Инновациялық технология мұғалімнің кәсіби шеберлігін дамытудың негізі ретінде

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1 Қазіргі кездегі білім беру факторлары және оның мақсаты мен міндеті ... ... ... ...7
1.1 Қазіргі кездегі әлемдік тәжірибе бойынша педагогикалық кадрлар даярлау тенденциясы..7
1.2 Білім берудегі инновациялық үрдістердің мәні мен мағынасы ... ... ... 12

2 Инновациялық технология мұғалімнің кәсіби шеберлігін дамыту құралы ... ... .18
2.1 Инновациялық технологиялар және олардың жіктелімі (классификация) ... ... .18
2.2 Инновациялық технология арқылы мұғалімнің кәсіби шеберлігін дамыту тәсілдері ... ... .36

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..60
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ФИЛОСОФИЯ ЖӘНЕ САЯСАТТАНУ ФАКУЛЬТЕТІ
Жалпы және этникалық ... ... ... ТЕХНОЛОГИЯ МҰҒАЛІМНІҢ
КӘСІБИ ШЕБЕРЛІГІН ДАМЫТУДЫҢ НЕГІЗІ РЕТІНДЕ
Орындаушы:
4 курс студенті Г. Ж. ... ... ... Е. ... ... п.ғ.к. Б. ... ... және ... ... А.С. ... ... жіберілді:
« » « ... және ... ... ... З. А. ... 2007
ТҮЙІН
Инновациялық технология мұғалімнің кәсіби шеберлігін дамытудың негізі
ретінде.
Мақсаты: Инновация жағдайында жоғары ... ... ... ... ... дайындаудың жүйесін жасау.
Нысаны: Инновациялық технология- мұғалімнің ... ... ... ... ... ... ... тиімді инновациялық
технологияларды қолдану, дамыту әдістемесі.
Зерттеу болжамы: Инновациялық жетістіктерді ... ... ... беру ... ... мәні мен ... ... Инновациялық технологиялар және оның жіктелімі (класификация).
▪ Инновациялық технологиялар арқылы мұғалімнің кәсіби шеберлігін
арттырудың жолдары.
Зерттеудің жетекші идеясы: Инновациялық тағлымдарды сараптау.
Жұмыс ... ... ... 61
Кесте саны: 3
Сурет саны: 1
Қосымша: 1
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................4
1 Қазіргі кездегі білім беру ... және оның ... ... ... кездегі әлемдік тәжірибе бойынша педагогикалық кадрлар
даярлау
тенденциясы.................................................................
.......................7
1.2 Білім берудегі инновациялық үрдістердің мәні ... ... ... мұғалімнің кәсіби шеберлігін дамыту
құралы
.......................................................................
....................................18
2.1 Инновациялық технологиялар және олардың ... ... ... ... мұғалімнің кәсіби шеберлігін
дамыту
тәсілдері..............................................................
................................36
Қорытынды...................................................................
...................................60
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
.......................62
Қосымша
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасында білім беруді ... ... ... ... ... бағдарламада жалпы орта білім ... ... ... ... ... ... базалық біліктілігі түрде
көрініс беретін нәтижеге бағытталған ұлттық білім беру мақсатының жүйесін
дайындайды деп атап ... ... ... ... ... ... ... болып жатқан түпкілікті өзгерісте ғылым мен
мәдениеттің алға жылжуы, педагогикалық іс- әрекеттегі жаңа ... беру ... ... ... тудырады. Бұл аймақтың
дамуының бірден- бір жолы ... яғни ... ... ... меңгеру мен қолдануды басқару поцесі болып табылады.
Бұл білім беру мазмұнына, оқыту мен ... ... мен ... беру ... жұмысын ұйымдастыру мен басқару әрекеттеріне
жұмысын ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... да бір ... мәселелерді жаңа тәсілдер
арқылы шешу нәтижелерінде,деректерді терең әрі жан- ... ... ... ... ие ... ... туындайды. Қазіргі заманғы
инновациялардың көпшілігі тарихи тәжірибемен тығыз ... ... ... алады. Яғни инновациялық үрдістер- белгілі жағдай мен оның
сәйкес көрсеткіштері үшін өзекті әрі ... ... ... ... ... ... қолдану, меңгеру мен қалыптастыруға ... ... әрі ... ... Ол ... енгізілген жүйенің
сапасын жақсартуға бағытталған әрі ол ... ... ... ... ... ... ... өзгертуге бағытталған.
Білім берудегі инновациялық үрдістің нәтижесі жаңалықтарды теориялық
әрі практикалық жұмыста қолдануда көрінеді. ... ... ... ... ... ... ... жаңалық енгізу мақсатын да білдіреді:
жаңа мазмұн өңдеу, оқыту мен тәрбиелеудің жаңа ... мен ... ... жаңа ... ... оны дамыту, мектепті
эксперимент ... ... ... мектептегі білім беру ісі жаңа бағыт алып,
оқыту мен тәрбиелеудің де жаңалануы кезіндегі оқиғаларды, жағдайларды т. б.
қамтиды.
Қазір, ... ... ... ұғымы ғылымға енгізілген.Бұл
ұғымды алғаш енгізген Билл ... ... ... ... ... анықтап береді, ... ... ... ... ... ... деңгейлігі», «жоспарды болар
нәтижелер негізінде құру».[1]
Қазіргі ... ... ... оқу ... мақсаты да жаңа
яғни инновациялық технологияларды ... ... өз ... ... ... ... ... Бұл мақсатты шешуде
жоғары орындарының білім беру мазмұнында міндетті түрде ... ... ... ... мәні зор. ... технологиялар
кәсіби және отбасы сферасында бірдей табыс, өзіменде, өзгелермен де
үйлесімді өмір сүре ... ... ... ... ... болу қажет .
Бұл курсты оқып үйрену нәтижесінде студенттер де жаңа ... ... ... ... ... ... дағдылары
қалыптасуы тиіс.
Болашақ тек қана өркениеттілік техникалық прогрсстің деңгейіне ... ... ғана ... ... Ол ... адам игілігі үшін
негізгі әлеуметтік-экономикалық мәселерге шешуге дайындығы бар адаммен
анықталады. Сондықтан ХХ ... ... ... ... беру ... ... алу ... болмай отыр, бұл мәселе әлемнің түрлі
елдерінде өте ... ... ... ... ... бойынша бұл
көріністің бірден-бір ... ... ... ... ... ... сондай-ақ адам мәдениеттілікке ... ... ... әлеуметтік прогресске жедел араласуға қабілетті, өзін
және шынайы қоршаған ортаның өзгерте алатындай үрдіске қоғам ... ... ... Бұл ... міндетті жүзеге асыруда жетекші фактор білім беру
жүйесі, мұнда басты әрекет ететін , ... ... ... ... жетік меңгерген мұғалім болып табылады.[2]
Сонымен, тұтасымен алғанда білім беру ... ... ірге ... ... беру болып табылады. Бұл тұжырымдама жоғары ... ... ... ... ойлай алатын, алдына мақсат қоя
отырып, оқу үрдісін жоспарлап оны жүзеге асыра ... өз ... ... ... бағалай білетін рухани – азаматтық қажеттілік
дәрежесін, экологиялық көп мәдениеттілік және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Егер жалпы және жоғары білім беретін мектептер жас ұрпаққа ұзақ жылдар
бойы жинақталған тәжірибелерді ... ... ... ... шеше ... ақпараттармен жұмыс жасау, жаңа білімдерді игеру , ал, ең ...... ... ... ... әлем жайында қажетті білім деңгейін
қамтамассыз етсе, онда үздіксіз ... беру ... ... ... іске ... Ал, ол үшін ... оқытушы мен оқушыға «оқыту» және «оқу» процестерін
меңгеруге үш тілді меңгеру ... – ана ... ... ... және
технологиялар тілін.
Жаңа білім беру парадигмасын іске ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері шексіз.
Ұсынылып отырған бітіру жұмысы Инновациялық ... ... ... негізі ретінде, ерекшеліктері және қолданып
жүрген түрлі жөнінде мағлұмат береді.
Зерттеу көкейкестілігі: ҚР ... Н. Ә. ... жаңа ... ... 2007 ... 28- ... жолдамасына байланысты, ҚР-ның
Крнституциясына, «Білім туралы» ҚР-ның ... ... - ... ... 2015 ... дейінгі индустиалдық инновациялық
даму стратегиясына», «Білім» мемлекеттік бағдарламасында ... ... және ... ҚР- ның ұзақ ... арналған білім беру
саясатын дамытудың негізін ... әрі ... ... ... ... беру ... құрлымына, білім беруді басқару жүйесіне, кадрлық және
әлуметтік саясатқа өзгерістер мен толықтырулар енгізу үшін негіз ... ... ... ... жоғары педагогикалық білім беруде
жаңа формация ... ... ... ... ... Инновациялық технология- мұғалімнің кәсіби шеберлігін
дайындау жүйесі.
Зерттеу пәні: ... ... ... барысында тиімді инновациялық
технологияларды қолдану, дамыту әдістемесі.
Зерттеу болжамы: Инновациялық жетістіктерді тұтына білуге бағдарлау.
Зерттеудің міндеттері:
Білім беру ... ... мәні мен ... анықтау.
▪ Инновациялық технологиялар және оның жіктелімі (класификация).
▪ Инновациялық технологиялар арқылы мұғалімнің кәсіби шеберлігін
арттырудың ... ... ... ... ... ... ... іске асырудың нәтижесінде қазақстандық
білім беру жүйесі.
• Нәтижеге бағдарланған толыққанды, сапалы, бәсекеге ... ... ... ... ... салалармен және экономика салаларымен
салыстырғанда білім беруді жеделдете ... ... ... ... ... ...... маңызды шарты ретінде білім беру саласының ... ... ... кәсіби даярлаудағы әлеуметтік әріптестікті дамытуды;
• Ғылыми және инновациялық қызметті дамытуды;
Зерттеу жұмысының әдіснамалық және ... ... ... және ... ... жеке ... қалыптастыру туралы
ілімдері, педагогикалық технологиялық құбылыстарды зерттеудегі ... ... ... алдық. Қазақстан Конститутциясы,
Білім беру туралы заңы, жаңа ... ... ... беру
тұжырымдамасы әдіснамалық негіз болды. ... жаңа ... ... ... ... ... ... Ж.А. Қараев.,
Жанпейісов., Көпжасарова және А. Маслоу, К. Роджерс, Д. Смигг, А, Комбс, К.
Хорни және т.б. зерттеу ... ... ... ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ БІЛІМ БЕРУ ФАКТОРЛАРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТІ
1.1 Қазіргі кездегі әлемдік тәжірибе бойынша педагогикалық кадрлар
даярлау ... ... ... ... кадрларды дайындау әлеуметтік
экономикалық қажеттілікпен сәйкес өзгереді және оның ... ... ... ... беру жүйесін дамыту тенденциясын анықтайтын
әлеуметтік- экономикалық талаптарына ... кез ... ... ... ... өзгеріп келеді.[4]
Әлемдік тәжірибеге жалпы және теориялық талдау жасау негізінде дүние
жүзі ... ... ... ... ... ... ... Білім беруді реформалау мәселесі және мамандар даярлау ... беру ... ... және жүйе ... саласы ретінде
қарастырылады;
▪ Болашақ мұғалімдерді даярлау үздіксіз педагогикалық білім ... ... ... ... көшу ... мәнде болып табылады;
▪ Мұғалімді кәсіби- педагогикалық тұрғыдан ... ... ... ... ... беру мазмұны жаңарып,жаңа оқу жоспары
өңделіп,бағдарламаға түзету енгізілуде. Сонымен пәндік курсты оқытуға
орташа оқу уақытынан 30 ... ... ... (тәжірибесіз)
25 пайыз,базалық жалпы білім беру пәндеріне 25пайыз,бұл психолгиялық –
педагогикалық жағынан мұғалім дайындығын күшейтеді.
▪ Психологиялық – ... ... ... ... ... және ... артық элементтерін
жою, оқыту формалары және әдістерін : ролдік ойындар, драмалау,
педагогикалық есептерді ... ... ... мен видиофилимдерді қарау
және оларды талқылау , тренингтер және т.б. кең көлемде ... ... ... 1997 жылы Санк – ... ... «За ... деп аталатын Европалық форумда келтірілген мәлімет бойынша
бекітілген, ... ... ... ... ... ... мен мазмұнын анықтау , келесі оқу уақытын дұрыс
бөлуге талпыну ; үштен бірі ... ... , ... бірі ... , ... бірі педагогикалық практикаға байланысты; [5]
▪ Болашақ мұғалімнің оқу мерзімі оның ... ... ... ... ( ... 4-5 жыл, Англияда 3-5 жыл) ,
педагогикалық практиканың мерзімі 25 ... 32 ... ... Жас маманның педагог –стажер немесе ... ... ... (1 жылдан 3 жылға дейін) арнайы уақыт бөлінеді.Кәсіби
бейімделу ... ... ... – бір ... ... – менторинг, Жапонияда – тәлімгерлік);
▪ Дарынды және мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... үшін ... ғылымдар бойынша
мұғалім, жаратылыстану мұғалімдерінің ... ... ... ... ... сай
университеттерде , колледждерде арнайы педагогикалық бөлімдерашылып,
білім берудің икемді жүйесі қалыптасуда;
▪ Жас ... ... ... олардың біліктілігін
жетілдірудің әртүрлі формалары арқылы қалыптасады ... ... ... «ауа ... ), ... ... мамандық алу қарастырылады.
Қазақстан Республикасындағы жоғары педагогикалық білім беруді дамытуға
теріс әсер ететін ... ... ... Педагогтың әлеуметтік мәртебесін төмендетуі, оның әлеуметтік
қорғалуының ... ...... базаға сәйкестігінің
жоқтығымен байланысты. Қоғамда мұғалім ... ... ... салдарынан жоғары педагогика оқу орындарына түсетін ... ... ... төмендігі. Кадрлар мәселесінде феминизмнің жоғары
сатыда болуы, кадрлардың қартаюы. Жоғары оқу ... ... ... азаюы, мұғалім мамандығын таңдап алушылардың және мектепке
барушылардың қысқаруы, экономиканың жоғары ақы ... ... ... ... ... Педагогикалық жоғары оқу орындарының іс әрекетінде ... ... ... ... ... кепілдік жетістіктер –
жоғары мамандандырылған ... ... ... ... пәндер
саласы бойынша білім меңгеру ғана ... ... ... ... ... ... жаңалықты қабылдауға ықыласының жоқтығы.
3. Педагогикалық мамандықтар үшін оқу үрдісін механистикалық ... ... ... ... ... цикл ... өзара
байланысты болмауынан университеттер мен педагогикалық институттардың
барлық оқу тәрбие ... ... ... бағыт беру керек.
4. Қазіргі қоғам талабына сәйке оқу ... ... ... ретінде
болашақ мұғалімдерді дайындаудың ... ... ... ... ... практика өткенде
мұғалімнің тәлімгерлік жұмысының төмендігі.
5. Болашақ мұғалімдердің ... ... ... ... ... ету ... ... оқу орындарындағы оқытушы профессорлар құрамының оқу
жүктемесінің жоғары ... ... оқу ... жағдайында мұғалімдердің оқу
әдістемелік және ғылыми зерттеу жұмыстарымен тиімді айналысуына ... ... ... беру ... ... ... ... қарама
– қайшылық қазіргі заман педагогының кәсіби деңгей біліктілік деңгейі және
және жеке ... ... , ... қоятын талабы, оқытудың
пәндік сипатының басым болуы. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... және ... жас ұрпақтардың оқу мен тәрбие
сапасынан байқалады.
8. Болашақ педагогтың адамгершілік ... ...... ... және ... ... тәрбиесінің төмен болуы.
9. Ерекше білімге қажеттілігі бар балаларға арнаулы педагогикалық
кадрлардың жоқтығы.
10. Педагогикалық ... ... ... ... ... орындауға мүмкіндік бермеуі.
Жоғары педагогикалық білім берудің мақсаты мен міндетті.[2]
Мақсаты: мектеп оқушыларының тұлғалық ... мен ... ... ... ... жоғары кәсіби білікті жаңа формация
педагогын ... ... ... « педагог – оқушы» жүйесінде болашақ
мұғалімнің іс әрекетін ұйымдастыруды қамтамассыз ету және ... ... ... ... ;
Жалпы білім беретін гуманитарлық цикл пәндерінің ... ... ... және ...... ... көп
мәдениетті рухани адамгершілік, азаматтық жауапкершілікті және ... ... ... ... ақыл ... мен ... танымын
дамыту.
Қазіргі заманның оқу тәрбие технологияларын меңгерген ...... ... ... ... беру ... арқылы
қалыптастыру;
Тұтас пеагог тұлғасын қалыптастыру мақсатында ... ... цикл және ...... пәндермен арнайы пәндер
арасындағы өзара байланысты жоғары мектептің оқу тәрбие процесінде жүзеге
асыру.
Жаңа формация ... ол ... ... жоғары , азаматттық
жауапкершілігі мол, белсенді жасампаз, жан – ... ... ... рефлексияға қабілеті басым, экологиялық білімді, өзін - өзі дамыту
және өзін - өзі ... ... ... ... ... жоғары
деңгейін сипаттайтын әлеуметттік, тұлғалық, ... ... ... ... да ... ... Мұғалім нақты өмірде
білімнің өзіндік құндылығын түсіну, мәдениетті адам болу, өз пәнін жан –
жақты ... ... ... дамуы мен өсуінде педагогикадағы ,
психологиядағы ... ... ... ... ... ... тәжірибелі мұғалім болуы тиіс:
Тек өз пәнін жетік ... қана ... ол ... ... ... қатысушылардың орнын білетін және оқушылардың іс
әрекетін ұйымдастыра алатын, оның нәтижесін көре ... ... ... ... біліктілік көздерін қалыптастыруға дайарлықты ...... оқу ... ... және т.б.)
Оқушылардың тәрбиесінде рухани адамгершілік, азаматттық – патриоттық ,
көп мәдениетті , білім мен ... ... ... ... ... ... бар балалар мен жұмыс істеуді жүзеге асыру
(мүмкіндігі шектеулі балалар, дарынды балалар, жетім балалар, ішімдікке,
нашақорлыққа тәуелді ... ... ... ... жету үшін ... оқу ... болашақ
мұғалімдерді кезеңдермен дайындау оны тұлға ретінде біртіндеп қалыптастыру
үшін жағдай туғызу қажет.[6]
Біріншіден, алынған ... ... ... ... ... бойынша кәсіби іс әрекетін қалыптастыру.Болашақ мұғалімдер тәжербиеде
жинақталған теориялық білімдерін , ... ... ... яғни ... ... іс - ... ... және кәсіби
өзіндік ойы қалады. Мамандықты ... ... адам оның үш ...... мазмұндық , процессуалдық. Мұғалімнің ... ... ... ... тән ... жеке ерекшеліктер іс -
әрекетінде бейнеленеді.
Екіншіден, болашақ мұғалімдер «адам – адам» жүйесінде пәндерінде
білім ... ... ... ... оқу ... ... гуманды қарым-қатынасты саналы меңгеруге көмектеседі.Алайда, бұл
болашақ мұғалімнің балаларымен ... ... ... ғана ... мүмкін.
Мұғалім саналы адамгершілік позициясы оның ... ... ... ол кәсіби сапасынан талап етіледі, оның ... іс ... ... ... және қазіргі теориялық зерттеудің негізінде
педагогикалық процесте оқушылардың жаңа ролін түсініп, оқушы объектіден іс-
әрекеттің субъектісіне айналуы ... ... ... ... ... ... оқу ... педагогикалық процесте қатынастардың өзара әрекеті
қажет. Бұл біріншіден психологиялық бейімделу педагогикалық ... ... ... ... Оқушылардың іс-әрекетінің
ұйымдастырудың әдісін меңгеруі-бұл ... ... ... әкімшілік- педагогикалық басқару жүйесінің іс-әркеті болашақ
мұғалімдерді жан-жақты бейімдеу қажет.
Төртіншіден, жаңа формация ... ... ... болашақ мұғалімді инновациялық, шығармашылық типін тәрбиелеу идеясы
болып табылады, нәтижесінде әлеуметтік ... ... ... ... бар және ... ... қалыптастырушы тұрақты
жүйе ретінде оқушы жаңа тұлғасы пайда болады.
Бесіншеден, педагогикалық жоғары оқу ... ... ... ... ... ... басқа халықтардық тарихымен, мәдениетімен
байланыстыра отырып қазақ халқының ұлттық тарих пен ... ... ... ... ... педагогтарды кәсіби дайындау
болашақ мұғалімдердің мақсатына бағытталған кәсбилігін қалыптастыру бүкіл
оқу барысында шығармашылықө танымдық іс-әркетін дайындау болып табылады.
Жоғары педагогикалық ... ... ... мен әдістері.[78]
Жоғары педагогикалық білім беру , 12 жылдық жалпы білім беретін
мектептер және басқа ... беру ... үшін ... кадрларды дайындайтын үздіксіз педагогикалық білім беру
жүйесінің негізгі бөлігі болып табылады.
Жоғары педагогикалық білім беру (ұзақтығы 4 жыл) педагогикалық ... ... ... оқытылып арнайы пәннен ... ... ... ... қорғалады, педагогика және арнайы
пәннің оқытылуы ... ... ... ... ... ... кейін студент мұғалім ... ... ... оқу ... ... ... ... білім беру саласында
мұғалім-стажер (1 жыл) ретінде өзінің кәсіби қызметін бастауға мүмкіндігін
беретін ... ... ... өту ... ... оқу ... ... міндетті болып табылады.
Мұғалім-стажер ретіндегі қызметі бойынша функцияны анықтайды:
1. ... ... ... ... ... нақты
процеске бейімдейді.
2. Нақты өмірлік старегиясын таңдап, ... беру ... ... ... ... асыруына, магистратурада білімін ... ... ... тәжербие , болашақта жоғары дәрежеде ғылыми
педагогикалық іс-әркеті жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... ... , ... ... мүмкіндік
береді. Өндірістік жағдаймен байланысы бар, ... ... ... ... алуға және жаңа кәсіби іс-әркетті жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... ... берудегі инновациялық үрдістердің мәні мен ... ... ... ... адамның кәсіптік қызметінің
бәріне де тән ... ол ... ... ... ... ... енгізудің нысанына айналады. Инновация өздігінен пайда болмайды.
Ол ғылыми ізденістердің, ... ... мен ... ... ... ... Бұл процесс стихиялы дамымағандықтан ол басқаруды
қажет етеді.
Қазіргі заманғы білім беру жүйесінің басты қайшылығы - тез ... ... жаңа ... ... мен жеке ... ... игерудегі
шектеулі мүмкіндіктері арасында. Бұл қарама- қайшылық ... ... ... абсолютті идеалынан (жан- жақты дамыған тұлға) бас
тартып, жаңа идеалға- адамның өзін- өзі реттеуі мен ... ... ... ... ... ... мәжбүр етті. [7]
Сонымен, жаңаша (инновациялық) оқытудағы басты мәселе- бұл білім
алу және өздігінен білім алу ... адам ... ... Жаңа ... беру ... ... қызығушылықтарын қамтамасыз
етуде тұтастық, бағыттылықпен бірге мықты негізділік (фундаменталдылық) те
шешуші рольге ие.
ЮНЕСКО- ның ... ... ... меморандумда бұл
жайында былай делінген: «Фундаменталды ғылыми – жаратылыстану және
гуманитарлық ... беру ... ... ... ... жаралыстанушылық
көрінісінен тұтас хабардар етуі, кәсіби қызмет ... ... ... салуы, тұлғаның шығармашылық тұрғыдан дамуына және адамның
ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін тану ... ... ... ... көмектесуі тиіс».
Инновация – жаңашылдық, жаңалық өзгеріс деген ... ... ... және ... ... әлде бір ... ... деген
сөз. Педагогикалық процессте инновация оқыту мен тәрбиенің тәсілдері,
түрлері, мақсаты мен ... , ... мен ... ... ... ... ... білдіреді.
Инновация ұғымы ағылшын тілінен «innovation»,аударғанда «жаңалық
енгізу ... ... ... ... қарай, Германия, АҚШ және басқада елдерде
педагогикалық жаңалықтарды зеріттеуге байланысты орталықтар ... ... ... ... ... ... арналған ағымдағы басылымдар
шыға бастады ( мысалы, «Information et ... en ... ... in the United States» және ... ... қандайда бір дәстүрлі мәселелерді жаңа тәсілдер
арқылы шешу нәтижелерінде, деректерді терең әрі жан- ... ... жаңа ... ие болуы нәтижелерінда туындайды.Қазіргі заманғы
инновациялардың көпшілігі тарихи тәжірибемен тығыз ... ... ... ... ... үрдіс- белгілі жағдай мен оның
сәйкес көрсеткіштері үшін өзекті әрі ... ... ... идеяларды тарату, қолдану, менгеру мен қалыптастыруға бағытталған,
мотивацияланған, мақсатты әрі саналы үрдіс.Ол жаңалық ... ... ... ... әрі ол ... ... стимул беріп,
олардың көзқарасын жаңалыққа қарай өзгертуге бағытталған.
Білім берудегі инновациялық процесстердің мәні педагогиканың ... ... олар озық ... ... ... жинақтау және
тарату проблемасы және педагогикалық – психологиялық ғылымдардың жетістігін
практикаға енгізу ... ... ... ... ... ... ... мен механизмі осы кезге дейін бір- біріне оқшау
қарастырылып келген өзара ... ... екі ... ... ... ... яғни ... нәтижесі теориямен
практиканың ... ... ... теориялық және ... ... ... тиіс.
Білім берудегі инновациялық үрдістің нәтижесі жаңашылдықтарды
теориялық әрі тәжірибелік жүмыста қолдануда көрінеді.Сонымен ... ... ... инновация бідім беру, жаңалық енгізу мақсатын ... жаңа ... ... оқту мен ... жаңа әдістері мен
формаларын, мектепті басқарудың жаңа технологияларын құру, оны ... ... ... ретінде дамыту, мектептегі білім беру ісі жаңа
бағыт ... ... мен ... де ... ... т.б. ... даму ... екі топ факторлар бар:
- объективті факторлар, инновациялық іс- ... ... ... және оның ... ... ... ... жағдай жасау:
- субъективті факторлар инновациялық ... ... ... ... дайындық деңгейімен байланысты. Инновациялық
үрдістің субъектісіне ... ... ... мен ... да ... саласындағы қызметкерлерді жатқызуға болады.
Мұның барлығы педагогикалық жаңалықты жасау, игеру және ... ... ... көз ... ... ... ... жаңа
педагогикалық технологияның, теория мен ... ... ... ... ... және ... қызметін атқарады. Осы
процессті мұғалімнің өз қызметінде әріптестердің тәжербиесі ... жаңа ... ... ... ... ... және ... етеді, ал пеагогикалық қызметте ... ... ... білім беру, қоғамды және ... даму ... ... ... ... ... бір ... айқындалады.
Біріншіден, қоғамда жүріп жатқан әлеуметтік – ... ... ... беру ... ... мен ... ... оқу орындарының
оқу тәрбие процесстерін ұйымдастырыудың ... ... ... ... ... жаңалықты жасау, игеру және ... ... мен ... ... инновациялық бағыттылығы білім
беру саясатын жаңартудың ... ... ... беру ... ... күшеюі, пәндерінің
көлемі мен құрамының үнемі ... ... жаңа оқу ... ... ... ... мен ... технологиясын үздіксіз іздестіруді талап
етуде, осы жағдайда мұғалімдер арасында педагогикалық ... рөлі ... арта ... ... ... ... жаңалықты игеру және қолдануға
деген қатынасы сипатының өзгеруі. Оқу – ... ... ... ... ... қойылған жағдайда мұғалімнің өз бетінше бағдарлама
оқулық таңдаудан бұрын педагогикалық қызметтің жаңа әдіс ... ... ... Егер ... уақытта инновациялық қызмет
негізінен жоғарыдан ұсынылған жаңалықтарды практикада ... ... ... ... ... зерттеушілік сипат ала бастады. Сондықтан
да мектеп, білім беру орган басшылыларының қызметіндегі маңызды бағыттардың
бірі мұғалімдердің ... ... ... ... баға ... оны іске
асыруға, қолдануға қолайлы жағдай жасауы тиіс.
Төртіншіден, жалпы білім беретін оқу орындарының натқы қатынастарға
енуі, жаңа ... ... ... ... емес оқу ... ... нақты
бәсекелестік ахуал туғызуда.
Оқыту үрдістерінің жүйесі [8] Педагогикалық дидактика оқу үрдісін
іс- ... деп ... ... ... ... мақсатын анықтап, оны талдау. , ... оның ... ... ... мазмұны мен құралын сұрыптап, атқарылуға тиісті істі
жоспарлау.
Мұғалім мен ... ... ... ... ... оқыту ісін жүзеге асыру.
Оқу жұмысының барысын бақылап, қате- кемшілік болса оңан ... ... ... ... ... талдап, бағалау.
Бұл жүйені басшылыққа алғанда мұғалім алдымен шәкіртке атқарылатын іс-
әрекет жауапкершілікті талап ... ... ... ... ерекше мән беру керектігін ұғындырады.Ал оқушы іс-әрекет атқару
барысында қойылған мақсат,мазмұны, құралы мен әдісін ... ... ... ... ... үйренеді, соған машықтанды.
Мектеп өміріндегі мұғалімнің ең ... ... оқу ... ... ... ... бағдарлау екені айқын. Алайда, көп жағдайда
мұғалім оқушыға білікті таным-түсінікті ұғындырып, оны жан- ... ... ... өзі ... ... ... да ... тек жайбарақат тыңдаушы
ретінде қалып қояды да, ... ... ... Ал ... ... ... ... көтеріп, жайбарақаттықтан айыру үшін
қазіргі дидактиканың ұсынатын жолдары бар. Сол жолдарды ... ... ... ... етіп ... іс- ... белсенді түрде
араластырып, оқылуға тиісті мәселені талдап, талқылауға ынталандырып, оған
бағдар беріп, мүмкіндік жасау мұғалімнің ... ... ... басшылыққа
алынады. Мәселен тиісті оқу материалын мұғалімнің түсіндіріп айтып беруімен
шектелуге емес, қайта оқушыны ойландырып, ... ... ... ... мен тосқауларды ... ... ... ... ... жеңу ... қалыптасқан түсінік негізінде
білім тианақты да сенімді болумен қатар оқушының ... ... ... ... ... тұрғыдан келгенде мұалімнің ұйымдастыруш,
бағдарлаушы,жол нұсқаусылық қызметі оқушының іздене білуіне басшылық ... ... ... ... ... ... да, практикалық
тәжірибеде де дәлелденгені ақиқат.
Оқу ... ... ... ... ... ... ... психологиялық ішкі қарым- қатынасы. Сондықтан танымдық
үрдіс оқушының ... ... ... ... ... тұжырымдай білу,
көңіліне бекітуі, жүзеге асырып қолдана алуы болуға тиіс. Жинақтай ... ... бәрі ... ... ... іс- әрекет екендігін
үнемі ескеріп сабақты жоспарлауда оның ішкі мән- мазмұнына зейін қоя ... ... ... де ... жолы ... ... жүйесі мен оның түрлері. Дидактикада оқытудың теориялық
негіздеріне байланысты ... ... ... әр ... мәнде
түсіндіреді және оның құрылымдық жүйесі жөнінде де бірыңғай, біртекті ... Ал, ... ... ... ... іс- ... пен ... негізделеді. Мұндағы оқытудың мазмұны, әдістемесі, құралына
байланысты басты түрлері мынау:
а) ... ... ... ... ... ... ... т.б.
Оқу орындары арқылы білім беру тарихында ұзақ ... бері ... ... және ... дәстүрлі жол – түсіндірмелі – иллюстративтік
оқыту. Мұның басты сипаты оқушыға жаңа білімді таныстырып, жаңа ұғымдар ... ... ... ... ... ... ... білімді қабылдап,
жаттанды түрде меңгереді де, олардың өздігінен ойлауына ... ... ... ... дербестігі мен ішкі мүмкіншіліктері ашылмай ... ... ... ... ... ... ... талаптары және оның түрлері.
Қазіргі заманғы ... беру ... ... ... тез өсіп ... жаңа ... қарқыны мен жеке тұлғаның оларды ... ... ... ... ... ... Бұл қарама- қайшылық
педагогикалық білім берудің абсолютті идеалына (жан- ... ... ... ... тартып, жаңа идеалға- адамның өзін- өзі реттеуі мен өздігінен ... ... ... дамытуға көшуіне мәжбүр етеді.
Сонымен, инновациялық оқытудағы басты талаптары- бұл білім алу және
өздігінен білім алу ... адам ... ... дамыту.
Жаңа білім беру прарадигмасында тұлғаның қызығушылықтарын қамтамасыз етеуде
тұтастық, бағыттылықпен бірге мықты негізділік (фундаменталдылық) те шешуші
рөлге ие.[10]
ЮНЕСКО-ның ... ... ... ... бұл
жайында былай делінген. «...Фундаменталды ғылыми-жаратылыстану және
гуманитарлық ... беру ... ... ... ... ... ... ету, кәсибі қызмет нәтижелерін бағалаудың ғылыми
незгізін ... ... ... ... ... және ... қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін тану негізінде ... ... ... ... ... ... ... студенттің басты мақсаты – көптеген
пәндерден, олардағы ұшан-теңіз ақпараттардың ... ең ... ... ... Бұл ... көзқарас жаратылыстану, гуманитарлық, және техникалық
ғылымдардың синтездік жиынтығын қарастырады.
Инновациялық білім беруді ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Акмеология (« акме» - ... ... ... «бір ... ең биік басқышы» - дегенді білдіреді.) –
зерттеу объектісі өмірдің әртүрлі өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... адам
болып табылатын ғылыми пәндер кешені, ғылыми білімдердің жаңа аймағы. [11]
Міндет - барлық оқушыларға өзін-өзі дамыту, ... ... ... өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру, себебі, бұл, «акме» ... ... ... ... бұл акмеологиялық факторларды іске
асыру үшін күшті қозғаушы себептер қажет. Бұл себептер жетістікке ... ... ... ... ... ... – студенттерге
олардың мотивтері мен ... ... ... ... беру ... да ... талабы осында.
Осылайша, инновациялық білім беру өз құрамының – жеке ... ... ... ... негіздерін, мәндік және акмелогиялық ... ... екі ... ... және ... ... ақпараттық технологияларды қолдануды біріктіреді.
Жаңалықтар жекелеген сұрақтарды шешуде, сол сияқты білім ... ... ... ... ... ... және инновациялық типтеріне бөледі. Ондағы басқарушылық
шешімдер әлеуметтік-педагогикалық өзгерістердің мүмкіндіктерін ... ... ... беру ... бірі ... ... ... басқалары даму режимінде жұмыс жасайды. Соңғысы инновациялық
білім беру мекемелеріне ... ... ... ... ... мен ... барлық сұраныстарын қанағаттандыру жақын тұрады. Даму
режимінде көптеген авторлық мектептер жұмыс істейді. [12]
Педагогикалық іс-әрекеттің ... ... не ... ... ... ... біріншіден, қоғамда және білім беру
жүйесінде болып ... ... ... ... құрулар. Бұндағы
негізгі саясат білім беру мазмұнын гуманитаризациялауды күшейту, оқу
пәндерінің құрамын, ... ... ... жаңа оқу ... ... педагогикалық жаңалықтарды меңгеру фактілеріне ... ... ... ... ... ... болуы мен
құрылуына байланысты зерттеушілік, таңдамалылық сипаттың ... ... ... ... ... ... көрсетілген:
- өзінің тәжірибесін дамыту;
- басқа біреудің тәжірибесін қолдану;
- ғылыми өңдеу жұмыстарын меңгеру;
- қате мен ... көру ... ... ... идея ... ... ... оның практикада асуы немесе ... ... ... ... ... ... ... нәтиже берсе,
онда оны жүзеге асырамыз.
2 ... ... ... ... ... ДАМЫТУ ҚҰРАЛЫ
2.1 Инновациялық технологиялар және олардың ... ... ... талабына сай мұғалімнің шеберлігін арттыруда бiлiм мазмұны
мен оқыту технологияларының рөлі ерекше. ... ... ... ... елдер тәжiрибесiнде жүзеге асырылып жатқан бiлiм берудiң
жаңа моделiне – Нәтижеге бағдарланған бiлiм моделiне - сәйкес келетiн оқыту
технологияларын iрiктеудi қажет ... ... ... ... ... рет ... ХХ ғасырдың ортасында
пайда болды. “Технология” – гректiң techne - өнер, шеберлiк, ... ... ... ... ... бiр ... ... өнерде,
шеберлiкте мақсатқа жету үшiн қолданылатын әдiс ретінде технологияларды
қолдану қазіргі уақытта өзектілік ... ... ... ... ... ... «техникалық және адам
ресурстарын, олардың өзара бiрлiгiн ескере отырып, оқытудың ... ... етiп ... ... ... ... iсi мен ... меңгеру әрекетiн ұйымдастырудың, қолданудың және анықтаудың жүйелi
әдiстерi- деп анықтама берiлген. Педагог-ғалым В.М.Шепель: ... ... ... ... ... үшiн ... өнер, бiлiктiлiк, әдiс-
тәсiлдер,»- дедi. И.Г. Зайнышев: ... ... ... ... қолданылатын бiлiм мен әдiс-тәсiлдер жүйесi» деген анықтамасын
ұсынады. Е.И.Холостов болса, технологияны «белгiлi шығармашылықтан ... алу үшiн ... ... ... деп ... ... оған «адамның әрекетiн, бiлiктiлiгiн, тәжiрибесiн ... ... ... ... ... ... бағытталған
әрекеттер жүйесi»- деп қарауды ұсынады. ... ... ... ... ... ... анығырақ айтқан Б.Т.Лихачев:” Педагогикалық
технология – оқыту ... мен ... ... ... түрлерiн
жинақтап, арнайы ... ... ... ... ... бiрлiгi, сондықтан да ол – педагогикалық
процестiң инструментарийi болып саналады”, - ... ... ... технологияны “оқу процесiн жүзеге ... ... деп ... ... ... ... ... процесiнiң сипаттамасы” деп бағалайды. В.М. Монахов[18]
педагогикалық технологияға “оқушы мен ... ... ... ... процесiн жобалау, ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... ... деген анықтама
бередi. Көрiп отырғанымыздай, технология туралы қазiргi ғылымда ... ... ... ... ... ... ... арналары бар.
Олар, бiрiншiден, технологияның шеберлiкпен, бiлiктiлiкпен байланыстылығы;
екiншiден, технологияның сапалық өзгерiс ... ... ... ... ... ... жиынтығынан құралатындығы.
Олай болса, технологияның бiлiм мекемелерiнiң кез келген типiнде ... ... әрi ... оқу ... ... ... iздестiрудiң
нәтижесi ретiнде туған тұжырым екендiгi даусыз. Бiлiм ... ... ...... ... ... ... қол жеткiзудi
қамтамасыз етушi жүйе, яғни бiлiм ... ... ... ... бiр жағынан, бiлiмдiк ақпараттарды өңдеп ұсынудың, өзгертудiң,
ашудың ... мен ... ... ... ... жағынан,
мұғалiмнiң қажеттi техникалық және ақпараттық құралдарды оқу ... ... ... ... етуiнiң тәсiлдерi туралы ғылым. Жалпы
педагогикалық технологияның ... ... ... ... ... ... этнопедагогиканың жетiстiктерi мен
озық педагогикалық тәжiрибелер, сондай-ақ өткен жылдардағы ... ... ... асыл қорлары құрайды. Сол себептi де
технология өткеннiң жетiстiктерi мен ... ... ... ... ... ... дамуына пайдалануды көздейтiн
бiртұтас ұғымға ... ... ... ... ... мұғалiм мен
оқушының мүддесiне қызмет ететiн, толық ... ... ... жүйесi болып шығады. [19]
Оқыту технологиясына тән белгiлер:
Негiздiлiгi (кез ... ... ... ... ... ... ... (құрылымдық элементтерiнiң бiртұтастығы).
Басқарылмалылығы (оқыту процесiн бастан-аяқ жоспарлап, нәтижесiн ... ... ... аз ... ... ... қол ... түрлерiн саралауда да түрлi бағыттар қатар орын алып
отыр.
Ростов мемлекеттiк ... ... ... [20]
педтехнологияларды өзгеше топтастырады. Ол ... ... ... ... негiзiне қарай, жетекшi факторына қарай
топтастырады. Ал тәжiрибенi меңгертудiң ... ... ... ... бихевиористикалық-гештальдық,
дамытушылық деп те жiктеледi. Ал осы педтехнологияны түбегейлi зерттеген
ғалым Г.К.Селевко[21] оны былайша топтайды:
-қолдану ... ... ... ... жеке ... ... мен ... қарай: оқыту (тәрбиелеу), зайырлы (дiни),
жалпыбiлiмдiк (бағдарлы), гуманитарлық (технократиялық), ... ... ... ... ... ... Академиялық
(клубтық), жеке (топтық), ұжымдық оқыту тәсiлi, саралап оқыту». [22]
Дегенмен, бiр ғана ... ... ... ... Кез ... ... ... тән. Бiрақ өзiнiң таңдаған басым
бағытына орай олардың арасында өзгешелiк те ... ... cай ... ... ие ... Сонымен, технология – жеке тұлғаны дамытуға
негiзделген мақсатты ... ... ... ... екi ... ретiнде, бiрiншiден, оның көздеген нәтижеге
жетудiң кепiлдiгi екендiгiн, ... оның ... оқу ... жобасы
түрiнде сипатталатынын атап айтуға болады. [23]
Технологияны қолдануда мұғалiм шеберлiгi ерекше мәнге ие. Оның ... мен ... ... ... ... ғана ... болуына алғышарт жасайды. Дәстүрлi оқыту жүйесiнен тыс жасалған
технологиялар ... ... ... ... оқушылардың пәнге
қызығуын тудырады, оқушының өз ... ... ... оның дара ... ... ... өз бойындағы
қабiлетiн саналы түрде ашуына қолайлы жағдай туғызады, олардың адамгершiлiк
сапаларын ... ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк туғызады. [24]
Қазақстан Республикасының “Бiлiм туралы” Заңында ... ... ... ... көпнұсқалылық қағидасы бекiтiлген, бұл
бiлiм мекемелерiнiң ... ... ... ... ... ... ... кез-келген үлгiмен, тiптi авторлық үлгiмен
құруға ... ... оқу ... қайта жаңғырту идеясы
педагогикалық технологияның негiзгi тiрегi болып табылады. Ол идея ... ... ... ... оқытудың жалпы мақсаты;
• жалпы мақсаттың нақтыландырылуы;
• оқушылардың бiлiм деңгейiн алдын-ала (диагностикалық бағалау);
• оқу әрекетiнiң жиынтығы;
• нәтиженi бағалау.
Мұғалімнің ... ... бiлiм ... ... берiлетiн бiлiмнiң
түпкi нәтижеге бағытталуымен және ... ... ... ... бiлiм беру жүйесiне лайық технологияларды iрiктеудiң критериийлерi
оқытудың жаңа талаптарымен сәйкес ... ... ... ... ... мен ... мынадай критерийлерi айқындалды:
• технологиялардың нәтижеге бағдарланған бiлiм ... ... ... ... ... ... басымдылық беруге бейiмдiлiгi;
• технологиялардың оқытудың әдiстемелiк жүйесi компоненттерiн ... ... ... болуы;
• технологиялардың оқу сатыларының кез келгенiнде қолдануға қолайлылығы;
• технологиялардың бiлiм сапасын арттыруға ықпалының айқын болуы;
• технологияның оқушы бiлiмiн объективтi ... ... ... ... ... бiлiм ... ... маңызды
шарты ретiнде бүгiнгi қоғамдық-әлеуметтiк сұранымға сай ... тиiс. Бұл ... ... қоғам мен оқушы мүддесiн қатар қамтитын,
мұғалiм шеберлiгiн шыңдайтын, оның ... ... ... оң ... ... ... мұғалiмнiң таңдау мүмкiндiгiн кеңейтiп
отыр. Ол оқу ... ... пен ... ... оқу
материалын тиiстi деңгейде меңгеруге, оқушы ... ... ... ... ... да ... ... бiлiм сапасын
жетiлдiрудiң маңызды компонентi деп саналады.
Педагогикалық технологиялардың белгілері мен элементтері.
Ғылымға ... ... ... ... ... әр ... ... оқыту мен тәрбиелеу құралдарының арнайы формаларының, ... ... ... ... психологиялық-
педагогикалық нұсқаулар жиынтығы (Б. Т. Лихачев);
• алдын ала жобаланған оқу- тәрбие ... ... ... әрі
бірізді жүзеге асуы (В. П. Беспалько);[26]
• оқытушы мен оқушылар үшін барлық жақсы ... ... ... жобалау, ұйымдастыру әрі ... ... ... іс- ... жан- ... ... – түйегіне дейін)
ойластырылған моделі (В. М. ... ... ... ... жеру үшін ... ... ... және әдіснамалық құралдардың қызмет ету реті мен
жүйелі жиынтығы (М. В. Кларин).
Дегенмен, ... ... ... ... негізі бар, яғни:
«педагогикалық технологиялар- бұл білімнің басымды ... ... мен ... оқу тәрбие процесін ұйымдастырудың
өзара ортақ тұжырымдамамен байланысқан міндеттернің, ... ... ... ... әрі ашық ... ... әр позиция басқаларына
әсер етіп, ақыр аяғында оқушының дамуына ... ... ... (М. ... таңда П. М. Эрдниевтің [29] дидактикалық бірліктерді
шоғырландыру (УДЕ) ... Д. Б. ... мен В. В. ... оқыту технологиясы, Ш. А. Амонашивилдің [31] ізгілікті тұлғалық
технологиясы, В. Ф. Шаталовтың ... ... ... және ... ... ... ... технологиясы, М. Чошановтың
[33]проблемалық модульді оқыту технологиясы, В. М. ... В. ... және ... да ... ... ... ... Ж. А. Қараевтың, Ә. ... және т. ... ... ... ... ... ... Республикасының «Білім туралы» Заңында оқыту формасын,
әдістерін, технологиясын ... көп ... ... бекітілген бұл
білім мекемелерінің мұғалімдеріне, ... ... кез ... тіпті авторлық үлгімен құруға мүмкіндік береді.
Жоғарыда айтылған оқыту технологияларымен қоса , ... ... ... ... ... ... технологиясы, модульді оқыту
технологиясы,, қашықтықтан оқыту технологиясы да бар.Солардың ішінде басты
белгілері: мақсаттылығы, диагностикалық құралдарының ... ... ... мүмкіндік беретін оқытушы мен оқушы іс- әрекетін
реттейтін ... ... мен ... іс- ... талдайтын
құралдардың болуы. [35]
Осыған сәйкес педагогикалық технологияның төмендегідей қасиеттері
мен сипаттары болады: ... ... ... кез- ... нақты жағдайында қолдануға жағымдылық болып табылады.
Мақсаттылық белгісі – оқушыны оқытуда, оның жеке ... ... бір ... ... ... ... қандай нәтижелерге
жетуге болатынын нұсқайды. Технологияның диагностикалық құралдармен
қамтамасыз етілуі мұғалімге ... ... ... мен нәтижелерін
бақылап отыруға мүмкіндік береді. Талдау құралдары ... өз ... ... ... өз ... ... және ... нәтижелерін
бағалай алуы үшін қажет.
Педагогикалық технологияның келесі белгілер ... ... ... ... өзара қарым- қатынасын реттейтін, бір жүйеге келтіретін
заңдылықтар. Көп ... ... ... ... әдістемелік
нұсқауларды есепке алады да, ... ... ... назардан тыс қалдырады. Мұндай жағдайда мұғалімге өз
мақсатына жетуге ешқандай технология көмектесе алмайды. ... ... ... ... ... мен ... іс-
қимылдары, олардың құралдары мен іске асу шарттары т. б.) оқушының қызметі
мен іс- әрекетіне ( оның ... ... ... ... т. б.) ... келуі шарт.Тек осы негізде ғана мұғалім
педагогикалық ықпал құралдарын таңдап, оларды іске асыра алады.
Аталған ... ... ... ... ... ... болуы қажет- бұл технология барлық аталған
жолдарды беруі тиіс деген сөз. ... ... ... авторлық
технологиялар тұтастық принципіне сай емес; яғни, мұғалім ойлап тапқан бір
ғана жетістікке ... ... де, ... ... ... ... ... келесі бір мағызды қасиеті-
оптималдылық. ... ... ... тілінен аударғанда «optimus»-
«ең жақсы» ... ... ... бір ... мен ... ең
сәйкесі, тиімдісі дегенді білдіреді. Ю. К. Бабанский педагогикалық үрдістің
тиімділігінің бірнеше критерийлерін бөліп көсеткен еді. Егер, педагогикалық
технология сол ... ... ... ... ... ... ... болар еді: [37]
• егер оның қолданылуы ... ... ең таяу даму ... тәрбиелілігін және дамуына қамтамасыз етсе;
• егер оның қолдануы оқушы мен оқытушының ғылыми ... ... ... ... ... беру ... және мектеп
ережесімен айқындалған уақыт ішінде мүмкін ... ... бере ... ... бір маңызды қасиеттері- нәтижелілігі және
қолдануға жарамдылығы.
Бір технологияның екіншісінен ... оны ... ... ... ... білім алуында байқалатын
жағымды өзгерістер. Нәтижелік дегеніміз осы.
Кез келген мұғалім, кез келген технологияны ... алуы ... ол оның ... ... ... шеберлігіне, педпгогикалық
үрдістің әдістемелік және материалды жабдықталу ... де ... ... ... ... ... оқып зерттеген кезде оның
басқа мектеп жағдайында жұмыс жасау мүмкіндіктерін, жарамдылығын ескеру
қажет.
Сонымен педагогикалық ... ...... да ... ... ... ... мен тәрбиелеудің әдістемесі де емес.
Педагогикалық технологияның ерекшелігі- осы ... ... ... ... ... ... ... кепілдеуі шарт.
Технологияның екінші ерекшелігі- (алгоритмизация). Бұл қасиет дидактикада,
тәрбие мен оқыту теорияларда ... ... жоқ. ... ... ... элементтері: педагогикалық
қарым –қатынас, бағалау, талап, конфликт және ақпараттық әсер ... ... ... 3 функция атқарады:
1. баланың қарым –қатынаста «ашықтығы» - оған мектепте, сыныпта сабақта
қолайлы жағдайлар туғызу ... ... ... ... ... деген жанашырлық- мұғалімнің
баламен тығыз іс- әрекет нәтижесінде туындайды;
3. ... ... ... ... ... саясаты (стимул
жасау).
Педагогикалық бағалау дегеніміз- баланың тұтас жеке ... оның дәл осы ... ... ... бағалау. Жалпы бағалау
дегеніміз, барлық нәрсенің деңгейін, қасиетін, дәрежесін ... ... ... ... өз ... ... қолдана
отырып педагог өз шәкірттері ... ... ... ... және кемшіліктерді түзетеді. [39]
Педагогикалық бағалау функцияларына- баланың қоршаған дүниеге
деген жағымды ... ... осы ... ... қолпаштап
отыру т. б. жатады. Бұл істе әр баланың өз ... ... ... ... ... есте ... қажет. Педагогикалық бағалаулардың түрлері-
қолпаштау, қолдау, қолдамау, мақтау, ... ... ... ... сөгу т. ... ... ... шеберлігін қалыптастырудағы кейбір
мәселелер.Педагогикалық іс- әрекет профессионалдық әр түрлі деңгейде ... ... ... ... Әрбір оқытушы кәсіби өсуге және педагогикалық
шеберлікке ұмытылады. Педагогикалық шеберлікті ... ... ... да бір істі өзінің нақты деңгейіне жеткізіп атқару үшін шеберлік
керек. Кәсіби шеберлік дегеніміз не?
Атақты ... ... В. ... ... ... бұл
адамтану, адамның күрделі және қызықты, шым- ... мол жан ... ... ... ... пен ... өнер ол ... ұға білу болып табылады»- деп ұстаздық өнерге ерекше баға берсе,
қазақ ағартушысы Ы. Алтынсарин ... ... ... ... де ... ... ... жүрегі» дегені бекер айтылған сөз емес.
Педагогикалық істегі кәсіби біліктіліктің құрлымы мен болмысы
шеберлікпен ғана ... ... ... ... категория ретінде
сараланады. Сондықтан, кәсіби шеберлік – бұл ... ... ... ... ... кез- келген сапа ... тек қана іс- ... ... ғана қалыптасады, демек аталған
үрдіс- іс- әрекеттің, тәжірибелік қызметтің нәтижесі болмақ. ... ... ... ... ... ... педагогикалық ойларды жинақтай келе ғалым Ш. Таубаева мынадай
қорытынды ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктен туындайды, ал ол жоғары кәсіптік
қажеттілікке тек мұғалімнің жеке өз басының ... ... ғана ... Демек, мектеп мұғалімдерге мынандай әдістемелік талаптар қойылады.
1. Педагогикалық және психологиялық деңгейін көтеру.
2. Оқыту мен тәрбиелеудің ең соңғы қазіргі технологияларды ... ... ... меңгеру және оны өзінің кәсіптік жұмысында
қолдана білу.
3. Мұғалімнің педагогикалық- кәсіптік оң көз- ... ... ... оның ... ... Өз ... көсетуге, шығармашылық жұмыс атқаруға ынталандыру, қажетті
жағдайлар туғызу, педагогтерді ақпараттық жағынан қамтамасыз ету.
5. Оқушылар табыстарын мониторингілеу және оны диагностикалаудың ... ... ... ... Авторлық бағдарламалар, курстар,құралдар, мақалалық ізденістер жасауға
ұмтылдыру, қызықтыру, ... және ... ... жан- жақты
қолдану көрсету.
7. Педагогтар жұмысында ... ... ... әр ... ... ... ... әрине барлық мектептерде қойылып, ... ... біз, ең ... ... кәсіптік қызметінің ... атап ... ... ... көтеру (курстар, семинарлар, т. б.)
2. Кәсіптік табыстары рейтингісінің жылдар бойынша өсуі,
3. ... ... ... ... ... ... тұлғасы: негізгі мәселені анықтай алуы,жобалар құра білуі,
өз қызметі бойынша есептер, мақалалар жаза алу, ... ... ... ... ... ... қатынас шеберлігі, т. б.
6. Пән бойынша сыныптан тыс ... ... ... қызметі.
Бұлар әр мұғалімнің нақты әрі нәтижелі жұмыс істеуіне жетекші бола
алады. Демек, мұғалімнен жасанды қабілеттілік емес, нақты ... ... ... ... етіледі. Педагогикалық технодогияның басты сипаты
да, міне, осы.
Ұстаздық жолды ұстанған тұлға үшін ... ... ... ... болып саналады. Өйткені мұғалімнің ... ... ... ... үшін оның ... білу ; екінші
жағынан, оқытып- ... ... ... ... терең білу және
оны қолдана білу мен астасып жатқан мәселе. Тәжірибеде осы талаптарға ... ... ... ... ... ... ... балалардың өз еркімен дамуына жол
ашу, оқу – тәрбие процесінде ... ... ... атқарудың формаларын, әдістерін дамыту, шәкіртке деген қамқорлық пен
сүйіспеншілікті атқару, ... ... ... жаңаша жандандыра түсу
педагогикалық шеберліктерінің басты сипаты болып табылады.
Педагогикалық іс- ... ... ... ... ... ... қарым – қатынас орнату жағынан жетіле
түсіуіне қажет етеді. Гуманистік ... ... ... ынтымақтастық, демократтық бағыттағы ізгілік – адамгершілік,
сүйіспеншілік қатынас орнату стратегиясы мен тактикасының ... ... Ұлы ... ... Л. Н. ... ... деген болатын «Егер мұғалім
өзінің балаларға сүйіспеншілігін » педагогикалық іс- әрекетпен ... ол- ... ... ... іс- ... ... әр
жақты ұстаным десек, олар мыналар: өзін шебер педагог ретінде танып ... ... ... ... ... ... сүйіспеншілік,
ынтымақтастық бейімділігі, сондай- ақ педагогикалық іс- әрекет мақсатының,
ізгіліктілік стратегиясының тактикасының болуы.
Тоқсан ауыз ... ... ... орта ... педагогикалық
деонтологияның «Оқушының тән саулығына, жан саулығына зиян ... ... ... ескерілмеуі.
Соның себебінен балалар психологиялық дискомфортта өмір сүреді. Ал
психологиялық дискомфорт балаларды:
- ... ... ... ... ... ... ... ұрысқақ, жасық, жалқау болуына себепші;
- туберкулездің кең тарауына, нашақорлық пен маскүнемдік мәселелерінің
күннен- күнге нығайуына жол ашар ... ... ... ... интеллектуалдық мүмкіндіктерін
азайтып, эмоционалдық топастыққа ұшырататын айғақ деп анықтадық.
Бұл ... ... ... айырыламыз деген ізденіс ... ... ... ... ... ... ... қызмет ету барысында басқа адамға (оқушыға дейік)
не жақсы, не жаман, не пайдалы, не ... әсер етіп ... ... өзіне алады.
Педагогикалық деонтологияда пайда болатын негізгі мәселе- осы
жауапкершіліктің ... яғни ... ... ... ... ... ... (этикада) медициналық араласуға науқастың ресми
(құжатты) келісімін алу ... бар. Егер ... ... ... ... мұндай келісімді туысқандары немесе басқа жақын адамдары
береді. Ал ... ... ... ... жастағы баланы жауапты
шешім қабылдау тұрғысынан түсіну қабілеті үнемі шектеулі. Дегенмен де ... ... ... мен ... ... ... ... педагогикалық ықпал бір жолғы сипатта ... ... ... ... барлық жақтарына араласумен теңеседі. Мұғалім әрбір
дауыс көтеруге, тыйым салуға немесе мақтауға, ... да ұсақ ... ... келісімін сұрау мүмкін емес. Бірақ мұндай әсер етулердің
нәтижесі ескерілмейтіндей шамалы ғана болмайды. Міне, осындай ... ... ... шығады: егер мұғалімнің шешім қабылдауда
бостандығы шексіз болса, онда оның ... ... ... одан әрі ... ... ... ... педагогтың көп әрекеттерін сырттан ешкім бақылай
алмайды, көбінесе олар өздерінің іс- әрекетіне өздері ғана бағалаушы ... ... ... ... ... ... ... ары
болу керек.Үшінші мұғалім еңбегінің ерекшелігі – оның нәтижелері кейінгі
уақытқа ... ... ... ... ... ... біліксіз педагогикалық ықпалдардың жазасын баланың өзі және
оның жақындарын бірнеше жылдан кейін, ... ... ... ... жатады.
4.Төртінші мұғалім қызметінің ерекшелігі, оның қолында нәтиже өлшеуші
жоқ. Мұғалім көптеген нақты жағдайда қас қағым уақыттың ... ең ... ... таба білу тиіс. Сонымен қатар, баланың даму жолы
соншалықты күрделі, өте көп ... ... жеке ... әсер
мен жеке тұлға дамуының нақты мөлшері арасындағы себеп- салдар байланысын
анықтау ... ... ... ... бала тұлғасының дамуына ол қай кезде
жақсылық, ал қай ... ... ... ... болып тұрғанын анықтау
мүмкіншілігінің ... ... ... оның ... ... ... жеке ... ізгілікті қасиеттерін дамуына жәрдемдесу құндылығы
болу керек. Осыған орай педагогикалық қызмет нормаларын әділет ... ... ... ... ... ... деп ... барлығын ескеріп, іске асыру үшін ... ... ... ... ... деп санаймыз.Дентология ұғымы
күні бүгінге дейін педагогикалық тұрғыдан қарастырылмаған, педагогикалық
қызмет ... ... ... ... ұғым ... ... ... алатын орнын дұрыс талдып түсіндіру және педагог
мамандығы бойынша кәсіптік білім берудің теориясы мен методикасында ... ашу- ... ... деонтология – ұстаздық кәсіптік парыздылығына
негізделген мінез- құлқ ... ... Бұл ... ... ... іс- ... реттеуші амалы. Педагогикалық деонтологияға
мұғалімнің парызын адалдығы мен кәсібіне сәйкес сана ... ... ... ... мен ... ... ... педагогикалық деонтологияның пәні- педагогтың іс- әрекетінің
және кәсіптік ... ... мен ... ... және ... ... зерттеу.
Педагогикалық деонтологияның мақсаты баланың жеке ... сай ... ... мүддесіне сәйкес педагог қызметін
нормалау.
Біздің зерттеуіміздің қорытындысы ... ... ... ... ... ... ... иерархиясы төмендегідей:
балаларға деген сүйіспеншілік;
адал ниеттілік;
әділеттілік;
мамандығына деген сүйіспеншілік;
толеранттік;
ұстанымдылық (принципшілдік);
өз пәні ... ... ... білім;
сол білімдерін,дағдыларын оқушыларға жеткізе білу;
қызықты сабақ ұйымдастыра білуі;
еңбек сүйгіштік;
талар етушілік;
оқушыны өз пәніне қызықтыра білуі;
жалпы эрудициясы;
тілектестік;
төзімділік;
балаларды түсіне білуі;
өзін- өзі жетілдіруге ұмтылысы;
жұғысқыштық;
жақсы ... ... ... тыс жұмысты ұйымдастыра білуі;
эмоционалды сензитивтілігі (сезімділік);
жеке тұлғалық конгруэнттігі (сәйкестігі);
рефлексиялық қабілеті (өз басының және басқа адамның тәжірибесін ескеру);
эмпатиялығы ... ... мен ... білдірудегі айқындығы;
әзіл- оспақты қолдана және түсіне білу:
төзімділік;
Осы отыз педагогикалық деонтологияға сәйкес ұстаздық мінез- құлқының
негізгі іргелі қасиеттері және іс- әрекет ... ... ... ... ... келе, үш негізгі топ іріктелді: адам сүйгіштік(балаға
деген сүйіспеншілік), ... ... ... (әділдік борыш пен
жауапкершілік), білімге деген ,өзіндік ізденіске деген ұмтылыс.
Педагогикалық ... ... ... ... ... үш ... болу керек:
1. когнитивтік (қайшылықтарды танып білу:
2. эмоционалды (жерілгендіксінуден, ... ... ... ... ... ... деген сезімнен,т. б.босау);
3. каммуникативтік техника аясында (демократиялық қарым- қатынасты
жаттықтыру жүйесі ... ... ... авторитарлық мінез-
құлықтан айырылу);
Мұғалімнің кәсіби қалыптасуының әр деңгеиіндедеонтологиялық даму барысына
ықпал жасауды ұтымды ұйымдастыру - ... ... ... ... деп ... Оған тіреу болатын педагогикалық ... ... ... тұлғасын кәсіптік талаптарға сәйкес болуға ынталандырар
күш;
- ... ... ... ... ... ... қабілет;
- ұстаздық қызмет аясында практикалық іс- әрекеттерін реттеуші
амал;
- педагогикалық деонтология оқушының денсаулығына, жан ... ... ... ... ... ... жолы
Данышпан бабамыз Абай «қырық бірінші қара сөзінде»: «...Қазақты иә
қорқытпай, иә параламай, ақылменен, не жерлеп, не ... ... ... ... ... ... не ... не болды!»- деген жан айқайы ой салады.[43]
Педагогикалық деонтология ұстанымдарын мектеп мұғалімдері, ... ... ... паралаусыз кәсіби парыздану ықпалы мен игеріп
іске қосып жатса – бұл надандықтан кетіп ... ... бола ... ... ... білім, саналы тәрбие беру, құзырлы маман
дайындау ... ... үшін ең ... ... ... сәйкес
қалыптастыру керек. Онсыз ешқандай жаңа ... ... оқу, ... ... сіңірілген қаржы- қаражат мөлшері бұл
іске сеп бола алмайды.
Сондықтан, дәрігерлердің Гиппократ анты ... ... де ... біліп ант ретінде табынатын мемлекеттің, халықтың
алдында беретін серттері болу керек деп ойлаймыз. Әрине оның ... ... ... ... шығар, бірақ мағынасы төмендегідей біз ұсынған
мәселелер төңірегінде болары даусыз.
Мұғалімнің ... ... ... қарым-қатынас - адам
өміріндегі ең қажет бөлігі, басқа адамдар қарым-қатынасқа түсу үшін. ... түсу үшін ... ... ... ... ... ... ethos – салт-дәстүр, мінез) – мораль, ... ... ... ... Аристотель алғашқы рет өзінің философиясында біз
өнегелі, дұрыс қадам жасау үшін не ... ... ... ... ... қолданған болатын.Іскерлік қарым-қатынас ... бір ... ... тауардың немесе іскерлік ... ... ... іскерлік қарым-қатынас адам мінез-құлқының ережелері
мен стандарттарын білумен ... ... ... ... ... ... ... (үрдісіндегі) қарым-қатынасы мен мінез-құлқын реттейтін
өнегелік қағидалар, ережелер жиынтығы.
Іскерлік ... әдеп ... мен ... ең бірінші
тұжырымдаған Конфуций болатын. Ол ... мен ... ... ... мен ... алып көрсетті.
- Егер басқарушы әділдікті сүйсе, ешкімнің де тіл ... ... ал егер ... ... ... ... ешкімнін де
батылы бармайды.
- Іске ықыласпен, құрметпен қара және басқалармен адал, таза қарым-
қатынаста ... Егер ... ... алмасаң, басқаны қалай түзейсің?
- Адамдардың сөзін тыңдай ... ... ... адамдардың қасында үш қателік жібермеу керек: сөйлемейтін
уақытта сөйлеу – бұл ... ... ... ... ...... оның ... байқамай сөйлеу – бұл соқырлық.
- Кімде-кім бес қасиетті іске ... сол ... ... ... ... зеректік, мейірімділік. Ізеттілік кемсітушілікке
жол бермейді, қайырымдылық бәрін өзіне қаратады, шыншылдық ... ... ... ... жетіуге көмектеседі, мейірімділік
адамдарды басқаруға мүмкіндік береді.
Осы аталған ұлы философтың этикалық нормалары бүгінгі күнде де өзектілігін
жоғалтқан жоқ.
Қарым-қатынас этикасының алтын ережесіне ... ... ... қандай
қарым-қатынасты қаласаң, басқаларға да солай істе». Бұл Конфуциидің «Өзіңе
тілемеген нәрсені басқаға істеме» ... ... ... ... ... қарым-қатынас этикасының үш түрі бар:
1) «Жоғарыдан – ... ... ... ... - жоғары» іскерлік қарым-қатынас этикасы;
3) «горизанталь бойынша» іскерлік ... ... ... ... ... қарым-қатынас этикасы
Бұл іскерлік қарым-қатынастағы ... мен ... ... ... ... ... басқарушы қандай қарым-қатынаста
болғаның қаласаңыз, өзіңіздің қол астындағыларға да ... ... ... нәтежелілігі басшы мен бағынышты қарым-
қатынасындағы этикалық қағидалар мен принциптерді дұрыс қолдана ... ... ... ... ... ... ... (Этикасыз іскерлік қарым-қатынаста) басшы мен бағыныштының
қатынасы. Іскерлік қарым-қатынаста ... ... ... мен ... ... әкеледі. Басқарушының бағыныштыға қатынасы іскерлік
қарым-қатынастаң өң бойына әсер ... ... ол ... ... ... анықталады. Осы ... ... ... ... мен мінез-құлық үлгілері қалыптасады.
● Өзіңіздің ұйымыңызды жоғары моральдық норма қарым-қатынасында
біріктіруге тырысыңыз.
● Егер қандай да бір ... ... ... туса, басқарушы оның
себебін анықтау керек. Егер ол тәрбиесіздік көрсетсе, оның әлсіздігін,
кемшіліктерін қажеті жоқ. ... ... ... ... ... Егер ... ... бұйрығыңызды орындамаса, оған шеше алатынын,
сондықтан оны алғанын ұғындыру қажет. Егер басқарушы тиісті ескерту
жасамаса, ол өзінің міндетін орындамайды және әдепсіздік болып ... ... ... ... ... ережелерге сай болуы керек. Нақты
жағдайға байланысты барлық ақпаратты жинаңыз. Қарым-қатынастың дұрыс
түрін таңдап алыңыз. Алдымен жұмысшының өзінен орындалмаған тапсырманың
себебін ... ... ... ол сізге белгісіз дәлел келтірер.
Оның абыройын және сезімін сыйлау қажет.
● Тұлғаны емес, оның іс-әрекетін және қылығын сынаңыз.
● Реті келгенде ... ... ... Ескі комплименттің арасына
сыныңызды жасырып қойыңыз. Әңгімені достық белгіде аяқтап, ол адаммен
сөйлесуге уақыт тауып, кек сақтамайтыңыңызды көрсетіңіз.
● Ешқашан бағыныштымен жеке ... ... ... ... деген сыйластықты сақтаймын десеңіз, ешқашан жұмысшыларға
жағдайды меңгере алмайтыңызды білдіртпеңіз,.
● Еңбек көп болған сайын, сый беру одан да ... ... ... ... ... ... арқылы жетпесе де ұжымды мадақтау,
көтермелеу керек.
● Бағынышты өзінің (абыройын сезуді) беделін сезіну ... ... ... тек материалдық ғана емес, моралдық мадақтауды қажет
етеді. ... ... ... Қызметкерлерге сеніңіз және өзіңіздің жұмысыңызда кеткен қателікті
мойындаңыз. Ұжым мүшерелері бәрібір оны біледі. Қателіктің айтылмауы
әлсіздікке, ретсіздікті тудырады.
● Қызметкерлеріңізді ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста «төменнен жоғары» (қатынасы) бағыныштының
өзінің басшысына қатынасы. ... ... ... ... этикалық
қағидасы мынадай: «Сізге өзіңіздің ... ... ... ... да ... ... басқарушымен қарым-қатынаста пайдаланатын қажетті этикалық
нормалар мен принциптер:
... ақ ... ... атмосфера құру үшін басқарушыға
көмектесуге тырысыңыз. Мұны сіздің басшыңыз ең бірінші қажет ететінін ... ... ... көзқарасыңызға таңуға немесе бұйрық
беруге талпынбаңыз. Өзіңіз - ұсынысыңызды немесе ... ... ... жеткізіңіз. Сіз оған тікесінен бұйыруға болмайды. Бірақ «Сіз
қалай қарайсыз, егер де ...?» деп ... ... Егер ... ... да бір ... ... ұнамсыз жағдайлар
болса, басқарушыға хабарлау қажет. Жағыммсыз ... ... одан ... шешу ... ұсыну керек.
● Басшымен қатып қалған тонмен «иә» немесе «жоқ» деп ... ... ... ... және жағымсыз кейпін бейнелейді.
● Сенімді болыңыз, бірақ жағымпаз болмаңыз. Өзіңіздің мінезіңізді,
принципіңізді ... ... ... ... ... ... ұсыныс
сұрамаңыз. Бұл басқарушыңызға деген сыйластықтың, құрметтің болмауы
немесе ... ... ... ... бағаланады. Бұл ... ... ... ... Егер ... ... ... сыпайы түрде өзінің құқығын
туралы сұрау.
«Горизанталь бойынша» іскерлік қарым-қатынас этикасы.
Қарым-қатынастың ... ... ... ұжым ... ... ... топ мүшелерімен) былайша тұжарымдалады:
Өзіңе қандай қарым-қатынаста болғанын қаласаң, ұжымына да ... ... сіз ... ... бір ... ... ұстаудан қиналсаңыз,
өзіңізді ұжымыңыздың орнына қойып көріңіз.
Ұжымда, басқарушылар да іскерлік қарым-қатынаста дұрыс тон мен тиімді
нормаларды таба блу ... ... ... ... (тең) ... сезіе\ну
керек.
● Басқадан өзіңе бір айрықша қарым-қатынасты немесе жеңілдікті
талап ... ... істі ... ... ... және ... жетуге
ұмтыл.
● Егер сіз ... ... ұжым ... ... бұл ... ... Егер ... сіздің атқарар міндетіңіз бен
жауапкершілігіңізді басқалардан ... оны ... ... ... Ұжым мен ... ... ... қарым-қатынаста сіз өзіңіздің
бөліміңізге жауап беріңіз, ... ... ... ... Егер ... ... ... уақытша қызметкерді ауыстыруға сұраса,
сіз онда ниеті таза емес және тәжірибесіз қызметкерді жібермеңіз. ... ... және ... ... кінәлайтын болады. Олар да сізге
осылай жасайтынын естен шығармаңыз.
... ... ... ... қарамаңыз. Мүмкіндігіңізше
олармен әңгімелесіп сенім қалаптастырыңыз.
● Өзіңіздің ... ... жиі ... ... ... ... ... достық қатынасыңызды білдіру үшін
күлімсіреп, жылы шырай танытыңыз, ... ... ... мен ... Өзіңіз істей алмасаңыз уәде ... ... және ... ... ... ... ол
анықталмаса, сіз белгілі себептермен істей алмасаңызда ... ... ... ішкі ... араласпа. Жұмыста жеке басының немесе
проблемасын ... ... ... ... ... Өзіңді ең жақсы, ақылды ретінде көрсетпеуге тырыс. Ерте ... пе бәрі ... ... ... ... ... ... жест арқылы қатысушыларды
қызықтыра біліңіз. ... ... тура ... Өзіңіздің ұжымыңызға өзіндік мақсатқа жетудегі ... ... жеке ... ... ... құрметпен қараңыз.
Іскерлік әңгімелесудің негізгі кезеңдері мен ұйымдастыру жолдары. [44]
Басқару теориясында ... ... ... қарым-қатынас түрінде
қаралады, арнайы бір мәселеге байланысты ұйымдастырылған әңгіме.
Іскерлік әңгімелесудің ... ... екі ... ... ... ... да іскелік қарым-қатынаста
және іскерлік жағдайларды өзгерту мақсатында топтың ынта-ықыласын тудыруға
әсер ету;
Екіншіден;басқарушының қорытынды пікірі мен ... ... ... ... ... ... ... біліктілік,
өнегелілік, ақ ниеттілік, мәлселені екі жағынан да тиімді шешуге ұмтылу
болып ... ... ... кезеңдері мынадай сатылардан тұрады:
1. Алдына ала құжат бойынша мәселемен және әңгімелесушімен танысу;
2. ... ... ... ... танытып, оны білу;
3. Ақпарат алмасу, мәселені баяндау;
4. Әңгімелесушінің факторларын, оқиғасын, дәлелдерін нақтылау;
5. Шешімнің альтернативтік нұсқаларын ... ... ... ... ... Мәселені шешудегі қабылданан нұсқаны талдау;
7. Әңгімелесушінің дәлелдерін тыңдау және шешу нұсқаларымен келісу,
мақұлдау;
8. Шешім ... ... ... ... аудару (протокол, шарт, келісім және т.б);
10.Іскерлік әңгімелесуде шешімді орындауды бақылау;
Әңгімелеспес бұрын ... ... ... ... ... ... ... таңдап алу керек. Іскерлік әңгімелесуде алдымен
әңгімелесушіге айтуға мүмкіндік беру ... ... ... ... ... ... Әрбір
басқарушы өзінің тәжірбиесінде түрлі ситуацияларды ... ... ... ... алға қойылған міндетті шешу қиынға
түседі. Сондықтан әңгімелесуші мінез-құлығының типін анықтап алу керек.
Іскерлік әңгіменің сарыны ... ... ... болуы қажет.
Әңгімені бас тартудан немесе мәселені шеше алмаймын деуден бастамаған ... кері әсер ... ... пайда болуына алып келеді. Тіпті мәселе
ұнамсыз мәнде болса да ... ... ... ... шешім қабылдай
алмайтынын көрсету керек. Әңгімелесуші басшының істей алатынына сену керек,
бірақ бұл мәселе нақ осы ... ... білу ... Егер ... шешу ... ... оны ... шешу, қайда баратынын айту керек.
Әңгімелесушінің көзіне тура қарау керек, сөзін бөлмеуге, ... ... ... ... алаңдамау керек. Егер әңгімелесуші
толқып отырса, телефон ... оған ойын ... ... ... ... пікірін бірден сынамау керек, мүмкін ол шындыққа жақын
шығар. Ескерту жасайтын ... ... ... және сол сәтте жасалғаны
дұрыс. Егер де әңгімелесуші өзінің ... ... ... болса,
шыдамды тізгіндеп, оны бөлмеуге тырысу керек. ... ... ... ... бірақ ұстамдылық және жол берушілік үнемі өзіңді қорғап ... ... ... ... көрсеткені ұғындыру қажет.
Әңгімелесуде құрғақ тұжырымды, астамшыл сөз қолданыстарын емес, нақты ... ... ... ... ... болы қана қоймай, нақты болу керек. Сіз
айтудан гөрі істей аламын деп жалған түр ... ... ... ... тағы да анықтап сұрамау үшін сұрақ қою барысында
ықыласты болған дұрыс. ... ... ... “түсінікті”, “қызықты
екен”, “өте жақсы идея” мадақтау, көтермелеу түрлерін қолдануға болады.
Ыңғайы келген ... ... ... ... және ... аудару үшін
сұрақ қойып немесе әңгімелесушінінің соңғы сөзін қайталап отыру қажет.
Егер барлық сұрақтар ... ... ... ... ... ... ... да мәлелер (қабылдау, келіссөз, құжатқа қол қою
т.б.) күтіп тұрғанын айту керек.
Адамдармен жұмыс ... ... ... ... ... ... тәртіптілік, өзінің абыройын игерумен анықталады. Бұл
күнделікті партнермен, клиентпен, жұмысшылармен іскерлік ... әдеп ... ... ... ... ... ... жүр.
Мақсатына және әңгіме жүргізу әдісіне байланысты бірнеше түрлері бар:
- жұмысқа қабылдаудағы әңгімелесу;
- ... ... ... ... бір ... ... ... байланысты өткізетін әңгіме.
Жұмысқа қабылдаудағы әңгімелесу. Интервью түрінде болады. Негізгі
мақсаты – жұмысшының іскерлік ... ... ... қойылатын сұрақтар
түрі мынадай болады: 1) жұмысты не үшін ... жүр; 2) оның ... және ... қандай; 3) басқарудың тиімді жақтары ... оның ... ... ... ... ... ... [45]
Жұмыстан босатылудағы әңгімелесу. Бұл әңгімелесу екі түрде болады: 1)
қызметкердің ерікті түрде ... ... 2) ... ... ... байланысты босатылуы;
Алдымен әңгіме барысында өзінің жұмыстан босатуының себебін анықтап
алу керек, мүмкін ... да ... де ... ... ... ... қою өте пайдалы. Өзінің атқарған жұмысында не ... ... ... ықыласымен жұмыстан босатылғандардың көбісі өзінің жетістіктері ... ... ... ... ... бұл бәріне қиын. Бұл әдебиеттерде
“қоштасу әңгімесі” деген атаумен белгілі. Мұндай ... ... ... Яғни бұл ... ... ... ... немесе демалыс
алдында белгіленбеу керек; өзінің жұмыс орнында немесе көпшіліктің ... ... ... барысы 20 минуттан аспау қажет; егер басқарушы оның
тәртіп бұзғанын айтатын ... оны ... ... оған ... ... керек. Шетел тәжірбиелерінде жұмыстан босатылғандарға
адамгершілік тұрғысынан қарым-қатынас орын алған, мысалы, басқа ... орын бар ... беру ... және тәртіптілік әңгімелесу ... ... оның ... сыни баға ... ... бұзу байланысты болады.
Проблемалық әңгіме жүргізу үшін ... ала оны ... ... мақсатын,
нәтижесін, әдіс-тәсілдерін дайындап алу керек.
Басқарушыға проблемалық әңгіме жүргізудегі қажет ережелер:
1.Қызтметкер және оның ... ... ... қажетті мағлұмат алу;
ақпаратты қабылдай отырып жүргізу; іс-әрекетіндегі жағымды ақпараттарды
айту:
... ... ... ... ... ... оның “с-әректіне сын айтыңыз;
Бұл ережелер қызметкерлер мен әңгімелесуде жағымды, эмоциональды фон
қалыптастыруға көмектеседі.
Әңгіме бастаудың негізгі міндеті - ... ... ... ... ... ... ... бастар алдында қолданатын тиімді әдістер:
● шаршағанды басу әдісі – жылы сөздерді ... жеке ... ... ... ... тығыз байланыс орнату үшін
қалжыңдау;
● іліп алу (зацепка) ... - ... ... ... бір ... жеке әсер, анекдоттарды айту;
● стимулдау әдәсі - ... ... ... ... қою;
● “тікелей тәсіл” – іске ешқандай талқылаусыз ... ... ... қысқаша хабарлама және нақты сұраққа жауап беру
керек
2.2 Инновациялық ... ... ... ... ... тәсілдері
Қазiргi күн талабына сай бiлiм жүйесiнiң алдына қойған бастапқы
мақсаты тұлға ретiнде жан-жақты дамыған, алған ... ... ... бiлетiн, өзгелермен тiлдесiмде бола алатын, iзгiлiк пен елжандық
қасиеттер бойына сiңiрiлген, бәсекелестiкке ... ... етiп ... есептеледi. Осы күнге дейiн пайдаланып келген оқыту әдiс ... күн ... ... ... бере ... Сол үшiн бiлiм жүйесiне
өзгертулер енгiзiлiп, бұл мәселенiң шешiлу жолдары ... ... Ең ... бiлiм ... ... ... ... процессiн
оңтайландырудың қажет екендiгiн уақыт көрсетiп тұр. [47]
Педагогика ғылымы аймағында дидактиканың атқаратын қызметі мен орны.
Дидактика оқыту теориясын ... ... ... ойлау қызметінің
жалпы заңдылықтарын зерттейді.
Дидактика – педагогиканың маңызды саласы. Дидактика- білім беру мен
оқыту ... ... ... Ол оқыту теориясы деп аталады.
Дидактиканың ... пәні - ... мен ... ... ... ... және жеке дидактикалар айқындалады. Жалпы дидактика ... ... , ... ... ... жеке ... барысын, түрі мен әдістерін зерттеуіне қарап оқыту әдістемесі.
[48]
Педагогика ғылымында ... ... ... ... ,
задылықтарын, прициптерін оқыту теориясы ... ... ... ... ... мазмұнын, қабылдау мүмкіндіктерін белгілейді.
Дидактика әрі теориялық, әрі қолданбалы, ғылым болғандықтан ғылыми –
теоритялық және ... ... ... ... ... ... ... білім беру мен оқыту процестерінінің ... ... ... ... мен ... ... ... қызметі: білім мазмұнын оқу ... ... ... ... оқытудың тиімді әдістері мен
ұйымдастыру формаларын анықтау, жаңа технологияларды жасап енгізу.
Дидактика педагогиканың жалпы ... ... ... іс ... ... беру) пайдаланды.
Сонымен қатар педагогикаға қатысты дидактиканың өзіндік категориялары
бар: білім беру, оқыту, оқыту ... ... ... ... мазмұны, түрлері, әдістері, құралдары, оқытудың нәтижесі.
Жоғары мектепте оқытудың ... ...... ... мен ... Бұл ... мақсаты – студенттердің танымдық
ізгілік сипаты ыңғайлау, оның философиялық негізін ... ... - ... бір ... ... , жеке ... өзара
қатынасын кәсіптік мамандыққа ыңғайлап құру.
Педагогика ғылымының бір саласы ... ... ... ... жүрген пәндердің әдістемесіне, стандартына бөлінген сағаттарды
жалқылап, дидактика ... жеке ... ... қажеттілігі байқалады.
Оқыту теориясына білім теориясын сабақтастырып, негізгі пәннің кіші
элементтерінің біртұтас ... ... даму ... мен ... процесін
қамтамасыз етудің мәні байқалады.
Жоғары білім беру жүйесінде оқытудың моделі.
Қазіргі таңда әрбір индивидум үшін де, ... ... үшін де ... ... ... арта ... Адамзат ресустарының дамуының
маңызды элементі ретіндегі ... ... беру ... ... ... ... ... білім тұлға потенциалынің
қалыптасуына және аналитиклық дағдылырының ... ... ... ... ... алға ... ... ететіндігі айтылды. Басқашы
айтқанда, білім өндірістің ... бір ... ... ... ал ... мен оны ... алу ол ... елдің басты бәсекелік жетістігі ретіндегі
мәнге ие болады.
Олай болса, болашақта мемлекеттің де, тұлғаның да ... ... ... ... мен ... білу ... барлық мәеленің шешімі
болып табылыды. [49].
Бұл ұсыныстар ... ... ... ... ... білім беру аймағы
мен жоғарығы мектеп жағдайына әсер етуші объективті жағдайлар ... ... ... ... ... дамуы, ғылыми және
техникалық ақпараттардың қорында өсуі, технологиялардың тез ... ... ... т. б. бар.[50].
Аталған шындықтар қазіргі кезеңде жоғары білім аймағының ... ... ... ... ... Дәл осы ... білімдендіру циклының аяқталуы
болып, маман ретінде қалыптасатындықтан, ... ... ... ... сай мамандарды дайындаудың ... ... ... заман міндеттерді шешуге даяр болу үшін ол маман ... ие ... ... кең әрі ... ... бар, ол ... әр ... іс-
әрекеттің түрлі жағдайларында қолдана білу іскерлігі;
Екіншіден- ұжыммен жұмыс жасау іскерлігі;
Үшіншіден- жаңа технологияларды тез меңгере алу қабілеті;
Төртіншіден- өзін- өзі ... ... ... және ... іс- ... жүзеге асыра білу
қабілетіне ие болуы керек.
Өз кезеңінде аталған сапалар ... ... ... сай ... ... мақсаты мен бағдарлаушысына айналады. Жоғары білім беру
мәселесі бойынша ЮНЕСКО- дағы ... ... ... ... ... мәселе оның заманға сай міндеттері, сапасы ... ... ... ... ... ... жаңа горизонттары білімнің қалыптасуына,
оны басқаруға, олардың ... қол ... ... ... меңгере білуді
бақылауына ықпал ететін технологиялармен байланысты ... ... ... шешу ... білім деңгейіндегі мамандарды даярлаудағы
деген ыңғайларды өзгертеді. Бүгінгі таңда адамдардың саны тұрғыдан ойлана
алатын әрі ... ... ... ... амалдар өзекті
болып отыр.Жоғарыда айтқандарды қорытындылай түссек бүгінгі таңдағы жоғарғы
мектеп жұмысының басты бағыты- ... ... ... кәсіби кезеңін
жүзеге асыруда емес, ал кәсіби негіздерді қалыптастыру, ... ... ... ... әрі ... бағытта өзін-өзі дамыта білуде болып тұр.
Жоғары мектеп мәселесімен айналысатын зерттеушілер жоғары ... ... ... ... ... ... Мысалы:
ақпараттан белсенді әдістер мен оқыту формаларына ауысу әрекеттері оқу іс-
әрекетіне ... ... қосу ... ... ... әр- ... ... орындау арқылы болады. Жоғары білімнің басқа ... оның тар ... ... ... бас ... В. ... ... қазіргі заманғы көрсеткіштерін
белгілеген:
- Адамдар алатын ұғымдардың анықтығы мен нақтылығы;
- Ойлаудың нақтылығы мен ... ... ... білу, іскерлігімен оның себептерін таба білу;
- Заттар мен құбылыстар арасындағы байланыстарды ұғыну, тенденцияларды
мұқият талдау ... ... ... ... ала көре ... болу;
- Еңбек өнімінің саны мен сапасы;
- әлеуметтендіру;
Қазіргі кезде білім беру мақсатынан құралға айналуда, яғни ... ... ... ... мен ... ... Оқытудың мұндай
түрін ұйымдастыру үшін Д. В. ... ... ... ... арқылы жобалау мен ұйымдастыру көрсетілген.
Онда:
- оқушылардың танымдақ іс- ... ... ... ұйымдастыруға
көңіл бөлінеді;
- оқытушы педагог – менеджер және ... ... ... ... оқу ... оқытудың мақсаты ретінде емес, танымдық іс- әрекетті
ұйымдастыру құрамы ретінде қолданылады.
- Оқушы оқтушымен қатар іс- әрекет субъектісі ... ... ал ... ... ... ... ... біріне айналады.
Жоғары білімнің дамуындағы қарастырылған тенденциялар мен бағыттар ... ... ... заманғы модельдерін іздестіру мен ... ... ... ... ... ... ... ол жекелеген зерттеу жұмыстарының тақырыбы болып табылады.
Терминалогиялық ... ... ... ... ... бұл
терминдер оқытуды ұйымдастырудың ерекше тәсілі мағынасында жиі қолданылады.
Педагогика ... ... мен ... ... ... ... ... 2-топқа бөледі: дәстүрлік және инновациялық.
Мұндай жүктеулер ғалымдар арасында ... ... ... Себебі,
«Инновациялық» модельдердің өзі де дәстүрлікке негізделіп, соған сүйенетіні
белгілі. Сол ... де ... ... моделін бастапқы ретінде
қарастырсақ, ал ... ... одан ... ... бүгінгі
мақсаттары мен міндеттеріне жаңартулар енгізген деп ... ... ... ... ... ... дамыта отырып оқыту тұжырымдамасына сүйеніп құрылған және ... ... ... ... қарқынды түрде жүгінеді.
Инновациялық оқытудың шамаланған жалпылама моделі осы тақырыпқа байланысты
жазылған алғашқы ... ... ( Kozma and Jonson6 1991). ... ... ... ... ... қатысып отырулары;
2.білімдерді шынайы жағдайда қолдану мүмкіндігі;
3. әр түрлі формадағы тұжырымдамалыр мен білімдерді көрсету;
4. оқытуға ұжымдық ... ... есте ... емес, оқыту үрдісіне көңіл бөлу;
Олай болатын ... ... пен ... оқыту модельдерін
салыстырайық. Оны көрнекі түрде кесте арқылы көрсетейік.(1- кесте).
Кесте 1
Жалпылама дәстүрлі және инновациялық оқыту модельдерінің салыстырмалы
сипаттамасы
|Негізгі ... ... ... |Оқытудың инновациялық |
| ... ... ... ... ... нәтижесі |Оқыту үрдісі (оқуға |
| ... ... |
| ... ... | |
| ... ... | ... ролі ... ... ... ролі |Жетекші ( білім бастауы) |Кеңес беруші (менеджер, |
| | ... ... ... формасы |Дайын күйінде үлгі |Әртүрлі және белсенді |
| ... ... ... ... ( ойын |
| ... мен ... ... ... |
| ... қолдану; |өзіндік жұмыс т.б.) ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... қолдануға|
| ... ... ... |
|Оқу іс-әрекетіндегі ... ... және |Оқу ... ... және|
|(қолданылатын) |жеке даралық (семинармен |ұжымдық формасын кеңінен ... ... ... ... |қолдану ... ... ... келе ... ... ... ... хабардар екендігін анықтау мақсатында
«Инновациялық технология ... не?» ... ... дайындадық.
Сауалнама ұстаздарға жүргізілді. Сауалнамаға 21-ұстаз ... ... 5жыл ... ... ... ... ... біледі, бірақ қалай пайдалану керек екенін білмейді. Ал, стажы 5-15
жылдан асқан мұғалімдер инновациялық технологияға ... бере ... ... ... ... ... авторларды білесіз ба деген
сұраққа, олар М.МЖанпейісова , Модульдік оқыту технологиясы оқушыны ... ... ... және Ж. А. Қараев., Педагогическая ... ... әдіс деп ... дейді. Инновациялық технология
жайында аз білетінін мойындайды. Дегенмен де олар ... ... ... ... ... Оларға оны оқуға кітаптар,
қосымша ... оқу ... ... келе ... ... ... 100%-нан 85%-ы
хабары төмен, ннновациялық технология жайында білседе анық көрсете алмайды,
15%-ы ғана меңгерген. Бұл көрсеткіштер өте төмен, осы ... ... ... ... орысша, ағылшынша жазылған кітаптарды қазақшаға аударып,
мұғалімдерге көбірек ұсыну ... деп ... ... ... моделінің жалпы негізінде оның қазіргі
заманғы отандық жоғарғы мектепте кең ... ... ... шолу
жасайық. [52]
1. Проблемалық оқыту;
2. Іскерлік ойындар технологиясы;
3. Ақпараттық технологиялар;
4. ... ... ... оқыту
Сондай-ақ проблемалық оқыту тоқталатын болсақ. Оқыту мұнда ғылыми
ізденіс ретінде болады. Студенттің өзіндік ізденісіноқу
материалдарын ... ... ... асыру. Мұндайда
оқытушы проблемалық міндеттерді қоюда ерекше ұйымдастырушылықты
талап етеді.
«Кіліттік ... ... ... қою мен ... ... ... білімдерді және іс-әрекет тәсілдерін шығармашылық
меңгеруді көздейді.
Қазіргі заманғы білім берудің басты мақсаты- мамандарды ... ... ... ... қаруландыру. Осы
тұрғыдан алғанда ғылыми міндеттерді дәстүрлі емес әдістермен шешудің
жолы ретінде проблемалық оқыту жүйесі ұсынылуы заңды құблыс.
Проблемалық оқтудың ерекшелігі- ... ... ... ... түрле
баяандап бермейді, оқушылардың алдына проблемалық міндет қояады. Шешімді
және шешу құралдырын оқушы өзі іздестіруі ... Бұл ... ... ... ... жаңа ... жаттау немесе есте сақтау үшін емес,
проблеманы немесе бірнеше проблемаларды шншу үшін ... ... жаңа ... емес, тарихта белгілі адамдардың (Сократ,
Руссо, Дтистервег, Ушинский т.б.) есімдермен байланысты .
Проблемалық оқытуда мұғалім оқушы білуге тиісті ... ... ... ... қайта шәкіртке іздетеді. Олар ұғынуға тиісті заңдар мен
заңдылықтарды, теориялық танымды, ақыл-ой ... ... ... ... ... деркетерді талдап талқылау ... ... ... тиісті білімді меңгеруі болып шығады.
Сонда бұл жол проблеманы шешу, ... ... ... ... ... ... ... түйінін тарқату, мүмкіндігіне қарай
тәжірибеде сынау нәтижесінде қол жеткен таным- түсінікті менгеруді ... ... деп ... ... ... жүретін психологиялық процестер механизмі
төмендегідей; белгісіз, түсініксіз жаңа пробоемамен ... ... ... пайда болады да «оның мәні неде?» деген ... ... ... ... ... белгілі схемамен жүреді, яғни болжам тастау, ... және ... ... соң ... не өз ... ойша ... немесе оқытушының көмегіне сүйенеді. Шығармашылық ... ... ... шешу ... «субъект- объект-
субъект» қарым- қатынастарынан түседі.
Проблемалық оқыту- оқытудың әдіс- тәсілдерін қолдана отырып ... ... ... ... дидактикалық жүие.
Сабақтың проблемалық құрлымы олардың ерекше ұйымдастырылуын талап
етеді, ал, ... өзі ... ... ... тәсілдерінен көрініс
табады. Мұныңбәрі оқытудың құрлымына әсер етеді. Сондықтан да,
проблемалық оқытуды өзінің ерекше технологиясы бар жаңа ... ... ... ... ... ... жүйенің технологиялық негізгі ұғымдары- ... «оқу ... ... ... жағдай- субъектіден жаңа білімді, іс- әрекеттің жаңа
тәсілдерін ... ... ... Оны ... процесінің кез- келген
кезеңдерінде (түсіндіру, бекіту және бақылау) құруға болады.
Проблемалық оқытудың негізгі ... және ... ... ... ... ... мен ... дамыту;
• оқушылардың белсенді ізденістерінің нәтижесінде игерген білімдері мен
дағдылары дәстүрлі оқыту әдістеріне қарағанда есте тез және ... ... ... ... ... шеше білетін белсенді оқушы тұлғасын
қалыптастыру;
• кез-келген нақты қызмет саласында өз ... ... ... ... ... ... және дамыту;
Проблемалық жағдайды құрудың әдістемелік тәсілдері төмендегідей:
• мұғалім оқушыларды қарама- қайшылық ... ... одан ... ... ... ... ... әртүрлі сұрақтарды жинақтайды;
• сыныпқа берілген жағдайды әртүрлі позициядан қарастыруды ұсынады;
• нақты сұрақтар қояды;
... ... және ... ... ... проблемалық міндеттерді қояды;
Проблемалық жағдайдың құрылуы және оның оқу проблемасына ... ... ... ... оқтудың бастапқы
кезеңдері ғана, әрі қарай ... ... ... келесі
шығармашылықпен ойлау операциялырын шешуге тиіс:
• проблеманы шешетіндей вариантарды ұсынып, болжымдырын айту;
• болжамдарды теориялық және ... ... ... қорытынды жасау;
• шешілгенн проблеманың дұрыстығын тексеру.
Сонымен, проблемалық ... ... ... кезеңдерден
өтеді.Оның негізгі ... ... ... ... алып ... ... ... жағдай барысында пайда болатын оқу
проблемасы да қиын, бірақ ... шеше ... ... ... шарт.
Проблеманың қойылуы және түсіндірілуімен бірінші кезең аяқталады. Екінші
кезеңде оқушы сұрақтың ... ... алу үшін ... ... ... ... ... Үшінші кезеңде қажетті білімдермен
қарулана отырып проблеманы шешіп, алынған нәтижелерді бастапқы ... ... ... ... ... нетижелі болуының 4 негізгі шарты бар:
• проблеманың мазмұнына қызығушылық тудыра алатындай ... ... ... ... ... туындап отыратын проблемалардың шама жетерліктей болуы(
белгілі мен белгісіздің тепе- теңдік ... ... ... ... ... үшін маңыздылығы;
• педагогтың оқушымен диалогының өзара түсіністік пен силастыққа құру.
Проблемалық оқытуда ... ... ... жүйесін ұқтыру мен іскерлік
дағдысын қалыптастырумен қатар шәкіртің танымдық, ... ... жол ... ... ... бойынша проблемалық сұрақтарды шешудің
варианттарын қарастырып, оны шешу шәкірттің үлесіне ... ... ... ... өздігінен ізденіп және оны практикада қолдана ... ... ... оқыту оқушының ғылым негіздерін
мегерудегі дербестігін, ... ... ... ... ойлану, іс-
әрекеттегі ізденіс үшін ... ... және ... сәйкестіріле пайданылады. Репродуктивтік ... ... іс- ... үлгі ... ... ... ... жолда
оқушы ситуацияны өзінше шешуге әрекеттеніп, жаңаша ізденуге мән береді. Ал
шығармашылықта ... іс- ... ... ... ... ... ойларын ұсынып, жұмысты өзінше орындайды.
Іскерлік ойындар технологиясы.
Ісекерлік ойындар дегеніміз болашақ маманның кәсіби ... ... ... ... сол ... тән қарым-қатынас жүйесін моделдеу,
елестету.
Адам тәжірибесінде ойын ... ... ... ... ... ... ( бұл ... негізгі қызметі – шаттану, ляззат алу,
қызынушылық ояту);
➢ Коммуникативтік : қарым-қатынас диалектикасын меңгеру;
... ... ... ... өмір ... ... ... пайда
болатын әр түрлі қиыншылықтарды жеңіп шығу;
➢ Диагностикалық: өзін-өзі тану ойын ... ... сай ... ... ... болуы);
➢ Коррекция қызметі: тұлғаның құрымдылық көрсеткіштердің позитивті
өзгеруіне үлес қосу;
➢ Ұлтаралық коммуникация ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтендіруші: адамдардың қоғдасып өмір сүріп нормасын меңгеруін
қоғамдық қарым-қатынастар жүйесінде бекіту
Ойындардың көбісінде ... сай ... 4 ... ... болады (С.А.
Шмаков бойынша):
еркін дамушы іс-әрекеттілік ... ... ... ... үшін ғана емес тек баланың ... ... ... ... белгілі деңгейдегі іс-әрекеттің импровизациялық өтебелсенді
(шығармашылық «жолы»):
эмоционалдық көтеріңкілік, қарсыластық, конкурентілік, ... және ... ... ... ... ... ... жанама ережелердің бар болуы,ойындағы мазмұнды ашу.
Ойын құрылымына оның процесі ретінде жатқызылады:
а) ойнаушының өзіне алған рөлі;
б) осы рөлдер іске ... ... ... ойын ... пәндерді ойын түрде пайдалану;
г) ойыншылар арасындағы шынайы қарым-қатынас;
д) сюжет (мазмұн) – ойындағы «шындық аумағы».
Іскерлік ойындарды ... ... ... ... ... ... асыру қажкт:
• өндірістің нақты жағдайлары мен динамикасының, ... ... ... ... ... ... принципі;
• оқушыларда кейбір қиындықтар мен ойлау қайшылықтарын тудыратын
тапсырмалық ойындар ... ... ... ... ... ... ... жасау принципі;
• ойында көрсетілген өндіріс мамандарының ... ... ... қызметі принципі;
• оқу тапсырмаларын шешуде, келісімде ... ... ... ... ... және ... ... шешуші роль атқаруы принципі;
• оқу ойын іс-әрекетінің екі мақсаттылығы принципі. Іскерлік ойын
болашақ маман тұлғасын ... ... ... ... ... ... қажет білімдер мен дағдыларды меңгергереді,
әлеуметтік және кәсіби бірліктерді игереді.
Бірақ, бұл ... ... ойын ... іске ... да, ... эмоциялық және творчестволық тұрғыдан өзін көрсете білуіне
мүмкіндік береді.
Оқытудың ойындық түрлері білімді игерудің барлық ... ... ... ...... ... одан әрі негізгі мақсат ...... ... ... Бұл сатылардан өте келе оқушы
оқудың ... ... ... ... ... ... технологиясының мақсаты да – оқушыны өз оқуының
мотивін, өмір мен ойындағы өз мінез-құлқын ... яғни ... ... ... мен ... қалыптастырып, оның жақын болашақтағы
нәтижелерін алдын-ала болжай білуге үйрету.
Ойынның функциясы өте көп: ... ... ... ... ... ... танымдық деп атасақ қателеспейміз.
«Дидактикалық ойындар » термині ... ... ... ... ... ... тән. Баланың танымдық белсенділігін,
интелектісін дамытатын ... ... тобы ... топ- ... ойындар- ойыншықтар мен заттар арқылы жүзеге асады.
Ойыншықтар мен заттар ... ... ... ... ... ... мен ... әлемін, олардың арасындағы қарым- қатынастарды т.б.
зеріттеп таниды.
екінші топ шығармашылық, сюжеттік рольдік ойындар.
Мұнда ... ... іс- ... ... ... ... Бұған кітаптар, карталар, документтер ... ... ... өлке ... ... т.б. ... Оқушылар ойша геолог, зоолог, экономист, топограф т.б.
рольдерді атқарады, ... ... ... ... түрлі
танымдық материалдар жинақтайды. Бұл ойындардың ... ... ... маңызы зор.
Үшінші топ- дайын ережелері бар ойындар. Бұл ойындар,әдете, оушыдан
жұмбақты шеше білуді, тарқата білуді, болжай білуді, ең – ... ... ... ... ... ... ойындар.Бұл ойындар
ересектердің кәсіби қызметтерін бейнелейді. Бұл ... ... өз ... ... ... ... ... өзінің
және басқалардың жұмысына сын көзбен қарауға, шығармашылық ... ... ... шеше ... ... Еңбек белсенділігі таным белсенділігіне
ұштасады.
Бесінші- баланың психикалық сферасына әсер етуге ... ... ... ... ... ... бұл ... ойнаушы
балаларға салыстырмалы түрде өздерінің дайындық, жатығу деңгейін аңғарып,
одан әрі детілдіру жолдарын көрсетеді.
Ең ... ... ... өз ... ... ... Олар ... біліктермен және дағдылармен қарулануға бағыттайды. Оқтудың екі
негізгі компоненттен тұратыны белгілі: ... ... ... және ... қабылдау. Оқушылардың дидактикалық тәжірибесін толықтыратын да осы
компоненттер. Бұл жерде психологиялық сипаттағы дамушы ... да ... жөн: ... ... ребустар, криптограммалар т.б.
Дидактикалық ойындардың нәтижелі, біріншіден, оларды қолданудың жүйелігіне;
екіншіден, ойын бағдарламалырының мақсаттылығына ... ... ... ... ... ... үндес оқушының білуге, білімге деген
құштарлығын ояту.
Іскерлік ойынның жүргізілу технологиясы(М. ... ... ... ... кезеңі.
1. ойынды дайындау:
Сценариін дайындау:
Жоспар құру;
Жалпы сипаттау;
Мазмұнын меңгеру;
Материалмен қамтамасыз ету.
2.Ойынға кіріспе:
Проблемалық мақсат қою;
Шарттарын білу;
Топ құру:
Рольдерді бөлісу;
Регламент белгілеу;
Жалпы түсінік беру;
тиісті консультация беру
3.Ойынды ... ... ... ... ... ... ... жұмыс, пікірталас:
топтардың жұмысты баяндауы;
нәтйжені қорғау;
пікірталас туғызу.
Талдау және қорытындылау кезеңі.
Ойынға қорытынды жасау;
Талдау;
Баға және өзіндік баға;
Ұсыныстар беру.
Үшіншіден бұл- ... ... ... ... «компьютерлік технологиялар» ... ұғым ... ... ... Бүкіл ақпаратаық технологиялар
компьютерлік оқытумен байланысты. Қазіргі ... ... ... ... ) ... ашық жүйелерін жасау және қолдау. ... ... ... ... оқыту технологиясын таңдап алуына және жеке
даму бағдарламасын құруынамүмкіндік береді. Бірақ, ... ... ашық ... синтездеуді іске асыру төмендегідей шарттарыды
орындағанда ғана мүмкін болады:
▪ Оқыту үрдісі жүргізілетін ... ... жан- ... есепке алу:
педагогикалық ортаның мазмұндық сипаты студенттердің білім, білік,
дағдыларымен, танымдық және ... ... ... ... ... ұйымдастыруының әдістерімен және формаларымен
анықталады;
... ... ... жеке тұлғасына қатысты бейімделу
принціптерінің ұсталуы; бұл ... ... ... ... тармақталған бағдарламасын жасау арқалы ісек асады (пәннің
ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... және арнаулы білімдерді қысқаша ... ... ... пәннің «логикалық конструкциясын» жобалау
арқылы жеке игеруін жылдамдату принципі.
Пәннің жалпылама логикалық кострукциясын жобалау ... . ... ... ... ... жүйесі түрінде елестету қарастыру;
2.Базалық білімдерді бөліп қарастыру үшін элементтердің өзара
байланысының матрицасын жобалау.
2. Базалық білімдерді символдық, графикалық т.б. түрлерде ... ... ... ... ... ұғыдар мегн олардың арасындағы
жүйелік байланыстарды анықтау үшін қайта ... ... ... берілген бөліміне тән танымдық қызметтің жалпы
құрылымын ... ... әді- ... ... жеке тапсырмалар жүйесін жасау.
Қашықтан білім беру жүйесінің негізгі ұғымдары.
Оқыту-білім ... және ... мен ... қалыптастырудың
мақсатты, жүйелі түрде ұйымдастырылған үрдіс, ал білім беру- бұл тұлғаны
оқытудың нәтижесі.
Қашықтықтан оқыту – бұл ... мен ... ... бола ... ... бір арақашықтықта оқыту тәсілдері. Тарихи тұрғыдан алып ... ... ... сырттай оқыру деп аталған еді. Ал, бүгінгі күн бұл-
байланыс каналдары арқылы байланысты ауди- ... және ... ... оқыту құралдары. Күндізгі және сырттай оқу ... ... ... да ... беру процесінде оқытудың компьютерлік ... ... ... ең озық ... және
инновациялық әдістері, формалары мен құралдары қолданылатын ... ... ... болып табылады.
Қашықтықтан білім беру- қашықтықтан оқытумен тығыз байланысты. Қазіргі
күнгі ғылымдар қашықтан білім беру – бұл ... ... қол беру ... үшін оқу ... мен ... ... ал, ... оқыту – бұл білімді
қабылдау процесі ( бұдан оқушы жауапты ) деген ұғым ... ... ... ... беру прйесінің негізін өзіне ынғайлы
жерде, арнаулы оқу құралдары мен өзіндік сабақ ... және ... ... ... ... байланысу мүмкіндігі бар оқушының білім
мақсатқа бағытталған және бақылап отыратын қарқынды өзіндік жұмысы құрайды.
Қашықтықтан білім беру- жаңа ... ... мен ... ... ... ... және кешкі оқыту жүйелерінің
элементтерін ... ... ... Қазіргі заманғы
телекоммуникациялық және электрондық басылымдар құралдары ... ... ... ... сақтай отырып, олардың жетіспейтін жерлерін
толықтыруға мүмкіндік береді.
Білім процесін студенттердің өздігінен оқу принциптеріне негіздеп ... да осы ... ... ... ... ... ... оқушылардың
көп жағдайда,кейде,тіпті мүлдем ... ... және ... алыста болуымен сипатталады. Солай бола тұрса да олар кез келген
уақытта телекоммуникациялар құралдарының ... ... түсе ... ... оқыту жүйесі (ҚОЖ) қолданушылардың ... ... ... ... ... өзара
қарым- қатынас протоколдары, ақпараттық бағдарламалық және ұйымдастырушылық-
әдістемелік қамтамасыз етудің ... ... ... ... тұрады.
Қашықтықтан оқыту жүйесі міндетті түрде төмендегідей ... ... етуі ... ... ... ... ... үйренілетін
материалдардың негізгі бөлігін жеткізу;
▪ Оқыту процесі барысында оқытушы мен ... ... ... ... Оқыушыларға зеріттелген оқу материалын ... ... ... ... ету;
▪ Оқу процесі барысында оқушылардың білімдері мен дағдыларын ... ... беру ... құру ... жүйе ішкі ... бар
ерекше педагогикалық жүйе ұйымдастыруға негізделеді;
1. Оқытудың мақсаты;
2. Оқытудың мазмұны
3. Оқытудың әдістері;
4. Оқытудың құралдары;
5. ... ... ... ... ... ... жүйесі;
7. Оқыту материалдары;
8. Қаржылық-экономикалық ;
9. Нормалық-құқықтық;
10. Маркетингілік ішкі жүйелер.
11. Бағалап отыру.
Қашықтықтан ... беру ... ... ... мен мүмкіндіктері
төмендегідей факторларға тікелей байланысты:
... ... ... ... (білім алудың түрлері себептерге
байланысты ... ... ... жоғарлылығы, уақыт жағынан
шектеулер қойылуы және т.б) :
▪ Жоғарғы оқу орындарының, біліктілікті ... ... ... т.б. ... білм беру ... өткізу қабілетінің
шектеулілігі:
▪ Білімділіктің беделінің артуына байланысты кәсіби білім алуға ... және ... ... ... жүйе ... ... ... мамандарды ... ... ... ... ... ... ... жаңа ақпараттың технологиялары құралдарының
пайда болуы мен дамуы және ... ... ... ... ... қарқынмен жүруі.
Қашықтықтан білім берудің принциптері.
1. Қашықтықтан оқыту жүйесінің білім беру ... ... ... ... ... ... ... Бұл принциптің мәні –
ҚОЖ –ды жобалауды теориялық ... ... яғни ... құбылыстардың дидактикалық моделін ... ... ... ... ... жағы ... келтірілген сайын жүйе соғұрлым тиімдірек
жұмыс жасайды.
2. Жаңа ақпараттық технологияларды ... ... ... принципі. Бұл принцип ҚОЖ- ды жобалау мен жасаудың әрбір
қадамының тиімділігін ... ... ... талап етеді.
Сондықтан да алдынғы орынға техниканы енгізуді ... оқу ... ... беру ... ... ... қою ... Білім берудің мазмұнын таңдау принципі. Қашықтықтан оқыту жүйесінің
оқу курстары мен ... ... ... ... ... ... талаптарына сай болуы қажет.
4. ҚОЖ ағымындағы ақпараттардың қауіпсіздігін қамтамассыз ету ... ... ... ... және ... ... ... және олардың ұзақ ... ... ... тәсілдерін қарастыру.
5. Білім берудің бастапқы (сырттық) деңгей ... ... ... ... ... ... шеберлік, дағдылардың белгілі бір
мөлшердегі жиынтығын талап етеді. Мәселен, оқудан үмітькер ... алу үшін өз ... оқу ... ... ... ... ... жұмыс жасаудың керекті дағдыларын игеру шарт.
6. Оқытудың технологиясына сәйкестілік принципі. Оқытудың ... ... ... ... ... ... болуы
тиіс.Мәселен , дәстүрлі оқытудың пәндік моделдерінде оқытуды
ұйымдастырудың ... ... ... ... және ... ... ... іскерлік ойындар, лобароториялық және
өзіндік сабақтар, өндірістік практика, курстық және ... ... ... ... ... ... ... керек болған жағдайда оған қосатын жаңа моделдер пайда ... ... ... мысалы ретінде обьектіге бағытталған немесе
жобалық-ақпараттық моделдерді атауға болады. Бұл моделдердегі оқытудың
ұйымдастырыушылық ... ... ... ... ... ... , телеконсультациялар, жобалық
жұмыстар және т.б қолдануы мүмкін.
7. Оқытудың мобилділігі принципі. Бұл принцип оқушыға өз ... ... ... ... ... ... білімдерге мүмкіндік
беретін ақпараттық жүйелерді, қашықтан білім алуға ... ... мен ... ... ... ... ... басқа да бағыттарына ауысу мүмкіндігін қамтамассыз
ететін ақпараттық инварианттық білім беруді сақтау ... ... ... ... ... ... ... басқа формаларына
қарама-қайшы немесе кедергі болмауы принципі.Жобаланған ҚОЖ енгізілген
ақпараттық технологиялар дәтүрлі кәсіби білім беру ... ... оған ... ... ... ... ғана ... және экономикалық тиімділікті қамтамассыз ете алады.
Қашықтықтан білім берудің ... ... ... көп ... ... ... түріндегі сабақтарға
қараспайды.әркім өзі таңдап алған мамандықты қажетті ... ... ... ғана ... ... білім алады.
Модулділік.Қашықтықтан оқыту бағдарламаларының негізіне модулдік
принцип саналады. Оқушылар игеретін әрбір пән ... ... ... ... ... саласы туралы тұтас ұғым қалыптастырады. Ал, мұның өзі бір-біріне
тәуелсіз оқу курстарынан жеке немесе топтық ... ... ... ... ... ... береді.
Параллелділік. Оқыту процессі негізгі кәсіби қызметтің оқумен ... ... ... яғни, өндірістен қол үзбеуге жағдай жасайды.
Алыстан қызмет көрсету мүмкіндігі. Оқушымен білім беретін ... ... ... ... ... ... жағдайында)
тиімді білім беру процессіне кедергі болмайды.
Қамту. Бұл ... ... ... ... деп ... ... оқитындар саны шектеулі параметрге жатпайды. Олардың көптеген оқу
ақпараттары көздерінен (электрондық кітапханалар, ақпарат базалары) ... бар, ... олар ... және ... ... ... басқада ақпараттық технологиялар құралдар арқылы байланыса
алады.
Рентабелділік. Қашықтықтан оқытудың бұл ерекшелігі оның ... ... ... ... ... ... олардың дәстүрлі жүйеге қарағанда 10 -50 % -ға арзанға түсетінін
көрсетіп отыр. Бұл, ... оқу ... және ... ... ... тиімді қолдану , сондай-ақ, оқу материалдарының
неғұрлым шоғырландырылған және бір жүйеге келтірілген мазмұнын қолдану, ... өте көп ... ... ... ... технологиялар. Қашықтықта оқыту жүйесінде басым
түрде жаңа ... ... ... ... ... мен ... т.б.) ... оқытудың құралдары мен формалары мыналар болып отырады.
Негізінде қашықтықтан оқытудың білім берушілік ... ... ... ... ... шығарылымдар;
▪ Электрондық басылымдар;
▪ Кәдімгі және мультимедиялық варианттағы компьютерлік ... Оқу – ... ... Оқу – ... ... Қашықтан жүргізілетін лабораториялық практикумдар;
▪ Тренажерлер;
▪ Алыстан қол ... ... мен ... ... ... ... Эксперттік оқыту жүйелеріне негізделген дидактикалық материалдар;
▪ Геоинформациялық ... ... ... ... ... жүйелер.
Қашықтыққа ақпараттар жеткізу технологиясы бойынша қашықтықтан оқыту
мынандай түрлерін бөліп көрсетуге болады:
... ... ... ... ... ... сыртан оқыту
формасына тән);
▪ Аудио- бейнетаспаларды жәен CD-ROM ... ... ... ТВ мен ... ... ... Телеконференциялар, IRC, MOO, VUD (INTERNET жүйесі ... ... ... және ... қағаздары арқылы (INTERNET жүйесі
базасында) ... W W W ... ... ... ... ... басқа формаларды ығыстырып
шығаруда. Бұл құблыс ұш жағдайға байланысты:
• Кез- келген оқу моделін ... ... және ... ... ... ... Internеt- технологиялардың техникалық
тұрғыда дамуы;
• Internеt жүйесіне қосылудың қарапайымдылығы;
... ... ... төмендігі.
Кейбір жүйелер оқу ақпараттарын алу тәсілдері бойынша ажыратылады:
1. синхронды оқу жүйелері;
2. асинхронды оқу жүйелері
Синхронды оқу үйелері оқу ... ... мен ... ... ... Бұл ... ... теледидар;
• бейнеконференциялар;
• компьютерлік телеконференциялар;
• IRC;
• MUD;
• MOO жатқызылыды.
Асинхронды оқу ... ... мен ... ... процнсіне бір
мезгілде қатысуына талап етеді. Оқушы сабақтың уақыты мен жоспарын ... ... ... ... жүйелерге баспалық материалдар
негізіндегі, ... және ... ... почталардағы, WWW,
FTR кутстары жатады.
Қашықтықтан оқытуда, сондай- ақ, синхрондық жүйенің де, ансихрондық
жүйенің де ... ... ... жүйелер де қолданылады.
Сонымен, Қашықтықтан оқыту негізінде сырттай оқытудық бір түрі
ретінде жаңа ақпаратты коммуникативтік құралдармен технологияларды қолдану
арқылы жүргізіледі. Оқытушы бұл ... ... мен ... ... ... ... ... (2-кесте) кесте арқылы
берілген. 2-кестеде көрсетілгендей, оқыту әрбір моделі, оқу үрдісі
жүйесіндегі белгілі бір ... ... ол ... ... әдістемелікинструментариясына оқушы мен оқтушы іс- әрекетінің, іс-
әрекет сипатына (проблемалық оқыту), оқу материалын ұйымдастыру тәсіліне
(модульдік оқыту), жоғарғы нәтижеге жетуіне (білімді ... ... ... ... ... мен технологияларын қолдануға (қашықтықтан оқыту)
көп көңіл бөлінеді. Барлық жағдайда кез- келген инновациялық модельдер ЖОО-
да дәстүрлі оқыту ... ... ... ... ... ... салыстырудың сипаттамасы.
|Оқытудың инновациялық |Кілттік ерекшеліктері |Дәстүрлік оқыту ... | ... ... |
| | ... ... ... ... |Студенттердің практикалық|
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... жағдайлар | |
| ... | ... ... ... ... ... ... |
| ... ойын ... ... ... |
| ... ... |көбеиту. ... ... |Оқу ... |Оқу ... мен оқу |
| ... ... сипаттамасын|
| ... өз ... ... |
| ... ... | ... ... |Оқу ... ... ... болу |
| ... ... ... оқу материалдарын |
| ... ... ... ұйымдастыру. |
| |мен ... ... | |
| ... ... | |
| ... бөлінеді | ... ... ... ... ... тіркеуге|
|меңгеру ... ... ... |
| ... ... оқу | |
| ... жеткізудің | |
| ... ... | ... ... ... ... ақпаратты |
| ... ... ... ... |
| ... ... |мен технологияларды |
| ... ... ... ... |
| ... ... | |
| |әрі ... рольде | |
| ... | ... бұл- ... ... және рейтинг- бақылау жүйесінің
ерекшеліктері.[52]
Модуль дегеніміз- міндетті түрде оқушының білімен біліктерін ... бар оқу ... ... ... білім. Модульді
құрастырыудың негізінен пәннің жұмыс ... ... Ол ... ... ... ... байланысты тақырыптар блокына сәкес
келеді. Бір-ақ, тақырыптан айырмашылығы – ... ... ... ... ... ... және ... деңгейі – бәрі – бәрі өлшщеніп, бағаланып отырады.
Оқу модулі қайта жаңғартушы оқу циклы ... үш ... ... ... , ... және қорытынды.
Кіріспе бөлімінде мұғалім оқушыларды оқу модулінің жалпы ... ...... ... ... соң ... осы оқу
модулінің барлық уақытына есептелген оқу материалына қысқаша (10-12 минут
ішінде) ... ... т.б. ... ... ... ... ... мазмұнынына ( тұтас тақырып немесе тарау бойынша) «өсу»
бағытымен – ... ... ... ... сипаттағы тапсырмаға , зерттеушілік қызмет элементтеріне қарай
бірнеше рет қайта оралып отыру әр ... оқу ... ... істей
отырып , өз қабілеттерін, жадын, ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Сөйлесу (әңгімелесу) бөлімінде танымдық процсс негізінен , сыныпты 2-
6 адамнан шағын топтарға бөлу ... ... ... ... әрекет
етуіне сәкестендіріліп құрылады.
Оқыту ойын түрінде ұйымдастыру және әртүрлі ... ... ... ... жеке және ... ... пікірталастар
т.б.) қолдану- оқытудың міндетті шарты болып табылады. Сөйлесу бөлімінде
алғашында оқу ... ... ... және ... ... пен ... мақсатында, кейіннен- алынған білімді талдау, бекіту ... ... ... ... ... ... ші
сабақтардан бастап оқушыларға стандарт талаптарына сай ... ... ... ... стандарттарының талаптарына сай қарапайым білім
мен түсініктер деңгейіндегі тапсырмалар ( «жеңілдетілген» ... ... ... ... сай ... ... талдау және
қолдану деңгейіндегі тапсырмалар («стандартты»), бірінші дегей тапсырмалары
дарындылықтың екі түріне- интелектуалдық және креативті дарынды ... ... пен ... сипаттағы тапсырмалар(« стандарттан
жоғары»).
Оқушылар кез- келген ... ... ... ... күрделіге қарай кезең- ... ... ... ... ... өзінің орындай алу шамасына қарай
таңдауға ерікті.Жеңілдетілген деңгее тапсырмаларын орындау білім деңгейі
төмен ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Тапсырмаларын оқу моделінің орта кезеңінен- ақ ... ... ... ... ... бола ... ... кеңесшілер,
жүргізушілер,т.б. рольдерді атқара алады
Сөйлесу бөлімі сабақтарының ұйымдастырылу формасы бойынша әр оқушы
өзінің қалай және ... ... ... ... ... не ... ... біледі, өйткені мұғалім балаларды сабақтың ережелерімен (егер ол
оқыта үйрету ... ... ... оның ... және жүру барысымен алдын
– ала таныстырады.
Оқу модулінің қорытынды ...... Егер ... ... сабақтарында оқушылардың бір – біріне көмегі, бір – біріне оқытуы,
түрлі ғылыми көздерді пайдалануы құптыланып келсе, енді ... ... ... ... ... аған білімін, білігімен дағдысын ешкімнің
көмегінсіз көрсетуі тиіс.
Оқушы білім бақылаудың формалары ретінде тестілік тапсырмалар, бақылау
жұмыстары, ... ... ... ... оқу пәнінің ерекшелігіне орай
қолданып, оқу модулінің осы бөлімде беріледі.
Модуль оқушыда өз бетімен ... оқу – ... ... ... ... дамуын қамтамассыз етеді.
Сонымен жоғарыда айтылғандарды жүйелейтін ... ... ... ... ... ... ... Балаларды оқу мақсаттарымен таныстыру:
2. Сыныпты мазмұны жақын тақырыптар топ немесе тарау бойынша жасалған
жалпы ... ... ... оқу ... ... баяандау.
4. Өзара сөйлесу негізінде оқущылардың танымдық қызметін ұйымдастыру
және әрбір оқушынық қызмет нәтижесін әр сабақта ... ... ... тақырыпқа, тарауға («өсу» бағытымен) 4-7 рет қайта олралу
негізінде оқу материалын оқып- үйрену.
6. Тұтас ... ... ... Тақырып бойынша қалыпты сынақ (өзіндік жұмыс,бақылау жұмысы, т.б.).
Оқу модулін құрудың тағы бір ерекшелігі- мұғалімнің даярлық ... ... ... ... ол фасилитатор, кеңесші және оқушылардың
танымдық процесін ұйымдастырушы ролінде болады. Мұғалім бір оқу ... ... ... анықтап алғаннан соң, оның мақсатын, мазмұнын және
нәтижелерін, сондай- ақ осы модуль ... ... ... оқу ... ... ... ала ... жұмысы төмендегідей әрекет-
қадамдардан тұрады:
1- қадам: Берілген тарау, блок ... ... ... ... тиіс деп ... ... мен ... айқындау.
2- қадам: Берілген модуль бойынша оқу материалының тұтас мазмұнын оқып
зеріттеу.
3- қадам: Берілген модуль бойынша негізгі ... ... ... ... негізгі ақпарат беретін рефльефтік (код сияқты)
сөздерді табу.Олардың өзара байланысы мен өзара бағыныштылығын анықтау.
4- қадам: ... ... ... ... ... ... ... ұғымдар мен «кодтар» негізінде).
5- қадам: Оқу модулінің тұтас мазмұны бойынша тестілік ... (15- 20 ... ... ... ... ... оқу ... тұтас мазмұны бойынша
сынаққа қажетті сұрақтар мен тапсырмалар блогын ... ... ... ... ... болады).
7- қадам: Сөйлесу бөлімін әзерлеу. Оқытудың белменді ... Оқу ... ... ... ... оқушыға арнап күрделілік
дәрежеіндегі тапсырмалар және ізденушілік (зеріттеушілік) элементтері бар
аса күрделі ... ... ... оқу ... ... оқу ... нәтижелерін
бағалаудың, өзін- өзі және бірін- бірі бағалаудың мәні зор.
Оқушылар білімін бағалау балдық жүйемен жүреді, онда ... ... ... ... үш ... ... Олар ... көрсетіледі:
| І деңгей | ІІ ... | ІІІ ... ... | 0 |«5» |0 |«5» |0 ... |0 |«4» |0 |«4» |0 ... |0 |«3» |0 |«3» |0 ... ... бір белгі және сонымен қатар өлшем сияқты. Ол ... ... ... мүмкіндік береді. Оқу жұмысының барысына,
оның формасы мен ... ... ... ... мен нақтылығына
мұғалімнің жекелеген бағалаушылық- мағыналы сөздер (парционалдық бағалар)
ықпал етеді.
Өзін- өзі ... да ... ... өзі жүйелілеп, ісін ретке келтіру
құралы болып табылады және өз нәтижесіне сын ... ... ... ... ... туралы нақты түсінік құра білуін қалыптастырады.
Топтық жұмыс ... ... ... бірі ... ... ... талқылауға ұсынылып отырған бұл технология:
• Оқушы тұлғасының танымдық қабілеттерін ... ... ... ... ... ... ... ауызша және жазбаша тілін дамытуға;
• Тұлғаның қиындықтарға даяр болу және оны жеңе білу, қарым- ... ... ... ... шығармашлық өзін- ... өзін - өзі ... ... ... әсер
ететіні сөзсіз.
Төменде көрсетілген кестеден модульдік оқыту технологиясының оқушы
тұлғасына және оны дамытуға ... ... ... ... ... ... ... тұлғасына және оны дамытуға ықпалын
байқау
|Оқушы ... ету ... ... ... негізгі|
|тұлғасының |формасы |элементтері ... | | ... | ... ... мен ... |
|процестер. | ... ... есте ... ... |
| | ... ... ... сызбаларға |
| |Д ... ... оқу ... ... |
|- Жады |А ... екі ... ... сүйену: |
| |М ... ... әр ... ... ...... ... тыңдайды, жазады, |
| |Т ... ... |
| |А ... ... ... ... |
| |Д ... ... ... оқу |
| |Ы ... ... рет ... ... |
| | ... ... формалары- ойын арқылы |
| | ... ... жеке және ... жұмыс|
| | ... |
| | ... ... өз ... соңғы |
| | ... ... ... |
| | ... оқу ... және ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... оқу ... ... ... |
|- ... | ... екі ... жүйесіне сүйену; |
| | ... ... ... қол жеткізуіне |
| | ... ... ... ... |
| | |үш ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... | ... ... ... сөйлесу |
|Елестету |Д ... ... ... І ... ...... ... ...... ... ойын ... ...... ...... ... ... ...... ... ... |
| |Д | |
| |Ы | ... | ... ... ... ... ... ... ... істеу |
| |уға ... ... ... ... ... |береді. ... ... ... ... ... | ... саралап беру, |
|қажеттілігі). | ... ... ... ... бірлесен |
|- сыйласу, өзін | ... ... | ... ... ... ... ... | ... ... | |өз ... ... ... өзі бақылау; |
|қажетіліктер). | ... ... ... және ... |
| | ... ... және ... жүйесі; |
|- өзара қатынас, | ... ойын ... ... ... | ... ... оқушылардың өзара |
| | ... |
|- ... ... |оқу ... ... ... ... |
|болу және оны жеңу. | ... ... ... ... |
| | ... тиімді өтуін қамтамасыз етеді. |
|3. Танымдық | ... ... үш ... ... ... ... | |Б. ... таксономиясын пайдалану; |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... (деңгейлер бойынша); |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... | | ... ... ... | ... |Тұрақты түрде өзара сөйлесу, ортақ ... ... және | ... әңгімелесу; ... ... | ... ... сабақтарында адамның |
| | |екі ... ... ... |
|5. Оқуға жағымды | ... ... ... ... қуаныш |
|қызығушылық | ... ... (оқу ... сөйлесу |
| | ... ... ... оқу, |
| | |«өз ... жұмыс істеу мүмкіндігі,|
| | ... ... ... ... | ... және өзара бірге дайындалу |
| | ... ... ... ... | ... бөліміндегі білім дәрежесін |
| | ... ... ... және «көк жүзім» |
| | ... ... ... ... ... грек ... өнер туралы ғылым мағынасын
беретін технология ұғымы педагогикалық ... ... ... ... ... ... оның ... болуы педагоктың
шеберлігіне,оқушылар контингентіне, тіпті оқушылардың таным ... ... ... де байланысты екені сөзсіз.
Модульде берілген бөліктің оқу мақсаты, тапсырмалары мен деңгейін
өте анық ... ... ... тиіс ... мен ... аралап
көрсетілген. Модульдік оқытуда оқу ... ... ... ... ... ... дағдылар мен біліктер, материалды игерудің деңгейі
мен сапасы- барлығы алдын- ала жоспарланып ... ... ... ішкі ерекшеліктеріне, сонымен қатар оқытудың қажетті бақылу
жиілігіне де ... ... ... ... ... ... ... Модуль не ғұрлым ірі және маңыздырақ болса, соғұрлым
оған балалар саны көбірек беріледі.
Пәннің ... ... ұғым ... ... мазмұнды блоктар
логикалық бір жүйеге келтірілген оқу модулі ұғымымен тығыз байланысты.
Базалық ұғымдар ... ... ... оқу ... ... ... ... бірліктер, терминдер, ұғымдар, заңдар)- модуль
бойынша естілетін істердің барлығын қамтитын және модульді оқып біткеннен
кейін бақылауға ... ... ... ... мен ... модуль қарастырылып болғаннан кейін тест бақылауның нәтижелері
бойынша оқытушы студенттерге қажетті рекомендациялар (ұсыныстар) жасайды.
Сурет 1
Модуль ... және ... ... ... ... .
Бірінші бөлім- теориялық білім береді, екінші- ... ... ... біліктер мен дағдыларды қалыптастырады.
Модуль оқушыда интеллектінің, өз бетімен еңбектену қабілеттерінің,
ұжымшылдықтың, оқу- танымдық процесті басқара алу ... ... ... ... негізгі үш принципі:
1. Комплекстік, интеграциялық және жеке дидактикалық ... ... КДМ, ИДМ, ... Кері ... ... ... талдау, оқушының оқудағы өзін- ... ... ... ... Қызметтің, іс- әрекеттің практикалық бағыттылығы.
Бақылау мен бағалаудың рейтингілік жүйесі:
1. Білім мен білікті бастапқы түрде бақылау,
2. Міндетті ... ... және ... бақылау, жеңіл түрдегі өзін -өзі
бақылау,үлгімен салыстыру;
3. Соңғы немесе қорытынды бақылау (білім, білік, дағдылар деңгейі).
Бақылау ... (5- ... ... ... ... аралық, соңғы).
2. Іріктеп тестілеу.
3. Оқу- танымдық белсенділік.
4. Шығарма.
5. Реферат.
6. Қосымша жұмыстарды орындауы (көрнекі құралдарды дайындау, ... ... ... ... оқыту бағдарламалап оқытудың бір түрін көрсетеді,
оның мәні оқу материалдары ... ... үшін оның ... бөлініп беріледі.
«Кіліт сәті»- оқу материалы студентке ... ... ... – бұл ... оқу ... ... ... автонамды ұйымдастыру- әдістемелік блок.
«Стильдік жағы»- Модульдердің ... мен ... ... және деңгейлік диференциясы мен ... ... ... мүмкін. Келесідей таларптарды қамтамасыз етеді.
А) дидактикалық жүйелердің әрбір компонентін міндетті түрде қайта құру;
Б) оқу материалдарын жеткізіудегі нақты бірізділік пен ... ... ... ... ... ... оқушылардың жеке дара мүмкіндіктері мен ... оқу ... да ... алғанда инновациялық білім беру- бұл жай
қандайда бір модел емес, ол оқу ... ... ... ... тиімді пайдалану принципі болып табылады. [53]
Білім берудегі инновациялық амалдар қандайда бір ... ... ... ол ЖОО- дағы оқу ... ... ... модельдерді
қолданумен оларды жобалау және модельдеу арқылы анықталады. Дәл осындай
амалдар ЖОО- дағы оқу ... ... яғни ... ... ... етеді. Мұнда сондай-ақ оны шығармашылық құрылымдаумен
салыстыруға болады. Мұндай құрылымдау ... ... ... жөн ... ескерту қажет. Мұндай амалдарды оқытудың ақпаратта-
серіктестік технологиясында жақсы қолдануда Онда ... оқу пәні ... және ... ... ... ... оқу өнімдерінің кең
әртүрлі жинақтары көсетіледі (теле, видео, слад, ... жеке ... ... ... ұсыныстары мен өз ... ... ... ... ... оқулықтары және т. б.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта айтқанда ... ... даму ... ... ... жоғары технологияға және ғылым жетістіктеріне
негізделген өндірісті арттыруға бағдарланған институттар құруды ... Бұл «2003- 2015 ... ... ... – инновациялық
даму стратегиясында» айқындалған.
Осыған орай дамыған елдердегі индустриалдық- инновациялық ... ... ... етудегі тәжірибелерін ... ... таяу ... ... ... сала ... ... және қайта дайындау жүйесін құру- ... ... ... ... ... ... негізінде оқушы білімін анықтай алады, оған
жаңа ... ... ... ... ... құбылыстар
арасындағы байланысты көрсете алады, проект түзе алу ... ... тағы ... ... ... ... қойған мақсаты бойынша жұмыс істеуге
дағдыланады.
Кез келген педагогикалық технологияның философиялық ... ... ... ... ... педагогикалық технологиялар
негізінен гуманистік ... ... ... позициясы мен
жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған. «Қазақстан Республикасындағы бала
құқықтары түралы» заңында көрсетілгендей , мемлекет жас ... ... , әр ... ... ... ... сана сезімі қалыптасқан
белсенді қоғам мүшесі болуына, оған қажетті, ... ... ... технологиялардың пайда болуына мүмкіндік ... ... ... ... ... және ... ... ғана бағытталған
педагогикалық технологияларға талдау жасай отырып, ... мына үш ... ... ... ... концептуалды, мазмұнды, процессуалды.
Қазіргі кезде педагогикалық оқыту технологияларының ... және ... ... Бұларға технологияның концептуалдылығы ,
басқарушылығы, жүйелігі, тиімділігі, пайдалануға қолайлығы ... ... ... – оқу ... бір ... ... ... негізделуі. Жүйелілгі – білім
беру технологиясының жүйелі әр бөлімін бір-бірімен тығыз байланыста болуы.
Басқарушылығы ... ... ...... ... ... мақсатқа сәйкес жоспарлауға, оның әр кезеңінде материалды қабылдау
деңгейін анықтап , қажет ... , ... ... ... ... .
Инновциялық технологияның тиімділігі – ... ... ... ... ... ... сай , нәтижесін белгілі бір
білім стандартына сай ... ... ... табылады.
Пайдалануға қолайлығы - ... ... ... қайта зерттеу нәтижесінде оны пайдалану мүмкіндігінің жоғары
болуы.Оқыту ... ... ... оған ... ... ... парадигмаларына сәйкес келуі, оқу процесін
технологияландыру, осы ... ... оқу ... ... ... ... дәлелдей келе оқытушылардың инновациялық
технологиядан қандай деңгейде ... ... ... ... ... не?» ... ... жүргіздік.
Сауалнама мектеп ұстаздарына жүргізілді. Сауалнамаға 21-ұстаз қатысты.
Нәтижесінде стажы 5жыл ... ... ... технологияны теория
жүзінде біледі, бірақ қалай пайдалану керек екенін білмейді. Ал, стажы 5-15
жылдан асқан мұғалімдер инновациялық ... ... бере ... ... ... ... қандай авторларды білесіз? - деген
сұраққа, олар М.М.Жанпейсова , Модульдік оқыту ... ... ... ... туралы және Ж. А. Қараев., «Педагогическая технология
обучения» оқулығында интегративті әдіс деп ... ... ... ... аз ... ... ... де олар инновациялық
технология жайында білгілері келетіндіктер байқалады. Оларға оны оқуға
кітаптар, қосымша ... оқу ... ... келе ... ... ... ... 85%-ы
хабары төмен, ннновациялық технология жайында білседе анық көрсете алмайды,
15%-ы ғана меңгерген. Бұл көрсеткіштер өте ... осы ... ... ... ... орысша, ағылшынша жазылған кітаптарды қазақшаға аударып,
мұғалімдерге көбірек ұсынсақ инновациялық тенологияларды игеру мен ... арта ... ... ... жасауға болады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қасымова Ә.Қ. жан-жақты білімді ұрпақ ... ... ... ... ... техлогияландыру- бүгінгі күннің өзекті
мәселесі.Педагогика мәселелері. Вопрос педагогики. №1-2. ... ... ... ... ... ... ... беру
тұжырымдамасы. Педагогика мәселелері.//Вопрос педагогики. №1-2
3. Потошник М.М. ... ... ... и ... -М., ... Эльконин Д.Б. Психология обучения младшего школьника. –М.,
«Знание», 1974
5. ... М.Е., ... В.В. ... и психологические
основания образовательной ... ... ... технологии. –М: педагогический поиск. 2003
6. Әбиев Ж., Бабаев.С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика., Дарын. ... ... В.Н., ... Н.В., ... В.М., Межличностное общение.
М.: Питер, 2002
8. Дайрабаев Е. Педагогика пәнінің негіздері, Алматы, 2005
9. Нұрхан М. Тәрбие жүйесіндегі инновациялық үрдісі ., ... М.В. ... ... ... процесса в современной
зарубежной педагогике. –М.:Педагогика.№5.1994
11. Смирнов С.Д., Педагогика и ... ... ... ... к ... Учеб. Пособие для студ. Высш. Пед. ... М.: Изд. ... ... ... ... М.И. Теория и практика продуктивного обучения.
Колективная монография. 2003
13. Бордевский Г.А., ... В.А. ... ... ... терминологии. –М.: Педагогика №5. 1993.с.12-17
14. ... М.А. ... ... ... ... ... Беспалько В.П. Педагогика и прогрессивные технологии
обучения.
- М.: ... ... ... ... В.Т., Слагаемые педагогической технологии.- ... ... ... Т.Т. ... ... ... ... процесса.
Шымкент. 1998
18. Гузеев В.В. Технология и ... ... ... Дяченко В.К. Сотрудничество в обучении: О коллективном способе
учебной работе: Книга для учителя. -М.:Просвещение. 1991
20. ... Н.Е. ... ... ... ... ... Селевко Г.К. Современные образовательные технологии //Творческая
педагогика.-2001.-№2
22. Бектенгалиева. Педагог кадрлардың білімін тарттыту- инновациялық
тохнологияларды оқу ... ... ... ... ... Білім
әлемінде журналы. №4-6. -2006
23. Байбекова В. Ф. ... ... М: ... ... Г.М. Новая педагогическая технология: методология,
теория и практика. Монография. ... Изд. ... «ХХІ ... ... Гарифулпина Г.М., «Үздіксіз білім беру мектеп инновациялық ... ... ... , 2006, 109-112 ... ... туралы Қазақстан Республикасының Заңы, Алматы, 2000, 96б
27. Кобдыкаров К.К., ... В.М. ... ... ... ... ... КАТУ ... Педагогиеская наука,
1998, № 52-54 б
28. Жанпейсова Н.Н., Модулдік оқыту технологиясы оқытушыны ... ... ... М.Е., ... В.В. ... и ... ... технологии. –М.: педагогический поиск,2003
30. Давыдов В.В. Проблемы ... ... ... ... ... психологического исследования. –М.: Педагогика. 1996
31. Шаталов В.Ф. Экспримент продолжается. М.: Педагогика. 1989
32. Нурахметова Н.Н. Шоғырландырып ... ... ... ... М.А. ... ... проблемно- модульного обучения.-М.:
Народное образования. 1996.с.160
34. Бахишева «Білім-Образования» инновациялық ... және ... 2003, №2 3-7 ... ... Қ.Б. Әдебиетті оқыту әдістемесі. Алматы.1997
36. Лавренинко В.Н. Психология и этика делового общения. М., 1997. ... ... А.К. ... ... ... и ... образовательной
праграммы», Алматы, 1995, 92 б.
38. Гружапов В.А. Вопросы экспертизы ... ... ... и ... №2.1997
40. Кобдикова Ж.У. Оқытудың жаңа технологиясы мен ... ... ... ... ... ... мектеп №3-4,2001
41. Эльконин Д.Б. ... ... ... школьника.-М.,
«Знание», 1974
42. Формирование общества, основанного на знаниях. Новые задачи
высшей ... ... с ... – М.: ... «Весь Мир» , 2003
43. Абай қара сөз.Поэмалар, Алматы, Ел, 1992, 72б
44. Амонашвили .Ш.А. Школа жизни. М.: Изд Дом ... ... ... Б.Т. ... ... оқытудың технологиясы. Бастауыш
сынып журналы.№1.1998
46. Давыдов В.В. Теория развивающего обучения. М.:1996
47. Основы педагогического ... (под ред ... ... 1989
48. Инусова Х.М. Модульное обучение- что это ... ... ... ... ... ... на знаниях. Новые задачи
высшей школоы/Пер. С анго.-М.: Изд-во «Весь Мир», 2003
50.Высшее образование в ХХІ ... ... и ... ... Всемирной конференции по высшему образованию, Париж, 5-9 октября
1998г.-М.: СГУ,1999
51. Смирнов С.Д. Педагогика и ... ... ... ... к ... ... Посоьие для студ.высш.пед.учеб.заведенийй.
-М.:Издательский центр «Академия», 2001
52. Айтбаева А.Б. Жаңа педагогикалық технологиялар: Бакалавриат ... оқу ... ... ... ... М.М. ... ... образования проблемы и ... М., 2002, 352 ... ... С.А., Оқыу тәрбие үрдісінде ... ... ... ... ... ... Әмір.Ш., «Қазақстан мектебі» 2001, №6 32-34 б
56.Абдулинна Г., ... А., ... ... ... ... ... 2006, №8 35-40 ... М., білім беру технологиялары және ... ... ... ... (Әдістемелік нұсқау) – Алматы ,2002
58.Высшее образование в ХХ веке: подходы и ... меры ... ... ... по ... образованию, Париж, 5-9 октября
1998 г. – М .: СГУ, 1999
59.Қазақстан Республикасының гуманитарлық білім ... / ... ... ... 2002
60.Егоршин А.П. Распопов, Шашкова Н.В. Этика деловых ... 2005. – ... И.И. ... ... ... М., 2006. – ... А
Инновациялық технология дегеніміз не?
1. Ф. И. О.
2.Базалық білімі
2.Жұмыс орны
4.Жұмыс стажы
5. Инновациялық технология, ... ... ... ... ... ... технология, педагогикалық технологиялардың
қандай түрлерін білесіз?
7.Сіз сабақ өту барысында кімнің немесе қандай технологияны қолданасыз?
8.Бір ... ... ... ... ... ... болама?
9.Барлық білімнің сапасын арттыруда қай технологияның үлесі зор
деп ... ... ... ... ... ... барма?
11.Сіздің ойыңызша инновациялық технологияларды игеруде курстар
немесе ... ... ... ... технологиялардың қандай ... ... ... ... мен ... рейтингілік бақылау жүйесі.
Мақсат пен жетекші принциптер
Модульдік оқыту технологиясы
Оқу модулі мен дидактикалық материалды құрастыру
Оқытудың ... ... және ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Балабақшадағы әдістемелік жұмыстардың формалары5 бет
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь