Қазақстан Республикасындағы инвестиция жүйесінің дамуы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 РЫНОК ЭКОНОМИКАСЫН ИНВЕСТИЦИЯЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Инвестиция және экономикалық өсудің теориялық аспектілері ... ... 6
1.2 Қазақстан Республикасындағы шетел инвестицияларының ролі мен орны ... . 17
1.3 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық даму институтының атқаратын қызметтері ... ... ... .. 23

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫ
2.1 Қазақстандағы инвестициялық климатты бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
2.2 Қазақстан Республикасының инвестициялық саясаты:бағыттары, қағидалары және басымдықтары ... ... ... 44
2.3 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық процесті мемлекеттік ынталандыру саясаты ... ... ... ... ... ... 51

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 57
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСЕТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Экономиялық теория кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ... ... ... ... ... курс ... ... Қ.Б
э.ғ.к ... ... ... ... каф. ... ... М.С
Алматы, 2007
МАЗМҰНЫ
Кіріспе...........................................................
.................................................... 3
1. РЫНОК ЭКОНОМИКАСЫН ИНВЕСТИЦИЯЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ
МӘСЕЛЕЛЕРІ...............................................................
..................................
1. Инвестиция және экономикалық өсудің
теориялық
аспектілері.................................................................
..................... 6
2. ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы инвестициялық даму
институтының атқаратын
қызметтері............................................................. 23
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ
СТРАТЕГИЯСЫ.................................................................
............................
2.1 Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... саясаты:
бағыттары, қағидалары және
басымдықтары................................................ 44
3. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық процесті
мемлекеттік ынталандыру
саясаты................................................................. 51
Қорытынды...................................................................
.................................. 57
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі............................................................... 61
КІРІСПЕ
Тәуелсіздік алған алғашқы ... ... Жаңа ... ... даму ... таңдап, жылдан жылға әлемдік қоғамдастықта барған сайын
зор құрмет пен беделге қол ... ... алға ... нық ... ... Қазақстан бүгінде экономиканың берік іргетасын қамтамасыз
етіп, қағидаттық жаңа кезеңге қадам ... ... өзі ... одан ... ... осы ... және ... зор экономикалық, әлеуметік,
саяси және әкімшілік негізге қоюға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы жан-жақты ... Жаңа ... ... ... ішкі және ... ... маңызды бағыттарын айқындайтын
даму бағдарламаларын қабылдаумен ... Осы ... 1997 ... 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясы қабылданған болатын, онда
қоғамның келешек мүмкіндіктері мен мемлекеттің ұлы ... ... ... ... ( 2030 жыл» Стратегиясын дәйектілікпен орындау
өзіміздің алдағы ілгерілеуіміз үшін берік ... ... ... сол ... орындауда Қазақстан жеделдете жан- жақты жаңғырта жаңарту жолын
таңдады. Бұл ... ... ... ... ... табылады.
Осы заманғы әлемде Қазақстанға және қазақстандықтарға лайықты орнын,
бүкіл ел халқының әл-ауқатының өсуі мен ... ... ... ... ету үшін сыртқы нарықтарға шығып, сенімді орнығуға міндетті.
Бұл мақсатқа жету үшін Қазақстан экономикалық ... жаңа ... 2006 ... ... ... жаңа жоба тұжырымдалып, оны іске ... ... ... Бұл — ... ... бәсекеге барынша қабілетті елу
елінің қоғамдастығына қарай жедел жылжуымыз және оның ... ... ... тұғырнамасын нығайту. Және мұның қажетті ... ... ... мен қызметтерінің озық халықаралық стандарттардың
сапалық деңгейіне ... ... бұл ... ... ... ... – бүгінгі де, сол секілді ықтимал мүмкін болатын нақты да
перспективалы ... ... ... ... ... тура ... ... тауарлар, қызметтер, еңбек ресурстары, капитал, осы
заманғы идеялар мен технологиялар рыногының шын ... ... ... үшін ... ...... ... дамуын жай қамтамасыз
етіп, ұстап тұру емес, оның ... ... ... экономиканың бәсекеге
қабілеттілігінің тұрлаулы сипатын қамтамасыз ету үшін толымды ... мен іске ... ... оның ... ... бақылау қажет
болады. Бұл стратегия біздің экономикамыздың жекелеген секторлары ... ... ... ... ... алып, әлемдік даму
үрдістері мен сыртқы рыноктардағы сұранысты ескеруге тиіс. Бұл ретте тиімді
жұмыс істейтін қор рыногын құру қажет. Оның ... ... өз ... ... ... ... тартпайынша мүмкін емес.
Сондықтан да, Үкімет халықты инвестициялық сауаттылық әліппесене тиісінше
үйрету жөнінде кең ауқымды ... ... ... ... ... жүйесін ауыстыру кезеңінде, ішкі
қаржыландырудың мүмкіндіктерінің ... ... ... ... ... құрылымдық қайта қалыптастыруды қамтамасыз ету үшін,
сыртқы капиталды тарту және пайдалану проблемаларды өте маңызды орын алады.
Республика ... ... жеңу тек ... ... алу ғана
емес, сонымен қатар, құрылымдық-инвестициялық өзгерістермен де ... оның ірі және ... ... ... ... ... ... үкімет органдары алдында ұзақ мерзімдік инвестициялық
бағдарлама жасау мәселесі ... ... ... жаңа Қазақстан» атты Жолдауында «Қазақстан үшін
қолайлы шарттармен Біріккен Сауда ... ... – біз қол ... ... ... халықаралық техникалық стандартты барынша жедел де
кеңінен ... ... деп атап ... Бұл ... ... арттырумен байланысты. Өндірістің одан әрі дамуы шетел және
жергілікті инвесторларды тартумен және ... ... ... ... аса бай жер ... ... жатқан
шетелдік инвесторлар елдің мүддесіне қарай экономиканы ... ... ... инвестициялау мәселелерін зерттеу әрдайым экономикалық
ғылымның көз-қарасында болатын. Бұл инвестициялардың ел ... ... ... ... ... қызметтің ең ... ... ... ... ... ... инвестициясын тарту және пайдалану
маңызды бағыт болып табылады. Ұлттық инвестицияның жеткіліксіз ... ... ... ... елге ... ... ... бағытталған. Осыған орай, таңдалынған тақырып маңызды
болып табылады. Бұл тақырыптың өзектілігі, әлемдік тәжірибе көрсеткендей,
елдің ... өсуі ... ... байланысты. Сондықтан оның ел
экономикасындағы алатын орнын жетік түсіну қажет. Бұл жұмыста Қазақстан
Республикасындағы шетел ... ... ... ... ... ... ... ол инвестициялық
жүйесінің механизміне сараптама жүргізу, елдің ... өсу ... ролі мен ... ... ... ... экономикасына
шетел инвестициясын тарту процесін қарастырып, ондағы ... ... және сол ... ... беру ... табылады.
Қойылған мақсаттарға жету үшін бітіру жұмысында келесідей ... ... ... ... инвестициялаудың теориялық негіздерін қарастыру;
— Қазақстан Республикасындағы шетел ... ... ... ... инвестициялық стратегияларын және
инвестициялық даму ... ... ... Қазақстан Республикасындағы инвестиция жүйесінің
қызметі жатады.
Осы жұмыстың теориялық және әдістемелік негізі болып 2007 ... ... ... ... ... «Жаңа әлемдегі жаңа
Қазақстан» атты Қазақстан халқына ... ... – 2030 ... ... Республикасы Президентінің «Шетел инвестициялары
туралы» 1994 жылдың 27 ... № 226-XII ... ... ТМД ... және ... ... еңбектері
және табылады. Сондай-ақ, талдау кезінде Ұлттық банктің статистикалық
бюллетеніндегі және ... ... ... Жылдық есебіндегі мәліметтер
пайдаланылды.
Сонымен, бітіру жұмысы кіріспеден, екі ... және ... және ... мен ... пайдаланылды.
1 РЫНОК ЭКОНОМИКАСЫН ИНВЕСТИЦИЯЛАУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1. Инвестиция және экономикалық өсудің теориялық ... ... ... ... ... республика
экономикасында күрделі, бұрын соңды болмаған өзгерістер болды. Реформа
экономикада ... ... ... алуды өзінің мақсаты етіп қойды, ... ... ... ... ... ... ... барлық
жүйесін өзгертуді қажет етеді, оны жүзеге асыру, ... де ауыр ... ... КСРО ... ... ... ... жүйеге
мамандандырылған да, ал технология ... ... ... ... өз ... ... ... салалары қалыптаспаған болатын.
Әлемдік тәжірибе негізінде дәлелденгеніндей, капиталдың халықаралық
миграциясы, шаруашылық өмірде (интернационалды) барлық ұлттардың ... ... ... ... қозғалысының дамуына, әсіресе
өндірісі дамыған елдер арасындағы ... ... ... ... ол бір елде ... жата ... ... дамыған
елдердің ірі компаниялары ұлттық шеңберден өтіп, трансұлттық сипат ... ... ... ... бар ірі ... ... қалыптасуы
халықаралық мамандану мен кооперацияның қалыптасуының жеделдеуіне әкеледі.
Сондықтан, трансұлттық компания ... ... ... ... ... байланысын тереңдететін фактор болып табылады.
Қазіргі жағдайда Қазақстан Республикасының шетелдік капиталдың
көптеп келуіне бірнеше ... ... әсер ... ... ... салық салудың дүние жүзіндегі ең ... ... ... ... ... толық қалыптаспауы;
инфляцияның көтеріңкілігі және айырбастау курсының тұрақсыздығы.
Дегенмен де, бұл ... ... ... ... ... ... құйылуына бір жақты субъективті себептер де кедергі
жасауда: шетелдік инвесторлар ... ... ... ... ... ... инвестиция құжатын дайындау, орындау
тәртібінің жетілмегендігі; ... ... ... ... (жер ... жекешелендірілетін объектілерге, жергілікті
серікке қатысты қорлар туралы); жергілікті несие мен қор ... ... ... ... жеткіліксіздігі; саяси
және экономикалық туелділіктен қорғаудың жеткіліксіздігі; ... ... ... дәрежесі. Сондықтан, шетелдік кәсіпкерлік
капиталды тарту мен ... ... ... меңгеру өте қажет.
Рыноктық экономикасы дамыған елдерде қалыптасқан шетелдік инвесторлар ... ... ... ... қажет.
Батыс елдерінде шетелдік инвесторлар қызметі, негізінен барлық
жергілікті ... ... ... ... істі орындау тәртібімен
реттеледі. Ұлттық заң ... ... ... қызметінің көптеген
бөліктерінде ұлттық және шетелдік компаниялар қызметтерін ... ... үшін ... тең ... азаматтық және сауда құқығы, нақты
айтқанда акционерлік заң ретінде қолданады. Сондықтан, ... ... ... ... туралы арнаулы кодекстер мен заңдар жоқ, оның
орнына бірсыпыра әкімшілік қаулылар мен оған ... ... тек ... ... ... және ... Британия отарында болған елдерде ғана
бар [16, ... ... ... ... көптеген ыңғайлы жағдайлар
жасайды: шетелдік кәсіпкерлер өздерінің компаниясының негізін құруда және
шаруашылық жүргізуде, ... ... ... ... тең жағдайда
қызмет атқарады және олармен ... ... ... ... ... сол елдегі кез-келген ұйымдастырушылық құқықтық түрін жүргізуге
болады; жергілікті жеңілдіктердің көпшілігін пайдаланады; жергілікті ... ... ... ... ... ... бар.
Рыноктық экономикадағы әр түрлі елдерде шетелдік ... мен ... ... ... үш ... ... осы елдің Конституциясы негізінде;
б) шетелдік инвестицияны екі жақты мемлекеттік өзара қорғау мен сыйлық
беруге ... ... ... пен ... азаматтар арасындағы инвестиция туралы
келіспеушілікті ... ... ... мәселе жөніндегі
халықаралық шарт) қатысу [27, ... ... ... ... көбінесе дамушы елдермен
инвестицияны өзара қорғау және дәріптеп сыйлау келісімдері бар. ... ... ... міндеттемелер кіреді: әрбір келісімге келген ... ... ... ... ... ... ... міндеттенеді, сонымен
қатар, соған байланысты қызметтерге, шетелдік меншікті қорғауды қамтамасыз
ету, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
жасау, өзара күрделі қаржы мәселелеріндегі келіспеушілікті халықаралық
сотта қарау.
Қазақстан Республикасындағы қалыптасқан ... ... ... сипаттамас алдында, экономикалық әдебиеттерде әр түрлі
дәрежеде ... ... ... ... ... ... ұғымды
анықтап алған дұрыс. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, шаруашылық ісінде бұл
терминді ... ... ... әр түрлі айтыс-тартысты жағдайға
соқтырады, соның кесірінен оны реттеуге көп ... пен ақша ... ... «Инвестиция» термині нарықтық экономикаға көшу ... ... Бұл ... ... investire ( «жұмылдыру» сөзінен ... кез ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 1991 жылғы «Шетелдік инвестициялар туралы» заңына ... ... ... ... және ... ... әкелген
мүліктердің барлық түрлері мен валюталық қаржылары ... ... ... өте кең ... ... ... ... мынадай
түрлері жатады:
– материалды-заттай — яғни, түрліше өндіріс салаларында тауар өндіруге
қолданылатын құрал-саймандар, станоктар, механизмдер;
– қаржылық — бұған ... ... және ... ... ... ой ... өндірісті басқару тәжірибесін, мамандар дайындау,
лицензиялау, біріккен ғылыми еңбектерді ... ... және ... ... ... ... жатады [28, 12б.].
Капитал құнының өсуінің ... ... ... ... қаралады. Дж.М. Кейнс өзінің «Жұмыспен қамту, процент және
ақша туралы жалпы теория» атты ... ... ... ... ... ... өтімді капиталдан құрылуына қарамастан оның
өсуі» деп анықтама ... Дж.М. ... ... ... ... мемлекет роліне ерекше мән береді. Оның теориялық ... ... ... ... ... жол, ... плотина
құрылысы т.б. түрінде даму алды.
Э.Дж.Долан және Д.Е.Лендсей өздерінің «Рыноктың ... ... ... ... ... жүйедегі қызмет атқарып
жатқан капиталдың, яғни адамдардың жасаған өндіріс ... ... ... ... ... ... деп анықтама береді. Ворсей ... ... Д. ... ... өте кең қарастырған. Тұрмыстық
дәрежеде инвестицияны үй, ... өнер ... ... ... алу ... түсіндіреді. Сонымен қатар, инвестиция деп акция,
облигация ... ... ... ... ... Ал В. ... ... түсінігі нақты инвестиция аталатын мәні бойынша
«күрделі қаржы салу», «қаржылықты» ... ... яғни ... және ... ... ... меншіктің тікелей табыс ... бар ... ... ... ... [18, 6б.].
В.В. Бочаровтың пікірінше «Инвестицияны белгілі бір ... ... ... ... өнімінің және меншік түрінің өзгеру процесін
тек тіркеп есептеу ғана емес оның өсіп дамуы ретінде түсінген дұрыс» ... 41б.]. ... ... ... ... ... ... инвестициялаудың негізгі 3 кезеңін көрсетті:
1. Ресурстардың капитал салымына айналуы, яғни инвестиция қызметінің
нақты объектісіне инвестициялық трансформация ... ... ... ... ... ... айналуы;
3. Табыс немесе әлеуметтік құбылыс формасында капитал құнының өсімі,
яғни инвестициялық қызметінің ... ... ... ... ғылыми әдебиеттерде сан алуан. Инвестиция
туралы «Жекешелендіру және ... ... ... ... ... жазады: ««Инвестиция қызметі» түсінігі ұзақ немесе қысқа
мерзімде табыс алу мақсатында әртүрлі активтерге қаржылық ... ... ... ... ... қызметтің объектілері
болып табылатын активтердің ... ... ... активтерге немесе шынайы капитал және ... ... ... Ең ... анықтама «Инвестициялық - қаржылық жинағы»
кітабында берілген: ... ... ... ... ... ... [20, ... Кареновтың терминдік сөздігінде инвестицияға ... ... ... ... және ... қызметтерге жұмсалған,
ал нәтижесінде табыс қалыптасатын немесе әлеуметтік тиімділікке жеткізетін
ойды ... ... ... Құндылыққа автор ақшаны, құнды
қағаздарды, мүліктерді, мүлікке құқықты, авторлық ... ... ... ... ... ... техникалық немесе технологиялық,
сауда, коммерциялық т.б. бөлімдер ... мен ... ... және ... ... ... табиғаты оны жіктеу арқылы ... ... ... ... ... салынған. Белгілер ретінде
мыналар қолданылады:
1) инвестициялардың түрлері;
2) ақша құралдарын салу объектілері;
3) инвестицияландыруға қатысу ... ... ... ... ... инвестордың қатысу түрлері;
7) тәуекел дәрежесі;
8) ұдайы өндіріс түрлері [28, 13б.].
1. Инвестициялардың түрлерін ... ... ақша ... ... ... ... және басқа да құнды
қағаздар;
▪ жылжымайтын және жылжымалы мүлік;
... ... ... және ... да ... байланысты мүліктік құқықтар;
▪ қандай да бір өндірісті ... ... ... ... ... ... ... дағды, өндірістік тәжірибе
ретінде рәсімделген техникалық, ... ... ... ... ... бойынша инвестициялар былайша
бөлінеді:
▪ нақты ... ... ... ... ... яғни ... ... – кәсіпорынның негізгі және айналыс
капиталын қалыптастыратын материалды және материалды емес ... ... ... ...... ... қосымша материалдық
бұйымдарға, дайын өнімдерге айналдырылған құралдар;
— материалды емес ...... ... ... ... ... және кадрларды дайындауға кеткен шығындар;
▪ қаржылық ... ... ... ... ... ақша
құралдарының салынуы – депозиттер, құнды қағаздар, банктік салымдар.
3. Инвестициялық ... ... ... ... ... келесі
түрлерге бөлінеді:
▪ тікелей инвестициялар, мұнда инвестицияландыру және ақша ... ... ... инвестордың тікелей қатысуы қажет етіледі.
Сонымен қатар, инвестор инвестициялық циклдердің барлық кезеңдеріне
тартылады, оның ішінде ... ала ... ... зерттеулерге,
инвестицияландыру объектілерін жобалау мен тұрғызуға, ... ... ... бұл ақша ... өз ... ... тиімді
орналастыратын және аккумуляцияландыратын түрлі қаржылық делдалдар
арқылы (инвестициялық қорлар және ... ... ... ... инвестицияландыру объектілерін басқаруға қатысады, ал
алатын табыстарын клиенттері арасында бөледі. Тұтас ... ... ... ... портфельдік деп те атайды.
4. Инвестицияландырудың кезеңдері бойынша ... мына ... ... мерзімді, ұзақтылығы бір жылдан аспайды (қысқа мерзімді
депозиттік салымдар, жинақ ... ұзақ ... ... ұзақтылығы бір жылдан көп.
5. Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
▪ азаматтардың, мемлекеттік емес меншік нысанындағы кәсіпорындардың,
өкіметтік емес ... жеке ақша ... ... ол ... ... ... мен мемлекеттердің
бюджет көздерінен қаржыландырылады.
6. Инвестордың қатысу түріне байланысты:
... ... ... ... ... ... немесе
шаруашылық жүргізіп отырған кәсіпорындардың бір бөлігін ... ... ... ... қатынас);
▪ инвестор толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық
жүргізіп жатқан кәсіпорындарды өз меншігіне ... ... ... ... ... ... облигация арқылы немесе
басқа да құнды қағаздар түрінде алу;
▪ табиғат ... ... ... ... құқығына, басқа да
мүліктік құқықтарға концессия алу.
7. Тәуекел ... ... ... ... ... бөлінеді:
▪ тәуекелсіз инвестициялар. Мысалы, бірқатар мемлекеттерде қысқа
мерзімді ... ... ... салу ... ... ал олар бойынша алынған табыс қауіпсіз қойылымды анықтайды,
бұл қауіпсіз қойылым инвестициялық тәуекел нүктесін санау ретіндегі
салымдарды бағалау ... ... ... ... ... ... тәуекел немесе
белгісіздік дәрежесі, мысалы, уақыт, салыным объектісі сияқты
факторларға ... ... ... ... ... ... нәтижесінің өзгеруі инвестицияландырудың
мерзіміне және жобаның масштабы мен оның ... ... ... ... нарықтың мүмкін болатын әрекетіне
шеше алмау болып табылады ... өнім ... ... ... ... сату ... кеңейту, мемлекеттік тапсырыстарды орындау
және т.б.). Дәрежені бағалау ... ... ... ... ... ... ... жоғалту мүмкіндігі. Тәуекелдің орын алуы
мүмкін;
— жоба іске ... ... ... ғана ... ... есептемелік
табысты жоғалту мүмкіндігі. Тәуекел дағдарысты болып ... ... ... ... ... және ... ... немесе апаттық тәуекел.
8. Ұдайы өндіріс инвестицияның келесі түрлерінің бірінде ... ... жаңа ... және ... ... жоба ... іске ... жаңа құрылыстар немесе кәсіпорындардың, ғимараттардың салынуы;
▪ шаруашылық жүргізіп отырған ... ... - ... ... ... шаруашылық жүргізіп отырған
кәсіпорындардың екінші және келесі ... ... ... және ... жаңа ... салу немесе қызмет
етіп жүрген кәсіпорындарды кеңейту;
... ... ... ... қайта құру – моральді
тұрып қалған және физикалық ... ... ... ... жаңа ... шығарылуының профилін өзгерту мақсатымен
өндірісті толық ... ... ... ... ортақ жоба бойынша
жүзеге асыру;
▪ техникалық қайта қамтамасыздандыру – ... ... ... ... ... ... ... шара кешендерін жүргізу.
Инвестицияның ұсынылған жіктелуі қазіргі ... ... ... ... ... ... ... процестерді жан-жақты бағалау
үшін қажет.
Инвестициялық процесс – ұсыныс жасаушылар мен ақша ... ... ... ... ... Екі тарап та қаржылық институттар ... ... ... ... ... ... ... ссудалық-жинақтаушы ұйымдар, сақтандыру компаниялары және т.с.с.
Акциялар, облигациялар, опциондар қаржылық нарық болып табылады. Қаржылық
нарық ақша және ... ... ... айтылған инвестициялық процесті келесі 1 – суретте қарауды
ұсынамыз [19, ... 1 ( ... ... ... қаржылық ұйымдар бір мезгілде қаржылық
нарықтармен жұмыс жасауға қатысады және ... мен ... ... ... ... ... қағаздарға қатысты шешім ... ... ... Бұл ... 5 ... тұрады:
1) инвестициялық саясатты таңдау;
2) бағалы қағаздар нарығына сараптама жүргізу;
3) бағалы қағаздар жинағын жасау;
4) бағалы ... ... ... қарастыру;
5) бағалы қағаздар жинағының тиімділігін бағалау.
Біздің ойымызша инвестиция туралы кең ... ұғым ... ... ... ... ... негізінің» белорус авторлары қор жинау
процесі тек инвестиция немесе күрделі ... ... ... ... ... ... дегеніміз жаңадан жасауға және бұрынғы кәсіпорындарды
қайта жаңартуға жұмсалған шығындар ... ... ... ... таза
шығынның тұтынудан кейінгі компоненті болып табылады.
Бөлінген инвестициялар және оны іс-жүзінде игерудегі ... ... ... ... ... ... ... белгілі қабілеті бар адам мен заңды тұлғалар, ... ... ... мемлекет және халықаралық ұйымдар саналады.
Инвестициялық қызметке қатысушылар болып, инвесторлар, тапсырыс берушілер,
жұмыс ... ... ... ... ... ... ... мекемелер, инвестициялық биржалар және ... ... ... қызмет – бұл шаруашылық ... ... ... және өзіне тән заңдылықтармен дамып отыратын, өзіндік логикаға ие
объективті ... ... ... ... экономикалық табиғаты
жағынан болашақта ... жету үшін ... ... бас тартуды
білдіреді. Инвестициялық қызмет анық бағытта қаржылық сипат алуы ... ... ... ... ... облигацияға және басқа құнды
қағаздармен қатар банктік депозиттерге ... ... ... ... ... мынадай негізгі принциптерге сәйкес жүзеге
асырылуы ... ... ... ... мен ... ... ... жасап араласпауы қажет;
— инвестициялаудың өз еркімен болуы;
— меншік және ... ... ... ... ... тең құқығы;
— инвестицияның қорғалуы;
— инвестициялық қызметті жүзеге асыру ... ... ... ... жүзеге асырудағы азаматтар мүддесі мен құқығын
бұзбай сақтау [19, 78б.].
Инвестициялық қызмет инвесторлар ... ... ... ... ... инвестицияның көлемі мен тиімділігін өз еркімен
анықтайды. Сонымен ... ... ... асыруда өзіне қажетті,
қабілетті, заңды ... ... ... ... ... әдіспен
қызметке алуға құқығы бар. Инвестор өзінің инвестицияға өкілдігі мен оның
нәтижесін шарт арқылы жеке ... ... және де ... және
жергілікті мекемелерге заңда белгіленген тәртіп бойынша бере ... ... ... шешім қабылдау бәсекелік ортада ... ... ... проблемасына тіреледі және бұл бәсекелік орта бір
немесе басқа да салаларға тиісті әр түрлі экономикалық, құқықтық және ... ... ... ... ... тек ... ... және оның мақсаты
мен бағытына көңіл ... ... ... ... деп ... және ... болмайтын табыстың бөлігін айтады. Инвестициялық
ресурстар инвестициялық қызметінің нақты объектілеріне жұмсалады, сондықтан
күрделі ... ... және ... ... ретінде қаралады.
Инвестиция қызметтің субъектілері мен объектілері арасындағы
байланысты 2 – суреттен көруге болады [18, ... 2 – ... ... ... мен ... арасындағы
қарым-қатынас
Инвестициялық қызметінің объектілері
Инвестиция - бұл табыс салу мақсатында елдің ... ... және ... ұзақ ... ... және капитал салымдарын
айтады Инвестицияның негізгі мынадай ... ... Жаңа ... ... ... ... Жаңа ... және технология, жаңа жабдықтар сатып алуға;
– Шикізат пен материалдарды қосымша алуға;
– Әлеуметтік нысаны және пәтер құрылысына.
Осы ... ... ... ... капитал инвестициясы;
– тауарлы - материалдық қорлар инвестициясы;
– адам капиталы инвестициясы болып бөлінеді [28, 178б.].
Инвестициялар бұдан ... ... және таза ... ... ... — ескі ... ... басуға кеткен шығындар
(амортизация) + өндірісті ... ... ... ... ...... ... амортизация қосындысын
шегергендегі есептелген жалпы инвестиция. Егер таза инвестиция мөлшері
тұрақты ... ... ... дамиды. Егер таза инвестиция нольдік
мөлшерді құраса (жалпы ... ... тең ... онда ... шамасында болады. Егер таза инвестиция теріс мөлшерді құраса (жалпы
шығын амортизациядан төмен), онда ... ... ... сұраныстың маңызды факторына жатады:
• табыс мөлшерінің күтімі, яғна ... ... ... ... ... немесе күрделі қаржылық рентабелділігіне тәуелді. Егер
инвестордың пікірінше рентабелділік төмен болса, онда ... ... ... ... ... яғни ... ... қабылдау кезінде
күрделі қаржының альтернативті мүмкіндіктерін есепке алады ... ... ... ... ... ... ... Инвестор
ақшасын жаңа зауыт, фабрика құрылысына жұмсауы мүмкін, немесе ақша
ресурстарын ... ... да ... Егер ... ... ... пайда нормасынан жоғары болса, инвестиция жүзеге
аспайды, керісінше, егер процент ... ... ... ... ... болса, кәсіпкерлер күрделі қаржыны іске қосады.
• салық салу деңгейі, яғни инвестиция сол ... ... ... ... ... мен ... тәуелді. Салық деңгейінің жоғары болуы
инвестицияны ынталандырмайды, сонымен қатар салықтың қандай ставкасы
жоғары немесе төмен деп ...... ... да ... ... ... процент мөлшеріне ... (3 – ... [17, ... 3 – ... сұраныс тәуелділігі процент мөлшеріне кері
пропорционалды
Процент
ставкасы
инвестиция сұраныс қисығы
инвестиция
Инвестицияға сұраныс қисығына басқа да факторлар ... ... ... ... ... ... ... фактор, ол қисықты
оңға ауытқытады (инвестицияға сұраныс ... ... ... күтімін төмендетуге әкелетін фактор, ол қисықты
солға ауытқытыда (инвестицияға сұраныс төмендейді). Бұл факторларға жатады:
жабдықты ... ... ... кәсіпкерлерге салық, инфляция т.б.
Сондықтан, ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады [18, 19б.].
Табыспен инвестицияның тәуелділігі ... ... - бұл ... мен ... ... ... өзгерісті
көрсететін коэффициент [17, 65б.]. Мультипликатор - сөзбе-сөз аударғанда
көбейткіш деген ұғымды ... ... ... ... мәні ... инвестицияның ұлғаюы қоғамның ұлттық
табысын алғашқы инвестиция өсімінің мөлшерінен артық мөлшерге ... ... суға ... тас ... ... шеңберін туғызса,
экономикаға «тасталған» инвестиция да табыс және жұмыспен қамтудың ... ... ... ... ... ... Ұлттық Өнімде (ЖҰӨ) көп мөлшерге өседі.
Бұл өсудің, ... ... ... - ... әсер деп аталады.
Мультипликатор ( бұл сандық коэффициент инвестиция ... ЖҰӨ ... ... ... ... ... артуы 10
млрд. теңгені құрайды, ал ЖҰӨ 20 ... ... ... ... ... өсуі
ЖҰӨ
Мультипликатор МР = ... ... ... ЖҰӨ = МР * ∆ ... ... ... нақтылы ЖҰӨ өсімін
көрсетеді. Бұл ... ЖҰӨ деп ... және ол ... ... ... ... шығындары қаншалықты қосымша көп болса, онда
мультипликатор шамасы да көп болады, ... ... ... ... ... ... Халықтың қосымша қор жинауы көп болса, онда мультипликатор ... ... ... ЖҰӨ ... ... ... ... өсуінің инвестиция өсуіне ... ... ... ... ... - (лат. - тездеткіш) - осы жылғы инвестицияның өсуінің,
өткен жылғы ... ... ... ... ... ... коэффициент.
Акселератор = ∆ И : ∆ ҰТ
Бұнда, ∆ И- ... ∆ ҰТ- ... ... ... ... ... өсуіне әсерін көрсетеді.
2. Қазақстан Республикасындағы шетел инвестицияларының ролі ... ... ... ... капиталының қатысуы елдің
халықаралық еңбекті бөлу және әлемдік ... ... ... ... ... ... ... байланысты болып
келеді. Әлемдік экономиканың тарихы, әсіресе дамушы ... ... ... ... ... ... фактор болып табылатынын
көрсетеді. Егер АҚШ, Германия, Жапония, ... ... ... ... ... экономикалық өсу кезеңдерін сараптайтын болсақ,
соңғы он жыл ... ... ... осы ... ... ... ел ... өсуінің ең жоғарғы кезеңдеріне
сәйкес келгенін көруге болады. Мысалы, АҚШ-та тікелей шетел ... 1976 жылы 30 ... ... құраса, 1990 жылдардың аяғында бұл
көрсеткіш 20 есеге өсті [16, ... ... ... Оңтүстік Корея, Тайвань, Сингапур, Гонгонг
секілді «жаңа индустриалды елдерінің» ... ... да ... ... ... ... ... байланысты осы
елдерде қысқа мерзім ішінде әлемнің нарық конъюнктурасының ... ... ... ... ... ... экономикасының жоғарғы деңгейде дамуы елге инвестиция
тартумен және ... ... ... ... Шетел капиталы
Қазақстан экономикасын инвестициялаудың маңызды көзі ... ... ол ... ... ... ... артта қалуды
жеңуге, инновациялық процестердің кеңеюіне бастама болуда, нарықтық жаңа
ұйымдық-экономикалық институттардың және ... ... ... бола ... ... компаниялар өздерінің ... ... ... ... ... үшін ... ... атқарып жатқан
кәсіпорындарға күрделі қаржы енгізу ... ... ... ... ... ... республикалар салаларының жағдайы ғана
емес, экономикадағы құрылымдық өзгерістер, мемлекет иелігінен алу ... ... ... ... ... ... ... алу
мүмкіндігі де әсер етеді. Шетелдік инвестицияны ... өте ... ... ... ( ол ұлттық экономиканың даму деңгейі болып саналады.
Сондықтан да, мемлекеттік ... ... ... ... ... дәстүрін сақтауда, елдің қауіпсіздігін сақтауда жетекші роль
атқаруға тиіс.
Инвестиция және ... ... ... оқу ... ... ... ( ... капиталды тарту әдістерін анықтау.
Қазіргі көптеген экономикалық әдебиеттерде халықаралық капитал ... кең ... ... капитал тарту әдістерінің квалификациясы
толық қарастырылмаған. Сондықтан бұл сұраққа методологиялық тұрғыдан қарау
аса маңызды.
Атақты американдық экономист М.И.Голдман елдің ... ... ... ... 2 ... көрсетеді: шетел қатысушыларының бағалы
қағаздарды сатып алуы ... ... деп ... және
кәсіпорындарды толық немесе жартылай басқару [16, 22б.].
Қазақстандық шетел ... ... ... ... ... ... 3 ... бойынша жүзеге асады деп көрсетті: дамуға арнайы
көмек ретінде, ... ... және ... ... ... [28,
123б.]. Бірақ бұлай бөлу нақты емес, өйткені дамуға арнайы ... ... ... ... ... келуінің бірдей формасы деп айтуға болады,
себебі екеуі де ... ... ... ... ... ойымызша елге
капиталдың келуі келесідей түрде болу керек:
1) ... ... мен ... ... ... ... ... түрде (халықаралық кәсіпкерлік).
Қазақстан қазір шетелдік инвесторлар қызметіне ... ... ... ... ... мүдделеріне сәйкес
инвестициялық климатты өте ыңғайлы жасауға ұмтылып отыр, сонымен ... ... ... ... қойылған мақсатқа жетуді де
көздейді.
Республикада, саясатшылар мен экономистердің пікірінше, шетелдік
күрделі қаржыны ... ... ... ... ... ... ... шығару мүмкіндігінің тиімділігін арттыру, оны шикізаттық
сипатынан арылту;
— елдің сыртқа шығару ... ... және ... рыноктағы өз
орнын табу;
— сырттан әкелетін ... ... ... ... ... ... ... жаңа техника мен технология,
басқару әдісін, өнім өткізу арқылы көтеру;
— дайын ... ... ... бөлігінің қалыптасуын дамыту;
— артта қалған және тоқырап ыдыраған аудандардың дамуына көмектесу;
— ұлттық экономикада жаңа жұмыс орнын жасау;
... ... өз ... қамтамасыз ету. Осы
айтылған мақсатты белгілерді ... ... және ... ... Республикасы ашық рыноктың экономика ... ... ... ел. ... ... ел экономикасында маңызды роль
атқарады, бұл Республика Президенті мен ... ... ... ... ... ... қолданып жатқан
шараларынан көрінуде.
Республикаға шетелдік инвестиция өте қажет, өйткені оның ... ... ... ... ... ... кезде
даусыз. Дамушы елдерде экономикалық мәселелерді ... ... орны ... ... ... ... және ... экономикаға
инвестициялауда келесідей артықшыларды атауға болады:
– шетелдік капиталды пайдалану бюджетке түсетін ... ... және ... өнеркәсібінің тиімділігін арттыруға үлес
қосады. Айта кететін жәйт, ... ... ... ... табысының 50 пайызын өндірісті өңдейтін, ... ... және ... ... ... ... ... арқылы алады;
– шетел капиталы мен инвестиция жергілікті бюджет түсімін арттырады.
Шетел инвесторлары жергілікті азаматтарды жұмысқа алып және ... ... ... ... ... ... төлеп отырады;
– шетел инвестициясы елге жаңа ... мен ... ... ... елдің ғылыми-техникалық потенциалын арттырады;
– ішкі көздердің шектеулі талаптарына сәйкес халықаралық капитал ғылыми-
техникалық ... ... ... сонымен қатар жаңа нарықтық
инфрақұрылым құрып инновациялық қызметтің дамуына өз ықпалын ... ... ... ... ... ... жаңа жұмыс орнын құруға
әрекет етеді, және де жаңа жұмыс орын талаптары персоналдан қайта ... жаңа ... ... ... Басқарушылық (маркетинг, қаржылық
басқару, ақпараттық технология сферасында) және техникалық біліктілік
жергілікті жұмыс күші сапасының артуына әкеледі;
– шетел ... ... ... ... талаптарына сәйкес отандық кәсіпорындарының адаптация процесін
тездетеді;
– шетел инвесторларының басқару және ... ... ... ... ... жаңа ... дамиды. Бұл берілген
тәжірибе мен технологияларды дұрыс пайдалануының ... ... ... экспорт және бәсекелестік ... ... ... ... ... ... шығу ... тездетеді;
– шетел инвестициясы өндірістің жаңа салаларын одан әрі дамытуға негіз
болады. Белгілі бір ауданда ... ... ... ... ... ... салалардың дамуына әсер ететін шешуші фактор
болып табылады. Өзінің нәтижесіне қанағаттанған инвестор оны ... ... ... ... ... мұндай көзқарасы аталған
нарықта жаңа инвесторлардың елге капитал салуына ... ... ... ... ... ... өндіріс
салаларының дамуына өз ықпалын тигізеді;
– шетел ... мен ... ... ... ... әлемдік
экономикаға шығуына көмектеседі. Елдегі немесе аудандағы инвестициялық
жоба инвестор мен оның ... ... ... ... ... ... қажет етеді. Инвестициялық жобаның екі
жағы да елдің әлеуметтік және экономикалық талаптарын ... ... ... ... ... поцестер мен
тенденциялардың кең түсінігі қалыптасады;
... ... мен ... ... ... ... Қосымша жұмыс орындарын құру ... ... ... ол жұмыссыздық бойынша төленетін төлемдердің
үнемдеуіне әкеледі. Шетелдік компаниялар басқа да ... ... ... қоса ... өз мойнына
алады. Өз кезегінде, жаңа ... ... құру ... ... көптеген қоғамның әлеуметтік сырқаттардан, психикалық аурулардан,
қылмыс көздерінен сақтайды;
– шетел капиталы мен инвестицияның ... ... ... ... ... ... инвестицияның келуі, нәтижесінде, мемлекеттік табыстың артуына, елдің
жалпы ... - ... ... халықтың тұрмыс деңгейі
сапасының артуына, жұмысбастылықтың жаңа мүмкіндіктерін құруға ... ... [19, ... ... ... тікелей инвестициялау шетел
инвестицияларын тартудың ең тартымды түрі болып табылады. Ол ... ... ... ... ... ... пен ... инвестициялаушы
арасында концессиялық келісім жасаушы, келісім-шарттық кәсіпорындар құру
түрінде жүзеге асырылады.
Тікелей инвестиция түріндегі шетелдік инвестициялаудың тиімді ... ... екі ... ... және ... ... ... маңызды екенімен байланысты. Тікелей және меншік шетел
инвестицияларына ... ... ... елдер бұдан гөрі мемлекеттік
қарыздарды ... ... ... Бұл ... ... ... ... апаратын
экономикалық зақымдану жүйесінде қалуының негізгі себептерінің бірі ... ... ... Қазақстан экономикасына тікелей
инвестициялаудың, мемлекеттік шетелдік ... ... ... бар. Тікелей инвестицияны жүзеге асыра отырып, шетелдік
кәсіпкердің өзі ... ... ... ... ... тырысады, осыған
орай машиналар, жабдықтар беру мерзімін қарастырады, жаңа ... ... ... ... және ... қоюға белсене
қатысады және тауарларды өзінің ... ... ... ... ... табады.
Республикада шетел инвестициясын тартудың негізгі түрлеріне
мыналар жатады:
— біріккен кәсіпорын (БК) ... ... ... ... шетелдік инвестициялар салушылар иелігіндегі шетелдік
кәсіпорындар ... ... ... ... беру немесе концессиялар.
Олардың барлығында өз құндылықтары мен жеткіліксіздіктері бар,
бірақ ... ... ... серіктестіктер өз мүдделері мен
мүмкіндіктерінің ыңғайына қарай ... ... ... ... ... алуы ... БК және ... кәсіпорындары 1990 жылдан бастап құрыла
бастады. ... ... ... саны ... 2700 біріккен кәсіпорындарды
құрайды. Инвестициялық қызметтің дамуында шетел ... ... ... ... кезеңде (1991-1993 жж.) жарғылық капиталдың аз мөлшеріне
қарамастан БК көптеп құрыла бастады, әсіресе ... ... ... және ... жекешелендіру, экономиканы қайта құру бағдарламалары
шетел қатысуымен ірі кәсіпорындардың құрылуына алып ... ... ... ... ... ... ... «Табако Компани» акционерлік
қоғамы.
Екінші кезеңде (1993-2006 жж.) ... ... ... ... маңызды салаларына шетел
инвесторларының қол жеткізуі мүмкін болды.
Үшінші ... (2006 ... ... шетел капиталын тарту ірі
кәсіпорындардың жеке ... іске ... және ... ... ... ... байланысты дамуда.
Портфельдік инвестицияларды шетелдік инвесторлар жарналар, акция
немесе елде меншікке – капитал салу ... ие ... өзге ... ... алу ... ... ... Ақша салудың бұл түріне тек
рыноктық инфрақұрылымның дамыған элементтері жекелей алғанда, халықаралық
стандарттары мен ... ... ... келетін және әлемдік қорлар
рыногі мен операциялық байланыстары қор биржалары болғанда ғана ... сату ... үшін ... ... олар ... ... жою, ... халық шаруашылығының аса маңызды салаларын және басқа мақсаттарын
тиімділігі жоғары капитал салу арқылы ... үшін ... ... ... ... ... ... қатысуы
арқылы әкелінеді.
Шетел инвестициясын тікелей тартудың басқа бір түрі жалға беру
немесе концессия, яғни ... ... ұзақ ... ... ... әр
текті шаруашылық қызметін жүзеге асыру құқығын беру. ... ... ... ... ... жаңғырмайтын табиғат ресурстарын пайдалану
немесе игеру, мемелекет монополиясына жататын басқа да қызметтерді ... ... беру ... ... ... ... сәйкес арнайы
мерзімдер негізінде іске асырылады. Концессия қарым-қатынастары жалға алу
үшін шаруашылық түрін ... өнім ... ... ... ... ... ... варианттарының толық еркіндігін
береді, Шығыс Еуропа елдерінің, мысалы, Венгрияның тәжірибесі ... ... тағы бір ... ... бұл ... ұжымдары тарапынан
шығатын әлеуметтік ... ... ... ... сатуға
байланысты өзге жағымсыз ... ... және ... ... ... ... бар [28, ... шетел инвестициялары және біріккен кәсіпорындарды құрудан
басқа, елге ... ... ... ... да ... бар, соның ішінде
бірлескен және шетел банктерін құру арқылы. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... Айта кететін болсақ,
олар «ABN AMRO Bank», «TEXAKA Bank», «АЛЬФА банк» және басқалар. Қазақстан
экономикасының негізгі ... ... АҚШ, Азия және ... ... табылады.
Инвесторға жеңілдіктер мен халықаралық келісімдегі артықшылықтар,
соның ішінде салық және кедендік жеңілдік ... ... ... ... ... егер ол бекітілген маңызды өндіріс тізіміне
сәйкес, инвестор ұсынған ... ... оның ... ... және
жаңа талапқа сәйкестігі, құжаттаға қаржы, техникалық және ... ... ... және ... ... асырудағы
жауапкершілікті сақтағанда ғана беріледі.
Шетелдік инвестицияны тарту процесіне әсер ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарын жекешелендіруді аяқтау;
— бағалы қағаздар рыногын дамыту шаралары.
Сонымен, республикада болып жатқан ... ... ... ... ... және ... ... екенін көрсетіп отыр. Қазақстан ... ағым ... 1( ... ... ... [3, ... 1 – ... емес активтердегі инвестициялардың жылдық көрсеткіші
(млн. теңге).
| |2003 |2004 |2005 ... емес ... |1472341 |2090266 |3040031 ... | | | ... ... | | | ... ... |1327864 |1703684 |2420976 ... | | | ... ішінде | | | ... ... ... |123790 |241311 |219922 ... ... |128328 |341167 |476539 ... ... | | | ... ... | | | ... қаржылық активтерге |16149 |45415 |142516 |
| ... ... ... ... |
| |2003 |2004 |2005 ... емес ... |100,0 |100,0 |100,0 ... | | | ... ... | | | ... ... |90,2 |81,5 |79,6 ... | | | ... ... | | | ... ... ... |10,4 |11,5 |9,1 ... құралдарының |8,7 |16,3 |15,7 ... ... | | | ... инвестиция | | | |
3. ... ... ... даму ... ... Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің 2003 жылғы
«Ішкі және сыртқы саясаттың 2004 жылға ... ... ... ... Республикасының 100 пайыз мемлекеттің қатысуымен
қалыптасқан даму институттарының бірі «Қазақстанның ... ... ... ... әрі қор) құрылуына ... ... ... ... ... Қордың жарғысын және инвестициялық декларациясын ... ... ... ... тiркелуiн;
2. Республикалық бюджет қаражаты есебiнен 23 000 000 000 ... ... ... ... ... жарғылық капиталының акцияларына ақы
төлеудi және мынадай мекен-жай ... ... ... ... ... ... ... беруді;
3. «Қазақстанның Инвестициялық қоры туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының жобасын әзiрлеудi және ... ... ... ... Осы қаулыдан туындайтын өзге шаралардың қабылдануын қамтамасыз етуін
[2, 35б.].
Сонымен қатар, Қазақстан ... ... ... ... және ... ... Қор ... мемлекеттiк
пакетiне иелiк ету және пайдалану құқықтарын Қазақстан ... ... ... ... кәсіпорындарын қаржыландыруда сенімді серіктестік
Қазақстанның Инвестициялық қоры Қазақстан Республикасының ... ... бірі ... ... Қазақстанның инвестициялық қоры
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... акционері болып әрекет ететін акционерлік қоғам нысанындағы
коммерциялық ұйым болып табылады [7, 18б.]. Қордың қызметі 2003 ... ... ... ... - құқықтық нысаны – жарғылық капиталына
мемлекеттің жүз пайыздық ... бар ... ... ... ... - 37,8 ... ... немесе 300 миллионнан астам АҚШ
доллары, кейіннен оны кезеңдеп арттыру жоспарланған [8, 17б.].
Қор ... ... ... - ... ... ... ... қабілетті өндіріс орындарын құру ... ... ... ... құрылған немесе бұрыннан жұмыс істеп тұрған
кәсіпорындардың жарғылық капиталдарына қатысу жолымен ... ... ... ... - ұйымдардың жарғылық капиталдарына
инвестиция салуды, инвестициялық жобалар бойынша ақпарат жинау мен өңдеуді,
маркетингтік, инжинирингтік және өзге де ... ... ... ... ... етуге қатысуды, сондай-ақ
инвестицияларға бақылау ұйымдастыруды қамтитын, Қордың ... ... ... ... [8, 20б.]. Қор ... ... ... ұйымдардың жобаларына инвестицияларды жүзеге асыру ... ... ... емес ... жеке ... бастамаларына
қаржылық қолдау көрсету арқылы Қазақстан Республикасының индустриялық-
инновациялық саясатын іске ... ... ... ... [9, ... ... Шикiзаттар мен материалдарды тереңдетiп өңдеудi жүргiзетiн, қазiргі
заманғы және озық технологияларды пайдалана отырып бәсекеге қабiлеттi
әрi табысты өнiм ... ... ... ... ... ... ... жаңадан құрылатын,
сондай-ақ жұмыс ... ... ... ... капиталына
инвестицияларды жүзеге асыру;
▪ Инвестициялардың көлемiн кеңейту жолымен ... ... ... ... ... ... ынталандыру, сондай-ақ
қор рыногының қазiргi заманғы құралдарын қолдану үшiн жағдайлар жасау;
▪ Қордың кәсiпорындардың ... ... және ... ... ... ... ... үшiн кәсiпорындардың
тартымдылығын арттыру;
... және ... ... ... ... ... ету, ... сабақтас өндiрiстердi
дамыту үшiн шетелдiк инвестицияларды жүзеге асыру;
▪ Шетелдегi ... ... ... белсендiлiгiн
арттыруға жәрдемдесу;
▪ Халықаралық тәжiрибе мен стандарттарды ... ... ... ... озық ... әзiрлеу;
▪ Қордың инвестициялық жобаларына қатысу үшiн менеджерлердi ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық саясатты
жүзеге асыру;
— шикізат пен материалдарды тереңдетіп өңдеуді жүргізетін, ... ... ... ... қабілетті өнім шығаратын
жұмыс істеп тұрған перспективалық ұйымдарды ... ... не осы ... ... тұлғалардың инвестицияларын тарту үшін
іріктеуді жүзеге асыру;
— Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық ... ... ... ... отандық және шетелдік
инвесторлар қатысатын инвестициялық ... іске ... және ... ... болу;
— филиалдар мен өкілдіктер кіру;
— инвестициялық жобалар жөніндегі құжаттамалар ... ... ... ... ... ... ... қабылдау;
— уақытша бос ақшаны орналастыру;
— басқа отандық ... ... ... шет елде жүзеге
асыратын инвестициялық жобаларының орындалуын бақылаудың бірлескен
нысандарына қатысушы болу;
— өз ... іске ... үшін ... мен кеңесшілерді шарт
негізінде тарту;
— өзінің инвестициялық портфелін ... ... ... ... ... ... қатысушысы ретінде тиісті
лицензияның негізінде дилерлік қызметті ғана жүзеге асыру жатады.
Қор қызметі ... ... ... ... ... асады:
1) қор акциялардың 49 пайызға дейінгі бөлігін сатып алуымен, жобалардың
тікелей инвесторы болады;
2) инвестициялық жобалардың ... іске асуы ... ... тиісті ұйымдастыру деңгейін қамтамасыз ететін, жобаның
техникалық-технологиялық жақтарын ... ... үшін ... ... ... ... бар және акциялардың 50 пайыздан
астамын бақылайтын стратегиялық ... (бір ... ... ... бар, ... ... капиталына қатысқанды
неғұрлым тиімді болады;
3) Қор және ... ... ... ... ... ... инвестиция Жобаны іске асырудың түрлі сатыларында
қаржыландырудың басқа көздерімен де ұштастырылуы мүмкін, соның ішінде
листингіленбеген облигациялар, ... ... ... ... және мерзімі ұзартылған төлеммен сатып алу,
экспорттық несие агенттіктерінің қатысуымен алынатын несиелер;
4) қор инвестор ... ... ... ... ... ... іске асыру барысындағы, қатерлер мен ... Қор ... ... ... ықпал ете отырып, осы
өңірдегі мемлекеттік ... және ... да ... өзара қызметті үйлестіреді;
5) жоба іске асырылу сатысынан өтіп, сатылым мен өндіріс тұрақты деңгейге
жеткен ... Қор ... ... стратегиялық серіктестеріне, басқа
акционерлерге және портфельдік инвесторларға сату ... ... [10, ... және ... ... басқа елдеріндегі салаларды дамыту
беталысын талдау негізінде, бәсекеге қабілетті ... мен ... ... ... ... ... анықталды, атап
айтқанда:
— ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... ... ... өңдеу өнеркәсібі мен басқа салаларды есептегенде
агроөнеркәсіптік кешен);
— құрылыс материалдарының өндірісі ... ... ... ... мен қаптауына дейінгі өндірісіне дейін);
— әйнек өнеркәсібі;
— химия және мұнай химия өнеркәсібі;
— металлургия;
— машина жасау;
— орман және ағаш ... ... ... ... ... ... және көлік) [5, 16б.].
Қазіргі уақытта Қор қызметінің түйіні құрылымды құрайтын мәні ... ... ... жаңадан құру мен құрастырылғандарын
толықтыруға жағдай ... ірі және ... бар ... ... қаржыландыруға ауыстырылды.
Инвестициялық декларация Қордың инвестициялық қызметінде негізгі
құжат ... ... ... инвестициялық қоры акционерлiк қоғамының
(бұдан әрi Қор) ... ... ... ... ... ... Республикасының Заңына сәйкес әзiрленген және
инвестициялаудың мақсатын, стратегиясын, ... ... ... ... ... әр түрi ... ... қағаздар портфелiн
әртараптандыру нормаларын және ... ... ... қатысуын
тоқтату шарттарын айқындайды [11, 22б.].
Қор жүзеге асыратын инвестициялаудың мақсаты жаңадан құрылатын
және жұмыс ... ... ... капиталдарына қатысу жолымен
экономиканың шикiзаттық емес ... ... ... ... жөнiндегi жеке ceктордың бастамаларына қаржылық қолдау көрсету болып
табылады. Қор жұмыс iстеп тұрған өндірістерді кеңейтуге, ... ... ... ... ... ... ... шығару және
қызметтер көрсету ... ... жаңа ... ... ... және ... инвестициялық жобаларды қаржыландыруға
қатысады. Инвестициялық жоба - Қордың инвестицияларын көздейтін іс-шаралар
кешені болып табылады.
Қордың ... ... үшін ... жоба ... ... ... ... Республикасының индустриялық-инновациялық саясатының негiзгi
бағыттарына сәйкес келсе;
2) экономикалық және қаржылық параметрлері ... ... ... ... ... ... ... өнiм өндiрудiң және
қызметтер көрсетудiң сапасы мен көлемiнiң өсуiн ... ... ... ... ... тереңдетуге, жоғары технологиялық өнім
шығаруға бағытталған ... [1, ... ... ... мен ... ... ... кеңесiнiң шешiмiмен бекiтiледi. Қордың инвестицияларын ұйымның
жарғылық капиталына жүзеге асыру үшiн iрi акционер ретiнде жобаны орындауды
ұйымдастырудың тиiстi ... ... ... ... ... ... ... асыру үшiн ... ... ... инвестор қатысады. Стратегиялық инвестор ретiнде бiр инвестор
да, сол сияқты инвесторлар тобы да ... ... бар. ... ... iске ... ... ... салу тәжiрибесi бар
институционалды инвесторлардың қатысуы орынды болып табылады.
Қор бәсекеге қабiлеттi салалар мен ... ... ... ... ... бағыттылығы басым қосылған
құны жоғары өнiмдер ... және ... ... ... ... ... ұлғайтуға бағытталған инвестициялық
жобаларға бағдарланады. Қордың қаражаты салынған акциялар құнының өсiмi мен
ұйымдардың жарғылық ... ... ... ... ... ... нысаны болып табылады. Дивиденд нысанындағы ағымдық ... Қор өз ... ... ... қарастырмайды [11, 69б.].
Қор уақытша бос ақшаны iшкi және сыртқы рыноктардағы ... ... емес ... қағаздарды қоса алғанда, ... ... ... айқындайтын шекте және тәртiппен ... ... ... асырады. Қор уақытша бос ақшаны дербес не
сенiмдi ... ... ... ... ... табылады. Уақытша бос
ақшаны сенiмдi басқарушы арқылы басқару шарттары Қор мен ... ... ... ... айқындалады. Қордың уақытша бос ақшасын
орналастыру уақытша бос ақшаның жалпы көлемiнiң мынадай ... ... ... ... шешiмi бойынша жүзеге асырылады:
▪ Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары - 10 пайызға
дейiн;
... ... ... шығарған бағалы қағаздар - 100 пайызға
дейiн:
... ... құру және Даму ... ... ... құру және Даму банкі;
– Азия Даму Банкі;
... Даму ... ... ... ... Халықаралық қаржы корпорациясы;
– Америкааралық Даму Банкі;
– Халықаралық Есеп айырысу ... ... Даму ... өз ... ... ... ... жүзеге асыратын қор
биржасының ең ... ... ... ... ... ... емес ... қағаздары - 25 пайыздан аспайды,
қаржы ұйымдарының бағалы қағаздарын қоспағанда - 50 пайыздан аспайды;
▪ Қазақстан Республикасының егемендiк рейтингінiң бiр ... ... ... ... бар қазақстандық эмитенттердiң шетел
мемлекеттерiнiң заңнамасына сәйкес шығарған мемлекеттік емес ... - 25 ... ... ... ... ... ... уәкiлеттi мемлекеттiк органның
лицензиясы болған кезде - 20 ... ... ... ... ... ... Қор ... тәртiппен депозиттерге уақытша бос ақшаны кемiнде 3 екiншi
деңгейдегі банктерге орналастырады. Олардың әрқайсысының депозит
сомасы уақытша бос ақша ... 30 ... ... тиiс. ... 5000 (бec мың) ... ... ... дейiнгi мөлшердегі
уақытша бос ақша екiншi ... бiр ... ... ... [11, ... ... ... индустриялық-инновациялық саясатына
сәйкес экономиканың шикiзаттық емес секторындағы отандық және шетелдiк
ұйымдар арасындағы өзара тиiмдi ... ... ... үшiн ... ... ... [5, ... инвестицияларды жүзеге асыру кезiнде Қор өздiгiнен немесе
қазақстандық инвестормен бiрлесiп, инвестиция жүзеге ... ... ... олар ... ... және тосқауыл болатын акциялар
пакетiн айқындауға мүмкiндiк беретiн шетелдiк заңды тұлғаның ... ... ... ... Қор ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын және
олардың бәсекеге қабiлеттiлiгiн ... ... ... инвестицияларды
салалық және аумақтық әртараптандыру негiзiнде инвестициялық тәуекелдердi
басқарудың ұтымды саясатын ... ... ... ... ... саясатының өзекті мәселелерiн ашатын құжатты бекiтедi.
Қор ... ... ... ... ... ... ... кезеңдiк әдiстi ұстанады:
1) инвестициялық жобалар бойынша ақпараттарды алдын ала талдау, жинау
және өңдеу;
2) техникалық-экономикалық негiздеменi ... ... ... ... ... маркетингтiк, инжинирингтiк және өзге де зерттеулер жүргiзу;
5) ... ... ... ... бақылауды ұйымдастыру және жоспарлы ... ... ете ... Қордың жобаға қатысуын тоқтату [25,
10б.].
Ұйымның жарғылық ... ... ... қатысуы 49 пайыздан
аспауы тиiс. Бұл ретте ұйымның жарғылық капиталына Қордың 700 млн. теңгеден
аспайтын мөлшерде ... ... ... Қордың Директорлар кеңесi
қабылдайды. Қор басқармасы ұйымның жарғылық капиталына 700 млн. ... ... ... туралы шешiм қабылдауға құқылы. Қор ұйымдардың
жарғылық капиталдарына өзiнiң қатысу үлесiн 49 ... ... ... ... бұл үшiн Қор басқа акционерлермен жасалған келiсiмдердiң және
инвестициялық жобаларды iске ... ... ... ... ... ... және ... заңнамаға сәйкес басқа да сатып
алушыларға сатуға құқылы.
Қазақстан Республикасының экономикасын дамыту үшiн стратегиялық
маңызы бар iрi ... ... үшiн ... ... кезеңiн
қаржыландыру үшiн жоба бастамашысының қаражаты жеткiлiксiз ... ... ... ... (ТЭН) ... Қор ... ... қатысуы басталғанға дейiн Қордың Жарғысына сәйкес Қордың
Директорлар кеңесiнiң шешiмi бойынша бастапқы кезеңдердiң ... үшiн ... ... ... ... ... бөлiгін
уақытша өзiне қабылдай алады. Қор iрi инвестициялық жобаларды iске асыру
үшiн ... ... одан әрi ... ... осы ... ... ... Қордың TЭH-дi әзiрлеуге байланысты шығыстары
инвестициялық жоба бойынша шығындарға ... ... ... акцияларға ақы төлеу және жаңадан құрылатын және жұмыс
істеп тұрған ұйымдардың жарғылық капиталындағы ... ... ... ... ... ақы ... мерзiмдерi мен мөлшерi
ұйымдардың жасалған келiсiм-шарттар (жеткiзiлiмдер, мердiгерлiк ... ... ... ... ескере отырып, ұйымдармен жасалған
Инвестициялық жобаларды бiрлесiп iске асыру туралы ... ... ол ... ... қатысатын ұйымдарды басқарудың
мониторингiн, ... ... ... ұсынылатын есеп беру негiзiнде
жүйелi және жоспарлы ... ... ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды:
▪ инвестициялық жобаны іске ... және ... ... ... ... ақпаратты жинау және жүйелі таңдау;
▪ ұйымдардың қаржы-экономикалық және өндiрiстiк-техникалық жай-күйiн
және олардың қызметiнiң ... ... және ... ... ... ... ұйымдардың басқару сапасын ... және ... ... ... ... ... әзiрлеу [11, 45б.].
Қор ұйымдардың ашықтығын қолдауға ... ... және ... ... қатысады. Инвестициялардың салалық және аумақтық
құрылымдары ... ... ... ... ... ... инвестициялық портфельдiң сапасына қойылатын мынадай
талаптарды ескере отырып ... ... ... резидент ұйымдарына инвестициялар үлесi
Қордың меншiктi капиталының кемiнде 70 пайызын құрауы тиіс;
— ЭҚЖЖ ... ... ... ... ... ... салалардың бiрiне инвестициялардың үлесi Қордың меншiктi
капиталының 25 пайызынан аспауы тиiс;
— Қорды 50 млрд. теңгеге дейін ... ... бір ... ... тiркелген құрылымға инвестициялар үлесi меншіктi капиталдың 20
пайызынан, 100 млрд. теңгеге дейiн ... ... 15 ... ... жарғылық капиталдарындағы акциялар мен қатысу үлестерi
құнының жоспарланатын өсімiн қамтамасыз ету шамасына қарай Қор оларды басқа
ұйымдарға ... ... ... кейіннен қайта инвестициялау үшiн
ұйымдардың акционерлерiне де, сол ... ... ... ... да оның ... акциялар мен қатысу үлестерiн сатуды жүзеге
асыратын болады. ... ... ... ... тоқтату шарттары
әрбiр жекелеген ... ... ... ... ... iске асыру туралы шарттармен айқындалады [1, 12б.]. Ал, Қордың
инвестициялық жобаға қатысу ... ... ... ... ... Қор акционерлердi және инвестициялық жобалардың өзге ... ... ... ... ... сату ниетi туралы алдын ала
хабардар етедi. Қорға тиесiлi қаржы құралдарын сатудың мерзiмдерi ... ... ... шешiмi айқындайды.
«Қазақстанның Инвестициялық қоры» акционерлік қоғамының 2006-2008
жж. арналған дамуының негізгі бағыттары:
... ... жж. ... ... ... ҚИҚ-ты
кейіннен капитализациялауды қарастырады және түрлі масштабтағы
отандық және шетел инвестициялық ресурстарының ... кем ... ... тартуымен оның қызметін шоғырландыру, Қазақстанда,
сонымен бірге шетелде бәсекеге қабілетті ірі және тиімді ... ... ... ... ... жж. ҚИҚ ... жж. ... мына салалардағы жобаларды,
қара және түсті ... ... ... микробиология,
фармацевтика, медициналық өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы мен ... ... ... және керамикалық материалдар, цемент,
әйнек ... ... ... және тағы ... іске асыруды
жалғастырады.
— ҚИҚ-ң 2006-2008 жж. арналған инвестициялық ... ... үш ... ... болады:
1) 2004-2005 жж. қаржыландыруға қабылданған жобаларға сай еншілес және
тәуелді ұйымдардың акциялары үшін ... ... ... ... ... ... ... төлеу инвестициялық жобалар
бойынша бекітілген сметалар шеңберінде шығын төлеуінің ... ... ғана ... ... Жаңа ірі ... ... ... Аса ірі, қиын жобалар
бойынша қаржыландыру жоба алдындағы құжаттамаларды әзірлеуге ... ... ... ... ... ... жобаларды дамыту
үшін дайындама құрылады;
3) Кәсіпорынның жарғылық капиталында ҚИҚ-ң қатысуын ... ... жж. ҚИҚ ... 20-дан кем емес жаңа инвестициялық жобаларды
қаржыландыруды жүзеге ... ... ... Бұл ... ... ... немесе мына салаларда жұмыс істеп ... ... ... ... өнеркәсібі,
агроөнеркәсіптік кешенде, химялық, жеңіл, металлургиялық өнеркәсіпте,
машина ... және ... ... ҚИҚ ... жж. ... қажетті инвестициялау бағдарламасы
бойынша жобаларға ... үшін 850 млн. аса АҚШ ... ... ... ... ... нарықта қазіргі кездегі
жағдайлардың ... және ... ... ... ... ... Егер ... жобалар бойынша
халықаралық есептеуде пайдаланылатын ... еуро және ... ... ... ... болған жағдайда, ҚИҚ-ң
жарғылық капиталын толтырудың бағдарламасы бойынша 2006-2008 жж.
арналған республикалық ... ... ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ
СТРАТЕГИЯСЫ
2.1 Қазақстандағы инвестициялық климатты бағалау
Экономикалық реформаларды іске асыру тікелей шетел инвестицияларын
тарту және пайдаланумен тығыз ... ... ... ... жолында шетел инвестициясына қатысты өз стратегияларын анықтау
керек. Бұл ел ... ... ... ... қабылдауға негізделген оң
әсерлі инвестициялық климат құруды көздейді.
Инвестициялық климат ( жан-жақты ... ... ... бұл ... ... қаржылық, әлеуметтік-саяси,
ұйымдастырушы-құқықтық және географиялық факторлармен анықталған, ... ... елге ... және кері ... ... жағдайы [21, 6б.].
Инвестициялық климат — инвестордың тиімді капитал ... ... ... ... барлық жағдай мен шараларды есепке ... ... ... климат инвестицияны бөлуге жайлы жағдай
жасайтын, ... ... ... елдердің экономикалық, саяси, табиғи-
ресурстардың және арнаулы ... ... ... ... ... ... инвесторлары үшін қандай шеңберде
қандай құндылық жүйесіне қарай оптималды шешім қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... жоспарда инвестициялық климат ... ... ... деңгейде бөлініп ... [22, ... ... ... ... ... - ... саяси,
экономикалық, әлеуметтік жағдайлармен түсіндіріледі. Саяси жағдайда шешуші
рольді шетел инвестициясына қатысты мемлекеттік ... ... ... ... ... және орындау құрылымдардың
тұрақтылығын бағалау, мемлекеттің ... ... ... атқарады.
Инвестициялық климатқа әсер ететін кейбір экономикалық параметрлерді
айтуға болады: ... ... ... (өсу, ... ... ... және ... жүйесі, кедендік төлемдер және жұмыс күшін
пайдалану режимі. Бұл жерде ... ... ... ... құны ... ... мен ... өнімділігіне оның орташа деңгейіне
қатынасы болып табылады. Әлеуметтік ... ... ... криминогендік
жағдайы және халықтың жалпы тұрмыс деңгейі арқылы анықталады.
Инвестициялық климат микро деңгейде екі ... ... ... ... ... және ... ... органдар, шаруашылық
субъектілер арқылы анықталады. Бұл ... ... ... ... нәтижесінде бағаланады.
Екі деңгей бір бірімен тығыз байланысты, сондықтан инвестициялық
климатқа әсер етуші жалпы 3 факторды ... ... ... ... ... көрсетілген факторлардың негізгісі саяси фактор.
Инвесторға капитал салым ... ... және ... ... жұмсау
мақсатында елдегі тұрақтылықты анықтауда саяси фактордың ролі орасан. 2000
жылдың 19-20 сәуірінде болған ... ... ... ... ... ... ... агенттігімен бірлесе отыра,
эксперттық сұрау нәтижесінде осындай қорытындыға ... ... ... ... ... ... ... негізгі факторлар-
заңдық базадағы тұрақсыздық және заң сферасында болатын жиі ... ... ... ... пікірінше Қазақстан нарығы тартымды ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық құндылықтарына, тәжірибелі жұмыс күшіне, сонымен қатар
үлкен өндірістік ... ие, ... ... ... ... ... ... климат факторларын 2 топқа жіктеуге болады: оң және
кері факторлар.
Қазақстанда шетел инвесторлары оң факторлардан ... ... кең ... табиғи ресурстарды қайта өңдеумен байланысты табиғи
ресурстарға қол жеткізу (мұнай және газ, түсті және ... ... 9 ... АҚШ ... ... ... ... Қазақстандағы мұнай запастары Иран мен Ирак запастарын қоса
есептегенде, Қазақстан жыл сайын 100 млн. ... ... ... ірі ... ... ... [29, ... халқы 2 млрд.-тан асатын дамушы мемлекеттерге (Ресей, Қытай, Оңтүстік
Азия) онай кірумен қамтамасыз етілген және ... ... ... ... ... ... геостратегиялық
орналасуы;
3) Қазақстан ТМД ... ... ... және ... ... ... ... алдынғы қатарда. Мемлекет жекеменшіктерді
қайтару прогресін іске асырды және ... ... ... ... жасады. Елдің «Қазақастан ( 2030 жыл» стратегиялық даму
бағдарламасына сәйкес біздің Республикамызға ... ... ... ролін атқаруға тура келді [4, 6б.];
4) нарықтың кең потенциалының болуы;
5) ішкі саяси тұрақтылық;
6) ... ... ... ... ... коэффициенті.
Мемлекеттік жекеменшікті қайтару, бюджеттік және салықтық жүйелерді
реформалау, зейнетақы және тұрғын-үй реформалары, ... ... ... ... және ... ... жаңартулар
Қазақстанның инвестиция тарту рейтингісін көтеруге өз ықпалын ... ... ... ... жоғары деңгейде екендігін айта кеткен жөн.
Жоғарыда айтқандай, оң ... ... ... инвестицияларын
тартуда кері факторлар да өз ықпалын тигізеді. Олар:
1) ... ... ... ... ... ... инвестициялық тәуелділік.
Елде инвестициялық климат нашар болған сайын, күрделі қаржыны тарту
шығыны жоғары болады, сондықтан ... ... ... болады.
Инвестициялық тәуелділік инвестициялық климаттың бірнеше көрсеткіштері
бойынша халықаралық ұйымдар мен институттар ... ... ... ... сонымен, елдің инвестициялық
тартымдылығының жалпы көрсеткіші болып табылады. Әлем ... ... ... ... ... оның кері көрсеткіші – тәуелділік
деңгейі ... ... ... оны ... 4 – суреттен көруге болады [29,
7б.].
Сурет 4 – ... ... ... ... бағалау
(2006 жыл).
Жалпы тәуелділік
Әлем нарығындағы
баға конъюнктурасы
Қаржылық банк жүйесінің
жағдайы
Мемлекеттің
инвестициялық кепілі
Елдің макроэкономикалық
жағдайы
Елдің ішкі саяси жағдайы
10 ... 40 50 60 70 80 90 ... ... ... ... ... мемлекеттің
инвестициялық кепілінен, орташа ... әлем ... ... ал ... ... ... ... қаржылық-
банктік жүйеде көрінеді.
Бірақ шетел инвесторлары Қазақстан Республикасының инвестициялық
тартымдылығын ... Оны ... ... миниралды шикізат
ресурстарының байлығынан ... ... ... ... ... 8,7
трлн. долларға бағалайды. Мыс қоры бойынша әлемдік – 10%, темірден – 10(
құрайды. Қазақстан пайдалы ... саны ... ... ең бай ... ... Қазақстан аумағында пайдалы қазбалардың 70 түрі бар, ... 60 түрі ... ... уран қоры ... ... ... ... жетінші орында. Қазақстанның пайдалы қазбаларының негізгі түрлерін
өңдеуге салынған инвестиция көлемі 630 ... ... ... ЮНЕСКО-ның
мәліметтері бойынша Қазақстан Республикасының байлығының ... құны ... АҚШ ... ... [18, 69б.]. ... Республикасының
статистика жөніндегі Агенттігінің мәліметтері бойынша 2006 жылдағы шетел
инвестициясының ... 147 ... ... ... оның ... бөлігі мұнай-
газ саласына бағытталған.
Өндірістік климаттың жағдайын әр түрлі әлеуметтік, саяси ... ... ... экономикаға салынған салымның мүмкін
болатын жоғалтуларын ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан жағдайды түсінуге, оның әрі ... ... ... ... инвестициялық салыстыруға мүмкіндік
береді. Шетел инвесторлары Қазақстанда инвестициялық климатты дамыту ... ... және ... ... ... әрі ... қажет деп ойлайды [12, 52б.].
Сурет 5 – мүмкін болатын тәуекел жоғалтуларынан сақтай ... ... ... ... бөлу және оның ... ... емес активтерге ... ... жыл) 100% ... ... | |3. ... ... | ... ... | ... 38,9% ... Негізгі капиталға инвестиция құрылымы|
|100% ... ... | |6. ... | |7. ... |
|жеке құралдары | |инвестициясы | |– 11,8% |
|56,9% | |– 29,1% | | ... ... ... ... ... ... – 100% (2006 |
|жыл) ... ... 51%| |10. ... жарақтану 32,8%| |11. Қызмет |
| | | | ... ... |
| | | | |7,8% ... ... ... – бұл ... ... арттыруға, тез пайда алуға бағытталған эксплуатациялық
салымдар. Қазір кәсіпорындар ... ... ... ... қоймадағы запастардың көбеюіне және тиімсіз менеджментке
байланысты жоғалтуда. Банктермен ... ... ... ... ... ... ... (18-25() берілуі, және олардың жоғарғы ай
сайынғы төлемдері бұл ... қол ... ... ... ... ... ... тәуелділігі төмен вексельдік және несиелік
бағдарламалар арқылы жүзеге асыру қарастырылуда. 2006 жылы кәсіпорынның
айналыс құралдарын ... ... ... артқанын көруге болады
/3/.
Егер негізгі капиталға инвестицияны қарайтын болсақ, ... ... шешу ... ... ұсынылған жоба шешімдерін
саралап, көне менеджментті ... ... ... ... қашады)
сақтай отырып кәсіпорын көп жағдайда өзі қаржылатынын ... ... ... ... органдардың реттеу мақсатымен жүргізілетін ұйымдарды ішкі
күштеп ... ... ... ... ... көп ... пользы. Мұнда аса
тәжірибелікті қажет ететін ... бар, ... орай ... шетел
кеңесшілерінде де жетіспейді, өйткені өтпелі ... ... ... ... ... шешімдерді талап етеді.
Бюджеттік қаржыландырудың жетіспеушілікке байланысты оның
мәселелері, инфляцияның өсуінен сақтанудағы, өндіріс ... ... мен осы ... ... ... ... барған
сайын қиын болуда /7/. Әрине ... ... ... үлкен үлесі
мемлекеттік реттеудегі әдістер мен оны жүргізу саясатына ... ... ... ... ... ... ... мамандануына байланысты /8/. Суреттен құралдардың жартысының
жаңа құрылысқа салынатынын көруге болады, және бұл ... ... ... ... ... өндіріс салалары бойынша инвестициялар /12/ көріп
тұрғандай, негізгі мәселе инвестиция ... ... ... ... ал бұл ... ... ... тиімсіздігіне, жеке өндірістің
төмен рентабельдігіне және пайданың жоқтығына ... Біз ... ... ... ... ... /5/. ... саясаттың мақсатын көруге болады – салықты жеңілдету ... ... ... беру, көне технологияларды алмастыру, қайта
ұйымдастыруды жүргізу. Салынған ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Өткізілген анализ бойынша, Қазақстандағы шетел инвесторларының
қызметі инвестицияларды ... ... ... ... талаптармен қамтамасыз етіледі. Бұл анализде инвестицияларды
тарту әдістері ерекше орын алады. Жан - ... ... ... ... ... көптеген инвестициялық жобалардың орындалуына мүмкіндік
береді. Тікелей шетел ... ... ... 3 ... ... Қаржылық (субсидия, қарыз, несие, тездетілген амортизация);
2. Фискалдық (салықтардың төмендеуі ... ... ... босатылуы,
тарифтік алымдар);
3. Әкімшілік (лицензиялаудан босату).
Инвестиция тарту процесінде реципиент - елдің заңдық базасының ... ... ... ... 1994 ... 27 ... бастап
Қазақстан Республикасының «Шетел инвестициялары туралы» заңы іске ... заң ... ... ... ... тартудың экономикалық
және құқықтық негізін анықтайды [22, 7б.]. Қазақстанда 1997 жылдың 27
ақпанынан бастап ... ... ... ... ... ... ... Бұл заң әлемдегі ортақ өндірістік қызметтің ... мен ... ... анықтайды және әлеуметтік,
транспорттық-коммуникациялық ... ... ... ... ... инвесторларына өздерінің өндірістік объектілері орналасатын
жекеменшік жерлерді иеленуге құқық беретін заң ... ... ... ... ... елде ... етуші шетел компанияларының
өкілдерінен тұратын кеңес беру ұйымы ... [30, ... ... ... ... ... тартымды
етушілердің негізгісі болып ... салу ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің «салық және
басқа да міндетті төлемдер туралы» қосымша жарлығы мен қабылданған ... ... ... климаттың құқықтық базасының өзгеруіне
әкелді [14, 43б.]. Заңда Республикадағы инвестициялық ... ... ... және инвестиция бойынша Халықарылық орталықтың ұсыныстары
мен түзетулері қарастырылған. Яғни, үкімет инвестиция тартуда ... ... ... айтылған заңдармен сәйкес Республикадағы басқа да
инвестициялық заң - жобалар ... ... ... ... нарығы
туралы» заңы (1997), мұнда алғашқы мемлекеттік реттеу формалары, өзін-өзі
реттеу ... қор ... ... ... [26, 9б.].
«Қазақстан Республикасының инвестициялық қоры туралы» заңы (1997), ... және ... ... ... ... ... механизмдері
арнайы режимдермен түсіндіріледі:
1. Жер салығынан, мүлікке салық және табысқа салынатын салықтан толық
босату;
2. Кедеңдік алымдарды төлеуден, ... ... іске ... ... пен ... ... ... толық
немесе жартылай босату;
3. Шетел инвесторларына кепіл беру.
Дегенмен, әлемдік тәжірибе көрсеткен жан-жақты жеңілдіктері бар
елдерге капитал ... мен ... ... қорқады. Африка елдерінің
инвестиция шеңберінде осындай режимді ... яғни ... ... және
валюта- саудалық жеңілдіктердің болуы инвестицияның әрдайым салынуына
әкелмейді, керісінше, потенциалды инвесторлардың күдіктеуіне ... ... ... ... ету үшін еліміз ұлттық
көзқараспен сәйкес келетін шетел ... ... ... ... анықтау қажет. Инвестициялық стратегияны қабылдауда келесі
факторлар міндетті түрде қарастырылуы керек:
1. Тікелей ... ... ... байланысты орындалатын мақсаттар.
Шетел инвесторлары Қазақстан ... ... ... ... қатысуы қажет:
– капитал салымдарын қаржыландырудың қосымша көздерін іздеу;
– жаңа меншік иелеріне мемлекеттік ... ... ... осы ... ... ... ... көбейту;
– экономикадағы құрылымдық өзгерістер, жаңа өндіріс құру арқылы
дамымаған құрылымдардың ... ... ... ... ... жабдықталуы мен модернизациясы.
2. Тікелей шетел инвестицияларын тарту және пайдалану механизімдері.
Мұнда шетел инвестицияларының режимімен қатар ұлттық ... ... ... - ел ... ... мен жеңілдіктерінің
болуына байланысты тікелей шетел инвестицияларының келесідей режимдері ... ... ... ... яғни ... ... ... мен ұлттық
инвесторларның құқықтары және жеңілдіктері ортақ;
– түрлі ел ... ... ... мен міндеттер теңдігін
қамтамасыз ететін барынша игілікті режим;
... ... ... түрлі жеңілдіктер ұсынатын преферанциалды
режим;
– ұлттық және ... ... ... талаптарын теңдестіретін
ұлттық режим [23, 40б.].
3. Ұлттық көзқараспен тығыз байланысты, бірақ олардың орындалуы тікелей
шетел инвестицияларының ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, табиғи ... ... ... секторларын бақылаудың сақталуы сияқты
тапсырмалар жатады. Бұнда инвестиция салуға болмайтын ... ... ... ... ... ... көзқарастары мен мақсаттары.
Бұл факторға қазіргі таңда аз көңіл бөлінуде. Себебі, Қазақстандағы
қаржылық ... ... ... ... капитал нарығы мен
инвесторлардың іс - әрекетіне аз көңіл бөлінеді.
Ұлттық стратегияның негізгі ... ... ... ... ... ... факторларды көрсетуге болады:
– компания стратегиясы, ол жаңа нарықтарды жаулап алу ... ... ... ... және ... ғаламдық немесе өз өндірісінің аудандық жүйесін құру
интеграциясына байланысты болады;
– инвесторлардың Қазақстандағы жағдайды, яғни инвестициялық ... мен ... ... инвестициялық тартымдылығын
бағалауы;
– Қазақстанның тартымдылығын салыстырмалы ... ... 6 – ... ... түрлері [26, 11б.]
|1. Қазақстандағы |
|инвестициялар ... ... | |2. ... ... |5. ... | |6. ... ... |7.Кәсіпорындар|
|сауда | ... ... | ... | |ды ... алу |
| | |алу | ... | | ... ... | |9. Ел ішіндегі |
|12. Жоспарлар ... ... ... ... |Ұзақ мерзімді|
|13. Минималды салым |14. Болашақ ... ... ... ... ... кепілге |кепілге ала ... ала ... ... ... ... |
| | ... ... Қазақстанның көзқарасы |
Инвестициялық процестің мақсатты құралдары мен оған жету әдістері 6
суретте көрсетілген. Инвестия ... және ... ... ... ... ... ... ел үшін инвестор мақсаттарын түсіну
қажет. Бұл ішкі нарықтағы ... ... ... ... нарықтық қатынаста жаңа қылыптасқан ел үшін өте маңызды болып
табылады.
Акцияларды мақсатты сатып алу /5/ – бұл қор ... ... ... ... ... ... ... әдісі болып табылады. Келесі
/6/ инвестициялық тәуелділік деңгейінің жоғарылығы ... ... ... ... ... ... Екі ... стратегия /6 және
7/ да ел Үкіметінің келісімімен атқарылады және келісімнің ажырамас ... ... ... ... ... ... міндеттерді
дұрыс орындамау келісімнің бұзылуына, шығындарға әкеледі, тіпті соттық
қарауды талап ... ... ... ... ... ... өйткені
шетел инвесторларының өз кінәларі жетіп жатыр.
Барлық жергілікті топ-менеджемент, шетел инвесторларын ... ... ... ... ... ғана ... ... Кәсіпорынды
басқарудың жалпы стратегиясы /11/-ге байланысты:
▪ инвестордың елдегі бизнесіне ұзақ мерзімді ... ... өз ... ... ... ... ... саяси ауыртпалығы;
▪ инвесторлардың мақсаттары;
▪ қазіргі рыноктық жағдай және оны ... ... ... ... /13/ ... рычагын
максималдау кез-келген ликвидті қорды кепілге ала отырып несие алумен және
салым жасаумен байланысты. Бұл ... ... ... ... ... ... өз ... минималдаумен
байланысты. Өз тәуекелдігінің жоғарылығы мен инвестициялық ... ... ... ... ... /14/ ... ... өндіріспен
түсіндіріледі (мұнай-газ салалары, түсті металдар және т.б.). ... ... ... арттыру болашақ экспорттық төлемдер, инвестицияның қажетті
көлемін қамтамасыз ететін несиелер арқылы және ... ... ... ... ... ... түрі /15/ ел ... маңызды
аудандарын ірі қаржыландырумен және көптеген жеңілдіктер мен мемелекеттік
қолдауға қатысты ... ... ... ... ... ... Валюта Қоры (ХВҚ) мен Әлемдік банктің ... ... ... ... ... реципиент – ел ретіндегі көзқарасы мен ... ... ... ... де, сәйкес келмеуі де мүмкін.
Мысалы, көптеген шетел компаниялары ... ... ... ... ... ... бірақ негізгі фактор ретінде ортақ талап
инвестициялау болып қала ... Өз ... ... ... ... ... технология, маркетинг және басқару
жүйесіндегі тәжірибелер көзі ... ... ... ... ... ұмытпағаны жөн. Осыған байланысты Қазақстан мен шетел
инвесторлары ... ... ... ... ұқсаспауын анықтауға
болады.
Қазақстандағы оңтайлы инвестициялық климатты құрудағы маңызды
әлеуметтік - экономикалық және ... ... ... отырып келесідей
қорытынды жасауға болады:
▪ Инвестициялық климатты ... ... және ... ... ... ... тарту мен пайдалануға әсер етуші
негізгі фактор болып реципиент - елдің ... ... ... және ... ... ... ... жүйесін құруға әсер
етеді;
▪ Нақты инвестициялық жобалардың тиімділігін ... ... ... ... қажет. Инвестициялық климаттың
негізгі факторы ретінде саяси тұрақтылық деңгейі қарастырылады;
▪ Сондықтан, ... ... ... ... әдістерді жүзеге
асыруға байланысты реципиент - ел мен ... ... ... ... ету ... инвесторларының қызметі
|Оң әсері ... ... |
| ... ... ... ... ірі ... |Нарыққа монополистік бақылау жасауға |
| ... ( ... ... |
| ... жою ... сатып алу,|
| ... ... ... |
| |қол ... ... |
| ... баға құру |
| ... ... ... ... ... салалар мен |тауарлар бағасын көтеру, төленетін |
|экономикалық сфераға салымдар ... ... ... |
| |3. ... ... ... |
| |4. ... ... ... |
|Технологиялық өзгерістер ... ... ... ... орындарын құру |5. Қаржылық қатынаста сенімсіз |
|Маркетинг және ... ... ... ... болуы |
|қазіргі әдістері | |
2. ... ... ... ... ... және ... ... шетел инвестицияларын тарту мәселелері
әрдайым экономикалық және саяси ... ... ... ... Негізгі себеп болып соңғы он жылдықтағы тікелей ... ... кең ... өсуі ... ... Инвестиция
мөлшерінің кең ауқымды өсуі Қазақстандағы үкімет басшылырының ұстанған
отандық ... ... ... ... ... Шетел
инвесторларына құқықтық және экономикалық талаптар құру ел ... ... ... ... ... ... инвестициясын тарту шеңберіндегі
заңның бірнеше даму этаптары бар. Бірінші этап (1990-1994 жж.) ... ... ... ... ... ... ... туралы» заңының
қабылдауынан басталады. Екінші этап ... жж.) ... ... жылғы қабылданған «Тікелей инвестицияларды
мемлекеттік қолдау туралы» заңымен аяқталады. Үшінші этап ... ... ... ... ... ... мен толықтыруларына негізделеді.
Төртінші этап (2003 жылдан ... ... ... ... ... ... қабылданған нормативтік актіден басталады [24, 24б.].
Эксперттердің бағалауы бойынша Қазақстан Республикасының ... ... заңы ТМД ... ең ... ... ... себеп, заң құрылымындағы шетел инвестицияларына берілетін кепіл болып
табылады:
– заң өзгерістерінен кепіл; мемлекет органдары мен міндетті ... ... ... ... ... шығындарына компенсация;
– табыстарды пайдалану кепілі;
– өздерінің валюта құралдарын пайдалану ... ... ... ... нақтылық;
– мемлекеттік тексерудегі кепіл.
Сонымен қатар, Қазақстан инвесторлармен туындайтын халықаралық
арбитражды органдарда шешу ... ... ... (Инвестициялық
дауларды реттеу орталығы); ЮНСИТРАЛ (БҰҰ- ның ... ... ... ... палатасының арбитражды институты [31, 7б.].
Инвесторлар қызметінің активті болуы елдегі «Оңтайлы инвестициялық
климатқа» байланысты. ... ... ... әр ... ... ... даму ... және экономикалық саясатына
байланысты ерекшеленді. ... өте, ... ... ... ғаламдануында халықаралық өндіріс ... ... XX- ... ... ... ... инвестициялық режимнің
тегістелуінің тұрақты тенденциясында көрінді.
Қазақстан Республикасы Президентінің үкімі бойынша (30.06.1998 ж.)
Қазақстанда алғаш шетел инвесторларының ... ... және ... ... ... ... ... Кодексінің Декларациясы»
(8.12.2000 ж.) қабылданды. Ел президентінің ... ... ... ... негізгі стимул болып табылатын ашық және
либералды инвестициялық саясаттың нақты, тиімді және ... ... ... мен әкімшілік орындалуына байланысты туралы айтылды [24,
25б.].
Енді Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... ... қажеттілік Қазақстанның инвестициялық ... ішкі ... ... ... жеке ... және ... банктердің капиталдарының қорлануын қамтамасыз ету және инвестиция
деңгейін қолдауға негізделеді, бұл ... ... аса ... қажеттілік Қазастан кәсіпорындарының мемлекеттік бюджет
алдында міндеттерінің ... мен ... бар ... Сондықтан үкімет бюджет алдында қарыздарды өтеу мақсатында
кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... портфельді
инвестиция түрінде сатты, ол шетел инвесторларының Қазақстан меншіктеріне
иелік ететін бағалы қағаздарды сатып алу ... ... ... ... ... ... енгізу мен айналыс
құралдарын толықтыруға байланысты. Бұл кәсіпорынды шетел ... ... ғана ... Осы ... ... ... форма
бірлескен кәсіпорын немесе толығымен шетел инвесторының меншігіндегі
кәсіпорын ... ... ... шетел инвесторларының қатысуымен бәсекелестік
ортаны құру және оны қамтамасыз ету, ... ... ... капиталдың
әлемдік нарыққа оңай қол ... ... ... ... ... ... ... өздерінің шаруашылық немесе өндірістік
қызметімен айналысуына және ұзақ мерзімді ... беру ... ... ... ... ... ... түрінде жүргізіледі. Құқықтық
базасы болып Қазақстан Республикасын «Концессия туралы» заңы табылады.
Бесінші ... осы ... ... ... ... ... теріс сальдосының үлкен масштабының ұзақ ... ... ... ... осы ... есептегі
жетіспеушілікті толтыратын негізгі альтернативті көзі болып табылатын ... ... ... ... және ... байланысты
операцияларды айтуға болады [11, 15б.].
Қазақстан өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының сапалық
жаңа ... нық ... ... ... ... ... ... көшуде мемлекеттік инвестициялық саясат алдында ... құру ... ... ... ... ... шетел инвестициясын тарту келесідей
міндеттер арқылы жүргізіледі:
— Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық климатты зерттеу;
— шетел инвестицияларын тарту үшін ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасындағы шетел инвестицияларын ынталандыру ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы үшін шетел
капиталы, әсіресе ... ... ... маңызды роль ойнады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... алғанға дейінгі жылдары Қазақстандағы тікелей шетел инвестиция
көлемі Орталық Азиядағы тікелей инвестиция ... ... ... ... және ... ... мемлекеттерінде 7,1 пайызды құраған. 1993 жылдан
бастап Қазақстан экономикасына тартылған шетел инвестициясының жалпы ... ... АҚШ ... ... ... ... ... көрсеткіші бойынша
соңғы бес жылдағы негізгі капиталдағы ... ... ... орта
жылдық есеп бойынша 28,4 пайызды құрайды. Соңғы 4 ... ... 1 ... ... ... ... инвестиция өсімі 3,7 пайызға өсу керек
болатын.
Инвестициялық өсу негізінен кәсіпорындардың жеке ... ... Оны 2 – ... ... ... [3, 323б.].
Кесте 2 – негізгі капиталдағы қаржыландыру көзі бойынша инвестицияның
жылдық көрсеткіші
Қазақстан бұрынғы ... ... ... Ресейден кейінгі екінші
халықаралық несие рейтингі атағы берілген мемлекет ... ... ... ... ... ... ... инвестициясының келуіне
байланысты. Қазақстан ... ... ... арттыруда инвестиция
жалғыз маңызды фактор болып қала береді. Шикізат ... мен ... ... ... экономиканың дамуы және бәсекеге
қабілеттілігі инвестициялық процесс арқылы ... ... ... ... және жаңа ... ... қамтамасыз ететін инвестиция
экономикалық өсудің тұрақтылығын сақтауда елеулі роль атқарады. Қазіргі
кезде елдің ұлттық ... ... ... ... салаларына
жиі салынатының көруге болады. Қазақстанға келетін ... ... ... Нидерланды, АҚШ және Франция елдері болып табылады.
2005 жылы тікелей шетел инвестициясының жалпы көлемі 2004 жылмен
(8,3 млрд. ... ... 6,4 ... ... ... 2005 жылғы
инвестиция көлемінің қысқаруы 2004 жылдағы ... ... ... ал ол өз ... ... инвесторларының ірі мұнай ... ... ... ... ... ... алуына байланысты болатын.
Сонымен қатар, шетел инвесторлары ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді қайтару
көлемінде өсіреді. Қазақстан кәсіпорындарының тікелей шетел ... ... ... ... 2003 жылы 2,3 ... ... 2005
жылы 4,4 млрд. долларға дейін өсті [3, 327б.].
Портфельді инвестиция балансының ... ... ... ... ... байланысты. Бұндай жағдай мұнай қорының, жинақтаушы
зейнетақы қоры және ... ... ... ... ... ... ... инвестицияның шетелдерге шығу жағдайын
айтады, ол 2005 жылы 5,2 млрд. АҚШ долларын құрады. Бұл ... ... ... 4,7 есе ... комитеті мен Қазақстан Республикасының энергетика және
минералды ресурстар Министрлігінің көрсеткіші ... ... ... ... ... 2005 жылы 12646,9 млн. АҚШ долларын құрады,
соның ішінде: іздеуге ( 2188,3 млн. АҚШ ... ... ... ... ... ... ( 10458,6 млн. АҚШ ... (жалпы инвестиция көлемінің
83 пайызы). Өндеуге кеткен инвестицияның көп бөлігі- 76 пайызы көмірқышқыл
шикізатын объектілерін (7954,1 млн АҚШ ... ... ... ... бойынша қаржыландырудын жалпы көлеміндегі шетел
инвестициясының ... ... ... ... және ұлттық
компаниялардың ... ролі ... ... әлі де ... ... ... сондықтан оларды тартуда әлі де қызығушылық бар.
Шетел капиталының келуіне шетел инвестициясын қорғау ... мен ... ... ... ... ... ... байланысты
инвестициялық климатты жақсарту мақсатында көптеген шаралар қарастырылады:
— инвестициялық заңнаманы дамыту;
— салықтық жеңілдіктер;
— банктік жүйені қайта ... ... ... ... екі жыл ... бұл ... өсу темпі ЕврАзЭС боынша 12
пайызға тең болды, ең жоғарғы көрсеткіш, әсіресе, ... мен ... ... [32, 26б.]. ... қалайтын негізгі салалары
болып өндірілетін өндіріс, көлік және байланыс салалары қала береді.
Экономиканың инновациялық дамуының деңгейі, ең ... ... ... ... технологиялық альянстар қызметінің
түрі мен саны арқылы анықталады. Бірақ, Қазақстанда арнайы ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары мен шағын
инновациялық кәсіпорындарының және инфрақұрылымның ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қызметін
тікелей шектеу ғана ... ... ... ... ... нақты емес және тұрақсыз болуы кері әсерін тигізеді, өйткені
тұрақсыздық инвестор мүмкіндігін ... ... ... ... ол ... ... әкеледі [33, 8б.].
Қазақстан Үкіметінің және «Қазына» қорының ... ... ... инвестициясын шет елдерге шығару. Бұл барлық ТМД ел
нарықтарына, және Азия, ... ... ... Егер ... ... мен ... компаниялары Қырғызстан, Украина,
Грузия және ... ... ... ... онда ... қоры ... Қазақстан компанияларына шынайы қолдау көрсету қажет. «Қазына»
қорының құрамындағы ЖШС «Казинвест» әлемдік нарықта экономика ... жеке ... ... ... ... және өндеумен айналысып,
кейін оларды шет елдерде ... ... ... ... ... [34, 3б.].
ТМД елдерінде 1999 жылдағы ... ... ... қызметтің масштабы әлі толық қалыптасқан жоқ. ТМД елдеріндегі
жалпы инвестиция көлемі орта есеппен 2004 жылы 1991 ... ... ... ғана ... болды, ал ЖҰӨ- 89 пайыз, Беларусияда сәйкесінше 74 және
117 пайыз, Қазақстанда 62 және 116 ... ... 52 және 87 ... 15 және 55 ... ал ... 43 және 90 ... тең болды [25,
94б.].
Қазақстан шетел инвесторлары үшін ... ... ... он жыл ішінде Қазақстан экономикасындағы неміс инвестициясы 500 млн.
АҚШ долларын құрады. Германияның инвестициялық белсенділігі әлі де ... ... даму ... ... және ... емес ... жасайтын фирмаларға үлкен мүмкіндік беруде. Қазақстандағы
индустриалды- ... ... ... ... мен ... ... айналымын арттырады, өйткені қазіргі жаңа технологияларсыз
кластерлердің дамуы ... емес [34, 4б.]. ... ... ... ... ресурстарға қол жеткізуді, ... оның ... ... ішкі ... ... және ... ... болуын қамтамасыз етеді.
Қазір Қазақстан бәсекеге қабілеттілік потенциалын ... ... ... ... қазіргі инфрақұрылымды, жоғары
квалификациялы және білімді персонал, ... ... ... ... және де осы ... ... даму үстінде болуын қажет етеді.
Әрине бұл ... бас ... ... ... Қазір елде
кластерлердің мүмкін «нүктелері» анықталуда, мысалы ... ... ... және ... ... ... ақпараттық технологиялар
паркі құрылуда.
Қазір Қазақстанның инвестициялық қоры жалпы сомасы 900 млрд.
теңгеге тең ... ... ... (арыз) ие. Олардың ... ... ... 330 арыз 450 млрд. теңгеге бағаланады. Қазақстан
Республикасы индустрия және өндіріс ... ... ... ... ... 2005 ... 1 ... 141,3 млрд.
теңгені құрады. Қаржылық даму ... ... ... (Қазақстан даму банкінің экспорттық операцияларын, венчурлық қор
және Ұлттық инвестициялық қорының технопарктерін ... 2,5 млрд ... ... 116 ... ... жобалардан тұрады.
Қазіргі кезде даму институттарымен 1220,1 млн. АҚШ ... ... ... ... Бұл ... ... ұлттық экономиканың бәсекеге
қабілетті салалар мен жеті ... ... ... ... Үкіметпен аталмыш кластерлердің даму жоспары былай ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым объектілерін қаржыландыру және кадрларды дайындау;
3) кластерлер ішінде белсенділігі жоғары нақты жобаларды қарастыру [35,
316б.].
Мемлекет ... ... ... ... саясатын жүргізеді.
Қазақстан Республикасының тікелей инвестицияларды тартудағы мемлекеттің
инвестициялық саясаты келесідей қағидалардың орындалуына негізделу керек:
1) ... ... ... ... ... іске ... шетел капиталын пайдалану бағыттарының кезеңдігі мен басымдықтары;
4) инвестицияны пайдаланудың жобалық әдіс қағидасы;
5) ішкі ... ... ... ... ... асып ... халықаралық қаржыландыру;
7) инвестициялық жобаларды таңдау конкурс жүзінде болу қағидасы;
8) ... ... ... қағидасы;
9) басым салаларға шетел капиталының қол жеткізуінің шектеулігі;
10) ... және ... ... ... тең ... кезде инвестицияның басым бағыттары ... ... ... ... ауыл ... ... ... және әлеуметтік инфрақұрылым.
Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығына сәйкес шетел
инвестицияларын мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... ... құрылым – темір жол, көлік, әуе жолдары, теңіз және өзен
порттары, телекоммуникациялық жүйе;
— өңдеу өндірісі – жоғары ... ... аяқ ... ... ... ... сапалы жиhаз өндірісі, ауыл шаруашылығы өнімдерін
қайта өңдеу өндірісі, көлік түрлерінің ... ... ... ... және ... ... қаласының объектілері;
— жоғарғы деңгейлі астық шаруашылығы, аңдар мен ... ... ... құру, жоғары сапалы экологиялық таза тамақ өндірісі;
... ... ... ... және ... ... тұрғын-үй, денсаулық сақтау және білім ... ... ... демалыс, мәдениет және туризм орталықтары.
Сонымен, Қазақстан өзінің инвестициялық даму үстінде. Нарықтық
талаптарға сай ... ... ... үшін ... қор,
лизингтік және сақтандыру компаниялары, әр ... ... және ... ... арқылы өз шеңберін кеңейту керек. Ал мұның бәрі
инвестициялық климаттың ... ... ... ... ... және ... объектілерді таңдауға жол ашады.
3. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық процесті мемелекеттік
ынталандыру саясаты
Республикадағы экономикалық ... ... үш ... айтарлықтай
жақсарды. Кезеңдік жекешелендіру бағдарламаларының дамуы, қатаң ақша-несие
саясатының жүргізілуі, ішкі экономикалық ... және ... ... ... ... ... инвестициясының өсуіне ықпал болды. 2003-
2006 жылдардағы инвестициялық бум 2007 ... ... ... ... өсуі ... ... көрсетеді. Экономикалық зерттеу
институтының бағалауы ... бұл ... 2002 ... ... көзі ... 357-360 ... ... құрады немесе алдыңғы
жылдың 110-111 % сәйкес келді, 3 – ... ... ... [3, ... 3 – 2006 ... ... ... негізгі капиталдағы инвестиция
динамикасы
|Мерзімі ... жыл ... %-қ ... |
| ... |
| | ... |117,8 ... |106,3 ... |108,5 |
|1 ... |110,8 ... |113,8 ... |110,5 ... |106-108 |
|2 ... |110-111 |
|3 ... |115-117 ... ... ... көзі: 2006 жылдың шілдесінде есептелген Қазақстан Республикасының
статистика Агенттігінің мәліметтері бойынша
Инвестициялық қызметтің тоқсандық сараптамасы келесідей динамиканы
көрсетті: ... ... ... ... ... 110,8%, екінші
тоқсанда 110-111% тең болды.
Негізгі капиталдағы инвестицияның тоқсандық көлемдерін салыстыру
инвестиция ... ... ... ... ... ... ... Бірақ дегенмен де инвестицияның өсуі идеалды түрден әлі ... ... ... ... ... құрылымында
көрсетілетін инвестиция әлі де жаңа сапалы негізде орын алмады. ... 7 – ... ... ... ... ... ... жабдықтар, құралдар,
Инвентарь
Басқа жұмыстар мен шығындар
2005жыл
2006 жыл
Негізгі капиталдағы инвестиция көлеміндегі шығындар ... ... ... ... 35( ... ... ... жұмыстарға тиесілі. Бұл жаңа машиналар мен құрал-жабдықтар жасау
саласында инвестицияның жоқтығына сәйкес ұлттық машина және құрал-жабдықтар
жасау өндірісі халық ... ... ... Осы ... инвестициялық шығындардың 95( мұнай және газ
өңдеудегі жұмыстарға жұмсалуда. Бұл ... ... ... арттырудағы инвестициясының бірден-бір кедергісі болып
табылады. Бұдан шығатын қорытынды: негізі ... ... ... ... тұру үшін ... құрылымда машиналар мен құрал-
жабдықтардың үлесі 40.5% дейін болу керек.
Н.Ә ... ... ... ... жиналыста бірнеше
мәселелерді қарастырды:
Біріншіден, импорт мәселесі, шетел ... ... ... ... ... құрал-жабдықтардан бастап тамақ өнімдеріне
дейін шетелден әкеледі. Ал Қазақстан болса өзінің мұнай-газ машиналар және
оны ... ... ... жасайтын салаларын дамытуды қалайды,
Сондықтан, шетелдік мұнай өндіруші компанияларға осы ... ... ... ... Үкімет басшылары шетел басқарушыларының жергілікті жұмыс
күшін аз ... ... ... ... ... 5 тен 30% құрайды. Отандық мамандарға
шетелдіктерге қарағанда ... аз ... ... ортаны ластау мәселесі, бұл ... ... ... ... әрқайсысынан жеке түсіндірулерін сұрады
[33, 9б.].
Инвестиция қызметінің субъектілері өз ... ... ... көздейді, оларды ұлттық көзқарас бойынша оң және кері ... ... ... ... инвесторлардың ТМД елдерінің нарығына
қатынасын қарастыруға болады.
Шетел ... оң ... ... ... ... ... ... пайда қазбаларға қол
жеткізу. ТМД елдеріндегі маңызды ресурстарға мыналар жатады: ... газ, ... ... ... ... ... шыға, ТМД
елдерінде ағаш өңдеу өндірісі, жиһаз өндірісі, қағаз өндірісі, ... ... ... - ... ... ... өндірісі сияқты
салаларда бәсекелестік артықшылықтардың болуы ... ... ... ... мұнай өндіру және оны өңдеу, астық
шаруашылығы, қара және түсті металургияны мысалға келтіруге болады;
... ... ... үлесін арттыратын жаңа нарықтарға
қол жеткізу. Кәсіпорын нарықтық талаптарға сәйкес ... ... жаңа ... ... қол ... ... негізіне жаңа технологияларды аудару;
– өнімді өндіруде ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күшіне, энергияға, жер және
көлікке үнемдеу арқылы өнімнің өзіндік құнын ... ... ... баға құру мен ... салу жеңілдіктерін пайдалана отырып
пайданы арттыру. Бұны іске ... ... ... ... екі ... ... өте төмен салықтар және
жеңілдетілген ... ... ... ... ... ... қатар, шетел инвесторлары әрдайым жаңа ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарын
іске асыруға тырысатын инвесторларды айыра білу ... Ол ... кері ... айта ... ... ... ... жоғары рентабельді кәсіпорындарды төмен бағамен
сатып алу;
– экологиялық ... Бұл ... ... ... өндірушілер өздерінің
өнеркәсіптерін өз елінде емес басқа елде құруға тырысады;
– жанжал ... ... бір ... ... ... ... Осы арқылы олар өздерінің нақты ... үшін ... ... саясатын анықтайды;
– инвестордың елде аз уақыт болуы;
– еңбек талаптары ... ... ... ... ... елдерінде
өндірістегі еңбек талаптарын ... ... ... ... Олар ... ... бекітілген, осы минималды
стандарттар талаптарының бұзылуы ірі қаржылық ... ... ... ... өнім ... Өнім ... ... ала бекітілген тұтыну
стандарттарына сәйкес болу керек. Бекітілген ... ... ... өндіруші-компания заң бойынша жауапқа тартылады.
Сондықтан, инвесторлар өнім ... ... ... ... ... тырысады;
– өздерінің жеке нарықтарын қорғау. Көптеген шетел инвесторлар ішкі
бәсекелестен өз өнімдерін жоғарғы импорттық ... ... ... ... ... ... ғана өз өндірістерін құруға
тырысады [18, ... ... ... елге ... 18 млрд. доллар ... ... ... қаласында болған «Астана болашақ қаласы» ... ... ... ... және сауда Министрі Мажит
Есенбаев бұл жөнінде өз баяндамасында ... ... Оның ... ... ... тікелей шетел инвестициясының жалпы көлемінің 86(
өндіруші өндіріске және 6( өңдеу өндірісіне бағытталды.
Оның айтуы бойынша, ... ... ... жатқан Қазақстан
Республикасының 2010 жылға дейінгі индустриалды даму ... ... және ... үшін жаңа секторлардың (алдымен
инновациялық және ақпараттық) тартымдылығын арттыруға ... ... ... ... ... ... жақсартуды
қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, жобада отандық және шетел инвесторларға
тең дәрежеде ... ... және ... ынталандыру мәселелері
қарастырылған. Аталған жобаның негізгі мақсаттарының бірі – 2006 жылдың 1
қаңтарынан бастап күшке ... жаңа ... ... ... инвестицияларды
мемлекеттік қолдау жүйесін жүргізу. Жақында ... ... ... ... ... ... бұл елде инвестициялық
тәуекелділіктің деңгейі ... ... ... [34, ... қатар, Қазақстан Республикасының халықаралық нарықтарда өз
беделін ... үшін ... ... потенциалы маңызды.
Республиканың инвестициялық ... ... ... экономика
секторларының арасында бөлу ... ... ... инвестиция
көлемін арттыру және тиімді бөлу, бөлінген құралдарды тиімді пайдалану және
экономиканы жандандыру мемлекеттік реттеуді күшейту ... ... ... ұзақ ... және басымды мақсаты
экономиканың салаларын бірдей деңгейде ... ... ... ... шығу ... ғана ... сонымен қатар, экономиканың
салааралық құрылымының дамуын ынталандыру болып табылады.
Инвестициялық саясат ішкі экономикалық ... ... ... ... келуін ынталандыруда бірнеше шаралар қабылдады:
— біріккен кәсіпорындарды құруда жаңа жол керек, олардың халықаралық
бірлестіктерге кіруін ... ету және ... ... ... ... ... ... мәселелер бар;
— сауда қызметіне қатысты біріккен кәсіпорындар жүйесін дамыту;
— жекешелендіру процесіне шетел ... ... ... жаңа ... ... және ... таңда Қазақстан Республикасының Сыртқы істер
Министрлігінің басқарылуындағы Қазақстан Республикасының инвестиция ... ... ... Бұл ... ... ... ... және
шетелдік инвестицияны ынталандыру.
Комитеттің негізгі қызметтері болып мыналар табылады:
– Қазақстан Республикасынына тікелей шетел ... ... ... ... ... ... жобаларды іске асыру бойынша
мемлекеттік органдардың қызметтерін қадағалау;
– кез-келген ... ... іске ... ... ... қамтамасыз ету;
– инвестициялық жобаның іске асырылуын және инвесторлардың мойнына
алған міндеттердің орындалуын қадағалау және ... жылы ... ... ... ... қаржыландыруы АҚШ
– 993,5 млн. доллар, Ұлыбритания – 464,2 млн. доллар, Италия – 351 ... ... 162 млн ... ... – 144,9 және ...... тең болды [29, 16б.].
2002 жылы наурыздың аяғында АҚШ және Еуро одақ (ЕО) Қазақстанды
нарықтық экономикалы ел ... және оның ... ... ... ... ... ашық түрде мойындады. Шетелдік инвесторларға көрсетілетін
кепіл ретінде 2006 жылы 8-9 сәуірде Алматы ... ... ... ... өтті.
Қазіргі таңда Қазақстан экономикасына шетел инвестициялары ағымының
жаңа басымдықтар ашылуда:
Біріншісі, шетел ... ... ... ... – оны Қазақстан
Республикасының жаңа ғылыми-техникалық потенциалының көмегімен пайдалану,
әсіресе машина ... ... ... ... ... ... потенциалының артуы
және диверсификациясы.
Үшіншісі, импортты алмастыратын ... ... ... ... ... тамақ өндірісі, медикаменттер және машина жасау
өнімдерін т.б. одан әрі ... ... және ... ... ... салалар және
инфрақұрылыммен байланысты.
Бесіншісі, шетел инвестицияның келуіне табиғат ... ... ие ... ... аудандардың (әсіресе, оңтүстік, батыс және
орталық) сәйкес келуі.
Қазақстан Республикасына шетел инвестициясын тартудағы мемелекеттік
реттеу ... де ... ... Ол ... ішкі ... ... ... ықпал ететін жаңа заңдар
қабылдау;
– шетел капиталын пайдалану және оның көлемі туралы ... ... ... ... ету.
Негізгі капиталдағы инвестиция көлемінің артуы инвестициялық
белсенділікті арттырумен, инвестициялық ... ... және ... ... ... ... Инвестицияның негізгі
көлемі әлеуметтік сфераға бағытталып, мемлекеттік бағдарламаларды әрі қарай
қаржыландыруды жалғастырады деген ойдамыз.
Қорытынды
Қазақстан табиғат ресурстарына аса бай. ... аса бай ... ... ... ... әріптестеріміздің елдің мүддесіне қарай
нақты бетбұрыс жасап, біздің экономикамызды әртараптандыруға шешуші ... ... ... ... әлі де ... ... қажет етеді,
сондықтан республика экономикасына шетелдік капитал тартуды кеңейту келесі
бағыттарды қамтуы тиіс: біріншіден, осы ... ... пен ... ... ... ... ... тартудың құқықтық
негізін жасау; екіншіден, өнімді бөлу бойынша концессиялар мен ... ... ... ... ... кен ... ... үшіншіден,
баламалы валюта қаржы көздерін валюталық операциялар негізінде пайдалануға
сүйенетін инвестициялық бағдарламаларды дәстүрлі емес ... ... ... ... төртіншіден, инвестициялық
ынтымақтастықтың тәсілдерін компенсациялық ... ... ... ... ала ... ... ... болады:
1) шетелдік фирманың қатысуымен құрылған бірлескен ... ... ... ... қамтамасыз етуге болады;
2) шетелдік серіктер өз капиталын арттыруда қайта инвестициялау арқылы
табысьн кеңейтуге тырысады;
3) шетелдік инвестор тек қана ... ... ғана ... ... ... процесімен айналысады, сол арқылы жаңа жобалар жүзеге
асырылады.
4) шетел инвесторлары жаңа құрал-жабдықтарға оңай қол жеткізіп, өндірісті
жаңа ... ... ... ... жаңа ... әкеледі.
Монитаристік тәсілдердің тиімділік аясының тарлығына байланысты,
оған альтернатива ретінде инфляциялық ... иек ... ... ... ... ... ... қажет болды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің бағдарламалары бойынша шетелдік
инвестициялардың қарқынды құйылуын арттыру ... ... мен ... ... ... ... ... Таяуда қабылданған үкімет
қаулыларына сәйкес шетелдік инвестицияларды ынталандырудың жолында бірқатар
салықтық жеңілдіктер жасау көзделген.
Инвестициялық құрылымдардың барынша ... ... ... ... ... ұлттық приоритеттерді таңдаудың дәстүрлі мәселесі туындайды.
Сондықтан, инвестициялық ресурстардың белгіленген ... ... ... және ... ... ... жауапкершілікті қамтамасыз
ететін механизім ... ... ... ... ... ... көзінен үкімет бекіткен приоритеттерді
мемлекеттік бағдарламаларды ... үшін ... ... ... ... ... шаруашылығын қаржыландыруға қажетті
орталықтандырылған несие ... ... ... ... ... ... асуға орасан зор нұсқан келтіреді.
Құрылымдық- инвестициялық ... ... зор күш пен ... ... ... ... аса ... де маңызды міндет, сондықтан оның
шешілуі де елеулі уақыт мөлшерін қамтиды.
Республика экономикасына отандық және ... ... ... – бұл ... ... ... ... ететін заңдық, нормативтік және бағдарламалық ... ... ... ... ... ... бағдарламасы
шетел капиталы мен инвестициясын тиімді тарту мен пайдалану саясаты арқылы
жүзеге ... Оған ішкі ... ... ... ... арнайы механизмдер мен процедуралар арқылы жетуге болады.
Бағдарламаның негізгі бағыты ( Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... сұрақтарға және
тұрақты заңдар жасауға негізделу керек.
Бағдарламаны іске асыруда ... ... ... және
нормативтік базаны құру және жетілдіру ... орын ... және де ... ... өткізуді талап етеді.
Шетелдік инвестицияларды тарту міндеттерін шешу мен тікелей
байланысты бірқатар ... ... ... қажет. Солардың ішінде
мыналарды ерекше бөліп көрсеткен дұрыс:
– шетелдік инвесторларға ... ... ... ... ... ... ... байланысты салықтық және
кедендік жеңілдіктерді қамтамасыз ететін ... ... ... заң
қабылдау;
– Концессиялар мен еркін экономикалық аймақтар жөнінде заңдар
қабылдау;
– кең ... және ... ... институттар, коммерциялық
банктер мен құрылыстық компаниялар түріндегі шетелдік капиталды саяси
және коммерциялық рыноктардан сақтандыратын ... ... ... ... ... ... өзектілігі бар
жобаларды таңдау мен ... ... ... ... ... ... айналысатын ақпараттық делдалдық орталықтарды
құру;
– республиканың басымдылықты ... ... ... ... ... ... ... заңмен
белгіленген жеңілдіктер мен артықшылықтарды ескеру шеңберінде
күшейту;
... ... ... кәсіпорындарды тіркеу мен
статистика жүргізу ісіне ... ... ... ... мерзім ішінде республикадағы инвестициялық климат мониторингін
жасаудың ұлттық жүйесін жасау;
– экспорттан түсетін валюталық түсім мен тіркеуді ғана ... ... ... жүргізілетін импорт тауарларының репатрициясын қатаң
бақылауға алу;
– теңгенің айырбас курсы мен оның ... ... ... ... ... Мемлекеттік Бағдарлама қабылдау.
Қазір Қазақстан Республикасы жаңа бәсекелестік артықшылықтар
қалыптастыру арқылы Қазақстанды ... ... ... ... ... ... жүргізуде. Әлемдік шаруашылық ... ... ... бойынша жұмыс істейтін , қалыптасқан әрі орнықты тетік.
Сондықтан мемлекет осы ережелерге сай жұмыс ... ... Ол үшін ... ... экономикасының сыртқы рыноктарға шығатын
салаларына олардың табыстылығының деңгейі мен сапасын ... ... ... ... ... және бағалау жүргізу. Мұның өзі, ең
алдымен, жоғары өнімділік, жұмсалатын шығындардың төмендігі, басқа елдердің
қолы ... ... мен ... ... ... ... ... күші, дербес технологиялар және т.с.с.;
Екіншіден, басқа елдердің бәсекелес өндірістері мен салаларына,
сондай-ақ нақ сол ... ... ... трансұлттық
корпорацияларға салыстырмалы талдау жүргізу, қазақстандық экспорттаушылар
мен экономика секторларының кейіндеп қалуына ... ... ... ... салыстырмалы артықшылықтар жасайтын факторларға баға
беру;
Үшіншіден, нақты экспорттық салалардың оң және ... ... ... және ... ... қай жерде қолдану, ал керек жерінде орын
алған проблемаларды жоюдың ... ... Бұл ... ... ... өндірістерді, соның ішінде ішкі рынокты дамыту жөнінде жасалған іс-
қимылдың ... баға ... ... ... ... арттыру
мүмкіндігін қарастыруымыз керек.
Төртіншіден, осындай жүйелі ... ... ... ... ... әрі едәуір қосымша құнға ие еселемелі
тиімділігі, ... және ... ... ... бар серпінді
ауқымды зор жобалар әзірлену қажет;
Бесіншіден, Қазақстан бизнесінің сыртқы рыноктарға шығуы ... ... ... ... ... зор.
Индустриялық- инновациялық стратегия – болашақтың ... ... ... ... үлгісін таңдай отырып,
бәсекелестікке қарымы мол басым ... ... ... қазақстандық
кластерлер жүйесінің дамуына жол ашты. Индустриялық- инновациялық дамудың
жаңа инфрақұрылымы қалыптасуда. ... даму ... 2007 ... ... 830 млн. АҚШ ... ... жобалар портфелі 1 млрд. 500 млн. АҚШ долларынан асып отыр.
Экономикаға 30 ... АҚШ ... ... ... ... Бұл өте ... көрсеткіш. Бүгінгі Қазақстанның тұрақты, ... ... ... екені барша инвесторларға әлдеқашан аян, ақиқат.
Шетелдік капиталдың жалпы алғанда республикаға құйылуын жақсы
жағынан сипатталғанымен, әлі де ... ... ... ... өте тиімді
және заман талабына сәйкес тиімді жаңалығы бар елде әлі ... шарт ... ... жеткілікті дәрежеде қаралмаған, сондықтан
олар іс-жүзінде толық жүзеге асырылмай келеді.
Сондықтан, шетелдік инвестицияларды тиімді игеру республика ... ... ... ... Осы ... ойдағыдай орындау
ғылыми негізделген шараларға тікелей байланысты. ... ... ... ... үлес ... ... жасалды деп қараймыз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасы Президентiнiң ... ... 2004 ... ... Қазақстан Республикасы Президентiнiң «Iшкi және сыртқы саясаттың 2004
жылға арналған негiзгi бағыттары» туралы Қазақстан ... ... ... ... за годы ... ... Алматы, 2006, стр.24,
стр. 373-380.
4. Н.Ә. Назарбаевтың 2030 бағдарламасы. ... - 2030. ... және ... ... ... ... 1997ж.
5. Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015
жылдарға арналған ... ... ... ... 2003 ... 17 ... № 1096 Жарлығы.
6. «Қазақстанның инвестициялық қоры» акционерлік ... ... ... даму ... «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13
мамырдағы Заңы.
8. «Қазақстанның инвестициялық қоры» акционерлік қоғамын құру ... ... ... 2003 ... 30 ... № 501
қаулысы ( ... ... ... ...... ж. № 1119; 15.11.2004 ж. № 1201 қаулыларымен негізілген
өзгерістерімен).
9. ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 2006 жылғы 23 наурызындағы № 135 заңы, ... ... ... 2006, № 5-6, 35- ... ... инвестициялық қоры» туралы Қазақстан ... ... 6 ... № 575- II ... ... ... ... 2004.
11. «Қазақстанның инвестициялық қоры акционерлiк қоғамының инвестициялық
декларациясы» туралы 2004 жылғы 24 желтоқсанындағы № 1383 қаулысы.
12. Указ Президента РК, ... силу ... «Об ... инвестициях»
от 27 декабря 1994 года, № 266-XII // Ведомости ... ... 1994. № 23-24, стр. ... ... ... Казахстан «О государственной поддержке прямых
инвестиций» от 28 февраля 1997 года // ... ... ... 12 ... 1997 ... № 5, стр. 52.
14. Указ Президента РК, имеющий силу Закона, «О ... и ... ... в ... от 24 ... 1995 ... № 2236 //
Ведомости Парламента Республики Казахстан. 1995. № 6, стр. ... ... ... ... «О ... ... ... от 5 марта 1997
года, № 77.1-3 РК // ... ... ... ... 12
марта 1997 года. № 5, стр. 52.
16. Голдман М.И. Непростой путь иностранного капитала. Независимая газета,
21 мая 1996 ... ... Я.А. ... ... ... ... Оспанов М.Т. Иностранный капитал в РК: теория и практика привлечения и
использования. Алматы, 1998.
19. ... В.П., ... В.П. ... и ... ... ... Питер, 2001.
20. Бочаров В.В. Инвестициялық – қаржылық жинағы. М., 1995, 128 бет.
21. Андрианов В.Д. Россия: Экономический и ... ... ... 1999, стр. 354, ... ... С.Ю., Козлов Н.В., Кузнецов А.И. Иностранные инвестиции в
СССР: вопросы финансового регулирования. М., 1991, стр. ... ... ... ... ... иностранных
инвестиций в транформации переходной экономики, стр. 40.
24. Мауленова К.С. Государственное управление и правовое регулирование ... ... ... в РК, ... 2000, стр. 24-25.
25. Баймуратов У. Инвестиции и инновации: нелинейный синтез, Алматы, БИС
2005, стр. 94.
26. Кенжегузин М.Б., Днишев Ф.М., ... Ф.Г. ... и ... ... ... ... опыт и ... Алматы, ИЭ МОН РК 2005,
стр. 149.
27. Касымов С. Инвестиционная ... РК в ... ... ... экономика 2002, № 6.
28. Нурлиханова Г.Н. Основные формы привлечения иностранных инвестиций ... ... 1997, № ... ... К., ... Б., Жуазпов. Перспективы преодоления
инвестиционного кризиса в Казахстане в зеркале ... ... ... ...... ... Я. ... принял решение создать консультативный ... ... куда ... ... ... ... ... 5.06.1998, № 22.
31. Арыстанбеков К.Т. Экономическая политика ... в ... ... ... ... // ... ... 2004, № 3.
32. Разумов Я. На Инвестфоруме состоялась дискуссия о перспективах проекта
«Большая Центральная Азия», Панорама 16.06.2006, № 13.
33. Давильбекова Ж. Пути ... ... ... роста
Казахстана // Аль-Пари 2006, № 2, стр. 8.
34. Даулетгалиева А. Что нужно ... ... ... ... ... от 27 октября 2006 года, стр. 3.
35. Какимжанов М.Б. Стабильность политики и ...... что ... ... и ... ... ... 19.10.2005, № 315-
316.
-----------------------
Жеке тұлғалар
Капитал құру аумағы
Қаржылық капитал айналым аумағы
Инновациялық аумақ
Ғылыми – ... ... ... ... ... (акциялар, вексельдер, облигациялар және т.б.)
Негізгі қорлар (қайта құрылған, өзгерген және айналыс құралдары)
отандық
Заңды ... ... ... ... ... ... ... мерзімді)
Капитал нарықтары (ұзақ мерзімді)
Тікелей келісімдер
Капитал жабдықтаушылары
Капиталды тұтынушылар
Банктер
Ссудалық-жинақтаушы ұйымдар
Жинақтаушы банктер
Несие ұйымдары
Сақтандыру компаниялары
Қаржылық ұйымдар
45% ... 63 ... 49% ... ... ... ... % ... айналас құралдарының жетіспеуі
- төлемсіздік
- пайыздық көрсеткіш
- инфляция
Мәселелер:
- жабдықтардың көнеруі
- көне ... ... ... ... ... жаңа ... қолданылған
Мәселелер:
- бюджет дефициті
- таңдау
- тиімділік
- инфляция
Мәселелер:
- салықтар
- жобалар
-менеджмент
Жыл сайын үлес ... 1995 жылы 92( ... ... үлес ... 1995 жылы 1,2% болатын
12. Негізгі капиталға өндіріс салалары бойынша ... ... және газ ... ... ... қара металлургия 8,3%
- тамақ өндірісі 8,2%
- түсті ... ... ... ... ... - ... ... өзінің инфрақұрылымы
- саяси ауыртпалық
- мақсатты жабдық
- рыноктық жағдай
16. Стратегияның инвестордың табысын ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялық жобалар және олардың жіктелуі28 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет
Инверсия18 бет
Инвестициялық ахуалды қалыптастырудың теориялық аспектілері73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь