көрсеткіштерді ... беру ... ... бір ... қолданылады.
Қашықтыққа көрсеткіштерді пневматикалық беретін манометрлер қысылған
ауаны беру ... ... ... Бұл ... осы ... ... қауіпті ортада – газ өндірісінде қолдануға мүмкіндік береді.
Пневматикалық берілісі бар аспап ... ... ... ... біріншілік аспаптан және екіншілік сильфонды аспаптан тұрады.
Қашықтыққа көрсеткіштерді беру принципі өлшенетін шаманы қысылған ауа
қысымының өзгерісіне ... ... ол ... шегі 0-0,98 ... ... ... қабылданады.
Сурет 3.3.2 – Пневматикалық датчик құрылғысы
Пневматикалық датчик күшейткіш реле ... ... ... ... ... ... құрылғысы көрсетілген. Датчиктің
сезімтал элементі көпқабатты серіппе ... ... ... ... ... ... бар. Сильфон түйіні кронштейнде бекітілген, оған
сонымен қоса 10 сопло бекітілген және ... ... ... ... 4 ... рычагтан тұрады, ол 3
штокпен 2 сильфон ... ... ... ... иығы 6 және ... бекітілген 11 айналатын осьті ұстап тұр.
6 рычагта саңылаулар бар, олардың біріне ... ... ... тяга ... 8 ... 9 ... бар, ол 5 заслонкаға
тіреледі, ол серіппе әсерінен 7 ось ... ... ... ... тырысып айналады.
Өлшенетін шама ұлғайғанда өлшеу жүйесінің тягасы 6 рычагты айналдырады
және онымен байланысқан 8 ... ... ... өзінің серіппесінің
әсерінен соплоға жабысып оны жабады. Қысым төмендегенде штифтпен қысылатын
заслонка ... кері ... ... ... ... ... ... және 12 жәшіктегі қысым жоғарылайды, ол 13 сильфоннфң қысылуын
тудырады және онымен байланысқан 15 ... ... ... Осы ... 18
шығыс саңылауды жауп тұрған 17 заслонканы шток итереді және ... ... ... В ... ... В ... қысым өлшенетін шамаға
сәйкес өзгереді.
В сызығы арқылы өтетін ауа Б ... ... 1 ... қалыбына
түседі. Осы кезде 2 сильфон қысылады, ал оның 3 штогы жоғарыға ... ... ... ... соплодан заслонканы қайта итереді. Нәтижесінде А
сызығындағы қысым өлшенетін ортамен ... ... ... ... ... ... саңылауын жабады. Сөйтіп, жүйеде кері байланыс
орнайды.
Көрсеткіштерді қашықтықа беруге арналған ... ... және ... ... ... ауа ... ... 14 және 16
манометрлері бар.
3.4 Иондалу манометрлері
Иондалу манометрлері ... ... ... ... арқылы өтетін
токқа тәуелділікке негізделген, яғни ... газ ... ... ... 3.4 – ... ... ... құрылғының жұмыс принципі иондалатын камера арқылы өтетін токқа
тәуелділікке негізделген, яғни камерадағы газ ... және ... 2 ... ... 1 вакуумөткізбейтін қалыптың ішінде
орналасқан, ол 4 трубка арқылы ... ... ... ... 3 ... ... газ альфа-бөлшектермен жарықталынады, ол
камера түбінде ... ... 10 ... бар, олар 5 және ... ... ... Коллектор камера қабырғаларына ... ... ие. 1 ... ... ... беріледі де ол ұзарады және 2
түтікті ... ол ... ... ... ... қоса инвардың
магнитті өткізгіштігі өлшенеді.
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ
4.1 Өндірістік факторларды талдау
Қауіпсіз еңбек мәдениеті ұстанымдары жұмысты ... ... ... ... ... ... ... факторларды немесе
оларға соқтыратын іс-әрекеттердің алдын алу және болдырмау болып табылады.
Құрылыс кезеңінен ... ... өту ... қауіпсіздік техникасы
жөніндегі жоспарлы да тиімді әдістемемен қамтамасыз ету [8].
Әрбір қауіпті факторлардың талдамасын ... және олар ... ... ... ету, ... ... ... алудың
жоспары.
Жоба шеңберінде қоршаған ортаны ... ... яғни ... ... ... қорларды тиімді қолдану, булы газдың
көлемін азайту және басқа да ... ... ... болдырмау, тұтыну
суларының көлемін азайту және бақылау жасау шаралары қаралады.
4.2 Өндірістік санитария
Жұмысшыларға кері әсер ... ... ... қорғайтын
гигиеналық санитарлық-техникалық және ұйымдастыру іс-әрекеттері мен соларға
қажетті заттардың жүйесі. Көптеген кәсіпорындарда негізгі зиянды ... ... ... ... ... ... құрамында шаң мен газдың шамадан тыс көп
болуы;
- бактерия, микроағзалардың және олардың компоненттерінің
шамадан тыс көп ... ауа ... ... ... ... ... ... құрылғылардың жоғары жағындағы ауа
температурасының қатты төмен немесе ... ... ... ... ауа қозғалыс жылдамдығының және ауа
ылғалдылығының қатты жоғары немесе төмен болуы;
- табиғи жарықтың ... ... тым ... ... аймағын жеткіліксіз жарықтандыру;
Жұмыс жағдайының гигиеналық бағалауы келесілер үшін керек:
- жұмыс ... ... ... ... ауыр және ... ... ... жұмысшы
жалақысына қосымша ақша қосу және сол жағдайда істегені үшін
компенсациялық сипатта және қосу ... ... ... ... ... беру үшін ... әр айда төленетін
демалысының мерзімін ұзарту);
- жұмысшының денсаулық бұзу ... ... ... үшін;
- профилактикалық іс-әрекеттерді жүргізу барысында ... ... ... ... ... жағымсыз болуына байланысты әкімшілік және
экономикалық санкцияларды ... ... ... ... ...... ... болатын зақымданудан қорғайтын
негізгі ертеден келе жатқан кең қолданылатын шара.
Қорғайтын жерлендіру дегеніміз кернеулі болу ... ток ... ... ... және ... потенциалын төмендете алатын
арнайы құрылғы.
Жермен ... жоқ ... ... ... ... кезінде (мысалы,
электрқозғалтқыштың оңашалау орамы зақымдалған кезде), қораптың потенциалы
жерге қатысты ... ... ... ал қос ... ...... ... шамасына жетеді.
Егер дәл сол жағдайларда қорап жерлендірілген ... онда ... ... ... ... төмендейді, соған байланысты
жанасу кернеуі қауіпсіз шамаға дейін төмендеуі мүмкін.
Одан басқа, жерлендіру бар болған кезде, ... ... ... жер мен ... ... ... параллель қосылады. Егер бұл
жағдайда ... ағып ... ... ... адам денесінің
кедергісінен кіші болса, онда жерлендіру ... ... ... жер арқылы
өтеді, ал дене арқылы өтетін ток шамасы аз болады және зақымдану бұл ... ... ... қысқа тұйықталу кезінде адам,
қорғалатын құрылғының қорабын ... ... ... ... арқылы өміріне
немесе денсаулығына қауіпті болатын ток ... ... ... мен ... ... ... ... жеткілікті аз кедергімен
электрлік байланысты құру үшін қажет.
Өндірісте электроқозғалтқыштарды, пештер мен ... ... цех ... ... құрылымдарын, кран астылық жолдарды
және т.б, ... ... ... болып, электр тогын өткізе алатын
құрал-жабдықтардың бәрін жерлендіру керек.
Жерлендіргіш құрылғылардың жүкпен ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Жерлендіргіштер – бұл ... ... ... ... ... ... түтіктер, бұрыштар, құбырлар. Жерлендіргіш
өткізгіштер жерлендіргіш құрылғыларды жерлендіргіштермен электрлі қосады.
Жерлендірудің ... түрі көп ... ... ... ... бойынша ұрада 0,7-1 м тереңдікте шыбықтан немесе тілім-жолақтан
орындалған көлденең ... ... ... электродқа бір бірінен
белгілі бір арақашықтықта құбырлардан, шыбықтардан немесе тілім-жолақтардан
орындалған тік электродтарды ... Тік ... бір ... бір ... ... 2-3 м, ... 15 м –ге дейін ... ... ... ... ... ... тік
электродтарды дәнекерлейді. Осылай жасалған топтық жерлендіргішті
жерлендіргіш өткізгіштерімен ... ... ... ... цех ... ... ... болмаған жағдайда орнатады. Бұл жағдайда жерлендіргіштер
цехтан тыс, қорғау жерлендіргішінің талап етілген ЭҚОЕ кедергісі ... ... ... ... ... ҚНжЕ талаптар жобасына және монтаждық
ұйымдардың нұсқамаларына сәйкес құрылады.
Қорғау ... ... ... ету ... ... 1000 В-қа ... үшфазалық үшөткізгіштік желілермен,
оқшауланған бейтараппен және
кернеуі 1000 В-тан ... кез ... ... ... ... ... ... потенциалдардың түзетілуі міндетті түрде болуы керек.
Кернеуі 1000 В-қа ... ... ... бар ... жеке ... ... ретінде электрқауіпсіздікті қамтамасыз
етпейді. Бірақ ол нөлдеумен бірге қолданылады және қауіпсіздіктің ... ... ... ... ... жеке ... жерлендіргіштердің кедергісін,
сонымен қатар жердің ... ... ... тұрақты ток кезінде
электродтардың поляризациялануы мен нәтиженің өзгеруіне ... ... ... жүзеге асырылады.
Бұл кедергілерді амперметр-вольтметр әдісі немесе компенсациялау
әдісімен ... ... ... ... пен ... ... нүктесінің арасындағы
кернеудің құлауын вольтметрмен, ал өтіп жатқан токты – амперметрмен өлшеуге
негізделген. Осы өлшемдердің ... ... ... береді. Кез келген
өлшеу сұлбаларында, кем дегенде, екі қосымша электрод ... зонд ... ... Зонд ... ... ... ... потенциалын
өлшейтін, нөлдік потенциалды нүктені алу ... ал ... ... ... токтың тізбегін құру үшін қажет.
Екінші әдісте егер тізбектегі ток жерлендіргіш-қосымша ... ... тең ... ... ... ... ... компенсацияланады.
Зонд пен қосымша электродтың өлшенетін кедергісіне қатысты орналасуы,
олардың ток ағып ... ... бір ... ... болу ... ... арасында 30 м-ден кем емес).
Жерлендіргіштердің кедергісін амперметр-вольтметр әдісімен өлшеу үшін
дондық құралдарды ... ... ... ... мен ... потенциалдық және токтық рамкаларымен алмастырылған, УС-07, УС-
08 ... ... ... МТ 1103, МТ 1103Т ... ... РНИ ... сонымен қатар М 416 және т.б. қолданылады.
Жердің ... ... ... ... ... әдісімен жүзеге
асырылады. Ол, конфигурациясы мен өлшемі белгілі ... ... бір ... ... қамтылады, оның кедергісін өлшейді
және 3-кестедегі формулалардың бірімен ... ... ... Ол үшін ... ... мен ... ... керек.
4.5 Құралдарды орнату және олардың жұмысы
Бұл жұмыста кедергіні есептеу үшін екі құрылғы қолданылады: РНИ 1,1 (М
1103 типі) және М 416 (10 - ... ... ... РНК 1,1 ... ... ... жер
бетінде сияқты шаң мен газ қауіпті цехтарда, сонымен қатар орта ауасының
температурасы -25º -тен ... ... және ... ... ... вахталарда қолданылуы мүмкін.
Өлшеулердің шегі 0,1-50 Ом.
Құрылғының негізгі қателігі өлшенетін шамадан 0,1-10 Ом ... ... көп емес және 0,1-50 Ом ... ... көп ... ... ... металл қорапта жасалған. Беттік панельде
басқару органдары ... ... ... ... ... ... микроамперметр, өлшенетін объектілерді қосуға
арналған үш қысқыш.
Құрылғының қоректенуі, қайырмалы ... ... алып ... ... ... орнатылған генераторынан болады. Тұтқа ... ... ... ... ... ... генератордың
қысқышындағы кернеу 18 ±2,7 Вольт болады.
Өлшеулер кезінде құрылғы (генератордың) ... ВС ... 3) ... және Тр1 ... бірінші оралымы арқылы ӨК өлшенетін
кедергіге (қысқыш 1) қосылады.
Тр1 ... ... ... ... ... Р ... ол ... З зондқа (қысқыш 2) қосылады.
Қосылудың осындай сұлбасында токтың жер арқылы негізгі ... ... ... ток тізбегі құрылады, сұлба осы токтардың теңдігін
қамтамасыз ... бұл ... ... ... арқылы реохордтың
қозғалтқышы мен зонд арасындағы кернеуді өзгертуге мүмкіндік береді.
Айырмалы ... Тр2 ... ... ... ... ... үзушіге , содан кейін өлшеу құрылғысына (ӨҚ) беріледі
Компенсация уақыты жылжымалы қатынасқа дейінгі реохордтың аймағында
кернеудің ... ... ... ... құлағанына тең. Бұл
жағдайда Тр2 трансформатордың ... ток ... тең, ол ... ... ... реохордтағы сандар өлшенетін объекттің
кедергісін Ом - мен ... 416 ... ... ... жер ... ... ... салыстырмалы ылғалдылығы 95% -ға дейін және орта ... ... ... ... болатын, газ бен ... ... үшін ... шегі 0,1 - 1000 ... ... ... өлшенетін шамадан 5%-дан артық болмауы
керек.
Құрылғы қайырмалы қақпағы бар пластмассалық ... ... ... ... ... элементтер орналастырылатын бөлік бар.
Беттік панельде басқару органдары орналасқан: өлшеу ... ... ... ... ... ... өлшенетін
құрылғыларды қосу үшін қажет төрт ... қосу ... ... ... қысқыш ұстатқыш арқылы қосылған.
Қорапта тұрақты ... ... ... ... құрылғының
сезімталдығын үлкейтетін балансты емес күшейткіш, айнымалы кернеу фазасынан
түзетілген кернеудің полярлығының тәуелділігін ... ... ... ... ... көзі ... үш ... қосылған 373 типтес құрғақ
гальваникалық элементтері ... Оның ... ... ... және фазалық детектор үшін тірек болады.
Т түрлендіргішінің Тр2 трансформаторының екінші оралымының шығысы ВС
(4-қысқыш) көмекші ... және Тр1 ... ... ... ӨК ... кедергіге (1 және2-қысқыштар) қосылады.
Тр2 трансформаторының екінші оралымы арнайы калибрланған Р резисторына
қосылады.
Бұндай сұлбада жер арқылы ток тізбегінен басқа резистор ... ... егер осы ... ток тең ... ... ... өзгеруі резистор қозғалтқышы мен З
зондының (3-қысқыш) арасындағы кернеуді өзгертуге ... ... ... К ... және Д ... ... ӨҚ өлшейтін құрылғыға
беріледі.
Компенсация уақыты жылжымалы қатынасқа ... ... ... ... кернеудің құлауына тең болғанда келеді. Бұл жағдайда ӨҚ
өлшейтін құрылғының тізбегіндегі ток нөлге тең.
Резистордың өлшенген кедергіні тікелей ... ... ... ... ... ... ... Жалпы жағдай
Мемлекетіміз дамушы ел болса да, ... ... ... саласы жағынан қалыспауға тырысады. Елімізде жас мамандар
дайындалуда, шетелдердің жаңа ... ... ... ... ... ... алға тартуда, одан ... ... ... ... ... ... ... жарылыс емес, ақпарат өте
қымбат. Ақпаратты бөтендердің көзінен тасада сақтау өте қиынға ... ... бұл жаңа ... ... ... байланысты. Ақпаратты
қорғау, былай қарасаң, бұрынғы заманнан ойландырған мәселе болып табылады.
Сонымен қатар, экономика жағдайындағы, өндіріске ... ... ... ... ... жаңа ... шығару алдыңғы қатарлы
технологияларды енгізу, ғылыми-техникалық прогресті жеделдетудің өндіріс
тиімділігін ... ... ... бірі болып табылады.
Әр бір жобалынатын құрылғының ... ... ... ... ... ... элементтерінің бірі болады. Яғни
жобалауыш қазіргі нарықты ... ... ... баға ... критериінің бірі болып табылады, осы құрылғыны шығару экономикалық
жағынан пайдалы болатыны туралы ойлау керек.
Ғылыми техникалық прогрестің дамуымен өндіріске жаңа ... ... ... және ... ... ... ... көлемі де
көбейеді.
Осыған байланысты компьютердің техниканың көбі үнемі өсетін ақпарат
көлемін өңдейді, ал бұл ... ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру – бұл ауқымды әлеуметтік үрдіс.
Қоғамдық өндіріс саласының ең басты қызметі ... ... ... ... ... және қолдану болып табылады. Осылардың барлығы
микропроцессорлық және есептеу техникасының осы заманғы құралдары мен ... ... ... ... жүзеге асады.
Осы заманғы қоғамды ақпараттандыру үрдісінің ең ... бірі ... беру ... ...... беру ... ақпараттық технологиялардың құралдарын ендіру болып табылады.
Ақпаратты техникалық арнадан қорғаудың қуатты үрдіс ... ... ... ұйымдастыруда ең алдымен адам
факторы үлкен роль ойнайды, яғни қызметкерлердің кәсіптік білім деңгейіне
тәуелді. ... ... ... арнадан қорғаудағы мамандарды даярлау
ертеңгі мемлекет жүйесіне маңызды ... бірі ... ... ... ... ... ... сыртқа кетуінен қорғау
кез келген мекеме мен жеке ... үшін ең ... ... ... ... ... оның ... істеу сапасына көп көңіл бөліну қажет, ал бұл
дегеніміз кез-келген жобаланған бұйымға бәсекелес қабілетін береді.
Қазіргі ... ... ... ... ... техникалық құралдары
бар, яғни кіші габаритті техникалық құралдар өз кезегінде осы заманға тыңшы
ткхнологиясының дамуында кең ... Олар ... ... ... ... және электронды технологиялардың жетік дамыған
көрсетеді. Мұндай құралдар құқық қорғау ... және ... ... ... ... қаржылық және қылмыстық салада кеңінен
қолданысқа енген.
Ақпараттық аймақ күн сайын адамның ... өмір сүру ... ... етуде үлкен рольдерді ойнайды. Көбінесе осы орта
арқылы ең маңызды ... ... ... ғана ... сонымен
қатар, қандайда бір мекеменің және кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігі
ұйымдастырылады.
Соңғы жылдары ақпарат қауіпсіздігінің төнетін қауіп ... ... ... ақпараттың ұрлауына және жиналуына бағытталған, өзге тұлғаларға
қатынас ... ... ... ... топ, ... ұйымдар, топтар,
түрленген және заңсыз жеке тұлғалар жатады.
Қазақстанда бұл сала ... ... ... өз кезегінде олардың
алдын алу ... ... ... жолдары мен тәсілдерін, жалпы олардың
жүзеге асырылуын толық меңгерген мамандарды дайындау мемлекет, ұйым ... үшін ... ... ... ... ... мен ... жағдайы салық
салу саласында қолданыстағы және келешектегі ... ... ... ... қоса ... ... ... жағдайының дамуына ықпал етеді. Себебі қазіргі ақпараттың құндылығы
дамыған заманда, кез-келген ұйым басшысы осы ... сың ... ... Тек осы ... ... ... сәтте ғана, ақпараттың таралу арналары
арқылы құпия ақпараттың ... ... ... ... ... бола ... ... мен өзімнің қарастырылған дипломдық жұмысымда, ақпараттың
техникалық арналары ... ... ... ... аясында, экономикалық
бөлімінде жүзеге асу жолдарының қаржылық негізін қарастырдым.
Жемісті нәтиже деп барынша қаржы ... ... ... ақпаратты
қорғау жағынан сенімді программалық қамтама жасау және оны қолданысқа
енгізу. Қазіргі есептеу ... ... ... ... ... өте
тиімді және пайдалы екені айдан анық. Кәсіпорын қажетті нәтижеге жетуі үшін
бірнеше сатылардан өтуі тиіс: өндірісті ... ... ... ... ... ... дегеніміз – ғылыми зерттеу және ... ... ... жобаның техникалық бөлімі), ресурстармен
қамтамасыздандыру (кадрлық және ... ... ... ... ... іске ... үрдіске – қажетті талаптар:
- сапалы мамандарды жұмысқа алу, оларды орналастыру;
- жұмыс орындарын, машиналарды, ... ... ... және ... ... қаматамасыздандыру;
- еңбектің қауіпсіз жағдайларын жасау (дипломдық жобаның төртінші
тарауы);
- тікелей жұмыс ... ... ... ... ... ... - қораптау, тиеу-түсіру, тасымалдау және қоймалау
жұмыстары; ... ... ... ... және ... өнім өтуіне
себеп болатын жағдайлар жасау.
Өндірісті басқару ісі бірнеше функциялардан тұрады:
- ұйымдастыру;
- бақылау;
- реттеу;
- есептеу және ... ... ... сияқты өзін қоршаған ортада нәтижелі іс ... ... ғана өзін ... мүмкіндігіне жететіндіктен өндірісті
басқару кезінде микроқоршам, макроқоршам ... аса көп ... ... ... ... ... өте кең қолданысқа бірде ие
бола ... ... оның ... саны көп ... ... оны ... айналысатын мекемелерде еш бір күмәнсіз пайдалануға болады.
Себебі, жоғарыда айтылғандай бағдарлама артықшылықтары көп және ... ... ол өте ... ... кезде бағдарлама бағасын
кемітуге де болады.
Енді жоғарыда келтірілгеннің бәрін техникалық-экономикалық негізге
ауыстырып, өз ... ... және де осы ... өзін-өзі ақтау уақытын
көрсетеміз.
Дипломдық ... ... ... ... ... оның ... көрсеткіштері айқындалған. Есеп жүрісі бойынша
олар мынадай топтарға ... ... ... ... ... ... ... енгізу;
Бағдарламаны көшіріп көбейтіп, этикеткаларын басып шығаруға
кеткен қаржы;
Бағдарламаны жарнамалау;
3. Барлық шығындар;
Кірістер;
Жалпы пайда;
4. Тиімділік;
5. Шығынды өтеу мерзімі;
6. Техника – ... ... ... ... ... ... болады:
- Әдебиеттік зерттеуді өткізу;
- Патенттік зерттеуді өткізу;
- Командировкаға бару;
- Бағдарламаны жазу, ... ... ... жасауға кеткен шығын;
- Жазғы демалыс үшін жалақы;
- Ауырғандарға төлемдер;
- Әлеуметтік салық;
- Жобалау және жүйені жасау тобына ... үй алу үшін ... ... жалға алу;
- Материалдар;
- Электрэнергия үшін төлем;
- Телефон үшін төленетін төлем;
- Интернет үшін төлем.
Бағдарламаны енгізу жұмыстары екі ... ... ... ... ... Бағдарламаны түзету жұмыстары.
- Кірістердің тура кірістер деген түрі есептелінді.
Экономикалық есептеулер жүрісінің қорытындысы ... ... ... бағдарлама экономикалық жағынан өзін толығымен ақтай
алатыны шықты. Төменде осыларды ... ... ... ... ... кесте түрінде көрсетілген Жобаның ... ... ... және қазақстандықтарды жұмыспен қамтуды ... ... ... ... табылады.
5.2 Экономика есептері
Жобалауға кететін шығындар
Бағдарламаны зерттеу үшін арнайы техникалық мамандығы бар ... ... ... ... ... құралдарды
жетіктей толық меңгерген, ... ... ... ... ... яғни білім дәрежесі қатаң түрде тексеріліп, содан ... ... ... ... ... зерттеуде мамандарға зерттеуге жіберетін уақыттары (ай
есебінде), олардың алатын жалақылары есептеледі. Яғни әдебиеттік зерттеуге
қаншалықты қаржы жұмсалатыны тексеріліп, ... ... ... ... ... ... ... мен маманның
жалақысын ескере отырып маманның жалпы ... ... ... ... ... 5.2.1 – ... ... өткізу
|Маман ... мың ... ... ... жалақы, мың|
| |тг. ... ай |тг. ... |56 |5 |280 ... | | | ... ... |53 |5 |265 ... ... |43 |5 |215 ... ... жалғасы ... ... |39 |5 |1895 ... инженер |35 |5 |175 ... |А |1130 ... ... өткізу
Патенттік зерттеу үшін зерттеуге қатысатын 5 маманның жалақылары,
зерттеуге ... ... (ай ... ... Бұл кестеде
зерттеуге қатысатын адамдар саны және ... ... ... ... ... жалақысы 5.2.2 кестеде келтірілген.
Кесте 5.2.2 – Патенттік зерттеуді өткізу
|Маман ... мың ... ... ... |
| |тг. ... ... |мың тг. |
| | ... ай | ... |56 |2 |112 ... ... |53 |2 |106 ... ... |43 |2 |86 ... ... |39 |2 |78 ... |35 |2 |70 ... | | | ... Б |452 ... ... бару
Мұнда мынандай мәселелер шешілді:
- қажетті жалақы;
- командировкаға қанша адам ... ... ... ... ... ... уақыт;
- жол ақысы бекітілді.
Іс сапарға мамандарды жіберудің мақсаты:
- мамандардың басқа мемлекеттердегі ... ... ... ... білім алмасу;
- жаңа жоспарлар құруға;
- білімін толықтыруға, біліктілігін ... ... беру ... ... ... ... Ресей, Еуропа мемлекеттеріне жіберіп
тұруға болады.
Себебі, ол мемлекеттерде ақпаратты техникалық арнадан сыртқа кетуінен
қорғау, оларды анықтау, ... алу ... және т.б. ... ... ... дамыған.
Сонымен қатар, олардың техникалық құралдарыда сол мемлекеттерде
өндіріледі, ал біздің елімізде ... ... ... ... ... ... ... өндіріс экономикасында жетік дамымаған.
Бұл мемлекеттер қазіргі заманға сай компьютерлерді ... ... ... ... ... ... ... байланысты іс-сапарға мекеме қызметкерлерін есепке ала отырып,
олардың жалпы қаржылық есебін есептеп, осыған сәйкес ... ... ... (5.2.3 ... келтірілген).
Кесте 5.2.3 – Іс сапарға бару
|Маман |Жол ... ... үй ... ... ... |
| |ақы, |мың тг. |мың тг. |ай |мың тг. ... мың|
| |мың тг | | | | |тг. ... |80 |3000 |25 |1 |56 |234 ... ... |3000 |25 |1 |53 |231 ... ... ... ... маман|80 |3000 |25 |1 |43 |221 ... ... |80 |3000 |25 |1 |39 |217 ... |80 |3000 |25 |1 |35 |213 ... | | | | | | ... В |1116 ... ... мен ... бұл үшін ... ... ... Мен
мамандарды Астана және Атырау қалаларындағы “Қазақтелеком” ААҚ, “Ақпараттық
жүйелер және желіні ұйымдастыру ... ... ... ... бұл қоғам мемлекетіміздегі байланыс жүйесі және желіні
ұйымдастыру бойынша жұмыс жасайтын ірі ... деп ... ... ... ... ... жалақы;
- іс сапарға баратын адамдар саны;
- олардың мамандығы;
- айлық ... ... ... жол ... ... ... жүйені немесе құралды
жасауға кеткен шығын
Ақпаратты техникалық арнадан қорғаудың әдістерімен немесе жүйені құру
үшін де ... ... ... Осы ... ... пайдаланып, жұмысты
мерзімінен бұрын бітірсе, ол шығын мөлшерін азайтар еді. Сондықтан ... ... ... жалақы мөлшері, оны жасауға ... ... ... ... (5.2.4 кестеде келтірілген).
Кесте 5.2.4 – Бағдарламаны жасауға кеткен ... ... мың тг. ... ... ... ... мың|
| | ... ай |тг. ... |56 |9 |504 ... ... |53 |9 |477 ... ... |43 |9 |387 ... ... |39 |9 |351 ... |35 |9 |315 ... | | | ... |Г |2034 ... ... үшін жалақы
Жазғы демалыс мамандар үшін қажет. Себебі, олардың ... ... ... өз ... ... ... демалыстың адамның ақыл-ой есіне үлкен
ықпал етеді. Ол ақылы жүргізіледі.
Жазғы демалыс үшін төлемді есептеу үшін ... ... ... ... ... іс ... ... қаражат және бағдарламаны
жазу, жасау жұмыстары үшін қаражат сомасы қосылып, 12-ге ... ... бас ... ... ... ... ... демалыс үшін жалақыны шығарамыз.
(5.2.1)
мұндағы А,Б,В,Г - 3.1,3.2,3.3,3.4 – кестелерінің қорытынды ... ... ... ... ... ... демалыс үшін 345 мың теңге
бөлінеді.
Ауырғандарға төлемдер
Ауырғандарға төлемдерді ... ... ... ... ... ... ... қосындыларынан 1,5% алынады.
(5.2.2)
мың теңге
Әлеуметтік салық
А÷Е сомасынан жеке зейнеткерлер қорына 10% шегеріледі, Қалған сомадан
18.5% әлеуметтік салық ... ... ... салық 866 мың теңге болады.
Жобалау және жүйені жасау тобына арендаға үй алу үшін төлем
Әрбір маманға 6 м2 таза жұмыс ауданы ... ... ... ... бір ... шамамен 10м2 аудан керек.
Пәтерлердің жалға алу бағаларын ... ... ... ... алып, оның орташа мәнін 50 мың теңге деп аламыз.
Сонда айына 50 мың теңге төленеді.
50м2 - ол 50 мың ... *12 ай=600 мың ... ... ... мен ... ... ұйымдастыру және зерттеу тобына қажет
жабдықтарды жалға аламыз. Олар компьютер, принтер, ... ұялы ... ... ... жобалауға қатысатын маман санына қарай есептейміз.
Жабдықтарды - арнайы жабдықтарды ұйымдастыру саласында жетік ... LG, Samsung және т.б. ... ... ... (5.2.5 ... 5.2.5 – ... ... алу
|Жабдық |Саны |Айлық төлем, мың|Пайдаланатын |Жалпы төлем, ... | |тг ... ай |тг ... |5 |7 |12 |420 ... |2 |2 |12 |48 ... |2 |8 |12 |192 ... |5 |25 |12 |1500 ... | | | | ... |4 |10 |12 |480 ... |2640 ... ... ... кеңсе тауарларын сататын дүкендерден
алуға болады. Тауарлары сапалы болып ... және әрі ... ... алуға
болатын дүкендердің бірі – ABDI компаниясының дүкені.
Бұл компания Қазақстан жерінде жұмыс істеп жүргеніне бірнеше жылдарға
барады, осы аз ... ... ол өз ... ... сапалылығымен,
тиімділігімен көрсетті.
Осы дүкеннен қажетті материалдарды сәйкес өлшем бірліктері, саны және
бағасы бойынша есептеп, қорытынды бағасын шығарамыз
(5.2.6 кестеде келтірілген).
Кесте 5.2.6 – ... ... ... ... |Барлық баға, мың |
| ... |мың тг | |тг ... ... |0,5 |50 |25 ... ... |0,25 |1000 |250 ... ... |0,6 |15 |9 ... 5.2.6-тің жалғасы ... ... |0,05 |50 |2,5 ... ... |0,03 |5 |0,15 ... ... |0,06 |5 |0,3 ... ... |0,15 |50 |7,5 ... XP ... |11,5 |5 |57,5 ... Windows XP |орнату |20 |5 |100 ... 7 ... |12 |5 |60 ... |512 ... үшін ... Вт * 6,4 ... * 12 ай=17 мың теңге
Телефон үшін төленетін төлем
Т=400 теңге*12ай= 5 мың ... үшін ... ... ай=72 мың ... ... енгізу жұмыстары
Бағдарламаны енгізу жұмыстарына екі маманның қатысуы жеткілікті.
Техникалық-инженер техникалық аппараттарды енгізумен айналысса, аға ... ... ... ... яғни ... дұрыс жұмыс істеуіне,
ұйымдастырылуына және т.б. негізгі жүзеге асуын зерттеп, қадағалайды. Оған
2 күндік ... ... және ... ... орай ... ... (5.3 ... келтірілген).
Кесте 5.3 - Бағдарламаны енгізу жұмыстары
|Маман |Жалақы, мың |Мерзім,|Жалпы ... ... үшін ... |тг |күн ... ... 1/12 жалпы |
| | | |мың тг ... мың тг ... ... |39 |2 |4 |0,6 ... |35 |2 |3 |0,4 ... | | | | ... |1 ... Бағдарламаны түзету жұмыстары
Кейбір жағдайларда жүйеге енгізілген бағдарлама дұрыс жұмыс ... ... ... ... ... ... тексеру жұмыстары жүргізіледі.
Оған 3 күнгі уақыт жұмсалады және соған байланысты қаражат бөлінеді
(5.4 кестеде келтірілген).
Кесте 5.4 - ... ... ... ... мың |Мерзім, күн |Орнату саны ... ... |
| |тг. | | |мың тг. ... ... |39 |3 |400 |5 ... |35 |3 |400 |4 ... | | | | ... |9 ... ... көбейтіп, этикеткаларын басып шығаруға кеткен
қаржы:
70*400=28 мың тенге
35*400=14 мың теңге
Бағдарламаны жарнамалау
Әлем ... ... ... ... ... затты жасаған
шығындардан көп есе артық төлейді. Ал ... өз ... ... іске ... оның ... ... асырылуына, қызығушылық аса ... оның ... ... ... үлкен жол ашады. Сондықтан, оларды
«РТС жарнамалау» ұйымына тапсырысты ... бір ... сай ... ... 70 мың теңге бөлеміз.
5.5 Еңбекті қорғауға арналған қаржы
Есептеу центрлерінде санитария және гигиена ... ... ... ... ... ... ... құруға бағытталған. Жобадағы
жалпы қызметкерлердің қауіпсіз еңбек мәдениетіннің ажырамас ... ... ... барлығы жұмысшыларға зиянды факторларының әсерін
сәл болса да ... ... ... ... ... 60 мың ... көлемінде қаржы бөлдік.
5.6 Барлық шығындар және кірістер
Барлық ... ... ... шығындардың қосындысына тең болады.
Ш=1130+452+1116+2034+394+77+866+600+2640+512+17+5+72+1+9+28+70+60=10083
мың теңге.
Кірістер
Мұнда бағдарламаның қанша экземпляры қандай бағамен ... ... ... ... ... болсақ қымбаттау
болады, ал жеке тұлға алатын болса арзан болады.
Бағдарламаның құны – 40 мың теңге.
Сату бағаға қосылған құн ... (ҚҚС) ... құн ...... мың тг. ... 60 мың теңге;
Бағдарламаның жалпы құны – 60 мың теңге;
Экземпляр саны – 250 дана;
60 мың тг*250 ... мың ... ... ... ... – бұл ... ... кірістерден шығындар шегеруіне
тең сома.
Жылғы жалпы пайдадан 30% заңды тұлғалар ... ... ... төленуі тиіс.
Қалғаны таза пайда болады.
Кіріс – 15000 мың теңге;
Шығын – 10083 мың ... ... ... =15000 - 10083 = 4917 мың теңге;
4917 мың теңге -30%= 3442 мың теңге;
Таза пайда 3442 мың ... ... ... таза ... барлық шығынға бөлсек
тиімділік шығады.
(5.6.1)
Тиімділік - 34%.
Әлем тәжірибесі бойынша тиімділік мөлшері 12% кем болмауы ... өтеу ... өтеу ... ... ... бойынша есептеледі:
(5.6.2)
Мұндағы,
– ПҚ-ны жасау мен енгізуге кеткен шығын;
– енгізуден кейін шығын экономиясы;
Өтеу ... ... кері ... ... ... 2,9 ... өтелуі тиіс.
5.7 Техника-экономикалық көрсеткіштер
Кесте 5.7 – Техника-экономикалық көрсеткіштер
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |10,1 ... жасаған адамдар саны |5 ... ... ... ай |9 ... ... мың тг |60 ... енгізілетін саны |250 ... ... млн. тг |15 ... пайда, млн.тг |4,9 ... ... млн. тг |3,43 ... % |34 ... өтем ... жыл |2,9 ... тасымалдау газбен қамтамасыз етудің бірегей жүйесі болады, ... ... газ ... және ... ... ... қысу және қысым арқылы беру), жерасты газ ... және ... ... ... ... ... газ ... тасымалдаудың жалғыз әдісі
болып табылады. Үздіксіз жұмыс атқаратын табиғи газ датчигі жарылыс қаупін
төмендете алады.
Магистралдық газ ... тағы бір ... ... ... ... ... ... қалмауына қарсы және газдың өрт қаупінің
жоғарылығына қарсы ... ... ... Ең басты ерекшелігі ... ... ... тұруына қойылатын талапты күшейту, себебі әрбір
ұзақ үзіліс ... ... ... ету тәртібін бұзады және ... ... Газ ... ... ... ... ... улылығымен қауіп тудыратын қоспалардан тазартылады. Осы
барыста жаңа ... ... зор. ... ... экогогиясына
сай келетін, барлық шарт-жағдайларды ... жаңа ... ... ... ТІЗІМІ
1. Акимов В. Ф., Виноградов М. Я., Гинзбург и др. ... ... ... и ... газа – ... ... ... Я. ж.б. ... ... негіздері – Алматы, 1998 ж
3. Бондраев Г. С. Датчики и приборы автоматического контроля ... ... – М. – Л., ... ... ... Д. Новые приборы контроля и автоматизация в ... ... ... – М: ... Джиембаева Қ. І., Насибуллин Б. М. Мұнай кен орындарында ұңғы
өнімдерін жинау және дайындау – ... ... ... ... ... издание. Томск.2000год
7. Доруели Д.Н. Применение покрытии для ... в ... и ... ... и ... ... ... 1995 год.
8. Е.Б. Утепов, Ж.Т. Кустов, В.П. Меркулова, Б.Ж. Жумабеков, М.Т.,
Аршидинова, «Еңбекті қорғау». ... ... ... ... ...... ... 2003, 1-111б.
9. Искакович Р. Контроло и автоматизация добычи нефти и газа – ... 1985г. ... ... П. П. ... производственные приборы для
измерение расзода жидкости, газа и пара – М. – Л., ... ... ... К. ... и газ – ... ... 1995г.
12. Нұрсұлтанов Ғ. М., Абайұлданов Қ. Н. ... және ... ... өңдеу
– Алматы ‘‘Өлке’’, 2000ж.
13. Коннова Г. В. Оборудования транспорта и ... ... и газа ... н/д.: ... ... ... ... управления в SCADA - ... In ... Е.Б. – ... ... ... ... приборов – Москва. Высшая
школа 1985 год.
16. Раннева Г. Г. ... ... ... и ... ... С.А. Воротников, Информационные устройства робототехнических
систем, изд.во МГТУ им ... ... ... и ... процессов переработки нефти
и газа. Под.ред. С.А. Ахметова. Москва-Химия. 2005 ... ... ... ... управления процессом первичной
переработки нефти. Копысицкий Т.И. -1992
20. Численный анализ пожарной опасности магистральных газопроводов. В.
Е. Селезнев, В. В. ... Г. С. ... С. В. ...... – 2004 – ... Яковлев Л. Т. Погрешности контрольно ... ... ... – М: ... ... Якушев А.И. Взаимозависимость, ... и ... ... 1999 ... ... салқындату
Құбыр
0,01 мФ
0,01 мФ
0,01 мФ
Плата
Ағын каналы
Корпусы
Терморезистор 2
Ағын кернеуі
Терморезистор 1
+Q крит
-Q крит
Ағынды басқару
Шығыс ... ... ... 20 ... ... ... ... өңдеу
ГҮС
ГЖСС
Б

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Пісіру роботтары60 бет
Ғимараттағы ауа алмасу процесін автоматтандыру жүйесін жобалау27 бет
Қондырғыда энергияның таралуын бақылау жүйесі3 бет
Датчиктердің түрлері, құрылысы, қолдану аясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь